__MAIN_TEXT__
feature-image

Page 1

¨´ËÁÒ¢‹ÒÇ

สารัตถะ ธันวาคม 2559

www.thaiyogainstitute.com


สารัตถะ ÊÒÃºÑ Þ ¤Ø  ¡Ñ ¹ ¡‹ Í ¹

3

¸Ê¶Ô µ 㹴ǧã¨

4

กวี คงภั ก ดี พ งษ แก ว วิ ฑ ู ร ย เ ธี ย ร ธี ร เดช อุ ท ั ย วิ ท ยารั ต น นพ.ยงยุ ท ธ วงศ ภ ิ ร มย ศ านติ ์ นพ.สมศั ก ดิ ์ ชุ ณ หรั ศ มิ ์

©Ñ ¹ à¡Ô ´ ã¹ÃÑ ª ¡ÒÅ·Õ ่ 9

6

¡ÃÃÁ¡ÒÃ

¤ÇÒÁࢌ Á á¢็ § ¨Ò¡Ë´¹้ Ó µÒ

8

µŒ ¹ äÁŒ ¢ ͧ¾‹ Í

9

ÂÒ¢Ò´͡äÁŒ

10

á¡Œ » ˜ Þ ËÒ´Œ Ç Â»˜ Þ ÞÒ

11

ËÇÒ¹ÅÐÁØ ¹ ÍØ ‹ ¹ ËÑ Ç ã¨

13

¤ÇÒÁ¡µÑ Þ �Ù ¡ µàÇ·Õ

14

ÊÒ¸ÒÃã¹·Ò§·ÃÒÂ

15

¤Ó¢Í§¤ÃÙ

16

...ºÍ¡ãËŒ à ÃÒ໚ ¹ ¤¹´Õ

17

»¯Ô · Ô ¹ ¡Ô ¨ ¡ÃÃÁ 1

·Õ ่ » ÃÖ ¡ ÉÒ

19

กฤษณ ฟ ก น อ ย วรพจน คงผาสุ ข วั ล ลภา ณะนวล วิ ช ชุ ด า เกี ย รติ ถ นอม

ºÃÃ³Ò¸Ô ¡ Òà สุ จ ิ ต ฏา วิ เ ชี ย ร

¡Í§ºÃÃ³Ò¸Ô ¡ Òà ชนาพร เหลื อ งระฆั ง ณั ต ฐิ ย า ป ย มหั น ต ปวริ ศ า จั น ทรา วรรณวิ ภ า มาลั ย นวล วิ ล ิ น ทร วิ ภ าสพั น ธ ศิ ว รั ต น หวั ง จิ ร นิ ร ั น ดร สมดุ ล ย หมั ่ น เพี ย รการ

ÈÔ Å »¡ÃÃÁ

กาญจนา กาญจนากร


ÊÒÃÑ µ ¶Ð

¤Ø  ¡Ñ ¹ ¡‹ Í ¹

นับตั้งแต ๑๓ ตุลาคม ๒๕๕๙ มันไมงายเลยที่เราจะเดินผานความโศกเศรามาได เชื่อเหลือเกินวา เราตางมีเครื่องไมเครื่องมือที่จะจัดการความโศกเศรานี้ในรูปแบบที่แตกตางกันไปที่ไมวาจะเปนรูปแบบวิธีไหน เราตางนำออกมาใชในเวลานี้ เพื่อฉุดตัวเองใหลุกขึ้น และเพื่อประคองผูคนรอบขางใหลุกตามไปดวย ดวยเหตุนี้เองจึงกอเกิดเปนจุลสารฉบับพิเศษฉบับนี้ ที่รวบรวมบทความซึ่งเหลาพี่นองในสถาบัน โยคะวิชาการไดเขียนขึ้น เพราะพวกเราเชื่อในการเขียน จึงเลือกที่จะใชตัวหนังสือเพื่อแสดงออกถึงความ จงรักและภักดี เชนเดียวกับที่ศิลปนใชหัวใจถายทอดความรูสึกนั้นผานปลายพูกันสูผืนผาใบ พวกเราเลือกที่จะใชตัวหนังสือเพื่อทำหนาที่บอกเลาถึงสิ่งที่อยูในใจ ในปณิธานที่จะสืบสานสิ่งที่ พอสอน ในความตั้งใจที่จะแปรเปลี่ยนความโศกเศราใหเปนพลังที่จะกาวเดินตอไป...เดินตามรอยพอ..... และขอสารภาพวานับตั้งแตอานตนฉบับที่สงมาเพื่อลงจุลสารโยคะสารัตถะตลอดมา...ก็อานดวย ความสุขทุกครั้ง แตไมเคยมีครั้งไหนเลยที่อานดวยความรูสึกเชนนี้ คือทั้งปติ ทั้งสุขใจ และอานๆไปก็เหมือน จะมีน้ำมาคลอหนวยตา ดวยซาบซึ้งในตัวหนังสือที่กลั่นมาจากใจผูเขียนทุกทาน ขอบคุณเหลือเกินที่มารวมกันทำในสิ่งนี้ และแมน้ำตาพวกเราจะยังคงไหล แตเชื่อเถิด... วาความเขมแข็งในหัวใจเราไดเกิดขึ้นแลว ขณะที่ความจงรักและภักดีนั้นจะคงอยูตลอดไป ธ สถิตในดวงใจไทยนิรันดร

ภาพ: http://www.bloggang.com/mainblog.php?id=haiku&month=17-12-2013&group=22&gblog=45

2


¹ŒÍÁÃÓÅÖ¡ã¹¾ÃÐÁËÒ¡ÃسҸԤسËÒ·Õ่ÊØ´ÁÔä´Œ 3

¢ŒÒ¾Ãоط¸à¨ŒÒ ¤³Ð¼ÙŒ¨Ñ´·Ó¨ØÅÊÒÃâ¤ÐÊÒÃѵ¶Ð ʶҺѹâ¤ÐÇÔªÒ¡ÒÃ


ภาพ : http://oldwebsite.ohm.go.th/searchsheetlist_en.php?get=1&offset=34290

¸ ʶԵ㹴ǧã¨

ชนาพร เหลืองระฆัง(รุน T7)

13 ตุลาคม วันที่สะเทือนใจผูคนทุกแหงหน ทั้งแผนดินไทย ฉันรูขาวเมื่อไมถึงหานาทีกอนเวลา ที่จะตองทำหนาที่สวนของครูแปลในคอรสครูยาว ใจรวงหลนไปไมรูหายไปไหน ไดแตบอกทุกคนที่อยู ตรงนั้นวาขอตัวไปนั่งเงียบ ๆ พี่อีกคนวิ่งไปรองไห แลว ฉันก็อยากทำอยางนั้น แตทำไมได ไมกลาแมแต จะพูดบอกครูวาเกิดอะไรขึ้น บอกตัวเองวาทำหนาที่ ของตนใหดี ชวงทำสมาธิก็ตั้งใจทำเพื่อพระองคทาน ตอนกลับบาน อยูบนรถไฟฟา ทุกอยาง ดูวังเวง มองไปเห็นแตคนตาแดง ๆ จนฉันไมมองหนา ผูโดยสารคนอื่นอีก พอถึงบานไดมีโอกาสอยูในหอง คนเดียว ก็ปลอยโฮออกมาอยางสุดกลั้น มันก็เปน เรื่องปรกติใชไหม และ ฉันรูวามีคนที่เสียใจรวมกับฉัน อีกเปนสิบ ๆ ลานคน มันโหวง มันลองลอย

4


ÊÒÃÑ µ ¶Ð แมเวลาลวงเลยไปหลายวัน แตก็ไมไดรองไหนอย ลงเลย และ ฉันก็ยินดีจะรองเสียดวย แตความรูสึก ก็ยังไมไดแจมชัดมากวาเปนเพราะอะไร เมื่อไดมาลองใครครวญ ก็พบวา ฉันเปนคน ประมาท ประมาท เพราะรูวารัก แตไมเคยจะ กระตือรือรนที่จะใสใจเรื่องราวของพระองคทาน ตั้งแตเกิด ตั้งแตจำความได ก็มีพระองคทานอยูกับ คนไทยอยางนี้ เปนความเคยชินไปเสียแลว แคมี พระองคทานก็อบอุนใจ แตตอนนี้จะไปเฝารับเสด็จ ที่ไหน จะไมไดเห็นพระราชกรณียกิจในขาว พระราชสำนัก จะไมไดฟงพระบรมราโชวาทจาก ที่ไหน ๆ อีกตอไป ฉันรักในหลวงตรงไหนนะ ฉันคิด เพราะ พระองคทานอยูในทุกที่ โครงการของพระองคทาน แผไปถึงทั่วทุกหัวระแหง ในฐานะที่เปนคนเมืองหลวง เมืองที่เจริญทางวัตถุ ความ เดือดรอนก็มีแตในบริบท ที่แตกตาง จากคนชนบท เราอาจจะไมไดเห็นภาพ ที่พระองคทานไปพัฒนาชีวิตความเปนอยู หรือ พลิกฟนผืนดินใหลืมตาอาปากได แตพระองคทาน ก็ทรงเล็งเห็นทุกขของคนเมืองหลวง และ ปริมณฑล แมจะไมเคยไดรับพระมหากรุณาธิคุณจากพระองคทาน โดยตรง แตถาบริเวณไหนที่พัฒนาขึ้น เจริญขึ้น ประชาชนมีความสุข โดยรวมก็ทำใหทั้งประเทศพัฒนา และ ลดปญหาที่เกิดขึ้นในประเทศลงไปได ไมวาจะ เปนปญหายาเสพติด และ เศรษฐกิจโดยรวม เปนตน ฉันเคยอาศัยอยูแถวทุงครุระยะหนึ่ง ตอนนั้น สะพานภูมิพลเปดใหม ๆ เรียกกันวาวงแหวน อุตสาหกรรม ชวงนั้นตองเดินทางไปแถวสำโรงบอยๆ ซึ่งไมขามแพ ก็ตองใชทางดวน และ ไปกลับ ทุงครุ-อโศก อาทิตยละหลายวัน เพื่อไปเรียนคอรส ครูโยคะ หากตองขึ้นทางดวน ก็จะมีคาใชจาย แตที่สำคัญก็คือรถติด สะพานภูมิพล ทำใหชาวฝงธน ชายขอบกรุงเทพฯ ที่เวลาขับรถกลับบานจะเห็นปาย "ขอตอนรับสูกรุงเทพมหานคร"ไดเขาเมืองไดงายขึ้น พระประแดง-พระรามสาม หางกันแคสะพานกั้น ทุกครั้งที่ไดอยูบนสะพานนี้ จะอิ่มเอมใจ สำนึกใน พระมหากรุณาธิคุณ ความรักในประชาชนของพระองคทาน แผไปอยางทั่วถึง พระองคทานไมใชนักการเมือง ที่จะทำเพื่อหวังคะแนนเสียง หรือ คอมมิชชั่น

5

พระองคทานไมใชบริษัทมหาชน ที่พยายามขยาย กิจการ ใหคนทั้งประเทศใชแตผลิตภัณฑของตน แมจะไปทั่วทุกที่เหมือนกัน แตสิ่งที่ตองการตอบแทน นั้น ไมใชกำไรหรือราคาหุนที่พุงขึ้น แตเปนความสุข ของประชาชน พระองคทาน ไมเหมือนกษัตริยหรือผูนำ ประเทศใดๆ ที่ตองมีทหารลอมหนาลอมหลัง คอยกัน ไมใหใครมาทำราย เพราะพระมหากรุณาธิคุณ และ ความรักที่ทรงมีตอพสกนิกรชาวไทย จากพระกระแส รับสั่งของพระองคทานที่ประทานแกผูสื่อขาวนิตยสาร Look สหรัฐอเมริกา กลาวถึงประชาชนที่มารอรับ พระราชทานประพรมน้ำมหาสังขที่หนาวัดพระแกว เวลาที่เสด็จไปเปลี่ยนเครื่องทรงพระแกวมรกตวา *"เมื่อประธานาธิปดีของทานมาเยือน ประเทศไทย มีพวก FBI และ หนวย รปภ. หอมลอม กันหนาแนนไปหมด จนหาทางเดินไมได ถาฉันมาวัด พระแกวแบบนั้นก็ไมสามารถใกลชิดกับประชาชนได ถาผูคนเบียดกันเขามาใกลเกินไปจะมีคุณยายพูดขึ้นวา "หลีกทางใหในหลวงหนอยเถอะ" คุณยายนั่นแหละ คือ FBI ของฉัน ไมมีสิ่งใด ที่จะขวางกั้นพระองคทานจาก ประชาชน ทรงมองเห็นคนไทยทุกคน จะมีพระมหากษัติรยพระองคไหน ที่นึกถึงความสุข ของประชาชน ไดขนาดนี้ และนาจะพูดไดอยางเต็มปากวา เราตางก็ ไดรับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระเจา อยูหัวกันอยางทั่วถึง ฉันภูมิใจที่ไดอยูในรัชสมัยที่มีพระมหากษัตริยที่ทรงทศพิธราชธรรม เพียงไดเกิดมาบน ผืนแผนดินนี้ ก็รูสึกวาชีวิตมีคุณคาและมีความหมาย ไดเห็นแบบอยางที่ประเสริฐของการดำเนินชีวิต การเปนผูให มองเห็นประโยชนของสวนรวม หากเรา นำพระองคทานมาเปนแบบอยางในการกระทำสิ่งใดๆ ก็ตาม จะทำใหชีวิตไปในทางที่สูงขึ้นไป โดยไม เดือดรอนสังคมและคนรอบขาง แมพระองคทานจะไม อยูกับเราแลว ก็จะยังเหมือนวาทรงดำรงอยู ในใจเรา เสมอ *จากหนังสือพระราชอารมณขัน คนควาและ เรียบเรียงนำเสนอดวยความจงรักภัคดี โดย วิลาส มณีวัต


ภาพ : สมชัย วิพิศมากูล

©Ñ¹à¡Ô´ ã¹ÃѪ¡ÒÅ·Õ่9

วชิรศักดิ์ กิตติพันธุโสภณ(รุน T16)

เราตองเผชิญอยูกับฝนรายที่สุด มาหลาย วันแลว น้ำตาของคนทั้งประเทศยังคงเนืองนอง ไปทั่ว แผนดิน ไมวาจะอยูภูมิภาคไหน ศาสนาใด อายุเทาไร หรือเพศพรรณใดขึ้นชื่อวาคนไทย ทุกคนยังติดอยูใน ภาพฝนรายนั้นดวยกันทั้งหมด และยังมิอาจสะดุงตื่น ลืมตาได ตัวยังคงสั่นเทิ้มเพราะเสียขวัญ ไมมีอะไรจะเปนฝนรายที่ยิ่งใหญ ไปกวาการ สูญเสียพระมหากษัตริยอันเปนที่รักที่สุดของคนไทยทั้ง ประเทศไป พระองคผูซึ่งทรงยอมเสียสละ ความสุขใน พระราชวังแลวเลือกที่จะโนมตัวคุกเขาลงไปนั่งเปอน ดิน เปอนฝุน โดนแดดแผดเผาจนเหงื่อไหล หยดไปทั่ว แผนดิน เพียงเพื่อไปรับฟงเรื่องราวทุกขยาก ลำบาก ของประชาชน พระองคผูซึ่งไมยอมหยุดเดินตลอด70 ปที่ทรงครองราชย

6


ÊÒÃѵ¶Ð แมวาจะตองขามภูเขาสักกี่ลูก แมน้ำกี่สาย ผานพื้นที่ โหดรายอันตรายสักปานใด พระองคก็ฝาฟนดั้นดน ไปใหถึง เพื่อจะไปหาประชาชนที่รักของพระองค และยังทรงรักษาสัญญาตลอดมา สัญญาที่ใหไวกับ ประชาชนวา "เราจะครองแผนดินโดยธรรม เพื่อประโยชนสุขของมหาชนชาวสยาม" สัญญาที่ทำใหพระองคทรงงานหนัก มาตลอดเพื่อจะยืนยันกับทุกคนในแผนดินนี้วา "ถาประชาชนไมทิ้งขาพเจาแลว ขาพเจาจะละทิ้งอยางไรได" พระมหากษัตริยที่เราเรียกทานวา "ในหลวง" ทรงเปนพระเจาแผนดินรัชกาลที่9 ในราชวงศจักรีของเรา จะมีใครเลาบนผืนแผนดิ ไทย นี้จะรูจักดินทุกกอนไดดีเทาในหลวง ทานรูวาจะใช จะแกไข จะแกลง จะพัฒนาดินทุกกอนทุกเม็ดอยางไร ใหฟนคืนกลับมาเปนดินที่ดี จะมีใครเลาที่รูจักดึง หยดน้ำจากเมฆที่ลอยอยูบนฟาใหตกลงมาเปนฝนมา สรางความชุมฉ่ำในวันที่รอนแลง จะมีใครเลารูจัก นำพาสายน้ำทุกสายใหไหลไปหลอเลี้ยงทุกชีวิตบนแผน ดินนี้ไดดีเทาพระองค คงมีแตในหลวงของเราที่ทรงทำ สิ่งมหัศจรรยนี้ได โครงการตางๆของพระองคทานกวา4,000 โครงการ ก็เพื่อใหประชาชนไมอดอยากหิวโหย พระองคทานไมไดหยิบยื่นเงินทองสงใหประชาชนใหติ ดสุขแบบฉาบฉวย ไมไดสรางฝนในอากาศใหหลงเชื่อ ไมไดตองการคะแนนเสียงหรือความรักใดคืนกลับ พระองคทานเลือกที่จะพระราชทานแนวทางแหงปญญ ากับประชาชนเพื่อใหประชาชนของพระองคทานพึ่งตน เองได พอมีพอใชเลี้ยงดูตนเองและครอบครัว ตาม ทฤษฎี "เศรษฐกิจพอเพียง" พระองคทานไมไดสอนใหประชาชน หลงใน วัตถุหรือหลงในความเจริญศิวิไลซที่เปนมายา แตทรง ทำใหประชาชนตาสวางมองเห็นน้ำทาขาวปลาอาหาร เปนของจริงและเปนเรื่องสำคัญ พระองคทานไมมี เวทมนตรหรือของวิเศษใดๆมาเสกใหร่ำรวยในพริบตา ทรงมีแคกลองถายรูป

7

แผนที่ผืนใหญที่ทรงทำขึ้นเองและดินสอในมือ และ ความเพียรพยายาม อุตสาหะที่จะชวยปดเปาทุกขเข็ญ ของประชาชนใหคลี่คลาย เปลี่ยนคราบน้ำตาเปน รอยยิ้ม ยิ้มเพราะสุข สุขเพราะนอนหลับ นอนหลับได เพราะทองอิ่ม เราจึงยังคงเห็นรอยยิ้มที่มีความสุข ในแผนดินนี้ ทรงสรางความสุขใหเรามาเนิ่นนาน ทานเปนดั่งครูที่สอนโดยทรงปฏิบัติใหเห็น ทรงปฏิบัติ ใหประชาชนดูเปนแบบอยางวาพระองคทานเองก็ใช ชีวิตที่มีความสุขแบบพอเพียงเชนกัน ภาพหลอด ยาสีฟน ภาพแทงดินสอ ภาพเสื้อผา ภาพรองเทาที่ ทานทรงใชอยางรูจักคุณคา ภาพเหลานี้มีให ประชาชนพบเห็นอยูเสมอ นั่นคือคำสอนที่มีคาที่ พระองค ทานทรงพระราชทาน ผมไมเคยเจอตัวจริงของในหลวงเลย ตั้งแต เกิดมาผมก็รูจักพระองคทานจากปกสมุดของโรงเรียน ในเหรียญบาทที่แมใหไวซื้อขนมตอนพักเที่ยง ในหนังสือของหองสมุด บนปฏิทินที่แขวนอยูขางฝา บาน ในกรอบรูปที่แมใหเอาพวงมาลัยไปไหว เห็นขาว ทานในทีวีชวงหัวค่ำ คำบอกเลาเรื่องราวของพระองค ทาน ผานปากของครูและพอแม จนโตมาจึงเขาใจวาทานมีพระมหากรุณาธิคุณเพียงไร ทานคือพระมหากษัตริยที่ประทับอยู ทามกลาง ประชาชนของทานเสมอในทุกที่ ทานทรง แผพระบารมีปกเกลาปกกระหมอมประชาชนชาวไทยให รมเย็น แมมีภัยรายใดๆเกิดขึ้นหากทานทรงทราบก็จะ คลี่คลายมลายหายไป เราจึงมีความสุขบนแผนดินนี้ แผนดินของรัชกาลที่9แผนดินธรรมแผนดินทองของ ในหลวง แผนดินของพอซึ่งเราทุกคนเปรียบเสมือนลูก ลูกที่โชคดีเหลือเกิน จนกระทั่ง ในคืนที่ปาฏิหารยไมมีจริง 13 ตุลาคม พ.ศ. 2559 สำนักพระราชวังออกแถลงการณ เวลา19.00น. พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหา ภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทรสยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร สวรรคต เสียงร่ำไหดวยความอาลัยดังกึกกองสะทาน หัวใจไปทั่วแผนดิน ความเศราโศกแผขยายไปไมสิ้นสุด แมทุกคนจะทราบดีวาพระองคทานทรงประทับรักษา


ÊÒÃѵ¶Ð พระวรกายที่โรงพยาบาลศิริราชมาตลอดเพราะทรง พระประชวร ประชวรจากการที่ทรงงานหนัก มาตลอดพระชนมชีพ ประชวรจากการอุมชูประชาชน ที่เปรียบเสมือนลูก แมทุกคนจะยอมแลกชีวิตกับสิ่ง ศักดิ์สิทธิ์ เพื่อใหในหลวงทรงอยูกับประชาชนตลอดไป จนถึงพระชนมมายุ120 พระชันษา ดั่งที่พระองคทรง เคยตรัสไว แตก็ไมอาจตอรองกับสิ่งที่เปนสัจธรรมได ตอนนี้พระองคก็ทรงไดพักพระวรกายแลว พักอยูในพระบรมโกศทองคำที่งดงามประดิษฐานที่พระ บรมมหาราชวัง แตผมยังเชื่อเหลือเกินวาที่ๆพระองคมี ความสุขที่สุดนั้นก็คือ การที่พระองคไดประทับอยู ทามกลางประชาชนอันเปนที่รักของพระองคตางหาก แมวาที่อื่ๆจะงดงามเพียงใดก็ตามก็เทียบกันกับ ประชาชนอันเปนที่รักของพระองคทานไมไดเลย ผมสัญญากับตัวเองวา จะยึดถือพระองค ทานเปนแบบอยาง จะรักษาความซื่อสัตยสุจริต เหมือนดั่งที่ทรงรักษาสัญญากับประชาชนวาจะไมละ ทิ้งประชาชนมาตลอด70ปที่ทรงครองราชย จะ ประหยัดและใชชีวิตพอเพียงเลี้ยงดูครอบครัวดวยความ เพียร อุตสาหะไมยอทอตออุปสรรค และมอง ประโยชนของชาติบานเมืองกอนประโยชนสวนตน ผมไมรูวาจะไดเกิดมาเปนขารองพระบาท ของพระองคในทุกชาติอยางที่ตั้งใจไวหรือไม รูแตวา ในชาตินี้เวลานี้จะทำหนาที่ของพสกนิกรที่จงรักภักดี ตอพระองคทานดวยการดำเนินรอยตามสิ่งที่ทรงสอน และทรงปฏิบัติใหเห็นเปนแบบอยางตลอดมา จะดำรง ไวซึ่งชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย จะขอเปนขา รองพระบาทของพระองคทานในชาตินี้ใหดีที่สุด สมกับเปนพสกนิกรที่เกิดในรัชกาลที่9 ของ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทรา ธิราช บรมนาถบพิตร ดวยเกลาดวยกระหมอม ขอเดชะ

8


ÊÒÃѵ¶Ð 45 วันผานมาแลว น้ำตายังคงหลั่งเปนระยะๆ เมื่อมีโอกาส ไดเห็นพระบรมฉายาลักษณ หรือภาพเคลื่อนไหวตางๆ ของพระองคทานในอดีต รวมถึงเมื่อฟงเพลงตางๆ ที่เหลาศิลปนผลิตออกมาใหเราไดรวมดื่มด่ำไปกับ ความระลึกถึงของความผูมีความสามารถ (ในการ เรียกน้ำตาจากฉัน) อันที่จริง น้ำตาที่หลั่งไหลมาเพื่อพระองค ทาน มีมานานแลว ทุกครั้งที่ไดเห็นพระองคทานเสด็จ ออกจากหองพักที่โรงพยาบาลศิริราช เสด็จแปร พระราชฐาน หรือแมกระทั่งเมื่อเพลงสรรเสริญ พระบารมีในโรงหนัง ชวนใหนึกถึงเนื้อเพลงทอนนึง ที่คุณธงไชย แมคอินไตย ไดรองไว “แคไดชมพระบารมี ก็ยิ้มทั้งน้ำตา” เปนน้ำตาแหงความปลาบปลื้ม ที่ไดชื่นชม พระบารมี ไดเห็นวาพระองคทานมีพระพลานามัย และ เกษมสำราญ แตหลังจากพระองคทานจากไป ก็สัมผัสถึงความรูสึกไดอยางงายดายวา น้ำตาที่ไหล ออกมานั้น ไมเหมือนเดิม

ภาพ :สุจิตฏา วิเชียร (รุน T8)

¤ÇÒÁࢌÁá¢็§ ¨Ò¡Ë´¹้ÓµÒ

เพ็ญนภา เสนหลักษณา (รุนTS22)

9

เรามักคิดวาการรองไหคือการแสดงความ ออนแอ เคยถามตัวเองเหมือนกันวา..นี่เรารองไห เพราะความ ออนแออยางนั้นหรือ คิดทบทวนหลาย ครั้งหลายครา ถามตัวเองแลวไดคำตอบวา มันไมนา จะใช.. เรารองไห เพราะคิดถึงพระองคทาน นั่นไมใชความออนแอ เรารองไห ดวยความปลื้มปติ เมื่อมีใครทำอะไรดีๆ ใหเราไดระลึกถึงพระองคทาน ซึ่งนั่น ก็ไมใชความออนแอ แตไมวาจะดวยความรูสึกอยางไร สิ่งที่เรา เห็น แมจะทำใหหลั่งน้ำตา แตฉันก็เขมแข็งขึ้นทุกครั้ง ที่ไดดู เขมแข็งที่จะอดทนตอความเหนื่อยยาก เขมแข็งตออะไรรายๆ ที่ผานเขามา และเขมแข็งใน การจะทำอะไรดีๆ ใหไดอยางที่ “พอ” ทำ


ภาพ :https://top0000.wordpress.com/2014

µŒ¹äÁŒ¢Í§¾‹Í

สุจิตฏา วิเชียร(รุน T8)

สิ้นเสียงสัญญาณโรงเรียนเลิกแลว เด็กนอย เดินเรียงแถวกันออกมาจากรั้ว บางสะพายเป บางถือ ขวดน้ำ และบางคนก็มีผาเช็ดหนากลัดไวบนไหล ตัวเล็กตัวนอยเดินหยอกลอ เดินเลนกันอยางเปน ธรรมชาติ ฉันนั่งมองภาพเหลานี้ไดไมรูเบื่อ วัยเยาว วัยแหงความสดใส วัยแหงความไรเดียงสา ที่เปรียบ เสมือนผาขาว อยูที่วาผูใหญอยางเราๆ จะแตงแตม สีอะไรลงไปในผาแตละผืน ฉันรักที่จะมองภาพเหลานี้ รักในการทำงาน รวมกับเด็กๆ และขอบคุณทุกโอกาสเสมอมาที่ทำให ไดมาอยูตรงนี้ เพราะมันชางเปนการงานที่นำมา ซึ่งความสุขใจ แมในบางชวงเวลาที่เราหารอยยิ้มจาก หัวใจไดยากเหลือเกิน

10


ÊÒÃѵ¶Ð เหมือนเชนวันนั้น... วันที่ ๑๓ ตุลาคม ๒๕๕๙ วันที่แผนดิน สะเทือนในหัวใจไทยทุกดวง ทันทีที่ไดทราบขาว การสูญเสียครั้งยิ่งใหญในประวัติศาสตรชาติไทย น้ำตาเออทน อยางที่ไมอาจตานทานไหว ในตอนนั้นฉันแทบหมดแรงที่จะกาวไป แมเตรียมใจไว แตเมื่อเหตุการณเดินทางมาถึงก็ยังไมอาจตั้งรับได ในชวงเวลานั้นเพียงสิ่งเดียว ที่ทำใหฉันลุกขึ้นมาได นั่นก็คือคำวา 'หนาที่' กับหนาที่ที่ไดรับมอบหมายมากอนหนานี้ ในการสอนโยคะใหเด็กนอยยี่สิบกวาชีวิตในวันรุงขึ้น มันเปนเสนบางๆ ระหวางการเสียใจอยาง ที่สุด แลวทรุดกองแทบพื้น กับการแปรเปลี่ยนความ เสียใจที่มากมาย ที่แนนอนวายอมมาจากความรัก ความเทิดทูน เหนือยิ่งสิ่งใด ที่เราตางมีตอพระบาท สมเด็จพระเจาอยูหัว รัชกาลที่ ๙ ในหวงเวลานั้น ทามกลางความมืดมิด แสงเพียงหนึ่งเดียวที่ยังกระจางชัด ดั่งแสงเทียนที่สอง ทาง คือภาพของพระองคทานที่ทรงงานอยางหนัก ตลอดมา ไมวาจะแดดรอน จะฝนตก หรือหนทาง ทุรกันดารเพียงใด พระองคไมเคยยอทอ แลวในวันนี้กับหนทางขางหนาที่แมหวาด หวั่น ฉันพร่ำถามตัวเองซ้ำๆ วาแลวทำไมเราจะเดินไป เองไมไดเลา ปาดน้ำตา แลวลุกขึ้นยืนเถิด กาวเดิน ตอไป...กาวตอไป เพราะพอเดินนำใหเราเห็นมา แสนนานแลว ...แลวการสอนในวันนั้นของฉันก็ผานไปได ผานวันนั้นมาจนวันนี้ เปนเวลาหนึ่งเดือน กวาแลวที่พระองคทานจากไปแตภาพของพระองคทาน กลับยิ่งกระจางชัดกลางใจ ยิ่งมองไปทางไหนจะยิ่งได เห็นภาพพระราชกรณียกิจอันมากมาย ที่หลั่งไหลมา สูการรับรู ใหยิ่งตื้นตัน วาพระองคทรงทำเพื่อ ประชาชนของทาน ดวยความรักอันมากมาย แลวเรา เลาจะตอบแทนพระองคไดอยางไร

11

ในนามของลูกที่ไดชื่อวากตัญู คงไมมีการทดแทนใดจะดีไดมากไปกวา การนำคำสอนของพอ ทั้งถอยคำ หรือทั้งการกระทำที่พอทำเปนแบบอยางมาตลอด ๗๐ ป นำคำสอนของพอมาปรับใชในการดำเนินชีวิต ฉันเองมีอาชีพในการถายทอด ศาสตรแหงโยคะใหเด็กๆ ไดเรียนรู วาโยคะนั้นนอกจากสอนใหรูจักตัวเอง เกื้อกูลตอตัวเองแลว ยังสอนใหัเกื้อกูลตอผูอื่น รักและเมตตาตอผูอื่นดวย หนาที่ของฉันก็คือการเตรียมดินใหดี เพื่อปลูกฝงเมล็ดพันธุเหลานี้ลงในหัวใจของพสกนิกร ตัวนอยๆ ของพระองคทาน เพราะไมตนเล็กๆ เหลานี้นี่เองที่จะงอกงามตอไปเปนไมใหญในวันหนา การบมเพาะในวันนี้จึงสำคัญ เปนสิ่งที่ฉันพอจะทำเพื่อทดแทนคุณของพระองคทาน ไดบาง แมเทียบไมไดเลยกับเศษละอองธุลีใตฝาพระบาท กับพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดไมไดของพระองค ที่ทรงมีตลอดมา แตก็เปนหนาที่เล็กๆ ที่ฉันจะทำอยางเต็มกำลัง ดวยความรัก เหมือนที่พระองคทานทำเพื่อพวกเราดวยหัวใจที่ยิ่ง ใหญ หัวใจของพระราชาที่รักประชาชน ฉันจะทำอยางเต็มความสามารถ ดวยใจที่มุงหวังใหตนไมเหลานี้ไดเติบใหญ โดยมีเมล็ดพันธุแหงการเกื้อกูลตอมนุษยผูอื่นฝงไวใน หัวใจ เพื่อจะไดแผรมเงาแหงความรัก ความเมตตา ในวันตอไป เพื่อความสามัคคี เอื้ออาทรตอกันของลูกไทยในวันหนา เพื่อที่เมื่อพอมองลงมา...จะไดคลายกังวล


ÊÒÃѵ¶Ð “พวงมาลัยพวงเทาไรจะยาย?” ฉันถามยายที่วางขายพวงมาลัยดอกไม อยูตรงหัวมุมสามแยกถนนบริเวณหอนาิกาทาน้ำ นนทบุรี ดวยความคุนชินเพราะเคยแวะซื้อพวงมาลัย ยายบอยๆ ยายแกมากแลว ผมของยายก็ขาวไปหมด ทั้งหัว รางกายของยายก็ผอมเกร็ง ผิวสีเขมแหงติด กระดูก อันที่จริงฉันเห็นยายขายดอกไมตรงนี้ มานานหลายปมากแลว ถาเมื่อไหรมีโอกาสใชบริการ เรือดวนเจาพระยามาลงที่ทาน้ำนนทบุรี และเดินผาน ทางนี้ฉันก็จะชวยอุดหนุนยาย ในใจแคคิดวา ยายจะได ขายหมดเร็วๆ และกลับบานไปพักผอนเสียที ทุกครั้ง ที่ชวยยายซื้อพวงมาลัย ฉันก็คิดไดแคนั้น แตวันนี้เปนวันที่เพิ่งผานเหตุการณสำคัญ ของประเทศ วันที่องคพระบาทสมเด็จพระเจาอยูหัว ในหลวงรัชกาลที่ ๙ ทรงเสด็จสูสวรรคาลัยไปได เพียงไมกี่วัน ฉันผานไปทางทาน้ำนนทอีกครั้ง ยายยัง คงนั่งอยูที่เดิม ขายพวงมาลัยดอกไมเชนเคย เมื่อ ประโยคคำถามราคาหลุดออกจากปากไป สิ่งหนึ่งที่ แวบเขามาในความคิดคือ ภาพของในหลวงที่ทรงโคง พระวรกายลงรับดอกบัวเหี่ยวๆ จากหญิงชราที่มาคอย เขาเฝาภาพที่ใสกรอบแขวนอยูที่บานมานานหลาย ปนั้น ก็ปรากฏขึ้นมาในความคิดอยางชัดเจน ภาพ : ศิวรัตน หวังจิรนิรันดร (TS21)

ÂÒ¢Ò´͡äÁŒ

วรรณวิภา มาลัยนวล(รุน T6)

ฉันหยิบเงินคาพวงมาลัยแลวยื่นสงใหยาย ฉันยอลงและกมตัวต่ำที่สุดเทาที่จะได ยายเงยหนา ขึ้นมาระดับสายตาเราสบตากันพอดี นี่เปนปาฏิหาริย ชีวิตครั้งแรกในรอบหลายสิบป ที่ฉันไดมีโอกาสมอง เขาไปในดวงตาของยาย ดวงตานั้นฝาฟางก็จริง แตกลั ชัดเจนในความรูสึกดวงตาของยายทำใหภาพจำ งดงามในสายตายิ่งชัดเจน ในหลวงทานทรงทำให ฉันดู ทรงทำเปนแบบอยางมานานโดยตลอด รูปทาน กับหญิงชราคนนั้นแขวนอยูที่บานก็นานป วันนี้ฉัน ตระหนักวา ถารักและสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ ของทาน อยาแขวนรูปทานไวเฉยๆ ที่บาน ทานทำให ดูอยู ทานเปนใหเรามองทุกวัน อยูที่เราตอง ทำตาม และนอมนำมาใสไวในใจ พระองคก็จะอยูในเนื้อในตัว ในสายเลือดและจิตใจของเราไดตลอดเวลา ไมมีเรื่อง

12


ÊÒÃѵ¶Ð ไหนที่พระองคทานไมสอนไมบอกไว ไมมีเลย ทานเปน ผูครองเรือน ทานเปนแบบอยางทำใหดู เราในฐานะ ผูครองเรือนก็เดินตามรอยทานได ฉันเคยอานบทสัมภาษณ นพ.ธีรวัฒน กุลทนันทน คณบดีคณะแพทยศาสตรศิริราชพยาบาล เคยใหสัมภาษณผูสื่อขาวหนังสือพิมพวา พระบาท สมเด็จพระเจาอยูหัว ทรงเคยมีพระบรมราโชวาทกับ คณะแพทยที่ถวายการรักษาดวยวา ‘ใหออนนอม ถอมตน ทุกคนมีดี อยาไปดูถูก’ ซึ่งคุณหมอทาน ก็ไดนำ พระบรมราโชวาทนี้ไปถายทอดตอนักศึกษา แพทย รวมทั้งบุคลากรทางการแพทยทุกคน เพื่อให ปฏิบัติ งานดวยไมตรีจิต ไมแบงชนชั้นวรรณะ ใหเกียรติ ทุกคน (CR. ขาว:http://www.thairath.co.th/content/188439)

ความออนนอมนี่เอง ที่เปนหนึ่งในทศพิธ ราชธรรม พระองคทานเปนที่เคารพอยางสูงของ คนไทยทั้งประเทศ แตกลับทรงออนนอมเปนอยางยิ่ง และเปนตนแบบใหเราดูมาตลอดพระชนมชีพของ พระองค ดวยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ อยางหา ที่สุดมิได ฉันตั้งปณิธานกับตัวเองวา จะพยายาม มีสติใหเต็มกำลัง ความสามารถ และอาจหาญมั่นคง ในใจใหเพียงพอ ที่พรอมจะออนนอมไดกับทุกคน ที่เกี่ยวของไมวาเขาหรือเธอคนนั้นจะปฏิบัติตอเรา อยางไรก็ตามเพราะบุคคลที่จะออนนอมไดมากมาย นั้นตองมาจากพื้นฐานจิตใจที่เขมแข็งและมั่นคงมาก ตาง หาก ตองเขมแข็งจากภายในมากเสียจนไมมี สิ่งใด จะมาสั่นคลอนและทำใหความออนโยน ออนนอมภายนอกลดทอนลงไปไดเลย ไมมีทั้งความ กลัว ความโกรธ หรือความหลงใดๆ จะทำใหความ ออนโยนลดลง และ นี่คือ กาวสำคัญในชีวิตอีก กาว หนึ่งของฉัน ที่จะกาว ตามรอยในหลวงรัชกาลที่ ๙ ของประเทศไทยเรา เพื่อใหพระองคทานสถิตอยูในใจ ตราบนิรันดร.

13


ÊÒÃѵ¶Ð ปญหาทุกอยางไมวาเล็กหรือใหญ มีทางแกไขได ถารูจักคิดใหดี ปฏิบัติใหถูก การคิดไดดีนั้น มิใชการไดดวยลูกคิด หรือดวยสมองกล เพราะโลกเราในปจจุบัน จะวิวัฒนาการไปมากเพียงใดก็ตาม ก็ยังไมมีเครื่องมืออันวิเศษชนิดใด สามารถขบคิดแกไขปญหาตางๆ ไดอยางสมบูรณ การขบคิดวินิจฉัยปญหา จึงตองใชสติปญญา คือคิดดวยสติรูตัวอยูเสมอ เพื่อหยุดยั้งและปองกัน ความประมาทผิดพลาดและอคติตางๆ มิใหเกิดขึ้น ชวยใหการใชปญญาพิจารณาปญหาตางๆ เปนไปอยางเที่ยงตรง ทำใหเห็นเหตุผล ที่เกี่ยวเนื่องกัน เปนกระบวนการไดกระจางชัด ทุกขั้นตอน พระบรมราโชวาท ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตร มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร 1 สิงหาคม 2539

ภาพ : อรุณนิตยา ทันตาหะ (รุนT13)

á¡Œ»˜ÞËÒ ´ŒÇ»˜ÞÞÒ

อรุณนิตยา ทันตาหะ (รุนT13)

หากใหนึกถึงพระราชดำรัส ของพระบาท สมเด็จพระเจาอยูหัว ฉันมักจะนึกถึงประโยคนี้ขึ้นมา ในความคิดแรกอยูเสมอ “เราจะครองแผนดินโดยธรรม เพื่อประโยชนสุขแหงมหาชนชาวสยาม” ซึ่งเปนพระปฐมบรมราชโองการ เนื่องใน พระราชพิธีบรมราชาภิเษก เมื่อวันศุกรที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2493 ฉันรูสึกอบอุนใจเหมือน พอใหคำสัญญาวาจะดูแลลูกๆ ใหมีความสุขตลอดไป ในชีวิตของฉันวินาทีที่ทำใหจดจำ มิรูลืมคือ วินาทีที่ไดอยูตรงหนาพระพักตรของพระบาทสมเด็จ พระเจาอยูหัวเปนวินาทีหยุดโลกเปนกระแสความปลื้ม ปติที่หลอเลี้ยงจิตใจเสมอมา ในวินาทีนั้นที่ไดรับ พระราชทานปริญญาบัตรในป 2539 ฉันรูสึกเหมือน ไดรับสิ่งมีคาที่สุดในชีวิตจากพระหัตถของพระองค ตั้งแตวันที่เรียนจบจนถึงวันนี้ ฉันมีการงาน ที่ดี มีครอบครัวที่มีความสุข มีเพื่อนและสังคมที่ดี ในขณะเดียวกันตลอดระยะเวลาที่ผานมาก็เผชิญกับ ปญหาในรูปแบบตางๆ และมีความซับซอนของปญหา แตกตางกันไปตามแตบทบาทหนาที่ที่ตองรับผิดชอบ ซึ่งมีความหลากหลาย การแกไขปญหาตางๆ ที่ผาน มาลวนอาศัยประสบการณการเรียนรูความรู 14


ÊÒÃѵ¶Ð ความชำนาญ ซึ่งมีทั้งที่ประสบความสำเร็จและมีบาง ที่ลมเหลว หรือแมกระทั่งไมเห็นแมกระทั่งหนทาง ที่จะทำใหเกิดความสำเร็จไดจนตองถอดใจและปญหา ตางๆ เหลานั้นก็กอใหเกิดความทุกขใจตามมา จนถึง วันนี้ ปญหาก็ยังเปนสิ่งที่ตองเผชิญดวยหนาที่การงาน ที่สูงขึ้น ปญหาก็มีมากขึ้น หลายครั้งก็ทำใหมีอคติใน เชิงลบ มาบดบังความคิด ทั้งอคคติตอปญหา และ อคคติตอบุคคลที่มีสวนเกี่ยวของ เมื่อกัลยาณมิตรชวนใหฉันนึกถึง พระบรม ราโชวาทที่ฉันจะนำมาเปนแนวทางในการดำเนินชีวิต เพื่อเปนการระลึกถึงพระองคทานและเปนการแสดง ความจงรักภักดีดวยการกระทำ ฉันใชเวลานึกทบทวน อยูนานจนกระทั่งเมื่อนึกยอนไปถึงวันที่ 1 สิงหาคม 2539 ณ หอประชุมใหญ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร คือวันที่ไดรับพระราชทานปริญญาบัตร วันนั้นเปนวัน ที่ไดเขาเฝาพระองคทานอยางใกลชิดที่สุด ฉันไดแต จดจำวินาทีที่รับปริญญาบัตรจากพระหัตถของพระองค และระลึกอยูเสมอวาใบปริญญาที่ไดรับคือสิ่งมีคาและ เปนมงคลที่สุดในชีวิต.....แตฉับพลันฉันคนพบวาสิ่งมีคา ที่สุดที่ฉันไดรับพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระ เจาอยูหัวในวันนั้นไมใชใบปริญญาบัตร แตเปน พระบรมราโชวาทที่ไดพระราชทานใหในวันนั้นนั่นคือ การ “แกปญหาดวยปญญา” หากฉันจดจำและ นอมนำพระบรมราโชวาทในวันนั้นมาปฏิบัติตั้งแตตน การพิจารณาถึงปญหาตางๆ ของฉันคงดีและมี ประสิทธิภาพดีกวาที่ผานมา และคงสรางความสุขใจ ใหกับฉันและผูคนที่เกี่ยวของมากกวานี้ ในวันนี้ได คิดวาคงไมสายเกินไปที่จะนำทุกๆ ถอยคำที่พระองค ทานพระราชทานใหมาปฏิบัติตามเพื่อใหเกิดประโยชน ตอตัวเอง ตอครอบครัว ตอสังคม และตอประเทศ ชาติตลอดไป พระบรมราโชวาท “แกปญหาดวยปญญา” ฉันคิดวาจะประสบความสำเร็จตามที่พระองคทานสอน ไดอยูที่หัวใจของคำสอนแค 2 อยาง คือ หนึ่ง ตองมี ศรัทธาและมีความเชื่อวา “ปญหาทุกอยางไมวาเล็ก หรือใหญ มีทางแกไขได”และ สอง วิธีการที่

15

จะแกปญหาใหไดนั้นตองใช “สติปญญา” เทานั้น อารมณ ความรูสึกตางๆ ลวนเปนอุปสรรค ในการแกไขปญหาทั้งสิ้น เมื่อฉันมีศรัทธาแลว สิ่งที่ฉันตองสรางคือ “สติปญญา” สิ่งที่ฉันจะหมั่นทำ และจดจำคือ ฉันควรจะ • ตองมีสติรูตัวอยูเสมอ เพื่อใหเกิดปญญาและ ไมใชอารมณหรืออคติในการแกไขปญหา • ตองหมั่นสรางสติใหเกิดขึ้นเพื่อกอใหเกิด“ปญญา” • “สติ” จะเกิดขึ้นไดนั้นตองมาจากการฝกฝนจิตใจ และหมั่นทำสมาธิอยูเสมอ ขาพเจาขอตั้งปณิธานดวยความสำนึก ในพระมหากรุณาธิคุณเปนลนพนหาที่สุดมิได วาจะ ครองสติในยามที่เผชิญปญหา ตัดอคติที่เคลือบใจ เพื่อใหเกิดปญญาอันจะนำไปสูการมองเห็นทางออก ของปญหาตางๆ ได ตามพระบรมราโชวาท “แกปญหาดวยปญญา” สืบไป


ÊÒÃѵ¶Ð เมื่อฉันไดรับมอบหมาย ใหเขียนบทความ เกี่ยวกับพระบาทสมเด็จพระเจาอยูหัว รัชกาลที่9นั้น มีเรื่องราวมากมายที่ผุดขึ้นมาในความทรงจำ ภาพที่ เห็นพระองคทรงงานตางๆทรงถือแผนที่ติดพระวรกาย หรือภาพที่เห็นหยดพระเสโทอยูที่ปลายพระนาสิก ความทรงจำทั้งภาพและเสียงทยอยกลับมาสูในหวงคำ นึงทีละเรื่องราว แตมีอยูเรื่องราวหนึ่งที่พารสชาติ หวานละมุน อุนหัวใจเขามาแนบใจฉันอยางชัดเจน ความทรงจำที่วานั้น พาฉันยอนกลับไป ตอนที่ยังเยาววัย ทำใหนึกถึง “เม็ดกลมๆ สีขาวครีม หวานมันอรอย รสชาติสดใหม ราคายอมเยา มีคุณคา ทางโภชนาการ และเก็บไวไดนาน”

ภาพ : ศิวรัตน หวังจิรนิรันดร (TS21

ËÇÒ¹ÅÐÁع ÍØ‹¹ËÑÇ㨠วิลินทร วิภาสพันธ

16

ถาพูดอยางนี้แลว พวกเราคงนึกออกวาฉัน พูดถึงอะไร ใชแลว “นมอัดเม็ดสวนดุสิต” หรือ “นมอัดเม็ดจิตรลดา” นั่นเอง เจาเม็ดกลมๆ สีขาวที่วานี้มีเบื้องหลังซอน อยูมากมาย เพราะนี่คือพระอัจฉริยภาพในการแกไข ปญหาของพระเจาอยูหัว รัชกาลที่ 9 โดยแทจริง รูหรือไมวา เมื่อเกือบหาสิบปกอน เมืองไทยเรา ประสบปญหาขาดทุนจากภาวะน้ำนมโคลนตลาด เกษตรกรผูเลี้ยงโคนมจังหวัดราชบุรีและจังหวัดใกล เคียงจึงทูลเกลาฯ ถวายฎีกาตอพระบาทสมเด็จ พระเจาอยูหัว เพื่อขอพระราชทานความชวยเหลือ พระองคทรงพระกรุณาโปรดเกลาฯ ใหดำเนินการ สรางโรงนมผงขนาดยอมขึ้น ในป พ.ศ. 2512 เพื่อ ศึกษาความเปนไปไดในการผลิตนมผงจากน้ำนมโคที่ รับซื้อจากเกษตรกรผูเลี้ยงโคนม แตในกระบวนการพนนมใหเปนผง จะเหลือ ผงนมกอนใหญๆ จำนวนหนึ่งที่ไมสามารถเอาไปทำ นมผงได แตนมสวนนี้มีคุณคาทางอาหารมาก ทาง โครงการสวนพระองคฯ จึงแปรรูปผงนมเหลานี้เปน ทอฟฟรสนมเพื่อจำหนายแกประชาชน แตในตอนนั้น ก็ยังไมไดรับความนิยมมากนัก จึงมีการพัฒนาและ ตอยอดมาเปนนมอัดเม็ด โดยนำนมผงที่ใชสำหรับ ชงใหเด็กรับประทาน นำมาตอกเม็ดใหเปนนมอัดเม็ด เนื่องจากไมไดใชหางนมไมแยกไขมันออกจากนมจึงทำใ หยังคงมีรสชาติของนมแทๆ รสชาติหอม หวาน มัน และสามารถเก็บไวไดนาน


ÊÒÃѵ¶Ð ถัดมาในป พ.ศ. 2527 ไดปรับเปลี่ยน ผลิตภัณฑดวยการนำน้ำตาลมาผสม แลวตอกเปนเม็ด กลมๆ ใหมีขนาดใหญ เพื่อไมใหเด็กๆ สับสนวานม อัดเม็ดคือยาซึ่งสำหรับฉันในวันเด็กนั้น ไมไดคิดอะไร มากนักหรอก รูแตวานมอัดเม็ดของสวนดุสิต อรอย ติดลิ้น กินหมดซองทุกทีนั่นแหละ พอไดมาอานที่มา ที่ไป จึงไดรูวามีการปรับปรุงแกไข ตอยอดผลิตภัณฑ อยางตอเนื่อง เมื่อฉันไดทราบวัตถุประสงค ของการจัดตั้ง โรงนมเม็ดสวนดุสิตแลวยิ่งทำใหฉันซาบซึ้งในพระมหา กรุณาธิคุณของพระองคทานเพราะโรงนมเม็ดสวนดุสิต มีไวเพื่อเปนโรงงานตัวอยางใหผูสนใจไดศึกษาวิธีการ ผลิตนมเม็ด โดยมีคาใชจายอุปกรณในการผลิตที่ไม สูงเกินไป สามารถนำไปใชเปนแบบอยางของกิจการ ตัวเองไดทั้งยังสงเสริมชีวิตความเปนอยูที่ดีขึ้นของ เกษตรกร ใหเขามีความรูและรายไดที่เพิ่มขึ้น ประชาชนไดบริโภคสินคาคุณภาพดีในราคายอมเยา อีกดวย

แตภาพของพระองคมิเคยเลือนหายไป ภาพความ ทรงจำนับรอยพันยังคงยังสถิตในดวงใจ เปนเครื่อง หลอเลี้ยง เปนแรงใจใหฉันไดดำเนินตามรอย ตามคำสอนของพระองคตอไปตราบจนชีวิตจะหาไม ปวงขาพระพุทธเจา ขอนอมเกลานอม กระหมอมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณหาที่สุดมิได ขาพระพุทธเจานางสาววิลินทร วิภาสพันธ

จนถึงตอนนี้ นมอัดเม็ดสวนดุสิตกลายเปน ของดีหายากไปเสียแลว ชาวตางชาติโดยเฉพาะชาวจีน ชอบซื้อหากลับไปเปนของฝากติดไมติดมือใหคนทาง บานสุดทายเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศก็เติบโตตาม ไปดวย พระองคทรงเปยมไปดวยอัจฉริยภาพ อยางแทจริง ทรงแกวิกฤตของบานเมืองดวยการวาง ระบบ จากโรงนมผงสวนดุสิต จนมาถึงโรงนมเม็ด สวนดุสิต ที่ผานการศึกษา คนควา และทดลองจน กอเกิดเปนผลิตภัณฑใหมๆ จนฮ็อตฮิตติดลมบน ขนาดนี้ ทำใหฉันนำแนวคิดนี้มาปรับใชกับชีวิตตัวเอง แมวาจะเผชิญปญหา แตทุกปญหายอมมีทางออก เมื่อเดินไปแลวเราอาจจะพบอุปสรรค แตอยาไดยอทอ ขอใหใฝเรียนรู ตอยอดองคความรูที่มีปรับปรุงตน อยางตอเนื่องเพื่อพัฒนาตนเองเปนพลเมืองที่ดีของ ประเทศตอไป จากเรื่องราวความทรงจำหวานละมุนแสดง ใหเห็นพระเมตตาของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมห าภูมิพลอดุลยเดช ทรงสรางภูมิคุมกันใหพสกนิกร ชาวไทยมาตลอดการครองราชย 70 ปแมวันนี้ฉัน อาจไมมีโอกาสไดพบพระองคอีกแลว

17


ภาพ :http://oknation.nationtv.tv/blog/surasakc/2009/12/09/entry-1

¤ÇÒÁ¡µÑÞ�Ù ¡µàÇ·Õ

สุนีรัตน สุวัฒนะพงศเชฏ (รุน TS22)

18

เราทุกคนเกิดมาลวน ตองเคยไดรับความ ชวยเหลือและไดรับการดูแลเอาใจใสจากใครหลายคน มากอน ตามแตละชวงชีวิตที่เราไดพบเจอ เชน เมื่อครั้งที่เรายังเปนเด็กเล็ก เราก็ได รับการดูแลเอาใจใสจากพอแมและญาติมิตร ครั้นเมื่อเราอยูในวัยศึกษาเราก็ไดรับการดูแลเอาใจใส จากครูบาอาจารยและเพื่อนฝูง จวบจนถึงวัยทำงาน เราก็ยังไดรับการดูแลเอาใจใสจากเจานายและเพื่อน รวมงาน แมกระทั่งการไดรับน้ำใจจากผูคน ที่เรา ไมเคยรูจักมากอนซึ่งอาจเปนความบังเอิญหรือวิถีชีวิต ชักพาใหไปพบเจอ เชน คนเก็บขยะที่อาสาชวยไปสง เมื่อเห็นวารถเมลหมดหรือปาขายขนมครก หนา โรงเรียนที่ชวยอุนขนมใหรอนขึ้นอีกครั้งหรือผูชาย คนหนึ่งที่เก็บของที่เราทำหายได


ÊÒÃѵ¶Ð และขับรถนำกลับมาคืนใหเพราะเห็นปายชื่อราน หรือแมแตนักเรียนตัวเล็กที่สละเกาอี้ใหเรานั่ง เปนตน สิ่งเหลานี้ทำใหเราซาบซึ้งวาตลอดชวงชีวิตเราลวน ไดรับความเมตตากรุณาจากผูอื่นมาแลวทั้งนั้น ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจาอยูหัวรัชกาลที่ ๙ ทรงสอนในเรื่องความกตัญูกตเวที อันเปนหนทาง ไปสูความเจริญกาวหนาของมนุษย ใหเราไดเห็น ดวยตา รับรูดวยใจมานานแสนนาน ดังนั้น ในชีวิตที่เหลือนับจากนี้ เราจะ นอมนำคำสอนของพระองคทานมาปฏิบัติใช ดวยการ ตั้งมั่นทำความดี ซื่อสัตยสุจริตในอาชีพ นึกถึง ประโยชนของสวนรวม ระลึกถึงและตอบแทนความดี มีน้ำใจของเพื่อนมนุษย ตอบแทนบุญคุณผูมีพระคุณ ไปจนถึงวันสุดทายของชีวิต

19


ภาพ :สมชัย วิพิศมากูล

ÊÒ¸Òà 㹷ҧ·ÃÒÂ

สุวรรณนภา คำไร (TS22)

20

“...คนเราถาพอในความตองการ ก็มีความโลภนอยเมื่อมีความโลภนอย ก็เบียดเบียนคนอื่นนอย. ถาทุกประเทศมีความคิด อันนี้ไมใชเศรษฐกิจมีความคิดวาทำอะไรตองพอเพียง หมายความวา พอประมาณไมสุดโตง ไมโลภอยางมากคนเราก็อยูเปนสุข. พอเพียงนี้ อาจจะมีมาก อาจจะมีของหรูหราก็ได แตวาตองไมไปเบียดเบียนคนอื่น. ตองใหพอประมาณตามอัตภาพ พูดจาก็พอเพียง ทำอะไรก็พอเพียง ปฏิบัติตนก็พอเพียง ...” พระราชดำรัสพระราชทานแก คณะบุคคลตางๆ ที่เขาเฝาฯ ถวายชัยมงคล เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา ณ ศาลาดุสิดาลัย สวนจิตรลดาฯ พระราชวังดุสิต วันศุกร ที่ 4 ธันวาคม 2541


ÊÒÃѵ¶Ð ยอนกลับไปเมื่อ 6 ปกอน ผูเขียนและคูชีวิต ตัดสินใจซื้อที่ดินราว 2 ไร ดวยเงินเก็บที่มีอยูเกือบ ทั้งหมด เพื่อสรางบานหลังเล็กๆ และปลูกพืชผัก เราหวังวาจะดำรงชีวิตอยางสมถะเรียบงาย เมื่อมีเวลา วางก็จะใชความรูความสามารถที่มีอยูทำกิจกรรมชวย เหลือชุมชนและสังคม แมวาจะเปนความฝนเล็กๆ แตการจะบรรลุ ถึงฝงฝนนั้นไมใชเรื่องงายสำหรับเราเลย นับจากวันแรกที่เราเริ่มปกหมุด วางแปลน บนผืนดินแหงนี้ โจทยปญหาตางๆ ก็ทยอยเขามา ประหนึ่งบททดสอบที่ไมมีวันจบสิ้น ทั้งเรื่องสภาพดิน ไมมีน้ำ ไมมีไฟฟา หลังจากปรับพื้นที่เรียบรอยแลว บานดิน หลังเล็กๆ ก็คอยๆ กอตัวขึ้นมาดวยมือของคนสองคน ภายในบานมีเพียงหองนอน หองน้ำ และหองครัว อยางละ 1 หอง พื้นที่ตรงกลางมีเฟอรนิเจอรเพียง 2 ชิ้น คือ โตะทำงานและชั้นวางหนังสือ ซึ่งกอขึ้นมา จากดินเชนเดียวกัน พื้นที่ที่เหลือ เราตั้งใจจะใหเปนสวนปาที่มี ตนไมหลากชนิด ทั้งชนิดที่เปนอาหารและใชงาน สำหรับคน และชนิดที่เปนอาหารสำหรับสิ่งมีชีวิต รอบๆ สวน มีแปลงผักที่มีพืชพันธุพื้นบานออกดอก ออกผลหมุนเวียนตามฤดูกาล เราอาศัยน้ำประปาหมูบาน ที่อยูหางออกไป เกือบครึ่งกิโลเมตร ซึ่งไหลเอื่อยๆ และมักจะไมมีน้ำ ในฤดูแลง เราอาศัยแสงไฟจากพลังงานแสงอาทิตย ไมมีโทรทัศน ไมมีตูเย็น ไมมีหมอหุงขาว ไมมีกระทั่ง เตารีด หากมองเผินๆ อาจดูเหมือนชีวิตที่สุดโตง แตสำหรับเราแลว นี่เปนชีวิตที่คอนขางเบาสบาย เราพึ่งพาภายนอกเทาที่จำเปน เรายังมีคอมพิวเตอร มีโทรศัพท มีสัญญาณอินเตอรเน็ต มีอุปกรณการ เกษตรที่จำเปน ที่เหลือคือการพึ่งพาธรรมชาติ ทดแทนหมอหุงขาว เรามีกิ่งไมแหงที่เก็บมาใชเปน เชื้อเพลิงไดทั้งป ทดแทนตูเย็น เรามีผักผลไมสด ใหเก็บหมุนเวียนทุกๆ เชา หรือบางวันก็ขี่จักรยาน เขาไปในหมูบาน มีฟารมเห็ดฟางใหแบงซื้อมาใน ราคาถูก หากอยากกินอาหารแปลกๆ จากชีวิต ประจำวัน ก็จะมีตลาดนัดชุมชนที่ชาวบานนำผัก ผลไมจากในไรในสวนออกมาวางขายราคาถูก

จากคนที่เคยทำงานประจำ มีชีวิตผูกติดกับ เงินเดือนและหนี้สิน มาสูชีวิตที่ไมมีเงินเดือน และหนี้สิน แมจะไมสะดวกสบาย ตองลงแรงจน เหนื่อยลาทามกลางแสงแดด หลายอยางตองใชเวลา มากกวาที่ควรจะเปน เชน แทนที่เราจะจางรถไถ เราก็เลือกที่จะใชกำลังของตัวเองในการขุดพรวนดิน หรือแทนที่จะใชเครื่องสูบน้ำไฟฟาหรือน้ำมัน เราก็ เลือกที่จะติดตั้งจักรยาน ใชแรงของตัวเองเพื่อที่จะ ปนดึงน้ำจากสระขึ้นมารดแปลงผัก เมื่อเราตั้งคำถามกับชีวิตในปจจุบันแลว พบวา เปาหมายมันชางอยูหางไกลเหลือเกิน เราอยาก มีบาน มีรถ มีความสะดวกสบาย มีความมั่นคงในชีวิต แตดูเหมือนวาทุกอยางตองซื้อดวยเงินและเวลาเกือบ ทั้งชีวิต ไมนับรวมสุขภาพกายและจิตใจที่เราจาย ไปแบบมองไมเห็น หากลองเปลี่ยนเปาหมายในชีวิต เราอาจจะ พบวา ความสุขเกิดขึ้นไดงายๆ แคเพียงรูจัก “พอ” เทานั้นเอง ดวยความสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ เปนลนพนหาที่สุดมิไดขาพเจาขอตั้งปณิธานวา จะดำรงชีวิตดวยวิถีแหงความพอเพียง เรียบงาย และ ไมเบียดเบียนผูอื่น ไมวาจะเปนผูคนหรือสรรพสิ่ง ในธรรมชาติ อีกทั้งจะขออุทิศตัวในการชวยเหลือ แบงปนใหสังคมอยางเต็มกำลัง

21


ภาพ :จักรกฤษณ ไชยพิเดช

¤Ó¢Í§¤ÃÙ

พนิดา เตียวตระกูล (รุน T16)

สิ่งใดที่ลวงลับไปแลวใหลับไป สิ่งใดที่เกิดขึ้นมาแลวใหเกิดไป สิ่งใดที่ยังไมเกิด เรายังคงมีทางเลือกใหสิ่งนั้น เกิดขึ้นหรือไมใหเกิด อยางไรก็ตาม ไมวาจะเกิดอะไรขึ้น เรายังคงตองเดินตอไป Keep walking, Move forward

22

ถึงแมครูจะไมไดบอกตรงๆ แตก็จับไปถึงใจ ไดวาครูกำลังพูดถึงสิ่งใด ครูแนะนำวาใหเรามีโยคะ เปนเพื่อนนำทางใหเดินตอไป โดยยึดหลัก มรรค 8 เปนแนวทางในการดำเนินชีวิต ฉันเชื่อวาคุณครู มีความตั้งใจที่จะคงความหมายเชนเดียวกับการดำเนิน ชีวิตตามอยางพระองคทานนั่นเอง ครูฮิโรชิ ไอคะตะ กลาวเมื่อ วันที่ 19 ตุลาคม 2559 ภายหลังการเสด็จสวรรคต ผานไป แลว 6 วัน สูตร : อถ โยคานุศาสนม (1) คำแปล : บัดนี้เริ่มอนุศาสนแหงโยคะ ปตัญชลีโยคะสูตรปฐมบาท กลาวดวยสมาธิ


ภาพ :สมชัย วิพิศมากูล

...ºÍ¡ãËŒàÃÒ à»š¹¤¹´Õ

กฤษณ ฟกนอย (รุน T10)

ชวงกลางเดือน พฤศจิกายน 2559 บ.ก. ที่ดูแลเรื่องตนฉบับของจุลสารโยคะสารัตถะ โทรมาคุยวา “อยากชวนใหเขียนถึงแรงบันดาลใจ ที่ไดรับจากพระบรมราโชวาทของพระบาทสมเด็จพระ เจาอยูหัวรัชกาลที่ 9”

ยอมรับตามตรงนะครับวา ตอนแรกไมรู จริงๆ วาจะเขียนยังไง แตตั้งแตเกิดมา ก็จะไดยิน พระบรมราโชวาทมาโดยตลอด และที่ไดยินเปน ประจำ ก็หลังขาวเชาทางวิทยุ พอกลับมาคิดถึงคำชวนอีกครั้งหนึ่งทำให ลองกลับไปนั่งอานพระบรมราโชวาทบางสวนทำให พบวา ตลอดระยะเวลาที่ผานมา พระบาทสมเด็จพระเจาอยูหัวรัชกาลที่ 9 ทรงบอกให เราเปนคนดี เปนคนดีตอตนเอง เปนคนดีตอครอบครัว และเปนคนดีตอสังคม จนกวาจะพบกันใหมปหนา 2560 ครับ

23


¸ ʶԵ㹴ǧã¨ä·Â¹ÔÃѹ´Ã ศิลปน : โกสินทร ขาวงาม


ปฏิทินกิจกรรม

ÊÒÃÑ µ ¶Ð

â¤ÐÍÒÊ¹Ð¢Ñ ้ ¹ ¾× ้ ¹ °Ò¹à¾× ่ Í ¤ÇÒÁÊØ ¢ ÊÓËÃÑ º ¼Ù Œ à ÃÔ ่ Á µŒ ¹ ¨Ñ ´ ÇÑ ¹ ÍÒ·Ô µ  · Õ ่ 8 Á¡ÃÒ¤Á 2559 àÇÅÒ 9.00 – 15.00 ¹. (ŧ·ÐàºÕ  ¹ 8.30 ¹.)

ที่สถาบันโยคะวิชาการ ซอยรามคำแหง 36/1 750 บาท สนใจโทร.สอบถามรายละเอียดไดที่ สถาบันโยคะวิชาการ 02-7322016-7 และ 081-4017744

â¤Ðã¹Êǹ¸ÃÃÁ ³ Ëͨ´ËÁÒÂà赯 ¾ Ø · ¸·ÒÊ ¿ÃÕ ·Ø ¡ àÂ็ ¹ ÇÑ ¹ ¾Ø ¸ áÅÐ ¾ÄËÑ Ê àÇÅÒ 17.00 – 18.30 ¹. ÇÑ ¹ àÊÒÏ · Õ ่ Ê Õ ่ ¢ ͧ·Ø ¡ à´× Í ¹ àÇÅÒ 10.00 – 12.00 ¹.

ลงทะเบียนรวมกิจกรรมไดหนางาน ไมมีคาใชจาย รวมสมทบคากิจกรรมไดดวยการบริจาค

â¤ÐÈÙ ¹  » ¯Ô º Ñ µ Ô ¸ ÃÃÁ ¾Õ ਠ´Õ ä «¹ ³ ÈÙ ¹  » ¯Ô º Ñ µ Ô ¸ ÃÃÁ ¾Õ ਠ´Õ ä «¹ (ºÒ§áÇ¡/¨ÃÑ Þ Ê¹Ô Ç §È 13) ã¹ÇÑ ¹ ÍÑ § ¤Òà 10.30-12.00 ¹.

(มีเฉพาะบางอังคารโดยสามารถสอบถามวันที่มีสอน ไดที่สถาบันโยคะวิชาการ 02-7322016-17 และ 081-4017744) คาใชจาย : รวมสมทบคาใชจายดวยการบริจาค

25


Ê¶ÒºÑ ¹ â¤ÐÇÔ ª Ò¡Òà ¨Ñ ´ ͺÃÁ â¤Ðà¾× ่ Í ¡ÒÃ¾Ñ ² ¹Ò¨Ô µ »‚ 2560 ÃØ ‹ ¹ S24 ËÅÑ ¡ ÊÙ µ à 120 ªÑ ่ Ç âÁ§ โดยทีมครูสถาบันโยคะวิชาการ วันที่ 9 มีนาคม ถึง 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2560 ࢌ Ò ¤‹ Ò Â คายที่ 1 คายที่ 2 คายที่ 3 คายที่ 4

4 ¤ÃÑ ้ § พฤหัส – อาทิตย ศุกร – อาทิตย ศุกร – อาทิตย พฤหัส – อาทิตย

9 – 12 มีนาคม 2560วีเทรน ดอนเมือง 31 มีนาคม - 2 เมษายน วีเทรน 28 – 30 เมษายนบานผูหวาน สามพราน 18 – 21 พฤษภาคม บานผูหวาน

à¹× ้ Í ËÒ·ÄÉ®Õ เรียนรูโยคะวิชาการ knowledge based yoga สรีรวิทยา กายวิภาคของเทคนิคโยคะ ศึกษาทำความเขาใจประวัติศาสตร ปรัชญาโยคะตามตำราดั้งเดิมทั้งทฤษฎีและปฏิบัติ เรียนรูและเขาใจตนเอง เปนผูมีวิถีสุขภาพองครวม »¯Ô º Ñ µ Ô อาสนะพื้นฐาน 14 ทา เนนความเขาใจรากฐานของการฝกอาสนะ ปราณายามะพื้นฐาน เทคนิคโยคะที่เกี่ยวของ มุทรา พันธะ กิริยา กิจกรรมทรรศนะคติชีวิต ตองเขาเรียนไมนอยกวารอยละ 80 ของเวลาเรียน เขียนบันทึกสงทุกวันตลอด 2 ½ เดือนที่เรียน สงการบาน อานตำราครบถวนตามที่กำหนด ทำงานศึกษาวิจัยนำเสนอและฝกสอนการนำปฏิบัติอาสนะในคายสุดทาย ตลอดชวงการอบรม สื่อสาร-สงการบานกันผาน Facebook กลุม S24 คาลงทะเบียน 35,000 บาท รับไมเกิน 24 คน

26

ติดตอขอมูลไดที่สถาบันโยคะ 081 401 7744 www.thaiyogainstitute.comwww.facebook.com/thaiyogainstitute/


ข่าวฝากประชาสัมพันธ์

27


28


ʶҺѹâ¤ÐÇÔªÒ¡ÒôÓà¹Ô¹¡ÒÃâ´ÂÁÕÃÒÂä´Œ¨Ò¡¤‹Òŧ·ÐàºÕ¹¡Ô¨¡ÃÃÁ ¨Ò¡¡ÒèÓ˹‹Ò¼ÅÔµÀѳ±µ‹Ò§æ Ê¶ÒºÑ¹Ï ÂÔ¹´ÕÃѺ¡ÒÃʹѺʹع¨Ò¡¼ÙŒÃ‹ÇÁʹã¨à¼Âá¾Ã‹ à¾×่͹Óà§Ô¹ÁÒ㪌´Óà¹Ô¹¡ÒÃãËŒºÃÃÅØÇѵ¶Ø»ÃÐʧ¤ µÒÁ·Õ่µÑ้§äÇŒ àªÔÞºÃԨҤࢌҺÑÞªÕÍÍÁ·ÃѾ ¸¹Ò¤ÒÃä·Â¾Ò³ÔªÂ ÊÒ¢Òà´ÍÐÁÍÅŏ 3 ÃÒÁ¤Óá˧ ª×่ͺÑÞªÕ ÁÙŹԸÔËÁͪÒǺŒÒ¹ ʶҺѹâ¤ÐÇÔªÒ¡ÒÃàÅ¢ºÑÞªÕ 173-241-6858

ÊÓËÃѺà´×͹¾ÄȨԡÒ¹ 2559 ÁÕ¼ÙŒºÃԨҤʹѺʹع¡Ò÷ӧҹ¢Í§Ê¶ÒºÑ¹Ï ´Ñ§¹Õ้ ÂÍ´ºÃÔ¨Ò¤ÊǹâÁ¡¢ ¤ÃÙáËÁ‹Á ÇÅÑÂÅѡɳ ¤ÃÙá´§ ³Ñ°ÔÂÒ ¤ÃÙÅÕ่ ÈÔÇÃѵ¹ ¤ÃÙ»ˆÍ¡ ¾Ã¾ÔÁÅ ¤ÃÙË¡ ÍÑ»ÊÃÈÔÃÔ ¤Ãٵٹ ÈÈÔÇÔÁÅ

¼´Ø§à¨ÃÔÞ â¡ÊÔ¹·ÃÒ¹¹· ËÇѧ¨ÔùÔÃѹ´Ã

2160 900 740 1730 1770 650

âµ¾ÔºÙŠǧȏÊÇÑÊ´Ô์

ÂÍ´ºÃÔ¨Ò¤ ¤ÃÙáËÁ‹Á ÇÅÑÂÅѡɳ ¼´Ø§à¨ÃÔÞ ·ÕÁ¤ÃÙâ¤ÐÃØ‹¹ ts23 ¼ÙŒºÃÔ¨Ò¤

2000 1700 1000 ÃÇÁ

12,650 ºÒ·

µÔ´µ‹ÍʶҺѹâ¤ÐÇÔªÒ¡Òà â·Ã. 02-732 2016-7 ËÃ×Í 081-401 7744 àǺ䫵 www.thaiyogainstitute.com à¿ÊºØ¤ www.facebook.com/thaiyogainstitute ** ÊÓËÃѺ·‹Ò¹·Õ่ÃѺ¨ØÅÊÒ÷ҧä»ÃɳՏ ÊÒÁÒö·Ó¡Òõ‹ÍÍÒÂØÊÁÒªÔ¡ä´Œâ´Â¡ÒÃâ͹à§Ô¹à¢ŒÒàÅ¢·Õ่ºÑÞªÕ¢ŒÒ§µŒ¹ (»‚ÅÐ 250 ºÒ·) áÅÐâ»Ã´á¨Œ§¡ÅѺÁÒÂѧʶҺѹâ¤ÐÇÔªÒ¡ÒÃà¾×่Í·ÃÒº


สถาบันโยคะวิชาการ มูลนิธิหมอชาวบาน 201 ซอยรามคำแหง 36/1 บางกะป กทม.10240 โทร. 02-732 2016-7, 081-401 7744 wanlapa.tyi@gmail.com www.thaiyogainstitute.com

Profile for apple thaiyogainstitute

saratha 2016.12  

saratha 2016.12  

Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded