Page 9

Hoofdredactioneel

76—79 Nieuwe producten

Door de hoge eisen die aan het binnenklimaat van schoolgebouwen gesteld worden, in combinatie met lage budgetten, is in onderwijsruimten bijna niet meer te ontkomen aan kunstmatige ventilatie en verlaagde plafonds. Wanneer goed uitgevoerd, levert dit uitstekende scholen op. Maar onderwijsruimten kunnen hiermee ook snel eenvormig worden en veel ventilatiesystemen blijken in de praktijk toch minder goed te functioneren dan van tevoren bedacht. Vooral dat laatste knaagt bij veel architecten, die steeds vaker maar liefst een derde van het bouwbudget voor klimaatinstallaties moeten reserveren. Om je je als architect aan bovengenoemde praktijk te onttrekken is veel inventiviteit nodig. Gianni Cito van Moke Architecten spreekt in die context over het bedenken ‘listen’ (p50). Door het ontwikkelen van nieuwe typologieën en door slim te materialiseren is hij de standaard bouwpraktijk regelmatig te slim af. In bepaalde situaties is een school van maar één bouwlaag een stuk goedkoper, kan het níet slopen van bestaande bebouwing voor goedkope extra ruimte zorgen, en kan de extra verdiepingshoogte onder sheddaken benut worden voor extra tussenverdiepingen in de lokalen. De ambitie om natuurlijker te ventileren vraagt een vergelijkbare inventiviteit van architecten. Op het scholencongres verklaarde architect Aldo Vos van Broekbakema dat je als architect helemaal niet alles van klimaatinstallaties hoeft af te weten. Het gaat erom dat je er een visie op ontwikkeld en de oplossingen die installatie-adviseurs aandragen durft te bevragen. Bij Brede School Lisse heeft die dialoog een nieuw ventilatiesysteem opgeleverd dat gebruikmaakt van de kanalen in de houten kanaalplaten. Paul de Ruiter Architects is het gelukt om met een vergelijkbare vloerconstructie bij bassischool Het Dok voornamelijk natuurlijk te ventileren (p22). Als antwoord op de lage bouwbudgetten in de scholenbouw kan gedacht worden aan DBMO-contracten. Hierbij wordt niet alleen de bouw, maar ook het onderhoud en de schoonmaak in één keer voor een periode van 25-30 jaar aanbesteed. Extra investeringen in bouwkundige kwaliteit, die besparingen opleveren in het gebruik van het gebouw, kunnen dan al snel de moeite lonen. Bij de bouw van de twee DBMO-scholen die Twynstra Gudde onlangs begeleidde (p62) is te zien dat deze contractvorm niet zozeer een andere materialisering uitlokt – op dat vlak worden gewoon slimme keuzes gemaakt – maar dat extra geïnvesteerd wordt in energiebesparende maatregelen. Op de daken van beide scholen liggen bijvoorbeeld PV-cellen. Daarnaast wordt verwacht dat de klimaatinstallaties beter zullen presteren, aangezien de verantwoordelijkheid hiervoor van ontwerp- tot en met gebruiksfase bij hetzelfde consortium ligt. Binnen de scholenbouw vragen ook twee andere opgaven steeds meer aandacht: de renovatie van bestaande schoolgebouwen en de opkomst van gepersonaliseerd leren. Zowel Happel Cornelisse Verhoeven (p16) als Atelier PRO (p40) laten zien hoe de kracht van het bestaande gelezen kan worden en hoe hier in uitbreidingen op voortgebouwd kan worden. Bestaande gebouwen lenen zich echter niet altijd voor nieuwere onderwijsvormen. Een van die nieuwe onderwijsvormen die sterk in opkomst is, is gepersonaliseerd leren (p36). Hierbij krijgen leerlingen de verantwoordelijkheid en vrijheid om hun eigen dagen in te delen. In een wereld waarin steeds meer informatie vrij beschikbaar is, hoeven leraren dit niet meer klassikaal te presenteren, maar kunnen leerlingen dit zelf tot zich nemen en hier direct mee aan de slag gaan. Bij dit gepersonaliseerde leren worden de traditionele klaslokalen vervangen door een mix van kleinere en grotere ruimten. Hoewel er allerlei modellen voor bestaan en er al verschillende ontwerpen zijn en worden gerealiseerd, vraagt het richting de toekomst nog veel denkwerk. Vraagt gepersonaliseerd leren om wezenlijk andere schoolgebouwen?

74 Colofon en advertentie-index

Michiel van Raaij Hoofdredacteur

56—57 Tekens aan de wand Door toepassing van speciaal stucwerk van Strikolith konden bij Brede Basisschool Moerwijk letters opgenomen worden in de gevel. 58—59 Kleurige connectie met de omgeving De sporthal van het Gerrit Komrij College is visueel met zijn omgeving verbonden door een kleurrijke stalen gevelbekleding van Colorcoat Prisma. 60—61 “Kijk hoe leerlingen de buitenruimte gebruiken” Een goed ingerichte buitenruimte, met bijvoorbeeld maatwerk buitenmeubilair, ondersteunt de uitstraling van een school. 62—67 Kansen voor DMBO in scholenbouw De afgelopen jaren begeleidde Twynstra Gudde de bouw van twee DBMO-scholen. Welke voordelen biedt deze contractvorm? 68—73 Een heldere structuur Binnen de scholenbouw hanteert JHK Architecten een heel eigen benadering. Een interview met architect Titia Luiten.

22 74—75 Nog één extra foto De school die plaats moest maken voor de Markthal in Rotterdam nog één keer op de foto met de afgeronde Markthal op de achtergrond.

architectenweb — 9

Architectenweb magazine #11  

Elk nummer van Architectenweb magazine staat in het teken van een bepaald thema. In dit nummer staat het thema Scholen centraal

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you