Thermometer Jaarboek 2014

Page 1

2014 NIEUWE PRAKTIJKEN

Architectuurdiscussie in [de provincie] utrecht

1


2 foto_indymah_ oosterspoorbaan SAMEN MET BEWONERS HERONTWIKKELD

NIEUWE MOTIEVEN // NIEUWE PRAKTIJKEN UTRECHTSE PRAKTIJK– VOORBEELDEN ZIJN EXEMPLARISCH


3

Met het thema Nieuwe motieven / nieuwe praktijken richtte AORTA zich in 2014 op de veranderde orde in de ruimtelijke opgave. Het maatschappelijk belang van architectuur, stedenbouw en design is steeds meer op de voorgrond komen te staan. Op welke manier kunnen de nieuwe, maatschappelijke motieven zich bestendigen en met hun drijvende kracht leiden tot een werkelijk nieuwe praktijk? In het programma in 2014 zocht AORTA naar nieuwe denken werkwijzen, die ook van waarde blijven op de lange termijn, bij een stabielere economische situatie. Daarmee fungeert AORTA als een schakel tussen verschillende disciplines, ontwerpers, initiatiefnemers en opdrachtgevers en als een brandpunt waar kennis en praktijk samenkomen.

NIEUWE DENK- EN WERKWIJZEN VOOR DE LANGE TERMIJN


4 _ inleiding foto_VLINDERHOF_VLINDERHOF MAXIMAPARK OP INITIATIEF VAN BEWONERS GEREALISEERD

wat betekenen de nieuwe burgercollectieven voor de ruimtelijke opgave?


5

NAAR EEN NIEUWE ORDE Draagt het verbinden van mensen en sectoren bij aan het

Werken met het ‘gelegenheids-wij’. Met het groeiend

versterken van ruimtelijke kwaliteit? Het antwoord lijkt

aantal [bottom-up] initiatieven is het denken over de stad

voor de hand te liggen, de praktijk is weerbarstiger.

en de ruimte in de stad aan de orde van de dag. In essentie gaat het om een andere manier van ruimtelijke ordening,

Het activiteitenprogramma van AORTA onderzocht twee

in­gegeven door een veranderende maatschappij. Geen

invalshoeken:

topdown masterplan vanuit de overheid, geen bottom-up

1. Verbinden als innovatiekracht; wat levert het verbinden

oriëntatie, maar een gezamenlijke aanpak van een gebied.

tussen disciplines en sectoren op, en 2. Werken met het

Een mooi voorbeeld is Vechtclub XL, een bedrijfsverzamel-

‘gelegenheids-wij’; wat betekenen de nieuwe burger­

gebouw, dat huisvesting biedt aan ongeveer 120 creatieve

collectieven voor de ruimtelijke opgave? Parallel aan deze

ondernemingen. Het is een geslaagd voorbeeld van onder-

activiteiten publiceert AORTA relevante analyses, beschou-

nemerschap, stapsgewijs ontwikkelen en ruimte krijgen

wingen en verdiepende informatie in De Thermometer.

van de overheid. (meer weten: Blog [klik hier]). De discussie

Ook biedt AORTA een continu informatief programma door

over eigenaarschap en samen ontwikkelen wordt dagelijks

het organiseren van culturele evenementen, educatie

gevoerd. Het is een uitdagend vraagstuk en een zoektocht

programma’s en tentoonstellingen.

voor alle partijen hoe dit vorm te geven.

Verbinden als innovatiekracht Soms brengt innovatieve

AORTA wil als onafhankelijk platform ruimte bieden voor

techniek nieuwe inzichten en worden processen anders

discussie en uitwisseling van kennis. Door het organiseren

ingericht. Energie opwekkende toepassingen met behulp

van activiteiten dragen we bij aan de brede discussie over

van zon of wind gebruiken een oneindig voorradige grond-

de (ruimtelijke) kwaliteit van onze leefomgeving met als

stof terwijl de reguliere toepassingen grondstof onttrekken.

doel deze beter te maken. We geven verschillende visies

Dat besef is mede een begin geweest van een zoektocht

en meningen de kans om met elkaar het gesprek aan te

naar de herdefiniëring van de economische spelregels.

gaan. We wisselen niet alleen meningen uit, want door deel

Zo verkoopt Philips tegenwoordig licht, geen lampen.

te nemen aan de activiteit, delen we kennis, verdiepen we

De consument koopt licht en de lamp blijft eigendom van

inzichten en versterken we de opinie. En meestal worden er

Philips. Hij gaat retour als hij stuk is. De lampen worden zo

nieuwe allianties gesloten! Dus ook AORTA verbindt, altijd

gemaakt dat ze makkelijk uit elkaar te nemen zijn én her

met oog voor kwaliteit in ontwerp.

te gebruiken. Dit is één van de principes van de circulaire economie. Door hergebruik van grondstoffen wordt waarde-

Eveline Paalvast, directeur

vernietiging sterk gereduceerd en het biedt ruimte voor een

APRIL 2015

andere business case. Thomas Rau vertelde er bevlogen over tijdens de Energierevolutie.


6 foto_hein Lagerweij_VECHTCLUB XL EEN GESLAAGD VOORBEELD


inhoud_7

INLEIDING // NIEUWE MOTIEVEN / NIEUWE PRAKTIJKEN Nieuwe generatie / Nieuwe steden Ontwikkelend Beheer De energierevolutie Eigenaarschap in de hedendaagse stad Gouden Jaren Kernrandzones [regio] De groene stad als gezonde leefstijl Een groene gezonde wijk

005 010 010 010 011 011 011 012 012

STADSGESPREKKEN Stadsdebat Openbare ruimte Stadsdebat Stationsgebied Stadsgesprek Groen

013 013 013

STAND IN DE STAD // THERMOMETER Blog 1// De plantenbakkencommissie Blog 2 // Bewonersinitiatief Vlinderhof Blog 3// Open Source City Blog 4 // Eigen initiatief Vriendinnen van Cartesius Blog 5// Moestuinieren op de Koningshof Blog 6// Mensen maken de stad – Nieuw Elan of Hype Blog 7// Nieuwe functie voor de Oosterspoorbaan Blog 8// De hekken gaan open in Merwede! Blog 9// Waar wij van dromen Blog 10 // Grootschalige opgave klein maken Blog 11// Op weg naar een aantrekkelijke en bereikbare stad! Blog 12 // Revival van groene daken in het Utrechtse Stationsgebied? Blog 13// Parkhaven: Van no-go area tot succesvolle nieuwe stadswijk! Blog 14// Spraakmakende verbinder! Riek Bakker wint ARC14 Oeuvre Award Blog 15// Zuidpoort van de stad: Station Vaartsche Rijn nadert voltooiing Blog 16// Officiële opening Vechtclub XL Blog 17// De stand van zaken rond Duurzaam Bouwen in Utrecht Blog 18// TivoliVredenburg: Méér dan muziek alleen Blog 19// Stadskantoor Utrecht: ruimtelijke puzzel met hoge duurzaamheidambitie Blog 20// De Verkenner: poortwachter van een Nieuwe Wereld Blog 21// KubusEiland: spraakmakende architectuur in een moeizame Vinex Blog 22// Overvecht op weg naar een betere wijk Blog 23// Neerlandia herleeft! Van draadnagelfabriek tot nieuwbouwwijk Blog 24// Welstandstoezicht is zo gek nog niet Blog 25// Veemarkt Utrecht: de toekomst van wonen! Blog 26// Gouden jaren: Hoe willen wij wonen als we ouder worden? Blog 27// Woonboulevard Utrecht: een beleving of kan het leuker? Blog 28// Ontwikkelend beheer #1: Nieuwe rollen, nieuwe praktijken! Blog 29// Ontwikkelend beheer #2: Vechtclub XL Blog 30// Ontwikkelend beheer #3: Kromhout Kazerne Blog 31// Ontwikkelend beheer #4: de lessen

014 014 014 014 014 014 014 014 014 016 016 016 016 016 016 016 018 018 018 018 018 018 018 018 020 020 020 020 020 020 020


8 _inhoud foto_antal van wijk_DE LEF KOFFIECOOP IN ONDERMAX [MERWEDE]

EDUCATIE Kinderrondleidingen STDHS Straatbeelden [Creatief Vermogen regeling] Creating Cities Jouw Perspectief [Technasium] Jij ontwerpt [Technasium]

022 022 022 022 022

CULTURELE EVENEMENTEN Culturele Zondagen Future Cities 024 Culturele Zondagen On Tour 024 Uitfeest 024 Open Monumentendag 024 Rietveldprijslezing 025 Film // Margareth Staal 025 Film // Mobile Tracks AESOP 025 Bouwkunstcafe 025 Dag van de Architectuur 026 Archiprix 026

CITYZINE Urban Flow // DNA van een stad Het verhaal van de stad UMF Prijsvraag Lantaarnconsoles Utrecht in Beeld – Masteclass architectuurfotografie Rondleidingen algemeen

028 028 028 028 028

OVER AORTA Website 030 Thermometer 030 Publicaties 030 Social Media 030 Jaarcijfers 033 Bereik 034 Visie 036 Koers 2014-2016 037 Medewerkers 038 Sponsoren en subsidieverstrekkers 038 Colofon 039


9


10 foto_Heijn lagerweij_vechtclub xl

NIEUWE MOTIEVEN / NIEUWE PRAKTIJKEN

NIEUWE GENERATIE / NIEUWE STEDEN

Mede door de economische crisis is er aandacht voor

SLOTBIJEENKOMST EXPERTS

nieuwe ontwikkelmodellen om financiële risico’s beheers-

LOCATIES: ARCHITECTUURCENTRUM AORTA - ARCHITECTUUR­CENTRUM

baar te houden. Een steeds vaker toegepast model is ‘ont-

TWENTE - PODIUM VOOR ARCHITECTUUR HAARLEMMERMEER EN

wikkelend beheer’, waarbij de ontwikkeling en het beheer

SCHIPHOL - UNIVERSITEIT UTRECHT // DATUM: 6 FEBRUARI 2013 –

van gebouwen en gebieden niet langer gescheiden fasen

27 MAART 2014 // DEELNEMERS: 19 // VORM: ONDERZOEKSTRAJECT EN

zijn. Een koppeling tussen twee voorheen strikt gescheiden

PUBLICATIE // SAMENWERKINGSPARTNERS: FORUM, INSTITUUT VOOR

domeinen die zou moeten leiden tot het ontwikkelen en

MULTICULTURELE VRAAGSTUKKEN – PODIUM VOOR ARCHITECTUUR

aanpassen van gebouwen en gebieden aan veranderende

HAARLEMMERMEER EN SCHIPHOL (HOOFDDORP) – ARCHITECTUUR­

(gebruikers)wensen. Zo kan er bij nieuwbouw al worden

CENTRUM AORTA (UTRECHT) – ARCHITECTUURCENTRUM TWENTE

nagedacht over hoe het beheer een integrale rol speelt

(ENSCHEDE) // FINANCIERS: STIMULERINGSFONDS CREATIEVE

in het proces van ontwerp en bouw. Maar ook binnen de

INDUSTRIE - FORUM

bestaande gebouwenvoorraad is ontwikkelend beheer een geschikte strategie. In een korte reeks artikelen zijn

FORUM Instituut voor Multiculturele Vraagstukken,

twee Utrechtse praktijkvoorbeelden verder uitgediept. Het

Podium voor Architectuur Haarlemmermeer en Schiphol,

onderzoek, de interviews en praktijkvoorbeelden hebben

Architectuurcentrum AORTA en Architectuurcentrum

geresulteerd in de publicatie ‘Ontwikkelend beheren of

Twente hebben in 2013 interdisciplinair onderzoek gedaan

beherend ontwikkelen’.

naar de toekomst van de leefomgeving in drie Nederlandse

Publicatie [klik hier]

regio’s. In samenwerking met studenten en docenten van vijf Nederlandse universiteiten en hogescholen werden

DE STAD / DE TOEKOMST: DE ENERGIEREVOLUTIE

specifieke vraagstukken voor de drie regio’s geformu-

LOCATIES: ARCHITECTUURCENTRUM AORTA - DE STAD // DATUM: MEI

leerd. De vraagstukken zijn door de studenten uitgewerkt

2014 // DEELNEMERS: 34 // VORM: INSPIRATIE LEZINGEN // SAMEN­

en onderzocht. Het onderzoek werd begeleid door een

WERKINGSPARTNERS: CULTURELE ZONDAGEN - PLATFORM 31 //

viertal landelijke bijeenkomsten in Haarlemmermeer,

FINANCIERS: STIMULERINGSFONDS CREATIEVE INDUSTRIE -

Utrecht en Twente en een aantal bijeenkomsten per regio.

CULTURELE ZONDAGEN

De onderzoeken hebben tot slot geresulteerd in de publicatie ‘Nieuwe Generaties & Nieuwe Steden – Dwars-

Presentaties over hoe ontwerp bijdraagt aan de komende

doorsnede NL’ [ 2014].

Energierevolutie. Kan de wereld energie neutraal worden?

Programma [klik hier]

Willen we dat? Met bijdrages van: prijswinnende architect

Publicaties [klik hier]

Thomas Rau: zijn bureau zet energie neutrale en energie leverende projecten op; Tecla van Dijk van OKRA met het

ONTWIKKELEND BEHEER

onderzoek naar E-city: welke impact heeft het gebruik

LOCATIES: ARCHITECTUURCENTRUM AORTA - KROMHOUT KAZERNE

van schone energie voor ons vervoer op de ruimtelijke

- VECHTCLUB XL // DATUM: OKTOBER 2014 – JANUARI 2015 // VORM:

inrichting van de stad? ; Michel Smit van Energy­floors,

INTERVIEWS, BLOGS EN PUBLICATIE // SAMENWERKINGSPARTNERS:

met energie opwekkende straattegels: een mooi voor-

JOURNALIST MAURICE HENGEVELD / HANS-LARS BOETES ADVISEUR

beeld van de inzet van kinetische energie al toegepast in

ERFGOED RCE - MINISTERIE BZK - DEFENSIE - VECHTCLUB XL // FINAN-

club Watt in Rotterdam; en Marina Toeters van By-Wire

CIERS: STIMULERINGSFONDS CREATIEVE INDUSTRIE

met stoffen waarmee energie kan worden opgewekt. Inspiratielezing [klik hier]


programma_11

ANDERE WOON- WENSEN ouderen, GRONDSLAG VOOR NIEUWE INRICHTING leefomgeving EIGENAARSCHAP IN DE HEDENDAAGSE STAD

GOUDEN JAREN

LOCATIES: ARCHITECTUURCENTRUM AORTA // DATUM: JUNI 2014 //

LOCATIE: DE STAD [BOOTHSTRAAT – UTRECHT CENTRUM] // DATUM:

DEELNEMERS: 17 // VORM: INSPIRATIE LEZINGEN EN DISCUSSIE //

DECEMBER 2014 // DEELNEMERS: 139 // VORM: STADSGESPREK //

SAMENWERKINGSPARTNERS: THE CLOUD COLLECTIVE / 2COOL

SAMENWERKINGSPARTNERS: GEMEENTE UTRECHT / TRENDINSTITUUT

MONKEYS / THE GREEN LAND / NEXT ARCHITECTS / TEMP. / KONINGS-

/ 50+ERS // FINANCIERS: STIMULERINGSFONDS CREATIEVE INDUSTRIE –

HOF / EXPODIUM // FINANCIERS: [DAG VAN DE ARCHITECTUUR TOTAAL]

GEMEENTE UTRECHT - AORTA

STIMULERINGSFONDS CREATIEVE INDUSTRIE – GEMEENTE UTRECHT – KF HEIN FONDS – ELISE MATHILDE FONDS – VSB FONDS – PROJECT­

Onze woonwensen veranderen sterk. We blijven langer

BUREAU LEIDSCHE RIJN – PROGRAMMABUREAU STATIONSGEBIED

gezond en energiek en staan vol in het leven. We willen zelfstandig blijven wonen en als dat nodig wordt, willen

Een nieuwe generatie architecten, stedenbouw­kundigen,

we zorg naar eigen inzicht kunnen organiseren. Door de

landschapsarchitecten en multimedia ontwerpers ex­

nieuwe WMO wordt u vanaf 2015 meer aangesproken op

perimenteren met nieuwe ontwerpstrategieën en tech-

uw eigen netwerk en verantwoordelijkheid. Deze veran-

nologieën. Er wordt gewerkt vanuit de overtuiging dat

dering vraagt om een nieuwe blik op de manier waarop

de wereld duurzamer en eerlijker moet worden en dat

wij wonen en leven. Past het huidige woningaanbod van

iedereen – van groot tot klein – daar invloed op heeft.

Utrecht en de leefomgeving in de buurt bij de woonwensen

Wie zijn de stadsmakers van de 21e eeuw? En hoe brengen

en behoeften van Utrechters in hun gouden jaren? Een

zij het stadsmaken in de praktijk? In het kenniscafé gingen

gespreksavond over wonen en ouder worden in Utrecht

inspirerende stadsmakers met elkaar en het publiek in

voor bewoners, initiatiefnemers, ontwerpers en vastgoed-,

gesprek.

zorg- en welzijnsprofessionals.

Kenniscafe [klik hier]

Stadsgesprek [klik hier] Filmportretten [klik hier]

KERNRANDZONES LOCATIES: PROVINCIE UTRECHT // DATUM: JANUARI-DECEMBER 2014 // VORM: INTEGRALE WEBSITE // SAMENWERKINGSPARTNERS: PROVINCIE UTRECHT – GEMEENTES IN DE PROVINCIE // FINANCIERS: PROVINCIE UTRECHT

De site wordt een platform waarop alle kennis over het ontwikkelen van kernrandzones in de provincie kan samenkomen. Het is bovendien een kans om de kennis op een andere en toegankelijke manier te verspreiden. Op dit moment werken partijen aan de content van de website. Nog niet online beschikbaar


12_programma

PROGRAMMA GROEN&GEZOND

EEN GROENE GEZONDE WIJK / PILOT HALVE MAAN

Hoe kun je een stad gezonder maken met groene

LOCATIES: STADSKANTOOR - ARCHITECTUURCENTRUM AORTA – SPORT-

ingrepen in de openbare ruimte? Wie kun je

PARK MARCO VAN BASTEN [HALVE MAAN] // DATUM: DECEMBER 2014

daarbij betrekken en hoe financier je het?

– MAART 2015 // DEELNEMERS: 68 [TOTAAL – WAARVAN 16 IN 2014] //

Deze vragen zijn het uitgangspunt van het

VORM: EXPERTMEETING – ONTWERPATELIER - PUBIEKSBIJEENKOMST

programma Utrecht Groen & Gezond. Via onder-

// SAMENWERKINGSPARTNERS: GEMEENTE UTRECHT / MITROS / BE-

zoek, discussies, presentaties en werkateliers

LANGHEBBENDEN / BEWONERS // FINANCIERS: STIMULERINGSFONDS

is de relatie tussen groen, gezondheid en de

CREATIEVE INDUSTRIE – GEMEENTE UTRECHT [MILIEU] - AORTA

in­richting van de openbare ruimte uitgediept. Hoe kun je een stad gezonder maken met groene ingrepen DE GROENE STAD ALS GEZONDE LEEFSTIJL

in de openbare ruimte? Wie kun je daarbij betrekken en

LOCATIES: ARCHITECTUURCENTRUM AORTA – ROTSLAB - HOOGRAVEN //

hoe financier je het? Deze vragen zijn het uitgangspunt

DATUM: JANUARI-OKTOBER 2014 // DEELNEMERS: 95 // VORM: ATELIERS

van het programma Utrecht Groen & Gezond. Uitgangs-

- PUBLICATIE // SAMENWERKINGSPARTNERS: GEMEENTE UTRECHT /

punt was een benadering vanuit verschillende schaal-

ARNOLD MEIJER - INBO [STEDENBOUWKUNDIGE] / RONALD VAN DER

niveaus, namelijk de stad, de wijk en de straat.

HEIJDEN [LANDSCHAPSARCHITECT] / ARDA VAN HELSDINGEN [LAND-

In samenwerking met gemeente Utrecht werd deze werk-

SCHAPSARCHTECT] // FINANCIERS: STIMULERINGSFONDS CREATIEVE

wijze getoetst in een actuele opgave: De Halve Maan. Het

INDUSTRIE / INBO FOUNDATION

programma bestond uit een expertmeeting, een ontwerpatelier en een publieksbijeenkomst.

In de werkateliers “De groene stad als gezonde leefstijl”

Algemeen [klik hier]

zijn de stedenbouwkundige, architectonische, gezond-

Expertmeeting [klik hier]

heidskundige en landschapsarchitectonische dimensies

Ateliers [klik hier]

van de inrichting van de openbare ruimte onderzocht.

Publieksbijeenkomst [klik hier]

Met dit onderzoek wil AORTA kennis tussen ontwerpers,

Achtergrond Blog [klik hier]

bewoners, gezondsheidsdeskundigen, economen, klimaat­ deskundigen en (groen)beheerders verbinden en verspreiden. De resultaten zijn gepresenteerd in het debat ‘Groen maakt gelukkig’. Met de publicatie van de resultaten maakt AORTA een eerste stap naar een groenere en gezondere stad. Daarin wordt verkend wat dat betekent voor het schaalniveau van de stad, de wijk en de straat. De roep om meer invloed op de inrichting van de openbare ruimte door burgers heeft ook een plek gekregen. Waar is de gemeente wel en niet verantwoordelijk voor en waar kan zij optrekken met bedrijven en bewoners?. Werkateliers [klik hier] Debat [klik hier] Buurtavond [klik hier] Publicatie [klik hier]


stadsgesprekken_13

VAN BUURTTUIN TOT STADSSTRUCTUUR

Verkiezingsdebat OPENBARE RUIMTE

STADSGESPREK GROEN

LOCATIES: TORENZAAL UCK // DATUM: MAART 2014 // DEELNEMERS: 60

[PROGRAMMA GROEN & GEZOND]

// VORM: STADSGESPREK OPENBAAR // SAMENWERKINGSPARTNERS:

LOCATIES: TORENZAAL UCK // DATUM: JUNI 2014 // DEELNEMERS: 40

GEMEENTE UTRECHT // FINANCIERS: STIMULERINGSFONDS CREATIEVE

// VORM: STADSGESPREK OPENBAAR // SAMENWERKINGSPARTNERS:

INDUSTRIE – GEMEENTE UTRECHT - AORTA

GEMEENTE UTRECHT / ARNOLD MEIJER - INBO / RONALD VAN DER HEIJDEN / ARDA VAN HELSDINGEN // FINANCIERS: STIMULERINGS-

De openbare ruimte wordt steeds meer gebruikt voor

FONDS CREATIEVE INDUSTRIE - AORTA

ontmoeting en verblijf. Utrecht blijft naar verwachting groeien in de toekomst. Wat betekent dat voor het gebruik

AORTA heeft de afgelopen maanden onderzoek verricht

en de inrichting van de openbare ruimte? Een gemeente

naar de relatie tussen groen, gezondheid en de inrichting

die investeert in een goed ontworpen en onderhouden

van de openbare ruimte. In dit onderzoek krijgt groen

openbare ruimte, investeert in de sociale cohesie in een

een waardevollere plek, en wordt aangetoond dat burger,

wijk, de duurzaamheid van de stad, in de gezondheid en

bedrijfsleven en overheid samen kunnen werken aan een

het geluk van haar burgers, en in aantrekkelijkheid en

gezondere en groenere stad. In een stadsgesprek zijn de

economische vitaliteit. Het huidige college heeft

resultaten gedeeld.

16 miljoen extra geïnvesteerd in de openbare ruimte.

Stadsgesprek [klik hier]

Welke voornemens hebben de politieke partijen eigenlijk

Verslag op aanvraag beschikbaar: aorta@aorta.nu

voor de komende vier jaar?

Publicatie [klik hier]

Stadsgesprek [klik hier] Verslag op aanvraag beschikbaar: aorta@aorta.nu

STADSGESPREK STATIONSGEBIED LOCATIES: TORENZAAL UCK // DATUM: MEI 2014 // DEELNEMERS: 60 // VORM: STADSGESPREK OPENBAAR // SAMENWERKINGSPARTNERS: GEMEENTE UTRECHT / QUADRAT / WYNE / NIO STEDELIJK ONDERZOEK / STIPO // FINANCIERS: GEMEENTE UTRECHT - AORTA

Op verzoek van de raad is aan AORTA gevraagd een derde stadsgesprek te organiseren over het stationsgebied, om te reflecteren op de plannen voor het Forum, de (semi) openbare ruimte van de westzijde van de stationsentree. Hoe de openbare ruimte wordt ingericht hangt samen met de verwachte stroom gebruikers van en naar het station, bewoners en werknemers en bezoekers van de verschillende bedrijven. Stadsgesprek [klik hier] Verslag [klik hier]


14 foto_indymah_POP UP ONDERMAX IN MERWEDE

SAMEN MAKEN WE DE STAD!

de interactieve blog THERMOMETER volgt Aorta continu de actuele architectuurdiscussie in de stad. informatie over de actuele opgave in Utrecht, inspiratie en is tevens een platform voor initiatieven in de stad die zich met het vraagstuk bezighouden, een plek voor discussie en bespiegelingen. Ook in 2015 volgt Aorta de discussie weer via de Thermometer. #1

#6

DE PLANTENBAKKENCOMMISSIE EN DE

MENSEN MAKEN DE STAD – NIEUW ELAN OF HYPE

PARTICIPATIESAMENLEVING

GASTAUTEUR // ZINEB SEGHROUCHNI [POSTPLANJER]

GASTAUTEUR // FRANS SOETERBROEK

In de discussies, analyses en voorbeelden rondom de

Over buurtinitieven in de openbare ruimte.

participatiesamenleving en de big society ontbreekt het

Blog [klik hier]

aan aandacht voor leiderschap. Blog [klik hier]

#2 BEWONERSINITIATIEF VLINDERHOF

#7

GASTAUTEUR // VINEX-VROUWTJE

NIEUWE FUNCTIE VOOR DE OOSTERSPOORBAAN

Ongeveer 40 vrijwilligers gingen keihard aan de slag zodat

GASTAUTEUR // LOTTE ZAAIJER [POSTPLANJER]

voorjaar 2014 de Vlinderhof, een ontwerp van Piet Oudolf,

Happyland Collective wil met een duurzame gebiedsont-

open kon.

wikkeling van de in onbruik geraakte Oosterspoorbaan de

Blog [klik hier]

historische verbinding tussen stad en land herstellen. Blog [klik hier]

#3 OPEN SOURCE CITY

#8

GASTAUTEUR // ANNE SEGHERS [POSTPLANJER]

DE HEKKEN GAAN OPEN IN MERWEDE!

Pas als data begrijpelijk zijn, vertegenwoordigen ze

GASTAUTEUR // LOTTE ZAAIJER [POSTPLANJER]

kennis. In gesprek met Mark van der Net.

Met een flinke dosis energie werkt Meer Merwede aan

Blog [klik hier]

de transformatie van een voormalig distributiegebied. Zij willen dit monofunctionele gebied transformeren tot

#4

een stedelijke multifunctionele omgeving.

VRIENDINNEN VAN CARTESIUS

Blog [klik hier]

GASTAUTEUR // FRISO WIERSUM Steeds vaker nemen stadsbewoners zelf het initiatief. Hoe

#9

de Vriendinnen van Cartesius meegroeien met de stad.

WAAR WIJ VAN DROMEN

Blog [klik hier]

GASTAUTEUR // ANNA VAN SUCHTELEN Een verslag van kunstproject Pionier Pop . Deelnemers

#5

aan de expositie werden vanuit het paviljoen de ruimte

MOESTUINIEREN OP DE KONINGSHOF

ingestuurd en kwamen terug met ideeën en dromen die

GASTAUTEUR // AORTA ISM KONINGSHOF

dienden voor een filmverslag.

Op Koningshof werkt een groep Utrechtse landschaps­

Blog [klik hier]

architecten elke zaterdag aan de revitalisatie en her­ beplanting van de vervallen kassen. Blog [klik hier]


thermometer_15

met de thermometer volgt aorta de stand in de stad


16_thermometer foto_Ralph Kテ、mena_De Tuinfabriek op het dak van Hoog Catharijne_Ester van de Wiel

#10

#14

GROOTSCHALIGE OPGAVE KLEIN MAKEN

SPRAAKMAKENDE VERBINDER! RIEK BAKKER WINT

GASTAUTEUR // ANNE LUIJTEN

ARC14 OEUVRE AWARD

Na twee eerdere bijeenkomsten over de inrichting van het

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

Stationsgebied vroeg de gemeenteraad aan AORTA een

Ook in Utrecht verwierf Bakker bekendheid met haar

derde stadsgesprek te organiseren. Ingezoomd werd dit

Utrecht City Project (UCP) en het Masterplan voor de

keer op het openbare dan wel semi-openbare gebied aan

bouwopgave Leidsche Rijn.

de westelijke stationsentree en het Forum.

Blog [klik hier]

Blog [klik hier]

#15 #11

ZUIDPOORT VAN DE STAD: STATION VAARTSCHE RIJN

OP WEG NAAR EEN AANTREKKELIJKE EN BEREIKBARE

NADERT VOLTOOIING

STAD!

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

Als onderdeel van het Randstadspoor, dat hoogfrequente

Wat brengt het ambitiedocument Utrecht: Aantrekkelijk

treinverbindingen faciliteert binnen de Utrechtse regio,

en Bereikbaar de stad de komende jaren?

wordt in de loop van volgend jaar het nieuwe Station

Blog [klik hier]

Vaartsche Rijn in Utrecht-Zuid opgeleverd. De recent geopende nieuwe onderdoorgang naar de Westerkade

#12

geeft al een doorkijkje naar de toekomst.

REVIVAL VAN GROENE DAKEN IN HET

Blog [klik hier]

UTRECHTSE STATIONSGEBIED? GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

#16

Sinds juni dit jaar heeft Hoog Catharijne een daktuin met

OFFICIテ記E OPENING VECHTCLUB XL

kippenhok. Een eetbare tuin die langzaam over de daken

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

van hテゥt winkelhart van Nederland wordt uitgerold. Brengt

Na een ruime opstartperiode presenteerde de succesツュvolle

dit initiatief weer in beeld dat er eerder plannen lagen

creatieve broedplaats op het voormalige OPG-terrein

voor het realiseren van groene daken en gevels binnen het

zich op 19, 20 en 21 september met een aansprekend

Stationsgebied?

programma aan Utrecht.

Blog [klik hier]

Blog [klik hier]

#13 PARKHAVEN: VAN NO-GO AREA TOT SUCCESVOLLE NIEUWE STADSWIJK! GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD Na 15 jaar bouwen werd afgelopen september de afronding gemarkeerd van de nieuwe stadswijk Parkhaven. Blog [klik hier]


17

GROOTSCHALIGE OPGAVEN KLEIN MAKEN


18_thermometer foto_ossip van duivenbode_STADSKANTOOR VOORBEELD VAN DUURZAAM BOUWEN

OP WEG NAAR EEN DUURZAAM EN GEZOND UTRECHT #17

#21

DE STAND VAN ZAKEN ROND DUURZAAM BOUWEN

KUBUSEILAND: SPRAAKMAKENDE ARCHITECTUUR IN

IN UTRECHT

EEN MOEIZAME VINEX

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

Op de DagvandeDuurzaamheid onderzocht Maurice

KubusEiland heeft de potentie om een forse bijdrage te

Hengeveld voor ons de stand van zaken rondom Duurzaam

leveren aan de profilering van Utrecht als architectuurstad.

Utrecht! Wat speelt er op dit moment in de stad.

Blog [klik hier]

Blog [klik hier]

#22 #18

OVERVECHT OP WEG NAAR EEN BETERE WIJK

TIVOLIVREDENBURG: MÉÉR DAN MUZIEK ALLEEN

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

Sinds 7 november is fietsviaduct De Gagel open. Het

Het nieuwe muziekpaleis TivoliVredenburg gooit ook op

viaduct maakt deel uit van een groot aantal krachtwijk­

het gebied van duurzaamheid hoge ogen. En dat terwijl

projecten in Overvecht. Hoe staat het daarmee?

daar bij het ontwerp nog helemaal geen focus op lag.

Blog [klik hier]

Blog [klik hier]

#23 #19

NEERLANDIA HERLEEFT! VAN DRAADNAGELFABRIEK

STADSKANTOOR UTRECHT: RUIMTELIJKE PUZZEL MET

TOT NIEUWBOUWWIJK

HOGE DUURZAAMHEIDSAMBITIE

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

Draadnagelfabriek Neerlandia wordt door architect

Het Stadskantoor moest ook een voorbeeld worden van de

Jan Poolen / ZEEP in oude luister hersteld. De oude

hoge ambities op het gebied van duurzaam bouwen. Is dat

fabriekshal krijgt, als onderdeel van de nieuwe woonwijk

gelukt?

Neerlandia Utrecht op het fabrieksterrein, de functie van

Blog [klik hier]

bruisend middelpunt met een combinatie van wonen en horeca.

#20

Blog [klik hier]

DE VERKENNER: POORTWACHTER VAN EEN NIEUWE WERELD

#24

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

WELSTANDSTOEZICHT IS ZO GEK NOG NIET

In Kanaleneiland Centrum is de bouw gestart van woon-

GASTAUTEUR // JEROEN DE LEEDE [INGEZONDEN]

toren De Verkenner door Mei Architecten. De gewenste

Het experiment Welstandsvrij Tuindorp is in de buurt niet

nieuwe impuls voor Kanaleneiland komt daarmee – mede

goed gevallen. Opmerkelijk in deze tijd!

ook door eerdere investeringen in verbetering van de

Blog [klik hier]

openbare ruimte en het creëren van nieuwe voorzieningen – in ieder geval zichtbaar al behoorlijk op gang. Blog [klik hier]


19


20 _thermometer foto_jannes linders_KROMHOUTKAZERNE_VOORBEELD VOOR TOEKOMSTGERICHT HERONTWIKKELEN ontwerp_meyer en van schooten architecten

#25

#28

VEEMARKT UTRECHT: DE TOEKOMST VAN WONEN!

ONTWIKKELEND BEHEER #1: NIEUWE ROLLEN,

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

NIEUWE PRAKTIJKEN!

Op het voormalige Veemarktterrein in Utrecht Oost werd

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

in juli 2014 de eerste nieuwbouwwoning opgeleverd van

De Kromhout Kazerne, Vechtclub XL en De Trip zijn

wat in de komende jaren moet uitgroeien tot een moderne

praktijkvoorbeelden van een mogelijk nieuw model waar-

en duurzame nieuwe stadswijk.

bij ontwikkelen en beheren nadrukkelijker met elkaar

Blog [klik hier]

verweven raken. Zijn deze projecten meer toekomst­ bestendig dan ‘reguliere’ projecten? In enkele artikelen

#26

worden de Utrechtse praktijkvoorbeelden verder uitgediept.

GOUDEN JAREN: HOE WILLEN WIJ WONEN ALS WE

Blog [klik hier]

OUDER WORDEN? GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

#29

Hoe wilt u straks wonen? Hoe ziet uw ideale buurt er uit?

Ontwikkelend beheer #2: Vechtclub XL

En hoe wilt u zorg regelen mocht dat straks nodig zijn?

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

Met deze vragen als vertrekpunt organiseerde AORTA op

Deel 1: Vechtclub XL: ‘Wij geven dit gebouw en het

8 december een inspirerende gespreksavond over wonen

omliggende gebied identiteit en lading!

en ouder worden in Utrecht.

Blog [klik hier]

Blog [klik hier]

#30 #27

ONTWIKKELEND BEHEER #3: KROMHOUT KAZERNE

WOONBOULEVARD UTRECHT: EEN BELEVING OF KAN

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

HET LEUKER?

Deel 2: Kromhout Kazerne Utrecht: toekomstgericht

GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD

herontwikkelen.

Kan de nog lopende verbouwing van IKEA tot grootste

Blog [klik hier]

vestiging in Nederland een impuls geven aan Woon­ boulevard Utrecht?

#31

Blog [klik hier]

ONTWIKKELEND BEHEER #4: DE LESSEN GASTAUTEUR // MAURICE HENGEVELD Deel 3: De lessen. Blog [klik hier]


21

EXeMPLARISCHE VOORBEELDEN IN UTRECHT


22 _educatie foto_indyma_polder rijnenburg

OMGEVINGS- EN MEDIA EDUCATIE

KINDERRONDLEIDINGEN STDHS / BASISONDERWIJS

Architectuurcentrum AORTA werkt in 2014 voor het derde

LOCATIES: STADHUIS UTRECHT // DATUM: JANUARI-DECEMBER 2014

jaar samen met het Amadeus Lyceum in een stedenbouw-

// DEELNEMERS: 428 // VORM: RONDLEIDING & GESPREK // SAMEN­

programma voor 120 leerlingen van Havo 4/ VWO 4 en

WERKINGSPARTNERS: GEMEENTE UTRECHT // FINANCIERS: GEMEENTE

VWO 5. Het programma vond plaats in een intensieve

UTRECHT - AORTA

projectweek Stedenbouw. Creating Cities [klik hier]

Tijdens de kinderrondleiding STDHS maken kinderen kennis met het vak van burgemeester, wethouder,

JOUW PERSPECTIEF / MIDDELBAAR ONDERWIJS

gemeenteraadslid én architect. Wat is democratie? Wat

LOCATIES: GERRIT RIETVELD COLLEGE // DATUM: FEBRUARI-APRIL 2014

doet de burgemeester en wat zou je zelf in de gemeente-

// DEELNEMERS: 70 [MEERDERE LESSEN] // VORM: TECHNASIUM

raad aan de orde willen stellen? Is het architect Miralles

EDUCATIE // SAMENWERKINGSPARTNERS: GERRIT RIETVELD COLLEGE–

gelukt een modern en toegankelijk stadhuis te maken? We

GEMEENTE UTRECHT NATUUR & MILIEU– FARO ARCHITECTEN //

bezoeken de mooiste kamers van het stadhuis, van raads-

FINANCIERS: STIMULERINGSFONDS CREATIEVE INDUSTRIE - GEMEENTE

zaal tot trouwzaal, en misschien nemen we zelfs een kijkje

UTRECHT NATUUR & MILIEU– FARO ARCHITECTEN - AORTA

in de burgemeesterskamer. Een bijzonder verhaal over democratie en architectuur.

Onder- en bovenbouw leerlingen van het Gerrit Rietveld­

Rondleidingen STDHS [klik hier]

college Utrecht werkten in het voorjaar 2014 binnen het Technasium aan een mini-maatschappij voor Polder

STRAATBEELDEN / BASISONDERWIJS

Rijnenburg waarin ze hun perspectief op een klimaat

LOCATIES: BLAUWE AVENTURIJN - PIETERSKERKHOF // DATUM:

neutraal Utrecht geven. Het technasium is een onderwijs-

JANUARI-DECEMBER 2014 // DEELNEMERS: 120 [MEERDERE KLASSIKALE

stroom voor havo en vwo. In de formule van het

LESSEN PER JAAR] // VORM: DOORLOPENDE LEERLIJN OMGEVINGS­

technasium staat het nieuwe examenvak Onderzoek en

EDUCATIE // SAMENWERKINGSPARTNERS: BLAUWE AVENTURIJN -

Ontwerpen centraal.

PIETERSKERKHOF – CLICK F1– GEMEENTE UTRECHT – UCK// FINAN­

Jouw perspectief [klik hier]

CIERS: GEMEENTE UTRECHT – FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE

JIJ ONTWERPT / MIDDELBAAR ONDERWIJS In Straatbeelden werkt Architectuurcentrum AORTA

LOCATIES: CALS COLLEGE NIEUWEGEIN // DATUM: SEPTEMBER-

samen met Click F1 en Utrechtse basisscholen aan de

NOVEMBER 2014 // DEELNEMERS: 65 [MEERDERE LESSEN] // VORM:

ontwik­keling van een cultureel onderwijscurriculum voor

TECHNASIUM EDUCATIE // SAMENWERKINGSPARTNERS: CALS COL-

het primair onderwijs op het gebied van omgevings- en

LEGE NIEUWEGEIN – GEMEENTE UTRECHT // FINANCIERS: STIMULE-

media-educatie. In 2014 werkten we samen met de

RINGSFONDS CREATIEVE INDUSTRIE - GEMEENTE UTRECHT NATUUR &

Blauwe Aventurijn en Pieterskerkhof aan de ontwikke-

MILIEU–AORTA

ling van een leerlijn binnen het curriculum en onderwijs­ methodes van de school.

HAVO en VWO leerlingen van het Cals College in Nieuwe-

Straatbeelden [klik hier]

gein zijn in september 2014 gestart met de opdracht een mini-maatschappij te ontwerpen voor Polder Rijnenburg.

CREATING CITIES / MIDDELBAAR ONDERWIJS

In november presenteerden de onderbouwleerlingen hun

LOCATIES: AMADEUS LYCEUM // DATUM: JULI 2014 // DEELNEMERS:

ideeën voor het gebied.

125 [MEERDERE LESSEN] // VORM: ONDERZOEK & ONTWERPOPGAVE

Jij ontwerp [klik hier]

// SAMENWERKINGSPARTNERS: AMADEUS LYCEUM – GEMEENTE UTRECHT // FINANCIERS: AMADEUS LYCEUM


educatie_ 23 foto_EVELINE PAALVAST_PROJECTWEEK STRAATBEELDEN OP DE BLAUWE AVENTURIJN

MINDER STENEN MEER GROEN


24 _ CULTURELE EVENEMENTEN

IN WAT VOOR EEN STAD WONEN WE STRAKS? FUTURE CITIES

UITFEEST

LOCATIES: MARIAPLAATS // DATUM: MEI 2014 // DEELNEMERS: 34 //

LOCATIE: ARCHITECTUURCENTRUM AORTA // DEELNEMERS: 176 //

VORM: LEZINGEN - GESPREK // SAMENWERKINGSPARTNERS: CULTU-

DATUM: SEPTEMBER 2014 // VORM: OPEN HUIS / EXPO // SAMENWER­

RELE ZONDAGEN // SPREKERS: THOMAS RAU / TECLA VAN DIJK [OKRA]

KINGSPARTNERS: CULTURELE ZONDAGEN // FINANCIERS: AORTA –

/ MICHEL SMIT [ENERGYFLOORS / MARINA TOETERS [BY-WIRE] //

GEMEENTE UTRECHT

FINANCIERS: STIMULERINGSFONDS CREATIEVE INDUSTRIE CULTURELE ZONDAGEN

Het Uitfeest vormt al 16 jaar dé aftrap van het nieuwe culturele seizoen! Culturele instellingen openen hun

Ook in Nederland willen, kunnen en moeten we steeds

deuren en makers geven een vooruitblik op dat wat komen

meer invloed hebben op het gebruik en de invulling van

gaat. Bij AORTA de expositie URBAN FLOW . Een stads­

onze eigen omgeving. Wonen we straks in een stad waarin

geschiedenis van de oorsprong van Utrecht (over de eer-

je zelf je voedsel verbouwt, een huis print, je bier brouwt,

ste bewoners) via het geestelijk centrum (de macht van

energie opwekt en je eigen gezondheid analyseert?

de kerk) naar de verstedelijking waarin de handel leidend

Future Cities [klik hier]

was en de ontwikkelingen binnen de singels op gang kwam. Kortom, de ontstaansgeschiedenis van Utrecht in

ON TOUR

Vogelvlucht.

LOCATIES: DOMPLEIN // DATUM: JULI 2014 // DEELNEMERS: 128 // VORM:

Uitfeest [klik hier]

INFO - RONDLEIDINGEN // SAMENWERKINGSPARTNERS: CULTURELE ZONDAGEN // FINANCIERS: AORTA – GEMEENTE UTRECHT

OPEN MONUMENTENDAG LOCATIE: ARCHITECTUURCENTRUM AORTA // DEELNEMERS: 418 //

In aanloop naar de Culturele Zondag On Tour vond er op

DATUM: SEPTEMBER 2014 // VORM: OPEN HUIS / EXPO / LEZING //

zaterdag 12 juli een tour-markt op het Domplein plaats.

SAMENWERKINGSPARTNERS: CULTURELE ZONDAGEN // FINANCIERS:

Ook AORTA was van de partij. Elk uur was er een korte

AORTA – GEMEENTE UTRECHT

rondleiding naar bijzondere architectuurparels in de binnenstad.

Op zaterdag 13 september vond Open Monumentendag in

On tour [klik hier]

Utrecht plaats met het thema ‘Op Reis’. Waar AORTA met de expo ‘Urban Flow’ de ruimtelijke ontwikkelingen van Utrecht laat zien is onderkomen van het architectuurcentrum zelf onderdeel van die ontwikkelingen. Het huidige Achter de Dom 2018 was in bezit van de immuniteit van de Dom. Open monumentendag [klik hier]


culturele evenementen_ 25

RIETVELDPRIJS LEZING

MOBILE TRACKS AESOP

LOCATIE: UITHOF // DATUM: NOVEMBER 2014 // DEELNEMERS: NVT //

LOCATIE: MIRLITON THEATER // DATUM: JULI 2014 // DEELNEMERS:

VORM: LEZING // SAMENWERKINGSPARTNERS: RIETVELDPRIJS //

100 // VORM: RONDLEIDING – FILM - CONGRESDEELNAME // SAMEN­

FINANCIERS: STICHTING RIETVELDPRIJS // deelnemersaantallen:

WERKINGSPARTNERS: AFFR - AESOP // FINANCIERS: AESOP - AFFR

AORTA verzorgde communicatie en registratie voor de lezing DEELNEMERSAANTALLEN zijn daarom niet opgenomen in de

In het kader van het internationale AESOP congres

staat van AORTA.

presenteerden AORTA en Architectuur Film Festival Rotterdam (AFFR) de film Mall ‘R Us. De film werd

In de vierde editie van de tweejaarlijkse Rietveldlezing

vertoond op een bijzondere setting op het dak van Hoog

geeft Eric Luiten op bevlogen wijze een visie op de opga-

Catharijne. Daarnaast was AORTA gastlocatie voor

ven en mogelijke strategieën voor de stad Utrecht. Welke

inspiratie­presentaties rondom het congres.

rol kunnen de grote landschappen rondom de stad spelen

Film op dak Hoog Catharijne [klik hier]

en welke kansen liggen er om kwalitatieve openbare ruimte te koppelen aan andere actuele opgaven?

BOUWKUNSTCAFE

Rietveldprijslezing [klik hier]

LOCATIE: ARCHITECTUURCENTRUM AORTA // DATUM: OKTOBER 2014 // DEELNEMERS: 38 // VORM: LEZING // SAMENWERKINGSPARTNERS:

MARGARET STAAL-KROPHOLLER (1891–1966),

BOUWKUNSTCAFE – RIJKSDIENST CULTUREEL ERFGOED // FINANCIERS:

DE EERSTE VROUWELIJKE ARCHITECT VAN NEDERLAND

BOUWKUNSTCAFE - AORTA

LOCATIE: ‘T HOOGT // DATUM: APRIL 2014 // DEELNEMERS: 25 // VORM:

De vakgroep Bouwkunst van de Universiteit Utrecht

FILM - NAGESPREK // SAMENWERKINGSPARTNERS: STUDIO VERMEER

organiseert elke tweede donderdag van de maand een

– ‘T HOOGT // NAGESPREK MET: MARLOES VAN HAAREN, RESTAURATIE-

bijeenkomst voor studenten architectuurgeschiedenis en

ARCHITECT VAN ENKELE GEBOUWEN VAN MARGARET STAAL-KROP-

alumni. AORTA heeft in samenwerking met het Bouw-

HOLLER; BETTINA VAN SANTEN, ADVISEUR CULTUURHISTORIE BIJ DE

kunstcafe Utrecht de auteurs van de Atlas van de ver­

GEMEENTE UTRECHT; BELINDA VAN BUITEN, ARCHITECT BIJ FBW

stedelijking in Nederland (2014) uitgenodigd. Nederland

ARCHITECTEN, RESTAURATIE-ARCHITECT VAN VILLA JONGERIUS EN

is een stedenland. In de loop van tien eeuwen ontstond

ELLEN VAN KESSEL, BELEIDSADVISEUR ERFGOED AMSTERDAM EN

een dicht patroon van kleine, grote, oude en nieuwe

AUTEUR MONOGRAFIE MARGARET STAAL-KROPHOLLER // FINANCIERS:

steden. Hoe is dat patroon ontstaan en hoe heeft het zich

KF HEINFONDS – STIMULERIGNGSFONDS CREATIEVE INDUSTRIE

ontwikkeld? En waarom zien onze steden eruit zoals ze eruitzien?

Margaret Staal-Kropholler is de eerste vrouwelijke architect van Nederland. Zij groeit op met de Amsterdamse School, een stijl die haar goed ligt en waarin zij uitblinkt. In de film brengen de filmmaaksters een bezoek aan de gebouwen die door haar ontworpen zijn. Film Margaret Staal Kropholler [klik hier]

Bouwkunstcafe Atlas [klik hier]


26 _ CULTURELE EVENEMENTEN

DAG VAN DE ARCHITECTUUR

ARCHIPRIX

LOCATIES: DIVERS // DATUM: JUNI 2014 // DEELNEMERS: 1.984 // VORM:

DE STICHTING ARCHIPRIX IS EEN SAMENWERKINGSVERBAND VAN

LEZING / DISCUSSIE / RONDLEIDING / OPEN HUIZEN // SAMENWER­

DE FACULTEITEN BOUWKUNDE VAN DE TECHNISCHE UNIVERSI­

KINGSPARTNERS: ARCHIPRIX, BAKERS ARCHITECTEN, EXPODIUM,

TEITEN TE DELFT EN EINDHOVEN, DE VAKGROEP RUIMTELIJKE

HAPPYLAND COLLECTIVE, KONINGSHOF UTRECHT, MAANZAAD, MEER

PLANVORMING VAN DE WAGENINGEN UNIVERSITY EN DE

MERWEDE, POST PLANJER, PROJECTBUREAU LEIDSCHE RIJN,

ACADEMIES VAN BOUWKUNST IN AMSTERDAM, ARNHEM,

PROJECTORGANISATIE STATIONSGEBIED, TIVOLIVREDENBURG, URBAN­

GRONINGEN, MAASTRICHT, ROTTERDAM EN TILBURG. VOOR DE DAG

PILOTS, VLINDERHOF MÁXIMAPARK EN VRIENDINNEN VAN CARTESIUS

VAN DE ARCHITECTUUR 2014 ZIJN ARCHIPRIX EN AORTA VOOR DE

// FINANCIERS: AORTA – GEMEENTE UTRECHT // FINANCIERS: [DAG

EINDEXPOSITIE EEN SAMENWERKING AANGEGAAN.

VAN DE ARCHITECTUUR TOTAAL] STIMULERINGSFONDS CREATIEVE INDUSTRIE – GEMEENTE UTRECHT – KF HEIN FONDS – ELISE MATHILDE

In het weekend van de Dag van de Architectuur expo-

FONDS – VSB FONDS – PROJECTBUREAU LEIDSCHE RIJN – PROGRAM-

seerde Archiprix Nederland de selectie van de

MABUREAU STATIONSGEBIED

27 beste Nederlandse afstudeerplannen op het gebied van de architectuur, stedenbouw en landschapsarchi-

Het thema van de Dag van de Architectuur 2014 was

tectuur in de hal van het nieuwe Stadskantoor.

‘Mensen maken de stad’. Het zijn niet langer alleen de

Het Stadskantoor was toen nog niet open voor publiek.

grote instituties die de stad vormgeven. Steeds vaker

De Dag van de Architectuur Utrecht bood met

nemen stadsbewoners zelf het initiatief om de stad

Archiprix een preview in het gebouw, een ontwerp van

aantrekkelijker en leefbaarder te maken. Utrechtse

Kraaijvanger. De tentoonstelling gaf een beeld van

stads­makers namen ons mee in de zoektocht om hun

de stand van het Nederlandse ontwerponderwijs. De

stads­dromen te verwezenlijken.

diversiteit is kenmerkend voor Archiprix. Anders dan bij de meeste prijsvragen is er geen sprake van een

Net opgeleverde bijzondere gebouwen openen jaarlijks

gezamenlijke opgave. Het afstudeerwerk presenteert

hun deuren. Druk bezocht waren de presentaties van de

ruimtelijke oplossingen voor de opgave van morgen.

vier architecten van TivoliVredenburg in de recent weer geopende grote Zaal van Herman Herzberger. Dag van de architectuur 2014 [klik hier] Kenniscafe [klik hier] Werkspoor [klik hier] Koningshof [klik hier] Leidsche Rijn [klik hier] Merwedekanaalzone [klik hier] Oosterspoorbaan [klik hier] Paviljoen Pop [klik hier] Pop up huis [klik hier] Stadskantoor [klik hier] Stationsgebied [klik hier] TivoliVredenburg [klik hier] Vlinderhof [klik hier] Open huizen [klik hier]


culturele evenementen_ 27 foto_indymah_INITIATIEF KONINGSHOF


28_cityzine foto_ HET UTRECHTS ARCHIEF_CATHARIJNEBAAN IN 1973. IN 2015 WORDT de OUDE WATERSINGEL WEER HERSTELD.

URBAN FLOW

PRIJSVRAAG LANTAARNCONSOLES

LOCATIE: ARCHITECTUURCENTRUM AORTA // DATUM: APRIL – DECEM-

LOCATIE: ARCHITECTUURCENTRUM AORTA // DATUM: SEPTEMBER -

BER 2014 // DEELNEMERS: 1.196 // VORM: EXPOSITIE - WEBSITE –

NOVEMBER 2014 // DEELNEMERS: 322 // VORM: EXPO - RONDLEIDINGEN

OPENINGSLEZING // SAMENWERKINGSPARTNERS: ERFGOED GEMEENTE

// SAMENWERKINGSPARTNERS: UTRECHTS MONUMENTEN FONDS //

UTRECHT – HET UTRECHTS ARCHIEF // FINANCIERS: KF HEIN FONDS,

FINANCIERS: UTRECHTS MONUMENTEN FONDS //

STICHTING STUDENTENHUISVESTING UTRECHT, PROJECTBUREAU LEIDSCHE RIJN, WINTER HEIJNSIUSSTICHTING, VSB FONDS, PRINS

Op 23 oktober 2014 werd de 350ste sterfdag van Maria

BERNARD CULTUURFONDS.

van Pallaes herdacht. Onderdeel van de herdenking is een prijsvraag onder kunstenaars om te komen tot een unieke

De expositie Urban Flow is een chronologische stadsge-

lantaarnconsole, gewijd aan Maria van Pallaes. Inzendingen

schiedenis van Utrecht aan de hand van maatschappelijke

en prijswinnaar werden in de expo bij AORTA getoond.

ontwikkelingen. Alle fases die elkaar in de geschiedenis

Prijsvraag Utrechts Monumenten Fonds [klik hier]

van de stad opvolgden komen in deze expositie aan bod. Voor elke periode wordt kort toegelicht in welke context

UTRECHT IN BEELD

deze stedelijke ontwikkeling van Utrecht plaats vond.

LOCATIE: ARCHITECTUURCENTRUM AORTA // DATUM: AUGUSTUS 2014

Urban Flow [klik hier]

// DEELNEMERS: 220 // VORM: EXPO // SAMENWERKINGSPARTNERS:

Recensie Urban Flow [klik hier]

UTRECHTSE FOTOGRAFEN – MASTERCLASS HERMAN VAN DOORN //

Website Urban Flow [klik hier]

Herman van Doorn is docent architectuurfotografie aan HET VERHAAL VAN DE STAD

het Utrechts Centrum voor de Kunsten en de Concordia

LOCATIE: ARCHITECTUURCENTRUM AORTA // DATUM: SEPTEMBER

School voor Fotografie i.o. In het seizoen 2013-2014 heeft

- NOVEMBER 2014 // DEELNEMERS: 103 // VORM: LEZINGEN // FINAN­

hij een Mastercursus Architectuurfotografie verzorgd.

CIERS: KF HEIN FONDS, STICHTING STUDENTENHUISVESTING UTRECHT,

Van de resultaten van deze cursus is in deze expositie een

PROJECTBUREAU LEIDSCHE RIJN, WINTER HEIJNSIUSSTICHTING, VSB

selectie te zien.

FONDS, PRINS BERNARD CULTUURFONDS

Masterclass architectuurfotografie [klik hier]

Met de lezingenreeks ‘Het Verhaal van de Stad’ werden

RONDLEIDINGEN

een aantal periodes in de stadsontwikkeling van Utrecht

LOCATIE: DE STAD // DATUM: GEHELE JAAR // DEELNEMERS: 2.636 //

uitgelicht: 1815-1915: De komst van het spoor: 1915-1954:

VORM: RONDLEIDING ONDER BEGELEIDING VAN EEN ARCHITECTUURGIDS

Toenemende vrije tijd: 1954-1975: Verkeersdoorbraken en grootschaligheid.

Hoewel Utrecht vooral bekend staat om haar historisch

Het verhaal van-de stad 1 [klik hier]

centrum, heeft deze stad ook een schat aan moderne

Het verhaal van de stad 2 [klik hier]

architectuur. Architectuurcentrum AORTA biedt een

Het verhaal van de stad 3 [klik hier]

kennismaking met de rijkdommen op architectuurgebied.

Het verhaal van de stad 4 [klik hier]

Het hele jaar door kunt u deelnemen aan rondleidingen langs (moderne) architectuur en landschapsarchitectuur gericht op Utrechtse thema’s als: de Uithof, Leidsche Rijn, nieuw tussen oud in de binnenstad, het erfgoed van Rietveld, het Stationsgebied en het stadhuis. Rondleidingen [klik hier]


cityzine_ 29

‘DE STAD ALS EEN LEVEND WEZEN, EEN ORGANISME DAT VOORTDUREND VERANDERT, GROEIT EN STERFT’ UIT ‘HUMEUREN VAN DE STAD’ PAUL POURVEUR, [SCENARIST, SCRIPTDOKTER EN THEATERSCHRIJVER]


30 _over aorta

WWW.AORTA.NU Informatie over AORTA’s activiteiten en rondleidingen. De homepage biedt een overzichtelijke agenda van de lopende activiteiten. In het archief kan gezocht worden naar programma’s van voorgaande jaren. Website [klik hier]

THERMOMETER Sinds 2012 volgt AORTA de actuele discussie in de stad via de weblog Thermometer. Eén of meerdere essayisten worden gevraagd gedurende een periode één van de geselecteerde projecten te volgen en te bespiegelen middels columns, interviews, video en reportagefotografie. Ook de betrokken partijen, bewoners en gebruikers worden gevraagd aan de blog deel te nemen. Het publiek is in de gelegenheid middels de blog hun visie te delen. Aan het einde van het jaar wordt de discussie uit de Thermometer gebundeld in het jaarboek van AORTA als verslag van het debat over de stad. Het jaarboek van AORTA wordt hiermee meer en meer een inspiratie- en discussiestuk. Thermometer [klik hier]

PUBLICATIES Onderzoek van AORTA wordt geregeld gepubliceerd in een [online] publicatie. U vindt deze op onze website. Publicaties [klik hier]

SOCIAL MEDIA Linkedin [klik hier] Twitter [klik hier] Youtube [klik hier] Facebook [klik hier] Pinterest [klik hier]


31 foto_katja effting_passing concrete_P+R UITHOF [MASTERCLASS ARCHITECTUURFOTOGRAFIE]


32_over aorta FOTO_HET UTRECHTS ARCHIEF_VIEBRUG POTTERSTRAAT 1939 [HET VERHAAL VAN DE STAD]

TOELICHTING OP DE RESULTATENREKENING Aorta sluit het jaar af met een klein negatief resultaat dat ten laste komt van het eigen vermogen. Ondanks een moeilijke markt wist Aorta kansen te grijpen en met een prikkelend programma financiers aan zich te binden. Aorta waardeert de steun van onze financiers zeer, een steun die ook de komende jaren nodig is. BATEN

LASTEN

Subsidie gemeente Utrecht

Directe programmakosten

Financiële bijdrage van Gemeente Utrecht, SO.

Totale kosten van activiteiten zoals tentoonstellingen, lezingen en andere activiteiten.

Subsidie basisprogramma SCI Financiële bijdragen activiteitenprogramma

Personeelskosten

Stimuleringsfonds Creatieve industrie.

Salaris, sociale- en pensioenlasten personeel en inhuurvan derden.

Overige sponsor- en subsidiegeld programma Financiële bijdragen van sponsoren en subsidieverstrek-

Afschrijvingen materiële vaste activa

kers voor het basisprogramma en aanvullend programma.

Afschrijving op het kantoorinventaris en computer­ apparatuur.

Sponsor- en vriendenbijdragen Financiële bijdragen van sponsors voor het totale jaar­

Huisvestingskosten

programma en ontvangen vriendenbijdragen.

Kosten van huur, energie, schoonmaak en onderhoud.

Rondleidingen

Verkoopkosten

Opbrengsten uit de organisatie van rondleidingen.

Reclame,- advertentie- en representatiekosten.

Financiële baten

Kantoorkosten

De ontvangen bankrente minus -kosten.

Kosten kopiëren, kantoorbenodigdheden, netwerkbeheer, telefoon, porti en drukwerk.

Overige baten Opbrengsten van entreegelden lezingen, verhuur ruimte,

Algemene kosten

catering en balieverkopen.

Accountants- en administratiekosten, verzekeringen.


jaarcijfers_33

balans per 31 december 2014

31 12 2013

31 12 2014

6.534

2.209

100.894

38.244

Activa Materiele vaste activa Vorderingen Liquide middelen

179.959

212.577

287.387

253.030

119.866

99.398

Passiva Stichtingsvermogen Kortlopende schulden

167.521

153.632

287.387

253.030

2013

2014

baten en lasten over 2014 Baten Subsidie gemeente Utrecht Subsidie basisprogramma SCI

67.731

67.731

70.906

48.351

194.604

102.541

Sponsor- en vriendenbijdrage

16.925

6.850

Rondleidingen

10.917

13.278

2.430

2.169

Overige Sponsor- en subsidiegeld programma

Financiële baten Overige baten Som der baten

4.942

4.830

368.437

245.750

186.389

87.136

99.935

102.862

Lasten Directe programmakosten Personeelskosten Afschrijvingen materiële vaste activa Huisvestingskosten

5.003

4.325

36.571

37.959

Verkoopkosten

710

740

Kantoorkosten

7.664

7.727

Algemene kosten Som der lasten Totaal resultaat

16.124

18.030

352.396

258.779

16.041

-13.029


34 _bereik foto_indymah_NEERLANDIA KRIJGT NIEUWE BESTEMMING

2013

2014

Bezoekers rondleiding 1.497

2.636

Bezoekers programma [incl expo] 3.758

7.185

Bezoekers website 100.741 [waarvan 54.620 uniek] 85.825 [waarvan 42.154 uniek] Gebruikers UAR 70.000 [waarvan 3.500 utrecht] 70.000 [waarvan 3.500 utrecht] Followers Social Media 2.315 Totaal vermelding media 1.190.490

3.155 1.483.283


35


36 _over aorta foto_indymah_ LEERLINGEN ONTWERPEN AAN POLDER RIJNENBURG

EEN BETER BEGRIP EN EEN GROTERE WAARDERING VAN DE EIGEN LEEFOMGEVING.

EEN BIJDRAGE LEVEREN

UITWISSELEN

AORTA wil een bijdrage leveren aan de brede discussie

AORTA doet dit door denkbeelden herkenbaar te maken

over de kwaliteit van onze gebouwde en landelijke om­

en uit te wisselen voor alle betrokkenen bij het ruimtelijk

geving – en zo onze leefomgeving – beter maken. AORTA is

domein, en door de belangstelling van het brede publiek

een plek voor het maatschappelijk debat, kennisvergaring

voor architectuur te bevorderen. Met informerende pro-

en informatie over nieuwe ontwikkelingen en visies in

gramma’s en opiniërende of agenderende programma’s

het ruimtelijk domein. Een ontmoetingspunt voor de

bevordert AORTA het debat. AORTA legt de verbinding

vakgemeenschap, burgerinitiatieven én een kennis­

tussen professie, initiatieven, overheid, kennisinstellingen,

centrum voor het brede publiek, om zo de eigen om­geving

bedrijven en de gebruiker, teneinde een groter begrip voor

beter te begrijpen.

wederzijdse belangen en wensen te creëren.

ARCHITECTUUR EN CULTURELE WAARDE

ONTMOETINGSPLEK

AORTA ziet architectuur als een culturele waarde. Het is

AORTA is een inspirerende ontmoetingsplek voor ontwer-

per definitie méér dan ontwerpen méér dan een stapeling

pers, MKB, publiek, initiatiefnemers, corporaties, vast-

van stenen: het raakt aan maatschappelijke, economische,

goedbeleggers en – fondsen, overheid, ontwikkelaars en

technologische, sociale en politieke ontwikkelingen.

bouwers. Het centrum weet wat er speelt, neemt

AORTA hanteert een ruime opvatting van architectuur:

initiatieven en ontwikkelt projecten. De organisatie is

stedenbouw, ruimtelijke ordening, landschap, tuin en

professioneel, initiërend, levert maatwerk en reageert

interieur en inrichting van de openbare ruimte.

adequaat op actuele ontwikkelingen. Kortom: alles wat op grote en kleine schaal bijdraagt aan een betere leef­

Architectuur geeft een positieve meerwaarde aan de leef-

omgeving. AORTA communiceert doorlopend over de stad

omgeving. Wezenlijk is hoe mensen architectuur ervaren

en haar ontwikkeling.

en beleven. Het komt tot in het huis van elke burger en roept dus veel reacties op. Architectuur is een instrument

SAMENWERKING

waarmee de gebouwde en groene omgeving wordt vorm-

AORTA staat niet alleen. Wij willen onze missie en doelen

gegeven en verhoogt de leefbaarheid van de leefomgeving.

realiseren in goede samenwerking met andere culturele instellingen en initiatieven, maatschappelijke organisaties, gemeenten, de provincie, het bedrijfsleven en het publiek.


visie en koers_37

KOERS 2013 – 2015

de gebouwde omgeving. AORTA verbreedt zich naar

AORTA agendeert als onafhankelijk platform nieuwe

vraagstukken als: welke nieuwe concepten moeten ont-

maatschappelijke ontwikkelingen en verbindt uiteenlopen-

wikkeld worden om het vraagstuk van vergrijzing op te

de partijen gericht op het versterken van de (ruimtelijke)

pakken, wat zijn de ontwikkelingen van duurzaamheid in

kwaliteit van de woon- en leefomgeving.

de openbare ruimte, welke nieuwe technologische ontwikkelingen spelen er? De meer thematische ontwikkelingen

De kernactiviteiten van AORTA worden in 2015 geconti­

als zelforganisatie, circulaire economie, duurzaamheid en

nueerd. De belangrijkste activiteiten zijn:

technologische ontwikkelingen doorkruizen de traditionele sectoren. Als onafhankelijk platform kan

Agenderen -> door openbare debatten en gesprekken

AORTA juist aanhaken op de behoefte van uiteenlopende

Verbinden en organiseren -> door faciliteren van dialoog,

partijen om meer samen te gaan werken. Vanuit een in-

coalities en co-creatie

houdelijk vraagstuk dragen de activiteiten van AORTA bij

Verdiepen -> door (ontwerpend) onderzoek en inven­

aan het zoeken én vinden van de juiste argumenten om

tarisatie

ketens te doorbreken!

Inspireren en Informeren -> door lezingen, tentoon­ stellingen, rondleidingen en (online) publicaties

De volgende speerpunten zijn geformuleerd:

Onderwijzen -> door training en workshops.

> het benadrukken van de verbindende rol van AORTA > doorgaan met programma’s voor de stad én de regio

De wereld van de gebouwde omgeving kent op dit moment tal van belangrijke ontwikkelingen. Enerzijds veroorzaakt de financiële crisis een bouwcrisis in Nederland. De bouwsector en daarmee de architectuur zitten in een grote dip: de bouw is vrijwel tot stilstand gekomen. Be-

> verbinden van maatschappelijke en economische ontwikkelingen met het (her)inrichten van de leefomgeving. > samenwerken met nieuwe partijen uit het domein van de zorg, economie, e-culture en duurzaamheid.

halve dat de bouwsector stagneert zien we ook (politieke)

> allianties met kennisinstellingen en initiatiefnemers

veranderingen waarbij woningcorporaties terug moeten

> uitbouwen van de educatieve allianties met het

naar hun kerntaak en de opgave van de krachtwijken wordt afgebouwd. Gemeenten bezinnen zich op hun rol-

basisonderwijs en het voortgezet onderwijs en organisatorisch:

len in de bouw. Banken, projectontwikkelaars, vastgoed­

> besparing op de kosten

beleggers kunnen niet voort met de huidige economische

> geleidelijke groei

modellen. De bezuinigingen raken ook de andere maatschappelijke sectoren. Steeds meer dringt de vraag zich

Het programma van AORTA fungeert als een katalysator,

op hoe we de zorg moeten organiseren, de veiligheid en

brengt inhoudelijke vraagstukken verder en verbindt

duurzaamheid implementeren. De tijd is rijp voor inno-

partijen. Zo wil AORTA een krachtiger pleidooi voeren voor

vaties, verandering van ingesleten patronen, structuren

de voortdurende zoektocht naar de juiste vraag.

en processen. Voor de gebouwde omgeving leidt dit tot de vraag van herdefiniëring van de opgaven en de praktijken.

Daarbij zullen ook de huidige diversiteit aan instrumenten gehandhaafd blijven, waaronder onderzoek, publieke

AORTA zal –nog meer dan nu- aan de voorkant van ont-

debatten, locatiebezoek, (stads)rondleidingen, workshops

wikkelingen gaan anticiperen op de maatschappelijk rele-

en publicaties (tekst, video, online).

vante vraagstukken en de consequenties daarvan voor


38 _medewerkers_programma raad _raad van toezicht_sponsoren _subsidieverstrekkers

Medewerkers

Lex Pouw, zelfstandig adviseur en voormalig bestuurs-

HET TEAM VAN AORTA BESTAAT UIT DE VOLGENDE

voorzitter Ymere

MEDEWERKERS:

Oedzge Atzema, hoogleraar economische geografie

Eveline Paalvast directeur | bestuurder (0,8 fte)

universiteit Utrecht

Lindy Schuin projectleider (0,8 fte)

Emmylou Aben, senior-adviseur beleid en strategie

Rianne Pruis projectleider (0,8 fte)

woningcorporatie Trudo Helene Wust, raad van bestuur woonzorg concern

VRIJWILLIGERS

IJsselheem

Het werk van AORTA zou niet mogelijk zijn zonder de energie en inzet van vrijwilligers. In 2014 hielpen

SPONSOREN EN SUBSIDIEVERSTREKKERS

Ebba Braun en Paul Peek bij het beheer van de documen-

Architectuurcentrum AORTA kon in 2014 rekenen op de

tatie. AORTA wordt verder bijgestaan door enthousiaste

financiële steun van de volgende bedrijven en instellingen:

vrijwilligers: Pek Lan Foong, Rinse Tjeerdsma, Agnes Kettler, Michiel Moll, Anja Romar,

BESCHIKBAARHEIDSUBSIDIËNTEN:

Marijke Overbeek, Matthijs Hattink.

Ruimtelijke en Economische ontwikkeling, Gemeente Utrecht

GIDSEN

Stimuleringsfonds voor Creatieve Industrie

In 2014 zijn wederom veel gidsen voor AORTA actief geweest:

FINANCIERS:

Marlies Adriaansen, Saskia Afman, Ingeborg Behari,

Culturele zaken, gemeente Utrecht

Go Bruens, Jan Maarten Dalmeijer, Paula Hertogh,

Elise Mathildefonds

Martin de Jong, Andy Kilian, Renette Niekerk, Arco Ooms,

FORUM

Cora Rooker, Sabine Todd, Petra Vossestein,

Fonds voor cultuurparticipatie

Maria Lamslag, Norman Vervat, Joris Roovers

Ruimtelijke en Economische ontwikkeling, Wonen en Programma’s, gemeente Utrecht

PROGRAMMARAAD

INBO FOUNDATION

De programmaraad is het inhoudelijk klankbord van

KF Heinfonds

AORTA. De programmaraad adviseert het AORTA team

Projectbureau Leidsche Rijn, gemeente Utrecht

over de diverse programmaonderdelen. De raad bestaat

Programmabureau Stationsgebied, gemeente Utrecht

uit:

Provincie Utrecht

Hans-Lars Boetes, a.m. transitie landelijk gebied

Utrechts Monumenten fonds

ministerie ez

VSB fonds

Marjolein Bracht, sr stedenbouwkundige gemeente

Milieu en mobiliteit, gemeente Utrecht

utrecht

Amadeus college

Ronald van der Heide, landschapsarchitect en beeldmaker

Stichting Rietveldprijs

Erik Lamfers, sr planeconoom & adviseur gebiedsontwik-

ProRail

keling Pas BV

Rijkswaterstaat

Michael van Leeuwen, architect Sluijmer & Van Leeuwen-

Eliflifilm

Arnold Meijer, stedenbouwkundige, Inbo Beschikbaarheids sponsoren: RAAD VAN TOEZICHT

AM Utrecht en Noordoost

De Raad van Toezicht bestond in 2014 uit:

BPD Ontwikkeling B.V

Anne Bodzinga, voorzitter en voormalig ceo bpf Bouwinvest


colofon_ 39

COLOFON © Architectuurcentrum Aorta, April 2015. BEELD COVER: Billie Alice Fotografie_Vechtclub XL BEELD ACHTERZIJDE: Jorgen Koolwijk_detail Vechtclub XL Niets in deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de recht­ hebbenden. Redactie: Lindy Schuin, Eveline Paalvast, Rianne Pruis Ontwerp: Atelier Oost, Utrecht Met dank aan iedereen die heeft bijgedragen aan de totstandkoming van het jaarboek 2014.


40


Issuu converts static files into: digital portfolios, online yearbooks, online catalogs, digital photo albums and more. Sign up and create your flipbook.