Issuu on Google+

Woonvormen voor mantelzorg De toenemende vergrijzing en een overheid die zich steeds meer terugtrekt uit de zorg betekent dat zorgtaken steeds meer bij burgers zelf komen te liggen. Daarnaast is er een verandering merkbaar in de sociaal-culturele perceptie van ouderenzorg; we willen ouderen zo lang mogelijk in onze samenleving houden en niet ‘wegstoppen’ in verzorgingstehuizen. Mensen kiezen er daarom steeds vaker voor om, wanneer de woonsituatie dit toelaat, zorgbehoevende ouders in huis te nemen. Vaak is er een aanpassing of uitbreiding van de woning nodig om dit mogelijk te maken en moet er handig omgesprongen worden met regelgeving.

Verbouwen Architect Leo Harders besloot met zijn vrouw om samen met haar moeder en zijn drie kinderen in een rijtjeshuis in Delft te gaan wonen. Het huis uit de jaren ’30 was met 140m 2 ruim, maar niet groot genoeg voor vijf slaapkamers en een goede woonruimte. Dankzij de versoepelde regelgeving was het 32 — architectenweb

mogelijk om maximaal vier meter in de tuin uit te bouwen, als dit niet meer dan 50% van het tuinoppervlak zou beslaan. Dit zou in de vorm van een losse unit kunnen, maar Leo Harders gaf de voorkeur aan een uitbreiding van het huis, vanwege de meerwaarde voor het pand en de praktische voordelen die dit bood. Door de begane grond als het ware in tweeën te splitsen ontstond een langwerpige zone naast de eetkeuken. Hierin liggen de slaapkamer van zijn schoonmoeder, een kleine badkamer en een toilet in één lijn. Door het toilet van twee kanten toegankelijk te maken, is de kamer van zijn schoonmoeder apart toegankelijk vanuit de hal, zodat meer privacy ontstaat. Via een schuifdeur zijn beide zones weer met elkaar verbonden en vloeien verschillende levensfasen ruimtelijk in elkaar over. Een soortgelijke ingreep, maar met een andere achtergrond, is de verbouwing die architect Peter Masselink deed voor zijn zoon Sverre, die leidt aan een ernstige stofwisselingsziekte. Het

gezin wilde graag in het huis blijven wonen, omdat de dochter goed opgevangen wordt door buren als de zoon plotseling naar het ziekenhuis moet en er een afhankelijkheid is van mantelzorgers in de buurt. Een gevecht met de gemeente volgde, aangezien het huis niet geschikt werd bevonden voor de noodzakelijke ingreep. Maar volhardendheid van de architect heeft ervoor gezorgd dat er vanuit de gemeentelijke WMO uiteindelijk steun kwam voor het verbouwingsplan. Net als bij de ingreep van Leo Harders heeft Masselink de bestaande woning, na een uitbreiding, in de lengte opgedeeld. Het gedeelte waar het bed en bad van zijn zoon staat is geheel te openen door gebruik te maken van een panelenwand. Zo blijft Sverre onderdeel van het gezin, maar kan er ook voor rust gezorgd worden wanneer > dat nodig is.

Beeld: Broekbakema

Sinds de vergunningseis voor het bouwen van een mantelzorgwoning meer dan een jaar geleden verviel heeft deze woonvorm zich snel ontwikkeld. Er bestaat inmiddels een schakering aan ontwerpen, van verbouwingen van bestaande woningen tot complete ‘woonconcepten’. — tekst Aldo Trim


Architectenweb magazine #10