Issuu on Google+

Belgique - Belgïe P.P. - PB 4500 HUY 1 9/2730

Actie Vluchtelingen

Tijdschrift van de vereniging Hulpverlening aan ontheemden v.z.w. Gesticht door Dominique Pire (+) Nobel prijs voor de Vrede 1958.

Bureau de Dépot - Liège X – N° 139 - 3 de trimester 2013 - P 202 391

Editoriaal BESPARINGEN, MAAR NIET AAN OM HET EVEN WELKE PRIJS ! De staatssecretaris van Asiel en Migratie, Maggie De Block, maakt zich sterk : ze geeft 90 miljoen van haar budget 2013 terug. Wat een buitenkans is voor een regering die op zoek is naar oplossingen voor besparingen voor het budget van 2014. Een groot aantal sectoren worden geraakt waaronder de asielsector, de sector van de juridische bijstand en het sociaal vertaalbureau, en nog andere. Besparingen doen ten koste van een categorie mensen die de meest benadeelden zijn in onze maatschappij, moeten we die weg opgaan ? Om te besparen moeten we zieken weigeren ? Onze sociale dienst ziet het iedere dag : een verblijfsvergunning krijgen in België om medische redenen wordt moeilijker en moeilijker. Wij leggen dit uit in de volgende bladzijden, in een bewijsvoering die bezwarend is voor de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) die niet aarzelt om de wet al te vrij te interpreteren. Om besparingen te doen moet je de opvang uitverkopen ? Bij wijze

van antwoord enkele uittreksels van een tekst die werd mede ondertekend door het CIRE en diens “opvang”partners*. “De CIRE is ongerust : zal de regering tot de budgettaire beperkingen overgaan zonder lessen te trekken uit de asielopvangcrisis die vier lange jaren duurde in België ? Vier lange jaren gedurende dewelke asielaanvragers die bij ons aankwamen om bescherming te vragen wegens een tekort aan opvangplaatsen op straat bleven staan. Vandaag is de situatie duidelijk verbeterd dankzij de gezamenlijke inspanningen van alle opvangpartners...

pecteert en een meer geïndividualiseerde opvang mogelijk maakt die aangepast is aan hun behoeften (in termen van vorming, studies, werk, gezondheidszorg, sociaal juridische opvolging...). Anderzijds stellen de logementen (appartementen of studio’s) die ter hunner beschikking staan hen in staat om zich op een harmonieuze manier de integreren in de gemeente, en de bevolking verzet zich niet bij het openen van de plaatsen. Dit type opvang is ook minder duur omdat de inkaderingskosten minder hoog liggen. Het aantal

Elke gift van 40 Euros of meer, in één of meerdere malen gestort gedurende het jaar, geeft ... Vandaag beschikt België over een recht op een fiscal attest opvangnet van gemeenschapsplaatsen en individuele plaatsen die aan- HULPVERLENING AAN ONTHEEMDEN gepast zijn aan de specifieke noden van de asielaanvragers, waarbij ze BE41-0000-0756-7010 vanaf hun aankomst zouden moeten kunnen ondergebracht worden. Rue du Marché, 33 – 4500 HUY De CIRE en haar“opvang” partners beheren sinds 1999 een duizendtal opvangplaatsen in individuele logementen. Wij hebben voor dit type opvang “op kleine schaal” gekozen omdat deze meer de autonomie en privacy van de asielaanvragers res-


plaatsten kan gemakkelijk opgedreven worden. Tenslotte beantwoordt dit soort opvang aan de specifieke behoeften van bepaalde kwetsbare personen (families, niet-begeleide minderjarigen vreemdelingen, alleenstaande vrouwen met kinderen, gehandicapten of zieken...). De opvangcrisis ligt achter ons. Het is nu tijd om terug te komen op de toepassing van de wet op de opvang, dit is een opvang die aangepast is aan de behoeften van de mensen van bij hun aankomst. Door een

kwaliteitsvolle sociaal juridische begeleiding te garanderen eerder dan door een slechte juridische bijstand en dito sociaal vertaalbureau. Door zich te buigen over de kwestie van de scholing van de kinderen in overstapklassen. En door de specifieke opvang van kwetsbare personen te consolideren...

opvangsysteem te behouden dat voldoet, en dat flexibel en kwaliteitsvol is, door de opvang op mensenmaat te verlenen.” Besparingen, goed en wel, maar niet op de rug van de mensen ! Patrick Verhoost

Wij hopen dat de regering lessen trekt uit de opvangcrisis die vier jaren geduurd heeft en dat ze voorzichtig blijft met de toekomstige budgettaire beperkingen. De inzet is een

*Hulpverlening aan Ontheemden, Caritas, Protestants Sociaal Centrum, Sociale Dienst van de Socialistische Solidariteit / Le Soir 28/06/2013

Het is ook ten koste van zieke mensen dat Maggie De Block bespaart...! Het wordt van langsom moeilijker in België om een verblijfsvergunning te bekomen om medische redenen. In onze sociale diensten ontmoeten we dikwijls zieke mensen van over heel de wereld. Ofwel ontdekken ze het bij hun aankomst hier, ofwel worden ze hier pas ziek terwijl ze gezond arriveerden. Anderen weten welke ziekte zij (of hun kind) hebben en komen naar hier in de hoop op een adequate behandeling. Welke ouder zou niet naar het andere eind van de wereld lopen om er zijn kind te laten verzorgen als hij denkt dat zich daar de oplossing bevindt...En sommigen hebben een aandoening opgelopen tijdens hun gevaarlijke reis. In het verleden en gedurende lange tijd was het zo dat België aan zieke personen de mogelijkheid gaf om een aanvraag tot regularisatie van het verblijf in te dienen (art. 9.3) en het antwoord hierop was enkel afhankelijk van de macht van de minister en diens administratie (de Dienst Vreemdelingenzaken). In september 2006 heeft België de Europese richtlijn 2004/83/CE moeten transponeren: “Aangaande de minimum normen betreffende de voorwaarden waaraan de personen die uit derde wereld landen komen of personen die staatloos zijn moeten beantwoorden om het statuut van vluchteling te hebben of de personen die om andere redenen internationale bescherming nodig hebben.” Deze richtlijn stelt dat een persoon het statuut van vluchteling kan hebben (in de betekenis van de Conventie van Genève) of kan genieten van ondersteunende bescherming, op voorwaarde dat er ernstige en bewezen motieven zijn om te geloven dat de betreffende persoon in geval van een terug ver-

wijzen naar het land van herkomst een reëel gevaar loopt van zware inbreuken zoals bepaalde behandelingen of onmenselijke of vernederende sancties. De Belgische wetgeving heeft deze minimum normen vertaald door een verblijfsvergunning toe te kennen aan personen die een ziekte hebben die, wanneer er geen adequate behandeling bestaat in het land van herkomst, een reëel risico inhoudt voor het leven of een risico voor de fysieke integriteit of een risico van onmenselijke en vernederende behandeling (artikel 9 ter). Het is echter zo dat in de meeste gevallen de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) de verblijfsvergunning toekent enkel aan zieke personen die kunnen bewijzen dat ze een risico lopen voor hun leven; er wordt praktisch geen rekening gehouden met beide andere soorten risico’s: de fysieke integriteit en de onmenselijke en vernederende behandeling. Op deze manier respecteert de DVZ niet de Belgische wet.

Crédit UNHCR

2


Toen de nieuwe wet in voege trad op 1/6/2007 waren we met een groot aantal die - het jammer vonden dat de wetgever het overliet aan de DVZ om beslissingen te nemen in verband met deze aanvragen voor medische regularisaties ; - ons erop verheugden dat eindelijk criteria waren opgesteld om de willekeur van deze beslissingen te beperken ; - hoopten dat de toepassing van die criteria meer rechtvaardige beslissingen zouden mogelijk maken die meer rekening houden met de noden van mensen die een ziekte hebben. Vanaf het begin was er een gemis aan organisatie en vooruitzien waardoor de beslissingen niet binnen een redelijke termijn werden genomen. De aanvraag werd ontvankelijk verklaard op basis van een eenvoudig medisch attest en een identiteitsdocument. Dat gaf toestemming tot een voorlopig verblijf. Vervolgens, om tot een meer definitieve beslissing te komen, moest het dossier door een arts worden onderzocht ; Maar in 2007 en 2008 was er slechts één arts in de DVZ om die dossiers te behandelen. Hij werd natuurlijk vlug overstelpt door de adviezen die hij moest geven. De procedures duurden soms verschillende jaren. Sommigen zagen hierin de kans om wettelijk een voorlopig verblijf in België te regelen. Toegegeven, er ontstonden hierdoor misbruiken in de aanvragen. Om hiertegen op te treden – het is te begrijpen – wou de wetgever het uitzonderingskarakter van de regularisatie om medische redenen onderstrepen en deze voorbehouden voor ernstige medische gevallen; maar anderzijds brengen deze wijzigingen en de manier waarop dit vandaag wordt toegepast veel problemen en onrechtvaardigheden met zich mee. Bijvoorbeeld, - de criteria volgens dewelke een identiteitsdocument als valabel wordt beschouwd zijn talrijker geworden. Alsof de identiteit een onmisbare voorwaarde zou zijn voor een behandeling ? - het medisch attest moet volgens een welbepaald opgelegd model opgemaakt worden en de graad van ernst van de ziekte vermelden. Zonder dit gegeven kan de aanvraag niet ontvankelijk worden verklaard. Maar dit stelt problemen voor bepaalde artsen, meer bepaald diegenen die de personen met HIV opvolgen want volgens hen ‘functioneert’ de ziekte eerder met hoogtes en laagtes ; - de laatste wijziging bestond uit een bijkomend criterium van niet-ontvankelijk zijn : “ De afgevaardigde van de minister verklaart de aanvraag als niet ontvankelijk (...) wanneer de ambtenaar arts of de arts die door de minister of diens medewerker werd aangesteld ... vaststelt in een advies dat de ziekte duidelijk niet beantwoordt aan een ziekte die is bedoeld in §1, alinea 1, ...”. De Dienst Vreemdelingenzaken in-

terpreteert dit §1, alinea 1, door dit te herleiden tot “geen risico voor het leven”. Systematisch worden beide andere aspecten weggelaten, namelijk als de ziekte een risico inhoudt voor de fysieke integriteit en/of als de ziekte het risico met zich meebrengt van onmenselijke of vernederende behandeling.

Crédit UNHCR

Hierbij komen nog de moeilijkheden van - het vinden van een advocaat of een sociale dienst die de competentie en de tijd heeft om de “beschikbaarheid” en de “toegankelijkheid” van de zorgen in het land van herkomst vast te stellen (bepaalde medicamenten zijn bijvoorbeeld niet beschikbaar in het land maar de equivalente moleculen werden gecommercialiseerd onder andere merknamen) ; - de effectieve toegankelijkheid van de zorgen te evalueren (hoe evalueer je in geval van terugkeer de hulpbronnen die de zieke ter beschikking heeft en het bestaan van een netwerk dat hem kan helpen ?) Of ook nog, hoe het hoofd bieden aan de evidente vooringenomen houding van de DVZ bij het behandelen van de aanvragen ? Enkele voorbeelden : ”In Guinea bestaat een systeem van sociale zekerheid...”, een uitspraak zonder dat de administratie ooit heeft onderzocht of het profiel van de aanvrager toestaat om van deze dienst gebruik te maken. Of, in dossiers waarin de ziekte ontstond door post traumatische stress : “De medische literatuur prijst de behandeling in het land van herkomst aan”. Maar de literatuur in kwestie heeft het over de psychotherapeutische benadering die het leger geeft aan soldaten die teruggekomen zijn in hun land van herkomst, hetzij in een land dat duizenden kilometers verwijderd is van de plaats van de gevechten ! De DVZ lijkt te speculeren op het feit dat weinig behandelaars de moeite zullen doen om hun bronnen te gaan uitpluizen... We onderstrepen ook dat het onmogelijk is voor de instantie die bezwaar aantekent om de beslissing die werd genomen door de DVZ te herroepen. De Geschillencommissie heeft slechts een bevoegdheid van annule-

3


ring, en zo volgen wij dossiers op die heen en weer gaan tussen de DVZ en de Geschillencommissie. En ondertussen hebben de ernstig zieke personen geen recht op werk en op sociale hulp. Als besluit kunnen we stellen dat die al te restrictieve toepassing van artikel 9ter door de DVZ catastrofale situaties tot gevolg heeft. Personen die ernstig ziek zijn en die geen hulpbronnen hebben zien hun aanvraag tot regularisatie geweigerd en kunnen zich onmogelijk correct laten verzorgen. Het is evident dat België zijn engagementen niet respecteert. We wachten nu op een arrest van de Raad van State en hopen dat deze een meer rechtvaardige toepassing van de wet mogelijk zal maken. Ondanks al deze moeilijkheden blijven wij van onze kant ons werk verder zetten: begeleiding van deze specifiek kwetsbare personen en het minutieus en onontbeerlijk werk van het voorbereiden van de dossiers. Danielle Bouchat

Mevrouw Fatime (fictieve naam) komt uit Kosovo. Twee jaar geleden kwam ze aan in België met haar man. Ze is 35 jaar en heeft haar zoontje van 10 jaar achtergelaten in haar land. Zij moet nu drie maal per week naar de kliniek voor dialyse. Zij heeft een niertransplantatie nodig. De verblijfsaanvraag van Mevrouw werd reeds drie maal geweigerd. Alhoewel de Dienst Vreemdelingenzaken erkent dat transplantaties niet bestaan in deze nieuwe republiek motiveert ze haar beslissing door zich te beroepen op het bestaan van een samenwerkingsakkoord tussen Kosovo en Albanië die het Mevrouw zou mogelijk maken een niertransplantatie te krijgen in het buurland. Als men artsen in Albanië hierover consulteert zeggen ze dat ondanks dat die akkoorden op papier bestaan, geen enkel publiek hospitaal dit soort operaties uitvoert en dat er zelfs geen wachtlijst bestaat... Die operaties worden soms in private hospitalen uitgevoerd maar hoe kan je voorrang hebben op een wachtlijst als je niet kan betalen waar je om vraagt. De corruptie is algemeen in Albanië. Ofschoon er in België wachtlijsten bestaan kan Fatime niet ingeschreven worden omdat ze geen wettelijk verblijf in ons land heeft... Ibrahim komt uit Guinea. Hij was er herder en is nooit naar school geweest. In België aangekomen heeft hij de HIV test aanvaard die hem werd voorgesteld. Zo ontdekt hij dat hij deze ziekte heeft. Verschillende behandelingen werden uitgetest omdat hij de secundaire effecten van bepaalde medicamenten niet verdaagt. Uiteindelijk werd de juiste behandeling gevonden en hij gaat nu beter. De Dienst Vreemdelingenzaken weigert hem een verblijfsvergunning op basis van zijn ziekte, niet omdat ze ontkennen dat Ibrahim ziek is maar omdat ze oordelen dat hij in zijn land kan verzorgd worden.“De medicamenten bestaan en er is een systeem van sociale zekerheid in het land die hem de kosten kan helpen dragen”. De arts die hem opvolgt is akkoord om te zeggen dat bepaalde medicamenten wel bestaan, maar dat dikwijls de stock uitgeput is en dat de ingewikkelde behandeling die hier is opgestart daar niet mogelijk is. En de sociale zekerheid in dat arme land van West Afrika bestaat wel degelijk maar slechts 3% van de populatie, namelijk een welbepaalde categorie functionarissen, hebben er recht op... 4

Sociale zetel : Rue du Marché, 33 4500 Huy Tèl : 085/21 34 81 Fax : 085/23 01 47 e-mail : aidepersdepl.huy@ skynet.be Site : http/www.aideauxpersonnesdeplacees.be

Onze rekeningen : In België : HULPVERLENING AAN ONTHEEMDEN C.C.P. 000-0075670-10 (IBAN : BE41 0000 0756 7010 BIC : BPOTBEB1) FORTIS 240-0297091-81 (IBAN : BE36 2400 2970 9181 BIC : GEBABEBB) In Frankrijk : AIDE AUX PERSONNES DÉPLACÉES Chemin Rouge de Fontaine 59650 Villeneuve d’Ascq C.C.P Paris17.563.64X (IBAN : FR25 3004 1000 0117 5636 4X02 050 BIC : PSSTFRPPPAR) Crédit du nord-Lille 2906-113342-2 (IBAN : FR76 3007 6029 0611 3342 0020 086 BIC : NORDFRPP) In het Groot-Hertogdom : AIDE AUX PERSONNES DÉPLACEES Compte C.C.E. Luxembourg : 1000/1457/2 (IBAN : LU58 0019 1000 1457 2000 BIC : BCEELULL) In Groot-Brittanie : Father Pire Fund : Camberwell Branch (206651) P.O. Box 270 LONDON SE 154 RD – A/C 50361976 (IBAN : GB55 BARC 2066 5150 3619 76 SWIFT BIC : BARCGB22) De VZW Hulpverlening aan Ontheemden is bevoegt U een Kwijtschelding voor fiscale vrijstelling te bezorgen voor alle giften van ten minste 40 euros in één of meerdere keren gestort op één van haar rekeningen in België.

Ver. Uitgever : Patrick Verhoost


Av139