Page 36

leren vissen. Bij zorginnovatie gaat het erom dat je de regie legt in de handen van degene van wie de gezondheid is, namelijk de patiënt. Innovatie kan veel meer bijdragen aan de zelfredzaamheid van patiënten dan ik als individueel huisarts kon.’ Ook voor hem als dokter was het tweetspreekuur een succes. Hij was blij verrast door de kwaliteit van de zorg die mogelijk is via social media. ‘We hebben de geneeskunde in de hele breedte voorbij zien komen, van een simpele oorontsteking tot ernstige hartklachten. De kwaliteit van het contact deed niet onder voor die van een gesprek in de spreekkamer. Alleen de vorm is anders. Het is eigenlijk ‘aanraken op afstand’. Een van de voordelen van online contact is dat je gebruik kunt maken van filmpjes, foto’s, en links naar info. Mensen waardeerden het heel erg. We kregen goede ‘rapportcijfers’. De afstand had ook positieve gevolgen voor diagnose en behandeling. ‘In de spreekkamer zit je middenin het probleem en je hebt maar tien minuten om het op te lossen. Dat is veel te kort voor serieuze reflectie. In een tweetspreekuur heb je die tijd wel. Je krijgt in een paar tweets een beeld van de klachten, en je hebt de tijd om het even te laten bezinken. Dat leidt tot creatievere oplossingen dan ik vroeger in de praktijk had.’

App

Exponent

Voordelen

Het tweetspreekuur is een exponent van de tijd. Technologie maakt deel uit van het leven van de meeste patiënten. Dat biedt allerlei mogelijkheden tot contact, anders dan tijdens het klassieke spreekuur. Daar moet je als dokter over nadenken, vindt Brandenburg. Er zijn verschillende mogelijkheden om de digitale techniek in te zetten in de huisartsenpraktijk. De eerste mogelijkheid is vrij eenvoudig: informatie verschaffen, bijvoorbeeld via de website. De tweede optie is communicatie. Dan heb je het bijvoorbeeld over econsult via mail of chat, e-afspraken en erecepten. Tot slot kun je de technologie ook inzetten voor begeleiding en coaching. Via een patiëntenplatform kunnen patiënten bijvoorbeeld hun eigen zorgplan inzien en gegevens die ze thuis hebben opgenomen zoals hartslag of bloeddruk, aan de behandelaar toesturen. Deze vorm is zeer geschikt voor het contact met patiënten met een chronische ziekte.

36

Ook op andere vlakken wordt hard gewerkt aan handige tools. Zo was Brandenbrug zelf betrokken bij de totstandkoming van twee apps: App de Vakantiedokter (van Zilveren Kruis) en Dokter op Zak (van FBTO). Met Dokter op Zak konden patiënten videochatten met medisch deskundigen over kleine ongemakken zoals insectenbeten, oorpijn of huiduitslag. De Vakantiedokter stelde mensen in staat om vanaf hun vakantieadres een medisch expert in Nederland te raadplegen. De vragen werden getrieerd door verpleegkundigen op een medisch contactcentrum en vervolgens voorgelegd aan een arts, van wie Brandenburg er een was. Hij heeft er goede ervaringen mee. ‘De reactie was vaak: “ Mooi dat dit kan, maar het zou nog fijner zijn als ik het met mijn eigen huisarts kon doen!”’ Voor de combinatie zorg & technologie geldt: onbekend maakt onbemind. ‘Als je aan patiënten vraagt wat ze liever hebben: face to face contact of contact via de app of telefoon, kiezen de meesten voor face to face. Maar dat geldt vooral voor mensen die geen ervaring hebben met de nieuwe toepassingen. Als je ze daar kennis mee laat maken, vinden de meesten het toch wel heel handig om vanuit huis of vanaf hun vakantieadres contact te kunnen leggen met hun arts.’ Als patiënten die drempel over kunnen, kunnen artsen dat ook, meent Brandenburg. ‘Als arts sta je middenin de samenleving. Als die samenleving digitaliseert moet je er op z’n minst over nadenken of en hoe je daarop in zou kunnen spelen. E-health heeft verschillende voordelen. Ten eerste maakt het de praktijkvoering makkelijker. Gedeeltelijk online werken is een stuk efficiënter. Er staan zeventien miljoen mensen klaar om de dokter te helpen. Waarom zou je daar geen gebruik van maken? Artsen hebben het al druk genoeg. Door mensen voorafgaande aan het consult een vragenlijstje in te laten vullen, ontlast je jezelf en begin je met een voorsprong aan het consult. Je bent geen tijd meer kwijt aan het verzamelen van meetgegevens, waardoor er meer tijd overblijft voor het echte gesprek.’ Ten tweede draagt gedeeltelijk online werken ook bij aan het zelfmanagement van de patiënt. Dit stelt mensen in staat

grip te krijgen op hun gezondheid en geen slachtoffer te zijn van hun ziekte, waardoor ze meer kwaliteit van leven ervaren. De meeste mensen vinden het prettig om niet afhankelijk te zijn. Online monitoring draagt eraan bij dat ze zelf de regie houden over hun leven. Ten derde kan de inzet van technologie volgens Brandenburg ook leiden tot betere uitkomsten en rendement van de behandeling. ‘Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat grotere betrokkenheid van patiënten leidt tot een betere kwaliteit van zorg. In de praktijk zien we dat het gebruik van een online platform voor de begeleiding van mensen met diabetes ertoe leidt dat patiënten en hun behandelaars zélf tot de conclusie komen dat er minder consulten nodig zijn. Dat zegt iets over de kwaliteit van online contact en laat zien dat dat daadwerkelijk een reële rol kan vervullen in de behandelrelatie.’

Blended care

Die ‘reële rol’ is volgens Brandenbrug: geen vervanging van face to face contact, maar een aanvulling. ‘De mantra luidt: E-health should be b-health. Waarbij de b staat voor blended. Blended care is een combinatie van technologie en face to face contact. De manier waarop je als arts contact hebt met de patiënt zal anders worden, maar naar mijn stellige overtuiging niet slechter. Ik denk zelfs beter, omdat je samen werkt aan zelfmanagement.’ Bang dat de huisarts door de disruptie van moderne technologie wordt weggeconcurreerd door ‘een Albert Heijn voor de zorg’ is hij niet. ‘Er zal altijd een belangrijke rol voor huisartsen weggelegd zijn, en het is aan de huisartsen zelf om na te denken over hoe ze hier vorm aan willen gegeven. Ik zou willen zeggen: pak die verantwoordelijkheid en neem de moeite om serieus te kijken wat technologie voor jou kan betekenen. Technologische ontwikkeling is geen doemscenario, maar een mogelijkheid voor een gezonde praktijkvoering en een gezonder Nederland.’ •

Petra Pronk, journalist

MedZ 6 - 2017  

MedZ is het prikkelende vakblad voor de praktijkhoudende huisarts. Het blad is beschouwend en kritisch, maar biedt de huisarts ook praktisch...

MedZ 6 - 2017  

MedZ is het prikkelende vakblad voor de praktijkhoudende huisarts. Het blad is beschouwend en kritisch, maar biedt de huisarts ook praktisch...