Page 1

ii

KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR DALAM MENINGKATKAN DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR DARI PERSPEKTIF PIHAK-PIHAK BERKEPENTINGAN

AZMIZAM BIN ABDUL RASHID

UNIVERSITI KEBANGSAAN MALAYSIA


i

KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR DALAM MENINGKATKAN DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR DARI PERSPEKTIF PIHAK-PIHAK BERKEPENTINGAN

AZMIZAM BIN ABDUL RASHID

TESIS YANG DIKEMUKAKAN UNTUK MEMPEROLEH IJAZAH DOKTOR FALSAFAH

FAKULTI SAINS SOSIAL DAN KEMANUSIAAN UNIVERSITI KEBANGSAAN MALAYSIA BANGI

2011


ii

PENGAKUAN

Saya mengaku bahawa karya ini adalah hasil kerja saya sendiri, kecuali nukilan dan ringkasan yang setiap satunya telah saya jelaskan sumbernya.

24 Ogos 2011

AZMIZAM BIN ABDUL RASHID P 43282


iii

PENGHARGAAN

Segala pujian dan kesyukuran kepada Allah S.W.T dengan limpa kurnia dan rahmatnya, saya dapat menyiapkan tesis ini dalam keadaan yang baik dan pada masa yang ditetapkan. Saya ingin merakam setinggi-tinggi penghargaan dan jutaan terima kasih kepada penyelia utama saya Prof Madya Dr Hamzah Jusoh yang tidak pernah jemu memberikan teguran, tunjur ajar dan bimbingan bagi memastikan tesis ini siap dengan sempurnanya. Tidak dilupakan juga kepada penyelia kedua saya Prof Madya Dr Jalaluddin Abdul Malek yang bersama-sama memberi nasihat, perangsang dan buah fikiran sepanjang kajian ini. Ucapan terima kasih juga kepada semua pensyarahpensyarah Program Sains Pembangunan, Pusat Pengajian Sosial, Pembangunan dan Persekitaran berkongsi pengalaman dan kepakaran mereka semasa kajian ini dijalankan. Ucapan terima kasih juga saya tujukan kepada kakitangan Jabatan Perancang Bandar DBKL, MBPJ, MBSA, MPSJ, MPK dan MPSp yang membantu semasa menjalankan kajiselidik di kawasan mereka. Saya juga ingin mengucapkan jutaan terima kasih kepada Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia (JPBD) dan Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA) kerana memberi peluang kepada saya melanjutkan pengajian di dalam bidang Doktor Falsafah. Sekalung penghargaan juga tidak saya lupakan kepada kakitangan dan rakanrakan di Globalization and World Cities (GaWC) Network, Loughborough University, United Kingdom terutamanya kepada Prof Dr Peter Taylor, Prof Dr Kathy Pain dan Dr John Harrison yang telah banyak memberi input, nasihat dan tunjuk ajar ketika saya terlibat dengan program sangkutan (attachment) di bawah tajaaan JPA. Perkongsian ilmu dan pengetahuan bersama mereka sepanjang saya berada di sana merupakan pengalaman yang tidak boleh dilupakan. Selain itu, tidak dilupakan kepada rakan-rakan di bilik karel PhD FSSK, Novitri, Norhayati, Dafrizal dan Razali yang banyak memberi tunjuk ajar dan berkongsi ilmu dalam membantu dan menunjuk ajar cara menganalisis data dan memantapkan kandungan tesis ini. Semoga Allah S.W.T sahaja yang membalas jasa dan budi baik kalian semua. Akhir kata, diucapkan jutaan terima kasih kepada isteri yang dikasihi dan dicintai, Zul’aini Zulkifli, anak-anak tersayang Zulazlan, Zulazman, Zulazlin, Zulazmir, Zulazmin, kedua ibu bapa dan ibu mertua saya kerana berkat kesabaran, dorongan dan sokongan padu mereka, tesis ini telah dapat disiapkan mengikut perancangan.


iv

ABSTRAK

Dalam konteks globalisasi, governans bandar berdepan dengan pelbagai cabaran yang semakin kompleks. Peranan pihak berkuasa tempatan (PBT) sebagai institusi governans sentiasa dikaitkan dengan pelbagai karenah birokrasi dalam penyediaan perkhidmatan yang tidak efisien yang menimbulkan masalah kepada stakeholders. Isu ini menjadi persoalan penyelidikan utama dalam tesis ini. Ketidakefisienan governans bandar boleh menjejaskan daya saing sesebuah wilayah-bandar raya. Sejauhmanakah elemen keefisienan governans bandar (KGB) mempengaruhi daya persaingan ekonomi (DPE) sesebuah wilayah-bandar raya dan elemen manakah yang mempengaruhinya? Kajian ini bertujuan membentuk satu pemahaman yang jelas mengenai peranan KGB di peringkat PBT dan hubungkaitnya dengan peningkatan DPE di wilayah-bandar raya. Berdasarkan kes wilayah-bandar raya Kuala Lumpur, kajian ini juga mengenalpasti PBT yang mempunyai kedudukan KGB yang paling baik. Penyelidikan ini berdasarkan kepada kerangka teoritikal KGB wilayah-bandar raya untuk menilai hubungkait dengan DPE. Kajian ini juga dijalankan berdasarkan persepsi stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengenai KGB yang diamalkan oleh PBT. Ini melibatkan 6 PBT utama iaitu DBKL, MBPJ, MBSA, MPSJ, MPK dan MPSp dengan 315 responden yang mewakili beberapa stakeholders. Antara penemuan utama analisis data inferensi kajian ini, menunjukkan bahawa 10 elemen KGB menyumbang sebanyak 89.6 peratus kepada DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Keputusan analisis regresi pelbagai ini menunjukkan terdapat hubungan signifikan antara KGB dengan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Hanya 5 elemen sahaja yang menjadi peramal terbaik kepada DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur iaitu keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, maklumbalas awam, wawasan strategik, ketelusan dan kesamarataan. Analisis indeks penunjuk pengukuran KGB PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur menunjukkan MBPJ mencapai skor tertinggi iaitu 0.75 berbanding dengan lima PBT yang lain. Keputusan kajian juga mendapati peranan PBT tidak lagi dianggap sebagai badan kerajaan yang memberi perkhidmatan dan menyediakan infrastruktur semata-mata. PBT sepatutnya lebih memberi tumpuan kepada governans bandar untuk meningkatkan keefisienan dalam memberi perkhidmatan kepada stakeholders.


v

THE EFFICIENT URBAN GOVERNANCE TO ENHANCE ECONOMY COMPETITIVENESS IN KUALA LUMPUR CITY-REGION FROM THE PERSPECTIVE OF STAKEHOLDERS ABSTRACT

In the context of globalization, urban governance is increasingly faced with complex challenges. The Local Authority (LA) as the governance institution is ensconced in bureaucracy is not spared from the issues of inefficiency in dealing with stakeholders. This issue became the main research question to be addressed in this thesis. Inefficient urban governance can affect the economic competitiveness in the city-region. This thesis investigates the extent how elements of efficient urban governance (EUG) can contribute to the enhancement of economic competitiveness in city-region (ECCR) and which of these elements can affect ECCR? This study aims to develop a clear understanding of the role of EUG at LA level, and its relationship with the ECCR. In the case of Kuala Lumpur city-region, the study also investigates which LA has achieved the best position in EUG. The theoretical framework of the KGB in cityregion has been used to investigate the relationship between EUG and ECCR. The studies focus mainly to the stakeholders of Kuala Lumpur city-region on their perception in the implementation of EUG by LA. This involved 6 main LAs such as DBKL, MBPJ, MBSA, MPSJ, MPK and MPSp with 315 respondents representing various stakeholders. One of the findings in inferential data analysis shows that 10 elements of EUG contributed 89.6 percent to the enhancement of ECCR. This multiple regression analysis also shows the significant relationship between EUG with economic competitiveness in Kuala Lumpur city-region. However, only five elements are the best predictors to the ECCR such as administration and the effectiveness of LA services, public feedback, a strategic vision, transparency and equality. Meanwhile, analysis of the indicators measuring EUG in LAs show that MBPJ achieved the highest score of 0.75 compared with five other LAs. Generally the results indicate that LA no longer plays the role of a government body that provides services and infrastructure only. In fact the results suggest that LA should focus on urban governance to enhance efficiency in providing services to stakeholders.


vi

KANDUNGAN Halaman PENGAKUAN

ii

PENGHARGAAN

iii

ABSTRAK

iv

ABSTRACT

v

KANDUNGAN

vi

SENARAI JADUAL

xv

SENARAI ILUSTRASI

xx

SENARAI SINGKATAN

xxiii

BAB I

PENDAHULUAN

1.1

Pengenalan

1

1.2

Latarbelakang Permasalahan Kajian

4

1.2.1 Tekanan mikro (Dalaman) 1.2.2 Tekanan makro (Luaran)

9 12

1.3

Pernyataan dan Persoalan Kajian

16

1.4

Matlamat dan Objektif Kajian

18

1.5

Skop Kajian

20

1.6

Organisasi Penulisan

23

1.7

Kesimpulan

27

BAB II

GOVERNANS BANDAR : PERSPEKTIF TEORITIKAL DAN SOROTAN ILMIAH

2.1

Pengenalan

28

2.2

Kerangka Teoritikal Penyelidikan

29

2.3

Penelitian Kajian Ilmiah dan Bidang Penyelidikan Keefisienan Governans Bandar

32

2.4

Kajian Ilmiah Keefisienan Governans Bandar dan Daya Persaingan Ekonomi Wilayah-Bandar Raya

35


vii

2.5

2.6

2.7

2.8

2.4.1 Teori birokrasi Weber dan birokrasi perwakilan dalam konteks governans 2.4.2 Teori pentadbiran awam aliran baru dalam postmodernisme 2.4.3 Konsep governans 2.4.4 Evolusi governans

40

Governans Bandar Dari Aspek Evolusi dan Perspektif Teori

56

2.5.1 2.5.2 2.5.3 2.5.4 2.5.5

59 68 73 76 82

Konsep governans bandar Model governans bandar Kepentingan governans bandar dalam era globalisasi Peranan governans bandar dalam pembangunan negara Governans bandar di Malaysia

44 46 53

Konsep Hubungan Keefisienan Dengan Governans Bandar

87

2.6.1 Konsep keefisienan 2.6.2 Keefisienan governans bandar

88 90

Peranan Governans Bandar Dalam Pembangunan WilayahBandar Raya

92

2.7.1 Kajian ilmiah wilayah-bandar raya 2.7.2 Hubungkait keefisienan dengan wilayah-bandar raya

95 98

Daya Persaingan Ekonomi Wilayah-Bandar Raya

101

2.8.1 Kajian ilmiah daya persaingan ekonomi wilayahbandar raya 2.8.2 Perlaksanaan daya persaingan ekonomi wilayah-bandar raya oleh pihak berkuasa tempatan 2.8.3 Hubungkait keefisienan governans bandar dalam meningkatkan daya persaingan ekonomi wilayahbandar raya

103

Sintesis Kajian Keefisienan Governans Bandar

128

2.9.1 Keefisienan governans bandar dan amalan baik governans bandar

132

2.10

Kesimpulan

136

BAB III

BIDANG DAN METODOLOGI PENYELIDIKAN

3.1

Pengenalan

137

3.2

Bidang Kajian

140

2.9

115 121


viii

3.2.1 Keefisienan governans bandar sebagai parameter pembangunan di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur 3.2.2 Peranan keefisienan governans bandar sebagai faktor daya persaingan ekonomi wilayah-bandar raya Kuala Lumpur 3.2.3 Peranan pihak berkuasa tempatan sebagai institusi governans bandar di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur 3.2.4 Indeks penunjuk pengukuran keefisienan governans bandar

140

3.3

Pendekatan Kajian

148

3.4

Rekabentuk Penyelidikan

153

3.4.1 Data sekunder 3.4.2 Data primer 3.4.3 Alat pengukuran kajian

153 154 155

3.5

144

147

Teknik Penganalisaan Data dan Maklumat 3.5.1 3.5.2 3.5.3 3.5.4

3.6

142

Kaedah pemerhatian Kaedah kajiselidik Kaedah temubual Pengujian alat pengukuran

158 159 163 164

Pengukuran dan Penganalisaan Data Secara Deskriptif dan Inferensi

165

3.6.1 Analisis data deskriptif 3.6.2 Analisis data inferensi

165 175

3.7

Kesimpulan

183

BAB IV

PIHAK BERKUASA TEMPATAN WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR SEBAGAI INSTITUSI GOVERNANS BANDAR

4.1

Pengenalan

184

4.2

Pihak Berkuasa Tempatan Sebagai Institusi Governans Bandar

185

4.3

Sistem Perundangan Pihak Berkuasa Tempatan dan Perancangan Bandar – Permulaan Governans Bandar

186

4.3.1 Fungsi dan peranan pihak berkuasa tempatan sebagai institusi governans bandar

188

4.3.2 Local Agenda 21 sebagai mekanisma perlaksanaan

194


ix

governans bandar 4.4

Pembangunan Daerah-daerah Di Negeri Selangor dan Hubungannya Dengan Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur

199

4.5

Pihak Berkuasa Tempatan di Kawasan Kajian

209

4.5.1 4.5.2 4.5.3 4.5.4 4.5.5 4.5.6

211 213 214 215 215 216

Dewan Bandaraya Kuala Lumpur (DBKL) Majlis Bandaraya Petaling Jaya (MBPJ) Majlis Bandaraya Shah Alam (MBSA) Majlis Perbandaran Subang Jaya (MPSJ) Majlis Perbandaran Klang (MPK) Majlis Perbandaran Sepang (MPSp)

Pembangunan Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur Sebagai Penjana Pembangunan Negara

217

4.6.1 Peranan pihak berkuasa tempatan ke arah wilayahbandar raya Kuala Lumpur yang efisien dan berdaya saing

219

4.7

Kesimpulan

223

BAB V

PENILAIAN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR BERDASARKAN PANDANGAN STAKEHOLDERS WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR

5.1

Pengenalan

224

5.2

Analisis Data Deskriptif Profil Stakeholders Mengenai Keefisienan Governans Bandar di Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur

226

5.2.1 Latarbelakang stakeholders sebagai responden wilayah-bandar raya Kuala Lumpur 5.2.2 Aras kepentingan dan keefisienan governans bandar serta daya persaingan ekonomi di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur 5.2.3 Analisis taburan normaliti kepentingan dan keefisienan governans bandar serta daya persaingan ekonomi di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut pihak berkuasa tempatan

227

Analisis Data Inferensi Keefisienan Governans Bandar dan Daya Persaingan Ekonomi Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur

257

5.3.1 Penilaian elemen-elemen keefisienan governans

258

4.6

5.3

235

244


x

5.3.2

5.3.3

5.3.4

5.3.5

5.3.6

bandar, daya persaingan ekonomi dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur Analisis kebolehpercayaan data dan kekonsistenan pandangan stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur Penilaian kesan penglibatan stakeholders dan hubungan dengan pihak berkuasa tempatan terhadap elemen-elemen keefisienan governans bandar Penilaian kekuatan hubungan antara elemen-elemen keefisienan governans, daya persaingan ekonomi dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur Penilaian pengaruh hubungan daya persaingan ekonomi wilayah bandar raya Kuala Lumpur kepada perubahan dalam keefisienan governans bandar Penilaian pengaruh hubungan daya persaingan ekonomi wilayah-bandar raya kepada perubahan dalam keefisienan governans bandar mengikut pihak berkuasa tempatan

261

264

271

294

314

5.4

Kesimpulan

BAB VI

ANALISIS INDEKS PENUNJUK PENGUKURAN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR DAN DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAH –BANDAR RAYA KUALA LUMPUR

6.1

Pengenalan

319

6.1.1 Analisis indeks penunjuk pengukuran daya persaingan Malaysia

324

Analisis Indeks Penunjuk Pengukuran Keefisienan Governans Bandar

333

6.2.1 Pengiraan jumlah median dan penunjuk elemenelemen keefisienan governans bandar bagi indeks penunjuk pengukuran

335

Kaedah Pengiraan Indeks Penunjuk Keefisienan Governans Bandar Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur

336

6.3.1 Keputusan analisis indeks penunjuk keefisienan governans bandar wilayah-bandar raya Kuala Lumpur – DBKL 6.3.2 Keputusan analisis indeks penunjuk keefisienan governans bandar wilayah-bandar raya Kuala Lumpur – MBPJ

340

6.3.3 Keputusan analisis indeks penunjuk keefisienan

348

6.2

6.3

317

344


xi

6.3.4

6.3.5

6.3.6

6.3.7

governans bandar wilayah-bandar raya Kuala Lumpur – MBSA Keputusan analisis indeks penunjuk keefisienan governans bandar wilayah-bandar raya Kuala Lumpur – MPSJ Keputusan analisis indeks penunjuk keefisienan governans bandar wilayah-bandar raya Kuala Lumpur –MPK Keputusan analisis indeks penunjuk keefisienan governans bandar wilayah-bandar raya Kuala Lumpur – MPSp Keputusan perbandingan indeks penunjuk keefisienan governans bandar antara pihak berkuasa tempatan di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

352

356

360

364

6.4

Analisis Indeks Penunjuk Pengukuran Daya Persaingan Ekonomi di Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur

368

6.5

Kesimpulan

372

BAB VII

RUMUSAN

7.1

Pengenalan

374

7.2

Penemuan Kajian

375

7.2.1

Objektif menjelaskan peranan elemen-elemen keefisienan governans bandar dalam meningkatkan daya persaingan ekonomi di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur Objektif mengenalpasti elemen-elemen keefisienan governans bandar yang mempengaruhi daya persaingan ekonomi wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

376

Perspektif Konsep Keefisienan Governans Bandar dan Daya Persaingan Ekonomi di Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur

381

7.3.1 7.3.2

383 385

7.2.2

7.3

7.4

7.5

Implikasi Sumbangan

378

Peranan Perancang Bandar Peringkat Persekutuan, Negeri dan Pihak Berkuasa Tempatan Mengenai Keefisienan Governans Bandar

386

7.4.1 Implikasi 7.4.2 Sumbangan Peranan Pihak Berkuasa Tempatan Sebagai Institusi

387 389 390


xii

Perlaksanaan Keefisienan Governans Bandar di WilayahBandar Raya 7.5.1 7.5.2 7.6

Implikasi Sumbangan

391 393

Dasar-Dasar Pembangunan dan Perbandaran Negara Terhadap Keefisienan Governans Bandar 7.6.1 Implikasi 7.6.2 Sumbangan

394

7.7

Cadangan Penyelidikan Masa Hadapan

398

7.8

Kesimpulan

400

RUJUKAN

395 397

401

LAMPIRAN A

Borang Soalselidik

436

B

Perbandingan label dan tahap kepentingan serta KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya – DBKL

451

C

Perbandingan label dan tahap kepentingan serta KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya –MBPJ

452

D

Perbandingan label dan tahap kepentingan serta KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya – MBSA

453

E

Perbandingan label dan tahap kepentingan serta KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya – MPSJ

454

F

Perbandingan label dan tahap kepentingan serta KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya – MPK

455

G

Perbandingan label dan tahap kepentingan serta KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya – MPSp

456

H

Jadual Penyusunan Semula Dan Penyelarasan ElemenElemen KGB Mengikut Keputusan Faktor Analisis SPSS Penyertaan Awam

457

I

Jadual Penyusunan Semula Dan Penyelarasan ElemenElemen KGB Mengikut Keputusan Faktor Analisis SPSS Ketelusan

459

J

Jadual Penyusunan Semula Dan Penyelarasan Elemen-

461


xiii

Elemen KGB Mengikut Keputusan Faktor Analisis SPSS – Perlaksanaan Perancangan Pembangunan dan Undangundang K

Jadual Penyusunan Semula Dan Penyelarasan ElemenElemen KGB Mengikut Keputusan Faktor Analisis SPSS Maklumbalas Awam

463

L

Jadual Penyusunan Semula Dan Penyelarasan ElemenElemen KGB Mengikut Keputusan Faktor Analisis SPSS – Berasaskan Suara Ramai

465

M

Jadual Penyusunan Semula Dan Penyelarasan ElemenElemen KGB Mengikut Keputusan Faktor Analisis SPSS – Kesamarataan

466

N

Jadual Penyusunan Semula Dan Penyelarasan ElemenElemen KGB Mengikut Keputusan Faktor Analisis SPSS – Keberkesanan Pentadbiran dan Perkhidmatan Pihak Berkuasa Tempatan

469

O

Jadual Penyusunan Semula Dan Penyelarasan ElemenElemen KGB Mengikut Keputusan Faktor Analisis SPSS – Akauntabiliti

471

P

Jadual Penyusunan Semula Dan Penyelarasan ElemenElemen KGB Mengikut Keputusan Faktor Analisis SPSS – Kesejahteraan

473

Q

Jadual Penyusunan Semula Dan Penyelarasan ElemenElemen KGB Mengikut Keputusan Faktor Analisis SPSS – Wawasan Strategik

475

R

Jadual Penyusunan Semula Dan Penyelarasan ElemenElemen DPE Mengikut Keputusan Faktor Analisis SPSS –

477

S

Jadual Penyusunan Semula Dan Penyelarasan ElemenElemen Pembangunan Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur Mengikut Keputusan Faktor Analisis SPSS

481

T

Elemen dan bilangan penunjuk indeks pengukuran KGB

484

U

Elemen dan bilangan penunjuk indeks pengukuran DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

490

V

Skor median aras KGB - Penyertaan Awam

491

W X

Skor median aras KGB – Ketelusan Skor median aras KGB - Perlaksanaan Perancangan

493 495


xiv

Pembangunan dan Undang-undang Y

Skor median aras KGB - Maklumbalas Awam

497

Z

Skor median aras KGB - Berasaskan Suara Ramai

499

I

Skor median aras KGB – Kesamarataan

501

II

Skor median aras KGB – Keberkesanan Pentadbiran dan Perkhidmatan Pihak Berkuasa Tempatan

503

III

Skor median aras KGB – Akauntabiliti

506

IV

Skor median aras KGB – Kesejahteraan

508

V

Skor median aras KGB - Wawasan Strategik

510

VI

Skor median aras DPE wilayah-bandar raya

512


xv

SENARAI JADUAL No Jadual

Halaman

2.1

Analisis bilangan sorotan kajian ilmiah buku-buku, journaljournal dan kerja proseding persidangan yang berwasit dari tahun 1990-2010 berkaitan dengan bidang kajian ini

38

2.2

Bidang-bidang khusus dalam governans bandar oleh sarjanasarjana sains sosial dan organisasi antarabangsa

39

2.3

Perbezaan pendekatan kerajaan dan konsep governans bandar dalam melaksanakan pembangunan

62

2.4

Ringkasan model governans bandar

69

2.5

Tipologi perancangan dan teori politikal yang diselaraskan dengan governans bandar

70

2.6

Ringkasan tujuan dan kaedah amalan governans bandar yang baik

72

2.7

Corak perancangan reruang dengan DPE wilayah-bandar raya

102

2.8

Gaya pengkhususan dan hubungkait dengan DPE bandar

103

2.9

Bentuk-bentuk integrasi antara DPE wilayah-bandar raya dengan ekonomi global

113

3.1

Bidang kajian dan pembolehubah-pembolehubah KGB dan DPE wilayah-bandar raya

149

3.2

Jumlah saiz populasi di kawasan kajian

162

3.3

Jumlah saiz sampel di kawasan kajian

163

3.4

Contoh tabulasi data ordinal : Elemen KGB – aspek penyertaan awam di DBKL

169

3.5

Contoh proses transformasi data ordinal ke data interval untuk pembolehubah elemen KGB – aspek penyertaan awam di DBKL

171

3.6

Contoh transformasi data interval untuk pembolehubah elemen KGB- aspek penyertaan awam di DBKL

172

3.7

Perubahan tahap kepentingan serta KGB di kawasan kajian mengikut tranformasi data menggunakan kaedah MSI

174


xvi

3.8

Kekuatan nilai pekali korelasi Pearson

181

4.1

Senario nilai pelaburan tempatan dan asing di Negeri Selangor

202

5.1

Taburan komposisi stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT

228

5.2

Nilai pelaburan asing mengikut PBT di Negeri Selangor

229

5.3

Taburan komposisi peringkat sektor awam dan swasta di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

231

5.4

Tempoh menetap stakeholders di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

232

5.5

Hubungan stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dengan PBT

234

5.6

Ringkasan nilai median kepentingan dan KGB,DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya mengikut PBT mengikut data ordinal skala likert

237

5.7

Ringkasan nilai skor min kepentingan dan KGB,DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya mengikut PBT berdasarkan MSI

238

5.8

Min keseluruhan mengenai tahap kepentingan dan keefisienan mengikut pendapat stakeholders

239

5.9

Profil tahap kepentingan dan KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut pendapat stakeholders

240

5.10

Profil KGB dan DPE mengikut PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur – DBKL

246

5.11

Profil KGB dan DPE mengikut PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur – MBPJ

248

5.12

Profil KGB dan DPE mengikut PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur – MBSA

250

5.13

Profil KGB dan DPE mengikut PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur – MPSJ

252

5.14

Profil KGB dan DPE mengikut PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur - MPK

254


xvii

5.15

Profil KGB dan DPE mengikut PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur - MPSp

256

5.16

Analisis faktor elemen-elemen kepentingan dan KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

260

5.17

Keputusan ujian kebolehpercayaan dan konsistensi data

262

5.18

Keputusan ujian Box’M

265

5.19

Keputusan ujian Pillai’s Trace dalam jadual Multivariate Tests

266

5.20

Keputusan ujian Levene's Test of Equality of Error Variances

267

5.21

Keputusan ujian analisis MANOVA – Kesan penglibatan stakeholders dan urusan harian dengan PBT terhadap elemen KGB

268

5.22

Kekuatan nilai pekali korelasi Pearson

272

5.23

Keputusan ujian korelasi Pearson antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

273

5.24

Keputusan ujian korelasi Pearson antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur - DBKL

277

5.25

Keputusan ujian korelasi Pearson antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur - MBPJ

280

5.26

Keputusan ujian korelasi Pearson antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur - MBSA

283

5.27

Keputusan ujian korelasi Pearson antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur - MPSJ

286

5.28

Keputusan ujian korelasi Pearson antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur - MPK

289

5.29

Keputusan ujian korelasi Pearson antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur - MPSp

292


xviii

5.30

Ringkasan keputusan ujian analisis regresi pelbagai : Faktor peramal elemen-elemen KGB

296

5.31

Ringkasan keputusan ujian analisis regresi pelbagai : Dimensi-dimensi konteks keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT yang meramal KGB

299

5.32

Ringkasan keputusan ujian analisis regresi pelbagai : Dimensi-dimensi konteks maklumbalas awam PBT yang meramal KGB

303

5.33

Ringkasan keputusan ujian analisis regresi pelbagai : Dimensi-dimensi konteks wawasan strategik PBT yang meramal KGB

306

5.34

Ringkasan keputusan ujian analisis regresi pelbagai : Dimensi-dimensi konteks ketelusan yang meramal KGB

309

5.35

Ringkasan keputusan ujian analisis regresi pelbagai : Dimensi-dimensi konteks kesamarataan yang meramal KGB

312

5.36

Ringkasan keputusan ujian analisis regresi pelbagai : Faktor peramal elemen-elemen KGB kepada DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT

315

6.1

Ringkasan penunjuk-penunjuk indeks pengukuran governans bandar dan DPE global

321

6.2

Indeks dan kedudukan daya persaingan Malaysia tahun 2010 dengan negara-negara lain di dunia dari aspek prestasi ekonomi, keefisienan kerajaan, perniagaan dan infrastruktur

327

6.3

Indeks dan kedudukan daya persaingan Malaysia tahun 2010 dengan negara-negara di Asia Pasifik dari aspek prestasi ekonomi, keefisienan kerajaan, perniagaan dan infrastruktur

328

6.4

Indeks dan kedudukan daya persaingan Malaysia tahun 2010 dengan negara-negara lain di dunia dari aspek keefisienan governans

331

6.5

Indeks dan kedudukan daya persaingan Malaysia tahun 2010 dengan negara-negara di Asia Pasifik dari aspek keefisienan governans

332

6.6

Taburan jumlah keseluruhan median KGB dan DPE mengikut PBT

334

6.7

Skala penilaian prestasi dan tindakan ke atas penunjuk KGB

339


xix

6.8

Analisis indeks pengukuran elemen-elemen KGB DBKL

341

6.9

Skala penilaian prestasi dan tindakan ke atas KGB DBKL

343

6.10

Analisis indeks pengukuran elemen-elemen KGB MBPJ

345

6.11

Skala penilaian prestasi dan tindakan ke atas KGB MBPJ

347

6.12

Analisis indeks pengukuran elemen-elemen KGB MBSA

349

6.13

Skala penilaian prestasi dan tindakan ke atas KGB MBSA

351

6.14

Analisis indeks pengukuran elemen-elemen KGB MPSJ

353

6.15

Skala penilaian prestasi dan tindakan ke atas KGB MPSJ

355

6.16

Analisis indeks pengukuran elemen-elemen KGB MPK

357

6.17

Skala penilaian prestasi dan tindakan ke atas KGB MPK

359

6.18

Analisis indeks pengukuran elemen-elemen KGB MPSp

361

6.19

Skala penilaian prestasi dan tindakan ke atas KGB MPSp

363

6.20

Analisis keseluruhan indeks penunjuk pengukuran elemenelemen KGB wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

365

6.21

Keseluruhan skala penilaian prestasi dan tindakan ke atas penunjuk KGB wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

367

6.22

Analisis keseluruhan dan perbandingan kedudukan indeks penunjuk pengukuran KGB dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

370


xx

SENARAI ILUSTRASI No Rajah

Halaman

1.1

Ketidakefisienan governans bandar dan wilayah-bandar raya

8

1.2

Skop kajian

22

2.1

Kerangka teoritikal penyelidikan KGB wilayah-bandar raya

31

2.2

Peringkat-peringkat penelitian kajian ilmiah dalam bidang penyelidikan KGB wilayah-bandar raya

34

2.3

Perhubungan stakeholders dan institusi yang berinteraksi di dalam governans bandar

63

2.4

Model governans bandar : Kombinasi konsep Fainstein (1996), DiGaetano dan Klemanski (1999)

71

2.5

Faktor-faktor daya persaingan ekonomi wilayah-bandar raya

108

2.6

Hubungkait antara pelbagai elemen dalam konsep Diamond Porter

110

2.7

Faktor-faktor daya persaingan ekonomi wilayah-bandar raya

112

2.8

Hubungkait keefisienan dengan governans bandar dan daya persaingan ekonomi wilayah-bandar raya

133

2.9

Sintesis penyelidikan tentang kajian keefisienan governans bandar

135

3.1

Pelan laluan analisis bidang dan kaedah penyelidikan

139

3.2

Pendekatan kajian

152

3.3

Proses analisis data deskriptif dalam penyelidikan ini

166

3.4

Proses analisis data inferensi dalam penyelidikan ini

176

4.1

Pelan Negeri Selangor dan lokasi daerah-daerahnya

200

4.2

Carta nilai pelaburan tempatan dan asing mengikut daerahdaerah di Negeri Selangor

203

4.3

Lokasi PBT-PBT yang terlibat dengan kawasan kajian

210

4.4

Zon-zon pembangunan DBKL

212

5.1

Profil keefisienan elemen-elemen governans bandar mengikut

242


xxi

PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur 5.2

Profi skor min kepentingan dan KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT

242

5.3

Carta alir keputusan analisis hubungan antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

274

5.4

Carta alir keputusan analisis hubungan antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan DBKL

278

5.5

Carta alir keputusan analisis hubungan antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan MBPJ

281

5.6

Carta alir keputusan analisis hubungan antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan MBSA

284

5.7

Carta alir keputusan analisis hubungan antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan MPSJ

287

5.8

Carta alir keputusan analisis hubungan antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan MPK

290

5.9

Carta alir keputusan analisis hubungan antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan MPSp

293

5.10

Carta alir keputusan analisis hubungan antara pembolehubah bebas KGB (peramal) dan pembolehubah sandaran DPE (kriterion)

297

5.11

Carta alir keputusan analisis hubungan antara dimensi-dimensi konteks keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT

300

5.12

Carta alir keputusan analisis hubungan antara dimensi-dimensi konteks maklumbalas awam

304

5.13

Carta alir keputusan analisis hubungan antara dimensi-dimensi konteks wawasan strategik

307

5.14

Carta alir keputusan analisis hubungan antara dimensi-dimensi konteks ketelusan Carta alir keputusan analisis hubungan antara dimensi-dimensi

310

5.15

313


xxii

konteks kesamarataan 5.16

Carta alir keputusan analisis hubungan antara elemen-elemen KGB dengan DPE mengikut PBT wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

316

6.1

Hasil keputusan indeks penunjuk pengukuran KGB bagi DBKL

342

6.2

Hasil keputusan indeks penunjuk pengukuran KGB bagi MBPJ

346

6.3

Hasil keputusan indeks penunjuk pengukuran KGB bagi MBSA

350

6.4

Hasil keputusan indeks penunjuk pengukuran KGB bagi MPSJ

354

6.5

Hasil keputusan indeks penunjuk pengukuran KGB bagi MPK

358

6.6

Hasil keputusan indeks penunjuk pengukuran KGB bagi MPSp

362

6.7

Hasil keputusan indeks penunjuk pengukuran KGB bagi PBTPBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

366

6.8

Hasil keputusan indeks penunjuk pengukuran KGB dan DPE bagi PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

371


xxiii

SENARAI SINGKATAN DPE

Daya Persaingan Ekonomi

DBKL

Dewan Bandaraya Kuala Lumpur

DCLG

Department of Community and Local Government

DPN

Dasar Perbandaran Negara

ETP GaWC

Program Transformasi Ekonomi Globalization and World Cities

GLC

Syarikat Berkaitan Kerajaan

ICT

Teknologi Maklumat dan Komunikasi

IBSS

International Bibliography of the Social Science

IKS

Industri Kecil dan Sederhana

IMD

International Management Development

JPBD

Jabatan Perancangan Bandar dan Desa

JPM

Jabatan Perdana Menteri

KGB

Keefisienan Governans Bandar

KPKT

Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan

LA21

Local Agenda 21

MANOVA

Multivariate Analysis of Variance Test

MBPJ

Majlis Bandaraya Petaling Jaya

MBSA

Majlis Bandaraya Shah Alam

MEB

Model Ekonomi Baru

MIDA

Lembaga Pembangunan Perindustrian Malaysia

MITI

Kementerian Perdagangan Antarabangsa dan Industri

MNC

Multi-national Corporation

MPC

Perbadanan Produktiviti Malaysia


xxiv

MPK

Majlis Perbandaran Klang

MPSJ

Majlis Perbandaran Subang Jaya

MPSp

Majlis Perbandaran Sepang

MSC

Koridor Raya Multimedia

NGO

Non-Government Organization

NPA

New Public Administration

NPM

New Public Management

ODPM

Office Department of Prime Minister

OECD

Organisation for Economic Co-operation and Development

OSC

One Stop Centre

PBT

Pihak Berkuasa Tempatan

PEMUDAH

Pasukan Petugas bagi Memudahkan Perniagaan

PTK

Pelan Transformasi Kerajaan

RMK10

Rancangan Malaysia Ke 10

RSN

Rancangan Struktur Negeri

SSCI

Social Sciences Citation Index

SSR-PBT

Sistem Star Rating Pihak Berkuasa Tempatan

TNC

Trans-national Corporation

TUGI

The Urban Governance Initiative

UN

United Nations

UNDP

United Nations Development Programme

UN-HABITAT

United Nations Human Settlements Programme

WEF

World Economic Forum

WLK2

Wilayah Lembah Klang 2


1

BAB I

PENDAHULUAN

1.0

PENGENALAN

Fenomena globalisasi yang melanda dunia sejak akhir abad ini ternyata merupakan satu ledakan ekonomi global yang telah memberi impak keseluruhan pemikiran manusia sejagat dalam setiap disiplin. Malahan, dasar pembangunan perbandaran dalam konteks governans bandar di negara-negara membangun seperti Malaysia juga tidak terkecuali untuk diolahkan semula sebagai tindakbalas dari impaks ini. Menurut Laporan Dasar Perbandaran Negara 2020 (DPN) oleh Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia 2006 (JPBD) kesan globalisasi ini mencabar dan kompleks untuk ditangani, kerana pengurusan wilayah-bandar raya yang cuba digubal adalah berteraskan kepada pembentukan satu sistem perbandaran yang berdaya saing.

Lanjutan dari perubahan dalam struktur ekonomi global, ianya telah menuntut para perancangan polisi dan pembentukan dasar pembangunan perbandaran, khususnya dalam konteks perbandaran di Malaysia, agar perspektif keefisienan governans bandar (KGB) harus diselaraskan dengan daya persaingan ekonomi (DPE) wilayah-bandar raya. Malahan, KGB terus dijadikan agenda utama dalam usaha untuk meningkatkan DPE wilayah-bandar raya dalam sistem perbandaran secara keseluruhannya. Menurut Hines (2000) DPE wilayah-bandar raya tidak hanya mampu menawarkan peluang pekerjaan dan meningkatkan pendapatan per kapita penduduk tempatan tetapi mampu mewujudkan persekitaran yang menarik untuk pelaburpelabur tempatan dan antarabangsa. Wilayah-bandar raya sebagai medan menjalinkan hubungan

antara sektor awam

dan

swasta untuk

meorentasikan pasaran,

mengemukakan peluang-peluang, kekuatan dan mengekangkan ancaman luaran.


2

Pembangunan negara dipandu oleh misi nasional, Wawasan 2020 yang memanifestasikan dan mengaspirasikan sebuah negara Malaysia yang maju sepenuhnya dari segi ekonomi, sosial, politik dan kerohanian menjelang tahun 2020. Negara kini telah memasuki fasa kedua ke arah pencapaian Wawasan 2020. Proses globalisasi yang pesat, menuntut ke arah kemajuan dalam bidang sains dan teknologi serta keperluan untuk menguasai ekonomi yang berasaskan pengetahuan. Negara perlu berada di landasan yang kukuh untuk kekal berdaya saing agar seiring dengan negara-negara lain dan selaras dengan sistem ekonomi global. Dalam konteks ini, arah tuju pembangunan negara perlu dirancang dan diurus dengan sistematik serta komprehensif bagi merangsang keupayaan negara untuk bersaing di peringkat global.

DPN (2006) menjangkakan Malaysia akan mengalami proses perbandaran yang pesat menjelang tahun 2020, di mana kebanyakan penduduknya akan bertumpu di kawasan-kawasan bandar. Penduduk yang ramai ini memerlukan lebih banyak ruang bagi penyediaan kawasan perumahan, kemudahan awam dan infrastruktur. Justeru itu, sumber jaya negara perlu digunakan secara optimum dan seimbang dengan memastikan pembangunan yang dilaksanakan menghasilkan pulangan yang baik dan pada masa yang sama kepentingan aspek pemeliharaan alam sekitar perlu terus menjadi keutamaan. Bandar merupakan salah satu sektor pemangkin kepada pertumbuhan ekonomi dan pusat pelaburan terpenting bagi negara. Wilayah-bandar raya juga berperanan untuk menarik pelabur- asing dan tempatan untuk menjalankan kegiatan ekonomi selain menjadi tempat tumpuan untuk aktiviti rekreasi dan sosial.

Dalam hal ini, wilayah-bandar raya perlu berupaya menawarkan persekitaran kawasan yang berdaya saing dan terbaik bagi menyokong segala bentuk aktiviti di dalamnya. KGB merujuk kepada kerangka pengurusan perbandaran yang lebih segar daripada apa yang ada sekarang. Apa yang sekarang ialah kerangka pengurusan perbandaran yang terlalu berorientasikan citarasa dan inspirasi kerajaan sedangkan dengan perubahan masa kerangka baru governans bandar diperlukan. Di mana ketigatiga sektor pembangunan di wilayah-bandar raya iaitu kerajaan, perniagaan dan masyarakat sivil terlibat secara interface sebagai rakan pembangunan dalam kedudukan yang saksama. KGB bertitik tolak daripada beberapa kefahaman antaranya kerajaan bukan satu-satunya sektor yang berperanan dalam membuat keputusan


3

tentang pembangunan bandar, tetapi terdapat dua lagi sektor lain; iaitu perniagaan dan masyarakat sivil yang mampu memainkan peranan penting dalam menjayakan KGB di peringkat pihak berkuasa tempatan (PBT).

Menurut Laporan Bank Dunia (2007) governans adalah mekanisme, proses dan institusi dalam mana masyarakat dan organisasi menyuarakan kepentingan masing-masing, melaksanakan hak dan tanggungjawab dengan akauntabiliti, telus, responsif, efisien, berkesan, adil dan saksama. Garispanduan Perkhidmatan Awam 2007 oleh Jabatan Perdana Menteri Malaysia (JPM) mentakrifkan governans sebagai melaksanakan tanggungjawab secara telus, berakauntabiliti dan berhemat dari segi membuat keputusan serta penyampaian hasil kepada orang awam. Oleh yang demikian, governans adalah menyemai dan meningkatkan keyakinan rakyat terhadap keupayaan kerajaan untuk melaksanakan dasar yang telah dimandatkan. Di samping itu mengekalkan kerjasama, tatacara, keefisienan dan amalan yang baik ketika berurusan dengan pelbagai stakeholders terutamanya di wilayah-bandar raya.

Governans bandar sering dikaitkan dengan pengurusan PBT. Ini adalah akibat wujudnya kesedaran bahawa semakin tinggi aktiviti kerajaan, maka semakin sukar untuk merancang dan mentadbir aktiviti itu daripada kerajaan pusat mahupun kerajaan negeri ataupun wilayah. Bagi mendapatkan keefisienan pentadbiran awam moden tidak sahaja terletak pada dasar dan cara di bahagian pusat semata-mata malah bagaimana dilaksanakan hingga ke peringkat bawahan seperti wilayah, daerah dan juga kampung. Oleh itu, perlu diadakan satu pentadbiran kerajaan yang meluas bagi memastikan kejayaan sesuatu rancangan itu. Maka dengan itu, PBT perlu mewakili kehendak seluruh rakyat dalam mentadbir hal-ehwal tempatan yang bertujuan untuk meninggikan penyertaan rakyat dalam pembangunan bersama kerajaan. Governans bandar yang efisien adalah penting dalam mencapai strategi dan dasar perbandaran yang mampu berdaya saing di peringkat dunia. Ini memerlukan komitmen terhadap kualiti governans bandar yang efisien seperti dinyatakan dalam Agenda UNHABITAT yang mempraktikkan pentadbiran yang telus, bertanggungjawab, adil, berkesan, efisien dan saksama. Ketelusan boleh dicapai melalui perkongsian wawasan yang sama, penyertaan yang aktif oleh semua pihak yang berkepentingan dan aliran maklumat yang bebas mengenai dasar-dasar kerajaan.


4

1.2

LATAR BELAKANG PERMASALAHAN KAJIAN

Wawasan 2020 mengenalpasti globalisasi sebagai salah satu trend mega utama yang mesti diikuti oleh Malaysia untuk menjamin asas yang kukuh bagi pembangunan ekonomi. Walaupun Bandaraya Kuala Lumpur belum berhasrat untuk menyertai bandar raya global bertaraf tinggi dalam masa yang terdekat, sebagai bandar raya terulung negara, ia mesti mengamalkan orientasi global yang kuat. Pembangunan Koridor Raya Multimedia (MSC), dengan liberalisasi sektor perdagangan dan kewangan yang berterusan, agar dapat membantu memperkukuh matlamat menjadikan Kuala Lumpur dan wilayah-bandar rayanya lebih berorientasikan global. Wawasan Pembangunan Negeri Selangor

merangkumi cita-cita untuk menjadikan Negeri

Selangor sebagai sebuah negeri yang memainkan peranan di peringkat global dan sub global yang utama bagi manfaat semua penduduk, pekerja, pelawat dan pelaburnya. Negeri Selangor terus berusaha mewujudkan persekitaran hidup, kerja dan niaga yang berkualiti tinggi, dibandingkan dengan yang terbaik di dunia. Ini adalah perlu sekiranya ingin menarik dan mengekalkan para pelabur nasional dan antarabangsa serta pekerja mahir dan profesional tempatan dan asing (RSN 2002).

Dalam menghadapi proses perbandaran yang pesat menjelang tahun 2020, governans bandar berdepan dengan pelbagai cabaran yang amat kompleks. Cabarancabaran governans bandar ini memerlukan pihak terbabit lebih fokus dalam menjalankan setiap tanggungjawab terhadap pembangunan bandar. Bagaimanapun, penglibatan banyak agensi dan jabatan dalam pengurusan perbandaran menyebabkan banyak tindakan sukar untuk diselaraskan dan menjejaskan keberkesanan tindakan tersebut. Pengurusan dan pentadbiran wilayah-bandar raya yang baik juga perlu mengambilkira keupayaan sesebuah PBT yang mempunyai tahap kemampuan yang berbeza dari segi gunatenaga, kemahiran dan kemampuan kewangan untuk memberi perkhidmatan yang baik. Terdapat jurang perbezaan yang besar antara harapan yang diletakkan oleh masyarakat terhadap sesebuah PBT dengan kemampuannya untuk memenuhi harapan tersebut. Kepelbagaian peranan yang diharapkan dapat dimainkan oleh PBT untuk menjadikan wilayah-bandar raya yang sejahtera dengan kualiti hidup yang tinggi. Bukan sahaja dari aspek penyediaan kemudahan dan infrastruktur tetapi jaringan hubungan yang baik antara warga bandar dan PBT.


5

Penyelidikan KGB ini dibincangkan secara objektif dan skimatis. Kajian ini mengupasnya daripada tiga sudut yang disendikan kepada beberapa asas epistemologi, ontologi dan metodologi. Menurut Audi (2010) dan Jones (2003) epistemologi dimengertikan sebagai asal-usul serta sistem pemikiran yang mendasari ilmu. Dalam konteks moden, khususnya semenjak zaman Enlightenment, epistemologi struktur ilmu pengetahuannya adalah rasionalisme. Menurut Jacqueette (2002) ontologi pula membawa erti konsepsi mengenai realiti, tidak kira sama ada yang nyata atau abstrak, yang selanjutnya mempengaruhi cara manusia mendefinisi diri dan kehidupan dipersekitarannya. Jones (2003) pula berpendapat metodologi pula merujuk kepada dua perkara: pertama, orientasi, prinsip dan teknik penyiasatan sosial dan kedua, isuisu bersifat metodologikal, seperti peranan disiplin akademik, proses pendidikan dan pembelajaran serta sifat bahan dan pembuktian empirikal. Ketiga-tiga aspek ilmu ini tidak terpisah seratus peratus, kerana kait mengait dan tindanlapis yang kadangkadang boleh membawa kekeliruan dalam usaha kita memahami pembinaan ilmu KGB dalam meningkatkan DPE wiayah-bandar raya.

Epistemologi KGB yang dibincangkan dalam penyelidikan ini berdasarkan teori birokrasi Weber yang merujuk kepada sebuah organisasi berstruktur dan mempunyai tatacara tersendiri. Weber telah berjaya mengarap mengikut pemahaman dan kesesuaian dalam konteks membangunkan sesebuah pentadbiran yang efisien, berkesan dan telus. Teori birokrasi Weber ini disesuaikan dengan PBT sebagai skop penyelidikan. PBT merupakan sebuah organisasi besar yang tidak terlepas daripada mengalami proses birokrasi dalam aspek pengurusannya. Menurut Stoner dan Wankel (1989), keefisienan dan keberkesanan sesebuah organisasi yang birokrat hendaklah melihat kepada dua perspektif iaitu pertama melihat perspektif positif yang mana struktur atau pengurusan birokrasi jika dikomunikasi dengan berkesan banyak memberi manfaat kepada stakeholders yang lain.

Dari perspektif negatif pula jelas menunjukkan bahawa struktur birokrasi menjadi kelemahan apabila pematuhan kaedah dan peraturan yang berlebihan seperti mengenepikan nilai-nilai kemanusiaan kerana hanya mementingkan produktiviti dan keuntungan organisasi semata-mata seperti yang dinyatakan dalam teori grid pengurusan Blake dan Mouton. Menurut perspektif masyarakat, birokrasi pada hari ini


6

dilihat seolah-olah lebih menjerumus kepada kepelbagaian karenah birokrasi, ketidakadilan, sistem yang lambat, tidak telus dan prosedur yang terpaksa dilalui. Menurut Clarke dan Anderson (1979), PBT sebagai sebuah organisasi besar dan semakin berkembang dari segi perkhidmatannya dan diterima oleh masyarakat. PBT mengamalkan kaedah birokrasi yang sejajar dengan amalan pengurusan dan governans bandar supaya ianya tidak kabur dan tidak terpusat.

Menurut Ramanathan (2002), konsep birokrasi ini terus dikembangkan oleh sarjana-sarjana politik seperti Thomas Hobbes, John Locke dan Jean Jacques Rousseau kepada perwakilan birokrasi (representative bureaucracy). Semua kumpulan bangsa, agama dan jantina diberi peluang untuk penyertaan dalam proses pemerintahan. Perwakilan adalah asas bagi kerajaan moden dan merupakan salah satu konsep penting dalam menentukan kehendak sosial dan demokrasi. Ini merupakan satu cara bagaimana rakyat turut serta dalam pentadbiran dan pembangunan. Secara keseluruhannya perwakilan merupakan salah satu institusi yang menghubungkan kehendak sosial dengan kerajaan. Perkembangan konsep ini juga mempengaruhi pendekatan yang diambil untuk melaksanakan pembangunan.

Pendekatan dari atas ke bawah (top-down) dalam proses pembangunan sesebuah negara masih diteruskan. Namun kini telah semakin banyak digunakan juga pendekatan ikut serta (participatory development). Melalui

pendekatan ini pihak

sasaran (individu atau lain-lain komuniti) digalakkan bersama-sama menyertai dan bertanggungjawab terhadap proses dan pencapaian matlamat pembangunan. Namun perkembangan ini tidak menjejaskan asas epistemologi berbentuk rasionalisme kepada pada keseluruhannya proses birokrasi itu sendiri dan pembangunan bandar oleh PBT berasaskan DPE.Pembangunan perbandaran yang bersendikan prinsip rasionalsaintifik yang berwahanakan KGB. Tumpuan terhadap rasionalisme dalam governans bandar merupakan antara ciri-ciri Weber yang masih relevan jika digunakan dalam sistem birokrasi dan kaedah pengurusan PBT pada masa ini.

Faktor rasional perlu dikekalkan dalam governans bandar agar jentera sistem kerajaan tempatan atau PBT tidak runtuh dan lemah dengan banyaknya anasir-anasir luaran dan dalaman yang boleh menghapuskan ketulenan ruang lingkup governans


7

bandar itu sendiri. Amalan governans bandar oleh PBT semakin terkehadapan dan penambaikan yang dilakukan dari masa sesuai dengan peranannya sebagai pintu kemasukan pelaburan asing kepada sesebuah negara. Walaupun KGB bergantung kepada kemampuan PBT melaksanakannya dan bergerak selari dengan inspirasi negara untuk kekal bersaing dengan negara-negara lain, tetapi orientasi idea yang mendukung kepada matlamat berkenaan adalah rasionalisme. Dari sudut ontologikal, birokrasi dan KGB telah banyak merubah pengertian dan pemahaman manusia mengenai dua konsep utama dalam kehidupan masyarakat di wilayah-bandar raya iaitu hubungan pemerintah dengan stakeholders dan meningkatkan daya saing bandar. Kebahagiaan manusia itu tidak lagi terhad kepada hanya menerima nikmat dan manfaat pembangunan sahaja, tetapi kebahagiaan termasuk juga keterlibatan aktif dalam proses bagaimana pembangunan dirancang, dilaksanakan dan dinilai. Kerjasama,

penglibatan

dan

sokongan

masyarakat

amat

diperlukan

untuk

menanganinya. Penglibatan dan komunikasi antara pemerintah dan stakeholders adalah aspek penting dalam governans bandar diperingkat PBT.

Begitu juga dengan anjakan ontologi yang mengesan bagaimana setiap PBT tidak lagi dianggap sebagai badan kerajaan yang melaksanakan perkhidmatan dan menyediakan kemudahan semata-mata, tetapi harus dekat dengan masyarakat awam, NGO dan sektor swasta melalui perlaksanaan elemen-elemen KGB. Perlaksanaan KGB oleh PBT sebagai a thinking public service yang berlandaskan kepentingan kumpulan masyarakat yang mesti dipenuhi. Anjakan ontologi ini memberi secara langsung ke atas DPE wilayah-bandar raya dan menarik lebih ramai pelabur melabur di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Kebanyakan PBT menggunakan konsep birokrasi yang berbeza yang mana kebanyakan pemikiran masyarakat lebih tertumpu untuk menafsirkan amalan governans bandar oleh PBT adalah tidak efisien dan masa terlalu lama diambil bagi sesuatu tindakan. Oleh demikian tidak dapat dinafikan bahawa pertimbangan terhadap keefisienan seringkali dikaitkan dengan keberkesanan pihak mengimplementasikan peruntukan/undang-undang sedia ada. Ketidakefisienan boleh merosakkan reputasi kerajaan di mata stakeholders yang lain terutamanya pelabur-pelabur asing. Apabila reputasi kerajaan menurun maka dengan itu daya persaingan ekonomi negara terus jatuh. Rajah 1.1 merujuk kepada ketidakefisienan governans bandar dalam kedinamikan wilayah-bandar raya.


8

KETIDAKEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

TEKANAN MIKRO • KADAR PERTUMBUHAN PESAT WILAYAH-BANDAR RAYA • PENGGUNAAN TANAH YANG TIDAK EFISIEN • KERJASAMA ANTARA PIHAK AWAM, KERAJAAN DAN SWASTA KURANG

TEKANAN • PERDAGANGAN ANTARABANGSA • KEPERLUAN FIRMA ASING / SYARIKAT MULTINASIONAL • PELABURAN LANGSUNG ASING YANG SEMAKIN RENDAH • PERUBAHAN TEKNOLOGI • INDUSTRI PENGETAHUAN DAN KEMAHIRAN PENDUDUK RENDAH

• KUANTITI DAN KUALITI INFRASTRUKTUR RENDAH • DASAR KERAJAAN YANG TIDAK MEMENUHI INSPIRASI PENDUDUK

• KURANG HUBUNGAN STRATEGIK ANTARA SEKTOR AWAM DAN SWASTA

SISTEM PENYAMPAIAN PERKHIDMATAN PBT MEROSOT

KEMUDAHAN AWAM DAN UTILITI TDAK DI SELENGGARA DENGAN BAIK

TIADA DAYA PERSAINGAN EKONOMI BANDAR

PENTADBIRAN YANG TIDAK EFISIEN DAN LEMAH

KEPERLUAN TIDAK MENGIKUT KEHENDAK PENDUDUK

KURANG PELABURAN ASING DAN TEMPATAN

PERANCANGAN DAN PEMBANGUNAN TIDAK MENGIKUT PENDAPAT DAN KEPERLUAN PENDUDUK

KAWASAN HIJAU TIDAK MENCUKUPI

BANYAK KARENAH BIROKRASI

TAHAP KESELAMATAN PENDUDUK RENDAH

TIADA PELUANG PEKERJAAN

MASALAH WILAYAH-BANDAR • KUALITI HIDUP PENDUDUK RENDAH • SISTEM PENGANGKUTAN AWAM YANG TIDAK EFISIEN • NILAI PELABURAN ASING RENDAH • KADAR PENGANGGURAN YANG TINGGI • MASALAH ALAM SEKITAR DAN PENCEMARAN • HUBUNGAN KOMUNITI DAN KERAJAAN YANG RENDAH

Rajah 1.1 Ketidakefisienan governans bandar dan wilayah-bandar raya


9

Selanjutnya terdapat dua kesan berlaku dari segi metodologi governans bandar dan DPE wilayah-bandar raya iaitu aspek tekanan mikro dan makro. Di mana sekian lamanya telah terikat kepada corak pendekatan dalam penyelidikan yang sempadan ilmunya ditentukan mengikut corak permasalahan semasa PBT. 1.2.1 Tekanan Mikro (Dalaman)

Seperti mana negara membangun yang lain, Malaysia turut menghadapi kesan globalisasi merangkumi perubahan-perubahan ekonomi, politik dan sosial. Penggerak utama globalisasi adalah inovasi teknologi, khasnya dalam teknologi maklumat dan komunikasi (ICT).

Globalisasi ekonomi menyebabkan liberalisasi ekonomi yang

menekankan kepada pembukaan pasaran-pasaran baru, corak langkah-langkah untuk keperluan berdaya saing dan deregulasi. Melalui kebolehan berdaya saing, negara dapat mencapai cabaran-cabaran globalisasi. Dengan meningkatkan daya persaingan Malaysia yang dapat menyesuaikan dirinya supaya kompetitif berbanding dengan negara-negara lain. Bagaimanapun Malaysia perlu

mengorak langkah-langkah

strategik untuk mencapai status negara maju menjelang 2020.

Dalam konteks menuju hasrat ini, Malaysia menghadapi pelbagai cabaran dalam aspek ekonomi dan juga politik. Pembangunan Malaysia melalui agenda nasional dan Wawasan 2020 yang memanifestasikan Malaysia sebagai sebuah negara maju sepenuhnya dari segi ekonomi, sosial dan politik yang menjadi aspirasi untuk mencapai pembangunan yang cemerlang, gemilang dan terbilang tahun 2020. Faktor penting bagi mencapai wawasan ini adalah kemapanan pertumbuhan ekonomi yang pantas yang dicapai terutamanya melalui pertumbuhan dalam sektor sekunder dan tertari berorientasikan eksport. Industri-industri di Malaysia harus dapat bersaing dengan jayanya dalam pasaran global melalui aplikasi sains dan teknologi yang berkesan. Penggunaan dan pemasaran yang lebih berimaginasi terhadap kelebihan dan kekuatan negara yang tersedia dan diperolehi berkaitan dengan sumber semula jadi, manusia, kewangan dan kebudayaan.

Bandar sebagai enjin pertumbuhan ekonomi mempunyai peranan yang amat penting dalam pencapaian wawasan negara Malaysia untuk menjadi negara maju


10

menjelang tahun 2020. Sepanjang dua dekad yang lalu tahap perbandaran telah menunjukkan peningkatan yang signifikan dan dijangka terus meningkat pada masa akan datang. Bagi menangani dan mengurus peningkatan ini dengan baik, wujud keperluan terhadap KGB, perancangan, pembangunan dan pengurusan perkhidmatan perbandaran yang lebih bersistematik, mampu menarik minat para pelabur melabur ke wilayah-bandar raya tersebut. KGB dapat mewujudkan kualiti hidup yang lebih baik dapat dinikmati oleh komuniti bandar. Potensi perkembangan wilayah-bandar raya perlu dirancang dengan sebaik mungkin selaras dengan perubahan teknologi dan cabaran globalisasi supaya dapat memberi sumbangan yang maksimum kepada pertumbuhan ekonomi negara (Digaetano & Klemanski 1999).

Bandar merupakan pemangkin dan penyumbang kepada pertumbuhan ekonomi negara, pusat bagi inovasi dan keusahawanan, serta sumber perkhidmatan sosial yang tinggi. DPN (2006) menjelaskan bahawa kadar perbandaran Malaysia dijangka terus meningkat menjelang tahun 2020. Peningkatan ini menyaksikan timbulnya pelbagai implikasi yang negatif dari proses pembangunan perbandaran sekiranya tidak diuruskan dengan baik. Bandar-bandar

di Malaysia amnya dan

wilayah-bandar raya Kuala Lumpur khasnya perlu dibangunkan dengan efisien dan efektif bagi mewujudkan suasana persekitaran hidup yang mapan dan selesa sebagai tempat untuk bekerja dan didiami. PBT perlu mengambil pendekatan yang lebih berinovasi, telus dan efisien. Usaha-usaha untuk membangunkan dan mewujudkan bandar-bandar yang berkualiti, sejahtera, berdaya saing dan progresif yang memberi banyak manfaat kepada rakyat.

Antara isu-isu perbandaran yang menjadi perhatian kerajaan adalah seperti kemiskinan bandar, peningkatan kadar jenayah, pembuangan sisa pepejal, perumahan untuk golongan pendapatan rendah, pemeliharaan alam sekitar, pencemaran dan sebagainya. Isu-isu ini perlu ditangani secara holistik bagi memastikan peranan wilayah-bandar raya sebagai enjin pertumbuhan ekonomi terus kekal dan diperkukuhkan. Menurut DPN (2006) pembangunan perbandaran di Malaysia telah berkembang dengan pesatnya terutama sejak dua dekad yang lalu di mana kadar perbandaran telah meningkat dripada 54.3 peratus kepada 65.4 peratus dalam tempoh antara tahun 1991 ke tahun 2000. Pertambahan penduduk ini kebanyakannya


11

bertumpu di wilayah-bandar raya seperti Kuala Lumpur, George Town, Johor Bahru dan Kuantan. Peningkatan jumlah penduduk yang tinggi ini memerlukan pertambahan kawasan-kawasan baru bagi pembangunan kawasan perumahan, kemudahan awam, perniagaan dan guna tanah bandar yang lain.

Ketiadaan had pembangunan bandar yang jelas telah mewujudkan ‘urban sprawl’ yang menyebabkan pembangunan telah menjangkau ke kawasan sensitif alam sekitar, kawasan pertanian utama dan lain-lain kawasan yang tidak sesuai untuk dibangunkan. Selain itu, ketidakpatuhan kepada rancangan pemajuan yang telah disediakan telah menyumbangkan kepada kewujudan masalah ini. Keadaan ini telah menimbulkan pelbagai masalah perbandaran seperti pencemaran alam sekitar, kesesakan lalulintas, kewujudan kawasan-kawasan ‘brownfield’, kehilangan daya tarikan dalam kawasan bandar, kemerosotan kualiti infrastruktur, kekurangan kawasan hijau dan kemudahan awam yang lain hingga menyebabkan penurunan kualiti hidup bandar.

Masalah percanggahan guna tanah masih wujud terutamanya di bandarbandar yang mengalami pembangunan yang pesat memandangkan permintaan guna tanah di kawasan-kawasan strategik adalah tinggi. Kewujudan kilang-kilang haram di kawasan bandar telah menimbulkan banyak masalah pencemaran alam sekitar. Ini adalah kerana kilang-kilang haram di kawasan bandar tidak dilengkapi dengan kemudahan infrastruktur dan utiliti yang sepatutnya. Banyak aktiviti industri terutamanya kemudahan-kemudahan perusahaan kecil dan sederhana (SME) dibina secara bertaburan di lokasi-lokasi yang tidak sesuai dan tidak diurus dengan baik. Situasi ini perlu diatasi melalui perancangan, pemantauan dan pengurusan yang lebih baik terhadap kemudahan aktiviti ekonomi di kawasan bandar.

Governans bandar yang tidak efisien dalam mengawal isu penurunan kualiti alam sekitar secara tidak langsung memberi kesan kepada penurunan kualiti hidup di dalam

wilayah-bandar

raya

merupakan

antara

isu

utama

kesan

daripada

ketidakefisienan governans bandar yang tidak diuruskan dengan baik. Dalam menjadi sebuah wilayah-bandar raya yang maju dan mapan ciri yang perlu adalah kualiti infrastruktur sokongan dan kualiti hidup yang tinggi yang dihasilkan melalui


12

penyediaan perumahan, pendidikan, rekreasi dan kemudahan-kemudahan kesihatan yang mencukupi. Ini memerlukan komitmen terhadap kualiti governans seperti dinyatakan dalam Habitat Agenda, iaitu mempraktikkan pentadbiran yang telus, bertanggungjawab, adil, berkesan dan efisien. Ketelusan boleh dicapai melalui perkongsian wawasan yang sama dan penyertaan yang aktif oleh stakeholders. Aliran maklumat yang bebas yang mudah dicapai oleh masyarakat untuk mengetahui aktivitiaktiviti kerajaan. 1.2.2 Tekanan Makro (Luaran)

Di serata dunia, bandar-bandar besar dan kecil telah menjadi teras pertumbuhan ekonomi dan juga sebagai pusat diversiti dan perubahan. Kewujudan wilayah-bandar raya menjadi tempat tumpuan kebanyakan sumber manusia negara tersebut. Dalam menghadapi proses perbandaran dan menjayakan governans bandar yang efisien dengan bandaraya lain di dunia trend perbandaran dan pertumbuhan penduduk wilayah-bandar raya yang tinggi ini mewujudkan banyak implikasi kepada pembangunan PBT di Malaysia. Prasarana awam yang mencukupi seperti kemudahan kesihatan, perumahan dan pembentungan perlu dirancang dan disediakan. Sistem pengangkutan dikemaskini dan perkhidmatan perbandaran lain perlu ditingkatkan bagi mengekalkan kualiti hidup yang baik bagi penduduk tempatan.

Jelas sekali, peranan PBT pada alaf baru bukan sahaja tertakluk kepada pengurusan perbandaran dan mengutip cukai, tetapi perlu diimbangi dengan usaha mempertingkatkan taraf hidup, mengurangkan kemiskinan bandar penduduk tempatan dan meningkatkan pertumbuhan pembangunan dalam wilayah-bandar rayanya. Bagi meningkatkan fokus KGB, keperluan khidmat pelanggan, perkhidmatan merentasi semua agensi perlu digembeleng dan disampaikan secara mesra pengguna. Penggunaan komputer dan rangkaian maklumat telah meningkatkan daya saing dan menambah baik penyampaian perkhidmatan. Bagaimanapun, masih banyak yang perlu dilakukan bagi meningkatkan penggunaan perkhidmatan berasaskan elektronik. Sebagai usaha meningkatkan tahap keyakinan dan kefahaman mengenai keperluan keselamatan siber, khususnya keselamatan data peribadi, program kesedaran dan pembelajaran disediakan kepada para pengguna perkhidmatan elektronik kerajaan


13

(Graham 1999). Peranan dan fungsi PBT dalam sistem penyampaian perkhidmatan awam amatlah penting. Sekiranya perkhidmatan yang diberikan tidak mencapai ekspektasi yang diharapkan, maka mereka juga beranggapan bahawa itulah dia tahap kualiti perkhidmatan yang diberikan oleh pihak kerajaan kepada mereka. Dalam hal ini, pihak Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan (KPKT) telah mengenalpasti beberapa faktor utama yang menyumbang kepada berlakunya isu-isu ini antaranya kurangnya kepekaan terhadap kehendak dan keperluan pelanggan, kebergantungan kepada cukai taksiran pintu sebagai hasil utama, tahap kemahiran yang rendah di kalangan kakitangan teknikal,

kurangnya sense of urgency dan

tiadanya tindakan susulan (follow-up actions).

Bagi menampung pertumbuhan pada masa hadapan, lebih banyak ruang perlu disediakan untuk menjalankan aktiviti bagi memenuhi kehendak warga kota, peniaga dan pelabur. Sebagai sebuah negara yang mengamalkan sistem ekonomi yang terbuka, kita tidak dapat lari daripada arus globalisasi. Apa yang berlaku pada peringkat antarabangsa diterjemah kepada realiti pada peringkat nasional dan tempatan. Oleh kerana globalisasi melibatkan satu proses yang menyeluruh yang melibatkan permindahan budaya teknologi, manusia, barangan dan juga modal antara negara. Ini tentu sekali mempunyai kesan yang meluas dalam mempengaruhi transformasi sesuatu struktur pentadbiran atau masyarakat dalam negara berkenaan. Kersl (1995) adalah antara penulis yang melihat dimensi daya persaingan dikaitkan dengan ekonomi bandar.

Menurut

Kenoheddy

(2005)

pula,

kemunculan

pelbagai

syarikat

multinasional di arena perdagangan dunia yang semakin terbuka dalam konteks rantau tanpa sempadan (borderless regions) telah membuka peluang ekonomi yang luas kepada mana-mana negara yang dapat memenuhi keperluan syarikat berkenaan. Bagi menarik minat pelabur antarabangsa, sesebuah negara perlu meningkatkan daya saingnya

pada

peringkat

global

melalui

pengukuhan

perkhidmatan

yang

diberikan.PBT sebagai jentera pemangkin pembangunan di peringkat tempatan perlu menyusun orientasi, strategi dan peranan mereka untuk menghadapi cabaran globalisasi itu dan mengeksloitasikan peluang yang wujud daripada perkembangan ekonomi ini. Selain daripada melakukan peranan yang tradisional, PBT dalam abad ke


14

21, ini perlu mengambil pendekatan yang entrepreurial untuk membawa pelaburan ke peringkat tempatan. Perluasan tugas dan peranan bagi PBT memerlukan penambahan sumber kewangan bagi menampung perbelanjaan pembangunan yang kian meningkat. Menurut Phang (1997) PBT sebagai pemangkin dalam pembangunan tempatan dan berperanan penting dalam mengagihkan faedah pembangunan kepada rakyat. Sejak 50 tahun yang lalu, fungsi PBT dianggap sebagai satu dimensi iaitu memungut cukai dan menyediakan perkhidmatan. Ini tidak menjadi masalah sekiranya cukai terus menerus meningkat sebagai mana yang telah berlaku beberapa tahun dahulu.

Perkongsian bijak antara PBT dan swasta dalam konteks menggalakkan pertumbuhan ekonomi tempatan melalui pembentukan iklim yang sesuai (enabling environment) untuk pelaburan dalam dan luar negeri. Pada masa hadapan, PBT dapat melibatkan kemunculan pelbagai jenis kumpulan di peringkat tempatan. Diharapkan pengaruh, peranan dan penyertaan kumpulan atau badan bukan kerajaan bertambah dalam konteks pembangunan sosio-ekonomi dan politik tempatan pada alaf akan datang. Di sinilah terletaknya cabaran PBT iaitu bagaimana untuk memenuhi kepelbagaian citarasa dan kepentingan kumpulan yang wujud di peringkat tempatan itu tanpa mengkompromi objektif dan matlamat PBT itu sendiri. Pertubuhan Bangsabangsa Bersatu (PBB) meramalkan 60 peratus penduduk dunia bersamaan 5 billion orang akan bermastautin di kawasan wilayah-bandar raya menjelang tahun 2030. Dengan lebih tiga perempat populasi tinggal di kawasan bandar di Malaysia menjelang tahun 2020, permintaan untuk pekerjaan di wilayah-bandar raya akan meningkat dengan signifikan.

Ini memberi tekanan untuk mewujudkan bilangan

pekerjaan yang mencukupi di wilayah-bandar raya bagi memenuhi permintaan yang semakin bertambah dan pada masa yang sama mengurangkan kadar pengangguran di tahap yang boleh diterima. Kadar pengangguran yang tinggi mengakibatkan pelbagai isu sosial yang bersabit dengan kemiskinan, jenayah dan kacau ganggu.

Tekanan untuk mewujudkan pekerjaaan menjadi lebih insentif dalam wilayah-bandar raya dijangka berhadapan dengan persaingan daripada bandarayabandaraya lain di serata dunia hasil daripada globalisasi dan proses meliberalisasi perdagangan. Ini disebabkan wilayah-bandar raya dijangka menerajui negara dalam pencarian pelaburan asing dan maka dengan itu bandar-bandar utama menjadi pusat-


15

pusat yang kompetitif dalam menarik pelabur. Oleh itu satu daripada cabaran ekonomi bandar adalah menjadikan wilayah-bandar raya sebagai pusat-pusat pelaburan dan perniagaan. Wilayah-bandar raya ini perlu berupaya menarik pelaburan dan perniagaan tempatan serta asing untuk memiliki ekonomi yang berdaya maju dan menyediakan peluang-peluang pekerjaan yang mencukupi.

Proses globalisasi, liberalisasi perdagangan, perindustrian dan perbandaran terus menjadi pesat pada masa akan datang dan pasti membawa pelbagai cabaran kepada struktur dan jentera pentadbiran di peringkat nasional dan tempatan. Dalam menghadapi cabaran itu, memerlukan usaha semua pihak termasuk PBT meneliti kesesuaian pendekatan pengurusan yang sedia ada dan merangka strategi sewajarnya untuk menghadapi suasana yang sentiasa berubah. Governans bandar yang tidak efisien dalam menurunkan aktiviti ekonomi bandar secara tidak langsung memberi kesan kepada DPE wilayah-bandar raya. Para pelabur tidak berminat untuk melabur di wilayah-bandar raya jika ekonomi bandar sedia ada tidak meningkat. Pada masa akan datang, PBT seharusnya lebih berdikari dan kurang bergantung kepada kewangan kerajaan pusat mampu menjana pendapatan sendiri. Selain daripada itu, hubungan antara PBT dengan stakeholders yang lain juga perlu dipelihara.

Para pelabur berminat untuk melabur di wilayah-bandar raya jika isu-isu pertumbuhan wilayah-bandar raya dikawal dan diatasi dengan efisien dan berkesan. Kawasan yang berpotensi boleh dibangunkan, kawasan perdagangan, perindustrian dan kediaman usang yang tidak teratur boleh dibangunkan semula serta mengekalkan kawasan perlindungan semulajadi. Tahap perbandaran yang tinggi dan kepesatan proses perindustrian tanpa penyediaan prasarana, kemudahan sosial dan fizikal yang mencukupi pasti menimbulkan ketidaksejahteraan kepada kehidupan warga bandar. Amalan governans bandar PBT yang efisien dapat membantu meningkatkan keyakinan para pelabur melabur di wilayah-bandar raya. Ini secara tidak langsung mewujudkan pembangunan wilayah-bandar raya yang seimbang dan peningkatan hierarki bandar yang lebih tinggi dari status semasa. Usaha ke arah mewujudkan lebih banyak wilayah-bandar raya yang bertaraf dunia atau perlulah dilaksanakan dan direalisasikan dari sekarang memandangkan wilayah-bandar raya yang pesat membangun merupakan jentera pembangunan ekonominya.


16

1.3

PENYATAAN DAN PERSOALAN KAJIAN

Dalam tempoh pemerintahan Tun Dr Mahathir Mohamad dari tahun 1981-2003 telah melaksanakan usaha pemodenan atau pembaharuan pentadbiran awam di Malaysia. Pelbagai dasar dan program yang telah diperkenalkan dan dilihat sebagai tempoh pemodenan dan pembangunan yang pesat. Usaha pemodenan pentadbiran di Malaysia tidak hanya melibatkan agensi-agensi kerajaan di peringkat persekutuan, tetapi turut membabitkan PBT. Masih banyak lagi bandar-bandar di Malaysia masih ketinggalan dan belum mencapai matlamat pembaharuan pentadbiran terutamanya di peringkat PBT masing-masing. Beberapa usaha dan langkah pembaharuan yang telah dilaksanakan oleh pihak kerajaan di peringkat PBT di bandar-bandar berkaitan didapati berkesan dan berjaya.

Oleh itu, PBT perlu bersedia melaksanakan pembaharuan dan menerima perubahan dalam usaha memodenkan sistem pentadbiran masing-masing agar dapat bersaing dengan PBT di negara-negara maju dan juga di negara-negara sedang membangun yang lain. Dalam merealisasikan hasrat ini, PBT perlulah memainkan peranan yang penting. Ini kerana PBT merupakan pihak yang terlibat terus dalam perlaksanaan pembangunan mapan. Demi mencapai pembangunan mapan PBT juga perlu melibatkan pihak lain seperti penduduk setempat, pihak swasta, NGO dan sebagainya. Penyertaan dan kerjasama daripada orang ramai amat diperlukan demi menjayakan matlamat ini. Faedah yang diterima oleh PBT adalah dapat meningkatkan kerjasama antara PBT, sektor swasta dan masyarakat dengan pengurusan kawasan persekitaran yang lebih teratur dan efisien kerana wujudnya kerjasama antara masyarakat dan PBT.

Selain itu, pembangunan wilayah-bandar raya juga lebih teratur dan peka kepada keperluan tempatan. Di samping itu juga, sokongan dan penglibatan masyarakat dapat dipertingkatkan dan seterusnya hasrat serta hala tuju masyarakat, sektor swasta dan PBT dapat diselaraskan. Sehubungan dengan latar belakang isu dan masalah yang dinyatakan

dalam Bahagian 1.2, pernyataan penyelidikan ini

membincangkan KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dalam meningkatkan DPE wilayah-bandar raya. Perbincangan ini melibatkan persepsi stakeholders


17

mengenai KGB wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dalam memainkan peranan penting kepada pembangunan di negeri Selangor dan Bandaraya Kuala Lumpur. Maka dengan itu keperluan aplikasi kriteria dan penunjuk KGB digunakan untuk mengkaji memposisikan PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Maka dengan itu diharapkan Malaysia agar terus kekal berdaya saing, mapan dan survival dengan senario sistem ekonomi global dunia sekarang ini. Ini adalah selaras dengan hasrat kerajaan untuk terus bersaing dengan negara-negara lain di dunia. Maka dengan itu inspirasi nasional itu boleh dicapai dengan mengkaji potensipotensi pembangunan di peringkat tempatan. Governans bandar dalam konteks globalisasi ini berdepan dengan pelbagai cabaran yang semakin kompleks. Tambahnya pula kebanyakan kajian penyelidikan dan artikel mengenai amalanamalan baik governans bandar yang sering dikaitkan dengan pembangunan mapan. Aspek-aspek keefisienan pula sering dikaitkan dengan perkhidmatan PBT atau agensiagensi kerajaan yang berurusan dengan orang ramai.

PBT sebagai institusi governans bandar sering dipersoalkan dengan mutu perkhidmatan yang tidak efisien. Stakeholders sering berhadapan dengan masalah dan pelbagai karenah birokrasi PBT. Amalan governans bandar yang baik selalu menjadi isu utama di kalangan warga bandar pada dekad 1990 - 2000. Di era globalisasi ini, peranan governans bandar yang efisien perlu dikaji dengan lebih mendalam. Kajian ini cuba mengkaji elemen-elemen KGB yang boleh dikaitkan dengan DPE wilayahbandar raya yang meletakan sesebuah negara itu mampu untuk berdaya saing dengan negara-negara lain. Berikutan itu, persoalan-persoalan kajian telah dibentuk bagi memandu hala tuju penyelidikan ini seterusnya antara: i. Apakah elemen-elemen KGB mempengaruhi mutu perkhidmatan PBT dalam menentukan corak pembangunan dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur?

ii. Adakah terdapat pengaruh dan hubungan antara KGB dengan DPE wilayahbandar raya Kuala Lumpur? Apakah pendapat dan pandangan stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengenai kepentingan dan KGB yang diamalkan oleh PBT?


18

1.4

MATLAMAT DAN OBJEKTIF KAJIAN

Matlamat kajian adalah untuk membentuk satu pemahaman yang jelas berkenaan kepentingan KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dalam usaha meningkatkan dan mengekalkan DPE dalam sistem ekonomi global kini. Dalam hal ini, kajian ini berusaha untuk merumus dan menghuraikan senario dan ciri pembangunan semasa wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dan hubungan KGB yang menentukan corak pembangunan masa depannya. Dengan itu kefahaman tentang governans bandar dan perbandaran harus dicerna dari pengalaman setempat dan yang dicanai menggunakan beberapa perspektif. Kajian KGB dijangkakan dapat mengisi sebahagian daripada kelompangan kajian tentang governans bandar di negara-negara sedang membangun seiring dengan era yang penuh dengan persaingan.

Di samping itu, kajian ini berupaya memberi dimensi baru kepada penyelidikan perancangan pembangunan dan pengurusan wilayah-bandar raya di negara-negara sedang membangun, yang selama ini banyak dikuasai oleh pendekatanpendekatan yang bersifat endogenous dengan penumpuan kepada isu-isu dalaman sesebuah wilayah-bandar raya. Ini sedikit sebanyak membantu para perancang, pembuat keputusan dan PBT menghasilkan perancangan pembangunan yang lebih berdaya saing dan praktikal. Ini bertujuan menghadapi abad ke 21 yang lebih mencabar yang diterajui oleh perkembangan yang sangat pesat dalam bidang teknologi maklumat dan telekomunikasi. Kajian ini mengkaji sistem governans bandar dan jentera pentadbiran yang efisien

untuk mempertingkatkan pengurusan

pertumbuhan dan pembangunan perbandaran khususnya di peringkat PBT, bagi memastikan nilai aset, ekonomi, sosial dan persekitarannya dipelihara dan diberi nilai tambah ke arah menjadikan wilayah-bandar raya maju dan berdaya saing.

Kejayaan PBT ini perlulah disokong oleh semua jentera pentadbiran kerajaan di pelbagai peringkat persekutuan, negeri dan daerah, penyertaan komuniti serta penglibatan yang berkesan oleh swasta. PBT perlu memperkemaskan sistem pengurusan dan pentadbiran dengan mengoptimakan sumber kewangan termasuk sumber-sumber baru, meningkatkan daya saing bagi menjadikan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur kompetitif, mengukuhkan sumber manusia dengan mempunyai


19

kakitangan yang berpengalaman dan memperluaskan penggunaan sistem maklumat. Sehubungan dengan itu, penilaian KGB dinilai berdasarkan pandangan stakeholders, PBT dan syarikat swasta di dalam wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Pada masa yang sama, taksiran KGB dalam kajian ini tidak dimaksudkan sahaja sebagai PBT mana yang memberi mutu perkhidmatan yang paling baik, sebaliknya melihat kemajuan dan pencapaian pembangunan fizikal, sosial dan ekonomi semasa wilayah-bandar raya Kuala Lumpur sebagai asas keefisienan bandar. Maka dengan itu penyelidikan ini tidak bertujuan untuk membanding KGB dan DPE dengan lain-lain bandar-bandar di dunia yang mungkin menjadi saingannya. Kriteria dan penunjuk digunakan bagi mengukur KGB wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang boleh meningkatkan sistem pentadbiran, perancangan dan pembangunan, pengawalan dan DPE wilayah-bandar raya.

Maka dengan itu sistem perancangan yang efisien dapat menggalakkan pertumbuhan pembangunan dan memenuhi kehendak masyarakat. Kriteria dan penunjuk ini diharapkan dapat membantu PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur menambahbaik proses perancangan dan pengawalan pembangunan seperti perancangan secara elektronik, kelulusan permohonan cepat dan memastikan ia tidak diganggu oleh sistem birokrasi kerajaan. Kriteria dan penunjuk sedia ada di peringkat PBT boleh ditambahbaik selaras dengan senario pembangunan global. Kriteria dan penunjuk ini dapat memperkukuhkan sistem perancangan bandar di PBT dengan mewujudkan panduan strategik ke atas perancangan dan pembangunan wilayahbandar raya.

Kriteria dan penunjuk ini mengambilkira pendekatan dan kaedah inovatif yang boleh meningkatkan keberkesanan prosedur, pengendalian yang lebih meluas dan teknologi yang boleh meningkatkan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Hasil daripada kriteria dan penunjuk ini dapat dijadikan panduan kepada PBT untuk menambahbaik KGB mereka. Ini menjadi galakan kepada PBT untuk memperbaiki tindakan meningkat daya saing mereka selain daripada meningkatkan mutu perkhidmatan kepada orang awam. Bagi mencapai malamat di atas, beberapa objektif penyelidikan telah dibentuk untuk:


20

i. Mengenalpasti peranan elemen-elemen KGB dalam meningkatkan DPE

di

wilayah bandar-raya Kuala Lumpur; dan

ii. Menganalisis elemen-elemen KGB yang mempengaruhi DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur;

Rasional menggunakan pendekatan ini adalah kerana definisi KGB tidak banyak diutarakan oleh kebanyakan sarjana dan banyak kajian dijalankan mengenai governans bandar yang baik secara relatifnya menekankan kepada aspek-aspek amalan yang baik PBT dalam menjalankan tugas dan tanggungjawab kepada masyarakat. Namun begitu pada era globalisasi ini aspek-aspek amalan yang baik perlu kepada nilai tambah di mana aspek-aspek keefisienan perlu dikaji dengan lebih mendalam. Elemen-elemen governans bandar yang baik yang diamalkan oleh PBT ketika agenda governans pembangunan mula diperkenalkan pada tahun 1990. Agenda governans ini perlu dikaji semula agar sesuai dengan arus globalisasi di mana DPE telah menjadi salah satu gagasan kerajaan untuk menjadi sebuah negara maju dan mampu berdaya saing menjelang tahun 2020 dari aspek ekonomi dan fizikal sahaja, tetapi juga untuk kesejahteraan sosial.

Kajian juga menilai pendapat dan pandangan stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengenai kepentingan dan KGB yang diamalkan oleh PBT. Pendapat dan pandangan mereka dinilai untuk menentukan kriteria dan penunjuk KGB yang mengukur kedudukan KGB PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Seterusnya matlamat kajian ini dapat mengenalpasti sumbangan KGB di wilayahbandar raya Kuala Lumpur dalam melaksanakan gagasan kerajaan untuk memposisi negara pada kedudukan yang terbaik berdaya saing di peringkat global. 1.5

SKOP KAJIAN

Secara keseluruhannya, kajian ini ditumpukan kepada faktor KGB PBT dalam konteks pembangunan

wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Pada peringkat mikro,

penyelidikan ini melibatkan penilaian persepsi stakeholders mengenai KGB dalam konteks PBT. Kajian ini juga akan mengambilkira amalan keefisienan kerajaan


21

tempatan oleh Jabatan Komuniti dan Kerajaan Tempatan United Kingdom (DCLG) sebagai insiatif baru kerajaan Britain untuk meningkatkan mutu perkhidmatan dan pentadbiran kerajaan. Pada tahap makro penyelidikan ini memerlukan penelitian ditumpukan ke atas konsep reruang dan fungsian wilayah-bandar raya dalam pembangunan bandar raya bertaraf global. Peranan KGB dalam menentukan corak pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur juga dikaji.

Sebanyak enam (6) PBT terlibat dalam kajian ini iaitu Dewan Bandaraya Kuala Lumpur (DBKL), Majlis Bandaraya Petaling Jaya (MBPJ), Majlis Bandaraya Shah Alam (MBSA), Majlis Perbandaran Subang Jaya (MPSJ), Majlis Perbandaran Klang (MPK) dan Majlis Perbandaran Sepang (MPSp). Ini adalah sesuai dengan fungsian PBT-PBT ini sebagai pusat kawalan dan arahan negeri Selangor. Fungsian PBT-PBT kepada negeri Selangor diterangkan pada bab 4. Kajian KGB oleh PBT ini tidak melihat aspek amalan keefisienan oleh PBT dalam konteks ekonomi, kos dan masa untuk mengawal pembangunan di kawasannya tetapi berdasarkan kepada penilaian persepsi semasa stakeholders mengenai amalan aspek KGB PBT, visi dan misi masa hadapan, hubungan PBT dengan orang awam dan lain-lain yang melibatkan stakeholders yang berkaitan. Penilaian kekuatan perhubungan antara KGB dengan DPE dianalisis dan diuji dengan ujian analisis data inferensi seperti korelasi Pearson.

Manakala ujian analisis regresi pelbagai mengenalpasti pengaruh hubungan antara KGB sebagai pembolehubah bebas dengan DPE sebagai pembolehubah bersandar. Pada masa yang sama, peranan Pusat Setempat (OSC) PBT, laporan tahunan Pasukan Petugas Khas Pemudahcara Perniagaan (PEMUDAH) dan Sistem Penggredan PBT Sistem Star Rating Pihak Berkuasa Tempatan (SSR-PBT) yang menilai tahap prestasi PBT digunakan sebagai panduan untuk menyediakan kriteria dan penunjuk pengukuran KGB. Pada tahap mikro, tumpuan diberikan kepada indeks penunjuk pengukuran KGB kepada PBT-PBT yang terpilih dalam kajian ini. Kriteria dan indeks penunjuk pengukuran KGB adalah sebagai asas penilaian semasa mengenai tahap KGB, mutu perkhidmatan dan sistem penyampaian PBT. Kajian ini diharapkan dapat menangani kelemahan dan tindakan-tindakan untuk menambahbaik KGB PBT. Rajah 1.2 menunjukkan skop kajian ini dalam bidang hubungkait KGB dan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.


. Amalan governans bandar oleh TUGI dan UNDP . Keefisienan kerajaan tempatan oleh DCLG . KGB dan DPE

. Hubungan sektor awam dan swasta . Stakeholders sebagai rakan pembangunan . Institusi governans bandar

. Governans Bandar . Daya Persaingan Ekonomi . Keefisienan . Wilayah-Bandar

KAJIAN ILMIAH

. . . . . .

. 1 Malaysia Peranan PBT dalam Local Agenda 21 . Peranan OSC . PEMUDAH . Sistem Star Rating PBT (SSR – PBT)

Rajah 1.2 Skop kajian

PBT-PBT DBKL MBPJ MBSA MPSJ MPK MPSp

, Bandaraya Kuala Lumpur . Daerah-daerah Negeri Selangor . PBT

KAWASAN KAJIAN

SKOP PENYELIDIKA N KAJIAN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

. Kajian persepsi stakeholders mengenai tahap KGB yang diamalkan oleh PBT

. Analisis hubungan DPE dan KGB (ujian regresi pelbagai) . Kedudukan semasa tahap KGB PBT dan tindakan (indeks penunjuk)

. Analisis deskriptif . Analisis inferensi . Indeks penunjuk pengukuran

METODOLOGI DAN BIDANG KAJIAN

22

22


23

1.6

ORGANISASI PENULISAN

Kekuatan ekonomi sesebuah negara dalam era globalisasi ini sering dikaitkan secara langsung peranan wilayah-bandar raya yang mampu berdaya saing dan seterusnya menjadi sebuah bandar raya global. Kemampuan sesebuah wilayah-bandar raya itu berdaya saing dalam sistem ekonomi global menunjukkan bahawa kemapanan sesebuah negara itu dari segi ekonomi, sosial dan alam sekitar. Ini secara tidak langsung dapat menarik pelabur asing melabur di kawasan bandar. Namun begitu wilayah-bandar raya yang mampu bersaing tidak cukup menjamin kestabilan ekonomi dan kesejahteraan negara tapi peranan governans bandar yang efisien boleh menjadi menentukan faktor utama kemasukan pelaburan langsung asing ke negara kita. Peranan wilayah-bandar raya juga penting dalam menentukan kejayaan pembangunan sesebuah wilayah-bandar raya.

Berfokuskan kepada wilayah-bandar raya Kuala Lumpur, tesis ini menganalisis KGB dalam menentukan posisi daya persaingan dan niches wilayahbandar raya Kuala Lumpur selaras dengan senario ekonomi global masa kini. Bagi menjawab persoalan-persoalan yang dikemukakan, struktur bab tesis ini telah disusun mengikut bab-bab tertentu dengan memberi penekanan kepada beberapa bahagian utama. Tesis ini dibahagikan kepada tujuh bab. Bab Satu yang merupakan pengenalan kepada mengemukakan beberapa persoalan pokok yang mendasari kajian ini. Isu berkaitan dengan sistem birokrasi PBT, aspek governans bandar kepada pembangunan negara, konsep KGB, DPE wilayah-bandar raya dan

peranan kerajaan dalam

menentukan KGB. Posisi KGB oleh PBT dalam sistem ekonomi global juga menjadi fokus kajian. Ini membolehkan pengkaji mengenalpasti daya persaingan dan niches wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dalam sistem ekonomi global.

Perbincangan

kajian

ilmiah

dalam

Bab

Dua

menekankan

proses

pembangunan dan pentadbiran sesebuah negara dan wilayah-bandar raya pada era globalisasi ini ada hubung kait dengan teori birokrasi Weber secara ringkas. Teori ini melihat bagaimana teori pentadbiran awam baru (NPM) berkembang yang memainkan peranan besar ke atas governans bandar. Seterusnya model governans bandar dikaji yang boleh dikaitkan dengan DPE di wilayah-bandar raya dan seterusnya kepada


24

pembangunan negara secara keseluruhannya. Teori perancangan reruang wilayahbandar raya pula melihat bagaimana konsep perancangan fizikal wilayah-bandar raya mampu menarik pelabur melabur di kawasan bandar.

Konsep keefisienan

perkhidmatan awam terutamanya di peringkat PBT yang telah diamalkan di negaranegara maju. Bab ini juga mengkaji PBT sebagai institusi governans bandar dalam membangun dan menguruskan dari segi ekonomi,sosial dan alam sekitar bandar.

Seterusnya melihat posisi negara dalam daya persaingan mengikut konteks sistem ekonomi global yang telah dijalankan oleh negara-negara maju. Jesteru itu, penggunaan kriteria dan penunjuk KGB dan DPE wilayah-bandar raya

yang

dijanakan dari pengalaman negara-negara maju ke atas negara membangun. Seterusnya bagaimana DPE wilayah-bandar raya

telah mewujudkan fenomena

wilayah-bandar raya global yang dikategorikan sebagai pusat arahan dan kawalan. Bagi mengisi kekurangan ilmu dalam perbincangan KGB dan DPE wilayah-bandar raya di negara-negara sedang membangun, tesis ini menyelidik pendekatan alternatif dalam memahami fenomena kepesatan pembangunan wilayah-bandar raya yang melanda negara dunia ketiga, berdasarkan kes wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Bagi maksud dan tujuan ini, metodologi kajian yang dihuraikan dalam Bab Tiga telah direkabentuk khusus bagi mendalami KGB dan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dapat difahami secara lebih jelas. Sampel kajian juga dikenalpasti dalam kajian ini untuk menjawab soalselidik yang disediakan. Kaedah dan analisis penyelidikan secara kuantitatif digunakan bagi menjawab persoalan-persoalan yang dikemukakan. Analisis data deskriptif dan data inferensi digunakan dalam kajian ini. Analisis kuantitatif adalah berdasarkan kajian secara soal selidik untuk mendapatkan persepsi dan pandangan beberapa kategori stakeholders, antaranya adalah :

i.

Orang awam di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang terlibat secara

langsung kepada KGB dan menerima perkhidmatan yang disediakan kepada sejajar dengan cukai yang dibayar kepada PBT;

ii.

Pelabur-pelabur asing dan tempatan serta sektor swasta yang beroperasi di

wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dan menerima perkhidmatan PBT dari segi


25

kemudahan asas dan infrastruktur. Seterusnya melihat sumbangan pelabur-pelabur ini kepada menjana ekonomi dan pekerjaan kepada penduduk di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur ini ; dan

iii.

Pertubuhan sosial dan NGO yang terkesan dari KGB berasaskan kepada mutu

perkhidmatan yang diberikan oleh PBT. Pandangan kumpulan ini adalah penting sebagai agensi yang sesuai memantau pembangunan yang dilaksanakan oleh PBT.

Bagi memperkukuhkan penemuan kajian kuantitatif ini, sokongan daripada analisis kualitatif berdasarkan maklumat dan data sekunder digunakan. Bab empat pula melibatkan penghuraian perubahan fungsian dan reruang wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dan Bandaraya Kuala Lumpur ekoran pembangunan ekonomi yang semakin pesat di wilayah ini. Perkembangan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dari aspek pengurusan dan pembangunan yang dilaksanakan oleh DBKL, MBPJ, MBSA, MPSJ, MPK dan MPSp. Bab ini juga membincangkan peranan PBT di wilayahbandar raya Kuala Lumpur sebagai institusi governans bandar yang berperanan menjamin kesejahteraan dan keamanan penduduknya.

Namun begitu, terdapat beberapa persoalan kajian dijawab dalam kajian ini; adakah terdapat perhubungan antara elemen-elemen KGB dengan DPE wilayahbandar raya? Elemen-elemen KGB manakah yang paling memberi pengaruh kepada DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur? Kenapa pengaruh elemen-elemen KGB ini begitu penting kepada PBT? Bab Lima memberi fokus kepada analisis kuantitatif dan menjawab persoalan-persoalan kajian. Bab ini juga memberi tumpuan kepada ujian analisis data deskriptif dan analisis inferensi seperti mana yang telah dijelaskan pada bab 3. Analisis data deskriptif mengkaji sampel yang telah dikenalpasti dengan profil stakeholders dan hubungannya dengan PBT. Ujian normaliti juga dijalankan untuk melihat taburan normal sebelum ujian analisis kajian seterusnya dilakukan. Walau bagaimanapun, sebelum ujian analisis data inferensi ini dijalankan beberapa perkara perlu dikenalpasti antaranya analisis faktor dan kebolehpercayaan data yang diberikan oleh responden. Analisis data inferensi mengenalpasti pengaruh, perkaitan, perbezaan, kekuatan perhubungan dan kesan ke atas pembolehubah bebas dengan pembolehubah bersandar yang menjadi persoalan dan asas penyelidikan ini.


26

Bab 6 merupakan analisis Indeks Penunjuk Pengukuran KGB digunakan bagi mengenalpasti perkaitan kriteria dan penunjuk ke atas wilayah-bandar raya di negara sedang membangun dan keupayaannya mengukur KGB serta DPE wilayahbandar raya mengikut PBT. Analisis indeks digunakan bagi mengukur kepentingan setiap kriteria dan penunjuk, terutamanya penunjuk KGB dan DPE wilayah-bandar raya. Berdasarkan analisis indeks penunjuk dengan satu ratus tigapuluh empat (134) penunjuk KGB dan duapuluh lapan (28) penunjuk DPE dikenalpasti sebagai indeks penunjuk kajian ini. Apakah maknanya KGB dan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur oleh PBT dalam mendorong untuk mampu berdaya saing dengan bandarbandar lain di Asia, Amerika dan Eropah?

Satu aspek penting dalam meletakkan sesebuah negara itu untuk terus mapan dan survive di dalam sistem ekonomi global adalah menjadikan wilayah-bandar rayanya sebagai pusat pertumbuhan utama negara. Ianya harus kekal bersaing dan mempunyai niches yang mampu menarik minat pelabur melabur di sesebuah negara. Hasil setiap keputusan indeks dikumpul mengikut PBT dan dibuat perbandingan. PBT mana yang mencapai skor indeks yang paling tinggi. Satu jadual perbandingan skor disediakan dan apakah tindakan sewajarnya yang perlu diambil jika PBT mendapat skor indeks yang paling rendah. Hasil dari keputusan indeks penunjuk ini menentukan cadangan-cadangan yang boleh diambil oleh PBT untuk memperbaikinya. Akhirnya, Bab Tujuh yang merupakan bab kesimpulan kepada tesis ini yang mengemukakan kesan penemuan kajian ini kepada arah penyelidikan pada masa hadapan dan sebagai satu usaha yang memperkayaan lagi penyelidikan tentang KGB dalam meningkatkan DPE wilayah-bandar raya Perbincangan dalam tesis ini pastinya membuka pandangan para perancang pembangunan yang kini perlu mengimbangi keperluan KGB dan mengenalpasti niches sesebuah wilayah-bandar raya dalam proses perancangan pembangunannya bukan sahaja dapat mencapai matlamat pembangunan mapan, malah terlibat secara langsung dalam arus pembangunan global. Secara ringkas penyelidikan melihat hubungkait antara kerajaan dan stakeholders yang lain mengenai polisi kerajaan kepada keperluan rakyat didahulukan pencapaian diutamakan kepada daya persaingan ekonomi negara.


27

1.7

KESIMPULAN

Dalam dekad mutakhir ini bandar-bandar di negara maju dan negara membangun berubah terus sebagai tindak balas kepada kemajuan yang dijanakan oleh aliran pelaburan antarabangsa. Syarikat-syarikat multinasional dan transnasional mengemudi perkembangan perindustrian sementara negara-negara membangun bekerjasama menyediakan kemudahan asas untuk menarik masuk syarikat dan pelaburannya demi menjana pembangunan negara. Bandar-bandar utama di setiap negara yang cuba mendapatkan pelaburan itu menjadi ‘pintu masuk’ dana-dana luar. Kesan aliran dana dan pembangunan antarabangsa itu telah memberi kemewahan kepada negara-negara yang menerima tetapi kemewahan itu membawa bersama masalah. Seiring dengan kemajuan itu konsep, paradigme dan teori yang kritis untuk meneliti keadaan itu juga turut berkembang. Kajian bandar dan perbandaran di Malaysia harus dapat mengembangkan kajian wilayah-bandar raya dan perbandaran secara lebih umum dengan senario global hari ini. Penelitian pada dekad lepas harus berasaskan paradigma dan teori-teori yang boleh memberikan hasil yang lebih holistik dan kritis.

Kajian tidak seharusnya hanya mengabsahkan dasar dan pencapaian pembangunan usaha kerajaan seperti perspektif ekonomi, politik, struktural, pasca fordisme, pasca modenisme. Banyak lompang dalam kajian wilayah-bandar raya dan perbandaran di Malaysia sama ada dalam perspektif kajian yang diambil atau dalam penjanaan data. Pengetahuan tentang governans bandar dan proses perbandaran ini boleh mula memberi sumbangan ke arah mengkaji secara mendalam konsep KGB, DPE dan wilayah-bandar raya. Ketiga-tiga konsep ini dihubungkait bagaimana ianya memberi sumbangan yang signifikan kepada pembangunan PBT. Sesebuah wilayahbandar raya yang ingin merealisasikan wawasannya sebagai sebuah wilayah-bandar raya dan PBT yang mampu berdaya saing. Adalah penting governans bandar dijayakan secara efisien. Dengan cara ini memanfaatkan peranan stakeholders dan hubungannya dengan PBT di wilayah-bandar raya. Jaringan antara sektor kerajaan, swasta dan NGO menjana kesejahteraan wilayah-bandar raya. Bab seterusnya mengkaji secara kritis kajian ilmiah KGB dan hubungannya secara teoritikal dengan DPE wilayah-bandar raya. Sintesis kajian ilmiah KGB dan DPE merupakan titik tolak kepada penilaian hubungan antara KGB dan DPE wilayah-bandar raya.


28

BAB II KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR: PERSPEKTIF TEORITIKAL DAN SOROTAN ILMIAH

1.1

PENGENALAN

Kerangka baru pengurusan perbandaran yang melibatkan ketiga-tiga sektor pembangunan negara iaitu kerajaan, perniagaan dan masyarakat sivil secara interface mewujudkan rakan pembangunan dalam kedudukan yang sama untuk menerima faedah pembangunan. Governans bandar yang efisien dan efektif dapat membantu menjana pembangunan negara yang lebih berdaya saing. Wilayah-bandar raya merupakan salah satu sektor pemangkin kepada pertumbuhan ekonomi dan pusat pelaburan terpenting bagi sesebuah negara. Tren perbandaran dan pertumbuhan penduduk di wilayah-bandar raya yang tinggi mempunyai implikasi yang luas kepada pengurusan dan pentadbiran perbandaran di Malaysia. Kini pengurusan perbandaran dilihat berorientasikan kerajaan sedangkan dengan perubahan masa satu amalan governans bandar yang berintegrasi dan holistik diperlukan.

Kenapa KGB begitu penting dalam cabaran globalisasi ini? Sejauh manakah elemen-elemen KGB mempengaruhi mutu perkhidmatan PBT dalam menentukan corak pembangunan dan DPE wilayah bandar-raya Kuala Lumpur? Bab ini meneliti fenomena globalisasi kepada governans bandar dan mengulas sifat-sifat governans bandar yang menjadi amalan PBT. Pelbagai perspektif teori yang menyumbang kepada rangka kerja KGB dan DPE wilayah-bandar raya. Bab ini terbahagi kepada tiga bahagian utama. Bahagian pertama membincangkan model governans bandar dan hubungkaitnya dengan keefisienan. Prinsip dan konsep yang berkaitan bahagian kedua menjurus kepada peranan governans bandar dalam pembangunan wilayah-bandar raya berperanan menarik para pelabur ke wilayah-bandar raya. Bahagian ketiga melihat konsep dan mekanisma KGB dalam meningkat DPE wilayah-bandar raya.


29

1.2

KERANGKA TEORITIKAL GOVERNANS BANDAR

PENYELIDIKAN

KEEFISIENAN

Secara keseluruhannya, kajian ilmiah yang berkaitan dengan KGB dikategorikan kepada tiga bidang ilmu yang saling berkaitan; iaitu i) prinsip-prinsip governans bandar; ii) konsep keefisienan PBT dan perkhidmatan awam; dan iii) konsep DPE wilayah-bandar raya. Bidang ilmu yang pertama selalunya memberi tumpuan kepada penganalisaan peranan governans bandar kepada tahap perkhidmatan awam

di

peringkat tempatan. Fokus kajian ini melihat dari sudut governans bandar di peringkat PBT. Bidang ilmu kedua pula menilai konsep keefisienan dalam perkhidmatan awam terutamanya di peringkat PBT yang dihubungkaitkan dengan governans bandar. Cabaran globalisasi kini menukar perspektif PBT dari amalan-alaman baik governans bandar kepada elemen-elemen efisien dan efektif (Stoker 2006). Bidang ilmu ketiga pula menilai hubungan KGB dengan DPE di wilayah-bandar raya.

Fokus penyelidikan dan penulisan sebahagian besar pengkaji adalah menilai elemen-elemen KGB dalam meningkatkan DPE wilayah-bandar raya. Secara umumnya terdapat empat pendekatan utama dalam penyelidikan KGB ini antaranya :

i.

Prinsip dan model governans bandar yang dikemukakan oleh Gerry Stoker,

Mark Bevir, Neil Brenner, Alan Digaetano dan Bob Jessop di tahun 2000an menjadi asas dan panduan kepada penyelidikan ini. Prinsip dan model ini akan melihat hubungkaitnya dari aspek amalan governans bandar yang baik oleh The Urban Governance Initiative (TUGI) dari United Nations Development Programme (UNDP). Persoalannya, bagaimana model dan amalan governans bandar ini boleh dilaksanakan di peringkat PBT dalam menghadapi cabaran globalisasi yang penuh dengan saingan? Bagaimanakah hubungan sektor awam, swasta dan NGO boleh menyumbangkan gabungan strategik (strategic alliances) kepada DPE wilayah-bandar raya?

ii.

Cabaran globalisasi kini tidak melihat sesuatu perkara itu kepada menyediakan

perkhidmatan yang terbaik atau berkesan sahaja tetapi kepada aspek-aspek keefisienan ketika memberi perkhidmatan atau yang berurusan dengan stakeholders. Penyelidikan ini melihat perubahan keefisienan sektor awam di United Kingdom terutamanya di peringkat PBT. Ini adalah selaras dengan arahan white paper - Improvement through


30

efficiency value for money oleh Perdana Menteri Tony Blair ketika itu. Arahan ini telah dijalankan sepenuhnya oleh Jabatan Komuniti dan Kerajaan Tempatan (DCLG), United Kingdom. Penyelidikan ini menilai prinsip-prinsip white paper ini seperti deliver accountability, deliver consistency and allows greater communication and collaboration kepada elemen-elemen governans bandar yang meningkatkan DPE wilayah-bandar raya utama di United Kingdom.

iii.

Model daya saing oleh Micheal E. Porter (1998), DPE wilayah-bandar raya

oleh Ivan Turok (2002), Martin Boddy (2003), Ronan Paddison (2004) dan Iain Begg (2005) juga menjadi perbincangan utama dalam penyelidikan ini. Pendapat mereka ini menjadi asas kepada fahaman konsep DPE dalam penyelidikan ini. Laporan-laporan tahunan Daya Persaingan Dunia oleh Institute Management Development (IMD), Laporan Daya Persaingan Global oleh Forum Ekonomi Dunia (WEF) dan Laporan Menjalankan Perniagaan (Doing Business Report) oleh Bank Dunia yang sering menjadi kayu pengukur kepada pelabur-pelabur asing untuk melabur di luar negara.

iv.

Wilayah-bandar raya yang menjadi asas penyelidikan utama oleh pakar-pakar

Globalization and World Cities (GaWC) Research Network dari Loughborough Universiti, United Kingdom seperti Peter J. Taylor (2000), Kathy Pain (2003) dan John Harrison (2006). Mereka melihat perspektif peranan wilayah-bandar raya sebagai asas kepada pembentukan bandar raya dunia. Namun begitu penyelidikan ini tidak hanya memfokus kepada kajian bandar raya dunia oleh GaWC tapi juga melihat bagaimana DPE wilayah-bandar raya boleh ditingkatkan melalui KGB. Apakah pula peranan dan sumbangan PBT dalam meningkatkan DPE negara?

Berdasarkan kepada teoritikal penyelidikan

di atas, pengkaji menilai

hubungkait KGB dengan DPE wilayah-bandar raya dan peranan PBT sebagai institut governans bandar. Penilaian hubungkait ini menggunakan ujian analisis data inferensi perisian SPSS. PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dalam kajian juga terlibat dalam analisis indeks penunjuk pengukuran KGB. mengkaji

tahap

semasa

KGB

PBT

dan

Pengukuran ini dapat

mencadangkan

program-program

penambahbaikan KGB dalam meningkatkan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Rajah 2.1 menunjukkan teoritikal penyelidikan KGB ini.


KESAMARATAAN

KEBERKESANAN PERKHIDMATAN PBT

AKAUNTABILITI

KETELUSAN

PERLAKSANAAN UNDANG-UNDANG

MAKLUMBALAS AWAM

WILAYAH BANDAR RAYA

Rajah 2.1 Teoritikal penyelidikan keefisienan governans bandar wilayah-bandar raya

PIHAK BERKUASA TEMPATAN DBKL, MBPJ, MBSA, MPSJ, MPK, MPSp

PELAJAR IPTA / IPTS

KAKITANGAN SEKTOR SWASTA

PENGUSAHA INDUSTRI KECIL DAN SEDERHANA

HUBUNGKAIT KGB DAN DPE

AHLI POLITIK

KAKITANGAN SEKTOR AWAM

SYARIKAT BERKAITAN KERAJAAN (GLC)

PERTUBUHAN SOSIAL / NGO

ORANG AWAM

SIAPA TERKESAN?

BERASASKAN SUARA RAMAI

PENYERTAAN AWAM

BAGAIMANA?

PELUANG PEKERJAAN

EKONOMI DAN PENDAPATAN NEGARA

PELABURAN LANGSUNG ASING

DAYA PERSAINGAN EKONOMI BANDAR

KENAPA?

FIRMA-FIRMA ASING

STAKEHOLDERS SEBAGAI RAKAN PEMBANGUNAN

PANDAN GAN RAKYAT DIAMBILKIRA

KERJASAMA ANTARA KERAJAAN DAN SWASTA

BANDAR MAPAN DAN BANDAR SELAMAT

PUSAT PERSIDANGAN ANTARABANGSA

IBUPEJABAT SEKTOR KEWANGAN DAN PERBANKAN DUNIA

BANDARAYA BERTARAF DUNIA

WILAYAH BANDAR RAYA

KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR MENURUT PERSPEKTIF DAN PANDANGAN STAKEHOLDERS

KRITERIA DAN PENUNJUK

UNIVERSITI AWAM DAN SWASTA

AHLI-AHLI POLITIK

KEMENTERIAN, JABATAN KERAJAAN

KERAJAAN ELEKTRONIK

PENGANGKUTAN AWAM YANG EFISIEN

NGO BERPERANAN PENTING

RAKYAT DI DAHULUKAN, PENCAPAIAN DI UTAMAKAN

DESTINASI PILIHAN PELAJAR ASING

DESTINASI PELANCONGAN UTAMA DUNIA

ACARA TAHUNAN DUNIA SEPERTI SUKAN

31

31


32

2.3

PENELITIAN KAJIAN ILMIAH DAN BIDANG PENYELIDIKAN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

Dalam arus globalisasi ini, aspek perubahan dan pembangunan perbandaran ini perlu melibatkan aspek pentadbiran dan pengurusan wilayah-bandar raya yang efisien. Maka dengan itu aspek dan peranan governans bandar dilihat selaras dengan arus globalisasi yang sedang melanda bandar-bandar di seluruh dunia. Menurut Lapuran OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) tahun 2001 governans bandar dan DPE wilayah-bandar raya dilihat seolah-olah berkait langsung dengan kesan globalisasi. Proses dan titik operasi gerak kuasa utama globalisasi ini diterjemahkan dalam konteks reruang dan memberi kesan kepada perubahan dan pembangunan wilayah-bandar raya. Ini secara langsung membuka peluang kepada semua wilayah-bandar raya melibatkan diri secara aktif dalam arus perdana pembangunan dengan syarat bandar-bandar ini mampu mewujudkan mencipta niches tertentu untuk kekal berdaya saing (Sassen 1991).

Menurut Shaifudin (2008) Malaysia telah dan terus melalui satu evolusi pembangunan lebih 50 tahun di mana terdapat tiga sektor utama yang menggerakkan negara kita. Sektor pertama ialah kerajaan tetapi, oleh kerana kerajaan tidak dapat menyediakan segala-galanya, maka telah lahir sektor kedua, iaitu perniagaan. Walau bagaimana akrab sekalipun kerjasama di antara kerajaan dan perniagaan, namun kedua-duanya tidak juga dapat menyediakan segala-galanya, lalu telah lahir sektor ketiga, iaitu masyarakat sivil (civil society). Umum memahami tentang sektor kerajaan dan perniagaan, tetapi tidak begitu halnya dengan sumbangan dan peranan masyarakat sivil kepada pembangunan negara. Kajian ini tidak bermaksud untuk memberikan definisi terperinci atau terlibat dalam wacana akademik atau polemik epistimologikal mengenai makna masyarakat sivil terutamanya di wilayah-bandar raya.

Bagaimanapun, terdapat dua perspektif utama yang popular kini mengenai masyarakat sivil. Pertama, ialah masyarakat sivil sebagai satu bentuk masyarakat atau tamadun yang diimpikan, iaitu seperti yang terkandung dalam makna civility. Dan kedua, ialah masyarakat sivil yang merujuk kepada sektor bukan kerajaan atau perniagaan atau NGO (Shaifuddin 2008). Governans bandar adalah satu konsep dan kerangka pengurusan perbandaran yang lebih segar daripada apa yang ada sekarang


33

ini. Konsep ini bertitik tolak daripada beberapa kefahaman antaranya sektor kerajaan bukan satu-satunya sektor yang berperanan dalam membuat keputusan tentang bagaimana mengurus dan membangunkan negara, tetapi terdapat dua lagi sektor lain, iaitu perniagaan dan masyarakat sivil, yang mampu memainkan peranan sebagai “rakan pembangunan� (partners in development); dan sebaliknya memerlukan penghayatan dan amalan yang lebih banyak melibatkan rakyat dalam struktur dan proses membuat keputusan, iaitu perancangan bersama (participatory planning).

Sektor perniagaan dan masyarakat sivil, selalunya dilihat lebih sebagai penerima manfaat pembangunan (beneficiaries of development) sahaja. Sektor perniagaan dan masyarakat sivil, amat jarang diberi peluang dan penghakupayaan (empowerment) untuk terlibat secara aktif sebagai rakan tulen pembangunan, terutamanya dalam struktur dan proses membuat keputusan.. Secara keseluruhannya kajian ilmiah governans bandar ini cuba membuktikan wujudnya DPE di wilayahbandar raya. Penyelidikan ini dibahagikan kepada tiga bidang ilmu yang berkaitan iaitu i) KGB, ii) KGB dalam pembangunan wilayah-bandar raya; dan iii) KGB dan DPE wilayah-bandar raya. Bidang ilmu yang pertama memberi fokus kepada peranan governans bandar dalam era globalisasi yang perlu dilihat lebih jauh lagi tidak hanya kepada amalan-amalan governans yang baik sahaja tetapi aspek keefisienan perlu didalami jika ingin terus berdaya saing dengan bandar-bandar lain di dunia.

Bidang ilmu yang kedua dan ketiga memberi fokus kepada peranan wilayahbandar raya dan hubungan KGB dengan DPE wilayah-bandar raya. Rajah 2.2 menunjukkan peringkat penelitian kajian ilmiah mengenai KGB dalam konteks PBT. Peringkat ini akan menjadi panduan dalam mendalami hubungkait KGB dan DPE di wilayah-bandar raya. Secara umumnya, untuk memahami dan mendalami lagi penyelidikan ini, kajian ilmiah dibahagikan kepada tiga bidang utama iaitu governans bandar, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya. Tiga bidang utama kajian ilmiah ini diubahsuai berdasarkan pendekatan yang mengaitkan kemunculan gerak kuasa globalisasi dan peranan governans bandar dalam merangka pembangunan wilayahbandar raya (Stoker 1995). Ketiga-tiga bidang ilmu ini juga diharapkan dapat memahami peranan PBT dan hubungannya dengan stakeholders dalam merancang pembangunan bersama ke arah DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang holistik.


34

Rajah 2.2 Peringkat-peringkat penelitian kajian ilmiah dalam bidang penyelidikan keefisienan governans bandar wilayah-bandar raya


35

2.4

KAJIAN ILMIAH KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR DAN DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAH-BANDAR RAYA

Penyelidikan mengenai KGB dalam meningkat DPE wilayah-bandar raya bertitik tolak dari konsep governans bandar dan daya saing bandar. Sebelum penelitian dan analisis ilmiah mengenai kajian ini, perkara utama yang perlu dikaji adalah governans bandar, DPE dan wilayah-bandar raya. Kajian ilmiah mengenai bidang ini telah mula dijalankan oleh sarjana sains sosial, sains politik dan ekonomi sejajar dengan perubahan globalisasi yang melanda dunia sejak tahun 1990an. Konsep governans yang diperkenalkan pada tahun 1990 selaras dengan konsep pembangunan mapan yang direncanakan oleh Pertubuhan Bangsa-bangsa Bersatu (UN). Governans dalam pembangunan dilihat memainkan peranan penting dalam mewujudkan, keamanan, kesejahteraan dan keselamatan penduduk dunia.

Menurut Social Sciences Citation Index (SSCI) dan International Bibliography of the Social Science (IBSS) 2010 sejak tahun 1990 hingga 2010 sejumlah !The Formula Not In Table buku, journal dan prosiding kertas kerja berwasit telah diterbitkan dan ditulis oleh ramai sarjana barat di seluruh dunia dan tempatan mengenai isu-isu governans pembangunan. Jumlah terbitan artikel mengenai governans pasti terus meningkat mengikut perkembangan isu-isu semasa mengenai globalisasi, politik, sosial, ekonomi, alam sekitar dan keamanan yang melanda dunia sekarang ini. Beberapa bidang mengenai governans telah ditulis oleh ramai sarjana barat mengikut bidang dan kepakaran masing-masing misalnya governans politik, governans ekonomi, korporat governans, governans teknologi maklumat, governans alam sekitar dan lain-lain. Bidang governans bandar juga tidak ketinggalan dibincangkan dengan meluas oleh sarjana politik, pentadbir dan perancang bandar.

Menurut analisis SSCI dan IBSS 2010 ini juga, sejak tahun 1990 hingga 2010 sejumlah !The Formula Not In Table buku, journal dan prosiding kertas kerja berwasit telah ditulis oleh ramai sarjana barat dan tempatan mengenai governans bandar. Amalan aspek-aspek governans bandar yang baik sering menjadi agenda dan tema utama sarjana-sarjana ini. Mereka mengkritik cara PBT mengurus pembangunan perbandaran dan bagaimana hubungan mereka dengan stakeholders yang lain dalam merencanakan keputusan pembangunan. Konsep governans bandar dalam kajian ini


36

dibincangkan pada bahagian seterusnya. Michael Porter memperkenalkan idea daya saing dalam dunia perniagaan dan ekonomi pada tahun 1991. Ramai sarjana barat telah mula menulis dan membahaskan idea Potter ini. Idea ini telah menjadi panduan kepada usahawan-usahawan bagaimana mereka boleh bersaing dalam dunia perniagaan yang semakin mencabar sama ada di peringkat tempatan atau global.

Sejak tahun 1990 hingga 2010 SSCI dan IBSS 2010 telah menganalisis bahawa sejumlah !The Formula Not In Table buku, journal dan prosiding kertas kerja persidangan berwasit mengenai daya saing telah ditulis oleh ramai sarjana barat dan tempatan di seluruh dunia. Konsep daya saing ini telah diperluaskan lagi ke bidang-bidang lain seperti pertanian, kesenian, pendidikan, perkhidmatan dan perbandaran. Selaras dengan idea Porter ini, ramai sarjana ekonomi bandar telah mula menulis mengenai DPE wilayah-bandar raya yang lebih menumpukan kepada aspekaspek ekonomi. Analisis SSCI dan IBSS 2010 juga telah menunjukkan bahawa sejumlah 356 buku, journal dan prosiding kertas kerja persidangan berwasit mengenai DPE wilayah-bandar raya telah ditulis oleh ramai sarjana barat dan tempatan di seluruh dunia.

Ini ada perkaitan dengan inspirasi kerajaan di beberapa buah bandar di seluruh dunia untuk mewujudkan bandar-bandar berstatus global di negara mereka. (Taylor 2005). Pada tahun 2000, menurut SSCI dan IBSS 2010 melaporkan bahawa penulisan mengenai DPE wilayah-bandar raya telah meningkat secara mendadak sehingga jumlah 20,000 artikel. Ini mungkin disebabkan oleh perkembangan dunia teknologi maklumat dan komunikasi (ICT) serta pertumbuhan ekonomi yang pesat telah menjadi agenda utama kerajaan untuk mewujudkan DPE wilayah-bandar raya di bandar-bandar utama dunia Ini secara tidak langsung telah menjadi sumber inspirasi sarjana-sarjana barat dan tempatan menulis artikel-artikel bertemakan daya saing serta pembuat dasar dan pentadbir wilayah-bandar raya yang lain. Konsep DPE wilayahbandar raya dalam kajian ini dibincangkan pada bahagian seterusnya.

Pada tahun 1990, Allen J. Scott telah memperkenalkan semula dan memperluaskan konsep wilayah-bandar raya di Persidangan Wilayah-Bandar Raya Global di Chicago. Menurut Harrison (2009), idea Scott ini telah mencetuskan


37

pelbagai pendapat oleh sarjana geografi dan perancangan bandar mengenai konsep wilayah-bandar raya sebagai fungsian arahan dan kawalan (command and control function) bagi meningkatkan sistem ekonomi negara. Idea dan konsep wilayah-bandar raya ini telah dikembangkan dengan melihat hubungannya dengan konteks globalisasi, ekonomi dan bandar raya global. Menurut SSCI dan IBSS 2010, sejak tahun 1990 hingga Ogos 2010 sejumlah !The Formula Not In Table artikel berwasit mengenai konsep wilayah-bandar raya telah ditulis dan kupas oleh sarjana-sarjana barat melalui buku, journal dan kertas kerja prosiding persidangan antarabangsa.

Setakat bulan Ogos 2010 sahaja, sejumlah 79,560 artikel mengenai wilayahbandar raya telah ditulis oleh sarjana ekonomi, geografi dan perancangan bandar. Konsep wilayah-bandar raya dalam kajian ini dibincangkan pada bahagian seterusnya. Selaras kajian dengan ini mengenai KGB, pengkaji cuba meneroka dan menganalisis ilmu ini melalui artikel-artikel terdahulu. Bagaimanakah penemuan kajian-kajian terdahulu mengenai governans bandar dan DPE wilayah-bandar raya boleh dijalinkan dalam konteks keefisienan? Adakah KGB boleh meningkatkan DPE wilayah-bandar raya? Persolan-persoalan cuba dibongkarkan dalam kajian ini. Melalui analisis SSCI dan IBSS 2010, penulisan artikel mengenai keefisienan kebanyakannya melibatkan kajian tenaga dan ekonomi sahaja. Artikel-artikel ini ditulis oleh sarjana sains teknologi dan ekonomi dengan jumlah artikel !The Formula Not In Table sejak tahun 1990 hingga kini. Berdasarkan kepada analisis SSCI dan IBSS 2010, carian Google dan Yahoo sehingga kini artikel mengenai konsep KGB masih belum ditulis oleh mana-mana pengkaji. Kebanyakan artikel mengenai keefisienan

berkaitan

dengan perkhidmatan awam, PBT, pengangkutan awam dan penyediaan kemudahan awam.

Namun begitu terdapat sejumlah 902 artikel mengenai keefisienan kerajaan boleh dijadikan panduan dan rujukan untuk kajian ini. Jadual 2.1 menunjukkan analisis bilangan sorotan kajian-kajian ilmiah yang berwasit dari tahun 1990 - 2010 berkaitan dengan bidang kajian ini. Manakala Jadual 2.2 pula menunjukkan bidang khusus oleh sarjana-sarjana barat mengenai governans bandar yang mendasari penyelidikan ini. Bidang-bidang yang berkaitan dengan governans bandar oleh sarjana barat dan organisasi antarabangsa menjadi sumber rujukan kepada penyelidikan ini.


38

Kajian-kajian ini diharapkan dapat membantu dalam membuktikan hubungan KGB dan DPE. Seterusnya memberi panduan kepada kajian-kajian yang akan datang.


39

Jadual 2.1 Analisis bilangan sorotan kajian ilmiah buku-buku, journal-journal dan kerja proseding persidangan yang berwasit dari tahun 1990-2010 berkaitan dengan bidang kajian ini Jumlah Artikel Berwasit Mengikut Bidang Kajian Tahun

Governans

Governans

Daya

bandar

Saing

Daya

Wilayah-

Saing

Bandar

Bandar

Raya

Efisien

Kerajaan Efisien

2010

623,000

17,038

106,000

94

79,560

773

258

2009

522,000

14,504

81,900

66

49,597

7,130

206

2008

381,000

1,720

57,400

42

22,450

5,400

108

2007

237,000

1,083

39,300

49

13,280

5,620

82

2006

180,000

969

32,700

27

14,192

3,790

71

2005

124,000

576

20,500

23

1,036

4,910

56

2004

103,000

530

18,100

16

887

7,150

39

2003

67,200

162

11,000

8

578

3,550

7

2002

75,500

415

14,700

12

661

3,400

9

2001

110,000

213

26,200

13

634

5,320

55

2000

77,3000

52

20,000

0

19

5,400

3

1999

76,900

29

95

5

16

2,910

4

1998

76,300

17

96

0

7

2,750

1

1997

77,900

17

71

0

7

2,410

1

1996

77,100

13

68

1

6

2,690

1

1995

21

1

12

0

0

2,200

0

1994

20

1

9

0

1

2,370

0

1993

14

0

10

0

0

2,870

0

1992

10

0

12

0

0

2,270

0

1991

9

1

12

0

1

2,200

1

1990

12

1

5

0

0

1,800

0

3,503,986

37,342

428,190

356

182,932 76,913

902

Jumlah

Sumber : SSCI dan IBSS 2010 (sehingga Ogos 2010)


40

Jadual 2.2 Bidang-bidang khusus dalam governans bandar oleh sarjana-sarjana sains sosial dan organisasi antarabangsa

Stakeholders Bandar

Perwakilan

Kerjasama Awam dan Swasta

Integrasi Sosial

Proses Membuat

Keputusan Pendekatan dari

Bawah ke Atas Penghakupayaan

Integriti

Keberkesanan

√ √

√ √

√ √

√ √ √

Penyertaan Awam

Ketelusan

Penyampaian

Perlaksanaan Undang-undang

Maklumbalas

Suara Ramai

Kesamarataan Mutu Perkhidmatan PBT

Sistem

√ √

Keefisienan

OECD

UNDP

NICK DEVAS

JAN KOOIMAN

Masyarakat Sivil

JON PIERRE

ALAN DIGAETANO

BOB JESSOP

NEIL BRENNER

ROD RHODES

MICHAEL STORPER

GERRY STOKER

Desentralisasi

JANE JACOBS

Bidang-bidang khusus governans bandar

MARK BEVIR

SARJANA BARAT DAN ORGANISASI ANTARABANGSA

√ √

√ √

√ √

√ √

√ √

Akauntabiliti Kesejahteraan

Wawasan Strategik

√ √

√ √


41

Berdasarkan kepada jadual-jadual ini, jelas menunjukkan bahawa terdapat banyak kajian telah dijalankan oleh sarjana barat dan tempatan mengenai governans bandar, daya saing bandar, keefisienan kerajaan dan wilayah-bandar raya secara bersaingan dan tersendiri mengikut tema-tema tertentu. Hasil analisis SSCI dan IBSS 2010 ini menunjukkan bahawa kajian mengenai gabungan ketiga-tiga bidang ini dalam satu penyelidikan masih belum lagi dikaji oleh mana-mana kajian. Penyelidikan ini cuba membuktikan bahawa gabungan ketiga-tiga bidang ini boleh mempengaruhi antara satu sama lain. Objektif penyelidikan ini boleh dicapai melalui kajian ilmiah yang boleh dibahagikan kepada beberapa bahagian iaitu: i.

Teori Birokasi Weber dan birokrasi perwakilan dalam konteks governans;

ii.

Teori pentadbiran awam aliran baru dalam postmodernisme;

iii. Perspektif teori governans bandar; iv.

Konsep KGB;

v.

Governans bandar dalam pembangunan wilayah-bandar raya;

vi.

DPE wilayah-bandar raya; dan

vii. Sintesis kajian ilmiah KGB 2.4.1

Teori Birokasi Weber dan Birokrasi Perwakilan Dalam Konteks Governans

Penekanan terhadap meningkatkan keupayaan sistem demokrasi yang baik, khususnya dalam merealisasikan penyertaan pemimpin, pihak swasta dan masyarakat dalam agenda pembangunan telah diberikan penekanan dalam perancangan pembangunan setempat bagi pelaksanaan pembangunan mapan. Namun begitu aspek-aspek hubungan antara pemimpin dan rakyat serta sistem organisasi yang baik adalah perlu dalam mewujudkan komuniti yang sejahtera dan berintegrasi. Sistem ini disebut sebagai birokrasi. Kemimpinan dan organisasi ini adalah berkaitan dengan sistem pentadbiran. Dalam kajian ini sistem pentadbiran dilihat bukan sebagai organisasi korporat yang kompleks. Hanya organisasi awam bersifat tempatan yang disebut sebagai Kerajaan Tempatan atau PBT. PBT mempunyai hubungan langsung dengan pelbagai lapisan rakyat dan kehendak rakyat. Rakyat pula berhadapan dengan pelbagai karenah peraturan dan undang-undang PBT yang membebankan mereka. Ini menjauhkan dan memecahkan hubungan antara rakyat dan pemerintah.


42

Teori birokrasi diperkenalkan oleh Max Weber yang muncul bagi memperkenalkan teori organisasi yang berasaskan birokrasi. Teori ini sebenarnya muncul sejajar dengan usaha yang dilakukan oleh para pemikir Barat ke arah mengubah sepenuhnya (transformation) ideologi Kristian supaya sesuai dengan rasionaliti teknologi dan ekonomi. Rasionaliti inilah nanti yang dipakai sebagai asas dalam kajian dan pembentukan organisasi pada masa yang sama mengenakan pengaruh saintisme dan modernisme. Nilai kerohanian tidak lagi dijadikan kriteria utama dalam mengukur kemanusiaan seseorang sebaliknya banyak bergantung kepada pengetahuan, kemahiran dan ketrampilan teknikal. Ekoran daripada itu, lahirlah satu bentuk hubungan dalam organisasi yang bersifat vertikal yang menampakkan penyataan kehendak golongan atasan bagi mengukuhkan kuasa mereka yang perlu dilaksanakan oleh golongan bawahan (Sulaiman 2006).

Sulaiman (2006) juga berpendapat bahawa beberapa fenomena pergolakan sosial kelihatan muncul dalam persekitaran organisasi seperti pergelutan mencari kuasa, semangat puak atau kelompok (cronisme), paksaan pendapat tanpa pensahihan, konflik kepentingan, kecenderungan melakukan fasad sama ada pada aspek rohani dan jasmani, cemburu dan berhasad ke arah menghilangkan peluang yang dikecapi oleh seseorang, pengaturan dan perundangan yang menjurus ke arah menurut kehendak kelompok minoriti yang memegang autoriti tertentu (oligarchy), dan pembentukan wawasan dan matlamat yang menghanyutkan. Birokrasi merupakan satu tatacara aturan pengurusan sesebuah organisasi awam atau swasta. Menurut Blau (1964), Max Weber seorang ahli sosiologi yang banyak memperkatakan mengenai sistem birokrasi pentadbiran negara dalam teori birokrasi yang menggariskan ciri-ciri birokrasi yang perlu dipraktikkan dalam sesebuah organisasi awam atau swasta.

Maka dengan itu, organisasi yang dimaksudkan oleh Weber ini cuba dikaitkan dengan kajian ini adalah kerajaan tempatan atau PBT. Persoalan yang dibincangkan dalam bahagian ini adalah mengenai sejauh manakah tahap kerelevanan teori birokrasi Max Weber dalam konteks governans bandar masa kini dan apakah faktor yang membawa kepada kesesuaian itu? Weber banyak menumpukan kajiannya pada teori organisasi berstruktur yang dipanggil birokrasi. Kajian terhadap bentuk organisasi berstruktur yang dibentuk melibatkan kelompok masyarakat dalam


43

bilangan yang besar dan aktiviti yang menyeluruh (Albrow 1970). Birokrasi merujuk kepada sebuah organisasi berstruktur penuh dengan prosedur dan tatacara yang perlu diikuti sebelum mencapai tujuan dan matlamat bagi sesebuah organisasi. Weber yang seringkali dikaitkan dengan birokrasi terhadap organisasi besar. Bagi kajian ini PBT dijadikan contoh organisasi yang berstruktur yang dikaitkan dengan sistem birokrasi.

Harisson (2006) berpendapat birokrasi ini berkait rapat dengan keefisienan, keberkesanan kebajikan dan teknik pentadbiran dalam sesebuah organisasi. Weber berpendapat kakitangan organisasi dan orang awam mempunyai kedudukan yang sama tetapi kriteria yang membezakan antara mereka adalah kuasa (authority). Elemen kuasa digunakan secara menyeluruh oleh Weber dalam menjelaskan mengenai tingkah laku birokrasi dalam sesebuah organisasi kerajaan yang memerintah, negeri dan kerajaan tempatan (Dahl 1961). Menurut Blau (1964), teori birokrasi Weber memberi tumpuan terhadap rasionalisme yang relevan dalam struktur pentadbiran awam. Faktor rasional perlu dikekalkan dalam governans pembangunan agar jentera kerajaan tidak runtuh dan lemah dengan banyaknya pengaruh anasir-anasir luaran dan dalaman yang boleh menghapuskan ketulenan skop governans itu sendiri.

Rasionalisme merupakan antara aspek penting dalam prosedur dan amalan governans yang baik. Penglibatan awam dan komunikasi antara sektor awam dan swasta adalah aspek penting dalam governans. PBT tidak lagi dianggap sebagai badan kerajaan yang melaksanakan perkhidmatan dan menyediakan kemudahan semata-mata tetapi harus dekat dengan masyarakat awam dan sektor swasta melalui perlaksanaan elemen governans. Struktur organisasi oleh Weber menekankan perihal moral, tingkah laku baik dan nilai-nilai murni kerana ianya penting bagi mengelakkan dan mencegah berlakunya salah laku, rasuah dan ketidakketelusan di kalangan kakitangan. Eisenstadt (1959) berpendapat perkembangan birokrasi yang sebahagian besar di bawah naungan kapitalis telah menambah kepentingan kestabilan, ketegasan, keefisienan dan pentadbiran yang boleh dipercayai. Secara umumnya dalam paradigma Max Weber, birokrasi merupakan organisasi rasional yang mengutamakan mekanisme sosial bagi memaksimumkan keberkesanan untuk mensejahterakan masyarakat. Keberkesanan birokrasi mengarah kepada aspek-aspek pentadbiran dan organisasi. Dalam pandangan ini, birokrasi diertikan sebagai institusi formal yang bertanggungjawab melaksanakan


44

kesejahteraan masyarakat secara fungsional. Ini adalah penting memberi tumpuan kepada birokrasi sebagai pusat utama bagi mana-mana corak pentadbiran yang besar. Perkembangan birokrasi ini dapat merapatkan jurang antara kelas antara golongan masyarakat dan perbezaan fahaman politik. Maka dengan itu lahirlah birokrasi berperwakilan di mana semua kumpulan kaum, bangsa, jantina dan pendapatan diberi peluang untuk penyertaan dalam proses pemerintahan dan pembangunan.

Mill (1954) dan Milbrath (1965) berpendapat birokrasi perwakilan adalah asas bagi kerajaan moden dan merupakan salah satu konsep penting dalam menentukan kehendak sosial dan demokrasi. Mereka juga berpendapat wakil-wakil kumpulan ini diberi peluang dalam penyertaan pembentukan dasar-dasar kerajaan dan diberi pelbagai perlindungan dan layanan yang sama. Ini haruslah mencerminkan asasasas demokrasi. Diharapkan jika komposisi jentera pentadbiran organisasi setimpal dengan komposisi masyarakat, maka dengan itu organisasi dapat bertindak lebih responsif terhadap masalah yang dihadapi oleh rakyat. Pendorong utama terhadap perlunya birokrasi berperwakilan ialah menjamin keadilan masyarakat. Sebuah kerajaan bercorak demokratik bukan sahaja berusaha ke arah menyediakan pelbagai kemudahan asas yang dinikmati secara adil dan saksama tetapi juga bertindak secara responsif terhadap kehendak rakyat jelata yang menerima kesan pembangunan. Birokrasi

dikritik

kerana

ternyata

dalam

pelaksanaannya

banyak

menimbulkan masalah kegagalan dan kepincangan ekoran daripada kelemahan para pentadbir. Ini kerana birokrasi yang menjadi landasan untuk kepentingan tertentu oleh pihak yang tidak bertanggungjawab, akhirnya menjadi pincang dan tidak bermaya. Ini menimbulkan rasa tidak puashati rakyat kepada pemerintah. Ahli sosiologi, Warren Bennis (1981) melontarkan satu pandangan yang menarik dalam tulisannya, Organizational Developments and the Fate of Bureaucracy yang dimuatkan dalam Perspective on Public Bureaucracy. Birokrasi adalah

baik dan membentuk

kemampuan manusia untuk mengorganisasikan dan mengkordinasikan proses-proses kegiatan yang lebih produktif. Kita sangat memerlukan birokrasi yang tidak hanya mewakili kebijaksanaan majoriti tetapi mampu menyelesaikan isu-isu yang dibangkitkan oleh rakyat. Maka dengan itu teori birokrasi ini perlu diubah kepada sesuatu yang baru sesuai dengan perubahan masyarakat moden hari ini.


45

2.4.2

Teori Pentadbiran Awam Aliran Baru Dalam Postmodernisme

Menurut Waldo (1971), teori pentadbiran awam aliran baru atau new public administration (NPA) lahir dari sesi perbincangan pada tahun 1967 yang dibiayai oleh Akademik Politik dan Sains Sosial Amerika yang membincangkan mengenai peperangan di Vietnam, kemiskinan, keganasan perkauman di bandar, tanggungjawab etika pegawai awam, kekurangan perhatian dan kehendak masyarakat serta peranan kerajaan yang boleh lakukan untuk mengatasi masalah tersebut. Susulan dari perbincangan tersebut, satu perbincangan yang dibiayai oleh Maxwell School of Citizenship and Public Affair telah diadakan di Universiti Syracuse Minnowsbrook. Maka dari situlah lahirlah teori NPA yang menekankan aspek-aspek keadilan sosial yang menekankan persamaan dalam perkhidmatan kerajaan dan memberi perhatian kepada kehendak masyarakat yang memerlukan pembangunan seimbang.

Waldo (1971) berpendapat nilai-nilai yang ingin dicapai dalam NPA ini adalah maklumbalas (responsiveness), penglibatan pekerja dan masyarakat dalam membuat keputusan, keadilan sosial, pilihan oleh masyarakat dan tanggungjawab pentadbiran untuk mendapat program yang berkesan. Frederickson (1980)

dan

Chapman serta Lowndes (2008) pula berpendapat etika perkhidmatan awam dalam NPA adalah tindak balas masyarakat dalam membuat keputusan, pembahagian yang sama rata dalam perkhidmatan awam, penentuan pilihan-pilihan masyarakat dan juga tanggungjawab pentadbiran untuk keberkesanan program. Marini (1971) berpendapat NPA membentuk organisasi baru yang berkaitan dengan penglibatan dan konsep keterbukaan. Stakeholders yang terlibat sama-sama bertanggungjawab untuk mendapatkan keefisienan, ekonomikal, koordinasi pengurusan dan keadilan sosial.

Di bawah teori NPA ini, aspek desentralisasi merupakan antara nilai-nilai utama dalam proses membuat keputusan (Waldo 1971). Menurut Chandler dan Plano (1982) desentralisasi merujuk kepada proses pembahagian dan pengagihan kuasa dan tanggungjawab kepada pentadbir bawahan dan meliputi tanggungjawab dalam membuat keputusan. Maka dengan itu desentralisasi merupakan proses pemindahan atau penurunan tanggungjawab, kuasa dan tugas oleh pemerintah kepada pertubuhan, majlis atau jabatan yang tertakluk kepada kuasa pemerintah. Barber (1972)


46

berpendapat konsep ini adalah penting kerana dasar-dasar am kerajaan pusat boleh diamalkan hingga ke situasi tempatan yang disebut sebagai grassroot level of democracy. Kerajaan Negeri dan PBT yang diberikan autonomi ini mampu untuk mentadbir sendiri kawasan mereka dan berupaya membuat keputusan terutama perkara-perkara yang melibatkan pentadbiran.

Ini jelas menunjukkan bahawa konsep desentralisasi ini menjadi lebih penting kerana penyertaan ramai yang begitu menggalakkan dan melibatkan orang awam yang sering kali mendesak PBT untuk menyelesaikan pelbagai masalah yang timbul. Sesebuah negara wajar mengamalkan konsep desentralisasi dalam urusan pentadbirannya. Manakala PBT dibekalkan kuasa yang cukup untuk mentadbir dan menguruskan pembangunan di kawasan bandar-bandar mereka. Aktiviti pentadbiran dan perkhidmatan yang diberikan kepada rakyat dapat diagihkan dengan lebih sempurna dan berkesan. Rakyat berpeluang membuat keputusan secara muafakat dalam menentukan arah pembangunan kawasan mereka. Teori NPA juga disebut nilainilai bermuafakat (consensus) apabila terdapat interaksi antara individu yang lain yang berupaya dan berani mengemukakan pendapatnya.

Menurut Chandler dan Plano (1982), keputusan secara muafakat adalah pembentukan keputusan terhadap dasar-dasar awam yang berasaskan fahaman positif majoriti terhadap tindakan yang diambil. Ini adalah selaras dengan pandangan Bierstedt (1964) mengenai pandangannya mengenai perwakilan berkuasa (delegation of authority) di mana dianggap sebagai satu fenomena kuasa yang dipersetujui dan kuasa yang berkaitan dengan undang-undang. Manakala Williams (1978)

pula

berpendapat bahawa perwakilan berkuasa sebagai kuasa daripada pihak atasan (top) kepada pihak bawahan (bottom) untuk menjalankan tugas-tugas tertentu yang bertujuan untuk mewujudkan satu bentuk perkhidmatan dan pentadbiran yang efisien dan berkesan. Sejak bermulanya konsep NPA sejak tahun 1967 beberapa perubahan telah dicapai dalam pengurusan dan pentadbiran perbandaran oleh PBT.

Evolusi NPA ini terus berkembang demi mencapai kualiti kehidupan yang lebih sempurna dengan perkhidmatan yang menyeluruh dan usaha kerajaan tidak berhenti kerana keefisienan dan keberkesanan yang dijayakan menambah kefahaman


47

masyarakat kepada kerajaan. Evolusi ini terus berkembang selaras dengan era globalisasi dan konsep governans yang mula diperkenalkan oleh PBB pada tahun 1980an. Menurut Bevir (2009) konsep governans bermula dari reformasi sektor awam sejak 1980an. Ini adalah juga selaras dengan kemunculan luasnya konsep pasaran (markets) dan jaringan (networks). Menurut Bevir (2009) lagi reformasi sektor awam adalah hasil desakan kepada dua prinsip gelombang iaitu pertama Pengurusan Awam Baru atau New Pubic Management (NPM). Reformasi ini adalah percubaan untuk meningkatkan peranan pasaran dan teknik-teknik pengurusan korporat dalam sektor awam. Gelombang kedua adalah reformasi percubaan untuk membangunkan dan mengurus beberapa siri jaringan dalam sektor awam itu sendiri.

Pendapat Bevir ini disokong oleh Bell dan Hindmoor (2009) yang berpendapat bahawa NPM telah membawa perubahan besar kepada sistem pentadbiran sektor awam. Kerajaan mula melihat kaedah-kaedah baru untuk melaksanakan NPM ini. Menurut Bell dan Hindmoor (2009) lagi pada awal tahun 1990an bermula konsep governans dalam sistem pentadbiran awam. Beberapa kerajaan di negara-negara maju mula mengamalkan beberapa kaedah yang boleh disimpulkan kepada lima (5) mod governans dalam sistem pentadbiran kerajaan iaitu governans melalui hirarki iaitu konsep pihak atasan-pihak bawahan, governans melalui kefahaman peraturan dan undang-undang, governans melalui pasaran iaitu kerjasama sektor awam dan swasta untuk pembangunan, governans melalui hubungan komuniti dan governans melalui persatuan (Bell & Hindmoor 2009). 2.4.3

Konsep Governans

Dalam memahami konsep governans bandar seseorang itu perlu memahami apa itu konsep governans. Konsep governans bukannya sesuatu yang baru, ia hampir seusia dengan tamaddun manusia (Chrislip & Larson 1994). Governans dalam pembangunan adalah penting dan sentiasa menjadi isu hangat dalam pembangunan di era globalisasi ini. Governans boleh digunakan dalam beberapa konteks seperti governans alam sekitar, governans korporat, governans antarabangsa, governans nasional dan governans bandar. Bermula daripada fahaman NPM kepada konsep governans ini, ramai sarjana akademik, pentadbiran awam dan politik memperkatakan konsep


48

masyarakat sivil seperti White(1974), Kooiman (1993), Putnam (1993), Stoker (1195), Hall (1995) dan Foley serta Edward (1996) yang diertikan sebagai suatu set kesatuan sosial yang autonomi atau bebas daripada pengaruh pemerintah dan politik.

Masyarakat sivil juga dilihat sebagai sebuah kesatuan yang bertindak sebagai pemerhati terhadap pemerintah dan dasar yang dilaksanakan. Leftwich (2000) pula berpendapat masyarakat sivil ialah satu set institusi bukan kerajaan yang mempunyai kekuatan untuk mengimbangi kuasa kerajaan, institusi yang mampu menghalang tindak-tanduk pemerintah yang bertentangan dengan nilai kemanusiaan, pengawal keamanan dan penjaga kepentingan umum. Berdasarkan kepada fahaman tersebut, masyarakat sivil merupakan suatu jaringan tingkah laku warga sesebuah negara untuk menyuburkan amalan demokrasi yang telah sedia terbentuk. Peranan governans dalam masyarakat sivil dianggap sebagai pengimbang dan penyemak kuasa pemerintah.

Menurut Chrislip dan Larson (1994), governans ialah pembentukan polisi dan perlaksanaan

dasar-dasar pembangunan

menerusi

penglibatan bersama.

Governans adalah cara memahami kepelbagaian kaedah dalam penyampaian perkhidmatan awam dan kewujudan kerajaan berorganisasi sekarang (Richards & Smith 2005). Adakah governans berkaitan dengan hal-ehwal kerajaan sahaja? Beberapa pandangan berhubung dengan maksud governans tetapi pada asasnya merujuk kepada perubahan dari sistem pentadbiran kerajaan kepada hubungan persekitaran dengan stakeholders. Kepelbagaian isu dalam arena awam telah banyak dibincangkan seperti sempadan pihak awam dan swasta yang semakin kabur serta kawalan kerajaan pusat ke atas kawasan-kawasan kecil semakin jauh

Elemen-elemen utama governans adalah perlu peka kepada bidang-bidang stakeholders yang terlibat dalam penyampaian perkhidmatan awam. Maksud governans telah luas dibincangkan dalam wacana pembangunan antarabangsa sejak kebelakangan ini tetapi dalam pelbagai konotasi. Ada juga sarjana-sarjana barat melihat governans dari sudut politik, pembangunan, alam sekitar dan ekonomi. Apa itu governans? Apakah prinsip-prinsip sejagat tentang governans ini? Kenapa dia menjadi isu perdebatan kepada manusia sejagat? Kenapa ia menjadi isu universal? Kenapa dia tidak hanya diperincikan oleh setiap pemerintah ataupun organisasi


49

sahaja? Bagaimana kerajaan boleh menjayakannya? Governans sering dikaitkan dengan nilai-nilai nomatif sebagai governans yang baik terutama kepada agensi yang memberi sumbangan (penderma) (Leftwich (2000).

Kamus Inggeris Oxford (2007) mendefinisikan governans sebagai the act, manner (tindakan) atau fact or function of governing (perlakuan mentadbir), sway, control. Manakala The Webster’s Encyclopedia Unabridged of the English Language (2006) pula mendefinisikan governans sebagai kaedah atau sistem kerajaan atau pengurusan. Mengikut Laporan Bank Dunia 2006, ‘Governance is the exercise of political authority and the use of instituional resources to manage society’s problems and affair’- Governans merupakan satu kaedah di mana kuasa politik dan sumbersumber institusi seperti sumber ekonomi, politik dan perniagaan untuk mengurus masalah-masalah berkaitan dengan masyarakat (Stoker 1996a & b). Governans adalah struktur institusi yang formal dan penempatan kekuasaan membuat keputusan di dalam negara moden (Stoker 1998).

OECD (2006) melihat governans sebagai organisasi mengarah (direct), mengawal (control) dan peraturan tindakan yang dipertanggungjawabkan ke atas perkhidmatan awam, pembentukan semula peraturan, pengukuran prestasi, progres tanda aras, hubungan hasil dan tindakan. Setiap dasar, program dan pembangunan yang dijalankan secara tidak langsung memberi kesan kepada kehidupan harian mereka. OECD (2006) juga melihat kelemahan negara pembangunan seperti kronisme, pengautan sewa, ketidakefisienan, rasuah dan amalan ketidaktelusan lain dianggap sebagai punca berlakunya krisis Asia. Dalam konteks global, kenapa governans begitu penting bagi negara-negara maju dan membangun? Liberalisasi kewangan dan pasaran modal tidak dianggap sebagai puncanya.

Camdessus (1997) berpendapat punca krisis dalam pasaran dalam negara dan luar negara adalah berpunca daripada governans yang lemah dan ketidaktelusan pasaran. Manakala Jayasuriya (2000) pula mengatakan bahawa pakej penyelamatan atau bail-out

IMF kepada Korea Selatan, Indonesia dan Thailand mensyaratkan

negara-negara ini mesti melakukan reformasi ke atas susun atur governans mereka di samping membuka pasaran dalam negeri. Governans yang dikemaskini dapat


50

memulihkan keyakinan dan kepercayaan rakyat kepada pemerintah. Ini secara tidak langsung menjamin kesejahteraan dan keselamatan penduduk. Antara pendapat sarjana-sarjana pembangunan mengenai governans adalah :

i.

Chhotray dan Stoker (2010) pula berpendapat bahawa peraturan yang

diamalkan bersama dan bersatu membuat keputusan dalam kelompok pelbagai stakeholders atau organisasi boleh membuka lebih banyak pasaran. Perubahan dalam sistem governans antarabangsa jelas mempengaruhi dengan mendalam prasana politik dalam negeri. Ini adalah selaras dengan amalan baik governans sejak awal 1990an.

ii.

Ahmad Atory Hussain (2007) melihat governans sebagai mekanisme proses

dan institusi yang mana warganegara meluahkan minat mempraktikkan hak-hak perundangan, menunaikan tanggungjawab dan merundingkan perbezaan yang ada. Namun begitu, ada juga yang mengganggap sebagai sesuatu yang luas merangkumi pelbagai sektor perniagaan dan perkhidmatan. Masyarakat sivil terlibat sama dalam pembentukan dan perlaksanaan polisi oleh kerajaan.

iii.

Richards dan Smith (2005) menyatakan bahawa governans di era globalisasi di

bahagikan kepada dua iaitu; i) governans politik yang menitikberatkan penyertaan dan pertanggungjawaban;

dan

ii)

governans

ekonomi

yang

menitikberatkan

pertanggungjawab dan ketelusan;

iv.

Agensi Pembangunan Antarabangsa Kanada (CIDA 2004) mendefinisikan

governans sebagai perlaksanaan kaedah kuasa oleh organisasi atau kerajaan secara berkesan, kesamarataan, kejujuran, ketelusan (transparency) dan akauntabiliti (accountability) dalam menguruskan sumber sosial dan ekonomi negara;

v.

Pierre (2000) seorang sains politik Sweden melihat governans dalam dua

maksud yang berbeza. Pertama merujuk kepada manifestasi empirikal negara yang diadaptasikan ke persekitaran luaran dan digabungkan di abad 21 ini. Senario yang berlaku diluar sempadan negara memberi kesan kepada pembangunan negara. Kedua, governans merujuk kepada konsep teori perwakilan yang dikoordinasikan dalam


51

sistem sosial tetapi yang paling penting adalah proses peranan negara. Stakeholders merupakan aktor utama dalam governans pembangunan;

vi.

Pierre dan Peters (2000), berkongsi pandangan bersama dengan sains politik

USA yang membahagikan governans kepada empat perkara iaitu hirarki, pasaran, jaringan dan komuniti. Mereka mencadangkan governans mengambilkira proses menyelaras dan pemantau yang dirujuk di Eropah sebagai governans baru di mana sektor awam, swasta dan masyarakat saling bekerjasama. Ini merupakan idea yang melibatkan masyarakat dalam proses pentadbiran dan pengurusan negara;

vii.

Rosenau (1992, 2000) seorang ahli politik USA pengkhususan perhubungan

antarabangsa berpendapat fokus governans adalah peringkat global. Governans sepatutnya terlibat dengan peranan yang dimainkan oleh kerajaan. Selain daripada peraturan dan undang-undang kerajaan, governans juga memainkan peranan sebagai menentukan garispanduan kehidupan harian masyarakat. Di sini governans diterima sebagai satu sistem peraturan yang membawa kepada keselamatan, kerjasama, kemewahan, penyatuan, kestabilan dan kemapanan;

viii.

Gamble (2000b, 2000c) seorang ahli politik Britain yang memberi tumpuan

hubungan governans dengan ekonomi. Kebanyakan mekanisma governans di pasaran global bergantung kepada negara bangsa yang tersusun dan mapan. Pandangan Gamble mengenai governans banyak dipengaruhi oleh faktor-faktor globalisasi di mana kapasiti memacu sistem politik adalah cara bagaimana pentadbiran dan pengurusan negara dalam menghadapi arus globalisasi. Fahaman neoliberal yang bersifat governans pembangunan dan mementingkan pasaran bebas sebagai penentu kejayaan sesebuah ekonomi di wilayah-bandar raya;

ix.

Rhodes (1997) pula merujuk governans sebagai proses baru mengurus dan

mentadbir pembangunan negara. Beliau banyak merujuk kepada sistem pentadbiran British dengan governans sebagai pengurusan sendiri (self-organising), jaringan interorganisasi melalui kebebasan, pertukaran sumber, peraturan ‘permainan’ dan kuasa autonomi daripada negara. Rhodes telah mengenalpasti enam perkara mengenai


52

penggunaan governans pembangunan negara iaitu a) mengurangkan kuasa negeri; b) korporat governans; c) pengurusan awam baru yang efisien; d) amalan governans yang baik; e) sistem sosio-cybernetic; dan f) jalinan pengurusan sendiri;

x.

Program Pembangunan Pertubuhan Bangsa-bangsa Bersatu (UNDP), 1997

mendefinisikan governans sebagai melaksanakan kuasa dalam sistem politik, ekonomi, kuasa pentadbiran

untuk menguruskan pemerintahan negara (nation

affairs). Ini adalah institusi, perhubungan, proses dan mekanisma yang kompleks melalui rakyat dan kumpulan-kumpulan berkepentingan dalam melaksanakan hak-hak dan tanggungjawab mereka mengikut fahaman yang berbeza. Governans adalah interaktif hubungan kerjasama antara kerajaan dan bukan kerajaan;

xi.

Chrislip dan Larson (1994) berpendapat governans yang baik mempraktikkan

kuasa dibeberapa peringkat kerajaan secara efektif, jujur, telus dan bertanggungjawab. Walau bagaimanapun, ia tidak penting jika wujud ketegangan kaum, penggangguran, rasuah dan pembangunan ekonomi tidak mapan. Manakala governans yang tidak baik adalah perkaitan kelemahan kerajaan dalam masyarakat; dan

xii.

Hyden (1992) telah mengenalpasti empat perkara utama governans iaitu a)

Kefahaman antara kepelbagaian kumpulan sosial mengenai persekitaran dan tujuan tindakan politik termasuk kemampuan untuk bekerjasama; b) Kefahaman mengenai interaksi kualiti sosial di kalangan ahli-ahli politik, komuniti dan operasi kesatuan; c) Akauntabiliti dalam keberkesanan proses yang dipertanggungjawabkan oleh pentadbir berdasarkan kepada kefahaman dan kerjasama dengan pelbagai stakeholders; dan d) Kekuasaan adalah kemimpinan ahli-ahli politik yang berkesan yang memampu menyelesaikan masalah awam dan mengekalkan perundangan.

Pendapat sarjana-sarjana di atas mengenai governans apa yang tersirat perkara sebenarnya adalah bagaimana kerajaan, swasta, orang awam dan NGO bekerjasama dalam membangunkan negara. Menurut Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Bangsa-bangsa Bersatu (2004) perkara-perkara utama amalan governans yang baik adalah ketelusan (transparency), ketanggungjawaban (responsibility), akauntabiliti,


53

keterlibatan (participation) dan ketindakbalasan (responsiveness). Amalan-amalan yang baik ini sering dikaitkan dengan hak-hak asasi manusia dan pembangunan manusia mapan. Amalan governans yang baik terus menjadi prinsip kerajaan tempatan pada era 1990an dalam menjayakan pembangunan

mapan. Prinsip ini telah

dikembangkan kepada aspek-aspek pengurusan. Ini adalah selaras dengan UNDP (1997) yang telah menggariskan lapan prinsip amalan governans yang baik iaitu:

i.

Kesamarataan penglibatan dalam membuat keputusan;

ii.

Petubuhan-pertubuhan organisasi bertindakbalas ke atas segala keperluan stakeholders mengikut jangkamasa;

iii.

Organisasi mesti bersetuju dengan stakeholders dan mencapai kata sepakat;

iv.

Organisasi mesti akauntabiliti kepada stakeholders mereka berkhidmat;

v.

Organisasi mesti patuh kepada ketelusan dalam proses membuat keputusan. Maka dengan itu stakeholders dapat memahami asas keputusan dan memantau progres;

vi.

Organisasi mesti bekerjasama dengan perangka perundangan untuk keadilan isu–isu hak asasi manusia;

vii.

Pembuat keputusan

mesti mempunyai visi yang luas dan jangkapanjang

bagaimana proses governans memastikan pembangunan sosial dan ekonomi berterusan; dan

viii.

Governans yang baik melibatkan kejaminan hak-hak setiap individu untuk mengekalkan dan memperbaiki kesejahteraan dalam kesamarataan.

Secara

ringkasnya

governans

adalah

memformulasikan

polisi

dan

melaksanakan dasar-dasar pembangunan melalui penglibatan bersepadu dan bersama oleh pelbagai stakeholders. Kerajaan mempraktikkan kuasa dalam pelbagai peringkat


54

secara jujur, adil, telus, bertanggungjawab dan responsif kepada kehendak rakyat. Governans yang baik tidak memberi sebarang makna sekiranya kehidupan masyarakat yang besar masih lagi dibelenggu lagi dengan isu kemiskinan, setinggan, kadar penggangguran yang tinggi, ketegangan dan perpecahan kaum, pengagihan kekayaan yang tidak sama rata, jurang yang luas antara golongan miskin dan kaya, masalah rasuah dan senario ekonomi yang tidak mapan. Maka dengan itu governans merupakan sesuatu yang membela kepentingan rakyat dan masyarakat. Peranan kerajaan dan swasta dalam membangunkan negara boleh diterima yang baik oleh rakyat (Brannan, John & Stoker 2006).

Governans juga merupakan proses untuk membentuk dan melaksanakan dasar untuk meningkatkan kualiti hdup, kestabilan politik, keselamatan sosial dan keharmonian penduduk. Governans tidak dapat dipisahkan daripada kerajaan. Kerajaan adalah pemerintah yang membela nasib rakyat. Sokongan harus diberikan kepada governans yang baik dalam memperbaiki sistem kerajaan yang berteraskan keterbukaan, ketelusan, penglibatan dan akauntabiliti. Rakyat harus diberi peluang bersama dengan kerajaan untuk membangunkan negara dari segi ekonomi, politik dan sosial. Maka dengan itu pembangunan negara dapat dilaksanakan mengikut kehendak dan kemahuan rakyat. Ini selaras dengan prinsip-prinsip demokrasi yang menekankan aspek-aspek hubungan antara rakyat dan pemimpin. Kerjasama dan bermuafakat antara stakeholders

dapat menjamin kesejahteraan dan keamanan penduduk dan

negara. Ini seiring dengan pendapat sarjana-sarjana barat mengenai governans. 2.4.4

Evolusi Governans

Konsep governans bermula apabila berlakunya beberapa krisis yang melanda dunia seperti revolusi dan peperangan yang menandakan kegagalan sistem-sistem besar dan persekitaran. Tricker (2000) menjelaskan bahawa konsep governans muncul kesan daripada pemerintahan diktator, authoritarian dan penguasaan oleh golongan gereja. Krisis

ekonomi,

kerugian,

kehilangan,

kemelesetan,

kegagalan

mewujudkan keamanan, kegagalan kerajaan untuk mengatasi

pemerintah

malapetaka juga

dikatakan sebagai punca timbulnya keinginan untuk mewujudkan satu tahap governans yang tinggi dalam kebanyakan negara. Hubungan rakyat dan pemerintah


55

pada masa itu adalah jauh sekali. Setiap keputusan ada ditangan pemerintah. Tricker (2000) juga menjelaskan bahawa idea governans dikatakan sebagai satu usaha untuk mewujudkan sebuah kerajaan dunia yang adil dan saksama telah diilhamkan sejak seribu tahun yang lalu seperti mana yang telah dilakukan oleh Alexander the Great, Empayar Rom dan Ganghis Khan. Tricker (2000) juga menyatakan bahawa pada awal abad ke 20, Woodrow Wilson Presiden Amerika Syarikat ke 28 telah mengemukakan idea yang disebut sebagai Liga Bangsa-bangsa (League of Nations).

Malangnya usaha beliau gagal setelah meletakkan jawatan pada tahun 1919. Pada tahun 1945 wujud Pertubuhan Bangsa-bangsa Bersatu (United Nations) dengan badan-badan cawangannya seperti IMF, GATT, WTO, WHO, UNESCO, ILO dan lain-lain. Sejak tahun 1980an pemakaian konsep governans telah berkembang pesat dan kebanyakannya digunakan untuk menilai proses politik bandar. Melalui proses ini beberapa institusi antarabangsa telah mula menggunakan konsep ini. Pada tahun 1992, Bank Dunia telah menggunapakai konsep amalan-amalan governans yang baik sebagai salah satu faktor dan syarat dalam memberi pinjaman dalam bentuk geran kepada negara-negara membangun (Irazabal 2005).

Kebanyakan institusi antarabangsa seperti Bank Dunia dan Pertubuhan Bangsa-bangsa Bersatu menggunapakai amalan-amalan baik governans dalam urusan pentadbiran mereka (Irazabal 2005). Lewat tahun 1990an, Pertubuhan Bangsa-bangsa Bersatu yang memperdebatkan masalah pembangunan dan kepincangan pemerintah di negara yang sedang membangun atau negara dunia ketiga. Ini menjadi satu labeling bagi Pertubuhan Bangsa-bangsa Bersatu yang menyatakan bahawa untuk Matlamat Pembangunan Mellinium (Mellinium Development Goal), kalau kita ingin mencapai matlamat pembangunan untuk abad ke 21 salah satu yang harus diberi perhatian adalah governans (UN, HABITAT II 2002). Governans merupakan salah satu konsep yang sering diperkatakan dalam bidang pentadbiran dan bentuk pelaksanaan pengurusan baru yang membawa kepada keberkesanan dalam sektor awam atau swasta. Ini mewujudkan kesejahteraan dan keamanan kepada negara tersebut.

Di samping itu, ia juga dilihat sebagai satu bentuk kriteria prestasi bagi sesebuah kerajaan atau firma swasta. Governans sebenarnya ialah satu terma yang


56

dapat digunakan untuk menerangkan tentang sebuah kerajaan atau firma yang dinamik. Selain cuba memenuhi keperluan pelbagai pihak, pentadbiran awam juga sentiasa berubah seiring dengan masa dan perubahan global. Sehubungan itu, amat penting untuk semua pihak terutama para pentadbir dan masyarakat umum untuk mengetahui hala tuju kerajaan bagi mewujudkan pembaharuan dan mengkoordinasi dengan lebih baik usaha dalam bidang governans ini. Berdasarkan kepada definisi dan kajian governans di atas, bila kita membicarakan governans yang tidak dapat lari dari kefahaman asas yang melibatkan proses membuat keputusan. Kita putuskan untuk siapa, untuk apa dan siapa untuk apa? Siapa yang terkesan kepada pembangunan dan apakah faedah pembangunan itu kepada rakyat?

Dalam governans merealisasikan hak-hak awam adalah melaksanakan tanggungjawab yang telah diamanahkan untuk rakyat secara akauntabiliti, mengikut perundangan dan ketelusan. Jika kita gagal melaksanakan tanggungjawab ini bererti jabatan itu sebagai organisasi tidak berjaya untuk melaksanakan tanggungjawabnya yang harus diterima oleh rakyat. Governans melibatkan keseluruhan sistem sosial. Salah satu dalam struktur sosial adalah institusi pemerintah. Rakyat adalah golongan sasaran yang harus menerima dan menikmati faedah pembangunan. Maka dengan itu, governans adalah bagaimana merealisasikan kemudahan dan memanfaatkan kesejahteraan penduduk. Governans yang baik sebenarnya boleh berlangsung tanpa salahguna kuasa, kesamaratan. ketelusan, tiada rasuah dan mengikut peraturan.

Definisi governans dari sudut sektor swasta atau sesebuah organisasi adalah proses meningkatkan produktiviti dan keuntungan tanpa salahguna kuasa. Kerajaan mendefinisikan governans sebagai sesuatu yang kompleks. Definisi governans sebenarnya tersirat dibelakangnya adalah soal moral yang diertikan sebagai etika, nilai dan kefahaman. Dalam usaha untuk memahami konsep governans, penting bagi kita untuk memahami konsep governans dengan terperinci yang mana ia mungkin agak kompleks dan subjektif. Secara umumnya, governans dari aspek pembangunan merupakan satu konsep pentadbiran yang sangat ideal dan perlu dilihat dalam pelbagai dimensi dan melibatkan kapasiti kerajaan untuk menguruskan sumber-sumber yang terhad. Ini secara tidak langsung meningkatkan kepercayaan dan keyakinan rakyat kepada kemampuan kerajaan dalam mengurus pembangunan negara.


57

2.5

GOVERNANS BANDAR DARI ASPEK EVOLUSI DAN PERSPEKTIF TEORI

Globalisasi dan masyarakat bermaklumat semakin bertambah sejak tahun 1990an. Maka dengan itu peranan dan fungsi negara, pasaran dan masyarakat sivil telah berubah. Fungsian kuasa negara dan kerajaan telah semakin berkurangan sementara peranan pasaran kapitalis semakin bertambah (Peters 2000). Konsep governans ini telah disebar luas dan diserapkan dalam beberapa bidang tertentu mengikut isu-isu tertentu seperti governans global, governans antarabangsa, korporat governans, governans alam sekitar dan governans bandar (Ahmad Atory 2007). Walau bagaimanapun asasnya adalah hubungan antara pihak kerajaan dan masyarakat awam dalam membuat keputusan dan perlaksanaan dasar-dasar awam kerajaan. Pada masa yang sama bidang dan ciri-ciri penglibatan awam dan persatuan penduduk kepada organisasi bukan kerajaan dan organisasi bukan keuntungan diperluaskan.

Governans adalah proses di mana masyarakat atau organisasi membuat keputusan penting. Kecenderungan ini telah membentuk keperluan kepada pemikiran baru untuk perhubungan antara negara pasaran dan masyarakat sivil. Ini melahirkan satu bentuk baru dalam sektor awam yang diharapkan dapat mentadbir wilayah-bandar raya secara lebih holistik dan mapan yang disebut sebagai governans bandar (Peter 2000 & Rhodes 1996, 2000). Namun begitu bagaimanakah konsep governans bandar ini bermula? Kenapa begitu hangat diperbincangkan di peringkat global dan tempatan? Evolusi governans bandar bermula di era lewat 1960an hingga tahun kini di Amerika Utara dan United Kingdom. Kebanyakan kajian oleh Crozier, Huntington & Watanuki (1975), Ferlie. al (1996), dan Jouve (2005) telah membuat kesimpulan bahawa penyebaran idea governans bandar ini bermula di peringkat antarabangsa dengan pengisian beberapa kerja-kerja penyelidikan ahli-ahli sosial sains kepada fokus kajian transformasi negara-negara moden pada tahun 1970an dan 1980an.

Dalam pemerhatian kajian tersebut, selaras dengan pendekatan PBB mengenai governans pada era lewat tahun 1960an, peningkatan kapasiti sistem penyediaan polisi perbandaran mestilah terbuka kepada masyarakat sivil, NGO dan perniagaan. Pada awal tahun 1970an, krisis ekonomi dan masalah sosial telah melanda negara-negara di Eropah dan Amerika telah meruntuhkan polisi ekonomi Keynesian.


58

Jouve (2008) berpendapat polisi dan pembangunan perbandaran pada era 1970an dan 1980an ini perlu mengambilkira peranan masyarakat dan lain-lain pihak yang berkepentingan di bandar. Maka dengan itu, satu pendekatan penyelesaian masalah tersebut perlu dilaksanakan bukan sahaja di peringkat negara tetapi peringkat yang lebih mikro iaitu PBT dan wilayah-bandar raya (Ferlie. al 1996). Revolusi neoliberalisma telah mula berlaku di negara-negara di Eropah dan Amerika di mana konsep NPM telah diperkenalkan. Menurut DeSimmone & Pollitt (2007) asas konsep ini berdasarkan kepada kuasa dan penglibatan rakyat perlu dikembalikan kepada sektor-sektor perniagaan, memperkenalkan pengurusan korporat di sektor-sektor kerajaan dan perkhidmatan berorentasikan pelanggan.

Konsep pengurusan baru ini memberi kesan kepada pengurusan wilayahbandar raya yang mana mewujudkan penglibatan secara langsung atau tidak langsung sektor awam, swasta dan masyarakat dalam membentuk polisi dan pembangunan perbandaran (Ferlie, al 1996). Isu perbandaran dan governans bandar di Amerika Utara mula dianggap penting selepas karya-karya provokatif Jane Jacobs (1926-2006) seorang aktivis perbandaran New York dan Toronto mula menjadi sumber bahan rujukan sarjana-sarjana postmodernisme perbandaran di era 1990an seperti Gidden (1994), Allen (1997), Fulford (1997), Nowlan (1997) dan Taylor (1996). Karya-karya Jane Jacobs seperti The Death and Life of Great Amarican Cities (1961),The Economy of Cities (1969), Cities and The Wealth of Nations (1984), System of Survival(1992), The Nature of Economies (2000) dan Dark Age Ahead (2004) banyak mengkritik dasar-dasar perancangan pembangunan perbandaran di Amerika Utara.

Menurut

Taylor

(2008),

Jane

Jacobs

berpandangan

pembangunan

perbandaran perlu dilihat dari dua aspek penting iaitu persekitaran dan masyarakat. Jane Jacobs berpendapat bahawa kerajaan perlu membangkitkan rasa percaya (trust) rakyat kepada pemerintah dan ini menimbulkan perasaan setia (loyal) rakyat kepada pemerintah. Idea ini telah dikembangkan oleh ramai sarjana postmodernisme perbandaran pada era 1990an hingga kini kepada governans bandar sebagai jalinan hubungan antara masyarakat, kerajaan dan ekonomi. Apabila hubungan ini terus dikekalkan di wilayah-bandar raya maka rakyat yang tinggal di dalamnya pasti hidup lebih sejahtera, selesa dan selamat. Secara keseluruhannya pada tahun 1990an


59

kebanyakan PBT di seluruh dunia berhadapan dengan gerakan fragmentasi

dan

perubahan bentuk mentadbir wilayah-bandar raya yang disebut sebagai governans bandar. Menurut Elander (2002), bentuk baru governans bandar bukan sahaja menjadi insiatif utama peringkat tempatan sahaja tetapi juga hingga ke skala global.

Elander (2002) juga menambah pada tahun 1992 di Persidangan Bumi di Rio dan Persidangan HABITAT II pada tahun 1996 di Istanbul para peserta tidak hanya terdiri daripada kerajaan pusat sahaja tetapi melibatkan PBT dan NGO yang bersamasama menjayakan tindakan ke arah pembangunan mapan. Kedua-dua persidangan ini telah merangka strategi menjayakan governans bandar yang melibatkan semua stakeholders. PBT di seluruh dunia disarankan melaksanakan konsep governans bandar ini demi melaksanakan pembangunan mapan dan mengekalkan kesejahteraan dan keselamatan penduduk. Maka dengan rakyat boleh terus menikmatkan pembangunan yang disediakan oleh kerajaan (Elander 2002).

Menurut Fuller dan Geddes (2008), apabila Kerajaan Parti Buruh di United Kingdom di bawah pimpinan Margaret Thacther mengambilalih pucuk pimpinan pentadbiran British pada tahun 1997 telah memberi dimensi baru dalam hubungan proses permodenan

yang melibatkan bentuk pengurusan pensyarikatan dan

penyusunan aspek-aspek kemasyarakatan dalam pembangunan. Fuller dan Geddes (2008) juga berpendapat bahawa kerajaan Parti Buruh telah mengstruktur semula governans bandar melalui penubuhan Local Strategic Partnerships (LSPs) dan New Deal for Communities (NDCs) di mana penglibatan aktif masyarakat di peringkat bandar atau skala kejiranan. Menurut Norris (2001), ini adalah selaras dengan dimensi baru Parti Buruh dalam konteks konsolidasi pasaran dan peningkatan perkhidmatan awam tanpa meminggirkan peranan rakyat, jantina, agama dan bangsa dalam menentukan hala tuju pembangunan United Kingdom pada masa hadapan.

Menurut Jones, Morphet dan Allmerdinger (2006) bermula dari tahun 1997 juga, Kerajaan British telah melaksanakan dasar permodenan Sistem Kerajaan Tempatan yang memberi tumpuan kepada 3 perkara iaitu, Perlembangan Baru Majlis Perbandaran, Kerajaan Elektronik dan Peningkatan Mutu Perkhidmatan Awam. Jones, Morphet dan Allmerdinger

(2006) juga berpendapat bahawa permodenan sistem


60

kerajaan tempatan juga melibatkan perubahan struktur institusi kerajaan tempatan dengan mewujudkan Akta Kerajaan Tempatan, 2000. Akta ini menumpukan kepada gabungan hubungan baik antara stakeholders bandar dengan PBT. Hubungan yang baik

ini

dapat

menggalakkan pertumbuhan

ekonomi,

meningkatkan

aspek

kesejahteraan sosial dan mewujudkan kemapanan alam sekitar di kawasan bandar.

Cook (2008) pula berpendapat permodenan Sistem Kerajaan Tempatan ini tidak terhenti setakat itu sahaja. Kerajaan British terus melaksanakan penambahbaikan governans bandar di United Kingdom pada November 2004. Kerajaan British telah memperkenalkan Business Improvement District (BID) di limapuluh tujuh (57) PBT sekitar England dan Wales. Dasar ini merupakan satu bentuk kerjasama antara sektor awam dan swasta untuk mentadbir cukai-cukai perniagaan (Cook 2008). Ahli-ahli politik Parti Buruh berpendapat BID mampu menjamin pembangunan ekonomi bandar kerana sokongan dan hubungan yang baik antara sektor awam dan swasta. Cook (2008) juga berpendapat bahawa konsep governans bandar yang diterapkan dalam BID ini boleh menarik lebih ramai pelabur asing dan tempatan menjalankan perniagaan mereka di 57 buah bandar di England dan Wales. Ini jelas menunjukan bahawa kerajaan yang memerintah sesebuah negara berpegang kepada prinsip hubungan baik antara stakeholders bandar dan kerajaan untuk mewujudkan kesejahteraan sosial dan meningkatkan ekonomi bandar (Navarrete & Modvar 2007). 2.5.1

Konsep Governans Bandar

Menurut Ensiklopedia Governans Vol I dan II 2007, mendefinisikan governans bandar sebagai cermin kepada pembangunan umum dalam masyarakat demokratik barat sebagai penyerakan kuasa kerajaan pusat (decentralisation) dari segi menyediakan dasar dan sebagai institusi penyampaian perkhidmatan. Kerajaan sangat bergantung kepada organisasi masyarakat dan agensi-agensinya dalam mencapai matlamat pembangunannya. Kerajaan dan agensi-agensinya bukan lagi sebagai membuat dasar muktamad (sole decisionmakers) dalam mengagihkan barangan-barangan awam (public goods). Sebenarnya governans adalah proses membuat keputusan, hubungan sesama manusia (inter-relationship), tindakbalas (responsive) dan penglibatan (participation). Menurut Gales (1998) governans bandar sering dikaitkan dengan


61

PBT timbul akibat wujudnya kesedaran bahawa semakin tinggi aktiviti kerajaan, maka semakin sukar untuk merancang dan mentadbir aktiviti itu daripada kerajaan pusat mahupun kerajaan negeri ataupun wilayah.

Bagi mendapatkan keefisienan pentadbiran awam moden tidak sahaja terletak pada dasar dan cara di bahagian pusat semata-mata malah bagaimana dilaksanakan hingga ke peringkat bawahan seperti wilayah, daerah dan juga kampung. Oleh itu, perlu diadakan satu pentadbiran kerajaan yang meluas bagi memastikan kejayaan sesuatu rancangan itu.

Dengan maka dengan itu, PBT yang mewakili

kehendak seluruh rakyat dalam mentadbir hal-ehwal tempatan yang bertujuan untuk meninggikan penyertaan rakyat dalam pembangunan. Hak-hak rakyat tetap dipelihara walaupun pertumbuhan ekonomi menjadi agenda utama kerajaan. Kornotasi governans dalam konteks bandar didefinisikan oleh pelbagai sarjana, antaranya:

i.

Kwang Sik Kim dan Dickey (2006) melihat governans bandar dibentuk

melalui co-governing yang melibatkan kerjasama dan jaringan antara stakeholders seperti PBT, masyarakat, ahli-ahli perniagaan dan kumpulan masyarakat bagi menyelesaikan isu-isu kompleks perbandaran melalui kerjasama;

ii.

Giguere

(2005)

menganggapkan

governans

bandar

sebagai

pemacu

pertumbuhan wilayah-bandar raya di mana aspek-aspek inovasi, kemahiran, keusahawanan dan perpaduan sosial berkaitan rapat dengan governans terutama sekali di peringkat bandar. Ini memberi keberanian dan keyakinan pelabur untuk melabur di kawasan wilayah-bandar raya tersebut dan menjana pertumbuhan ekonomi di negara;

iii.

Jessop (1997) berpendapat governans bandar sebagai satu sistem yang

melibatkan perhubungan mutual dengan rundingan penglibatan dan persetujuan bersama melalui kerjasama antara stakeholders;

iv.

Rhodes (1996) pula mendefinisikan governans bandar sebagai perhubungan

jalinan berorganisasi sendiri yang berkaitan dengan stakeholders awam dan swasta. Perhubungan ini secara tindak langsung mengwujudkan kekuatan kepada sistem bandar. Pembangunan perbandaran kini tidak hanya bergantung kepada kemampuan


62

PBT mengurus dan mentadbir sahaja tetapi juga dilihat dari aspek bagaimana PBT menangani isu-isu pembangunan yang diketengahkan oleh stakeholders;

v.

Campbell (1995) merasakan governans di bandar merujuk kepada corak

kehidupan awam yang dipandu dari interaksi struktur dan proses politik. Stakeholders yang terlibat dalam pembentukan dasar dan keputusan bersama-sama terlibat secara langsung atau tidak langsung dengan pihak kerajaan;

vi.

Kooiman (1993) mengganggap governans bandar sebagai sistem baru

perubahan kepada perhubungan dengan pertukaran mutual dari satu arah (unilateral) iaitu antara kerajaan dan masyarakat sivil kepada dimensi yang pelbagai (multilateral) iaitu kerajaan, masyarakat sivil, NGO, ahli politik dan pelabur. Sistem baru ini dikategorikan sebagai kedinamikan pentadbiran dan pengurusan perbandaran yang semakin kompleks dan pelbagai sesuai dengan senario globalisasi kini;

Berdasarkan kepada pendapat sarjana-sarjana di atas jelas menunjukkan bahawa governans banda secara umumnya adalah proses membuat keputusan dan bagaimana akauntibiliti dilaksanakan semasa proses melaksanakan pembangunan bandar. Di samping itu perlu mengekalkan hubungan utama (key relationship) dan memberikan maklumbalas (respondance) tentang keputusan yang dibuat. Sebenarnya governans adalah proses membuat keputusan (decision making), hubungan sesama manusia (interrelationship), tindakbalas (responsive) dan penglibatan (participation). Ini selaras dengan pendapat Fagotto dan Fung (2006) berpendapat governans bandar amat bergantung kepada jaringan organisasi sendiri dengan pendekatan dari bawah ke atas (bottom-up) dan mengambilkira warga bandar sebagai stakeholders utama bandar. Maka dari itu governans bandar menjalankan tindakan-tindakan kolektif melalui operasi mobiliti, kerjasama sepakat, jaringan interaksi dan penghakupayaan akauntabiliti dalam menjalankan proses dasar pembangunan bandar.

Menurut TUGI-UNDP dari Program Pembangunan Bangsa-bangsa Bersatu tahun 2006, sesebuah bandaraya memainkan peranan global dan sub global yang utama bagi manfaat semua penduduk dan para pelaburnya. Strategi melaksanakan governans bandar yang melibatkan kerjasama horizontal pelbagai stakeholders bandar


63

dan kerajaan mewujudkan kestabilan yang membawa sesebuah negara itu kepada kesejahteraan dan kemapanan pembangunan. Jika dibuat penilaian, governans bandar, bukan sahaja menyentuh aspek pentadbiran sahaja malah mengambilkira segala aspek seperti nilai kemasyarakatan, penggubalan dasar dan aktiviti kerajaan yang memberi kesan positif kepada masyarakat. Hubungan kerajaan dan masyarakat adalah penting dalam pembangunan negara. Perbezaan kerajaan dan konsep governans bandar dalam melaksanakan pembangunan ditunjukkan pada Jadual 2.3. Perhubungan stakeholders dan institusi yang berinteraksi di dalam governans bandar ditunjukkan pada Rajah 2.3.

Jadual 2.3 Aspek

Perbezaan pendekatan kerajaan dan konsep governans bandar dalam melaksanakan pembangunan

Pendekatan Konvensional Kerajaan Agensi-agensi Formulasi menggunakan program khidmat perunding untuk merangka mandat dan membentuk cadangan-cadangan program Pengenalpastian Agensi menggunakan masalah maklumat dari bancian komuniti untuk mengenalpasti masalah Agensi Formulasi menggunakan projek pakar runding atau lain-lain khidmat pakar dan professional, set projek parameter Agensi Perlaksanaan menggunakan projek khidmat kontraktor

Kaedah Dan Pendekatan Governans Bandar Pakar runding menyertai sesi dialog dan forum terbuka pertukaran idea dan pendapat

Pertimbangan Dan Implikasi Menggalakan kerjasama antara pihak awam, swasta dan NGO dalam merangka program dan dasar kerajaan

Komuniti bersamasama bantuan CBO atau NGO mengadakan siri dialog tempatan untuk mengenalpasti masalah Ahli-ahli komuniti menggunakan bantuan NGO atau CBO, siri dialog bersama PBT dan agensi-agensi kerajaan yang lain

Komuniti mengenalpasti asas rujukan dan keputusan projek tidak terhad kepada agensiagensi tertentu. Komuniti menjadi pelanggan atau tuanpunya projek dan mengadili kejayaan projek

Tindakan diselaraskan bersama dengan pelbagai stakeholders, sektor

Keperluan pengurusan dan penyelarasan yang kompleks

Sumber : UNDP 1997 dan Irazabal 2005


JAWATANKUASA PERSATUAN PENDUDUK

AHLI-AHLI POLITIK

SYARIKA T UTILITI

INDIVIDU / ISIRUMAH

SEKTOR PERNIAGAAN TIDAK FORMAL

GOVERNANS BANDAR

NGO TEMPATAN DAN ANTARABANGSA

PIHAK BERKUASA TEMPATAN

KERAJAAN PUSAT AGENSI-AGENSI KERAJAAN KERAJAAN NEGERI PEJABAT DAERAH

SEKTOR PERNIAGAAN : TEMPATAN

SEKTOR PERNIAGAAN : ANTARABANGSA

PEMBANGUNAN PERNIAGAAN DAN SUMBER MANUSIA

Sumber : Devas 2004

Rajah 2.3 Perhubungan stakeholders dan institusi yang berinteraksi berlaku di dalam governans bandar

PENINGKATAN KUALITI HIDUP DAN KESAMARATAAN SOSIAL

PENYEDIAAN KEMUDAHAN PRASARANA DAN RUANG PERNIAGAAN

KERJASAMA ANTARA PIHAK KERAJAAN DAN SWASTA

64

63


65

Sementara itu, kajian Martinussen (1997) mengenai peranan governans bandar dan pasaran dalam ekonomi negara sedang membangun membincangkan tiga jenis negara dalam pembangunan dengan meletakkan negara predatori dan negara pembangunan di hujung yang bertentangan. Manakala negara intermediate berada di antara kedua-duanya. John (2001) berpendapat ciri-ciri pembangunan dan pengurusan bandar oleh PBT haruslah mengikut prinsip-prinsip asas governans bandar yang digariskan oleh UNDP. John (2001) juga berpendapat empat perkara utama perubahan PBT kepada pendekatan governans bandar dalam membangunkan dan menguruskan bandar adalah : i) Pembentukan semula institusi; ii) Jaringan baru; iii) Inisiatif-inisiatif polisi baru; dan iv) Tindak balas kepada dilema koordinasi dan akauntabiliti.

UN-HABITAT 2001 dalam Kempen Global Governans Bandar telah mengenalpasti beberapa norma dan prinsip governans bandar iaitu Penglibatan (Participation), Penyebaran Kuasa dari Pusat (Decentralization), Kesamarataan (Equity), Keterlibatan (Inclusion), Akauntabiliti (Accountability), Responsif kepada Masyarakat sivil (Responsiveness to City Society), Keefisienan Penyampaian Perkhidmatan (Efficiency of Service Delivery), Kemapanan (Sustainability) dan Keselamatan (Security). Governans bandar meningkatkan penglibatan rakyat dan semua stakeholders dalam proses membuat keputusan bagaimana pembangunan perbandaran dirancang, dilaksanakan dan dinilai. Pemikiran dan amalan pembangunan perbandaran memerlukan perubahan paradigma daripada paradigma melaksanakan pemerintahan (ruling) kepada paradigma melaksanakan governans.

Selaras dengan perkembangan arus globalisasi, prinsip-prinsip asas governans bandar juga turut mengalami perubahan. Ini adalah sesuai dengan cara rakyat berfikir dan menikmati makna pembangunan. Kebanyakan pertubuhanpertubuhan antarabangsa seperti OECD dan UNDP telah menjalankan beberapa kajian mengenai governans bandar. Prinsip-prinsip asas governans bandar ini telah menjadi panduan kepada PBT untuk menambahbaik amalan governans bandar. Amalan baik governans ini diharapkan dapat menjamin kesejahteraan penduduk. Kajian OECD mengenai penambahbaikan governans bandar di negara-negara Eropah pada tahun 2001 pula menggariskan pula sebelas (11) prinsip governans bandar kepada PBT di negara-negara Eropah dan menjadi panduan kepada PBT-PBT di Eropah, antaranya:


66

i.

Bandar untuk Rakyat (Cities for Citizen)

Bandar sepatutnya dibangunkan tidak hanya memenuhi keperluan ekonomi tetapi juga memenuhi aspirasi rakyat untuk kualiti hidup yang tinggi melalui pengukuran yang boleh mengekalkan dan meningkatkan tarikan dan kedayahunian bandar. Setiap warga terutamanya di wilayah-bandar raya digalakkan melibatkan diri dalam setiap aktiviti pembangunan di bandar. Penglibatan rakyat menjamin kualiti hidup di bandar. ii.

Dasar-dasar yang Mudah Difahami (Coherence in Policies)

Objektif dan rangka kerja institusi governans bandar haruslah diadaptasikan dan terfokus kepada masalah-masalah utama tempatan seperti pembangunan ekonomi, perumahan mampu milik, kesesakan lalulintas, mobiliti awam ke tempat kerja, keselamatan, kualiti alam sekitar, pembangunan semula kawasan-kawasan lama yang boleh dibangunkan serentak dengan mengambilkira hubungkaitnya dengan alam sekitar dan pembangunan. Sebelum dasar-dasar ini dilaksanakan secara keseluruhan, stakeholders terutamanya rakyat terlibat secara langsung ketika proses membuat keputusan.

Dasar-dasar ini mesti dirangkumkan dengan pihak kerajaan, NGO,

golongan perniagaan dan masyarakat sivil. Stakeholders wilayah-bandar raya pasti berasa diri mereka dihargai sebagai penerima faedah pembangunan. iii.

Penyelarasan (Coordination)

Governans bandar mestilah menggambarkan potensi dan keperluan keseluruhan bandar. Peranan dan tanggungjawab setiap peringkat kerajaan di dalam aspek wilayahbandar raya haruslah didefinisikan dengan jelas untuk memudahkan dasar-dasar strategi pembangunan dilaksanakan. Dasar-dasar ini juga perlu bersilang secara intergrasi sektoral. Penyelarasan dalam prinsip governans bandar adalah keperluan antara perundangan PBT, agensi berkuasa, kepelbagaian jawatankuasa dan lain-lain tanggungjawab pelbagai sektoral. Penglibatan pelbagai sektor ini dapat menyelaras pembangunan yang dirancang oleh kerajaan. Penglibatan rakyat secara langsung di peringkat dasar dan perlaksanaan projek-projek kerajaan memudahkan pembangunan ekonomi, fizikal dan sosial dilaksanakan mengikut kehendak rakyat.


67

iv.

Pembangunan Seimbang (Endogenous Development)

Kelazimannya ekonomi pembangunan menarik pelaburan melalui inisiatif-inisiatif kewangan dan fiskal. Tumpuan juga diberikan kepada pelaburan infrastruktur dan pembangunan sumber manusia untuk mengambil kelebihan terbaik sumber-sumber tempatan. Governans bandar boleh membantu untuk menentukan keutamaan mengambil pendekatan yang mudah difahami (coherent) kepada pembangunan berdasarkan kepada kekuatan dan peluang-peluang di wilayah. Pandangan rakyat mengenai pembangunan boleh menjana pembangunan yang setara. v.

Pengurusan Kewangan yang Efisien (Efficient Financial Management)

Governans bandar sepatutnya membenarkan pengukuran kos untuk mengambarkan penerimaan faedah-faedah dan memastikan benar-benar telus, akauntabiliti dan dipantau. Setiap faedah pembangunan di wilayah-bandar raya dipertimbangkan dan dinilai oleh kerajaan secara integriti. Pengurusan kewangan yang efisien dan telus membawa kemapanan kepada pembangunan di kawasan bandar. vi

Fleksible (Flexisibility)

Demi mengadaptasikan keperluan-keperluan ekonomi dan corak sosial, inovasi teknologi dan pembangunan reruang, institusi yang terlibat dengan governans bandar perlu lebih terbuka dan sentiasa melihat ke hadapan. Pendekatan yang lebih prospek dapat membenarkan kepada fleksibiliti dan perancangan strategik yang lebih baik. vii.

Penglibatan (Participation)

Penglibatan mengembangkan kepelbagaian dan saiz wilayah-bandar raya. Governans bandar membenarkan penglibatan masyarakat sivil dan PBT. Teknologi baru dan pendekatan komunikasi boleh menggalakkan dan menyokong lebih interaktif dasardasar alam sekitar dan mendekatkan kerajaan kepada rakyat. Kerjasama di antara kerajaan, perniagaan dan masyarakat sivil meningkatkan tanggungjawab sosial yang lebih tinggi lagi bermakna dan mampu menjadi rakan pembangunan yang berkesan.


68

viii.

Pengkhususan (Particularly)

Setelah garispanduan dan peraturan-peraturan telah ditentukan, dasar-dasar dan institusi kerajaan mesti merangkakan ketetapan apa juga kepelbagaian bidang dalam negara untuk menjadi lebih efisien. Maka dengan itu kos yang terbaik boleh diukur. Pengkhususan

ekonomi di wilayah-bandar raya dan disertai dengan penglibatan

awam boleh meningkatkan ekonomi sesebuah negara. Penglibatan awam ini memberi peluang rakyat terlibat secara langsung dengan aktiviti-aktiviti ekonomi di bandar. ix.

Penyatuan Sosial (Social Cohesian)

Governans bandar mampu menggalakkan pergaulan antara penduduk, tiada kawasan yang dipecahbahagi, kemudahsampaian, keselamatan, peluang-peluang pembangunan dan penyediaan kemudahan integrasi di kawasan bandar. Perhubungan sinergi yang wujud antara kerajaan dan stakeholders ini menjalinkan bekerjasama pada kedudukan yang saksama dalam menerima faedah pembangunan. x.

Perkhidmatan untuk Semua (Subsidiarity)

Setiap perkhidmatan yang disediakan mestikan disampaikan sehingga ke peringkat tempatan. Ini tidak terkecuali limpahan ke wilayah-wilayah lain. Perkhidmatan yang disediakan perlu sampai kepada setiap warga tanpa mengira pihak pelabur, NGO atau individu yang tetap memberi sumbangan kepada pembangunan bandar. xi.

Kemapanan (Sustainability)

Objektif alam sekitar, sosial dan ekonomi haruslah berintegrasi dan disatukan dengan dasar-dasar pembangunan yang menggambarkan konsep wilayah-bandar raya yang sihat dan berekologikal. Dalam konteks bio-wilayah yang lebih luas ini menambahkan kerjasama antara bandar dengan kawasan luar bandar. Penekanan terhadap meningkatkan keupayaan governans bandar, khususnya dalam menyubur dan memperkasakan perkongsian pintar (smart partnership) di antara agensi sosial yang pelbagai seperti Kerajaan, Swasta, NGO dan Masyarakat Awam.


69

2.5.2

Model Governans Bandar

Model governans bandar dalam kajian-kajian governans bandar oleh DiGaetano dan Lawless (1999), Pierre (1999), Wu (2002), DiGaetano dan Storm (2003), Healey (2004) dan Gilbert (2006), dan adalah berdasarkan kepada ciri-ciri amalan governans yang baik yang melibatkan kerjasama dan penyelarasan kepentingan swasta dan awam. Empat perkara utama dalam model governans bandar ini adalah berkenaan dengan pengurusan (managerial), korporat (corporatist), pro–pertumbuhan (progrowth) dan kebajikan (welfare). Perkara-perkara ini juga bergantung dan diperjelaskan kepada empat parameter utama iaitu penglibatan objektif, kaedah (instruments) dan hasil (outcomes). Governans cara lama menggunakan kerajaan sebagai paksi yang memahami objektif dan proses pembangunan negara. Sebaliknya, kita membuat andaian bahawa perniagaan dan masyarakat sivil tidak mampu berfikir untuk diri sendiri atau negara, lantas mereka hanya diminta untuk sekadar menjadi pengikut dasar dan sebagai peserta program sahaja.

Dari segi sektor korporat, persepsi yang salah yang menganggap sektor ini semata-mata bermatlamat untuk memaksimumkan keuntungan perlu diperbetulkan. Ini kerana terdapat anggota sektor ini yang begitu dermawan, terutamanya bagi membantu program sukan, kebajikan, bantuan bencana dan sebagainya. Pada masa yang sama, ia juga perlu memperbaiki diri sendiri dari segi meningkatkan tanggungjawab sosial yang lebih tinggi lagi bermakna. Ini disediakan dengan platform yang ampuh, iaitu tanggungjawab sosial korporat (Corporate Social Responsibility). Dasar-dasar dan program-progam kerajaan perlu dipastikan supaya benar-benar berorientasi-rakyat dan mesra-rakyat. Model governans bandar ini sering juga dikaitkan dengan PBT (Gilbert 2006 & Healey 2004).

Bagaimanakah governans bandar boleh mewujudkan pengurusan hal-ehwal perbandaran dan PBT yang holistik? Secara ringkasnya governans bandar adalah hasil pelbagai cara individu dan institusi awam dan swasta, mengurus hal-ehwal bersama. Ini merupakan proses berterusan di mana konflik dan pelbagai kepentingan ditangani dan tindakan bersama boleh diambil. Pengertian ini mencakupi institusi formal dan regim yang diberi mandat menguatkuasakan pematuhan, serta institusi tidak formal di


70

mana rakyat mahupun institusi bersetuju atau menerima pandangan mereka sebagai mewakili kepentingan kelompok. Irazabal (2005) dalam kajian perbandingan governans bandar di Curitiba, Brazil dan Portland, USA, beliau telah menggunakan model governans yang digunakan oleh DiGaetano dan Klemanski (1999) ini. Model governans ini merangkumi tiga komponen yang analitikal iaitu ekonomi politikal bandar (urban political economy), agenda governans bandar (urban governing agendas) dan penyelarasan governans bandar (urban governing alignments). Dalam kajian Irazabal (2005) ini juga diselaraskan dengan tipologi perancangan oleh Fainstein (1996) iaitu tradisional, demokratik, kesaksamaan dan perubahan ketara yang dikatakan selari dengan model teknokratik, demokratik, sosialis dan liberal. Jadual 2.4 menunjukan ringkasan model governans bandar berdasarkan kepada kajiankajian governans bandar yang telah dijalankan. Jadual 2.4 Ringkasan model governans bandar Penjelasan Kriteria Objektif Dasar Gaya Dasar Kebiasaan Pertukaran Politik

MODEL GOVERNANS BANDAR Pengurusan Korporat ProKebajikan Pertumbuhan Keefisienan Pengagihan Pertumbuhan Pengagihan semula Pragmatik Ideologikal Pragmatik Ideologikal Sebulat Konflik Sebulat Suara Konflik Suara

Kebiasaan Pertukaran Awam-Swasta

Daya Saing

Concerted

Interaktif

Terhad

Perhubungan Rakyat Tempatan

Terhad

Semua Terlibat

Terhad

Terhad

Profesional

Ketua Masyarakat

Perniagaan

Negara

Kontrak Positif

Deliberalisi Negatif

Kerjasama Positif

Rangkaian Negatif

Keefisienan

Penglibatan

Pertumbuhan

Ekuiti

Kontigensi Utama Kaedah Utama Corak subordinasi Kriteria Penilaian Utama

Sumber : Pierre 1999


71

Manakala Jadual 2.5 pula menunjukan ringkasan model governans bandar yang diselaraskan dengan tipologi hubungan antara kerajaan dan stakeholders perancangan dan teori politikal dalam kajian governans bandar . Jadual 2.5

Tipologi perancangan dan teori politikal yang diselaraskan dengan governans bandar

Jenis Perancangan Teori Politikal Siapa Merancang?

Jenis Proses

Objektif

Konflik

Tradisional

Demokratik

Teknokratik

Demokratik

Pakar Perancangan

Pihak awam yang ada kepentingan

Atas ke bawah (topdown)

Penglibatan : Membenarkan menyuarakan pendapat

Rasional, perancangan lebih saintifik

Proses (siapa tadbir?) yang lebih penting adalah hasil. Bertindak di atas kepentingan rakyat : mengikut majoriti Mereka popular di kalangan golongan terpinggir

Kepentingan kepada golongan tertentu terutamanya pentadbir dan pelabur

Sumber : Fainstein 1996

Kesaksamaan Atau Advokasi Sosialis

Perubahan Ketara Liberal

Jururancang dan Tiada komuniti yang perancangan. ada kepentingan Pembuat dasar ke atas menyediakan golongan beberapa miskin dan alternatif untuk etnik minoriti jangka pendek Bawah ke atas Langkah demi (Bottom-up) langkah, atau perwakilan kompromi lebih ideal tapi dengan bukan syarat keperluan pihak berkepentingan Sedikit Hasil (siapa yang menerima peubahan dari dasar-dasar faedah?) yang asal lebih penting dari proses. Tingkatkan kesaksamaan, memastikan agihan kos dan faedah Perancangan Hasil dan saksama bukan maksud selalu perancangan demokratik. tidak dibentuk. Terdapat juga Pembuat dasar tiada sokongan tidak mencapai orang awam matlamat yang diharapkan


72

Kajian yang dijalankan oleh DiGaetano dan Klemanski (1999) serta Irazabal (2005) mengenai governans bandar lebih kepada aspek governans bandar dalam konteks politik. Kedua-dua model governans bandar yang dikemukakan oleh Irazabal (2005) dan Pierre (1999) pada asasnya berkait dengan hubungan bottom-up antara masyarakat, swasta dan pemerintah dalam membangunkan bandar. Masyarakat yang menentukan bagaimana pemerintah membangunkan wilayah-bandar rayanya yang dapat meningkatkan kualiti hidup. Pihak swasta pula memerlukan kerajaan menyediakan segala kemudahan agar urusan perniagaan dapat dijalankan dengan mudah dan selesa. Kerajaan pula menjalankan tugasnya dengan penuh rasa tanggungjawab dan telus. Dalam kajian Yayasan Perumahan Sosial dan Bangunan, United Kingdom (2006), operasi governans yang baik merupakan amalan untuk memahami lebih mendalam tujuan governans bandar dan kaedah yang digunakan untuk mencapai tujuannya. Rajah 2.4 menunjukan ringkasan model governans bandar yang diselaraskan dengan tipologi perancangan dan teori politikal dalam kajian ini. Model Perancangan • Tradisional • Demokratik • Kesaksamaan Struktur Kuasa • Kumpulan Bersaing • Elit (Perniagaan) • Kesatuan • Regim

Governans Bandar Penyelarasan dan Penyelarasan semula

AGENDA TADBIRAN • Pentadbir • Pro-Pertumbuhan • Pengurusan Pertumbuhan • Reformasi Sosial

KESATUAN. Siapa mentadbir?

Model Politikan • Teknokratik • Demokratik • Sosialis •

Rajah 2.4

Sumber

Penstrukturan dan Mengstruktur semula Negara • Politikal • Perundangan • Fiskal • Konteks Pentadbiran

EKONOMI POLITIKAL BANDAR

MODEL GOVERNAN S BANDAR

Model governans bandar : kombinasi konsep Fainstein (1996) dan DiGaetano dan Klemanski (1999) : Fainstein 1996 dan DiGaetano serta Klemanski 1999


73

Amalan governans bandar yang baik boleh menjadi panduan kepada PBT mengurus dan mentadbir bandar. Jadual 2.6 menunjukkan ringkasan tujuan dan kaedah-kaedah amalan governans bandar yang baik mengikut Building and Social Housing Foundation (BSHF), United Kingdom. 1999.

Jadual 2.6 Ringkasan tujuan dan kaedah-kaedah amalan governans bandar baik

Tujuan

Kaedah-kaedah

Keterlibatan dan Penglibatan Masyarakat Tempatan

Menggalakkan identiti bandar dan rasa kepunyaan oleh rakyat; • Perbincangan awam, perancangan penglibatan dan belanjawan; • ‘Referenda’ bandar dan petion awam; • Struktur demokratik yang lebih baik dan kebudayaan

Keefisienan Pengurusan Bandar

• • • • • •

Akauntabiliti / Ketelusan

• • • • • • • •

Kemudahsampaian

• • • • •

Mengambilkira segala kepentingan awam dalam menggalakkan keefisienan dan perkhidmatan yang lebih baik; Hubungan buruh; Keefisienan pelaburan dalam infrastruktur; Kolaborasi dan kerjasama bukan persaingan; Latihan yang tepat untuk memperbaiki kapasiti pegawaipegawai PBT; Penggunaan teknologi maklumat untuk kebaikan terbaik; Pengurusan dan perancangan alam sekitar dengan kerjasama awam; Pemantauan aktiviti-aktiviti kerajaan bersama-sama dengan organisasi luaran; Prosedur yang ketat; Keterbukaan perolehan dan sistem kontrak; Ketelusan dalam penyusunan kewangan; Pendedahan maklumat; Kerangka perundangan yang adil; Kebebasan dan kemudahsampaian prosedur aduan awam; Aliran maklumat ke atas isu-isu utama; Kebiasaan dan rundingan berstruktur dengan badan-badan perwakilan dari semua bidang sektor masyarakat; Penglibatan individual dalam proses membuat keputusan; Akses kepada kerajaan oleh semua individual dan organisasi; Akses peluang ekonomi ; Pelindungan segala hak-hak semua kumpulan

Sumber :Building and Social Housing Foundation (BSHF), United Kingdom. 1999


74

2.5.3

Kepentingan Governans Bandar Dalam Era Globalisasi

Kenapa governans bandar penting dalam arus globalisasi ini? Menurut Church and Reid (1996) , Parkinson (2005), dan Gilbert (2006) seperti mana progres globalisasi kini wilayah-bandar raya semakin bergabung sebagai peneraju utama dalam ekonomi dunia dan semakin penting dalam menyambung untuk ekonomi sesebuah negara. Dalam menuju ke arah wilayah-bandar raya yang mampu berdaya saing .Wilayahbandar raya governans bandar telah menjadi dasar dan objektif utama di peringkat negara dan kerajaan tempatan. Walau bagaimanapun,globalisasi dan perubahan teknologi berpotensi untuk mempercepatkan pencapaian proses pembangunan. Cabaran-cabaran arus globalisasi ini perlu di tempuhi oleh pihak kerajaan, swasta dan awam. Dalam dunia globalisasi ini juga, persaingan adalah kunci utama jika sesebuah negara itu ingin terus dalam ekonomi global.

Ketika krisis ekonomi dunia melanda Korea pada tahun 1997 aspek-aspek governans bandar telah diterapkan dalam pembangunan Bandaraya Seoul. Perubahan momentum pembangunan Bandaraya Seoul yang diterajui oleh Datuk Bandaraya Seoul , Kun Goh adalah bertema pembangunan amalan-amalan governans bandar yang baik dalam sistem pentadbirannya (Lee 2003). Semasa krisis mata wang membelenggu negara-negara Asia, Negara Korea mengalami krisis ekonomi yang teruk dan hampir-hampir menghadapi krisis muflis. Goh dengan pantas telah mengumumkan amalan-amalan baik governans bandar sebagai agenda perubahan dalam

pentadbirannya.

Goh

telah

meningkat

produktiviti

pentadbiran

mewujudkan jaringan antara entiti awam dan swasta. Jaringan kerjasama

dan yang

melibatkan koordinasi dan kolaborasi antara pihak awam dan swasta telah menarik lebih ramai pelabur melabur di Bandaraya Seoul. Menjelang tahun 1998 ekonomi Korea semakin pulih dan rakyat mula yakin dengan kepimpinan kerajaan (Lee 2003).

Kerjasama adalah kaedah yang amat bernilai yang memberi kesan signifikan ke atas governans bandar. Maka dengan itu penglibatan agensi awam dan syarikatsyarikat swasta perlu bekerjasama demi mencapai matlamat tersebut. Maka dengan itu governans bandar memainkan peranan sebagai medium antara masyarakat sivil dan syarikat-syarikat swasta. Pembangunan perbandaran boleh dikategorikan mengikut


75

kompleksiti, kedinamikan dan kepelbagaian sektor yang menjalankan aktiviti di bandar. Kerajaan bukan sahaja mendengar masalah mereka tetapi perlu melibatkan mereka secara aktif setiap proses dasar pembangunan bandar. Peranan kerajaan tidak cukup untuk menghadapi arus globalisasi ini. John (2001) telah menggariskan lima sebab utama perubahan peranan kerajaan kepada governans bandar dalam menghadapi arus globalisasi, antaranya;

i.

Ekonomi telah menuju ke arah pengantarabangsaan dan PBT memerlukan

kepada penambahbaikan ekonomi tempatan. Maka dengan itu PBT perlu menarik ramai syarikat swasta dari seluruh dunia dan membina hubungan serta jalinan kerjasama dengan perniagaan-perniagaan swasta;

ii.

Kepelbagaian bidang polisi melibatkan keperluan sektor swasta. Ini adalah

kerana tanpa kerjasama antara sektor awam dan swasta masalah pencemaran, lalulintas, ekonomi dan pasaran buruh adalah sukar untuk diselesaikan;

iii.

Dasar-dasar awam terutama di bandar-bandar di Eropah telah meningkatkan

imej dan karakter masyarakat Eropah. PBT membentuk saluran pengaruh di sebahagian kerajaan di peringkat pusat dan timbul kesedaran untuk menjalin kerjasama dengan di luar sempadan;

iv.

Dasar-dasar baru yang lebih mencabar perlu dijadikan agenda negara seperti

isu-isu perlindungan alam sekitar dan AIDS. Secara dasarnya terlalu kompleks untuk diselesaikan oleh polisi-polisi kerajaan sahaja. Kerjasama setiap rakyat dan syarikatsyarikat swasta amat diperlukan; dan

v.

Ramai rakyat masih tidak berpuas hati dengan peranan pasif kerajaan dalam

membuat keputusan. Rakyat lebih gemar terlibat sama dalam membuat dasar dan keputusan pembangunan. Keperluan bekerjasama dalam pembangunan di bandar;

Kerajaan seharusnya mengiktirafkan kaitan pembentukan mana-mana dasar inisiatif untuk menggalakkan daya saing dan kemakmuran bandar. Giguere (2005) juga menegaskan bahawa ini mestilah dikoordinasikan dengan tindakan-tindakan


76

menyerapkan governans bandar ke dalam keadaan tempatan dan penglibatan sektor perniagaan dan masyarakat sivil. Ini adalah konkrit mekanisma yang boleh digunakan di mana-mana keadaan. Namun begitu, apa juga bentuk-bentuk governans yang dibentuk tujuannya haruslah memaksimakan fleksibiliti dalam program-program pengurusan bandar, mengutamakan keefisienan dalam penyampaian perkhidmatan dan memastikan akauntabiliti untuk penggunaan sumber-sumber yang telah dilaburkan. Greffe (2005) pula melihat governans bandar sebagai pemudahcara PBT melaksanakan pembangunan bandar yang memberikan kerjasama antara stakeholders untuk aktiviti ekonomi dan pekerjaan di sesuatu wilayah.

Menurut Giguere (2004) terdapat tiga teras utama dalam menjayakan perlaksanaan governans bandar untuk membangunkan ekonomi bandar dan mewujudkan peluang pekerjaan iaitu; i) Daya persaingan wilayah, ii) Pasaran buruh yang efisien; dan iii) Membina kapasiti sosial. Daya persaingan wilayah adalah mewujudkan jaringan antara firma-firma (kluster) dan menggalakkan kerjasama. Kerjasama

ini

mengstimulasikan

inovasi

pembangunan

produk.

Manakala

penambahbaikan governans bandar memberi kesan kepada pasaran buruh yang lebih efisien. Pasaran buruh boleh meningkatkan produktiviti pengeluaran produk bandar. Peluang pekerjaan semakin bertambah baik dan ini dapat membina kapasiti sosial. Masalah pengangguran, kemiskinan di wilayah-bandar raya dan isu-isu sosial yang lain dapat dikurangkan. Jaringan kerjasama antara pihak kerajaan dan NGO mengatasi isu-isu pembangunan wilayah-bandar raya dengan lebih efektif lagi.

Ini menunjukkan keadaan suasana pembangunan tempatan mampu melahirkan jalinan antara kedua-dua pihak antara negara atau antarabangsa. Walau apa juga aspek-aspek ini, kebiasaannya semua karakter pembangunan tempatan berjaya dalam membina kerjasama dan perlu diuruskan dan ditadbirkan secara betul. Kerjasama ini dilihat sebagai kemajuan pembangunan tempatan dan dengan ciri-ciri governans yang baik menentukan kualiti mereka. Governans bandar meliputi perhubungan stakeholders dan institusi-institusi berinteraksi dan dikenalpasti berlaku di dalam bandar (Devas & Philip 2004). Stakeholders dan institusi seperti sektor perniagaan swasta, sektor korporat tidak formal, termasuk masyarakat sivil seperti organisasi komuniti, NGO, parti-parti politik, kumpulan agama, persatuan pedagang


77

dan pertubuhan-pertubuhan pedagang wilayah dan PBT. Ketanggungjawaban dan ketelusan kerajaan dalam menjalankan peranan dalam membangunkan wilayah-bandar raya meningkatkan kefahaman stakeholders lain dalam governans bandar kepada kerajaan. Ini akan meningkatkan ekonomi bandar jangka panjang. Maka dengan itu, peranan governans bandar dalam penting dalam era globalisasi ini. 2.5.4

Peranan Governans Bandar Dalam Pembangunan Negara

Anjakan kepada ekonomi globalisasi termasuklah gerakan modal pelaburan dan gabungan sektor ekonomi dunia dalam konteks perbandaran telah berubah kepada cabaran pengurusan bandar. Aspek pengurusan bukan hanya mementingkan kehendak individu tertentu tetapi semua kehendak masyarakat. Maka dengan itu satu hala baru dalam sistem wilayah-bandar raya diwujudkan iaitu governans bandar. Governans bandar boleh didefinisikan

sebagai proses yang perubahan peranan kerajaan

menentukan segala corak pembangunan dan kehidupan rakyat kepada peranan kerajaan yang menggalakkan polisi, program dan program kepada satu rangkaian yang dibina melalui pelbagai stakeholders seperti sektor swasta, NGO dan setiap lapisan masyarakat. Governans bandar merangkumi mekanisma, proses dan institusi melalui warga bandar dan kumpulan yang berartikulasi melalui kepentingan, menjalankan hak-hak perundangan dan membentuk polisi serta perlaksanaan melalui sinergi penglibatan sektor swasta dan awam.

Dalam tahun 1995, satu persidangan antarabangsa meja bulat mengenai governans amalan-amalan baik bandar dan pembangunan keterlibatan telah diselaraskan dalam satu Forum Dasar Pembangunan Yayasan Jerman untuk Pembangunan Antarabangsa di Berlin, Jerman. Ini adalah sebagai persiapan untuk Persidangan Antarabangsa Bangsa-bangsa Bersatu

bagi Penempatan Manusia

(HABITAT II) yang diadakan di Istanbul, Turki pada Jun 1996. Ini adalah sebagai sebahagian proses Pertubuhan Bangsa-bangsa Bersatu (UN) untuk membangunkan agenda perbandaran dan mengenalpasti kaedah-kaedah serta amalan-amalan dalam melaksanakan Agenda 21 peringkat tempatan. Matlamat Persidangan Meja Bulat Berlin ini adalah untuk menimbulkan kesedaran dan kepentingan governans bandar serta demokrasi tempatan demi kesedaran penduduk.


78

Demi strategi-strategi masa hadapan pembangunan wilayah-bandar raya dan untuk menjana perspektif yang lebih luas, keperluan elemen dan langkah-langkah untuk memberikan konsep ketanggungjawaban masyarakat wilayah-bandar raya ke arah orentasi yang lebih pratikal. Pihak kerajaan, masyarakat sivil dan swasta bersama-sama menjana pembangunan bandar. Rakyat yang memilih kerajaan, maka kerajaan perlu bersama-sama dengan rakyat membangunkan negara, wilayah atau bandar. Pihak NGO juga berperanan sebagai agen pembangunan di wilayah-bandar raya agar memastikan kesejahteraan dan kemapanan kualiti hidup di bandar. Kajian governans bandar banyak dijalankan oleh ramai sarjana dalam bidang sosiologi, politik, ekonomi dan perancangan bandar meliputi berbagai sektor yang melibatkan hubungan manusia dan isu-isu pembangunan bandar. Antara-antara kajian governans bandar yang telah dijalankan berdasarkan kepada isu-isu perbandaran dan PBT adalah:

i.

Chapman dan Lowndes (2008) telah menjalankan kajian bersama Pejabat

Timbalan Perdana Menteri Britain (ODPM) sejak tahun 2006 mengenai hubungan governans bandar dengan pembangunan komuniti mengikut agama di Britain. Kumpulan-kumpulan ini dianggap sebagai stakeholders utama dalam governans bandar di bandar-bandar besar di United Kingdom. Peranan mereka bukan hanya tertumpu kepada kerja-kerja kebajikan dan amal sahaja tetapi merangkumi pembangunan kapasiti kepada kemimpinan komuniti yang mewakili masyarakat di peringkat PBT. Peranan dan input-input mereka mengenai isu-isu sosial, ekonomi dan fizikal tempatan adalah penting kepada pembuat dasar perbandaran dan perancang bandar. Ini adalah selaras dengan Dasar Komuniti Mapan Britain (British Sustainable Communities Policy) yang dijayakan oleh kerajaan;

ii.

Laquian (2008) telah menjalankan kajian mengenai governans bandar di

peringkat mega wilayah-bandar raya di Asia. Beliau telah mengenalpasti masalahmasalah wilayah-bandar raya di negara-negara Asia yang boleh menggagalkan governans bandar di antaranya a) Konflik keadilan dan fragmentasi wilayah; b) Kekurangan kapasiti kewangan; c) Keterlibatan warga bandar; dan d) Ketelusan dan akauntabiliti. Beliau juga telah mencadangkan beberapa strategik dalam menjayakan governans bandar ini antaranya a) Autonomi governans tempatan; b) Governans wilayah campuran; dan c) Kesatuan governans wilayah. Beliau berpendapat


79

kepentingan governans bandar di mega wilayah-bandar raya adalah untuk mengekalkan kestabilan suasana ekonomi dan politik serta kemapanan alam sekitar di Wilayah Asia. Dengan ini keamanan dan kestabilan ekonomi wujud di rantau ini;

iii.

Mitchneck (2007) telah menjalankan aspek-aspek governans bandar seperti

penglibatan awam, perkongsian antara awam dan swasta, ketelusan, akautabiliti dan keputusan dari bawah ke atas (bottom-up) digunakan untuk menentukan keputusan pembangunan guna tanah di Rusia. Ini secara tidak langsung dapat memasarkan harta tanah di bandar-bandar utama di Rusia dan menarik pelabur asing melabur di Rusia;

iii.

Marissing, Bolt dan Kempen (2006) telah menjalankan kajian governans

bandar dan penyatuan sosial yang memberi kesan kepada pengstrukturan semula dasar perbandaran di dua bandar utama di Belanda iaitu Utrecht dan The Haque. Salah satu persoalan penting yang dibangkitkan dalam kajian ini, adakah proses governans bandar boleh mewujudkan lebih penyatuan sosial

dan kesejahteraan di kawasan

kejiranan? Kajian ini telah mengenalpasti tiga jenis penyatuan yang berbeza iaitu mendatar (penyatuan penduduk di antara kawasan kejiranan), menegak (jalinan kerjasama antara pembuat dasar dan pihak-pihak lain yang menentukan pembangunan di kawasan kejiranan) dan institusi (jalinan kerjasama antara penduduk, pembuat dasar dan pihak-pihak yang berkepentingan. Penyatuan sosial antara masyarakat ini mewujudkan kawasan kejiranan yang selamat dan sejahtera;

iv.

Kim dan Dickey (2006) telah mengenalpasti aspek-aspek governans bandar

yang boleh digunakan dalam merancang penambahbaikan sistem pengangkutan awam terutamanya sistem laluan bas di Bandar raya Seoul. Komuniti penduduk bersamasama dengan Kerajaan Metropolitan Seoul telah terlibat secara langsung dalam merancang sistem laluan dan perjalanan bas di Bandaraya Seoul. Komuniti yang terlibat adalah para professional sektor awam dan swsta, NGO, Persatuan Ibubapa dan Guru penduduk tempatan pelajar universiti dan ahli-ahli politik;

v.

Bingham (2006) telah mengenalpasti tiga perkara utama dalam governans

bandar baru iaitu hiliran (upstream) – jalinan kerjasama yang melibatkan ramai perwakilan, pertengahan (middlestream) – melibatkan perwakilan-perwakilan tertentu


80

hanya fokus kepada isu yang dibincangkan dan huluan (downstream) melibatkan pelaksanaan dan pemantauan polisi-polisi awam. Dalam kajian beliau governans baru ini digunakan sebagai proses kerjasama antara warga bandar dengan beberapa stakeholders yang berkaitan. Governans bandar ini menggalakkan warga bandar terlibat dengan keputusan-keputusan polisi yang bercirikan bottom-up. Penglibatan stakeholders utama governans bandar ini mewujudkan satu kolaborasi yang baik dalam merancang dan membangunkan bandar. Ini berbeza dengan konsep pelaksanaan kawal dan perintah (business-as usual command and control) yang pernah diamalkan.

vi

Stewart (2006) dalam kajiannya mengenai rekabentuk penunjuk-penunjuk

governans bandar yang baik bagi kepentingan penglibatan rakyat dan penilaian pembangunan Bandaraya Vancouver, Kanada. Berdasarkan kepada penunjukpenunjuk governan bandars yang baik oleh UN-HABITAT pada tahun 2005, beliau telah menjalankan analisis mengenai bilangan penduduk yang membuang undi untuk Pilihan raya Kerajaan Tempatan Vancouver dari tahun 1984-2005. Kajian beliau mendapati mereka yang berjaya menduduki kerusi Kerajaan Tempatan Vancouver perlu mematuhi penunjuk-penunjuk governans bandar yang baik UN-HABITAT bagi mewujudkan suasana yang harmoni dan kesejahteraan kepada rakyat.

vii.

Keil (2006) telah menjalankan kajian mengenai hubungan antara stakeholders

yang aktif dalam governans bandar dari segi struktur pentadbiran politik dan institusi berkaitan. Kajian ini juga mendapati wujud ketidaksefahaman antara ruang dan kuasa dengan penggunaan, adaptasi serta pembentukan kawasan. Strategi konsep bottom-up dan top-down dalam governans bandar telah digunakan untuk melihat kesan postif dan negatif program pembangunan perbandaran yang memberi kesan kepada penduduk.

viii.

Gilbert (2006) dalam kajiannya mengenai perubahan pembangunan Bandaraya

Bogota di Amerika Latin dari aspek sosial, ekonomi dan fizikal. Beliau telah mendapati lima perkara utama yang memperbaiki governans bandar di Bogota; iaitu a) Tanggungjawab pembangunan fiskal; b) Perubahan dalam sistem perkhidmatan awam yang semakin efisien dan efektif; c) Sikap masyarakat sivil dalam menjaga keamanan Bogota; d) Kejujuran dan ketelusan masyarakat Bogota dalam mengatasi gejala rasuah; dan e) Kebanggaan Warga Bogota terhadap pembangunan Bogota. Gilbert


81

(2006) juga menganggap Bogota sebagai model bandaraya yang telah mengamalkan prinsip-prinsip governans bandar yang baik;

ix.

Laurila (2004) telah menjalankan kajian governans bandar yang boleh

dibahagikan kepada fungsian reaktif and fungsian proaktif. Fungsian reaktif governans bandar beroperasi untuk jangka masa pendek. Fungsian reaktif menggerakkan semula kerjasama antara semua peringkat stakeholders jika ketika sesuatu berlaku pada masa itu seperti bencana alam atau peperangan. Tumpuan governans bandar ini adalah lebih kepada kebajikan penduduk yang tinggal di kawasan bandar. Manakala fungsian proakif governans bandar menitikberatkan penggunaan sepenuhnya potensi kekuatan antara stakeholders dalam mengambilkira keefisienan ekonomi; dan

x.

Giguere (2004) mendapati beberapa faktor yang menghalang kepada kejayaan

perlaksanaan governans bandar iaitu a) Tiada hubungan antara objektif dasar negara dengan matlamat tempatan; b) Fleksibiliti pentabiran adalah terhad di kebanyakan program-program awam seperti pembangunan ekonomi tempatan dan pekerjaan; c) Hubungan akauntabiliti yang lemah antara pihak awam dan swasta; dan d) Kerjasama antara pihak awam dan swasta adalah berasaskan kepentingan pihak-pihak tertentu. Hubungan baik antara stakeholders dalam governans bandar menjamin kesejahteraan dan kemapanan kualiti hidup penduduk diwilayah-bandar raya.

Berdasarkan kepada kajian-kajian di atas, tertumpu kepada amalan-amalan governans bandar yang baik menjurus kepada holistik pembangunan sejagat. Kajiankajian yang dijalankan mendapati pembentukan perkongsian sinergi antara kerajaan dan stakeholders melahirkan masyarakat mampu membina kekuatan ekonomi dan menawarkan kualiti hidup yang tinggi serta sejahtera. Owen (2002) berpendapat governans bandar seolah-olah mewujudkan public interest partnership di mana amalan-amalan governans bandar yang baik ini menjadi pusat yang menemukan keperluan-keperluan masyarakat sivil dan ahli-ahli perniagaan yang menjana pembangunan ekonomi bandar dan seterusnya membangunkan negara. Di era globalisasi ini amalan-amalan governans bandar yang baik tidak memadai dan perlu ke arah governans bandar yang lebih effisien. PBT juga perlu berdepan dengan kepelbagaian kepentingan kumpulan masyarakat yang mesti dipenuhi, dan pelbagai


82

isu sosial serta pengaruh negatif yang dihadapi. Kerjasama, penglibatan dan sokongan masyarakat amat diperlukan untuk menanganinya (Maloney, Smith and Stoker 2000).

Ramai sarjana perancangan bandar berpendapat bahawa proses perubahan pada masa kebelakangan ini tidak hanya dipengaruhi oleh perancangan sektor awam, governans bandar dan perlaksanaan program pembangunan setempat tetapi juga oleh pelbagai anasir luar. Salah satu daripada pengaruh luaran tersebut berlaku melalui perluasan pasaran dalam pasca moden yang dikenali sebagai globalisasi ekonomi. Umumnya definisi ini menjelaskan bahawa pelbagai masyarakat di dunia menjadi terangkum ke dalam suatu masyarakat dunia yang besar. Ini selaras dengan pendapat Merrien (1998) mengenai kesan governans bandar daripada perubahan spatial ini pula dapat dilihat daripada segi peningkatan daya saing dan perkembangan wilayah-bandar raya selanjutnya. Ini adalah untuk merealisasikan matlamat pembangunan sosial ekonomi dan antara wilayah yang seimbang, adil dan saksama agar impak globalisasi perlu dilihat secara menyeluruh dalam konteks governans bandar.

Mereka menjadi saling bergantung antara satu sama lain dalam proses pengeluaran dan penggunaan. Sarjana pembangunan berpendapat bahawa dunia tanpa sempadan yang dibentuk itu menyebabkan negara hilang keupayaan untuk merancang ke arah pencapaian matlamat pembangunan sendiri kerana alat perlaksanaan pelbagai dasar ekonomi menjadi tidak berkesan dan negara menjadi ‘jaluran penghantaran modal global� dan tertakluk kepada “gerak kuasa pasaran dunia�. Maka dengan itu berlakukan persaingan ekonomi antara wilayah-bandar raya negara dengan negara lain. Dalam konteks ini, KGB memainkan peranan yang penting. Pachione (2005) juga menjelaskan bahawa pelaburan dalam sektor dan strategik di kawasan wilayahbandar raya bukan sahaja menggerakkan pelaburan melalui limpahan dari pusat pertumbuhan utama ke pusat di hierarki di bawahnya seperti yang ditekankan oleh Christaller (1966), Hirchman (1958) dan Mydral (1957), tetapi juga secara mendatar iaitu antara pusat pertumbuhan dengan pusat pertumbuhan yang lain pada hierarki yang sama. Ini selaras dengan pendapat Montogemry, Stren dan Barney (2004) bahawa galakan dan perkembangan sektor utama disebabkan governans bandar yang bercirikan ketelusan, penglibatan, akauntabliti, berkesan dan efisien yang memberi implikasi persaingan kepada wilayah-bandar raya.


83

2.5.5

Governans Bandar di Malaysia

Pembangunan perbandaran di Malaysia adalah enjin pertumbuhan ekonomi negara yang mempunyai peranan yang amat penting dalam pencapaian wawasan untuk menjadi negara maju menjelang tahun 2020. Sepanjang dua dekad yang lalu tahap perbandaran di setiap negeri telah menunjukkan peningkatan yang signifikan dan dijangka terus meningkat pada masa depan.

Bagi menangani dan mengurus

peningkatan ini dengan baik, wujud keperluan terhadap perancangan, pembangunan dan pengurusan perkhidmatan perbandaran yang lebih bersistematik dan efisien supaya kualiti hidup yang lebih baik dapat dinikmati di bandar. Zulkurnain (2000, 2002) berpendapat potensi perkembangan bandar perlu dirancang dengan sebaik mungkin selaras dengan perubahan teknologi dan cabaran globalisasi supaya dapat memberi sumbangan yang maksimum kepada pertumbuhan ekonomi negara.

Cabaran-cabaran governans bandar ini memerlukan pihak terbabit lebih fokus dalam menjalankan setiap tanggungjawab terhadap pembangunan bandar. Hubungan baik antara masyarakat dengan kerajaan perlu dipelihara. Selaras dengan proses perbandaran yang pesat menjelang tahun 2020, governans bandar di Malaysia berdepan dengan pelbagai cabaran yang amat kompleks. Bagaimanapun, penglibatan banyak agensi dan jabatan dalam pengurusan perbandaran menyebabkan banyak tindakan sukar untuk diselaraskan dan menjejaskan keberkesanan tindakan tersebut. Pengurusan dan pentadbiran perbandaran yang baik juga perlu mengambilkira keupayaan sesebuah PBT yang mempunyai tahap kemampuan yang berbeza dari segi gunatenaga, kemahiran dan kemampuan kewangan untuk memberi perkhidmatan yang baik kepada penduduk di sesebuah wilayah-bandar raya (Zulkurnain 2002).

Kajian mengenai governans bandar di Malaysia yang dijalankan oleh Phang (2001), Mohd. Yusof, Mohd Shukri dan Rashila (2001) banyak berkisar kepada peranan PBT dalam meningkatkan kualiti hidup bandar. Misalnya Phang (2001) berpendapat governans bandar adalah berkaitan dengan sistem PBT dalam mentadbir dan mengurus pembangunan bandar. Warga bandar semakin sedar tentang hak-hak mereka untuk mendapat kualiti hidup yang lebih baik. Maka dengan itu PBT perlu mengambil langkah-langkah perubahan segera kepada governans bandar. Demi


84

berhadapan dengan cabaran ini, PBT perlu bersedia menilai kekuatan dan kelemahan dalaman dan meneroka desakan-desakan positif yang mungkin menyumbang kepada kemapanan. Phang (2001) juga menambah bahawa campur tangan ahli-ahli politik dalam pengurusan PBT dan governans bandar sepatutnya dilihat dari dimensi positif bukan sebagai satu halangan. Dalam melaksanakan governans bandar yang berkesan peranan ahli-ahli politik dan ahli-ahli majlis dalam sistem pentadbiran PBT perlu diambil kira kerana mereka merupakan wakil suara rakyat.

Mohd. Yusof, Mohd. Shukri dan Rashila (2001) pula berpendapat PBT di Malaysia perlu mengkaji semula peranan governans bandar selaras dengan perubahan globalisasi. Perubahan ini juga memenuhi perubahan semasa dan akan datang. Fungsi dan tanggungjawab peringkat-peringkat kerajaan iaitu persekutuan, negeri dan kerajaan tempatan bersama-sama dengan stakeholders governans bandar yang lain seperti sektor swasta dan orang awam. Ini adalah sebagai refleksi perubahan kemampuan yang dibawa oleh kepantasan transformasi teknologi. Mohd. Yusof, Mohd. Shukri dan Rashila (2001) juga mencadangkan bahawa perubahan governans bandar di Malaysia adalah penting selari dengan perubahan struktur masyarakat. PBT sepatutnya diberi lebih kuasa autonomi, penghakupayaan masyarakat sivil dan menggalakan lebih banyak sektor swasta terlibat dalam pembangunan.

Tun Dr Mahatir dalam ucapannya di Seminar Urban Management Good Urban Governance pada tahun 2002 menyatakan bahawa governans bandar sekarang sudah menjadi amat kompleks dan memerlukan ilmu pengetahuan dan keefisienan pengurusan yang tinggi. Lebih banyak kemudahan yang lebih

rumitlah

bandar raya dapat

pengurusan

pentadbiran

dan

kosnya.

diadakan Penduduk

di bandar wilayah-

mengurangkan kerumitan dan kos dengan memberi kerjasama

kepada PBT dan berdisplin dalam menggunakan kemudahan awam. Pertumbuhan wilayah-bandar raya perlu dikawal supaya ia tidak padat. Menurut Megie (2007) pembangunan

menjadi slum kerana terlalu

yang diadakan hendaklah teratur dan

tertib, dibekalkan dengan kemudahan asas seperti elektrik dan air, jalan, lampu serta pelbagai kemudahan.

PBT bertanggungjawab untuk menentukan pembangunan

bandar baru, pemulihan kawasan dan bandar lama agar dapat diurus dengan baik. Ini secara langsung memberi faedah yang menyeluruh kepada rakyat.


85

Kepentingan penduduk perlu diambilkira

dan penduduk

pula

perlu

memberi kerjasama kepada PBT. Hanya dengan kerjasama semua pihak barulah PBT dapat mengurus pentadbiran bandar-bandar dengan baik dan berkesan. Terdapat jurang perbezaan yang besar antara harapan yang diletakkan oleh masyarakat terhadap sesebuah

PBT dengan

kemampuannya untuk

memenuhi

harapan

tersebut.

Kepelbagaian peranan yang diharapkan dapat dimainkan oleh PBT untuk menjadikan wilayah-bandar raya yang sejahtera dengan kualiti hidup yang tinggi memberi tekanan kepada mereka untuk mempunyai organisasi yang kukuh. Tekanan lebih dirasakan oleh PBT yang bersaiz sederhana dan kecil yang tidak berkemampuan dari segi kewangan, gunatenaga, kemahiran dan peralatan untuk menyediakan perkhidmatan yang diharapkan oleh rakyat yang menerima faedah pembangunan (Zulkurnain 2000).

Phang (2008) berpendapat bahawa PBT sebagai pemangkin dalam pembangunan tempatan dan berperanan penting dalam mengagihkan faedah pembangunan kepada rakyat. Sebagai sebuah negara yang mengamalkan sistem ekonomi yang terbuka, PBT tidak dapat lari daripada arus globalisasi. Kerjasama, penglibatan dan sokongan masyarakat amat diperlukan untuk menanganinya. Bagaimanapun, penglibatan masyarakat yang rendah terhadap aktiviti yang dianjurkan oleh PBT juga menyebabkan hasrat PBT untuk melibatkan masyarakat dalam perancangan dan pembangunan kawasan mereka juga tidak dapat dipenuhi. PBT juga perlu berdepan dengan kepelbagaian citarasa dan kepentingan kumpulan masyarakat yang mesti dipenuhi dan ditangani dengan bijaksana. Ini disertai dengan pelbagai isu sosial dan pengaruh negatif yang perlu dihadapi oleh PBT.

Gagasan 1 Malaysia : Rakyat Didahulukan dan Pencapaian Diutamakan merupakan gagasan penting betapa sebuah kerajaan yang dipilih oleh rakyat, kerajaan harus dapat menunaikan tanggungjawab yang telah diamanahkan sebaik mungkin. Konsep 1 Malaysia menjadi pemangkin kepada proses transformasi sosial yang mengarah kepada kemajuan negara, kesejahteraan kehidupan masyarakat dan menambahbaik sistem penyampaian kerajaan. 1 Malaysia adalah berdasarkan kepada konsep keadilan kepada semua. Ini bermakna tiada kumpulan masyarakat dipinggirkan dan bantuan serta peluang diberikan berdasarkan kepada keperluan dan merit. Namun demikian, hak yang termaktub dalam Perlembagaan dipatuhi dan


86

pembangunan pada tahap yang berbeza bagi kumpulan yang berlainan harus diambilkira (JPM 2010). Gagasan ini perlu dilaksanakan sepenuhnya oleh PBT.

Perdana Menteri ketika ucapan pelancaran Pelan Hala Tuju Program Transformasi Kerajaan (PTK) pada 28 Januari 2010 menyatakan bahawa Prinsip Rakyat Didahulukan adalah perhatian sesuatu bidang atau sektor yang sangat diperlukan dan dikehendaki oleh rakyat dan mengagihkan sumber-sumber yang terhad itu secara bijaksana. Ini tidak terkecuali rakyat di peringkat PBT. Pencapaian Diutamakan adalah ketelusan dan akauntabiliti kerajaan untuk keberhasilan yang dapat dilihat dan dirasai oleh rakyat dan disampaikan dengan serta merta adalah diperlukan. Maka dengan itu peranan PBT di peringkat tempatan sangat penting dalam menjayakan gagasan ini. Selaras dengan itu PTK menjadi agenda utama kerajaan mengenai apa yang dilakukan dan apakah yang sudah disampaikan. Keberhasilan PTK membolehkan negara mencatat pertumbuhan ekonomi pesat, perpaduan masyarakat yang ampuh dan sistem penyampaian kelas pertama (JPM 2010).

PTK membantu memperkemaskan mutu sistem penyampaian kerajaan demi menjamin persekitaran yang lebih kondusif pada semua peringkat pentadbiran, pengurusan, perniagaan dan perkhidmatan bagi meningkatkan mutu hidup rakyat. Apa yang berlaku pada peringkat antarabangsa diterjemah kepada realiti pada peringkat nasional dan tempatan. Dalam suasana persekitaran global yang semakin mencabar, daya persaingan negara berada pada kedudukan penuh risiko dan boleh tergugat sehingga boleh memberi kesan ke atas kualiti kehidupan rakyat. Unsur-unsur ekonomi negara perlu diperkemaskan secara struktur supaya negara dapat meningkatkan kadar pertumbuhan ekonominya. Kerajaan mewujudkan pelbagai strategik perlaksanaan PTK melalui kementerian dan jabatan-jabatan kerajaan agar gagasan 1 Malaysia dapat dijayakan dengan sempurnanya (JPM 2010).

Maka dengan itu DPN (2006) oleh JPBD Semenanjung Malaysia telah dirangka untuk menekankan peri penting governans bandar. Teras 6 DPN (2006) menyatakan bahawa governans bandar merupakan keupayaan institusi perlu diperkukuhkan untuk melaksanakan pentadbiran dan pengurusan perbandaran yang lebih berkesan dan efisien. Di samping itu amalan governans korporat yang baik dapat


87

menggalakkan budaya pengurusan yang terbuka, berintegriti dan bertanggungjawab dalam mengurus pembangunan bandar. DPN (2006) juga menekankan bahawa penglibatan masyarakat digalakkan dalam perancangan dan governans bandar. Penggunaan teknologi inovatif dalam perancangan, pembangunan dan pengurusan perkhidmatan perbandaran menggalakan governans bandar yang lebih efisien.

Menurut Lowndes, Pratchett dan Stoker (2006), PBT sebagai jentera pemangkin pembangunan di peringkat tempatan perlu menyusun orientasi, strategi dan peranan mereka untuk menghadapi cabaran globalisasi itu dan mengeksloitasikan peluang yang wujud daripada perkembangan ekonomi ini. Persoalan di sini, adakah PBT mempunyai keupayaan dan berkemampuan untuk menerima peranan baru ini? PBT juga perlu berdepan dengan kepelbagaian citarasa dan kepentingan kumpulan masyarakat yang mesti dipenuhi, serta pelbagai isu sosial dan pengaruh negatif yang dihadapi. Secara ringkasnya, Malaysia berjaya meneruskan kelangsungannya dan makmur dalam tempoh lebih 50 tahun sebahagian besarnya kerana adanya azam politik, pragmatisme dan pelaksanaan dasar yang berkesan. Kebanyakan negara membangun di mana usaha mewujudkan governans bandar yang baik gagal dan musnah akibat kurangnya azam politik di peringkat atas dan birokrasi yang tidak ada kerjasama dan rasuah di peringkat bawah, Malaysia kekal pada landasannya.

Maka dengan itu untuk terus kekal pada landasannya, baik diperingkat persekutuan, negeri dan tempatan, JPM telah menubuhkan PEMUDAH. Ini adalah hasil kerjasama antara sektor awam dan swasta yang bertujuan mempermudahkan operasi dan meningkatkan keefisienan serta keberkesanan sistem penyampaian awam. Governans bandar yang baik melibatkan penyertaan orang ramai secara aktif dan menyeluruh, maka pendemokrasian yang lebih meluas juga perlu diwujudkan. Warga bandar yang ada sekarang lebih berpendidikan, canggih dan berpengetahuan, maka tuntutan yang mereka buat daripada kerajaan juga bertambah, tetapi kefahaman mereka berkurangan. Stakeholders mahukan kerajaan yang progresif dan bersifat representatif kepada rakyat. Mereka mahu menjadi sebahagian daripada proses membuat keputusan yang mempunyai kesan terhadap kehidupan dan nasib mereka. Mereka lebih berminat untuk mengecapi hasil daripada mematuhi peraturan dan menyambut baik dan menghargai kerajaan yang mudah didekati dan diajak berunding.


88

2.6

KONSEP HUBUNGAN BANDAR

KEEFISIENAN

DENGAN

GOVERNANS

Keefisienan kini menjadi sebahagian daripada agenda perkhidmatan awam kerajaan dan pembangunan wilayah-bandar raya di era kontemporari ini. Kepentingan sesebuah bandaraya menjadi lebih efisien bukan sahaja disebabkan kepincangan pembangunan dan pelbagai tragedi tetapi juga sebagai inisiatif bagi menangani isu daya saing dalam era globalisasi. Kesemua ini membawa kerugian nyawa dan harta bahkan merupakan petanda ketidakefisienan perancangan, pelaksanaan dan pemantauan pembangunan di peringkat bandar, negeri mahupun negara. Dalam pada itu kedudukan ekonomi makro, penyediaan kemudahan awam yang berkualiti, governans yang efisien, dan jaminan keselamatan menjadi ukuran bagi kebanyakan pelaburan baru, perdagangan dan jaringan kerjasama global. Sehubungan itu, langkah membentuk KGB semakin relevan, malah memerlukan komitmen semua stakeholders di kawasan bandar.

Keefisienan merupakan satu konsep yang amat luas, tidak mutlak dan sering dikaitkan dengan kriteria lain bagi menunjukkan tahap keefisienan dalam pelbagai bidang ilmu dan ruang pembangunan sama ada bandar, wilayah atau negara. Keefisienan seringkali digunakan oleh ahli ekonomi, jurutera, organisasi, ahli teori, konsultan, ahli politik dan pengurus bagi menilai dan meningkatkan keefisienan (ODPM 2004). Pelbagai tragedi dan bencana telah berlaku di pelbagai negara termasuk Malaysia yang sering kali berdepan dengan tragedi banjir kilat, tanah runtuh, jenayah berat (rompakan dan pembunuhan), pembuangan kerja, kemalangan dan kesesakan lalu-lintas, dan sebagainya. Tragedi-tragedi ini bukan sahaja membawa kerugian nyawa dan harta tetapi hakikatnya ia memperlihatkan ketidakefisienan perancangan, pelaksanaan dan pemantauan pembangunan di peringkat bandar, negeri mahupun negara. Dalam era globalisasi, strategi pembangunan wilayah-bandar raya perlu berganjak ke arah memperkukuhkan daya saing berteraskan keefisienan yang banyak diamalkan oleh PBT di negara-negara maju. Keefisienan amat penting bukan sahaja dalam proses pembangunan negara terutama daripada segi perlaksanaan, malah ia penting dalam proses pengawalan dan pemantauan pembangunan. Ini kerana, tanpa pemantauan dan pengawalan yang baik, ketidakefisienan boleh berlaku tanpa mengira masa, waktu dan keadaan. Ini boleh mengurangkan keyakinan stakeholders kepada kemampuan PBT mengurus dan mentadbir kawasan tempat tinggal mereka.


89

2.6.1

Konsep Keefisienan

Bagi mengupas persoalan governans bandar dan keefiesienan, didapati penelitian terhadap kajian-kajian lepas hanya melihat efisien dalam konteks keperluan ekonomi. Keefisienan juga merupakan isu dan topik yang digemari oleh ahli-ahli ekonomi dan pentadbiran. Konsep keefisienan dalam Ensaiklopedia Governans Vol 1 dan II (2007) pada asasnya dirujuk sebagai keefisienan sesuatu proses yang mengarah kepada pengeluaran atau perkhidmatan yang menguntungkan dan meminimumkan input. Dalam konteks ini, keefisienan melibatkan suatu kitaran yang memerlukan input, proses yang menggembelengkan input-input, dan akhirnya menjana output yang berupa pendapatan, keuntungan, kualiti pengeluaran dan perkhidmatan sama ada dalam jangka masa pendek atau jangka masa panjang.

Keefisienan sering dikaitkan dengan dua dimensi yang kontras; antara kecemerlangan, pendapatan dan keuntungan output dalam proses pengeluaran atau perkhidmatan dengan kemerosotan, kerugian dan pembaziran yang melanda sesebuah firma, industri, wilayah dan negara. Manakala Gershon (2007) mentaksir efisien sebagai usaha mencari penggunaan yang terbaik ke atas sumber yang ada bagi memenuhi tuntutan dan keperluan masyarakat awam. Sehubungan dengan itu dalam konteks ini Gershon (2007) memberikan perhatian terhadap langkah yang perlu diambil bagi meningkatkan tahap keefisienan antaranya; i.

ii.

Mengurangkan input

Meningkatkan output

-

Mengurangkan kos pengguna

-

Mengurangkan kos pekerja

-

Meningkatkan sistem dan proses dalam pengeluaran

iii.

Meningkatkan hasil

-

Working smarter

-

Bekerja dengan fokus yang lebih baik

-

Meningkatkan sistem dan proses untuk menyampaikan perkhidmatan

-

Meningkatkan kemahiran pekerja


90

Sehubungan itu dalam konteks ini Gershon (2007) memberikan perhatian terhadap langkah yang perlu diambil bagi meningkatkan tahap keefisienan yang sering diperdebatkan dalam konteks governans, pengurusan, pengeluaran, pembangunan dan pengendalian perkhidmatan yang diberikan atau ditawarkan oleh sesebuah agensi perkhidmatan awam mahupun swasta kepada pelbagai end users termasuk penduduk, pelabur dan pelbagai segmen pengguna. Sehubungan itu dalam konteks ini, terdapat pelbagai dimensi dan sektor keefisienan dalam kajian ilmiah. Antara yang paling awal adalah keefisienan ekonomi, keefisienan sosial, keefisienan guna tenaga. Sementara dalam era kontemporari pula, keefisienan sering dikaitkan dengan keefisienan ekologi keefisienan daya saing dan keefisienan governans.

Selain itu, beberapa elemen yang berkaitan dengan keefisienan seharusnya melibatkan ketelusan untuk mengatur sumber yang ada, antaranya melalui beberapa metod. Dalam pada itu, elemen yang berkaitan dengan ketidakefiesenan pula seharusnya mengambilkira elemen keperluan meningkatkan kualiti dan kuantiti perkhidmatan output. Sebagai contoh, memberi penekanan terhadap penyediaan kemudahan sokongan yang diperlukan bagi meningkatkan tahap keperluan masyarakat. Persoalannnya, kenapa aspek keefisienen menjadi begitu penting? Bagi menjawab persoalan tersebut perkara yang perlu diberikan perhatian adalah kerajaan perlu meningkatkan mutu perkhidmatan yang efisien dan rakyat bersama dengan kerajaan untuk meningkatkan persaingan PBT. Maka dengan itu PBT dapat menyediakan perkhidmatan dengan lebih baik.

Bagi sektor perumahan keefisienan membolehkan pengguna mendapat yang terbaik daripada agenda pembangunan yang dirancang. Seterusnya, keadaan ini mempengaruhi peningkatan dalam konteks governans pihak kerajaan melalui meminimumkan nilai wang di samping mengurangkan risiko ketidakpastian pemilik ke atas sumber yang ada. Justeru itu, keefisienan ekonomi pada asasnya lebih memberikan penekanan terhadap peruntukan/undang-undang dan yang berkaitan dengan struktur pengurusan. Kajian oleh Stone (1989) mendapati bahawa pertimbangan terhadap keefisienan seringkali dikaitkan dengan keberkesanan pihak mengimplementasikan peruntukan atau undang-undang sedia ada. Ini bermakna


91

semakin tinggi tahap keefisienan atau keberkesanan peruntukan atau undang-undang yang sedia ada maka semakin efisien peranan sesebuah organisasi.

Menurut Jacobs (1984), Schmidheiny (2000), Pina dan Torres (2001), Smith (2004), Herrera dan Pang (2005) serta Dong, David dan Cavusgill (2008), peranan membuat keputusan adalah penting bagi memastikan keefisienan oleh sesebuah organisasi / institusi di wilayah-bandar raya. Ini bermakna semakin tinggi tahap keefisienan sesuatu organisasi / institusi maka semakin rendah kos yang ditanggung oleh pihak kerajaan yang akhirnya memberi peluang untuk mendapatkan pulangan yang lebih baik. Hubungan baik dan saling berinteraksi antara stakeholders dalam governans bandar secara tidak langsung menggambarkan hakikat bahawa KGB begitu relevan bagi memastikan negara dan bandaraya dapat berdaya saing di persada global. Di era globalisasi ini, amalan baik governans bandar mungkin tidak lagi relevan yang sesebuah wilayah-bandar raya itu untuk terus berdaya saing.

Ini adalah kerana setiap perkara yang dilakukan perlu efisien dan berkesan agar segala perancangan yang dilakukan boleh dilaksanakan dengan baik. Maka dengan itu KGB merupakan agenda pembangunan yang perlu terus dilaksanakan demi untuk menjayakan pertumbuhan ekonomi yang seimbang dan mapan. 2.6.2 Keefisienan Governans Bandar

Merujuk kepada Ensaiklopedia Governans Vol 1 dan II (2007) keefisienan dikaitkan dengan governans yang sering didebatkan dan dibincangkan dalam mana-mana forum dan arena antarabangsa sebagai perubahan baru dalam sistem berkerajaan. Pada masa ini tiada definisi yang jelas mengenai KGB. Namun begitu keefisienan telah menjadi salah satu aspek dalam elemen governans. Keefisienan governans juga menjadi salah satu daripada tuntutan masyarakat global. Berdasarkan hakikat bahawa keefisienan bermula sejak di peringkat perancangan, kemudiannya terpancar di peringkat pembangunan dan penyediaan. Akhirnya di peringkat pengendalian perkhidmatan yang melibatkan pelbagai stakeholders, keefisienan governans sebenarnya melampaui jangkauan prinsip amalan-amalan baik governans. Di peringkat PBT umpamanya, governans yang efisien membentuk mekanisme pengurusan perbandaran bagi


92

menggalakkan pertumbuhan dan persekitaran hidup yang berkualiti. Penekanan kepada governans yang efisien dapat dilihat dalam penelitian pembangunan perbandaran dan wilayah-bandar raya.

Melalui program

Strategi Pembangunan Bandar - City Development

Strategies (CDS) di bawah Pertubuhan Cities Alliance Washington USA, persoalan pembangunan perbandaran yang berdepan dengan isu ketidakefisienan cuba diatasi, terutama apabila tiada penyelarasan antara kawasan dan stakeholders metropolitan. Namun begitu hubungan antara stakeholders perlu juga diperlihara. Melalui pendekatan ini, CDS mencadangkan lapan prosedur iaitu: i) Memulakan proses; ii) Membina parameter permulaan dan skop CDS; iii) Membina penilaian awal; iv) Formulasikan visi; v) Mengenalpasti kekuatan-kelemahan-peluang-ancaman (analisis SWOT); iv) Menetapkan strategi bidasan vii) Membina kesedaran; dan viii) Memulakan perlaksanaan.

Satu contoh empirikal keefisienan governans boleh diteliti daripada pengalaman bandar San Jose, Carlifornia USA. PBT yang bertanggung jawab ke atas perkhidmatan kepada pelbagai lapisan penduduk, pekerja dan pelawat di kawasan perkhidmatan seluas 175 batu persegi (http://www.ci.sanjose. ca.us/planning). Sebagai sebuah bandar besar, San Jose berhadapan dengan cabaran untuk memberi perkhidmatan yang berkualiti kepada semua kawasan kejiranannya. Ini melibatkan perkhidmatan keselamatan dan perlindungan kebakaran kepada taman-taman dan rekreasi, perpustakaan, pelupusan sisa, air minuman dan bekalan elektrik. Namun, wujud kekangan disebabkan dua faktor utama iaitu dana pengurusan perbandaran yang terhad dan komunitinya terdiri daripada tenaga kerja yang tidak aktif.

Kajian Borger dan Kerstens (1996), mengenai keefisienan 589 PBT di Belgium. Kajian ini mendapati skor keefisienan PBT di Belgium adalah antara 0.57 hingga 0.94. Begitu juga dengan kajian Fatimahwati Ibrahim dan Mohd Zaini Abd Karim (2004) mengenai keefisienan kerajaan tempatan di 46 PBT di beberapa negeri di Malaysia. Kajian ini mengkaji PBT sebagai salah satu peringkat kerajaan yang memainkan peranan penting dalam menyediakan kemudahan dan perkhidmatan. Bagaimanapun terdapat beberapa kritikan terhadap prestasi PBT. Berdasarkan kepada


93

peningkatan dalam bilangan aduan daripada orang awam berkaitan penyediaan kemudahan dan perkhidmatan yang tidak memuaskan kepada penduduk tempatan. Kajian Fatimahwati Ibrahim dan Mohd Zaini Abd Karim (2004) juga mengkaji isu ini untuk melihat sama ada PBT di Malaysia menggunakan sumber-sumber secara efisien dalam menghasilkan perkhidmatan mereka yang berkesan dan efisien.

Bagi mencapai objektif tersebut, kaedah Data Envelopment Analysis (DEA) telah digunakan untuk menganggar indeks keefisienan kos PBT. Indeks keefisienan kos ini kemudiannya ‘diregreskan’ faktor-faktor yang dijangka mempengaruhi pretasi PBT. Hasil kajian mendapati, PBT secara keseluruhannya kurang efisien dalam penggunaan input. Hasil kajian juga mendapati keefisienan PBT di Malaysia dipengaruhi oleh faktor teknologi dan persekitaran yang boleh meningkatkan sumber ekonomi dan pembangunan mapan di kawasan tersebut. Secara kesimpulan KGB dalam konteks kajian ini adalah perlaksanaan elemen-elemen governans bandar oleh PBT secara efisien dengan meningkatkan mutu perkhidmatan PBT dalam menyediakan kemudahan dan perkhidmatan kepada setiap stakeholders yang tinggal di bandar.

Setiap aduan dan pandangan masyarakat diambilkira oleh PBT demi

meningkatkan kesejahteraan dan kemapanan kehidupan mereka. 2.7

PERANAN GOVERNANS BANDAR WILAYAH-BANDAR RAYA

DALAM

PEMBANGUNAN

Tren pembangunan dan pertumbuhan wilayah-bandar raya yang tinggi mempunyai implikasi yang luas kepada governans bandar. Ke arah mencapai negara maju, segala infrastruktur dan kemudahan awam hendaklah dirancang

dan disediakan dengan

sempurna. Sistem pengangkutan dan jalan raya diperkemaskan dan lain-lain perkhidmatan perbandaran dipertingkatkan. Pada masa yang sama, pendapatan rakyat dipertingkatkan dan kemiskinan di wilayah-bandar raya dapat dikurangkan. Parr (2004, 2005) berpendapat untuk mencapainya, perancangan yang rapi dan sistematik, dan pentadbiran yang berkesan tidak sahaja untuk memastikan kualiti hidup dipertingkatkan tetapi membantu kepada pertumbuhan ekonomi. PBT atau agensiagensi lain yang terlibat dalam pembangunan merupakan agensi terpenting untuk merancang dan

mengurus

pertumbuhan

wilayah-bandar

raya

pembangunan dengan bandar-bandar yang bersempadan dengannya.

dan jaringan


94

Henton (2001) dalam kajiannya di Lembah Silikon telah melontarkan beberapa persoalan mengenai governans bandar dalam perancangan dan pembangunan wilayah-bandar raya global. Antara persoalannya siapakah yang mentadbir wilayahbandar raya global? Apakah institusi governans yang sesuai untuk bentuk baru ekonomi baru ini? Model governans bandar di Lembah Silikon ini bertujuan untuk meningkatkan kualiti hidup dan meningkatkan daya saing sektor perniagaan di kawasan ini. Governans bandar di Lembah Silikon adalah bagaimana stakeholders bersama-sama mengatasi isu-isu pembangunan di kawasan ini. Peranan governans yang lebih luas daripada kerajaan. Di peringkat wilayah-bandar raya, governans bandar melibatkan orang awam, ahli-ahli perniagaan, pertubuhan-pertubuhan bukan kerajaan (NGO), golongan akademik dan kerajaan menentukan hala tuju, menyelesaikan masalah dan mengambil tindakan di wilayah-bandar raya (Dahl 1998).

Henton (2001) juga berpendapat cabaran-cabaran utama governans bandar dalam wilayah-bandar raya di abad ke 21 ini adalah skala pertumbuhan wilayahbandar raya terus berkembang melampaui persempadanan politik dan cepat. Ekonomi baru memerlukan institusi governans bertindakbalas segera kepada perubahan ekonomi ini, keberkesanan, kerjasama antara sektor awam dan swasta dalam wilayahbandar raya dalam menghadapi persaingan ekonomi dunia yang semakin mencabar, penglibatan, komitmen masyarakat, pihak kerajaan dan swasta menentukan hala tuju pembangunan wilayah-bandar raya. Amalan akauntabiliti

setiap segenap lapisan

masyarakat yang tinggal di wilayah-bandar raya perlu bersikap akauntabiliti setiap tindakan dan keputusan yang dibuat. Williamson (1985) pula berpendapat bahawa institusi governans bandar perlu kepada ciri-ciri berhairarki, pasaran dan jaringan.

Seluruh jentera sistem pentadbiran negara di beberapa negara di dunia terdapat beberapa peringkat dari persekutuan, negeri, daerah dan PBT bertanggung jawab untuk memastikan segala perancangan dan program pembangunan dilaksanakan secara berkesan. Walaupun projek dan program pembangunan dirancang di peringkat persekutuan atau negeri, tetapi pada akhirnya pelaksanaannya adalah di peringkat PBT. Sebagai kerajaan di peringkat akar umbi dan ejen pembangunan, serta bertanggungjawab secara langsung mengurus bandar-bandar, PBT bertanggungjawab menterjemahkan segala dasar dan program kerajaan untuk dilaksanakan di peringkat


95

tempatan serta memenuhi keperluan dan citarasa penduduk. Oleh itu kejayaan PBT sebagai pengurus bandar – city manager dilihat sebagai kejayaan kerajaan negeri dan kerajaan persekutuan yang merangka polisi dan strategi pembangunan.

Sistem kerajaan tempatan dan governans bandar mestilah dinamik untuk memenuhi kehendak dan permintaan rakyat. Kemimpinan yang berkualiti dan penyertaan orang ramai yang berkesan di peringkat tempatan amat diperlukan sekiranya matlamat kerajaan hendak dicapai. Sistem governans bandar dan jentera pentadbiran yang berkesan untuk mempertingkatkan pengurusan pertumbuhan dan pembangunan wilayah-bandar raya bagi memastikan nilai asset, ekonomi, sosial dan persekitarannya dipelihara dan diberi nilai

tambah ke arah menjadikan wilayah

bandar raya maju, berdaya tahan dan berdaya saing. Pillay (2004) berpendapat amalan governans bandar oleh PBT perlu memperkemaskan sistem pengurusan dan pentadbiran dengan mengoptimumkan sumber kewangan termasuk sumber-sumber baru, meningkatkan DPE bagi wilayah-bandar raya.

Sistem perancangan yang menggalakkan pertumbuhan pembangunan dan memenuhi kehendak masyarakat. Prosesnya hendaklah mudah termasuk dengan menggunakan sistem perancangan secara elektronik, kelulusannya cepat dan memastikan setiap perkhidmatan tidak diganggu oleh birokrasi. Sistem perancangan perlu diperkukuhkan dengan mewujudkan panduan strategik ke atas pembangunan dan perluasan wilayah-bandar raya. Sistem ini perlu mengambilkira pendekatan dan kaedah inovatif yang boleh meningkatkan keberkesanan prosedur dan penglibatan komuniti yang lebih meluas. Kajian Borja dan Castells (1997) mengenai governans wilayah-bandar raya yang melibatkan tiga peringkat yang berbeza iaitu i) Peringkat Strategik di mana agensi-agensi awam dan swasta di peringkat ini bersama-sama membina dan menguruskan projek-projek berskala besar infrastruktur dan kemudahan; ii) Peringkat Metropolitan merupakan peringkat kerjasama institusi untuk memastikan pengurusan dan galakan pembangunan bandar dijayakan untuk aktiviti penduduk harian; dan iii) Peringkat PBT pula bukan sahaja berperanan menyediakan kemudahan dan perkhidmatan tetapi menjadi medium kepada sektor awam dan swasta berinteraksi menguruskan, menggalakkan dan mengintergrasikan agensi-agensi awam dan swasta membangunkan wilayah-bandar raya.


96

Secara

keseluruhannya,

wilayah-bandar

raya

menjadi

pusat

utama

pertumbuhan dalam ekonomi kontemparari kini. Gabungan beberapa pusat bandar utama melibatkan hubungan pelbagai guna tanah yang nadi pertumbuhan sesebuah negara itu. Gabungan ini membentuk satu wilayah yang luas. Wilayah-bandar raya yang maju selalunya menekankan aspek-aspek infrastruktur yang membentuk rangkaian perhubungan ICT dan pengangkutan moden. Maka dengan itu kajian ilmiah yang dijalankan oleh sarjana perancangan bandar dan geografi bandar barat dan tempatan yang berkaitan dengan wilayah-bandar raya boleh dikategorikan kepada dua (2) bidang ilmu yang saling berkaitan: iaitu i) Kajian-kajian ilmiah wilayah-bandar raya; dan ii) hubungkait keefisienan dan wilayah-bandar raya 2.7.1

Kajian Ilmiah Wilayah-Bandar Raya

Kajian ilmiah mengenai wilayah-bandar raya yang terlibat dalam penyelidikan akademik adalah berdasarkan kepada kajian-kajian sarjana barat dalam bidang geografi, perancangan bandar, perancangan wilayah dan ekonomi bandar. Kajian ini kebanyakannya berkaitan dengan pembangunan fizikal, sosial dan ekonomi. Antara kajian-kajian wilayah-bandar raya yang berkaitan dengan penyelidikan ini adalah :

i.

Christaller (1966) berpendapat wilayah-bandar raya dalam teori penempatan

pusat sebagai hirarki hubungan bandar dan luar bandar yang kini telah diambilalih oleh proses ekonomi globalisasi. Wilayah-bandar raya dalam konteks ini merupakan jaringan bandar-bandar utama yang berhubung dengan kawasan luar bandar;

ii.

Dickinson (1964) berpendapat wilayah-bandar raya bukan sahaja dilihat

sebagai pusat pentadbiran tetapi sebagai empat fungsian utama iaitu tempat tinggal, pekerjaan, rekreasi dan terminal pengangkutan. Tambahan pula terdapat empat kategori utama dalam wilayah-bandar raya iaitu aktiviti perdagangan, hubungan sosial (kebudayaan, pendidikan, teater, konsert, muzium), pergerakan penduduk (pergerakan harian ke tempat kerja, membeli-belah dan hiburan) dan kesan pusat bandar kepada guna tanah di mana banyak perubahan guna tanah dari pertanian kepada perbandaran. Dickinson menyokong teori Christaller (teori penempatan pusat) di mana bandar sebagai pusat perkhidmatan wilayah yang terpenting di bandar;


97

iii.

Begg (1999) mendefinisikan wilayah-bandar raya sebagai entiti fungsian

(functional entity) di mana dari segi geografi kawasan bandar meluas jauh dengan pengaruh bandar yang begitu dominan hingga ke kawasan luar bandar. Pusat bandar utama bertindak sebagai fungsian intergrasi dan lebih khusus yang menyokong aktiviti-aktiviti ekonomi di luar pusat bandar;

iv.

Ache (2000) melihat wilayah-bandar raya yang melampaui had-had peringkat

tempatan (seperti unit asas pentadbiran) dan melepasi jauh dari tahap bandar. Dari segi aspek reruang wilayah-bandar raya dilihat seperti satu konurbasi atau kawasan metropolitan. Apa yang lebih penting wilayah-bandar raya sebagai satu sistem kompleks lebih daripada entiti monolitik. Wilayah-bandar raya juga merupakan ruangan perlembagaan kuasa politik dan ekonomi yang mengandungi pelbagai kebudayaan, etnik, kaum dan kehidupan sosial;

v.

Kloosterman dan Musterd (2001) berpendapat wilayah-bandar raya pada

asalnya dipisahkan oleh faktor sejarah akibat perbezaan pentadbiran dan politik. Pada hakikatnya ia saling bergantungan antara satu sama lain kerana lokasi bandar-bandar ini berdekatan. Akibatnya wujud pelbagai kluster bandar dengan jalinan infrastruktur, perhubungan dan kekerapan perjalanan penduduk dari satu bandar ke bandar yang lain. Ini menjadikan kluster-kluster ini akhirnya bercantum menjadi sebagai satu fungsian kawalan dan arahan ekonomi. Salah satu ciri-ciri penting wilayah-bandar raya ialah tiada pusat bandar yang dominan melainkan terdapat beberapa pusat bandar yang mengandungi pelbagai jenis guna tanah.

vi.

Bailey dan Turok (2001) merujuk wilayah-bandar raya sebagai morphologi

kawasan bandar dengan struktur sekelilingnya beberapa nod bandar. Jalinan nod-nod bandar ini mewujudkan perhubungan fungsian dari segi aliran hubungan, perindustrian, hubungan perniagaan, bentuk-bentuk kerjasama melalui pembahagian buruh di antara bandar-bandar di dalam wilayah tersebut. Walau bagaimanapun kajian ini belum dikonsolidasikan bersama kepelbagaian konsep wilayah-bandar raya seperti City Networks (Camagni & Salone 1993), Multi Core City-region (Westin & Osthol 1994), Network Cities (Batten, 1995) dan Polynucleated Metropolitan Regions (Dielemen & Faludi 1998);


98

vii.

Turok (2006) pula berpendapat wilayah-bandar raya sebagai perluasan reruang

berkait rapat dengan aktiviti ekonomi yang mengandungi beberapa bilangan bahagian dan wilayah politik;

viii.

Green,Tracey, dan Cowling (2007) pula mendefinisikan wilayah-bandar raya

sebagai strategik, tahap politik pentadbiran, membuat keputusan dan perluasan sempadan pentadbiran PBT termasuk kawasan bandar atau luar bandar. Definisi ini termasuk pelbagai institusi dan agensi yang mewakili governans tempatan dan wilayah yang meningkatkan kemampuan pembangunan ekonomi;

ix.

Davoudi (2003) berpendapat wilayah-bandar raya tidak hanya melitupi

pergerakan komuniti dari kawasan luar bandar ke bandar tetapi keseluruhan kawasan yang didominasi oleh bandar dari segi ekonomi, sosial dan budaya. Jarak tidak lagi menjadi persoalan kepada komuniti yang tinggal di wilayah-bandar raya yang luas. Sistem pengangkutan dan perhubungan komunikasi yang baik memudahkan pergerakan komuniti dari satu tempat ke tempat yang lain. Ini secara langsung meningkatkan pertumbuhan ekonomi di wilayah-bandar raya; dan

x.

Pain (2008) berpendapat pada awal 1970an wilayah-bandar raya yang dikenali

sebagai entiti fungsian yang meluas di luar kawasan pusat pentadbiran bandar. Atas dasar bentuk perubahan pengeluaran perdagangan dalam dunia ekonomi, hubungan ekonomi dengan wilayah-bandar raya tidak boleh didefinisikan seperti ini lagi. Wilayah-bandar raya perlu dilihat sebagai inter-bahagian sealiran dengan perubahan global dengan skala wilayah-bandar raya iaitu a) Mega wilayah-bandar raya (perubahan penduduk dan penyebaran bandar-bandar di selatan global). Hubungan fungsian ruang di antara R&D Teknologi Tinggi dengan fungsian bandar lain; b) Wilayah-bandar raya Global yang merupakan peranan agen-agen yang aktif (TNC dan MNC) yang membentuk geografi globalisasi ekonomi; dan c) Wilayah-bandar raya Global Mega yang merupakan fungsian kompleks bergantung kepada kepadatan kluster perkhidmatan global terkini dan bandar-bandar yang telah luas kawasannya.

Konsep wilayah-bandar raya bermula sejak tahun 1930an lagi sejak teori penempatan pusat oleh Christaller. Ramai para perancang bandar, ahli ekonomi


99

bandar dan geografi bukan sahaja untuk mengenalpasti bandar atau kawasan pentadbiran tetapi juga bagi kawasan pendalaman yang berhampiran yang mana gabungan kawasan-kawasan ini menjadi jauh lebih besar. Perkara yang tidak dapat dielakkan dalam wilayah-bandar raya adalah perubahan corak dan aktiviti guna tanah yang semakin dinamik. Pertambahan daripada wilayah-bandar raya kebiasaannya perlulah seiring dengan aktiviti dan fungsian arahan dan kawalan di dalam dan sekitar kawasan pusat perdagangan dan perniagaan daerah (CBD). Ini mengambilkira pusat bandar dalam kawasan penempatan yang berpengaruh dalam penentuan wilayahbandar raya.

Kalau kita lihat wilayah-bandar raya Kuala Lumpur sebagai fungsian wilayah (functional regional) kita melihat Kuala Lumpur, Petaling Jaya, Ampang, Subang Jaya, Shah Alam, Kelang hingga ke Seremban di mana wujud inter jalinan di antara kawasan-kawasan ini. Fungsian arahan dan kawalan wilayah-bandar raya sebaikbaiknya bercirikan governans bandar yang efisien dan mampu berdaya saing dengan bandar-bandar lain dan menarik ramai pelabur asing. 2.7.2

Hubungkait Keefisienan dengan Wilayah-Bandar Raya

Menurut Laporan OECD (2006) dan diselaraskan dengan konteks penyelidikan ini, keefisienan wilayah-bandar raya adalah berfungsi secara holistik dan terintegrasi dengan semua sektor dan stakeholders bagi mencapai satu tahap keefisienan. Kenapa keefisienan bandaraya begitu penting? Laporan ini menyebut peri penting keefisienan bandaraya tercapai apabila beberapa prinsip keefisienan dipenuhi iaitu:

i.

Wilayah-bandar raya melalui penawaran perkhidmatan utama menyumbang

kepada keefisienan ekonomi. Perkhidmatan utama ini yang terdiri daripada sektor utama menyumbang sekurang-kurangnya 60 peratus daripada sumbangan pendapatan wilayah-bandar raya. Setiap sub-sektor ini pula dengan mendukung beberapa ciri perkhidmatannya secara terintegrasi menyumbang kepada keefisienan ekonomi wilayah-bandar raya. Bahkan wilayah-bandar raya melalui kedinamikan sektor yang mempunyai sumber modal, pertumbuhan dan pendapatan sendiri (Borja 1997). Ekonomi bandar yang baik mampu menjana pertumbuhan ekonomi bandar.


100

ii.

Wilayah-bandar raya juga merupakan pusat daya saing dalam pelbagai sektor

dan perkhidmatan. Melalui keefisienan daya saing, bandaraya dapat menarik pelbagai kategori pelaburan, modal, penduduk dan tenaga kerja profesional yang sentiasa kreatif dan maju untuk membentuk peluang penjanaan pulangan, justeru kecemerlangan ini juga membentuk satu kelebihan untuk terus berdaya saing;

iii.

Wilayah-bandar raya juga sebuah sosial milieu, justeru secara langsung

mendukung keefisienan sosial dan budaya. Melalui kedinamikan sub-sektor utama perkhidmatan, pengeluaran dan kepenggunaan, semua stakeholders menyumbang kepada keefisienan sosial dan budaya. Budaya yang tinggi menjadikan landskap dan amalan penduduk membentuk identiti tersendiri. Melalui kreativiti budaya yang tinggi juga cabaran global dalam industri budaya seperti pelancongan, muzik dan seni, fesyen, landskap serta bangunan berkembang pesat (Castells 1997);

iv.

Wilayah-bandar raya sebagai ruang fizikal, sumber semula jadi dan

persekitaran, menyumbang kepada keefisienan eko atau keefisienan sumber, terutama dalam tenaga dan alam sekitar. Sebagai wilayah-bandar raya yang menggunakan input tenaga yang tinggi, keefisienan tercapai apabila ada inisiatif menggunakan secara efisien tenaga dalam penawaran perkhidmatan, pengguna dan pemaju;

v.

Wilayah-bandar raya sebagai ruang penghunian penduduk, mengarah kepada

keefisienan keboleh-hunian apabila kualiti hidup penduduk bandaraya melebihi daripada paras kualiti nasional atau setanding dengan kualiti hidup penduduk negara maju. Sehubungan itu ruang keefisienan penghunian terjelma apabila penyediaan prasarana dapat memberikan perkhidmatan yang efisien kepada penduduk bandar. Di samping itu penduduk sebagai komponen utama yang berperanan sebagai penghuni dan tenaga kerja yang merupakan aset utama kepada wilayah-bandar raya;

vi.

Wilayah-bandar raya sebagai pusat perekonomian, mempamerkan keefisienan

guna tenaga. Dengan kata lain, wilayah ini mendapat perkhidmatan tenaga kerja yang dapat memenuhi keperluan ekonomi global, nasional dan tempatan. Tenaga kerja terdiri daripada pelbagai lapisan tenaga kerja profesional sehinggalah kepada tenaga kerja bukan profesional menyumbang kepada produktiviti wilayah-bandar raya yang


101

seterusnya juga mempastikan tercapainya keefisienan ekonomi bandaraya secara menyeluruh. Wilayah-bandar raya yang tidak atau kurang tenaga kerja yang mahir pasti membantutkan pertumbuhan ekonominya ;

vii.

Wilayah-bandar raya sebagai pusat pengeluaran dan pengedaran menyumbang

secara langsung kepada keefisienan inovasi dan teknologi. Inovasi dan teknologi ICT mempercepatkan proses pengeluaran dan penawaran perkhidmatan. Perkhidmatan dan sektor yang dilihat mempertingkatkan urus niaga atas talian sebagai satu indikator inovasi dalam perkhidmatan, pengeluaran dan kepenggunaan oleh setiap stakeholders yang menikmati kemajuan ini (Popoff 2000);

viii.

Wilayah-bandar

raya

sebagai

tumpuan

penempatan

penduduk

yang

mempunyai taraf dan kualiti hidup tinggi, mengarah kepada pembentukan masyarakat bermaklumat justeru menyumbang kepada keefisienan maklumat, berpengetahuan dan keterlibatan dalam program pemajuan. Stakeholders wilayah-bandar raya sentiasa diberi peluang untuk terlibat secara langsung dan tidak langsung dengan sebarang keputusan pembangunan; dan

ix.

Wilayah-bandar raya perlu mengamalkan satu governans yang efisien, dengan

proses buat keputusan dalam pembangunan mengambil kira kepentingan rentas stakeholders dan sektor. Malahan, keefisienan jaringan pelbagai yang membentuk satu wilayah-bandar raya yang kondusif untuk jangka masa kini dan akan datang.

Berasaskan prinsip-prinsip di atas, wilayah-bandar raya dijangkakan mencapai keefisienan bandaraya pada skala dan aras yang mempunyai kelebihan tersendiri. Keefisienan wilayah-bandar raya ini juga tercapai apabila wilayah ini digerakkan oleh kedinamikan berterusan perkhidmatan utama yang terdiri daripada perkhidmatan hierarki tinggi dan inovatif serta berkemampuan menjana pasaran yang berkembang pada masa kini dan akan datang. Kesan globalisasi kepada governans bandar mampu memberi implikasi persaingan antara sebuah wilayah-bandar raya dengan wilayah-bandar raya yang lain. Perbezaan tingkat ekonomi perbandaran yang wujud di sesebuah wilayah-bandar raya membezakan kedudukan wilayah-bandar raya dalam susunan hierarki pertumbuhan ekonomi.


102

2.8

DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAH-BANDAR RAYA

Proses globalisasi dan liberalisasi ekonomi telah memberi faedah kepada ekonomi bandar-bandar utama. Ini

menimbulkan tekanan pula kepada bandar-bandar lain

untuk bersaing secara global. Dalam sistem ekonomi global masa kini, persaingan firma pengeluaran tidak lagi berasaskan hanya semata-semata kepada faktor kelebihan banding yang dimiliki oleh sesebuah negara. Faktor kelebihan daya saing yang dimiliki oleh firma-firma kini semakin berpengaruh pada sesuatu lokasi geografi. Kejayaan firma pengeluaran memasarkan produknya di pasaran domestik dan antarabangsa mampu menjana daya saing bandar, wilayah mahupun negara. DPE wilayah-bandar raya kini telah menjadi topik utama dalam forum antarabangsa tentang prestasi dan kejayaan pembangunan ekonomi sesebuah negara terutamanya peranan wilayah-bandar raya sebagai enjin pertumbuhan ekonomi negara.

Sistem perancangan reruang di seluruh negara dunia adalah berdasarkan kepada objektif yang sama iaitu : i) menggalakkan perancangan guna tanah jangka panjang, ii) menyelaraskan fungsi-fungsi kerajaan melalui guna tanah dan pelaburan fizikal; dan iii) memastikan perancangan aktiviti sektoral mengikut perubahanperubahan utama. Agenda baru DPE wilayah-bandar raya kini telah menjadi pemaju kepada polisi-polisi perancangan negara-negara di dunia. Ekonomi wilayah dan metropolitan kebanyakannya bergantung kepada kedudukan mereka dalam jaringan global berbanding dengan pelaburan dan kuasa-kuasa ekonomi yang masih lagi tradisional. Kemampuan untuk membangun dan mengstimulasikan DPE wilayahbandar raya telah menjadi pertimbangan kerajaan pusat di beberapa negara di Eropah.

Apakah peranan yang boleh dimainkan oleh PBT untuk membangunkan wilayah-bandar raya? Menurut kajian OECD (2007) mendapati peranan baru PBT tentang perancangan reruang menjadi strategik kepada pelaburan infrastruktur dan lokasi aktiviti-aktiviti perniagaan. Perancangan strategik baru melibatkan i) kepentingan aset-aset fizikal untuk menarik pekerja-pekerja mahir ke arah perindustrian pengetahuan baru; ii) kemapanan alam sekitar menggambarkan keutamaan pengekalan, pemikiran baru dan pergerakan manusia; dan iii) penyatuan sosial yang mementingkan kualiti, kemudahsampaian kepada sumber-sumber tertentu,


103

kemudahan dan peluang-peluang di bandar dan wilayah. Peningkatan sistem komunikasi dan pengangkutan awam di wilayah-bandar raya memudahkan pergerakan komuniti dari satu bandar ke bandar lain dalam satu wilayah. Ini secara tidak langsung menarik pelabur-pelabur merebut peluang-peluang yang disediakan oleh pihak kerajaan. Ini secara langsung menjana peluang pekerjaan di bandar. OECD (2007) melihat pendekatan perancangan baru secara strategik dalam corak perancangan reruang dengan DPE selaras dengan perubahan globalisasi sekarang ini. Jadual 2.7 dan Jadual 2.8 menunjukan corak perancangan reruang dengan DPE wilayah-bandar raya pengurusan cara tradisional dan moden mengikut peringkat PBT.

Jadual 2.7 Corak perancangan reruang dengan DPE wilayah-bandar raya oleh PBT Perkara

Matlamat Utama

Pendekatan Perancangan Tradisional (Pengurusan) Perletakan Lokasi Tanah

Pendekatan Perubahan Setara

Pendekatan Perancangan Baru (Strategik)

Pembangunan semula reruang dan pembangunan infra

Pembangunan ekonomi, alam sekitar dan kemapanan sosial Visi strategik

Konsep (Dinamik)

Kaedah Perancangan

Perancangan keterbukaan

Fungsian

Penyediaan perkhidmatan awam

Fokus ke atas projek

Aspek-aspek berkepentingan atau bentukbentuk (static)

Pusat atau pinggiran

Pembangunan semula pusat bandar, pengukuhan rantaian luar bandar atau bandar Penglibatan sektor awam

Stakeholders (Actors) Dimensi Tempatan dan Wilayah Governans

Awam

Hubungan hirarki antara pusat, wilayah dan tempatan : kawalan pusat Governans bandar

Penyatuan peranan wilayah

Amalan-amalan baik governans bandar

Sumber : OECD 2007

Menggalakkan inovasi, tanggungan risiko dan pembangunan Poly-centric (kepelbagaian pusat bandar, koridor bandar, wilayahbandar raya Pelbagai ‘stakeholders’, pelbagai program polisi dan projek Aspek-aspek strategik. Pengerakan kuasa pusat bertambah Governans bandar untuk daya saing


104

Jadual 2.8

Gaya pengkhususan dan hubungkait dengan DPE wilayah-bandar raya

Kriteria Pengkhususan 1. Sektor Ekonomi

2. Lokasi

Pengkhususan Gaya Lama • • • • • • • • • •

3. Keputusan Ahliahli Politik

• • •

4. Elemen-elemen kebudayaan

Seni dan Kraftangan Pembuatan Pertanian Ternakan Perlombong Pertunjukan Pentas Nuclei Telekomunikasi Pelabuhan Kawasan sempadan Bangunan keselamatan dan pertahanan Pusat Pentadbiran Istana Bangunan Majlis Perbandaran Gereja dan pusat-pusat keagamaan

Pengkhususan Gaya Moden • • • • •

Perkhidmatan Perniagaan Perkhidmatan Kewangan Industri Teknologi Perdagangan Pameran Perdagangan

• Kawasan mudahsampai yang terbaik dari segi infrastruktur dan telekomunikasi

• Lokasi Badan-badan Kebangsaan dan Institusi Antarabangsa • Tarikan Pelancongan • Tempat-tempat Percutian

Sumber : OECD 2007 2.8.1

Kajian Ilmiah Daya Persaingan Ekonomi Wilayah-Bandar Raya

Kemunculan pasaran global bukan suatu perkembangan baru yang dilihat pada Zaman Pembaharuan apabila ledakan penemuan sains dan teknologi beserta penciptaan perbankan moden, mula menghubungkan negara Eropah antara satu sama lain, dan juga Asia dan Amerika (Taylor 2000). Menurut Bryan dan Fraser (1999), globalisasi menjadi semakin pesat dari 1870-1914, apabila kewangan dan perdagangan antarabangsa mula berkembang. Walau bagaimanapun, arah aliran globalisasi terhenti apabila tercetusnya Perang Dunia I. Menurut Bryan dan Fraser (1999) juga menambah bahawa ekonomi global mula berkembang semula hanya pada awal 1950an apabila ia digerakkan oleh penghapusan kawalan aliran modal secara beransur-ansur. Pelbagai siri rundingan perdagangan yang berjaya dan pertumbuhan syarikat multinasional mula melabur di negara-negara Amerika Latin dan benua Asia terutama China dan Taiwan. Secara tidak langsung pembangunan wilayah-bandar raya terus pesat dan rancak dengan pembinaan pasarana dan kemudahan awam.


105

Adakah bandar-bandar di seluruh dunia benar-benar bersaing? Kenapa dan bagaimana mereka bersaing? Apakah kesan

lanjutan daripada persaingan itu?

Bagaimana kita mengukur dan menjelaskan kejayaan DPE wilayah-bandar raya ini? Apakah sebenarnya mereka persaingkan? Adakah persaingan ini memberi faedah kepada mereka atau sebaliknya? Sebelum kita menjawab persoalan-persoalan ini dan mendalami pengaruh dan hubungkait KGB dengan DPE wilayah-bandar raya adalah penting untuk menerangkan tentang perspektif DPE wilayah-bandar raya dari kajiankajian ilmiah yang telah dijalankan oleh sarjana-sarjana barat dan tempatan. Kajiankajian DPE wilayah-bandar raya ini dilihat dari sudut ekonomi mikro (firma) dan makro (wilayah bandar) yang boleh memacu pembangunan negara.

Keupayaan firma menghasilkan produktiviti yang menepati pasaran terbuka dan mampu bersaing. Keupayaan firma di pasaran terbuka ini dan mampu bersaing berkembang secara holistik untuk meningkatkan keuntungan. DPE wilayah-bandar raya dari segi perspektif makro lebih tertumpu kepada persekitaran ruang yang mendorong kepada pemilihan tapak untuk firma menjalankan operasinya terutamanya di

wilayah-bandar

mempertingkatkan

raya.

Maka

keupayaan

dan

dengan

itu

wilayah-bandar

kedudukannya

sebagai

raya

lokasi

sentiasa pelaburan.

Bagaimanakah DPE dilihat dalam konteks kitaran dalam reruang wilayah-bandar raya dan polisi kerajaan dalam menggalakkan DPE? Kajian-kajian DPE wilayah-bandar raya ini oleh beberapa sarjana barat melihatnya kepada tiga bahagian iaitu corak DPE wilayah-bandar raya, bentuk persaingan, isu dan polisi DPE. Antaranya:

i.

OECD (2006) menjelaskan bahawa pemancu utama yang mempengaruhi DPE

wilayah-bandar raya adalah kemudahan infrastruktur, struktur dan skala ekonomi bandar yang besar serta industri modal tenaga kerja yang ramai dan mahir. Ini secara tidak langsung membantu pertumbuhan perniagaan baru dan pembangunan produk yang menentukan pertumbuhan ekonomi baru. Kedinamikan DPE mewujudkan suasana yang kondusif perniagaan kepada pelabur-pelabur asing dan tenaga mahir;

ii.

ODPM (2005) dalam kajian DPE bandar-bandar di United Kingdom telah

mengenalpasti faktor-faktor yang meningkat DPE di wilayah-bandar raya ialah kepelbagaian ekonomi, kualiti hidup yang tinggi, jumlah tenaga kerja mahir ramai,


106

tahap sistem perhubungan dalaman dan luaran yang efisien, inovasi dalam firma, organisasi dan keputusan strategik serta tindakan yang diambil oleh kerajaan;

iii.

Parkinson dan ODPM (2004) melalui kajiannya bahawa persaingan antara

bandar-bandar secara langsung menyediakan kualiti dan optimal faktor-faktor reruang seperti kawasan hijau, perumahan mampu milik, kemudahan utiliti dan infrastruktur, elemen-elemen sokongan sektor perniagaan dan faktor-faktor lain mobiliti pengeluaran seperti buruh dan modal. Bandar-bandar ini bersaing untuk menarik dan mengekalkan kewujudan fungsian ibupejabat TNC bagi menjana tenaga buruh mahir dan pusat-pusat penyelidikan dan pembangunan;

iv.

D’Arcy dan Keogh (1999), Graham (1999), Raco (1999), Turok Rogerson dan

Berg (1999) mendefinisikan DPE wilayah-bandar raya sebagai aset-aset yang menyumbang dan memberi kesan kepada kejayaan atau kegagalan kepada kualiti tenaga kerja tempatan, pasaran harta tanah, aksesibiliti rangkaian telekomunikasi, kesediaan kerjasama jaringan ekonomi, kualiti hidup yang ditawarkan dalam persekitaran tempatan serta keberkesanan struktur organisasi. Dalam hal ini PBT memainkan peranan yang penting dalam meningkatkan DPE wilayah-bandar raya;

v.

Lever dan Turok (1999) pula mendefinisikan DPE wilayah-bandar raya adalah

kemampuan bandar-bandar menghasilkan barangan-barangan dan perkhidmatan dari peringkat wilayah hingga ke peringkat negara atau antarabangsa. Maka dengan itu dapat meningkatkan pendapatan, memperbaiki kualiti hidup penduduk dan meningkatkan pembangunan secara mapan. Ini adalah selaras dengan pendapat Porter (1998) mengenai kebolehpasaran produk-produk dagangan ke negara-negara lain. Kejayaan pasaran produk-produk ini menjadi kayu pengukur daya saing negara;

iv.

Lever (1999) juga menjelaskan bahawa pengukuran hasil DPE bandar-bandar

di Eropah adalah melalui pertumbuhan pendapatan dan pekerjaan yang dijana. Kejayaan DPE wilayah-bandar raya ini merupakan refleksi daripada wawasan para pemimpin, kerjasama sektor awam, swasta dan usahawan-usahawan. Lever (1999) juga menjawab persoalan kenapa perlu wujud DPE wilayah-bandar raya? Ini adalah


107

kerana dapat menjana pelaburan yang mobiliti di mana pengeluaran sektor pembuatan mewujudkan

peluang pekerjaan

dalam pembangunan perniagaan, hartanah dan

penggunaan ICT di wilayah-bandar raya. Di samping itu, membina pembangunan ekonomi melalui pengukuran nilai-nilai pertumbuhan seperti peningkatan keluaran negara kasar. Ini secara tidak langsung menjadi tunjang kekuatan ekonomi wilayahbandar raya dan meningkatkan tahap kesejahteraan penduduk;

v.

Porter (1998) melalui kajiannya mengatakan bahawa DPE wilayah-bandar raya

sangat dipengaruhi oleh tahap kualiti dan endowmen persekitaran wilayahnya. Ini merupakan aset DPE wilayah-bandar raya bukan sahaja mempengaruhi kehadiran dan meningkatkan daya saing firma, malah turut berupaya mewujudkan ekonomi bidangan melalui pengklusteran industri. Kluster industri merupakan penunjuk dan penentu kepada DPE wilayah-bandar raya. Ini kerana kluster industri berupaya memberi kesan limpahan keefisienan, inovasi dan teknologi yang sangat diperlukan oleh firma moden hari ini. Proses ini berterusan selagi firma dan tenaga kerja wujud;

vi.

Porter (1998) juga berpendapat bahawa konsep kluster berkaitan dengan DPE

di wilayah-bandar raya berkaitan dengan bilangan syarikat baru berkembang dalam kluster sedia ada berbanding di lokasi terasing. Kluster menjadi faktor pengawalan yang khas bagi negara untuk beralih daripada ekonomi berpendapatan sederhana kepada ekonomi maju. Sesebuah negara patut mengembangkan dagangan dalaman dengan negara jiran sebagai batu loncatan untuk terus bersaing. Namun begitu produkproduk dagangan mereka perlu berinovasi dan diterima oleh negara tersebut;

vii.

Boyne (1997) melalui kajiannya DPE wilayah-bandar raya membangunkan

satu model pilihan awam berdaya saing dalam PBT. Perkara penting dalam DPE adalah mengarahkan organisasi ke arah yang lebih baik. Ini dianggap satu keperluan untuk mewujudkan keefisienan yang menitikberat kepada tindakbalas kepada pilihan awam dalam meletakan sumber antara perkhidmatan dan kawasan;

viii.

Porter (1996, 1998) juga berpendapat bandar-bandar bersaing untuk berkongsi

perdagangan dunia dengan mengubah kadar faedah, penukaran nilai wang asing dan


108

meningkat kerjasama. DPE wilayah-bandar raya ini mengekalkan pelaburan, menggalakan penghijrahan penduduk ke bandar, meningkatkan pelancongan dan mampu mengadakan temasya dunia seperti Sukan Olimpik.

Bandar-bandar ini

bersaing melalui pengumpulan tenaga kerja mahir, sumber pendidikan, infrastruktur moden yang efisien dan bertindakbalas cepat terhadap sistem governans bandar. Bandar-bandar yang berjaya dari segi ekonomi memberi fokus kepada pengkhususan ilmu pengetahuan, sokongan institusi dan firma yang kukuh;

ix.

Laporan oleh The President’s Commission on Competitiveness (1984)

menyebut bahawa DPE wilayah-bandar raya adalah sebuah penempatan tahap persekitaran di bawah pasaran terbuka dan bebas, berupaya menghasilkan pengeluaran dan perkhidmatan yang dapat diterima oleh pasaran antarabangsa dan secara langsung mengembangkan pendapatan penduduk. Pencapaian produktiviti yang tinggi berkebolehan memindahkan output kepada aktiviti produktiviti lain yang dapat menjana lebih peluang pekerjaan, pendapatan dan kualiti hidup yang lebih baik. Wilayah-bandar raya yang mempunyai DPE yang tinggi mampu menjana pendapatan negara dan menyediakan banyak peluang pekerjaan kepada penduduknya;

Banyaknya bekalan sumber tenaga buruh terlatih yang murah di negara membangun menyediakan keadaan yang kondusif bagi penerapan strategi tersebut. Pendekatan ini dilaksanakan berasaskan suasana pasaran terbuka dan peranan kerajaan yang minimum bagi menggalakkan penglibatan lebih cergas dan inisiatif sektor korporat. Pada masa ini, wacana dan agenda pembangunan wilayah-bandar raya banyak bergantung kepada keupayaan berdaya saing. Ini adalah faedah dan kesan daripada globalisasi yang melibatkan perdagangan dan pelaburan langsung asing ke kawasan-kawasan bandar. Apakah peranan PBT untuk mencapai DPE? Rajah 2.5 menunjukkan tahap DPE wilayah-bandar raya dapat dicapai sekiranya PBT dapat memajukan dan memanfaatkan kelebihan tempatan seperti keadaan fizikal, sumber manusia, ekonomi dan governans yang terdapat padanya (Fatimah 2008). DPE wilayah-bandar raya penting kepada kemajuan sesebuah bandar kerana semua bandar di dunia saling bersaing untuk menarik pelaburan khususnya pelaburan langsung asing bagi memajukan sektor pembuatan dan perkhidmatan. Ini meningkatkan pendapatan negara dan seterusnya menjamin kemapanan kualiti dan dayahuni bandar.


kasar

ü Kadar keluaran negeri

ü Peruntukan promosi dan iklan ü Aksesibiliti dan pengangkutan ke pasaran ü Rancangan dan jaringan ICT ü Liputan ICT ü Universiti dan pendidikan tinggi ü Pusat kemahiran dan teknikal ü Sekolah rendah dan menengah ü Kluster pendidikan ü Pusat R&D dan inovasi

KEUPAYAAN FIZIKAL

Sumber : Morshidi 2005 dan Porter 1996

Rajah 2.5 Faktor-faktor daya persaingan ekonomi di wilayah-bandar raya

ü Kadar pengangguran

penduduk

ü Kadar pertumbuhan

ü Corak Pelaburan

ü Pengeluaran dan eksport

ü Szaiz penduduk

kebolehkerjaan

ü Profil pengetahuan dan

ü Paten

produktiviti

ü Pengeluaran dan daya

tenaga mahir

ü Stok dan penawaran

ü Sektor kluster dan

pengkhususan

ü Kadar penyertaan

ü Sektor dan tahap kluster

buruh

ü Pertumbuhan tenaga

ü Struktur dan komposisi

ekonomi

TENAGA BURUH MAHIR

SUMBER EKONOMI INOVATIF

perdagangan luar

ü Hubungan dengan

ü Insentif pelaburan

nasional dan global

awam,swasta, tempatan,

ü Jaringan hubungan

strategi pembangunan

ü Rangkaerja polisi dan

GOVERNANS

109

108


110

Prinsip kelebihan bandingan telah diperkenalkan oleh Richardo pada tahun 1817. Menurut beliau, sebuah negara sepatutnya mengkhusus dalam satu produk eksport iaitu barangan yang negara tersebut ada kelebihan berbanding negara lain daripada segi kos pengeluaran. Negara perlu mengimport barangan yang kos bandingannya lebih mahal malah jika dikeluarkan juga negara itu akan rugi. Idea ini kemudiannya dikembangkan oleh ramai pengkaji seperti Heckscher-Ohlin dengan teori perdagangannya dan A.Weber dengan teori letakan industrinya. Michael.E.Porter (1998) melalui bukunya The Competitive Advantage of Nations telah mencabar teori kelebihan bandingan. Beliau berpendapat bahawa endowmen seperti bahan mentah sebagai penyumbang utama kepada kelebihan bandingan sesebuah kawasan.

Sebaliknya, beliau menghujah bahawa sesebuah wilayah perlu mencipta kekuatan dalamannya sendiri untuk membolehkannya bersaing. Kualiti sesetengah faktor pengeluaran, khususnya sumber manusia dan organisasi ruang dan institusi wilayah, dapat diefisienkan bagi meningkatkan produktiviti dan seterusnya merendahkan kos pengeluaran. Melalui cara demikian daya saing kawasan tersebut meningkat. Rajah 2.6 menunjukkan konsep daya saing oleh Porter (1998). Porter (1996) menghuraikan kekuatan pemasaran sesebuah firma dari segi kelebihan daya saing. Porter menegaskan bahawa sebuah firma mungkin memiliki dua jenis kelebihan daya saing – kos relatif yang rendah (kebolehannya untuk menjalankan aktiviti dalam rantaian nilainya pada kos yang rendah) dan perbezaan (menjalankan aktiviti dengan cara yang unik berbanding pesaingnya).

Nilai akhir yang dicipta oleh firma ialah apa-apa yang sanggup dibayar oleh pembeli terhadap perkhidmatan yang disediakan, yang merangkumi produk fizikal dan perkhidmatan-perkhidmatan atau faedah-faedah lain. Rantaian nilai Porter mengenal pasti bahawa aktiviti sesebuah firma boleh dipecahkan kepada kategori seperti infrastruktur firma, pengurusan sumber manusia, pembangunan teknologi, pembelian, logistik dalam sempadan, pemasaran dan jualan, dan perkhidmatan. Setiap aktiviti apabila dilaksanakan biasanya mempengaruhi kos dan keberkesanan pelaksanaan aktiviti-aktiviti lain dalam antaian nilai. Wilayah-bandar raya yang berdaya saing menghasilkan produk yang tinggi secara langsung memakmurkan penduduk dengan peluang pekerjaan yang banyak dan kualiti persekitaran yang menarik.


FAKTOR INPUT

Rajah 2.6

FAKTOR PERMINTAAN DAN PASARAN

Sumber : Porter 1998

Hubungan antara pelbagai elemen dalam konsep Diamond Porter

FIRMA SOKONGAN (perkhidmatan pengeluar, pembekal

PERSEKITARAN TEMPATAN • Pelaburan • Pengeluaran • Persaingan

STRATEGI FIRMA DAN PESAING

111

110


112

Wilayah-bandar raya yang berdaya saing menghasilkan produk yang tinggi secara langsung memakmurkan penduduk dengan peluang pekerjaan yang banyak. Kajian ini melibatkan empat kawasan bandar utama di Britain iaitu London, Bristol, Liverpool/Manchester dan bahagian tengah Scotland. DPE wilayah-bandar raya banyak juga dibincangkan oleh pakar-pakar ekonomi terutamanya Michael Porter berdasarkan kepada buku beliau Competitive Advantage of Nations. Lever dan Turok (1999,2000) telah mengemukakan beberapa persoalan penting oleh beberapa sarjana ekonomi. Dalam era persaingan global, wilayah-bandar raya yang gagal untuk respon kepada perubahan, berkemungkinan besar untuk mengalami penurunan reputasi sebagai destinasi yang digemari pelabur dan seterusnya akan mengalami kemerosotan.

Malahan dalam keadaan yang lebih buruk, wilayah-bandar raya tersebut mengalami kesukaran ekonomi akibat krisis ekonomi, politik dan sosial. Wilayahbandar raya ini juga menghadapi kesukaran untuk memulihkan ekonomi bandar. Maka dengan itu kerajaan perlu mencari jalan untuk memulihkan semula keadaan ekonomi ini dengan memperkenalkan beberapa pakej baru rangsangan ekonomi menyediakan peluang-peluang pekerjaan dan perniagaan terutamanya di kawasan bandar. Rakyat pula bersama-sama kerajaan memulihkan situasi ini dengan terus meningkatkan produktiviti dan pengetahuan. Di samping itu keamanan dan kesejahteraan perlu juga dipelihara. Kestabilan negara dan kemahiran pekerja boleh menarik minat pelabur melabur di wilayah-bandar raya.

Menurut Wilden (2006), faktor-faktor khusus wilayah-bandar raya dalam meningkatkan kedinamikan DPE adalah aset-aset struktural seperti asas pengetahuan, sturktur indusri, kualiti hidup, kemudahsampaian dan kesaksamaan sosial. Di samping itu, faktor-faktor governans juga memainkan peranan yang penting dalam mempengaruhi kedinamikan DPE wilayah-bandar raya seperti kepentingan dasar integrasi, kerjasama pihak kerajaan dan swasta serta struktur hubungan antara akademik dan ahli perniagaan. Begitu juga faktor-fakor luaran seperti hubungan antarabangsa dan dasar nasional juga antara faktor yang boleh menentukan kedinamikan DPE wilayah-bandar raya. Rajah 2.7 menunjukkan faktor-faktor DPE wilayah-bandar raya. Manakala Jadual 2.9 menunjukkan ringkasan bentuk-bentuk integrasi antara DPE wilayah-bandar raya dengan ekonomi global.


113

FAKTOR-FAKTOR KHUSUS ASET-ASET STRUKTURAL

GOVERNANS KEPENTINGAN DASAR INTEGRASI

ASAS PENGETAHUAN

SKALA

STRUKTUR INDUSTRI

KERJASAMA PIHAK KERAJAAN DAN SWASTA

KUALITI HIDUP KEPELBAGAIAN

STRUKTUR HUBUNGAN ANTARA AKADEMIK DAN AHLI PERNIAGAAN

KEMUDAHSAMPAIAN KESAKSAMAAN SOSIAL

KEDINAMIKAN DAYA PEMBANGUNAN PERNIAGAAN

PEMBANGUNAN SUMBER MANUSIA

• MENINGKATKAN PRODUKTIVITI PERNIAGAAN SEDIA ADA

• MENINGKATKAN PRODUKTIVITI PENDUDUK

• TARIKAN KEPADA PERNIAGAAN BARU

• TARIKAN KEPADA PEKERJA DARI LUAR

FAKTOR-FAKTOR KONTEKS ANTARABANGSA PERUBAHAN STRUKTURAL EKONOMI

KONTEKS NASIONAL DASAR DAN KONTEKS EKONOMI MAKRO DASAR PENGHIJRAHAN DAN PERUBAHAN PENDUDUK

PEMBANGUNAN GEO-POLITIK DASAR-DASAR SEKTORAL

Rajah 2.7 Faktor-faktor DPE wilayah-bandar raya Sumber : Winden 2006


• Pengumpulan pusat-pusat utama

Penambahan perkhidmatan nilai tambah seperti perbankan dan kewangan, perundangan, perkhidmatan akauntan, pakar runding, telekomunikasi, R&D dan pusat pengajian tinggi (Friedmann, 1986)

Perstrukturan Semula Dan Pertumbuhan Ekonomi

• Penumpuan perkhidmatan pengeluaran khusus Integrasi Perkawasan dengan Kapasiti Ilmu Pengetahuan dan Inovasi Pengkhususan dalam bidang baru dan • Medium interaksi untuk aktiviti berdaya saing pembinaan ilmu pengetahuan • Infrastruktur Pembelajaran Wilayah (Florida, 1995) Pembelajaran Penambahan hubungan antara sektor • Institusi dan jaringan yang perniagaan dan universiti memudahkan kitaran idea dan pengetahuan yang kreatif (Asheim, 1996) Penambahan kepentingan • Bertindak sebagai sumber Bandaraya penyimpanan dan pengagihan maklumat dan pengagihan Bermaklumat maklumat ke serata dunia melalui maklumat Membina jaringan luaran yang baru jaringan global (Castells, 1989)

Bandarayabandaraya Global

• Interbahagian berlainan jenis rangkaian global • Fungsian arahan global (Sassen, 1991)

Integrasi dengan fungsian yang sama

Sumber Persaingan

bersambung...

• Penambahan pekerjaan dalam memproses maklumat

• Penambahan peluang-peluang pekerjaan untuk buruh berkemahiran tinggi, tetapi peluang-peluang terhad kepada kemahiran tradisional

• Penghijrahan penduduk dari seluruh dunia • Pertambahan heterogeniti (perbezaan bangsa) • Polarisasi antara berlainan kumpulan sosial • Pembahagian berdasarkan bangsa dan etnik

Perubahan Dalam Pekerjaan, Pasaran Buruh Dan Penyatuan Ruang Sosio

Jadual 2.9 Bentuk-bentuk integrasi antara DPE wilayah-bandar raya dengan Ekonomi Global

114

113


Daerah-daerah perindustrian berteknologi tinggi

• Penambahan kebajikan kepada masyarakat • Hubungan sosial yang mapan

Inovasi berdasarkan kepada keduadua kefahaman dan sistem pengetahuan (Brusco, 1986, Garofoli, 1991; Beccatini, 1991)

Pengambilan pasaran buruh dan menyampaian ilmu pengetahuan (Keeble, 2000)

Kluster firma-firma berteknologi tinggi

Sumber : Eraydin 2008

Taman Teknologi, Taman Sains dan sebagainya dibangunkan untuk membantu sektor awam

Mengikuti kejayaan firma-firma

Berhampiran dengan pusat-pusat R&D (Saxenian, 1992)

Jaringan pembinaan dan pengagihan ilmu pengetahuan ( Saxenian, 1991; Oakey, 1985)

Koridor teknologi

Pembangunan inovasi berorientasikan perniagaan

Pekerjaan untuk gunatenaga berkemahiran tinggi tetapi untuk kemahiran dan separa kemahirana

• Pekerjaan untuk semua

• Pengabungan buruh khususnya dalam pengeluaran

Penambahan pengkhususan dan kluster

Infrastruktur yang memudahcara inovasi

• Tindakbalas yang pantas kepada keadaan perubahan permintaan (Staber, 1997: Cooke, 1996) Integrasi dengan kemampuan teknologi

• Integrasi dengan Kapasiti Pengeluaran • Organisasi pengeluaran yang anjal, rangkaian pengeluaran tempatan, hubungan kolaborasi (Brusco, 1982, Beccatini, 1990) Daerah-daerah • Jaringan sosial dan modal sosial perindustrial (Piore & Sabel, 1984 : Capecchi, tradisional 1989)

...sambungan

115

114


116

2.8.2

Perlaksanaan Daya Persaingan Ekonomi Wilayah-Bandar Raya oleh Pihak Berkuasa Tempatan

Porter (1998) berpendapat DPE negara banyak bergantung kepada produktiviti dan tidak hanya bergantung kepada kemudahan mendapatkan input atau skala sesuatu perusahaan. Produktiviti terletak pada cara syarikat bersaing dalam bidang yang bukan menjadi persaingannya. Sesebuah syarikat berkemungkinan amat produktif dalam sesuatu industri jika menggunakan kaedah yang canggih dan teknologi termaju serta menawarkan produk dan perkhidmatan yang baik. Porter (1998) juga berpendapat kecanggihan yang membolehkan syarikat bersaing di sesuatu tempat amat dipengaruhi oleh kualiti persekitaran

perniagaan setempat. Contohnya, syarikat tidak boleh

menggunakan teknik logistik termaju tanpa prasarana sistem pengangkutan yang berkualiti tinggi dan efisien. Perniagaan tidak boleh beroperasi dengan efisien di bawah birokrasi peraturan yang membebankan.

Wilayah-bandar raya memberi kesan kepada DPE wilayah-bandar raya dalam tiga cara: pertama, meningkatkan produktiviti syarikat yang beribupejabat di sesuatu wilayah-bandar raya; kedua menggerakkan hala tuju dan menentukan kepesatan pertumbuhan serta arah tuju inovasi yang menyokong pertumbuhan produktiviti pada masa akan datang; dan ketiga, merangsang pembentukan perniagaan baru yang mengembangkan dan mengukuhkan wilayah-bandar raya itu sendiri (Porter 1998). Ini jelas menunjukkan bahawa sesebuah wilayah-bandar raya itu membolehkan setiap syarikat yang beroperasi di sini mendapat manfaat seolah-olah ia mempunyai skala yang lebih besar atau seolah-olah ia telah bergabung dengan syarikat-syarikat lain yang beroperasi dengan lebih produktif dari segi mendapatkan sumber input seperti maklumat teknologi, pasaran, tenaga mahir dan bahan mentah.

Bogart (1998) dan Beuregard (1991) berpendapat bahawa proses globalisasi yang berteraskan kepada pengelompokan ekonomi selalunya berpusat di wilayahbandar raya. Menurut kajian OECD Territorial Review: Competitive Cities in The Global Economy 2006 paradoks perbandaran oleh PBT telah menjadi cabaran kepada kemapanan negara dan ekonomi global. Bentuk dan persekitaran di bandar-bandar juga telah berubah. Corak perbandaran dan penyelerakan (urban sprawl) bersama dengan pembentukan jaringan bandar, telah menggalakkan pertambahan rangkaian


117

komunikasi, pembangunan infrastruktur dan hubungan intra-firma membenarkan penambahan pasaran buruh. Galakan aglomerasi ekonomi wilayah-bandar raya mengandungi gabungan kawasan-kawasan fungsian ekonomi dengan melibatkan beberapa kawasan operasi dan pentadbiran PBT.

Fujita et al (2002), Malmberg dan Maskell (1997) serta Porter (1996, 1998, 2000) berpendapat globalisasi membawa perubahan drastik ke atas konsep wilayah bandar raya. Teori pertumbuhan, teori penempatan pusat (central place theory), hukum rank saiz, teori pengutuban dan serakan semakin tidak berperanan dalam perancangan wilayah-bandar raya. Fatimah (2008) pula berpendapat kesan langsung dari proses globalisasi dan peningkatan kemajuan sistem telekomunikasi dan maklumat, hubungan antara wilayah-bandar raya telah berubah daripada berasaskan kekuatan dan tarikan kepada hubungan rakan kongsi (partnership). Ini bergantung kepada sistem rangkaian bukan lagi kepada berbentuk hirarki. Malecki (2002) juga berpendapat kini pembangunan wilayah-bandar raya lebih ke arah berdaya saing dan bersifat aglomerasi dalam memperkukuhkan kedudukan dalam ekonomi.

Secara keseluruhannya, geografi ekonomi dalam era persaingan global berhadapan dengan paradoks perubahan PBT. Perubahan ini melibatkan sistem lalulintas dan pengangkutan awam yang pesat, sistem komunikasi berkelajuan tinggi serta jaringan pasaran yang luas, adalah dijangkakan sesebuah lokasi itu berkurangan kepentingannya. Kelebihan bersaingan yang dapat bertahan dalam ekonomi global biasanya bercirikan setempat, iaitu yang muncul daripada pemusatan kemahiran dan pengetahuan khusus, institusi, pesaing, perniagaan berkaitan dan pelanggan yang ramai. Faktor lokasi dari segi geografi, budaya dan institusi memberikan akses khas, hubungan yang lebih rapat, maklumat yang lebih baik, insentif hebat dan kebaikan lain dalam produktiviti dan inovasi yang sukar didapati di tempat yang jauh. Keadaan ini semakin benar apabila ekonomi dunia dilihat semakin kompleks yang berasaskan ilmu dan dinamik (Morshidi 1993,1998,1999,2000,2005) .

Kenyataan ini disokong oleh Porter (1998) yang berpendapat produktiviti menentukan kemakmuran sesebuah negara negeri atau wilayah-bandar raya, bukan hanya pada jumlah eksport yang dihasilkan atau kuantiti sumber asli yang tersimpan.


118

Menyedari hal ini, PBT sepatutnya berusaha mewujudkan persekitaran yang dapat menyokong peningkatan produktivi. Peneraju perniagaan, pemimpin kerajaan dan ketua institusi semuanya mempunyai kepentingan dan peranan untuk dimainkan dalam ekonomi persaingan baru. Konsep wilayah-bandar raya mendedahkan semua entiti ini saling bergantung dan bertanggungjawab secara kolektif untuk mewujudkan keadaan persaingan yang produktif. Tugas ini memerlukan pemimpin berfikir dengan cara baru dan sanggup mengetepikan kategori tradisional yang memacu fikiran kita tentang siapa yang membuat apa dalam ekonomi.

Konsep wilayah-bandar raya dalam era global telah banyak berubah, tidak hanya menekankan aspek-aspek fizikal dan kependudukan sahaja, malah perlu diintepretasikan secara lebih kritikal terutama dalam konteks fungsian sesebuah wilayah-bandar raya yang melampaui konsep sempadan negara, wilayah dan bandar tradisi. Wilayah-bandar raya perlu mempunyai kekuatan sebagai pusat kawalan dan arahan. Apakah faedah DPE kepada PBT dalam pembangunan wilayah-bandar raya? Menurut OECD Territorial Review: Competitive Cities in the Global Economy 2006 lagi terdapat beberapa faedah aglomerasi wilayah-bandar raya oleh PBT ini dalam menjana nilai keluaran barangan dan perkhidmatan dari segi aspek per kapita dan produktiviti. Antara faedahnya adalah :

i.

Ekonomi Aglomerasi (Agglomeration Economies)

Ekonomi aglomerasi oleh PBT membenarkan wilayah-bandar raya yang besar menarik ibu pejabat wilayah korporat atau global dengan menawarkan bidang yang luas seperti sumber buruh utama. Namun begitu kebanyakan elemen-elemen rantaian bekalan sumber dan institusi penyelidikan menumpukan perkhidmatan perniagaan yang khusus dan penyediaan infrastruktur. Ekonomi aglomerasi memastikan kolerasi positif antara wilayah-bandar raya dengan saiz pendapatan negara terutamanya bila tumpuan lebih daripada 20 peratus GDP negara. Ekonomi aglomerasi di wilayahbandar raya mewujudkan nilai tambah kepada sektor ekonomi bandar. Ini secara tidak langsung meningkatkan sumber pendapatan PBT dari segi nilai harta dan cukai pintu. Ini adalah kerana ibu negeri dianggap sebagai pusat politik dan ekonomi. Ini secara langsung mewujudkan DPE wilayah-bandar raya di peringkat PBT.


119

ii.

Kelebihan Pengkhususan dan Kepelbagaian (Advantages of Specialisation and Diversity)

Wilayah-bandar

raya

kebiasaannya

menyediakan

kepelbagaian

kelebihan

pengkhususan. Saiz pasaran buruh bandar dan bidang-bidang firma tertentu yang terletak di antaranya membenarkan DPE wilayah-bandar raya. Pengkhususan ini menjanakan keefisienan dengan menyediakan tempat di dalam aktiviti nilai tambah yang tinggi. Kedua-dua sektor perkhidmatan dan pembuatan yang tidak menawarkan tapak-tapak kilang yang luas tetapi terdapat kelebihan di kedua-dua kluster dan akses global kepada pengetahuan. Sementara itu kebanyakan wilayah-bandar raya yang maju terdapat jumlah penduduk yang ramai dengan pelbagai aktiviti perkhidmatan produktiviti rendah seperti perkhidmatan pembersihan dan penjagaan, perdagangan runcit, sekuriti dan pengangkutan hinggalah perkhidmatan produktiviti tinggi. iii. Aktiviti R&D Menjana Inovasi (R&D Activities and Generate Innovation)

Kebanyakan wilayah-bandar raya adalah campuran industri yang berkait rapat dengan kapasiti mereka kepada tumpuan aktiviti R&D dengan menjana inovasi. PBT berperanan penting dengan menyediakan ruang untuk aktiviti ini. Sebagai contohnya lebih 81 peratus paten OECD adalah permohonan dari wilayah-bandar raya seperti Ireland, Greece, Finland, Nertherland, Japan, Korea dan Kanada. Manakala lebih daripada 40 peratus adalah dari Paris dan London. Aktiviti R&D yang banyak di wilayah-bandar raya menarik minat pelabur untuk melabur dalam aktiviti ini; iv. Endowmen Sumber Manusia yang Luas (Greater Endowments of Human Capital) Wilayah-bandar raya cenderung mempunyai endowmen yang banyak untuk menguruskan modal sumber manusia. Tahap kemahiran pekerja di wilayah-bandar raya adalah tinggi berbanding dengan purata jumlah penduduk. Wilayah-bandar raya yang berstruktur baik dari segi ekonomi, sosial, politik dan tarikan kemudahankemudahan di wilayah-bandar raya dan kadar upah yang mahal mampu menarik tenaga muda yang berkemahiran tinggi berhijrah ke wilayah-bandar raya. Kehadiran penghijrahan tenaga mahir yang ramai ini menggalakkan DPE wilayah-bandar raya.


120

v.

Stok Modal Fizikal yang Besar (Large Stock of Physical Capital)

PBT di wilayah-bandar raya mempunyai stok modal fizikal yang diukur oleh peralatan-peralatan firma dan stok bangunan-bangunan serta kemudahan infrastruktur. Penyediaan modal di wilayah-bandar raya tidak hanya menambah ratio modal per pekerja tetapi membenarkan aktiviti R&D di antara firma-firma dan inovasi berkembang di tapak pengeluaran. Keutamaan infrastruktur seperti universiti dan pusat-pusat penyelidikan misalnya Bandaraya Seoul mempunyai Âź stok negaranya adalah universiti dan pusat-pusat penyelidikan. Manakala setengah stok negara Sweden adalah universiti dan pusat-pusat penyelidikan yang terletak di Stockholm. Ini memberikan kelebihan dari segi DPE wilayah-bandar raya berbanding dengan bandarbandar lain terutamanya dengan bandar-bandar di negara dunia ketiga. Penyediaan geran infrastruktur pengangkutan dan telekomunikasi juga memberi kelebihan yang signifikan kepada kemudahansampaian. Ini mampu menarik lebih ramai lagi pelabur untuk melabur di wilayah-bandar raya. Dalam sistem ekonomi global masa kini, DPE wilayah-bandar raya dapat memberi faedah kepada bandar dan negara.

Faktor persekitaran perniagaan, pengkhususan produk, struktur ekonomi sebagai endowmen wilayah-bandar raya, kualiti infrastruktur, governans bandar, institusi tempatan tingkahlaku dan sumber manusia penting dalam mempengaruhi firma memilih lokasi di sesuatu wilayah-bandar raya seterusnya mewujudkan DPE wilayah-bandar raya. Proses globalisasi ekonomi telah menghakis sebahagian besar pengaruh sempadan negara bangsa. Kelebihan bandingan sama ada daripada segi buruh murah, tanah atau tapak perindustrian yang murah, bahan mentah, modal dan tenaga, bukan lagi tarikan utama sesebuah wilayah. Pengaruh kos pengangkutan terhadap letakan firma pembuatan juga semakin kurang signifikan.

Wilayah-bandar raya di seluruh dunia bersaing sesamanya untuk menjadi pusat pengeluaran dan perkhidmatan global. DPE wilayah-bandar raya menjadi kunci tarikan sesebuah kawasan dalam menarik pelaburan asing. Ini menyebabkan pemerintah sama ada di peringkat negara, wilayah mahupun tempatan berusaha untuk meningkatkan daya saing lokaliti masing-masing. DPE wilayah-bandar raya bolehlah ditakrif sebagai keupayaan sesebuah wilayah-bandar raya untuk mengeluarkan dan


121

memasarkan barangan atau perkhidmatan yang berkualiti dalam hubungannya dengan produk serupa yang dikeluarkan oleh wilayah-bandar raya lain.

DPE wilayah-bandar raya juga meliputi sistem ekonomi bandar yang menghasilkan barangan dan perkhidmatan yang berkualiti bagi penduduk setempat, menyokong aktiviti eksport bandar tersebut, sehingga membolehkan penduduk meningkatkan taraf hidup dan seterusnya kualiti kehidupan di bandar atau wilayah berkenaan (Webster & Muller 2000). Sumber manusia bagi sesebuah aktiviti pengeluaran dikenali sebagai buruh. Buruh telah lama diakui sebagai faktor penting dalam aktiviti pengeluaran dan merupakan elemen penting yang boleh mempengaruhi kelebihan DPE wilayah-bandar raya. Persaingan global yang semakin sengit dan kemunculan banyak wilayah-bandar raya yang saling bersaing. Ini telah meningkatkan minat para sarjana geografi dan perancangan perbandaranmenjalankan mengenai kajian terhadap isu kelebihan DPE wilayah-bandar raya.

Globalisasi aktiviti ekonomi terutamanya dalam konteks penyebaran aktiviti pengeluaran oleh PBT bukan sahaja telah meluaskan garisan pemilihan wilayahbandar raya yang sesuai tetapi juga telah melebarkan perbezaan ciri dan kualiti sesuatu tempat. Ini mempengaruhi PBT merancang pembangunan wilayah-bandar rayanya (Stohr 1990). Porter (1998) pula menekankan bahawa persekitaran nasional dan budaya sesuatu wilayah-bandar raya boleh mempengaruhi kedudukan daya saing firma. Menurut beliau, sebenarnya PBT di wilayah-bandar raya saling bersaing untuk menarik pelaburan dan aktiviti ekonomi. DPE wilayah-bandar raya mempunyai pengaruh yang kuat terhadap kelebihan daya saing yang dipilih oleh firma.

Bagaimanakah daya saing negara boleh diterjemahkan di peringkat tempatan? Kelebihan daya saing merupakan sesuatu yang dicipta dan dapat dikekalkan melalui proses dan usaha pada peringkat tempatan. Webster dan Muller (2000) menggariskan empat elemen utama yang mempengaruhi kelebihan daya saing di peringkat PBT sebagai lokasi aktiviti ekonomi pembuatan, iaitu struktur ekonomi, sumber alam semula jadi, sumber manusia dan persekitaran institusi. Menurut Webster dan Muller (2000) lagi sumber manusia dan persekitaran institusi merupakan faktor yang paling penting dalam mempengaruhi kelebihan daya saing. Dalam era


122

persaingan global, wilayah-bandar raya yang gagal untuk respon kepada perubahan, berkemungkinan besar mengalami kemerosotan nilai pelaburan asing. Secara ringkasnya, DPE wilayah-bandar raya mampu meningkatkan tahap kualiti hidup penduduk dan menyediakan peluang pekerjaan. Sumber manusia adalah bahagian yang penting untuk semua kegiatan ekonomi. Keperluan untuk sumber tersebut berbeza mengikut jenis kegiatan ekonomi. Walaupun sumber manusia boleh digantikan dengan modal, namun input tenaga manusia masih tetap diperlukan dalam hampir kesemua aktiviti pengeluaran terutamanya dalam sektor industri pembuatan. Bagaimanakah keefisienan boleh dikaitkan dengan governans bandar yang boleh meningkatkan DPE di wilayah-bandar raya? 2.8.3 Hubungan Keefisienan Governans Bandar Dalam Meningkatkan Daya Persaingan Ekonomi Wilayah-Bandar Raya Menurut TUGI dari UNDP (2006), konsep governans bandar yang baik ada berkaitan dengan daya saing sebuah bandar. Sesebuah bandar raya memainkan peranan global dan sub-global yang utama bagi manfaat semua penduduk, pekerja, pelawat dan pelaburnya. Usaha mewujudkan persekitaran hidup, kerja dan perniagaan yang berkualiti tinggi, dibandingkan dengan yang terbaik di dunia. Ini adalah satu keperluan sekiranya ingin menarik dan mengekalkan para pelabur tempatan dan antarabangsa. Di samping itu untuk melahirkan pekerja mahir dan profesional tempatan dan asing. Bagaimanakah sebuah bandar raya mampu bersaing di peringkat dunia? Apakah perkara-perkara utama perlu diambilkira oleh PBT dalam meletakkan wilayah-bandar raya mereka berada di kedudukan yang setaraf dengan bandar-bandar lain di dunia?

Berdasarkan kepada kajian GaWC tahun 2008 mendapati PBT yang terangkum dalam sebuah wilayah-bandar raya berkemampuan untuk berdaya saing di peringkat dunia. Maka dengan itu PBT seharusnya memastikan bahawa infrastruktur, persekitaran, pengurusan bandar, kemudahan kebudayaan, kehidupan sosial, kesejahteraan, kemapanan politik dan jaminan keselamatan masyarakatnya dapat memenuhi harapan yang tinggi penduduk, pekerja, pelancong dan para pelaburnya. GaWC (2008) juga berpendapat empat komponen utama jika sesebuah wilayah-bandar raya ingin maju bertaraf dunia iaitu persekitaran kerja, persekitaran hidup, persekitaran perniagaaan dan amalan governans bandar yang berkesan. Antaranya :


123

i.

Persekitaran Kerja

Persekitaran kerja bertaraf dunia perlu menawarkan pelbagai pilihan pekerjaan dan peluang peluang kerjaya serta kemudahan latihan yang baik. Perkhidmatan pengangkutan yang efisien dan selesa yang menawarkan masa dan kos berulang alik yang minimum berserta perkhidmatan komunikasi dan infrastruktur yang baik merupakan

faktor-faktor

pertimbangan

penting.

Tempat-tempat

kerja

perlu

dilengkapkan dan menyediakan persekitaran kerja yang selesa serta perlu mempunyai kemudahan-kemudahan sokongan seperti perpustakaan dan pusat maklumat dan juga kemudahan penjagaan kanak-kanak bagi ibu-ibu yang bekerja. ii.

Persekitaran Hidup

PBT perlu menitikberat ruang persekitaran kerja yang selesa yang seharusnya mengandungi semua unsur persekitaran hidup yang bertaraf dunia seperti perumahan berkualiti tinggi, kemudahan yang mencukupi, berkualiti dan mudah sampai. Ianya juga perlu menyediakan persekitaran yang selamat, sihat dan ceria agar mereka yang bekerja di wilayah-bandar raya berserta keluarga mereka dapat menikmati taraf kehidupan terbaik. Persekitaran hidup di wilayah-bandar raya terus ditingkatkan dengan memberi penekanan kepada aspek kebudayaan dan warisan, nilai-nilai murni serta menggalakkan interaksi aktif untuk semua peringkat umur dan lapisan masyarakat merangkumi golongan remaja, belia, warga tua, kurang upaya dan wanita. iii.

Persekitaran Perniagaan

Pekerja mahir yang tersedia, ruang pejabat bermutu tinggi dengan sewa yang kompetitif dan ruang pengeluaran dan penyimpanan adalah antara pertimbangan terpenting bagi persekitaran niaga bertaraf dunia. Ini perlu disokong dengan pelbagai jenis perkhidmatan serta industri tambahan dan bantuan termasuk perkhidmatan kewangan dan pengurusan, kemudahan penyelidikan dan profesional. Sistem pengangkutan yang baik dan efisien serta infrastruktur komunikasi dan maklumat untuk perhubungan di dalam bandaraya, negara dan dunia adalah juga penting. Pasarana ini telah memberi nilai tambah kepada ekonomi wilayah-bandar raya.


124

iv

Governans Bandar yang Berkesan

Governans bandar raya bertaraf dunia adalah perlu bagi menjamin unsur-unsur persekitaran kerja, hidup dan niaga bertaraf dunia disediakan, dikekalkan dan dipertingkatkan secara berterusan sejajar dengan yang terbaik di dunia. Governans bandar yang berkesan sebenarnya berorientasikan penggunaan sumber-sumber kewangan, tenaga manusia dan organisasi secara efisien dan adil. Dedikasi, inovasi, kreativiti dan integriti adalah kualiti governans bandar yang baik bagi memastikan penyediaan dan penyelenggaraan yang sebaik mungkin bagi persekitaran kerja, hidup dan

niaga.

Penglibatan

banyak

agensi

dan

jabatan

dalam

pengurusan

perbandaranmenyebabkan banyak tindakan sukar untuk diselaraskan. Kepelbagaian peranan dari aspek pengurusan dan pentadbiran perbandaran yang baik yang diharap dapat dimainkan oleh PBT untuk menjadikan wilayah-bandar raya yang sejahtera dengan kualiti hidup yang tinggi. Dengan ini masyarakat di wilayah-bandar raya dapat menikmati keselesaan dan selamat tinggal di wilayah-bandar raya tanpa sebarang ancaman dan gangguan.

Manakala menurut Hambleton (1991) pula dalam kajian Indeks Daya Saing Negeri dan Metropolitan Amerika Syarikat mendapati untuk mencapai governans bandar yang baik dan mampu berdaya saing dengan bandar-bandar lain, lima perkara telah dikenal pasti yang boleh dilaksanakan oleh PBT iaitu:

i.

PBT Berperanan Mempertingkatkan Wilayah-Bandar Raya Sebagai Pusat Komersil dan Kewangan Antarabangsa

Sebuah wilayah-bandar raya yang berdaya saing, perlu mempertingkatkan kekuatannya yang sedia ada dan meletakkannya sebagai pusat komersil dan kewangan yang mampu bersaing di peringkat serantau dan antarabangsa. Sesebuah bandar perlu juga mengukuhkan statusnya sebagai ibu negara dengan menjadi pusat utama KEkonomi dan memainkan peranan utama dalam melaksanakan dasar-dasar kerajaan. Bagi mengorientasikannya secara global, industri-industri perkhidmatan dan pembuatan yang bersesuaian dengan status bandar, seperti industri pembuatan dan berasaskan pengetahuan yang berkemahiran dan berintensif teknologi perlu dimajukan sebagai industri eksport yang penting. Sebagai tambahan, sesebuah wilayah-bandar


125

raya itu harus berusaha untuk menarik ibu pejabat dan syarikat transnasional yang beroperasi di peringkat global atau sub-global dengan mempromosikan perletakannya yang kompetitif di Rantau Asia Pasifik dan memajukan perkhidmatan sokongan dan infrastruktur ke satu tahap yang setanding dengan yang terbaik di dunia.

ii.

PBT Mampu Mewujudkan Satu Struktur Wilayah-Bandar Raya yang Efisien dan Saksama

Sesebuah wilayah-bandar raya yang ingin merealisasikan wawasannya sebagai sebuah wilayah-bandar raya yang mampu berdaya saing, adalah penting matlamat komersil dan kewangan tercapai dengan efisien. Dengan cara ini dapat memanfaatkan semua anggota masyarakatnya. Pembangunan haruslah seimbang supaya keseluruhan konfigurasi guna tanah dioptimum tanpa mengkompromikan keperluan masyarakat atau menjejas persekitaran semula jadi dan alam binaan sedia ada. Pengangkutan awam memainkan peranan penting dalam mencapai matlamat ini dengan memungkinkan lebih fleksibiliti dan kelancaran pergerakan. Perhubungan komunikasi di antara bandar dan kawasan luar bandar, di dalam negara dan di dunia adalah juga faktor-faktor penyebab bagi mencapai peranan sesebuah wilayah-bandar raya sebagai pusat komersil dan kewangan antarabangsa. Infrastruktur, utiliti dan kemudahankemudahan lain haruslah diagihkan secara saksama bagi memastikannya mudah sampai dan dinikmati kepada semua warga kota. Pembaikan sistem hendaklah dibuat secara berterusan bagi memastikan sistem ini dapat memenuhi perubahan permintaan masyarakat. Stakeholders yang menerima faedah pembangunan dan bersama-sama dengan kerajaan membina pembangunan yang holistik di wilayah-bandar raya.

iii.

Peranan PBT Mempertingkatkan Persekitaran Hidup

Bandar perlu berfungsi, sesuai untuk didiami dan dapat membangkitkan rasa bermasyarakat, berdayahuni, persekitaran yang bersih, sihat, selamat dan memenuhi keperluan semua peringkat penghuninya. Perancangan pembangunannya menyediakan pelbagai peluang pekerjaan, perniagaan, pendidikan dan perumahan berkualiti untuk semua kumpulan stakeholders. Ini penting untuk keperluan generasi masa depan tidak dikompromi oleh pembangunan yang hanya berkait dengan isu-isu semasa.


126

iv.

Peranan PBT Membentuk Persekitaran Wilayah-Bandar Raya yang Sejahtera

Dunia globalisasi telah mewujudkan kesamaan dalam rupa bentuk dan karakter bandar-bandar besar. Adalah mustahak untuk bandar-bandar mendefinisikan identiti tersendiri yang mencerminkan penduduk pelbagai kaum dan persekitarannya. Ini dimanifestasikan melalui alam binaan dan persekitaran semula jadi, cara hidup harian penduduk wilayah-bandar raya dan juga pelbagai bentuk ekspresi kebudayaan. Imej sebuah bandar taman tropika adalah sesuai bagi keperluan menyederhanakan iklim dengan memberikan teduhan daripada matahari dan perlindungan daripada hujan. Ini boleh dicapai dengan menggabungkan elemen semula jadi dan fizikal seperti pokokpokok dan bangunan-bangunan. Cara hidup yang tersendiri di bandar-bandar besar di dunia, yang sebahagiannya datang daripada pelbagai latar belakang kebudayaan penduduknya dan juga pengadunan aspek-aspek kebudayaan dipelihara dan diberi lebih penekanan. Kebudayaan dan kesenian dipertingkatkan . Bangunan dan kawasan bersejarah atau bernilai seni bina dikekalkan sebagai warisan yang boleh juga dipromosikan sebagai produk pelancongan. v.

PBT Berperanan Mewujudkan Governans Bandar yang Berkesan

Governans bandar yang berkesan adalah penting dalam mencapai matlamat, strategi dan dasar perbandaran yang mampu berdaya saing di peringkat dunia. Ini memerlukan komitmen terhadap kualiti governans bandar yang efisien seperti dinyatakan dalam Habitat Agenda, iaitu mempraktikkan pentadbiran yang telus, bertanggungjawab, adil, berkesan dan efisien. Ketelusan boleh dicapai melalui perkongsian wawasan yang sama, penyertaan yang aktif oleh semua pihak yang berkepentingan dan aliran maklumat yang bebas. Dasar berorientasikan pelanggan perlu diterima pakai sebagai satu cara untuk meningkatkan maklum balas terhadap keperluan warga kotanya. Kesaksamaan boleh dicapai dengan memastikan semua kemudahan dan perkhidmatan diagihkan secara saksama dan mudah capai oleh semua penduduk, termasuk golongan kurang upaya, warga tua, miskin, kanak-kanak dan wanita. Keberkesanan merupakan elemen utama governans bandar yang baik dan perlu terus diperbaiki keberkesanannya melalui pengurusan yang berinovasi, pembangunan keupayaan, penswastaan,


127

pengukuran tahap kemajuan, pembangunan sumber manusia dan rangkaian perhubungan. Proses-proses kerja dan institusi akan disusun semula untuk memenuhi keperluan perbandaran di samping menggunakan sumber-sumber dengan cara yang terbaik. Jalinan kerjasama antara pihak kerajaan, swasta dan NGO boleh membentuk gabungan strategik (strategic alliance) yang boleh memberi faedah dan manfaat kepada banyak pihak terutama stakeholders di bandar.

Berdasarkan kepada kajian Jones Lang LaSalle (2004) mengenai pemasaran dan pengurusan perbandaran mendapati bahawa pengurusan bagi sebuah wilayahbandar raya bertaraf dunia juga memerlukan sebuah organisasi bertaraf dunia. Ini dibina dengan perancangan, dipandu dengan wawasan, dimajukan dengan cita-cita dan disempurnakan dengan tindakan. Organisasi ini memiliki satu tahap kecemerlangan strategi dan operasi yang sekurang-kurangnya setaraf dengan mana-mana organisasi lain yang serupa di dunia. PBT perlulah mempunyai wawasan yang jelas, memahami tanggungjawab fungsinya dan memberi penekanan kepada kualiti. PBT juga semestinya efisien, telus dan fleksibel untuk sebarang perubahan. Di samping itu, pengurusan perlu berupaya menetapkan keutamaannya dengan jelas dan mengurus sumber sedia ada secara optimum.

Penyediaan dan pelaksanaan rancangan struktur serta rancangan tempatan memerlukan elemen-elemen terbaik di dalam organisasi dan pengurusan PBT. Ini bagi memastikan

pengurusan

sumber-sumber

PBT

teratur

untuk

membolehkan

perancangan, pemantauan dan pengawalan yang diperlukan dalam pembangunan bandar. Dana yang mencukupi perlu dilaburkan dalam teknologi baru, latihan sumber manusia dan penyelidikan serta pembangunan.

Terdapat juga keperluan bagi

mengkaji semula sistem dan prosedur secara berterusan serta memperkenalkan kaedah pengurusan yang baru. Secara keseluruhannya, kerajaan sama ada diperingkat tempatan atau persekutuan, mempunyai peranan untuk memastikan wujudnya bekalan input berkualiti tinggi seperti warga yang berpendidikan serta adanya prasarana fizikal. Kerajaan mesti mengubal peraturan persaingan, contohnya melindungi harta intektual dan penguatkuasaan undang-undang salah guna kuasa supaya produktiviti dan innovasi dapat ditadbir dan diuruskan dengan jayanya dalam ekonomi. Akhirnya, kerajaan hendaklah menggalakkan pembentukan dan penambahbaikan DPEnya. Ini


128

mewujudkan barangan awam yang memberikan kesan besar kepada kebanyakan perniagaan. Peranan kerajaan sebegini jauh lebih diperlukan berbanding dasar industri. Kerajaan hendaklah memperkukuhkan dan mewujudkan DPE sedia ada dan yang baru bersama-sama dengan sektor swasta. ICT merupakan teras pembangunan negara ke arah mencapai taraf negara maju. Peranannya penting sebagai pemangkin kepada pertumbuhan

ekonomi

negara

dalam

meningkatkan

keberkesanan

pasaran,

produktiviti, daya saing serta peningkatan kualiti hidup penduduk. Kesungguhan kerajaan dalam pembangunan teknologi maklumat dibuktikan dengan jelas melalui pembangunan Koridor Raya Multimedia (MSC), Putrajaya dan Cyberjaya yang menyediakan infrastruktur teknologi terkini dan canggih. Dalam arus kepesatan pembangunan negara, pembangunan wilayah-bandar raya tidak seharusnya tertinggal atau dipinggirkan. Usaha dalam bentuk dasar dan program telah dilaksanakan oleh pelbagai pihak terutama agensi kerajaan dan swasta, namun masih banyak perkara yang perlu dipertingkatkan dan ditambahbaik.

Keadaan ini secara tidak langsung berupaya menjana persaingan perbandaran dan menarik pelabur menambah modal di wilayah-bandar raya tersebut. Ini secara tidak langsung membantu pertumbuhan perniagaan baru dan pembangunan produk yang menentukan pertumbuhan ekonomi baru. Kedinamikan DPE wilayah-bandar raya dan suasana yang kondusif perniagaan menarik pelabur-pelabur asing dan tenaga mahir untuk bekerja di wilayah-bandar raya. Kerajaan dan sektor swasta perlu sentiasa ada elemen-elemen baru dan holistik agar DPE wilayah-bandar raya terus bertahan dan mapan. Ini mampu menghasilkan produk secara efisien dan berkualiti serta berteknologi maju dengan kos pengeluaran yang rendah. Secara ringkasnya, hubungan KGB dengan DPE di wilayah-bandar raya boleh mewujudkan peluang pekerjaan yang banyak, meningkatkan kualiti hidup dan menambahkan keyakinan pelabur asing untuk terus melabur di wilayah-bandar raya yang selamat dan sejahtera. Ini secara tidak langsung memberi nilai tambah kepada sesebuah wilayah-bandar raya sebagai pusat perdagangan dan perkhidmatan. Selaras dengan persoalan kajian adakah terdapat hubungkait antara KGB dan DPE? Kenapa hubungkait ini penting kepada pembangunan wilayah-bandara raya? Elemen manakah dalam KGB mempunyai pengaruh yang kuat kepada DPE? Bab lima menganalisa dan menilai secara empirikal pengaruh dan kesan elemen-elemen KGB dengan DPE wilayah-bandar raya.


129

2.9

SINTESIS KAJIAN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

Proses globalisasi ekonomi sejagat mempunyai impak yang jelas terhadap ruang sesebuah negara, khususnya di kawasan wilayah-bandar raya (HABITAT 2002). Hal ini berlaku kerana proses perkembangan ekonomi dan pembangunan manusia cenderung berlaku di bandar. Dalam era perubahan masa kini, proses pembangunan ekonomi lebih bertumpu ke wilayah-bandar raya. Keadaan ini disebabkan kawasan tersebut mempunyai kelebihan daya saing yang tinggi berbanding dengan wilayahbandar raya besar lain sama ada di dalam negara atau di luar negara. Hal ini wujud akibat adanya peluang untuk pengusaha meningkatkan keefisienan ekonomi jika firma ditempatkan di sekitar wilayah-bandar raya. Walaupun daripada satu segi keadaan ini boleh mewujudkan polarisasi dan pelebaran jurang pembangunan antara wilayah, tetapi daripada satu segi yang lain, penumpuan sedemikian boleh membantu memesatkan pertumbuhan ekonomi negara secara keseluruhannya.

Proses penyatuan dunia sebagai satu masyarakat ini berlaku dengan pantas akibat pengunduran kekangan fizikal dan budaya melalui kemajuan dalam teknologi perhubungan (Knox, Taylor 1995 & Sassen 2000). Perubahan tersebut juga berlaku dalam skala dan skop yang tidak pernah dialami sebelum ini. Malah penyatuan negara di dunia berlaku secara kompleks (HABITAT 2002). Negara di dunia terangkai dalam suatu siratan ekonomi melalui jaringan komunikasi moden. Proses ini membolehkan semua pergerakan barangan, modal, maklumat dan buruh berlaku secara bebas merentasi sempadan negara dan pergerakan ini adalah bermotifkan ekonomi. Oleh itu, perdagangan antarabangsa yang suatu ketika dahulu banyak dipengaruhi oleh faktor kelebihan bandingan kini berubah menjadi perdagangan antara wilayah yang ditentukan oleh kelebihan daya saing wilayah berkenaan.

Fokus kegiatan ekonomi dalam era global ini ialah pembuatan dan perkhidmatan. Kebanyakan aktiviti ini ditempatkan di sekitar wilayah-bandar raya. Lanjutan daripada itu perbincangan tentang teori, faktor, ciri-ciri dan bukti-bukti empirik suatu sintesis tentang kajian KGB dalam meningkat DPE wilayah-bandar raya dapat diketengahkan seterusnya untuk mencapai mencapai tahap bandar raya global. Dunia hari ini memerlukan KGB, bersepadu dan holistik, yang melibatkan semua


130

sektor sebagai rakan pembangunan yang saksama. Matlamatnya ialah semata-mata untuk mendapatkan kualiti kehidupan yang lebih baik dan kebahagiaan untuk semua. Di samping ICT, faktor-faktor kontemporari yang lain, misalnya perkembangan dunia tanpa sempadan, globalisasi dan liberalisasi turut menuntut agar kerajaan menilai semula kedudukan, peranan dan fungsinya. Governans bandar yang baik sahaja tidak cukup untuk mencapai DPE yang tinggi. Maka dengan itu satu pendekatan baru yang lebih efisien dan menyeluruh.

Ini penting kerana dalam keadaan kehidupan yang semakin kompleks dan canggih, kebahagiaan tidak lagi terhad kepada hanya menerima nikmat dan manfaat pembangunan sahaja, tetapi kebahagiaan termasuk juga keterlibatan aktif dalam proses bagaimana pembangunan dirancang, dilaksanakan dan dinilai. Sebenarnya, inilah masanya di mana peranan sektor perniagaan dan masyarakat sivil dalam governans bandar amat diperlukan, iaitu dalam keadaan di mana seluruh dunia berhadapan dengan impak besar daripada pelbagai masalah global dan DPE wilayahbandar raya. Konsep rakan pembangunan dalam kerangka governans baru tidak akan dapat direalisasikan selagi cara berfikir semua pihak tidak berubah. Perubahan ini hanya berlaku jika landasan untuk konsep rakan pembangunan itu disediakan.

Thye (2002,2009) berpendapatan landasan itu ialah kefahaman dan amalan penghakupayaan. Dalam kerangka governans baru, penghakupayaan perlu dilihat sebagai falsafah atau konsep, dan sebagai pendekatan atau strategi, yang membentuk landasan bagi membolehkan konsep rakan pembangunan beroperasi. Hari ini, semakin banyak organisasi telah menggunakan penghakupayaan. Ini kerana telah terbukti bahawa kakitangan

yang terhakupaya adalah lebih produktif dan efektif.

Penghakupayaan membolehkan lebih banyak kerja dilakukan dengan menggunakan lebih sedikit kakitangan dan memberikan lebih kepuasan kepada pelanggan. Ini kerana penghakupayaan mengizinkan keputusan dibuat lebih cepat dan dekat dengan pelanggan oleh kakitangan yang mempunyai kefahaman yang lebih terhadap kehendak pelanggan berkaitan (Taylor 2000 & Treffer 2008). Perwakilan perniagaan dan masyarakat sivil terlibat dalam proses membuat keputusan yang melibatkan kepentingan mereka dalam semua bidang dan di semua peringkat. Dalam hal ini, wakil persatuan yang diiktiraf oleh mereka, atau jika wujud keadaan di mana tidak


131

terdapat persatuan itu, maka, ia hendaklah ditentukan oleh mekanisme demokratik dan kerjasama lain yang diiktiraf oleh mereka dan kerajaan.

Konsep ini menghujahkan bahawa pusat bandar utama bersama-sama dengan pusat-pusat baru di kawasan pinggir bandar membentuk asas reruang kepada bandar raya yang berada di hierarki global. Kompleks aktiviti ekonomi yang berada di kawasan luar pusat bandar mula menarik fungsi-fungsi orde tinggi dari prosedur perkhidmatan korporat kepada telekomunikasi. Ini adalah perkaitan rapat kepada perubahan yang berlaku dalam sistem pengangkutan dan komunikasi. Wilayah-bandar raya sebagai unit asas reruang ekonom global dan sebagai aktor politik-ekonomi di persada dunia. Scott (2001) menghujahkan stakeholders ekonomi berada berdekatan di antara satu sama lain yang boleh diinterpretasikan sebagai satu tindak balas kepada persaingan ekonomi bandar yang semakin hebat.

Dalam era globalisasi juga kebangkitan negara-negara di Asia Pasifik sebagai gerak kuasa dominan dalam dunia persiangan global dianggap sebagai satu perkembangan yang kritikal dan drastik. Perkembangan ini telah menjanakan satu perubahan besar dalam senario DPE wilayah-bandar raya. PBT perlu memberi perhatian besar dan mengambil inisiatif untuk bersaing dan memasarkan kelebihan wilayah-bandar raya mereka sebagai lokasi terbaik untuk pelaburan langsung asing. Kajian ini dijalankan bagi mengisi ruang ini dengan menekankan kepada pendekatan empirikal mengenai peranan PBT dalam meningkatkan KGB dan DPE wilayah-bandar raya mereka. Ini ternyata masih kurang dilakukan oleh PBT di kalangan wilayahbandar raya di negara sedang membangun.

Justeru itu, kajian ini juga cuba mencari jawapan, apakah peranan KGB dalam mewujudkan DPE wilayah-bandar raya serta seterusnya dalam memposisikan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur sebagai lokasi pelaburan asing. Niches kajian ini cuba membina perkaitan KGB dan DPE wilayah-bandar raya yang dianggap mencabar dan memerlukan lebih daripada sekadar membuka secara pasif pintu sesebuah negara kepada pasaran bebas. Aspek yang menjadi agenda dalam penyelidikan ini juga ialah untuk memperincikan elemen KGB dan DPE wilayah-bandar raya.

Berdasarkan

keseragaman faktor yang dikemukakan oleh Kresl (1995), Begg (1999) dan Webster


132

et al (2000), kajian ini mengolah empat persekitaran bagi dijadikan rerangka asas membentuk pembolehubah DPE wilayah-bandar raya yang lebih kompetitif.

Antara

faktor

tersebut

adalah

kelebihan

endowmen

kawasan

dan

infrastruktur, penduduk dan sumber manusia, sumber ekonomi dan governans bandar. Faktor ini disokong pula oleh Porter (1998) mengenai empat penunjuk DPE wilayahbandar raya yang perlu diberi perhatian khusus iaitu struktur ekonomi makro, kluster pertubuhan pembuatan, persekitaran perniagaan dan perdagangan serta kapasiti inovasi (ilmu pengetahuan) melalui aktiviti penyelidikan dan pembangunan (R&D). Selain daripada itu penglibatan tenaga kerja mahir dan produktif, sumber ekonomi mapan, keberkesanan dan KGB secara tidak langsung berupaya memacu pembangunan ekonomi sekaligus menarik minat pelabur asing untuk menambah modal dan memudahkan proses pemasaran produk ke pringkat global.

Seperti takrifan Webster et.a; (2000), DPE wilayah-bandar raya adalah merujuk kepada perkara yang tidak boleh diperdagangkan yang mendominasi ruang bandar, membentuk struktural wilayah-bandar raya yang menjurus kepada imej yang bersifat mengkhusus, unggul dan berindentiti terserlah. Persekitaran wilayah-bandar raya yang kondusif kepada global yang mampu bertindak sebagai aset perbandaran itu sendiri. Dalam konteks DPE wilayah-bandar raya, hal-hal ini dapat memberi faedah kepada bandar dan negara. Devas (2004), Hyden (1992), dan Porio (1997) berpendapat bahawa salah satu stakeholders dan institusi governans bandar yang paling penting adalah sistem PBT yang dinamik untuk memenuhi kehendak dan permintaan rakyat. Maka dengan itu PBT menjadi fokus kajian penyelidikan ini. Kepimpinan yang berkualiti dan penyertaan orang ramai yang berkesan di peringkat tempatan amat diperlukan sekiranya matlamat kerajaan hendak dicapai. Dalam hal ini, bandar perlu berupaya menawarkan persekitaran kawasan yang berdaya saing dan terbaik bagi menyokong segala bentuk aktiviti di dalamnya. Governans bandar yang efisien dan efektif dapat membantu menjana pembangunan negara yang lebih berdaya saing. Oleh yang demikian, potensi pembangunan yang wujud di wilayah-bandar raya perlu berupaya menawarkan perkhidmatan dan lokasi pelaburan pada tahap yang tinggi. Wilayah-bandar raya dimajukan secara efisien, efektif dan diuruskan secara seimbang bagi mewujudkan wilayah-bandar raya yang mampu berdaya saing.


133

2.9.1

Keefisienan Governans Bandar dan Amalan Baik Governans Bandar

Secara keseluruhannya, kebanyakan perbincangan mengenai governans bandar, DPE dan wilayah-bandar raya, setakat ini masih bertumpu secara berasingan dari aspek teoritikal. Di era ledakan globalisasi ini dan kepentingan KGB dan DPE wilayahbandar raya, perlu dilihat sebagai faktor penting untuk wilayah-bandar raya dan sesebuah negara terus survive dalam dunia ekonomi yang semakin bersaing. Jika awal tahun 1990an maksud governans dalam konteks pembangunan adalah proses bagaimana

setiap

stakeholders

bersama-sama

membuat

keputusan

untuk

melaksanakan pembangunan. Bertitik tolak daripada itu wujud pula istilah amalan governans bandar yang baik menggariskan beberapa prinsip yang perlu dipatuhi oleh agensi-agensi di peringkat tempatan terutamanya PBT untuk mewujudkan pembangunan mapan dan sejahtera.

Persoalannya, di era globalisasi ini adakah dengan hanya tumpuan kepada amalan governans bandar yang baik sahaja sudah cukup untuk mencapai DPE wilayah-bandar raya di peringkat global? Adakah dengan hanya amalan-amalan baik governans bandar sudah memadai membantu PBT menarik minat dan menyakinkan para pelabur asing melabur di kawasan mereka? Kajian ini dijalankan bagi mengisi jurang dan persoalan-persoalan ini, dengan menekankan kepada pendekatan empirikal dalam bidang KGB dan seterusnya mewujudkan DPE wilayah-bandar raya. Elemenelemen keefisienan dalam perkhidmatan, pengurusan dan pentadbiran PBT diselidiki dalam penyelidikan ini. Pengertian KGB dalam konteks PBT diselidiki secara penilaian persepsi stakeholders wilayah-bandar raya, penyelidikan teoritikal dan empirikal.

Di peringkat global, perkembangan ekonomi pasaran yang lebih bebas telah meninggalkan kesan ruang yang langsung dan lebih signifikan, khususnya di negara membangun. Pelebaran jurang pembangunan tidak hanya antara negara maju dan negara membangun tetapi juga antara wilayah dalam negara membangun itu sendiri. Stakeholders wilayah-bandar raya merupakan teraju utama dengan menentukan arah pembangunan wilayah-bandar raya. Rajah 2.8 menunjukkan bagaimana proses KGB boleh dikaitkan dengan peningkatan DPE wilayah-bandar raya.


6

2

8

5

MEWUJUDKAN BANDARBANDAR KEUSAHAWANAN

10

3

9

8

KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

5

KEKURANGAN PELUANG PEKERJAAN

WILAYAH-BANDAR RAYA TIDAK MAJU

7

4

2

9

MENAMBAHBAIK SISTEM PENYAMPAIAN PBT

Rajah 2.8 Hubungkait keefisienan dengan governans bandar dan DPE wilayah-bandar raya

Sumber : Adaptasi dari Majalah Times 6 Oktober 2008 Artikel The Financial Crisis : Who Can Lead Us Out of This Mess? Oleh David Von Drehle ms 21-24

MEMPERBAIKI DAN MENINGKAT UTILITI DAN KEMUDAHAN INFRASTRUKTUR DI DI KAWASAN

MENAMBAHBAIK E-KERAJAAN PBT

PELAN CADANGAN

4

KEKURANGAN PELABUR ASING DAN TEMPATAN

3

KETIDAKEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

WILAYAH-BANDAR RAYA TIDAK BERDAYA SAING

PERKHIDMATAN PBT DAN AGENSI KERAJAAN YANG KURANG MEMUASKAN

PERNAMBAHAN PELABUR ASING DAN TEMPATAN MENJALANKAN PERNIAGAAN DI WILAYAH-BANDAR RAYA

WILAYAH-BANDAR RAYA YANG BERDAYA SAING

9

6

BANDAR TIDAK SELAMAT

PERKHIDMATAN PBT DAN AGENSI KERAJAAN YANG MEMUASKAN

1

4

1

BANDAR TIDAK MAPAN

KRISIS EKONOMI GLOBAL DAN SUASANA SEMASA TEMPATAN

2. BAGAIMANA MELERAIKAN ‘THE SPIRAL EFFECT’ INI?

3. KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR KE ARAH BANDAR RAYA GLOBAL

LEBIH BANYAK PELUANG PEKERJAAN

7

3

KEKURANGAN PELABUR ASING DAN TEMPATAN

BANDAR MAPAN DAN SEJAHTERA

BANDAR SELAMAT DAN HARMONI

5

9

8

WILAYAH-BANDAR RAYA TIDAK BERDAYA SAING

KETIDAKEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

EKONOMI GLOBAL DAN SUASANA SEMASA TEMPATAN

WILAYAH-BANDAR RAYA TIDAK MAJU

7

2

PERKHIDMATAN PBT DAN AGENSI KERAJAAN YANG KURANG MEMUASKAN

1

KEKURANGAN PELUANG PEKERJAAN

BANDAR TIDAK SELAMAT

6

BANDAR TIDAK MAPAN

KRISIS EKONOMI GLOBAL DAN SUASANA SEMASA TEMPATAN

1. ‘THE SPIRAL EFFECT’ KETIDAKEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

134

133


135

Maka dengan itu kajian ini dilakukan ke arah mengenalpasti tentang proses dan kriteria pembentukan sesebuah wilayah-bandar raya yang berdaya maju dan dinamik. Kebanyakan kajian-kajian mengenai governans bandar

seperti UNDP

(1997), Laurila (2004) dan UN-HABITAT (2001) tertumpu kepada amalan-amalan governans bandar yang baik dalam meningkatkan persekitaran ekonomi bandar yang baik.

Maka dengan itu kajian ini mengenalpasti dan menganalisis elemen-elemen

KGB yang mempengaruhi DPE di wilayah-bandar raya. Jika kerajaan sahaja yang mengawal dan mengatur sumber ekonominya tanpa melibatkan stakeholders yang lain lama kelamaan dalam jangka masa panjang negara tersebut tidak mampu bersaing dengan negara-negara lain. Sektor awam dan swasta juga bersama-sama berperanan untuk merancang pembangunan negara agar kekal untuk berdaya saing.

Governans bandar yang baik sahaja tidak cukup untuk minat pelabur-pelabur asing melabur di wilayah-bandar rayanya. Jika kerajaan persekutuan, negeri dan PBT tidak mengambil peluang untuk meningkatkan sumber ekonominya, menjana pendapatan negara dan mengadakan pelbagai sekatan kepada pelaburan asing, ini menjadikan negara itu gagal dan tidak mapan sumber ekonominya untuk jangkamasa panjang. Ini secara langsung mengurangkan keyakinan rakyat terhadap kemimpinan kerajaan. Kajian KGB dan DPE di wilayah-bandar raya mampu mewujudkan kelebihan

bandingan

pertumbuhan

(competitive

berorientasikan

advantage)

ekonomi

pasaran

untuk

mencapai

inovatif,

kemapanan

bertujuan

untuk

meningkatkan pendapatan penduduk tempatan dan menggalakan pelaburan langsung asing ke wilayah-bandar raya. Jika dilihat pada jangkamasa panjang wilayah-bandar raya yang tidak mampu bersaing menyebabkan ekonomi negara mereka terus lembab dan mundur tanpa peluang pekerjaan. Pencapaian yang lebih memberangsangkan dijangka dapat dicapai sekiranya, KGB dalam sistem perbandaran itu sendiri berupaya menyediakan kemudahan fizikal dan infrastruktur, dalam usaha untuk membentuk modal institusi, modal sosial yang berterusan dan bersistematik tanpa berperanan secara berasingan. Justeru itu pada peringkat ini, pembentukan kriteria dan penunjuk KGB dianggap penting bagi mengukur posisi dan membangunkan sesebuah wilayahbandar raya secara aktif dan efektif tetapi dalam masa yang sama menyumbang secara optimum kepada pembangunan negara. Rajah 2.9 menunjukkan sintesis penyelidikan ini selaras dengan peranan KGB dalam meningkatkan DPE wilayah-bandar raya.


135

Rajah 2.9 Sintesis penyelidikan tentang kajian KGB


136

2.10

KESIMPULAN

Pada hari ini governans bandar merupakan salah satu konsep yang sering diperkatakan dalam sebagai salah satu bidang pengurusan bandar. Ini merupakan satu bentuk pelaksanaan pengurusan baru yang membawa kepada keberkesanan hubungan antara sektor awam dan swasta. KGB juga dilihat sebagai salah satu bentuk kriteria bagi sistem pengurusan PBT. PBT dan governans bandar sebenarnya ialah satu terma yang dapat digunakan untuk mewakili kedinamikan pembangunan negara. Selain cuba memenuhi keperluan pelbagai pihak, governans bandar juga sentiasa berubah seiring dengan masa dan perubahan global. Ini membolehkannya menangani cabaran semasa di samping menangani perubahan yang akan berlaku pada masa hadapan. Seperti mana di negara membangun yang lain, mereka berusaha memperbaiki governans bandar dan mewujudkan persekitaran yang kondusif untuk pembangunan.

Sehubungan itu, perkara ini amat penting untuk semua pihak terutamanya stakeholders untuk mengetahui hala tuju kerajaan bagi mewujudkan pembaharuan dan untuk mengkoordinasi dengan lebih baik usaha dalam bidang governans bandar ini. Keberkesanan pentadbiran dan keefisienan perkhidmatan yang disediakan oleh PBT di sesebuah wilayah-bandar raya juga berupaya memacu pembangunan sekaligus membentuk imej DPE yang tinggi. Aspek KGB ini menekankan bahawa pentadbiran di wilayah-bandar raya yang dinamik, telus dan efisien mampu mewujudkan kestabilan pembangunan ekonomi wilayah-bandar raya. Manakala KGB juga mampu menjadi pelengkap dan pemangkin kepada kemajuan meningkatkan DPE wilayahbandar raya. Sebuah wilayah-bandar raya yang berdaya saing tidak hanya dilengkapi dengan kemudahan infrastruktur dan perkhidmatan yang moden sahaja.

Ini merupakan pelengkap kepada pembangunan wilayah-bandar raya yang berupaya meningkatkan tahap aksessibiliti sekaligus menjadikan sesebuah wilayahbandar raya yang terus maju dan berdaya saing. Ini mampu menarik minat pelabur untuk melabur dan membuka peluang kepada wilayah-bandar raya untuk merebut peluang dan meluaskan pasarannya ke peringkat global. Bab tiga membincangkan bidang ini secara terperinci dari aspek metodologi kajian yang menjadi panduan kepada analisis KGB, DPE wilayah-bandar raya dan penemuan penyelidikan ini.


137

BAB III BIDANG DAN METODOLOGI PENYELIDIKAN

3.1

PENGENALAN

Penyelidikan dilakukan untuk memberi jawapan kepada ‘ketidakpastian’ pada sesuatu perkara atau fenomena yang telah, sedang dan belum berlaku. Misalnya ketidakpastian KGB dalam meningkatkan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Ketidakpastian ini adalah berdasarkan kepada pengetahuan dan pengalaman pengkaji secara subjektif sahaja. Ketidakpastian yang subjektif ini boleh dihuraikan melalui penyelidikan. Penyelidikan merupakan satu bentuk disiplin yang sistematik terhadap masalah dan persoalan. Ini dilakukan untuk memastikan maklumat yang diperolehi munasabah dan disokong dengan data-data kuantiti atau kualiti. Bab ini menjelaskan pendekatan dan kaedah penyelidikan yang digunakan dalam kajian ini. Ini meliputi pengenalan pendekatan kajian termasuk kerangka dan fasa penyelidikan, kaedah pengumpulan maklumat, kaedah pengukuran dan prosedur penganalisisan data. Seterusnya indeks penunjuk pengukuran KGB PBT dapat dijalankan.

Kaedah penyelidikan ini membantu menyelesaikan masalah dan persoalan dalam penyelidikan ini. Menurut Chua (2008), kaedah positivis menekankan ketepatan bukti penyelidikan dengan menggunakan analisis numerikal dengan mengukur hubungan antara pembolehubah dalam fenomena di bawah kajian dengan kiraan yang tepat. Melalui persoalan kajian yang dibina, penyelidikan ini menguji hubungan tersebut dengan memilih sampel secara rawak. Keputusan kajian yang diperolehi daripada sampel kajian seterusnya digeneralisasikan kepada semua subjek dalam populasi tersebut. Maka dengan itu, penyelidikan kuantitatif dilakukan melalui kajian eksperimental dan data numerika yang dianalisis dalam ujian statistik.Melalui penyelidikan kuantitatif ini, persoalan kajian diterjemahkan kepada objektif kajian.


138

Dalam penyelidikan kuantitatif ini, pembolehubah-pembolehubah dalam penyelidikan ini dioperasionalkan sebelum diukur. Pengukuran data dalam penyelidikan ini mengutamakan kesahan dan kebolehpercayaan. Ini dilakukan untuk menguji teori, membina fakta dan menyatakan perhubungan antara pembolehubahpembolehubah bersandar dan bebas dalam penyelidikan yang dikaji. Penyelidikan kuantitatif juga dilakukan melalui ujian inferensi. Menurut Chua (2008), ujian inferensi sampel-sampel yang dipilih dan data-data yang dipungut daripada sampelsampel tersebut diuji dengan menggunakan ujian statistik. Pengenalpastian kerangka teoritikal yang menjadi landasan kepada penghujahan, pengenalpastian bidang kajian dan data kajian, metod kajian dan analisis.

Bidang kajian menerangkan perihal KGB kepada pembangunan wilayahbandar raya Kuala Lumpur dari segi DPE wilayah-bandar raya dan pertumbuhan ekonomi negara. Bahagian ini seterusnya menjelaskan pendekatan kajian termasuk kerangka konsep penyelidikan, menggariskan peringkat kerja penyelidikan, kaedah penganalisisan data, membentuk kriteria dan pemilihan pembolehubah penyelidikan. Perbincangan mengenai kerangka persampelan meliputi unit pengukuran saiz sampel dan teknik pengumpulan data. Selain itu, kaedah pengukuran dan teknik yang digunakan untuk menganalisis data juga diperjelaskan dalam bab ini. Rajah 3.1 menunjukkan peta laluan analisis yang digunapakai dalam tesis ini.

Bagi membolehkan kajian ini diketengahkan dan dioperasikan, pelbagai sumber ilmiah yang terdiri daripada buku, makalah dalam journal, laporan penyelidikan oleh institusi-institusi berkaitan di peringkat antarabangsa, serantau dan tempatan, kertas persidangan dan sebagainya telah digunakan bukan sahaja bagi memperdalamkan kefahaman pengkaji tentang isu-isu yang diteliti, tetapi juga menyediakan kerangka teoritikal kepada kajian ini. Secara umumnya, bahagian ini menjelaskan rekabentuk dan metodologi yang digunapakai dalam penyelidikan ini. Tesis ini menggunakan pendekatan kuantitatif dalam menganalisis fenomena yang terlibat dalam kajian ini. Bab ini menghuraikan kaedah penyelidikan dengan menjelaskan jenis kajian, peringkat kajian, pengumpulan data dan instrumentasi yang digunapakai pada peringkat analisis data. Pembolehubah bebas dan pembolehubah bersandar

dikenalpasti

untuk

menilai

hubungkait

antara

pembolehubah.


PERSOALAN KAJIAN

INDEKS PENUNJUK PENGUKURAN KEEFISIENAN GOVERNAN BANDARS DAN DAYA PERSAINGAN EKONOMI BANDAR

HUBUNGAN STAKEHOLDERS GOVERNANS BANDAR SEBAGAI RAKAN PEMBANGUNAN DI WILAYAH-BANDAR RAYA

HUBUNGAN DAN PERKAITAN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR DENGAN DAYA PERSAINGAN EKONOMI

FAKTOR MAKRO DAN MIKRO

Rajah 3.1 Pelan laluan analisa bidang dan kaedah penyelidikan

APAKAH PANDANGAN STAKEHOLDERS MENGENAI KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR DALAM MENINGKATKAN DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR?

APAKAH PBT SEBAGAI INSTITUSI GOVERNANS BANDAR YANG EFISIEN MEMBERI PERANAN PENTING DALAM MEMBANGUNKAN WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR?

APAKAH PERANAN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR DALAM MENINGKATKAN DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR?

TEKANAN LUARAN DAN DALAMAN KEPADA PEMBANGUNAN WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR

ANALISIS UJIAN INFERENSI

ANALISIS UJIAN DESKRIPTIF

TEKANAN DI KALANGAN PELABUR ASING, PELABUR TEMPATAN ATAU STAKEHOLDERS?

TUJUAN KAJIAN

PENILAIAN PERSEPSI STAKEHOLDERS MENGENAI KGB

AMALAN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR OLEH PBT WILAYAHBANDAR RAYA KUALA LUMPUR

TUJUAN DAN OBJEKTIF KAJIAN

139

139


140

3.2

BIDANG KAJIAN

Terdapat empat bidang utama yang mendasari dan memandu kajian ini adalah: 3.2.1

Keefisienan Governans Bandar Sebagai Parameter Pembangunan di Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur

Pendekatan bidang kajian berasaskan kepada kerangka model governans bandar di mana ketiga-tiga sektor pembangunan negara iaitu kerajaan, perniagaan dan masyarakat sivil terlibat secara interface sebagai rakan pembangunan dalam kedudukan yang saksama. Struktur dan proses membuat keputusan melalui pendekatan participatory planning yang mengamalkan penghakupayaan, perwakilan dan perundingan. Bertitik tolak dari pendekatan ini, penyelidikan mengenai DPE wilayah-bandar raya boleh dikaji dari aspek keadaan semasa dan akan datang. Adakah dengan tren perbandaran dan pertumbuhan penduduk bandar yang tinggi mempunyai implikasi yang luas kepada pengurusan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur? Ke arah mencapai negara maju, segala infrastruktur dan kemudahan awam seperti kemudahan pendidikan, kesihatan, perumahan, perparitan dan pembentungan hendaklah dirancang dan disediakan dengan sempurna, sistem pengangkutan dan jalanraya diperkemaskan dan lain-lain perkhidmatan perbandaran dipertingkatkan.

Dasar dan program kerajaan perlu dipastikan supaya benar-benar berorientasikan dan mesra rakyat termasuk dari kebertanggungjawabannya dan tidak berorientasikan kerajaan dan perniagaan sahaja. Keengganan atau kelemahan kerajaan memenuhi sepenuhnya konsep rakan pembangunan menyebabkan anggota perniagaan dan masyarakat sivil berasa dipinggirkan sama ada dalam keadaan ketidaksamarataan atau terancam. Malahan terdapat stigma sejauh manakah sahnya mekanisma sistem penyampaian perkhidmatan kerajaan kepada anggota masyarakat sivil dan perniagaan, misalnya dalam kes PBT yang dilantik dan tidak dipilih oleh masyarakat tempatan, seperti yang pernah berlaku di negara ini dan sedang berlaku di banyak negara lain? Walaupun pilihan raya PBT tidak dapat dilaksanakan, perwakilan masyarakat sivil dan perniagaan dalam PBT perlu direalisasikan dengan segera. Bahagian kedua penyelidikan ini juga memberikan tumpuan kepada kajian secara kuantitatif, bertujuan membina satu set kriteria dan penunjuk yang relevan dan boleh diukur berasaskan


141

perspektif KGB. Dalam masa yang sama, bahagian ini mengemukakan satu set kriteria dan penunjuk yang lebih pratikal dan relevan dalam konteks wilayah-bandar raya negara sedang membangun. Ini adalah selaras untuk menguji parameter KGB dalam membangunkan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Oleh itu, kejayaan PBT sebagai “Pengurus Bandar – City Manager� dilihat sebagai kejayaan kerajaan negeri dan kerajaan persekutuan. Ini memberi keuntungan politik kepada kerajaan yang memerintah. Oleh itu, peranan dan tanggungjawab yang dimainkan oleh pihak berkuasa negeri, pemimpin politik terutamanya peranan ahli-ahli majlis yang memberi kesan kepada pembangunan sesebuah perbandaran dan masyarakat sesebuah bandar.

Maka dengan itu anggapan peranan kerajaan sebagai provider perlu diubah kepada facilitator. KGB menjamin unsur-unsur persekitaran yang selesa dan ruang perniagaan yang kondusif disediakan, dikekalkan dan dipertingkatkan secara berterusan sejajar dengan dengan matlamat untuk berdaya saing dengan bandarbandar global yang lain. Governans bandar raya yang efisien sebenarnya berorientasikan penggunaan sumber-sumber kewangan, tenaga manusia dan organisasi secara efisien dan adil. Dedikasi, inovasi, kreativiti dan integriti adalah kualiti governans bandar yang baik bagi memastikan penyediaan dan penyelenggaraan yang sebaik mungkin. Ini memerlukan komitmen terhadap kualiti governans bandar yang efisien seperti dinyatakan dalam UN-HABITAT iaitu mempraktikkan pentadbiran yang telus, bertanggungjawab, adil, berkesan dan efisien.

Ketelusan boleh dicapai melalui perkongsian wawasan yang sama, penyertaan yang aktif oleh semua pihak dan aliran maklumat yang bebas. Dasar berorientasikan pelanggan perlu diterima pakai sebagai satu cara untuk meningkatkan maklum balas terhadap keperluan warga kotanya. Kesaksamaan boleh dicapai dengan memastikan semua kemudahan dan perkhidmatan diagihkan secara saksama dan mudahcapai oleh semua penduduk, termasuk golongan kurang upaya, warga tua, miskin, kanak-kanak dan wanita. Kerajaan memberikan penekanan kepada kerjasama sektor awam-swasta untuk meningkatkan tahap perkhidmatan bagi komuniti perniagaan. Mekanisme seperti dialog dan perundingan memudahkan kerjasama kedua-dua sektor selaras dengan hasrat kerajaan untuk memastikan aduan awam diuruskan dengan berkesan bagi meningkatkan tahap penyampaian perkhidmatan.


142

3.2.2

Peranan Keefisienan Governans Bandar Sebagai Faktor Persaingan Ekonomi Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur

Daya

Pada hari ini perniagaan diusahakan dalam suasana yang semakin mencabar. Daya saing negara dinilai oleh para pelabur dan peniaga dari pelbagai aspek. Dalam beberapa aspek tertentu, seperti kos sara hidup dan kos pekerja, Malaysia dilihat sebagai amat kompetitif tetapi dari segi birokrasi dan kos tersirat (hidden cost) seperti kos kelewatan, Malaysia masih ketinggalan berbanding negara-negara lain. Kerajaan adalah komited untuk mengurangkan birokrasi dan kelewatan bagi meningkatkan lagi daya saing negara dan sekaligus memastikan Malaysia lebih kompetitif di peringkat global. Seboleh-bolehnya Malaysia ingin meningkatkan kedudukannya ke tangga 10 teratas, di kalangan negara-negara lain dalam indeks �Doing Business�, Bank Dunia.

Konsep rakan pembangunan dalam kerangka governans bandar jika landasan kefahaman dan amalan penghakupayaan direalisasikan.

Amalan ini

merupakan

pendekatan dan strategi yang membolehkan konsep rakan pembangunan beroperasi. Penghakupayaan stakeholders governans bandar bukan bermakna memberi kuasa kepada mereka untuk membangun dan menguruskan wilayah-bandar raya. Sebaliknya ia adalah proses menyalurkan idealism, wawasan, ilmu, pengalaman, motivasi dan kepimpinan

secara

kerjasama

dalam

membangunkan

wilayah-bandar

raya.

Persoalannya, adakah dengan mengrealisasikan konsep rakan pembangunan antara stakeholders governans bandar yang mewujudkan DPE wilayah-bandar raya? Adakah peranan dan inisiatif yang disediakan oleh kerajaan sekarang memadai memberi galakan kepada pelabur melabur di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur?

Keefisienan dan keberkesanan juga merupakan elemen utama governans bandar yang efisien dan perlu terus diperbaiki keberkesanannya melalui pengurusan yang berinovasi, pembangunan keupayaan, penswastaan, pengukuran tahap kemajuan, pembangunan sumber manusia dan rangkaian perhubungan. Proses-proses kerja dan institusi disusun semula untuk memenuhi keperluan wilayah-bandar raya di samping menggunakan sumber-sumber dengan cara yang terbaik. Bagi wilayah-bandar raya Kuala Lumpur merealisasikan matlamatnya sebagai wilayah mapan dari segi ekonomi, sosial dan fizikal dengan cara memberi memanfaatkan dan faedah kepada semua anggota masyarakatnya. Pembangunan haruslah seimbang supaya keseluruhan


143

konfigurasi guna tanah dioptimumkan dan mengkompromikan keperluan masyarakat. Masyarakat terlibat secara langsung atau tidak langsung di setiap pembangunan yang dirancang oleh sektor kerajaan maupun swasta.

Pembangunan perniagaan yang berkualiti tinggi dengan tahap kemudahan infrastruktur, teknologi maklumat dan komunikasi yang efisien serta terbaik untuk membolehkan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dihubungkan dengan dunia serantau. Governans bandar yang efisien dapat membantu pembangunan dan pelaburan melalui penggunaan sumber-sumber kewangan, tenaga manusia dan organisasi secara efisien dan adil. Dedikasi, efisien, inovasi, kreativiti dan integriti adalah kualiti governans bandar yang disasarkan bagi memastikan penyediaan dan penyelenggaraan yang sebaik mungkin bagi persekitaran kerja, kehidupan dan perniagaan yang terbaik. Sistem Kerajaan Tempatan pada masa ini seharusnya mampu untuk memberi tahap perkhidmatan yang seiring dengan cabaran-cabaran semasa yang wujud hasil daripada proses globalisasi yang terkesan kepada wilayah-bandar raya.

Bandar yang terbentuk pada hari ini merupakan hasil daripada keputusan yang dibuat oleh individu, komuniti dan organisasi di satu sudut dan campur tangan kerajaan yang mempengaruhi atau mengawal keputusan tersebut pada sudut yang lain. Bentuk campur tangan kerajaan berubah mengikut masa bergantung kepada keadaan dan evolusi pemikiran. Pertumbuhan ekonomi melalui aglomerasi menyebabkan wilayah-bandar raya menjadi tumpuan pelaburan dan kesannya wilayah-bandar raya berkembang pesat. Penglibatan awam dapat membaiki rekabentuk dasar supaya ia dapat memenuhi keperluan dan keadaan mereka yang terlibat. Bagi ahli ekonomi, penglibatan awam lebih merupakan usaha pembahagian saksama faedah projek pembangunan, sedangkan bagi ahli perancangan sosial, penglibatan awam merujuk kepada sumbangan komuniti dalam membuat keputusan.

Ini bermakna kuasa membuat keputusan perlu diagihkan kepada mereka yang menerima kesan langsung pembangunan. Malaysia juga telah melakukan pelbagai perubahan menggalakkan kemasukan pelaburan asing langsung, penyediaan infrastruktur yang bertaraf dunia dan meningkatkan keefisienan PBT dan menyusun semula institusi kewangan bagi meningkatkan daya saing negara.


144

3.2.3

Peranan Pihak Berkuasa Tempatan Sebagai Institusi Governans Bandar di Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur

Di peringkat ini, kajian yang dilakukan memberi tumpuan kepada kepentingan wilayah-bandar raya sebagai unit asas reruang ekonomi global. Konsep wilayahbandar raya yang dibincangkan oleh GaWC merupakan satu fenomena geografi yang begitu penting. Penstrukturan semula dan perubahan teknologi yang begitu hebat menembusi satu organisasi ruang sosial dan politik yang baru. Konsep wilayah-bandar raya tidak hanya menekankan aspek-aspek fizikal dan kependudukan sahaja, malah perlu diintepretasikan secara lebih kritikal terutama dalam konteks kefungsian sesebuah wilayah-bandar raya yang melampaui konsep sempadan negara, wilayah dan bandar. Dalam ini wilayah-bandar raya pula peranan stakeholders yang berfungsi sebagai pengerak kepada peningkatan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Dalam masa yang sama, perkembangan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur turut diteliti, yang merupakan dampak daripada perubahan dan penstrukturan semula reruang dan fungsian sebagai pusat kawalan dan arahan sektor kewangan dan perbankan. Kedinamikan reruang dan fungsian wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dapat

diperhatikan,

daripada

hanya

kawasan

Wilayah

Persekutuan

sahaja,

kemudiannya berkembang meliputi wilayah Lembah Kelang dan sehingga akhir-akhir ini meliputi kawasan yang lebih luas lagi, merangkumi kawasan-kawasan yang berangkaian dengan MSC. Perpindahan pusat pentadbiran kerajaan daripada Kuala Lumpur ke Putrajaya dan penumpuan Kuala Lumpur kepada aktiviti-aktiviti perniagaan, kewangan dan perkhidmatan-perkhidmatan swasta yang lain. Manakala pembangunan Cyberjaya yang berorientasikan bandar pintar sudah pasti mempunyai kesan yang ketara kepada Kuala Lumpur dalam konteks global.

Apakah perkembangan fizikal wilayah-bandar raya ini menggambarkan perubahan terhadap peranan yang dimainkan selama ini? Kuala Lumpur perlu bersedia untuk berperanan di peringkat antarabangsa yang bersaing pada abad ke 21. Dengan perubahan yang telah berlaku dua puluh tahun kebelakangan ini dan yang dijangkakan pada masa hadapan untuk pembangunan yang holistik. Penelitian dalam bidang kajian ini menjawab persoalan pertama yang diutarakan dalam kajian ini. Perubahan pembangunan yang dialami oleh wilayah-bandar raya Kuala Lumpur sepanjang tiga


145

fasa pembangunan secara fungsian atau reruang. Tiga fasa pembangunan tersebut adalah terdiri daripada fasa pasca merdeka (1957-1970), fasa Dasar Ekonomi Baru (1971-1990); dan fasa pasca DEB (1990an). Dalam penganalisisan ini yang diutarakan oleh Piere (1998) dan Rhodes (2000) dijadikan kerangka perbincangan utama, dengan penekanan kepada hubungkait antara kerajaan, perniagaan dan masyarakat sivil yang menjadi rakan pembangunan. Ketiga-tiga sektor ini saling bertindak balas melalui empat proses utama, iaitu interaksi antara stakeholders governans bandar, strategi pihak pemerintah kepada daya saing, interaksi yang kompleks dan dinamik antara firma dan pihak pemerintah dan perubahan teknologi.

Bahagian ini cuba mengenalpasti peranan stakeholders governans bandar yang mendasari pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur sepanjang tiga fasa tersebut, sama ada lebih bersifat people oriented ataupun market oriented. Sebagai sebuah negara yang pernah dijajah, tidak dapat dinafikan pembangunan fizikal dan ekonomi memainkan peranan yang kritikal dalam mempengaruhi pembangunan di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur khasnya dan Malaysia amnya. Sejauh manakah wilayah-bandar raya Kuala Lumpur terlibat dengan proses ini, terutamanya proses membuat keputusan dalam menjana pembangunan dan DPE wilayah-bandar raya yang memberi kesan kepada pembangunan reruang dan fungsian bandar raya Kuala Lumpur. Seringkali dihujahkan bahawa wilayah-bandar Kuala Lumpur telah mula melibatkan diri secara aktif dalam proses globalisasi. Keadaan ini terserlah dalam banyak aspek kehidupan dan pembangunan di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang dikatakan lebih bersifat antarabangsa, dari aspek ekonomi dan fizikalnya.

Apakah benar governans bandar memainkan peranan utama dalam mempengaruhi pembangunan di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur ini? Ataupun perubahan reruang dan fungsian yang berlaku tidak lebih daripada hanya mengikut urutan logikal pembangunan yang tercetus ekoran penerusan peranan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dalam era pasca modenisasi dan bukannya dirancang selari dengan proses globalisasi. Satu persoalan yang lebih kritikal berhubung dengan perkembangan ini ialah apakah governans bandar terus menjadi satu proses formulasi dan perlaksanaan polisi pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur? Melalui persetujuan bersama antara pelbagai pihak yang menerajui pembangunan wilayah-


146

bandar raya diharapkan dapat memperbaiki kualiti hidup bandar ke arah yang lebih baik. Kesejahteraan dan kemapanan persekitaran dapat dipelihara.

Sewajarnya, PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur, masyarakat sivil dan swasta perlu mewujudkan sinergi dan kerjasama yang holistik dan berupaya memainkan peranan sebagai ‘pusat penjanaan’ pembangunan. Ini selari dengan proses globalisasi dan pembahagian kerja antarabangsa baru. Penelitian tentang perubahan reruang melibatkan perubahan-perubahan fizikal yang berlaku berdasarkan perubahan guna tanah dengan memberi penekanan kepada aspek jenis guna tanah, intensiti pembangunan, nilai hartanah, pemilikan hartanah yang dominan dan pembangunan projek-projek mega. Maklumat-maklumat yang memperlihatkan hubungan wilayahbandar raya Kuala Lumpur khasnya dan Malaysia amnya dengan dunia luar diterokai secara mendalam, terutamanya melibatkan pelaburan langsung asing oleh firma transnasional sama ada dari benua Amerika, Eropah dan Asia.

Bagaimanakah aktiviti-aktiviti ini telah mengalami perubahan sepanjang empat dekad yang lampau? Apakah perubahan yang berlaku dalam dekad 1990an, berbeza dengan dekad-dekad sebelumnya? Memandangkan dekad 1990an dianggap sebagai satu dekad yang lebih bersifat global. Ada kemungkinan juga, apa yang berlaku dalam dekad 1990an merupakan penerusan

daripada apa yang berlaku

sebelumnya. Pada peringkat ini juga, pengkaji meneliti aliran pergerakan komponenkomponen penting fungsian wilayah-bandar raya, terutamanya melibatkan firmafirma trans/multinasional, iaitu aliran pelaburan, modal, sumber manusia; dan perubahan teknologi, melibatkan pelbagai aliran barangan melalui pelbagai media dan aliran maklumat dan telekomunikasi.

Wilayah-bandar raya Kuala Lumpur menghadapi pelbagai cabaran dan peluang pada alaf baru ini seperti mana yang dirumus di dalam Pelan Tempatan Kuala Lumpur dan RSN Selangor. PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur tidak hanya memainkan peranan sebagai agensi kerajaan yang menyediakan kemudahan dan infrastruktur tetapi organisasi yang sentiasa bersedia menerima pandangan dan cadangan rakyat yang menerima pembangunan. Stakeholders bersamasama merancang dan membangunkan wilayah-bandar raya.


147

3.2.4

Indeks Penunjuk Pengukuran Keefisienan Governans Bandar

Antara bahagian yang penting dalam tesis ini memberi tumpuan kepada penyelidikan secara kuantitatif, bertujuan membina satu set kriteria dan penunjuk yang berkaitan dan boleh diukur berasaskan perspektif endogenous. Kriteria dan penunjuk ini dikatakan agak kurang diterokai terutama yang melibatkan bandar-bandar di wilayahbandar raya Kuala Lumpur. Setakat ini, indeks penunjuk pengukuran governans bandar di bandar-bandar negara membangun hanya dilakukan mengikut perspektif pengkaji Barat yang menggunakan penunjuk-penunjuk yang berasaskan pengalamanpengalaman negara maju. Dalam masa yang sama, bahagian ini mengemukakan satu set kriteria dan penunjuk yang lebih pratikal dan relevan dalam konteks wilayahbandar raya sedang membangun, berbanding dengan set kriteria dan penunjuk semasa yang lebih menonjolkan elemen-elemen governans bandar yang efisien dari negaranegara maju ke atas negara-negara sedang membangun.

Bagi tujuan ini sebanyak sepuluh (10) penunjuk KGB dan dipecahkan kepada seratus tiga puluh empat (134) sub-kriteria yang berasaskan pengalaman negara-negara maju. Para responden diminta untuk memberi tahap kepentingan kepada setiap kriteria dan penunjuk tersebut bagi mengukur KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Penunjuk dan kriteria ini dibahagikan kepada dua kategori yang utama, iaitu faktor-faktor exogenous dan endogenous. Dalam kajian ini, faktor-faktor exogenous ditakrifkan sebagai faktor-faktor yang dijanakan daripada luar Malaysia, sementara faktor-faktor endogenous pula merupakan faktor-faktor setempat, sama ada dalam negara ataupun dalam wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Bahagian ini juga memberi tumpuan kepada pengukuran pencapaian semasa wilayah-bandar raya Kuala Lumpur, dengan menggunakan penunjuk-penunjuk yang telah dikenalpasti tahap kepentingan dan pemberatnya, seperti mana dalam bahagian sebelumnya. Di peringkat ini, satu indeks penunjuk pengukuran KGB wilayah-bandar raya dihasilkan, bagi mengukur KGB PBT di kawasan kajian. Ini boleh menjadi panduan kepada PBT-PBT lain di Malaysia. Bagi memberi ruang kepada responden memberikan tindak balas yang lebih kritikal, soal-selidik ini juga menyediakan soalan terbuka berhubung dengan KGB wlayah-bandar raya Kuala Lumpur.


148

3.3

PENDEKATAN KAJIAN

Metodologi kajian adalah merujuk kepada kaedah untuk merumus masalah, membina hipotesis, menguji teori, memperolehi penemuan hinggalah menulis laporan. Aspekaspek metodologi yang digunakan dalam kajian ini meliputi kerangka penilaian model, menentukan populasi dan persampelan, menyedia dan menguji alat pengukuran, prosedur pengutipan data dan kaedah menganalisis data. Seterusnya, kajian ilmiah di perpustakaan dilakukan bagi mengenalpasti model-model governans bandar, faktor-faktor DPE wilayah-bandar raya dan konsep wilayah-bandar raya boleh digabungkan dan dijalinkan dalam perbincangan KGB dalam meningkatkan DPE di wilayah bandar raya. Selain daripada itu, dasar dan strategi governans bandar juga yang dikemukakan dalam DPN, RSN Selangor dan Pelan Tempatan Kuala Lumpur turut dijelaskan untuk menilai aspek-aspek governans bandar dan DPE.

Walau bagaimanapun tidak semua pembolehubah yang dikemukakan oleh pengkaji terdahulu diambikira dalam penyelidikan ini. Ini adalah kerana wujudnya kekangan data asas. Ringkasan pembolehubah dan sumber-sumber yang digunakan dalam penyelidikan ini adalah seperti yang ditunjukkan dalam Jadual 3.1. Dalam kajian ini, analisis kajian dibahagikan kepada dua, iaitu pada fasa pertama kajian ini mengenalpasti keadaan semasa governans bandar dan pencapaian daya saing wilayahbandar raya Kuala Lumpur aspek ekonomi dan pembangunan mengikut tren dan senario semasa. Perincian analisis ini adalah berdasarkan kepada kajian oleh Devas (2004), Dekker (2004), Greffe (2005), Irazabal (2005) dan Kresl (1995) serta kajiankajian emprikal oleh UNDP (2000) dan OECD ( 2005).

Manakala fasa kedua analisis kajian ini adalah mengenai hubungkait penunjuk dan kriteria KGB mengikut PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Hasil indeks penunjuk pengukuran ini menjadi panduan keadaan semasa KGB PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Ini menyumbang secara langsung kepada pertumbuhan dan pembangunan wilayah-bandar raya

Kuala Lumpur.

Lazimnya, kelebihan amalan governans bandar yang baik menjadi pendorong kepada DPE wilayah-bandar raya sesebuah wilayah-bandar raya dan menjadi pendorong kepada pelabur-pelabur asing melabur di wilayah-bandar raya.


Governans a Definasi dan Konsep Governans Bandar a Definisi Konsep b Evolusi c Teori - Birokrasi Perwakilan - Hubungan Sektor awam dan Swasta d Model Governans Bandar e PBT dan Governans Bandar Elemen-elemen Governans Bandar a Penyertaan Awam b Ketelusan c Perlaksanaan Perancangan Pembangunan d Maklumbalas

BIDANG KAJIAN DAN PEMBOLEHUBAH KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR









 











 









 







 



STOKER



 

 

UNDP



BREVIR



RHODES





 





 



STORPER





 









 



BRENNER





 









 



BOB JESSOP





 







 



DIGAETANO





 







 



JON PIERRE





 









 



KOOIMAN





 







 



LAURILA





 







 



BINGHAM





 









 



JANE JACOBS





 







 







 







 



OECD

SUMBER-SUMBER RUJUKAN PEMBOLEHUBAH IAN BEGG

Jadual 3.1 Bidang kajian dan pembolehubah-pembolehubah bagi kajian KGB dan DPE

POTTER

GaWC





 









 

HARRISON





 









 



149

NLGN

PETER HALL

KATHY PAIN

bersambung‌





 









 



149


 Kesamarataan Keberkesanan  Perkhidmatan PBT  Akauntabiliti  Kesejahteraan Wawasan  Strategik Keefisienan Definisi dan  Konsep Hubungan dengan  Pentadbiran Awam Hubungan dengan   Governans Bandar Daya Persaingan Definisi dan Konsep Hubungan dengan Ekonomi Wilayah-Bandar Raya Hubungan dengan Governans Bandar Wilayah-Bandar Raya Definisi Konsep Wilayah-Bandar Raya Hubungan dengan Governans Bandar

...sambungan



 









 













 











 











 











 











 











 











 











 











 











 





   

   

   

                 











 











 











 













 











 



















 





150

150


151

Kedudukan Kuala Lumpur sebagai bandar raya utama negara perlu dikekalkan dalam jangka masa pendek dan panjang. Bandar raya Kuala Lumpur perlu berusaha mengekalkan persaingannya dengan bandar-bandar global yang lain (Lever 1999). Wilayah-wilayah yang berkembang maju di Malaysia seperti Iskandar Malaysia, Wilayah Ekonomi Koridor Utara dan Wilayah Ekonomi Koridor Pantai Timur bersaing bagi mendapatkan pelaburan tempatan mahupun asing. Wilayahbandar raya Kuala Lumpur menerapkan strategi berasaskan kelompok bagi mewujudkan daya saing dalam K-ekonomi. Kelompok merupakan kumpulan industri yang saling berkaitan, mempunyai dua elemen utama.

Pertama, firma di dalam kelompok tersebut mesti memberi tumpuan kepada peningkatan untuk mengelakkan pemindahan Kelompok ICT dipertingkatkan bagi menyediakan sumber baru untuk pertumbuhan Kuala Lumpur termasuk pembangunan perisian dan khidmat sokongan luaran. Malaysia telah dikenalpasti mempunyai kelebihan dari segi perkhidmatan nilai tambah yang tinggi untuk menarik lebih ramai syarikat global dan juga menggalakkan penglibatan industri tempatan dalam pasaran. Dalam hal ini, wilayah-bandar raya perlu berupaya menawarkan persekitaran kawasan yang kompetitif, berdaya saing dan terbaik bagi menyokong segala bentuk aktiviti di dalamnya. Governans bandar yang efisien dan efektif dapat membantu menjana pembangunan negara yang lebih kompetitif dan berdaya saing.

Wilayah-bandar raya dimajukan secara secara seimbang bagi mewujudkan suasana persekitaran hidup yang mapan. Kajian ini dilakukan dengan menggunakan metodologi yang bersesuaian bagi memastikan pengujian persoalan kajian dapat dilakukan dengan sebaik-baiknya. Instrumen yang diaplikasikan dalam kajian ini telah diuji untuk memastikan kebolehpercayaan dan kesahannya. Kombinasi teknik analisis data secara kuantitatif digunakan untuk memperolehi penemuan kajian yang lebih meyakinkan. Keputusan analisis ini boleh menjawab persoalan-persoalan kajian. Pendekatan

kajian

merupakan

model

penyelidikan

yang digunakan

dalam

melaksanakan kajian ini. Rajah 3.2 menunjukkan model dan pendekatan kajian ini dijadikan pendirian kepada penyelidik bagi tujuan menentukan kaedah pengumpulan, pemprosesan dan penganalisisan data yang tepat sesuai dengan tujuan kajian. Daripada kajian awal persoalan, objektif dan tujuan kajian dibentuk.


152

KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR MENINGKATKAN DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAH-BANDAR RAYA Persepsi Stakeholders Mengenai Amalan Keefisienan Governans Bandar oleh PBT

ISU KETIDAKEFISIENAN GOVERNANS BANDAR DI WILAYAH-BANDAR RAYA

TEKANAN LUARAN : KEPERLUAN GLOBAL • Pertubuhan Antarabangsa • Pelaburan Langsung Asing • Daya saing ekonomi

TEKANAN DALAMAN BANDAR • Persatuan Penduduk • Pertubuhan Bukan Kerajaan (NGO) • Pelabur Tempatan • Ahli-ahli politik

PERSOALAN KAJIAN KAJIAN LEPAS DAN TEORITIKAL

Konsep Keefisienan Governans Bandar

Kenalpasti Daya Persaingan Ekonomi Bandar

Trend dan Senario Wilayah-Bandar Raya

PENGUMPULAN DATA /MAKLUMAT

DATA KUANTITATIF Kriteria dan Penunjuk • Keefisienan Governans Bandar • Daya Persaingan Ekonomi Bandar • Sumber Data - Soalselidik

DATA KUALITATIF Sumber Sekunder • Stakeholders-aktor governans bandar • Perubahan Fizikal dan Fungsian Wilayah Bandar Raya

ANALISA KAJIAN

ANALISA DESKRIPTIF Profil dan pandangan stakeholders mengenai KGB

ANALISA INFERENSI Hubungkait dan pengaruh KGB ke atas DPE wilayah-bandar raya

PERSOALAN KAJIAN PERSOALAN KAJIAN TERJAWAB DAN PENCAPAIAN OBJEKTIF

RUMUSAN KAJIAN

INDEKS PENUNJUK PENGUKURAN KGB

PERBINCANGAN HUJAH DAN HASIL PENEMUAN

KAJIAN LANJUTAN PENEMUAN

Rajah 3.2 Pendekatan kajian

IMPLIKASI TEORI


153

3.4

REKABENTUK PENYELIDIKAN

Berdasarkan kepada keperluan menentukan pelbagai pembolehubah sebelum indeks penunjuk dipilih, penjelasan ciri-ciri pengaruh KGB digunakan sebagai asas memilih pembolehubah indeks penunjuk. Data-data yang dikumpulkan dari soal selidik persepsi stakeholders wilayah-bandar raya mengenai KGB adalah merupakan sumber data penting yang dianalisis. Kajian dalam bentuk kajian lapangan dan temubual dilakukan dengan menggunakan soal selidik terpiawai. Kajiselidik ini bertujuan untuk mendapatkan pandangan pelbagai stakeholders di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang merupakan responden utama dalam kajiselidik ini. Mereka memberi pandangan dan fahaman mereka mengenai amalan-amalan KGB oleh PBT, hubungan elemenelemen KGB dalam meningkatkan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Kajian ini menunjukkan hubungkait antara pembolehubah bebas (elemenelemen KGB) dan pembolehubah bersandar (DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur). Dalam kajian ini, maklumat dan data asas diperolehi daripada dua sumber yang utama, iaitu sumber primer dan sekunder. Penggunaan data sekunder memberi kefahaman tentang peranan KGB yang berlaku di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Data-data ini boleh diperolehi dari penyemakan dokumen dan penerbitan, dasar perancangan, pelan pembangunan dan laporan-laporan kajian yang pernah dibuat. 3.4.1

Data Sekunder

Bagi tujuan penganalisisan ketiga-tiga bidang kajian KGB, DPE dan wilayah-bandar raya, sumber-sumber sekunder digunakan secara meluas yang melibatkan data asas wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dan Negeri Selangor yang berkaitan dengan keadaan semasa perlaksanaan governans bandar oleh PBT dan Kerajaan Negeri, aspek reruang, fungsian dan keadaan ekonomi di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Secara umumnya beberapa data penting lain yang diperlukan dalam penyelidikan ini turut dikumpulkan daripada agensi-agensi kerajaan dan swasta yang terlibat secara langsung dengan pembangunan perbandaran dan governans bandar seperti JPBD Semenanjung Malaysia, JPBD Negeri Selangor, Jabatan Kerajaan Tempatan, KPKT dan beberapa PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. PBT dalam konteks


154

penyelidikan ini merupakan institusi kerajaan tempatan yang dekat dengan rakyat. Maklumat-maklumat sekunder ini diperolehi daripada beberapa hasil penyelidikan terdahulu yang berkaitan dengan penyelidikan ini seperti DPN, RSN Selangor, Pelan Tempatan Kuala Lumpur 2020, Laporan Perdagangan dan Pelaburan Langsung Asing syarikat transnasional oleh MITI dan maklumat-maklumat yang berkaitan yang boleh diperolehi daripada beberapa PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Data daripada sumber kajian yang terdahulu telah dijadikan panduan dan pelengkap kepada penyelidikan ini. Penggunaan maklumat-maklumat sekunder ini bukan sahaja menjimatkan kos dan masa, malah berupaya mengatasi kekurangan data primer dan menyokong penemuan kajian yang dibuat berdasarkan maklumat primer. Ini membolehkan kajian analisis secara kuantitatif dan di bahagian-bahagian tertentu disokong dengan pendekatan analisis data-data sekunder. 3.4.2

Data Primer

Sebahagian besar analisis dalam kajian ini menggunakan data primer. Data primer digunakan bagi mengkaji pembolehubah KGB impaknya kepada DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Sebahagian besar data primer adalah dalam bentuk maklumat sosio ekonomi stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur seperti taraf pendidikan, tahap pendapatan, hubungan dengan PBT, sektor swasta dan NGO serta mutu perkhidmatan PBT di kawasan mereka. Ini memerlukan pengumpulan maklumat secara soal selidik menggunakan teknik sampling. Responden yang terlibat dengan kajiselidik ini berdasarkan kepada hubungannya antara stakeholders governans bandar dan secara langsung memberi kesan kepada DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Para responden bagi kajian ini adalah terdiri daripada pengawai-pegawai pengurusan dan professional PBT, pihak pengurusan atasan firma asing dan tempatan, Pengerusi atau Setiausaha Persatuan Penduduk serta NGO. Pemilihan mereka ini sebagai responden secara rasionalnya mereka merupakan golongan yang mempunyai pengetahuan mendalam dan pendedahan yang luas tentang pengurusan dan operasi jabatan atau firma atau persatuan mereka yang berkaitan secara langsung tentang halehwal tempatan di kawasan mereka. Pandangan mereka terhadap isu-isu yang


155

diutarakan dalam soal-selidik lebih tinggi tahap keyakinannya dan lebih bersifat objektif. Dalam hal ini, pandangan para pegawai pengurusan tertinggi firma antarabangsa dan tempatan adalah lebih kritikal terutamanya mengenai pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur bukan sahaja bagi menarik lebih banyak pelaburan

dan

memenuhi

keperluan

firma-firma

antarabangsa

tetapi

juga

membangunkan wilayah-bandar Kuala Lumpur sebagai pusat kawalan dan arahan firma-firma utama antarabangsa. 3.4.3

Alat Pengukuran Kajian

Bagi mendapatkan data primer, teknik temubual berstruktur dan menggunakan borang soal selidik dilakukan dengan informan dan responden. Beberapa orang responden telah dipilih mewakili stakeholders mengikut PBT. Bagi temubual berstruktur yang dilakukan dengan informan, soalan-soalan telah disediakan terlebih dahulu. Temubual semiformal boleh menggalakkan responden untuk memberi jawapan yang bebas dan jujur bagi menjawab isu-isu tertentu yang agak sensitif bagi mereka. Senarai nama dan alamat responden diperolehi dari PBT kerana mereka ini adalah pembayar cukai pintu tahunan atau terlibat secara langsung dengan PBT. Satu perbincangan dengan pegawai PBT untuk mengesahkan alamat premis mereka dan kapasiti mereka dalam parti politik atau NGO. Struktur borang soal selidik persepsi wakil-wakil stakeholders yang digunakan mengandungi enam bahagian. adalah :

i

Bahagian A - Latarbelakang responden;

ii.

Bahagian B - Hubungan responden dengan PBT;

iii.

Bahagian C - Pandangan responden mengenai elemen-elemen kepentingan danKGB di kawasan mereka;

iv.

Bahagian D - Pandangan responden mengenai kepentingan dan keefisienan DPE wilayah-bandar raya di kawasan mereka;


156

v.

Bahagian E - Pandangan responden mengenai kepentingan dan keefisienan pembangunan wilayah-bandar raya di kawasan mereka; dan

vi.

Bahagian F - Pandangan umum responden mengenai hubungan KGB dalam meningkatkan DPE wilayah-bandar raya di kawasan mereka.

Bahagian-bahagian dalam soal selidik disusun mengikut tertib dan urutan untuk kemudahan pengkaji menganalisis data-data. Kesinambungan idea dalam soal selidik juga bertujuan meningkatkan kefahaman responden, membolehkan mereka menjawabnya dengan selesa dan menggelakkan kekeliruan.

Soalan-soalan dalam

borang soal selidik terbahagi kepada dua kategori iaitu berbentuk tertutup dan terbuka. Kebanyakan soalan adalah berbentuk tertutup untuk memudahkan pemindahan dan pemprosesan data, mengurangkan bias serta menyenangkan responden memilih jawapan yang paling sesuai dengan pendiriannya. Jawapan responden kepada soal selidik ini adalah berdasarkan kepada pengalaman dan pemerhatian mereka terhadap amalan governans bandar PBT di kawasan mereka. Soalan berbentuk terbuka pula bertujuan mendapatkan maklumat yang lebih mendalam mengenai sesuatu perkara seperti

meminta responden

memberikan

sebab

atau

alasan bagi jawapan

mereka.Terdapat lima soalan terbuka untuk menguji kesahihnan jawapan responden iaitu mengenai pengetahuan mereka terhadap KGB, DPE dan pembangunan wilayahbandar raya Kuala Lumpur. Lampiran A menunjukkan contoh kertas soalselidik.

Dua jenis skala diaplikasikan dalam soal selidik iaitu skala nominal dan skala ordinal. Skala nominal digunakan untuk mengklasifikasikan data, misalnya menentukan jantina, umur, bangsa, taraf pendidikan, pendapatan dan jenis perkhidmatan PBT digunakan bagi mengelompokkan mereka dalam sesuatu kumpulan. Manakala soalan menggunakan skala ordinal bertujuan untuk mendapatkan pandangan dan pendirian responden. Dalam skala ordinal, dua jenis jawapan diisediakan iaitu berbentuk dikotomi dan likert. Soalan bersifat dikotomi menyediakan jawapan dwipilihan iaitu (1) Tidak atau (2) Ya. Soalan berskala likert mempunyai kategori-kategori yang bebas antara satu sama lain. Pengukuran persepsi, pandangan dan fahaman responden mengenai elemen-elemen governans bandar adalah dengan menilai KGB melalui penggunaan lima skala likert untuk jawapan A = Sangat Tidak


157

Efisien hingga E = Sangat Efisien. Begitu juga dengan pengukuran pandangan dan fahaman responden terhadap tahap kepentingan elemen-elemen KGB dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Pengukuran pandangan dan fahaman kepentingan elemen KGB juga menggunakan lima skala likert. Elemen-elemen KGB yang mempengaruhi DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur telah dikenalpasti berdasarkan kepada kajian ilmiah di Bab 2 seperti penyertaan awam, ketelusan, perlaksanaan pembangunan dan undang-undang, maklumbalas, berasaskan suara ramai, kesamarataan, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, akauntabiliti, kesejahteraan dan wawasan strategik. Elemen-elemen ini dikaji bagi menentukan elemen-elemen yang memberi impak ke atas DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Dari elemen-elemen ini juga menentukan yang mana satu elemen KGB yang benar-benar memberi kesan kepada DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Analisis daripada kajian ini, pengiraan indeks penunjuk pengukuran dikenalpasti untuk menjelaskan pengaruh dan peranan KGB mengikut PBT-PBT yang terpilih dalam kajian ini. Hasil indeks penunjuk pengukuran ini diharapkan melihat keadaan semasa KGB PBT. Maka dengan itu, diyakini bahawa tindakbalas yang diberikan oleh responden kepada soalan-soalan yang dikemukakan adalah lebih tepat dan berupaya memberi gambaran yang sebenarnya tentang peranan KGB dalam meningkatkan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Bagi tujuan pelaksanaan borang soal-selidik, terdapat tiga peringkat telah dikenalpasti iaitu :

i.

penghantaran borang soal-selidik melalui pos kepada semua responden;

ii.

kira-kira dua minggu selepas borang soal-selidik diposkan, pengkaji

menghubungi setiap responden melalui telepon, bagi mengesahkan penerimaan borang tersebut, dan;

iii,

sekiranya responden bersedia responden diberi pilihan sama ada untuk mengisi

sendiri borang soal-selidik dan memulangkan secara pos kepada pengkaji atau memerlukan pengkaji menemubual responden secara bersemuka.


158

3.5

TEKNIK PENGANALISISAN DATA DAN MAKLUMAT

3.5.1

Kaedah Pemerhatian

Kajian pemerhatian di lapangan dilakukan bagi memperolehi maklumat terkini tentang struktur organisasi reruang, termasuk aspek guna tanah dan kemudahan fizikal kawasan kajian. Peta dan pelan guna tanah wilayah-bandar Kuala Lumpur yang diperolehi daripada JPBD Semenanjung Malaysia dan JPBD Negeri Selangor telah dijadikan asas untuk tujuan semakan dan pengemaskinian. Daripada semakan ini, beberapa penyesuaian dan pindaan ke atas maklumat sedia ada dilakukan. Ini kerana banyak perubahan yang telah berlaku sejak pelan tersebut dibuat. Maklumat asas yang dikumpulkan daripada aspek guna tanah dan kemudahan fizikal ini termasuklah guna tanah perindustrian, perniagaan, penempatan, institusi kerajaan, institusi pendidikan, keagamaan turut dikira (periksa).

Selain daripada itu, pemerhatian turut dilakukan ke atas PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur untuk melihat tahap keefisienan dan keberkesanannya

dalam

memberi

perkhidmatan

yang

diperlukan

ke

arah

mempertingkatkan kualiti hidup penduduk di kawasannya. Maka dengan itu, pemerhatian ke atas Pusat Setempat (OSC) PBT yang terpilih. OSC PBT yang dikaji dari aspek sistem operasi dan pengurusan yang mampu meningkatkan kualiti perkhidmatan penyampaian Kerajaan di PBT. Pemerhatian di OSC PBT adalah melalui tinjauan rambang ke atas kaedah pegawai-pegawai OSC berurusan dengan orang awam dalam hal-ehwal kawalan pembangunan dan kelulusan pelan perancangan. Peranan OSC di PBT dapat mewakili hubungan PBT dengan sektor swasta, masyarakat awam dan NGO dalam membangunkan kawasan PBT dari segi pembangunan ekonomi, sosial dan fizikal.

Pelaksanaan LA 21 peringkat PBT juga diteliti, dikaji dan dinilai untuk melihat bagaimana PBT mengendali aduan awam dan terlibat dengan aktiviti sosial yang dikendalikan oleh persatuan penduduk atau PBT sendiri. Ini adalah selaras dengan kerangka model governans bandar bagaimana stakeholders governans bandar berperanan membuat keputusan bersama dengan PBT. Pemerhatian hubungan PBT,


159

sektor swasta dan masyarakat sivil juga dilihat dalam konteks membuat keputusan dan membangunkan kawasan PBT dari aspek sosial, ekonomi dan fizikal. 3.5.2

Kaedah Kajiselidik

Kajiselidik di lapangan dilakukan ke atas beberapa wakil stakeholders

wilayah-

bandar raya Kuala Lumpur terutamanya kakitangan PBT yang terlibat dengan kawalan pembangunan dan aduan masalah penduduk, wakil persatuan penduduk, NGO, pelabur asing dan tempatan (responden) yang terkait secara langsung dengan KGB dan DPE wilayah-bandar raya di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Sebanyak 350 borang kajiselidik telah diedarkan kepada responden bersama sampul surat berstem kepada responden di enam kawasan PBT terpilih di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur iaitu DBKL, MBPJ, MBSA, MPSJ, MPK dan MPSp. Berdasarkan pemerhatian awal hampir semua responden tidak bersedia untuk ditemubual secara bersemuka. Maka dengan itu pengumpulan data sebenar kajian ini dilakukan secara mengisi borang soal selidik yang disediakan.

Kenapa hanya enam (6) PBT wilayah-bandar raya Kuala Lumpur ini sahaja dipilih dalam kajian ini? Kenapa tidak semua dua belas (12) PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur ini sahaja dipilih dalam kajian ini? Pemilihan kawasan ini adalah berdasarkan kepada peranan dan fungsian wilayah-bandar raya PBT tersebut sebagai pusat arahan dan kawalan kepada pembangunan negeri Selangor.

Misalnya DBKL (Bandaraya Kuala Lumpur sebagai Ibu Negara Malaysia, zon perkhidmatan dan perdagangan utama di Malaysia), MBPJ (Bandar satelit pertama di Malaysia, kawasan pusat membeli-belah utam – Bandar Utama, Mutiara Damansara dan antara kawasan perindustrian dan perniagaan utama di Selangor), MBSA (pusat pentadbiran dan Ibu negeri Selangor, kawasan perindustrian automatif dan bandaraya Ilmu – Universiti Teknologi Mara (UiTM)), MPSJ (pusat rekreasi, zon perniagaan dan perkhidmatan, Universiti Putra Malaysia (UPM) dan zon universiti swasta utama di Selangor), MPK (antara pintu masuk utama ke wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dari Pelabuhan Utama Negara – Pelabuhan Kelang) dan MPSp (juga antara pintu masuk utama negara dari Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala


160

Lumpur, Sepang (KLIA), Lintar Lumba Formula One (Lintar F1), Universiti Multimedia Malaysia (MMU) dan Bandar Bestari (Cyberjaya).

Tambahan pula wilayah ini boleh juga dianggap sebagai pembangunan MSC yang menjadi satu niches utama wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dalam era global. Koridor pembangunan wilayah ini disokong oleh transit pengangkutan awam utama yang moden menjadi nadi perhubungan utama antara kawasan ini. Di samping itu kawasan-kawasan ini merupakan tumpuan utama pelabur-pelabur asing dan tempatan yang menyumbang kepada ekonomi bandar wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Kegiatan persatuan-persatuan penduduk dan NGO di MPSJ dan MBPJ merupakan antara yang aktif di Malaysia. Persatuan ini sentiasa memainkan peranan utama dalam mengemukakan isu-isu pembangunan sosial, alam sekitar dan fizikal di kawasan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Bagi memastikan maklumbalas yang tinggi, prosedur kawalan pemulangan borang soal selidik sangat dititiberatkan dalam kajian ini. Misalnya daripada kawalan prosedur, slip penerimaan borang yang diisi dengan nama dan alamat responden telah dikutip awal iaitu semasa pengedaran borang dilakukan. Slip ini amat berguna kerana ia bukan sahaja membantu penyelidik untuk mendapatkan semula borang yang ditinggal kepada responden, malah meningkatkan komitmen responden untuk menjawab dan memulangkan semula borang tersebut. Arahan tempoh dan tarikh pengutipan semula borang juga suatu langkah yang berguna. Tempoh masa dua minggu yang diberikan amat membantu responden untuk menjawab soalan dengan tepat. Jika borang-borang soalselidik ini masih belum dipulangkan, satu sesi dialog dan forum dijalankan antara pengkaji dan responden dengan bantuan pegawaipegawai Jabatan Perancang Bandar PBT-PBT yang terlibat.

Pengkaji memaklumkan kepada responden yang hadir mengenai tujuan kajiselidik dijalankan dan format menjawab soalselidik. Responden yang hadirkan dibenarkan menjawab soalselidik ini selama tigapuluh minit (30). Jika mereka tidak faham maksud dan kandungan soalselidik dibenarkan bertanya kepada pengkaji. Bagi mencapai tujuan kajian, kerangka governans bandar yang dipilih adalah mengikut takrifan yang dipakai oleh UNDP dan UN-HABITAT. Oleh itu, kajian ini melibatkan


161

semua

peranan

stakeholders

governans

bandar

dalam

menentukan

corak

pembangunan dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Pada dasarnya, kerangka sampel ditentukan memastikan tiga perkara utama diliputi oleh kajian ini, iaitu; i) pengenalpastian peranan governans bandar kepada senario pembangunan wilayahbandar raya Kuala Lumpur; ii) parameter KGB kepada pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dan iii) hubungkait KGB dengan DPE wilayah-bandar raya. Berdasarkan kepada data yang dikeluarkan oleh Jabatan Perangkaan Malaysia pada tahun 2009 terdapat kira-kira 2,540 firma beroperasi di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Sektor perkhidmatan seperti perbankan, kewangan, insuran, periklanan dan telekomunikasi merupakan antara firma-firma utama yang menjalankan perniagaan mereka di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Manakala menurut data yang dikeluarkan oleh Jabatan Kerajaan Tempatan, KPKT tahun 2009 terdapat dua belas (12) PBT dengan jumlah kakitangan professional dan pengurusan melebihi 3,000 orang. Walau bagaimanapun bagi enam (6) kawasan PBT yang terlibat jumlah kakitangan professional adalah 1,540 orang. Manakala dianggarkan sejumlah 290 firma antarabangsa yang beroperasi di enam (6) kawasan PBT wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dengan jumlah kakitangan professional dan pengurusan melebihi 2,660 orang. Jabatan Kerajaan Tempatan,KPKT juga menambah terdapat 104 persatuan penduduk PBT dengan jumlah ahli 1,200 orang yang berdaftar di enam (6) kawasan PBT. Manakala 29 NGO yang aktif dengan jumlah ahli berdaftar 280 orang menjalankan aktiviti kemasyarakatan di enam (6) kawasan PBT wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Berdasarkan kepada jumlah populasi yang agak besar dengan pelbagai stakeholders governans bandar, penyelidikan ini mengambil keputusan untuk menggunakan kaedah persampelan berstrata rawak berlapis. Pecahan strata dan lapisan klasifikasi yang terdapat di kawasan kajian adalah ditunjukkan dalam Jadual 3.2. Seramai 133 orang dipilih diambil daripada firma-firma antarabangsa sebagai sampel di setiap enam (6) kawasan PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Manakala sebanyak 77 orang kakitangan professional dan pengurusan PBT terlibat dengan kajiselidik ini. Jumlah sampel persatuan penduduk adalah 60 orang dan 14 orang dari NGO di enam (6) PBT wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.


162

Daripada 620 populasi penduduk yang terlibat dalam bidang politik secara langsung (berjawatan ketua, naib ketua atau setiausaha) dikenapasti di 6 kawasan PBT wilayah-bandar raya Kuala Lumpur, hanya 31 sampel telah dikenalpasti mewakili keseluruhan populasi kawasan kajian. Daripada jumlah 6,300 populasi yang dikenapasti di enam (6) kawasan PBT wilayah-bandar raya Kuala Lumpur, sebanyak 315 sampel telah dikenalpasti dan ini adalah memadai bagi mewakili keseluruhan populasi kawasan kajian. Bilangan 315 sampel ini adalah pada kadar ralat persampelan 5 peratus mengikut kaedah penganggaran saiz sampel oleh Sekaran U (1992) dan Yamane (1964). Kaedah pengumpulan data secara Persampelan Rawak Berlapis yang diterapkan dalam kajian ini adalah seperti digunakan oleh Kish (1965). Pada peringkat awal, populasi (N) dibahagikan kepada sub-sektor mengikut peranan stakeholders governans bandar. Oleh kerana setiap stakeholders governans bandar ini mempunyai peranan yang berbeza, maka saiz sampel (n) adalah berkadar teras kepada populasi (N). Kemudian sampel dicabut daripada setiap kumpulan secara berstrata mengikut aktiviti peranan stakeholders governans bandar tersebut. Setelah dibuat pengiraan, berikut adalah jumlah sampel yang dipungut daripada setiap kumpulan sektor. Kiraan kadaran adalah: Kadaran

χ

=

sampel / N

=

315 / 6,300

=

0.05 daripada setiap kumpulan populasi

Jadual 3.2 Jumlah saiz populasi kawasan kajian Pihak Berkuasa Tempatan DBKL MBPJ MBSA MPSJ MPK MPSp Jumlah

Kakitangan PBT 400 320 140 180 240 260 1540

Kakitangan Sektor Swasta 420 480 460 560 440 300 2660

Persatuan Penduduk

NGO

Ahli Politik

Jumlah Populasi

140 160 280 160 160 300 1200

60 20 20 20 100 60 280

80 60 120 160 120 80 620

1,100 1,040 1,020 1.080 1,060 1,000 6,300

Sumber : Jabatan Kerajaan Tempatan, KPKT dan Jabatan Statistik 2009


163

Jadual 3.3 Jumlah saiz sampel kawasan kajian Pihak Berkuasa Tempatan DBKL MBPJ MBSA MPSJ MPK MPSp Jumlah

Kakitangan Kakitangan Persatuan PBT Sektor Penduduk Swasta 20 21 7 16 24 8 7 23 14 9 28 8 12 22 8 13 15 15 77 133 60

NGO

Ahli Politik

Jumlah Sampel

3 1 1 1 5 3 14

4 3 6 8 6 4 31

55 52 51 54 53 50 315

Proses pengendalian kajian soal-selidik ke atas responden terutamanya pegawai peringkat pengurusan dan professional firma yang dianggap sebagai responden elit merupakan satu tugas yang sukar dan berdepan dengan pelbagai cabaran. Oleh itu, kejayaan dalam mendapatkan persetujuan golongan ini menjadi sebahagian daripada responden kajian adalah merupakan satu kekuatan dalam kajian ini. Cabaran utama dalam pengendalian sesi soal-selidik dengan responden elit ini adalah berkait dengan soal ketidaksediaan responden mendedahkan maklumatmaklumat firma kepada pengkaji. Ini berlaku kerana kakitangan ini lebih terikat dengan peraturan dan polisi “sulit dan persendirian�. 3.5.3

Kaedah Temubual

Selain pemerhatian dan kajiselidik, kaedah temubual berstruktur soalan-soalan terbuka juga digunakan untuk mendapatkan maklumat tambahan tentang perubahan dan perkembangan governans bandar serta pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Pengkaji bertukar- tukar pandangan mengenai KGB dan DPE secara langsung. Responden dalam temubual ini termasuklah orang perseorangan yang berkepentingan dengan perkara di atas. Mereka termasuklah para pegawai agensi kerajaan, wakil bukan kerajaan, wakil rakyat, wakil firma, wakil persatuan penduduk dan wakil Dewan Perniagaan Wilayah Persekutuan dan Negeri Selangor yang terlibat secara langsung dengan kajian ini. Temubual ini juga dijalankan semasa sesi dailog bersama-sama wakil-wakil stakeholders yang bertindak sebagai responden kajian.


164

3.5.4

Pengujian Alat Pengukuran

Dalam kajian ini, soal selidik adalah instrumen yang digunakan bagi memperolehi maklumat secara langsung daripada responden. Parameter soalan-soalan dalam kajiselidik ini adalah berdasarkan kepada prinsip-prinsip governans bandar

oleh

TUGI dan UNDP. Format soal selidik ini telah diuji oleh TUGI dan UNDP dalam kajian mereka mereka mengenai amalan-amalan governans bandar di negara-negara membangun seperti Afrika dan Eropah Timur. Walau bagaimanapun, format dan parameter soalan kajiselidik TUGI dan UNDP telah diubahsuai dan diolah untuk sesuai dengan penyelidikan ini. Ini adalah kerana objektif kajian TUGI dan UNDP ke atas negara-negara di Afrika dan Eropah Timur adalah berdasarkan prinsip-prinsip amalan governans bandar bagi tujuan kesejahteraan dan kualiti hidup di bandar-bandar utama negara-negara tersebut.

Bagi memastikan alat pengukuran (soal-selidik) telah dibina dengan teliti dan teratur, kajian rintis dilakukan selama dua bulan iaitu pada bulan Jun dan Julai 2009. Kajian rintis ini dijalankan oleh pengkaji di keenam-enam kawasan PBT di wilayahbandar raya Kuala Lumpur iaitu DBKL, MBPJ, MBSA, MPSJ, MPK dan MPSp. Seramai 30 responden telah dipilih sebagai responden dalam kajian rintis ini. Daripada jumlah tersebut, 5 responden diambil daripada setiap PBT yang terlibat dalam kajian ini. Berdasarkan maklumbalas responden, struktur soal selidik pada bahagian KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur telah diubah dengan dimasukkan beberapa sub-elemen atau penunjuk yang menjelaskan maksud soal selidik ini agar tujuan dan objektif kajian tercapai.

Misalnya elemen penyertaan awam, penunjuk yang ditambah adalah penglibatan ahli-ahli politik dengan aktiviti dan program masyarakat setempat serta peranan ahli majlis dalam jawatankuasa persatuan penduduk. Jenis responden yang terlibat dalam kajian ini telah ditambah dari lapan orang kepada 9 orang. Pelajar universiti telah dimasukkan sebagai responden kajian kerana pelajar universiti juga menerima kesan pembangunan dan terlibat secara tidak langsung dengan perkhidmatan PBT. Beberapa istilah tertentu telah diubah untuk lebih mudah difahami misalnya ‘hubungan dengan PBT’ telah dipinda kepada kerjasama dengan PBT.


165

3.6

PENGUKURAN DAN PENGANALISISAN DESKRIPTIF DAN INFERENSI

DATA

SECARA

Dalam penyelidikan, data yang telah dikumpul daripada responden amat perlu disediakan bagi tujuan analisis. Data mentah yang telah dikumpul daripada responden amat perlu disediakan bagi tujuan analisis. Data mentah yang belum diusahakan bagi persediaan analisis tidak banyak memberi pengertian yang mendalam tentang dinamik pembolehubah yang telah dikenalpasti dan kesannya ke atas dapatan kajian. Data dalam kajian ini dibahagikan kepada bentuk deskriptif dan inferensi dianalisis dengan menggunakan ujian statistik yang sesuai bagi menyerlahkan dapatan secara tepat dan jitu. Pemilihan ujian statistik ini sangat berkaitan dengan rekabentuk kajian yang dijalankan. Di samping itu, penggunaan ujian statistik juga berkait rapat dengan persoalan kajian. 3.6.1

Analisis Data Deskriptif

Analisis data deskriptif digunakan untuk menjelaskan fenomena yang berkaitan dengan sesuatu populasi kajian atau untuk membuat anggaran terhadap populasi yang mempunyai ciri-ciri tertentu. Analisis ini digunakan untuk menjelaskan atau meringkaskan maklumat mengenai sesuatu populasi atau sampel. Ini menggambarkan maklumbalas yang diterima dari individu dalam kajian ini mengenai persepsi mereka tentang KGB PBT di kawasan mereka. Analisis data deskriptif melibatkan usaha mengorganisasi data yang diperolehi daripada pemprosesan data. Dalam kajian ini, analisis data deskriptif memberi gambaran umum mengenai pembolehubahpembolehubah yang diukur. Meskipun begitu, teknik deskriptif ini yang disokong dengan statistik perihalan bersifat agak subjektif, dan tidak dapat ditentukan keabsahannya secara statistik, kecuali secara logik penghujahan sahaja. Logik penghujahan inilah yang diberikan perhatian dalam meneliti peranan KGB kepada DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Analisis data dilakukan untuk mendapatkan penemuan kajian yang dikehendaki. Bagi menjelaskan KGB dan DPE wilayah-bandar raya, kaedah analisis corak pencapaian seperti mana yang lazimnya digunapakai dalam kajian kualiti hidup. Teknik ini membandingkan pencapaian tahap setiap penunjuk pembangunan berdasarkan tempoh tertentu. Rajah 3.3 menunjukkan proses analisis data deskriptif penyelidikan ini.


166

MULA

Data Ordinal (Skala Likert)

Soal selidik ANALISIS DESKRIPTIF

PBT Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur – DBKL,MBPJ,MBSA, MPSJ,MPK & MPSp

Analisis Profil Responden Tidak

Hubungan Stakeholders dengan PBT

Jenis Stakeholders

PBT Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur – DBKL,MBPJ,MBSA, MPSJ,MPK & MPSp

Taburan Normaliti PBT Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur – DBKL,MBPJ,MBSA, MPSJ,MPK & MPSp

Ya

Nilai Median

Kepentingan Governans Bandar

Keefisienan Governans Bandar

1 = Sangat Tidak Penting 2 = Tidak Penting 3 = Kurang Penting 4 = Penting 5 = Sangat Penting

Method of Successive Interval (MSI)

1 = Sangat Tidak Efisien 2 = Tidak Efisien 3 = Kurang Efisien 4 = Efisien 5 = Sangat Efisien

Transform dan Recode Skala Likert Nilai Skor Min dan Sisihan Piawaian

Kepentingan Governans Bandar

Keefisienan Governans Bandar

Tahap dan Aras Keefisienan Governans bandar

1 = Rendah 2 = Sederhana 3 = Tinggi

TAMAT

Rajah 3.3 Proses analisis data deskriptif dalam penyelidikan ini


167

Manakala, bagi menjelaskan KGB kesannya kepada DPE wilayah-bandar raya berdasarkan ciri-ciri model governans bandar menurut pandangan wakil persatuan penduduk atau firma data yang telah dimasukkan ke dalam perisian Pakej Statistik untuk Sains Sosial (SPSS) tadi diproses dan dianalisis secara deskriptif. Pemilihan kaedah pengukuran dan skala yang sesuai adalah penting bagi memastikan ketepatan data. Penyajian data deskriptif profil responden pula boleh dilakukan dalam bentuk graf, carta, min, median dan sisihan piawai. Dengan terdapatnya ringkasan analisis deskriptif mengenai profil responden dalam kajian ini mampu meringkaskan data mentah dalam bentuk yang mudah difahami dalam bentuk jadual frekuensi dan graf. Dengan itu data sampel boleh ditabulasi dan diterjemahkan dengan mudah.

Melalui kajiselidik, setiap parameter berkenaan pendapat responden (pembolehubah) diukur menggunakan skala nominal dan ordinal. Bagi pembolehubah yang menggunakan skla ordinal ukuran adalah berdasarkan skala Likert 5 tahap. Ini bertujuan bagi memberi kebebasan kepada responden memilih tahap kepentingan dan keefisienan yang paling sesuai. Skala tahap 1 menandakan “ sangat tidak penting / sangat tidak efisien”, tahap 2 - “tidak penting / tidak efisien”, tahap 3 – “kurang penting / kurang efisien, tahap 4 – “penting / efisien” dan tahap 5 “ sangat penting / sangat efisien”. Bagi soalan latarbelakang dan profil responden yang lebih khusus seperti umur, tahap pendidikan, tempoh menetap di kawasan PBT berkaitan, jenis urusan dan hubungan dengan PBT pengisian jawapan pilihan data norminal disediakan. Selanjutnya, data primer yang dikumpulkan melalui kajiselidik diproses dan dianalisis dengan bantuan komputer.

Program yang digunakan untuk memproses data ini ialah perisian program SPSS. Di peringkat awal, data disemak dan diproses klasifikasi dilakukan. Beberapa data perlu dikodkan dan diproses semula. Setelah pemprosesan data selesai dilakukan, beberapa analisis awal menggunakan jadual kekerapan dilakukan untuk memastikan ketepatan input data berkenaan. Selain itu, ujian kebolehpercayaan turut dilakukan. Setelah diperoleh skor mengenai pendapat responden mengenai tahap kepentingan dan KGB, langkah berikutnya adalah melakukan transformasi data dari skala ordinal (skala Likert) menjadi skala interval dengan menggunakan Method of Successive Interval (MSI) (Riduwan, 2007) dengan rumus seperti berikut:


168

Y = NS + [1 + min NS ] Y = skala interval

NS =

[(density at lower limit) – (density at upper limit)] [(area below upper limit) – (area below lower limit)]

sedangkan tahap-tahap transformasi data skala ordinal kepada skala selang adalah seperti berikut :

i.

Tentukan kekerapan setiap skor jawapan daripada responden;

ii.

Tentukan proporsi setiap kekerapan jawapan responden;

iii.

Tentukan kekerapan kumulatif setiap kekerapan jawapan responden;

iv.

Kira nilai Z untuk setiap proporsi kumulatif dengan menggunakan Jadual Taburan Normal;

v.

Tentukan nilai tinggi density untuk setiap nilai Z yang diperoleh dengan menggunakan Jadual Taburan Normal;

vi.

Tentukan nilai skala (NS); dan

vii.

Tentukan nilai skala selang dengan rumus Y = NS + [1 + min NS ]

Mentransformasi data ordinal kepada data interval berguna untuk memenuhi sebahagian dari syarat analisis parametrik yang mana datanya seharusnya berskala interval. Setiap sepuluh (10) pembolehubah dan sub kontruk KGB terlibat dengan proses transformasi ini mengikut kawasan PBT. Begitu juga pembolehubahpembolehubah DPE dan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Langkah ini memudahkan ketika membuat analisis deskriptif atau inferensi mengikut kawasan PBT. Langkah pertama yang perlu dilakukan adalah mengenalpasti jawaban responden mengenai tahap setiap pembolehubah mengikut skala likert. Kemudian jawaban responden ini diagihkan mengikut frekuensi skala likert dan setiap frekuensi skala likert ini dibahagikan dengan jumlah keseluruhan frekuensi pembolehubah tersebut. Ini adalah untuk mendapatkan nilai proporsi kumulatif setiap jawaban. Jadual 3.4, Jadual 3.5 dan Jadual 3.6 menunjukkan proses transformasi data ordinal kepada data interval dengan menggunakan kaedah MSI. Data interval ini digunakan untuk analisis inferensi bagi ujian-ujian MANOVA, korelasi dan regresi pelbagai.


169

Jadual 3 4 Contoh tabulasi data ordinal : Elemen KGB – aspek penyertaan awam di DBKL 12 SUB KONSTRUK PENYERTAAN AWAM

BILANGAN

JUMLAH

RESPONDEN

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

SKOR

1

3

4

4

4

4

3

3

3

3

3

3

3

40

2

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

48

3

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

48

4

3

3

4

3

2

2

3

3

3

1

3

3

33

5

3

2

2

2

5

4

3

2

3

3

4

2

35

6

3

3

3

4

3

3

4

4

4

3

3

3

40

7

3

3

3

3

5

5

4

4

4

5

4

3

46

8

3

3

3

3

2

4

5

4

4

5

3

5

44

9

4

3

4

4

3

4

4

3

4

3

3

3

42

10

2

3

3

2

2

2

3

3

3

2

3

3

31

11

1

1

1

1

2

1

2

2

1

1

1

1

15

12

1

2

2

4

2

1

1

5

5

5

2

1

31

13

3

3

3

3

3

3

3

3

3

3

3

3

36

14

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

48

15

2

3

2

2

3

4

3

3

3

4

3

3

35

16

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

48

17

4

4

4

4

3

2

4

4

4

3

4

4

44

18

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

48

19

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

48

20

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

48

21

3

3

3

4

4

3

4

2

2

3

3

3

37

22

3

3

3

3

3

3

3

3

3

3

3

3

36

23

3

1

2

3

4

1

2

2

2

2

4

3

29

24

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

48

25

2

2

2

2

2

2

2

1

2

2

2

2

23

26

3

3

3

3

3

3

3

3

3

3

3

3

36

27

5

4

4

4

4

4

4

5

5

4

4

4

51

bersambung…


170

...sambungan 12 SUB KONSTRUK PENYERTAAN AWAM

BILANGAN

JUMLAH SKOR

RESPONDEN

A

B

C

D

E

28

4

4

4

5

5

4

4

4

3

4

5

3

49

29

2

2

2

2

2

2

3

3

3

2

2

2

27

30

3

3

4

3

4

4

4

4

3

4

4

3

43

31

4

3

3

3

4

4

4

4

4

4

4

3

44

32

4

3

3

4

4

4

4

3

3

4

4

4

44

33

3

4

4

4

3

3

5

4

4

2

3

3

42

34

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

24

35

3

4

4

4

4

3

3

3

3

3

3

3

40

36

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

48

37

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

48

38

3

3

4

3

2

2

3

3

3

1

3

3

33

39

3

2

2

2

5

4

3

2

3

3

4

2

35

40

4

3

3

4

4

4

4

3

3

4

4

4

44

41

4

3

3

3

3

3

3

3

3

4

4

3

39

42

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

48

43

3

3

4

3

4

4

4

4

3

4

4

3

43

44

4

3

3

3

4

4

4

4

4

4

4

3

44

45

4

3

3

4

4

4

4

3

3

4

4

4

44

46

3

4

4

4

3

3

5

4

4

2

3

3

42

47

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

2

24

48

3

4

4

4

4

3

3

3

3

3

3

3

40

49

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

48

50

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

48

51

3

3

4

3

2

2

3

3

3

1

3

3

33

52

3

2

2

2

5

4

3

2

3

3

4

2

35

53

4

3

3

4

4

4

4

3

3

4

4

4

44

54

4

3

3

3

3

3

3

3

3

4

4

3

39

55

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

4

48

F

G

H

I

J

K

L

JUMLAH 182 175 181 185 192 182 193 184 185 182 191 176 Penunjuk 1- sangat tidak efisien, 2- Tidak Efisien, 3- Kuran Efisien, 4-Efisien, 5- Sangat efisien

2,208


171

Jadual 3.5 Contoh proses transformasi data ordinal ke data interval untuk pembolehubah elemen KGB – aspek penyertaan awam di DBKL

SKALA LIKERT 12 SUB KONSTRUK PENYERTAAN AWAM A

1

2

3

4

5

JUMLAH FREKUENSI

2

6

21

25

1

55

B

2

8

23

22

0

55

C

1

10

16

28

0

55

D

1

9

15

29

1

55

E

11

11

28

5

0

55

F

3

9

12

30

1

55

G

1

5

17

29

3

55

H

1

8

19

25

2

55

I

1

5

24

23

2

55

J

4

8

13

27

3

55

K

1

5

17

31

1

55

L

2

7

25

20

1

55

Frekuensi

30

91

230

294

15

660

Proporsi

0.05

0.14

0.35

0.45

0.02

Proporsi Kumulatif 0.05

0.19

0.54

0.98

1.00

Zi

1.65

0.88

1.76

0.05

Densitas

0.104

0.2732

0.0863

0.3984

0

Nilai Skala

-2.08

-1.21

0.53

0.71

1.92

Skala Likert

1

2

3

4

5

1.00

1.29

2.78

3.54

4.17

Transormasi Data Interval


172

Jadual 3.6

Contoh transformasi data interval untuk pembolehubah elemen KGB – aspek penyertaan awam di DBKL 12 SUB KONSTRUK PENYERTAAN AWAM

JUMLAH

RESPONDEN

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

SKOR

1

2.78

3.54

3.54

3.54

3.54

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

36.40

2

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

42.48

3

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

42.48

4

2.78

2.78

3.54

2.78

1.29

1.29

2.78

2.78

2.78

1

2.78

2.78

29.36

5

2.78

1.29

1.29

1.29

4.17

3.54

2.78

1.29

2.78

2.78

3.54

1.29

28.82

6

2.78

2.78

2.78

3.54

2.78

2.78

3.54

3.54

3.54

2.78

2.78

2.78

36.4

7

2.78

2.78

2.78

2.78

4.17

4.17

3.54

3.54

3.54

4.17

3.54

2.78

40.57

8

2.78

2.78

2.78

2.78

1.29

3.54

4.17

3.54

3.54

4.17

2.78

4.17

38.32

9

3.54

2.78

3.54

3.54

2.78

3.54

3.54

2.78

3.54

2.78

2.78

2.78

37.92

10

1.29

2.78

2.78

1.29

1.29

1.29

2.78

2.78

2.78

1.29

2.78

2.78

25.91

11

1

1

1

1

1.29

1

1.29

1.29

1

1

1

1

12.87

12

1

1.29

1.29

4

1.29

1

1

4.17

4.17

4.17

1.29

1

25.67

13

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

33.36

14

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

42.48

15

1.29

2.78

1.29

1.29

2.78

3.54

2.78

2.78

2.78

3.54

2.78

2.78

30.41

16

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

42.48

17

3.54

3.54

3.54

3.54

2.78

1.29

3.54

3.54

3.54

2.78

3.54

3.54

38.71

18

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

42.48

19

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

42.48

20

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

42.48

21

2.78

2.78

2.78

3.54

3.54

2.78

3.54

1.29

1.29

2.78

2.78

2.78

32.66

22

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

33.36

23

2.78

1

1.29

2.78

3.54

1

1.29

1.29

1.29

1.29

3.54

2.78

23.87

24

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

42.48

25

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

1

1.29

1.29

1.29

1.29

15.19

26

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

33.36

27

4.17

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

4.17

4.17

3.54

3.54

3.54

44.37

bersambung…


173

...sambungan 12 SUB KONSTRUK PENYERTAAN AWAM

JUMLAH

RESPONDEN

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

SKOR

28

3.54

3.54

3.54

4.17

4.17

3.54

3.54

3.54

2.78

3.54

4.17

2.78

42.85

29

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

2.78

2.78

2.78

1.29

1.29

1.29

19.95

30

2.78

2.78

3.54

2.78

3.54

3.54

3.54

3.54

2.78

3.54

3.54

2.78

38.68

31

3.54

2.78

2.78

2.78

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

2.78

39.44

32

3.54

2.78

2.78

3.54

3.54

3.54

3.54

2.78

2.78

3.54

3.54

3.54

39.44

33

2.78

3.54

3.54

3.54

2.78

2.78

4.17

3.54

3.54

1.29

2.78

2.78

37.06

34

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

15.48

35

2.78

3.54

3.54

3.54

3.54

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

36.4

36

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

42.48

37

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

42.48

38

2.78

2.78

3.54

2.78

1.29

1.29

2.78

2.78

2.78

1

2.78

2.78

29.36

39

2.78

1.29

1.29

1.29

4.17

3.54

2.78

1.29

2.78

2.78

3.54

1.29

28.82

40

3.54

2.78

2.78

3.54

3.54

3.54

3.54

2.78

2.78

3.54

3.54

3.54

39.44

41

3.54

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

3.54

3.54

2.78

35.64

42

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

42.48

43

2.78

2.78

3.54

2.78

3.54

3.54

3.54

3.54

2.78

3.54

3.54

2.78

38.68

44

3.54

2.78

2.78

2.78

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

2.78

39.44

45

3.54

2.78

2.78

3.54

3.54

3.54

3.54

2.78

2.78

3.54

3.54

3.54

39.44

46

2.78

3.54

3.54

3.54

2.78

2.78

4.17

3.54

3.54

1.29

2.78

2.78

37.06

47

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

1.29

15.48

48

2.78

3.54

3.54

3.54

3.54

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

36.4

49

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

42.48

50

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

42.48

51

2.78

2.78

3.54

2.78

1.29

1.29

2.78

2.78

2.78

1

2.78

2.78

29.36

52

2.78

1.29

1.29

1.29

4.17

3.54

2.78

1.29

2.78

2.78

3.54

1.29

28.82

53

3.54

2.78

2.78

3.54

3.54

3.54

3.54

2.78

2.78

3.54

3.54

3.54

39.44

54

3.54

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

2.78

3.54

3.54

2.78

35.64

55

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

3.54

42.48

JUMLAH

161

154

158

162

165

158

170

161

164

159

169

156

1,935


174

Selaras dengan transformasi data ordinal kepada data interval ini, label dan tahap KGB serta DPE wilayah-bandar raya perlu juga diubah sesuai dengan analisis data. Jadual 3.7 menunjukkan proses pengiraan perubahan label dan tahap kepentingan serta KGB dan DPE wilayah-bandar raya di kawasan kajian. Jadual 3.7

Perubahan tahap kepentingan dan KGB di kawasan kajian mengikut tranformasi data menggunakan kaedah MSI Bil Konstruk

Bil Aras

Jumlah

Penyertaan Awam

12

5

12 x 5 = 60 60 – 12 = 48

Ketelusan

15

5

15 x 5 = 75 75-15 = 60

Perlaksanaan Undang-undang

13

5

13 x 5 = 65 65 – 13 = 52

Maklumbalas

12

5

12 x 5 = 60 60 – 12 = 48

Suararamai

6

5

6 x 5 = 30 30 – 6 = 24

Kesamarataan

13

5

13 x 5 = 65 65 – 13 = 52

Keberkesanan Perkhidmatan PBT

24

5

24 x 5 = 120 120 - 24 = 96

Akauntabiliti

11

5

11 x 5 = 55 55 – 11 = 44

Kesejahteraan

14

5

14 x 5 = 70 70 – 14 = 56

Wawasan Strategi

14

5

14 x 5 = 70 70 – 14 = 56

Daya Persaingan Ekonomi

28

5

28 x 5 = 140 140 – 28 = 112

Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur

22

5

22 x 5 = 110 110 – 22 = 88

Elemen KGB

Sela (min /max) 48/3 = 16 Min = 12 Max = 60 60/3 = 20 Min = 15 Max = 75 52/3 = 17.3 Min = 13 Max = 65 48/3 = 16 Min = 12 Max = 60 24/3 = 8 Min = 6 Max = 30 52/3 = 17.3 Min = 13 Max = 65 96/3 = 32 Min = 24 Max = 120 44/3 = 14.6 Min = 11 Max = 55 56/3 = 18.7 Min = 14 Max = 70 56/3 = 18.7 Min = 14 Max = 70 112/3 = 37.3 Min = 28 Max = 140 88/3= 29.3 Min = 22 Max = 110

Aras Baru 12-28 29-44 45-60 15-35 36-55 56-75 13-30 31-47 48-65 12-28 29-44 45-60 6-14 15-22 23-30 13-30 31-47 48-65 24-56 57-88 89-120 11-25 26-39 40-55 14-32 33-51 52-70 14-32 33-51 52-70 28-65 66-102 103-140 22-51 52-80 81-110

nota Bil Aras : 1 = Sangat tidak efisien, 2 = Tidak efisien, 3 = Kurang efisien, 4 = Efisien, 5 = Sangat Efisien


175

3.6.2

Analisis Data Inferensi

Analisis yang melibatkan penggunaan pengukuran sampel untuk mendapatkan anggaran parameter populasi disebut sebagai analisis inferensi. Analisis data inferensi digunakan untuk membuat generalisasi keputusan kajian yang diperolehi daripada sampel kajian kepada populasi kajian. Rajah 3.4 menunjukkan proses analisis inferensi kajian ini. Analisis ini digunakan untuk membuat inferensi berdasarkan pada suatu sampel. Dengan yang demikian, analisis data inferensi membolehkan kesimpulan dibuat atau generalisasi mengenai satu kumpulan yang besar berdasarkan data asas yang perolehi dari satu golongan yang kecil. Dengan data yang dipungut daripada sampel, analisis inferensi yang digunakan dalam kajian ini adalah : i.

Analisis Faktor;

ii.

Ujian Kebolehpercayaan dan Konsistensi;

iii. Multivariat (MANOVA); iv. Ujian Korelasi Pearson; dan v.

Analisis Regresi Pelbagai

i.

Analisis Faktor

Analisis faktor adalah prosedur yang sering digunakan oleh ramai penyelidik bagi mengenal pasti, mengurangkan dan menyusun sebilangan besar item soal-selidik ke dalam konstruk-konstruk tertentu di bawah suatu pembolehubah bersandar dalam kajian. Analisis faktor juga ialah antara jenis ujian kesahan yang digunakan apabila terdapat bilangan item yang banyak dalam satu-satu skala. Semasa analisis faktor dilaksanakan, setiap item dalam soal-selidik dianggap sebagai satu faktor. Prosedur analisis faktor melibatkan tiga peringkat, iaitu:

a)

mengenalpasti korelasi antara faktor;

b)

mengekstrak faktor; dan

c)

memutar faktor


176

MULA

Analisis Inferensi

Data Interval

Item / konstruk disingkir

Nilai Skor Min dan Sisihan Piawaian Keefisienan Governans Bandar, Daya Persaingan Ekonomi dan Elemen Keefisienan Governans Bandar

Analisis Faktor Rendah Item / konstruk kekal

Analisis Kebolehpercayaan dan Konsistensi

Tinggi

Ujian MANOVA

Pembolehubah Bebas (Kumpulan Stakeholders)

Lemah

Pembolehubah Bersandar (Elemen Keefisienan Governans Bandar Daya Persaingan Ekonomi Wilayah-Bandar Raya)

PBT Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur – DBKL,MBPJ,MBSA, MPSJ,MPK & MPSp

Korelasi Pearson PBT Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur – DBKL,MBPJ,MBSA, MPSJ,MPK & MPSp

Kuat

Regresi Pelbagai

Pembolehubah Bebas - Elemen Keefisienan Governans Bandar (Predator)

Pembolehubah Bersandar – Daya Persaingan Ekonomi (Creation)

TAMAT

Rajah 3.4 Proses analisis inferensi dalam kajian ini


177

a)

Mengenalpasti Korelasi Antara Faktor

Analisis faktor dilakukan berdasarkan andaian bahawa semua faktor berkorelasi antara satu sama lain, dan kekuatan korelasi antara item-item adalah berbeza antara satu sama lain. Oleh itu, item-item yang mempunyai korelasi yang tinggi haruslah diletakkan dalam suatu konstruk tertentu kerana mereka mengukur konsep yang sama. Sebaliknya, item-item yang terletak dalam konstruk yang berbeza mempunyai korelasi yang rendah. Selain daripada menyusun item-item dalam konstruk-konstruk tertentu, analisis faktor juga merupakan teknik mengurangkan data, di mana ia mengurangkan item-item yang bertindih konstruk (overlapping) antara satu sama lain.

b)

Mengekstrak Faktor

Prosedur kedua bagi analisis faktor adalah menarik keluar faktor-faktor (extract factors) dan menyusun dalam konstruk-konstruk tertentu di bawah pembolehubah bersandar. Semua faktor yang diekstrak disusun mengikut sumbangan perubahan varians kepada perubahan keseluruhan dalam pembolehubah bersandar. Prosedur mengekstrak faktor adalah melalui output analisis faktor perisian program SPSS yang menunjukkan nilai communality. Nilai communality terletak antara 0.0 hingga 1.0. Nilai communality bagi setiap faktor menunjukkan proporsi varians bagi setiap faktor. Nilai 0 menunjukkan bahawa faktor itu tidak menyumbang kepada perubahan varians keseluruhan. Manakala nilai 1.0 menunjukkan sumbangan sesuatu faktor adalah sebanyak 100 peratus kepada perubahan varians keseluruhan.

Perisian program SPSS juga menunjukkan jadual Total Variance Explained yang menunjukkan nilai eigen. Nilai ini menunjukkan proporsi sumbangan varians setiap faktor yang diekstrak melalui analisis faktor. Nilai eigen yang paling besar disusun di bahagian atas jadual yang merupakan faktor pertama kerana faktor itu memberikan sumbangan perubahan varians yang paling banyak kepada perubahan dalam pembolehubah bersandar secara keseluruhan. Susunan sumbangan perubahan varians bagi setiap faktor dilakukan mengikut tertib menurun. Ini bererti bahawa faktor yang memberi sumbangan perubahan pembolehubah yang paling kecil disusun dibaris yang terendah dalam jadual.


178

c)

Memutar Faktor Bagi Memahami Struktur Faktor

Struktur faktor yang dihasilkan setakat ini masih kabur dan sukar dihuraikan, maka prosedur memutarkan faktor-faktor ini dilaksanakan bagi memperoleh struktur faktor yang lebih mudah difahami. Bagi melaksanakan pemutaran faktor-faktor dengan menggunakan perisian program SPSS, operasi pemutaran Varimax biasanya digunakan. Item-item yang memenuhi syarat minimum diletakkan dalam setiap faktor dalam jadual Rotated Component Matrix. ii

Ujian Kebolehpercayaan dan Konsistensi Data

Dari segi saintifik, ukuran yang digunapakai bagi suatu konsep atau konstruk dianggap sahih sekiranya ia berjaya mengukur konsep tersebut. Di peringkat awal, konsep dan konstruk yang hendak diukur telah diberi definisi dan kaedah pengoperasian yang jelas. Kajian ini telah meneliti item-item yang digunakan oleh kajian-kajian terdahulu bagi mengukur sesuatu konsep dan kemudian memilih item yang dianggap paling tepat. Ketepatan item yang digunakan untuk mengukur suatu konstruk menentukan tahap kesahan kandungannya. Memandangkan item-item yang dipilih dalam kajian ini telah diuji oleh kajian-kajian terdahulu seperti TUGI oleh United Nation, Laporan Daya Saing Dunia oleh Institut Pembangunan Pengurusan (IMD) dan SSR-PBT oleh KPKT. Namun begitu item-item dalam kajian-kajian ini telah disesuaikan dengan kajian ini agar mudah untuk mengoperasikan sesuatu konstruk yang telah terbukti kesahannya. Selanjutnya item-item yang dipilih telah diteliti sekali lagi untuk menentukan ketepatan. Seterusnya meningkatkan kesahan kandungannya agar analisis dapat dijalankan dengan sempurna.

Kebolehpercayaan (reliability) instrumen ialah suatu nilai ukuran untuk menentukan ketekalan skor setiap item. Ketekalan bermaksud apabila item yang sama diuji beberapa kali kepada subjek yang sama pada selang masa yang berlainan tetapi tetap memberi skor keputusan atau jawapan yang sama atau hampir sama. Bagi memastikan soal selidik yang digunakan memiliki kebolehpercayaan luaran, kajian rintis dilakukan ke atas tiga puluh (30) orang responden. Kemudian responden yang sama diberikan borang soal selidik kedua yang mempunyai persamaan dari segi


179

soalan, item dan skala. Sebahagian responden memberi jawapan yang hampir sama dan ini menunjukkan alat pengukuran yang digunakan mempunyai kebolehpercayaan yang tinggi. Maka dengan analisis data deskriptif dan inferensi dapat dijalankan.

Mengikut Campbell dan Fiske (1959), ujian kebolehpercayaan diertikan sebagai; persetujuan antara dua usaha untuk mengukur sifat (trait) yang sama secara maksimum melalui kaedah yang sama. Analisis kebolehpercayaan pembolehubah bagi setiap aspek atau faktor KGB dan DPE wilayah-bandar raya diuji melalui ujian kebolehpercayaan. Analisis ini memberi keyakinan kepada pengkaji ke atas jawapanjawapan soal selidik oleh responden. Ini membantu pengkaji menjalankan ujian-ujian analisis statistik yang lain. Seterusnya menggunakan kaedah penganalisisan berstatistik, ujian kekonsistenan pembolehubah turut dilakukan. Bagi tujuan tersebut koefisienan Alpha Cronbach (α) digunakan untuk menguji kebolehpercayaan dan kekonsistenan setiap item pembolehubah yang melibatkan KGB dan DPE wilayahbandar raya di kawasan kajian. Hanya pembolehubah yang mempunyai koefisien Alpha Cronbach, α = 0.60 sahaja diambilkira untuk penganalisisan.

Sebaliknya item pembolehubah yang mempunyai nilai koefisien α < 0.60 digugurkan daripada penganalisisan atau digabungkan dengan item pembolehubah lain yang berkaitan (Ahmad Mahzan 1995 dan Rasimah Ariffin 2006). Mengikut Mohd. Majid Konting (1993) tahap α = 0.71 – 0.99 adalah tahap yang terbaik (71 peratus - 99 peratus kebolehpercayaan item oleh sampel). Fraenkel dan Wallen (1996) meletakkan nilai reliabiliti item yang diterima pada tahap = 0.70 – 0.99. Kubiszyn dan Borich (2000) menentukan nilai α = .80 - .90 reliability coefficients yang diterima. Manakala Popham (1990) pula menjelaskan bahawa pada tahap α = 0.90 0.9532. Tafsiran nilai cronbach alpha α correlation coefficients adalah seperti yang disenarai pada skala berikutnya: i. hingga + 1.00 = pada asasnya ii. 0.60 hingga 0.70 = satisfied coefficients iii. 0.71 hingga 0.80 = stability coefficients iv. 0.81 hingga 0.90 = customary coefficients v. 0.91 hingga + 1.00 = acceptable standardised test for internal consistency


180

iii.

MANOVA - Analisis Varian Multivariat

Ujian MANOVA (Multivariate Analysis of Variance Test) atau analisis varian multivariat digunakan bagi menganalisis data kajian yang mempunyai lebih daripada satu pembolehubah bersandar dan satu atau lebih daripada satu pembolehubah bebas. Ujian MANOVA digunakan untuk mendapatkan jawapan dan menganalisis sama ada wujud perbezaan antara kumpulan yang melibatkan lebih daripada dua pembolehubah bersandar dan lebih daripada dua pembolehubah bebas dalam kajian ini. MANOVA menggunakan F test

Ujian

sebagai penentuan perbandingan antara

pembolehubah yang dikaji. Ujian ini juga digunakan untuk menguji kesamaan min populasi (dalam penyelidikan ini kumpulan stakeholders merupakan populasi yang dikaji) berganda bagi menentukan keselarasan antara pendapat responden tentang tahap kepentingan berbanding persepsi responden terhadap tahap faktor KGB dan DPE wilayah-bandar raya di kawasan kajian.

Dalam penyelidikan ini kumpulan stakeholders dan urusan dengan PBT adalah pembolehubah bebas dan KGB, DPE dan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur pula adalah pembolehubah bersandar. Analisis ini boleh membantu pengkaji mencapai matlamat dan tujuan kajian. Hasil daripada analisis ini KGB dan daya saing dapat dirumus. Ujian MANOVA ini juga cuba menguji kumpulan stakeholders dan kawasan dengan PBT sebagai pembolehubah bebas. Manakala KGB, DPE dan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur pula adalah pembolehubah bersandar. Ujian ini tidak boleh diteruskan kerana nilai Boxâ&#x20AC;&#x2122;s M adalah signifikan p < 0.05. Ini menunjukkan bahawa data tidak mematuhi syarat kesamaan kovarias ujian MANOVA, iaitu dalam sampel kajian varians bagi dua belas (12) pembolehubah bersandar tidak merentasi kedua-dua pembolehubah bebas adalah sama dengan populasinya. iv. Ujian Korelasi Pearson

Perhubungan antara pembolehubah-pembolehubah dinamakan sebagai kolerasi dan kekuatan sesuatu korelasi diwakili oleh pekali korelasi dalam ujian korelasi. Ujian korelasi

Pearson

digunakan

bagi

mengenalpasti

perhubungan

antara

dua

pembolehubah yang menggunakan skala interval sebagai skala pengukuran. Fungsi


181

ujian korelasi Pearson sama dengan ujian korelasi Spearman yang berbeza dalam ujian korelasi Pearson digunakan apabila data bagi kedua-dua pembolehubah itu merupakan data skala selang atau skala nisbah dan kedua-dua pembolehubah itu berkorelasi secara linear. Oleh kerana data yang dianalisis dengan ujian korelasi Pearson mesti bertaburan normal dan fungsi ujian korelasi Pearson adalah sama dengan ujian korelasi Spearman untuk data ordinal.

Ujian korelasi Pearson merupakan ujian arametrik yang digunakan bagi menganalisis perhubungan antara data-data kajian yang bertaburan normal. Disebabkan data bertaburan normal, kedua-dua set data interval berkorelasi secara linear. Ujian korelasi Pearson juga menunjukkan perhubungan (nilai pekali korelasi) antara -1 dan +1 dan ciri-ciri perhubungannya kekuatan korelasi antara pembolehubah dihuraikan

dalam Jadual 3.8. Dalam hal ini, magnitud pada koefisien korelasi

menunjukkan kekuatan hubungan linear yang wujud antara dua pembolehubah tersebut. Manakala tanda + atau â&#x20AC;&#x201C; menunjukkan arah hubungan iaitu sama ada korelasi linear positif atau korelasi linear negatif.

Jadual 3.8 Kekuatan nilai pekali korelasi Pearson Saiz Pekali Korelasi (r) 0.91 hingga 1 atau - 0.91 hingga - 1.00

vi.

Kekuatan Korelasi Sangat Kuat

0.71 hingga 0.90 atau - 0.71 hingga - 0.90

Kuat

0.51 hingga 0.70 atau - 0.51 hingga - 0.70

Sederhana

0.31 hingga 0.50 atau - 0.31 hingga - 0.50

Lemah

0.11 hingga 0.30 atau - 0.11 hingga - 0.30

Sangat Lemah

0.00

Tiada Korelasi

Analisis Regresi Pelbagai

Analisis ujian regresi merupakan satu set prosedur statistik yang digunakan untuk meramal dan menerangkan nilai bagi pembolehubah bersandar (DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur) berdasarkan nilai bagi satu atau lebih pembolehubah bebas (elemen-elemen KGB).

Regresi linear pelbagai merupakan model regresi yang


182

dilaksanakan berdasarkan satu pembolehubah bersandar dengan dua atau lebih pembolehubah bebas yang dijangka mempunyai hubungan secara linear. Dalam hal ini, pembolehubah bersandar (DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur) diukur dalam skala selanjar manakala pembolehubah bebas (elemen-elemen KGB) pula boleh diukur dalam selanjar atau diskrit.

Ujian regresi pelbagai biasanya dikaitkan dengan kata kunci pengaruh dan hubungan dalam penyataan soalan dan hipotesis kajian. Dalam ujian regresi pelbagai ini, pembolehubah bebas â&#x20AC;&#x201C; elemen KGB (X) dinamakan pembolehubah peramal (predictor variable), manakala pembolehubah bersandar â&#x20AC;&#x201C; DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dinamakan sebagai pembolehubah kriterion (criterion variable). Kaedah kuasa dua terkecil (least squares method) digunakann untuk memperoleh anggaran parameter bagi model regresi dan juga pintasan pada paksi y dalam model regresi yang dihasilkan daripada analisis regresi. Hasil daripada ujian regresi ini merupakan satu persamaan yang mewakili ramalan yang terbaik bagi nilai pembolehubah bersandar berdasarkan nilai bagi beberapa pembolehubah bebas. Ujian yang dilakukan atas kecerunan garis regresi bertujuan untuk menentukan sama ada terdapat bukti-bukti yang kukuh untuk menyokong kewujudan hubungan linear antara pembolehubah bersandar dengan pembolehubah bebas yang dikaji. Koefisienan penentuan (R2) pula digunakan untuk mengetahui sumbangan pembolehubah bebas terhadap varian pembolehubah bersandar. Ujian regresi pelbagai biasanya

digunakan

bagi

mengenalpasti

pengaruh

yang

terhasil

daripada

pembolehubah bebas terhadap pembolehubah bersandar. Pembolehubah bebas (elemen KGB) merupakan faktor-faktor yang memberikan kesan kepada perubahan dalam pembolehubah bersandar (DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur). Ujian regresi pelbagai ini menguji hubungan yang signifikan sepuluh (10) elemen KGB dengan DPE. Di samping itu juga, enam (6) kawasan PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur ini, diuji nilai regresi pelbagai terhadap DPE. Secara ringkasnya, ujian regresi pelbagai mengenalpasti perubahan dalam dua atau lebih faktor yang menyumbang kepada perubahan dalam suatu pembolehubah bersandar. Dengan analisis regresi pelbagai kita boleh melihat hubungan pembolehubah bersandar dengan beberapa pembolehubah bebas.


183

3.7

KESIMPULAN

Governans bandar mestilah dinamik untuk memenuhi kehendak dan permintaan rakyat. Kepimpinan yang berkualiti dan penyertaan orang ramai yang berkesan diperingkat tempatan amat diperlukan sekiranya matlamat kerajaan hendak dicapai. Cabaran memenuhi kepelbagaian citarasa dan kepentingan kumpulan yang wujud tanpa mengkompromi objektif dan matlamat PBT melalui penyertaan rakyat dalam pentadbiran dan operasi PBT. Kajian ini dijalankan di enam (6) kawasan PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang pilih berdasarkan kepada peranan utama kawasan ini sebagai fungsian kawalan dan arahan negeri Selangor. Secara ringkas, kajian ini menggunakan kaedah kajiselidik. Borang soal selidik diedarkan kepada responden yang terdiri daripada kakitangan PBT, wakil-wakil firma, wakil-wakil persatuan penduduk dan NGO yang terpilih.

Manakala data sekunder diperolehi

daripada laporan, manuskrip dan perangkaan rasmi. Beberapa langkah penyelidikan juga disusun bagi memastikan kelancaran kerja-kerja penyelidikan. Bermula dari penentuan persoalan kajian, penentuan objektif dan kajian ilmiah, kerja-kerja siasatan seterusnya dimulakan dengan pengumpulan maklumat sekunder dan primer.

Berdasarkan data yang terkumpul, penganalisisan maklumat dijalankan. Beberapa kaedah digunakan untuk mendapatkan hasil kajian, antaranya penilaian secara deskriptif menggunakan peratusan, perkadaran dan koefisiean bagi menjelaskan tentang perubahan. Beberapa maklumat dan data juga dibentuk bagi melihat tahap KGB dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur berbanding dengan piawaian di peringkat tempatan dan nasional. Hasil daripada analisis ini, KGB dan DPE wilayahbandar raya Kuala Lumpur dapat dirumuskan. Pelan Struktuk Kuala Lumpur (PSKL) 2020 ini telah menjadi instrumen bagi memandu pembangunan untuk 20 tahun yang akan datang. Bagi merealisasikan strategi dan dasar ini, langkah-langkah pelaksanaan yang merangkumi aspek organisasi, perundangan dan kewangan PBT-PBT mengikut peruntukan Akta 171 dan Akta 172. Langkah-langkah ini mestilah berpandangan hadapan untuk menjadikannya berkesan. Ini mestilah bertujuan untuk mewujudkan KGB dan DPE wilayah-bandar raya. Bab empat pula menilai pembangunan dan peranan PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur sebagai pelaksana institusi governans bandar.


184

BAB IV PIHAK BERKUASA TEMPATAN WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR SEBAGAI INSTITUSI GOVERNANS BANDAR

4.1

PENGENALAN

Dalam era globalisasi, PBT di wilayah-bandar raya berhadapan dengan berbagai cabaran untuk memajukan bandar mereka dan mampu kekal berdaya saing. Antaranya mengenalpasti strategi dan pendekatan yang sesuai untuk mengstruktur semula ekonomi agar berupaya menghadapi persaingan global dan memberi kesan besar kepada kesejahteraan penduduk tempatan (Sassen 2000, Van Keempen & Marcuse 2000). Wilayah-bandar raya yang mampu berdaya saing melalui perubahan positif governans bandar

oleh PBT (Muller 2000 & Morsidi 2005). Dalam konteks

pembangunan di Malaysia, tidak dapat dinafikan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur memainkan peranan yang amat penting, selaras dengan statusnya sebagai wilayah perdagangan dan pintu masuk serta keluar Malaysia kepada dunia antarabangsa terutamanya sumbangan kepada sektor perindustrian, kewangan dan perkhidmatan.

Sehubungan dengan itu, bab ini bertujuan membincangkan secara terperinci peranan dan perubahan PBT wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dalam melaksanakan governans bandar. Ini secara langsung dapat mempengaruhi corak pembangunan dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Secara amnya ekonomi wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

secara berterusan mengalami perubahan orientasi pembangunan

selaras dengan dasar liberalisasi perkhidmatan dan infrastruktur yang melibatkan bandar-bandar utama di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Penelitian

terhadap

peranan dan pelaksanaan governans bandar oleh PBT yang terlibat dalam kajian ini. Peranan PBT dalam pembangunan tidak hanya menyediakan infrastruktur sahaja tetapi juga menjaga hubungan yang baik dengan stakeholders yang lain.


185

4.2

PIHAK BERKUASA TEMPATAN SEBAGAI INSTITUSI GOVERNANS BANDAR

Malaysia mengamalkan sistem Kerajaan Persekutuan yang mengandungi tiga peringkat kerajaan iaitu Persekutuan, Negeri dan Tempatan. Perancangan bandar dan desa di Malaysia terletak di bawah tanggungjawab KPKT. Kerajaan Persekutuan, Kerajaan Negeri dan Kerajaan Tempatan sentiasa bekerjasama antara satu sama lain dalam perancangan bandar dan desa. Perkara 74 Perlembagaan Persekutuan meletakkan perancangan bandar dan desa di bawah Senarai Bersama. Perlembagaan ini juga telah memperuntukkan had undang-undang persekutuan dan negeri iaitu:

i.

Parlimen boleh membuat undang-undang bagi seluruh atau mana-mana

bahagian Persekutuan dan undang-undang yang berkuatkuasa diluar dan di dalam Persekutuan; dan

ii.

Badan Perundangan Negeri boleh membuat undang-undang bagi seluruh atau

mana-mana bahagian negeri itu.

PBT merupakan peringkat ketiga dalam hierarki pentadbiran kerajaan Malaysia. PBT yang berada di luar Wilayah Persekutuan terletak di bawah kuasa Kerajaan Negeri. Hierarki pentadbiran setiap negeri di Semenanjung Malaysia dibahagikan kepada tiga peringkat iaitu peringkat daerah, mukim dan kampung. PBT bertanggungjawab untuk merancang, menyelaras dan mengawal penggunaan serta pemajuan tanah dan bangunan dalam kawasan PBT. PBT juga bertindak untuk mengendalikan, membantu dan menggalakkan pengumpulan, pengemaskinian dan penerbitan statistik, bulletin, monograf dan penerbitan lain yang berkaitan dengan governans bandar dan kaedahnya. Selain daripada itu, PBT melaksanakan tugas-tugas yang dipertanggungjawabkan oleh pihak berkuasa negeri dari semasa ke semasa. Adalah menjadi tanggungjawab kerajaan negeri memantau pembangunan PBT dari aspek pembangunan fizikal, kesejahteraan penduduk, menjaga keharmonian, pembangunan ekonomi mapan, menggalakan pelaburan asing dan dasar-dasar pembangunan PBT selaras dengan kerajaan negeri. PBT juga bertanggungjawab menterjemah dan melaksanakan dasar-dasar kerajaan persekutuan dan negeri di peringkat tempatan.


186

4.3

SISTEM PERUNDANGAN PIHAK BERKUASA TEMPATAN DAN PERANCANGAN BANDAR â&#x20AC;&#x201C; PERMULAAN GOVERNANS BANDAR

Tren urbanisasi dan pertumbuhan penduduk bandar yang tinggi mempunyai implikasi yang luas kepada pengurusan perbandaran di Malaysia. Ke arah mencapai negara maju, segala infrastruktur dan kemudahan awam seperti kemudahan pendidikan, kesihatan, perumahan, perparitan dan pembentungan hendaklah dirancang dan disediakan dengan sempurna, sistem pengangkutan dan jalanraya diperkemaskan dan lain-lain perkhidmatan perbandaran dipertingkatkan. Pada masa yang sama, pendapatan rakyat dipertingkatkan dan kemiskinan di bandar dikurangkan. Hal ini boleh dicapai melalui perancangan yang rapi dan sistematik. Governan bandar yang efisien tidak sahaja untuk memastikan kualiti hidup dipertingkatkan tapi juga membantu kepada pertumbuhan ekonomi dan kesejahteraan penduduk.

PBT yang diberi peranan dan tanggungjawab mengikut Akta Kerajaan Tempatan (Akta 171) merupakan agensi terpenting untuk merancang dan mengurus pertumbuhan dan pembangunan bandar. Namun begitu, peranan dan tanggungjawab perancangan pembangunan, penyelenggaraan dan kawalan perbandaran tidak hanya terletak kepada PBT sahaja. Di dalam sistem pentadbiran negara yang diamalkan sekarang, seluruh jentera pentadbiran negara di pelbagai peringkat persekutuan, negeri, daerah dan PBT bertanggungjawab untuk memastikan segala perancangan dan program pembangunan dilaksanakan secara efisien. Walaupun projek dan program pembangunan di rancang di peringkat persekutuan atau negeri, tetapi pada akhirnya perlaksanaan adalah di peringkat daerah, PBT dan bandar-bandar.

Sebagai kerajaan di peringkat akar umbi dan agen pembangunan serta bertanggungjawab secara langsung mengurus bandar-bandar, PBT bertanggungjawab menterjemahkan segala dasar dan program kerajaan untuk dilaksanakan di peringkat tempatan serta memenuhi keperluan dan citarasa penduduk. Perkara-perkara yang bersangkutan dengan PBT dan governans bandar merupakan tanggungjawab bersama di antara kerajaan persekutuan dan kerajaan negeri. Dalam hal pentadbiran bandar, kerajaan persekutuan boleh meluluskan peraturan-peraturan bagi memastikan keseragaman

dalam perancangan dan pengurusan bandar bagi semua negeri.

Pengurusan sesebuah perbandaran di abad 21 banyak cabarannya. Institusi yang diberi


187

tanggungjawab utama mengurus dan mentadbir bandar di Malaysia adalah PBT. Peranan PBT selaku pengurus perbandaran tidak sekadar menjalankan fungsi tradisinya menjaga kebersihan, pelesenan, mengurus pasar dan penjaja sahaja. PBT bertanggungjawab memberi perkhidmatan perbandaran yang menyeluruh untuk membawa kesejahteraan, memupuk integrasi kaum, keselamatan dan meningkatkan kualiti hidup kepada rakyat di kawasan pentadbirannya. Peranan, tanggungjawab dan kuasa-kuasa PBT tertakluk kepada 3 akta utama iaitu: a.

Akta 171, Akta Kerajaan Tempatan 1976 Peranan, tanggungjawab dan kuasa PBT dalam menyelia dan mengurus aktiviti perbandaran

b.

Akta 172, Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 Peranan dan kuasa-kuasa pihak berkuasa perancangan tempatan (PBPT)

c.

Akta 133, Akta Jalan, Parit dan Bangunan 1974 Peranan dan kuasa-kuasa PBT sebagai badan kawal selia dalam sesuatu pembangunan.

Secara praktiknya, kerajaan persekutuan mempunyai pengaruh dalam urusan pentadbiran kerajaan negeri dan kerajaan tempatan, terutamanya melalui pemberian peruntukan kewangan. Kawalan oleh kerajaan negeri ke atas kerajaan tempatan adalah lebih jelas berbanding kawalan kerajaan persekutuan. Yang diPertua dan ahli-ahli majlis PBT dilantik oleh kerajaan negeri. Oleh itu pandangan dan tindakan PBT adalah lebih mirip kepada pandangan dan tindakan kerajaan negeri. Di antara kuasa yang diberikan kepada PBT ialah menyediakan pelan-pelan pembangunan dan melaksanakannya. Kedudukan PBT di dalam rangkakerja institusi kerajaan tempatan dan pertaliannya dengan KPKT dan lain-lain kementerian, agensi pusat di peringkat persekutuan dan dengan Pejabat Setiausaha Kerajaan Negeri (SUK), jabatan-jabatan negeri, daerah dan swasta di peringkat negeri dan tempatan. Akta-akta ini memberi panduan kepada PBT untuk merangka dan merancang pembangunan kawasan PBT secara lebih holistik dan menyeluruh dari aspek perancangan guna tanah, alam sekitar, sosial, ekonomi dan perundangan.


188

Di peringkat Persekutuan, Majlis Negara bagi Kerajaan Tempatan (MNKT) yang

dipengerusikan

oleh

Menteri

Perumahan

dan

Kerajaan

Tempatan

bertanggungjawab menyelaras segala perjalanan PBT di Malaysia. Urusetianya ialah Jabatan Kerajaan Tempatan, KPKT. Manakala di peringkat negeri, penyelarasan kesemua PBT dijalankan oleh Jawatankuasa Kerajaan Tempatan negeri masingmasing yang dipengerusikan oleh seorang Ahli Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri. Kesemua Yang Dipertua PBT menjadi ahli kepada jawatankuasa ini. Urusetianya ialah Unit Kerajaan Tempatan yang berpejabat di Pejabat Setiausaha Kerajaan. 4.3.1

Fungsi Dan Peranan PBT Sebagai Institusi Governans Bandar

Pembangunan bertujuan untuk mencapai satu tingkat kehidupan yang lebih baik. Tanpa perancangan yang baik, sesuatu pembangunan yang hendak diusahakan mungkin tidak akan berjaya. Kawalan pembangunan pula berfungsi sebagai garis panduan untuk memastikan pelaksanaan atau pengisian kepada program-program yang dirangka dalam pelan pelan pembangunan yang telah ditetapkan. Fungsi sebagai kawalan pembangunan amat penting. Kemusnahan alam sekitar, bencana alam, keruntuhan bangunan, banjir kilat, kesesakan lalulintas sehinggalah kepada keteguhan struktur bangunan adalah sebahagian kesan dan akibat kegagalan mekanisme kawalan pembangunan. Dalam sistem perancangan dan governans bandar di negara ini, PBT seperti mana diperuntukan dalam Akta 172 harus berperanan sebagai pihak berkuasa yang menjalankan fungsi-fungsi perancangan dan kawalan pembangunan.

Fungsi kawalan pembangunan dilaksanakan di peringkat kelulusan projek pembangunan. Kerajaan tempatan timbul akibat wujudnya kesedaran bahawa semakin tinggi aktiviti kerajaan kepada pembangunan semakin tinggi kawalan kepada pembangunan. Di samping itu, perancangan juga dipengaruhi oleh pengurusan dan penyelarasan dengan pihak-pihak lain. Tanpa penyelarasan daripada pihak-pihak yang terlibat, sesuatu proses pembangunan akan menghadapi pelbagai masalah. Selain itu, terdapat juga kecenderungan perlaksanaan projek yang tidak mengikut pelan pembangunan yang telah disediakan dan diluluskan. Oleh itu satu perancangan yang komprehensif, sistematik dan telus diperlukan supaya matlamat pembangunan tercapai dengan sepenuhnya. Proses perancangan dan kawalan pembangunan memerlukan


189

penyelarasan dari pelbagai peringkat dan pihak yang terlibat untuk menjamin pelaksanaan sesuatu proses pembangunan tidak menghadapi sebarang masalah. Ini termasuklah maklumbalas orang awam. Proses pelaksanaan sesuatu program atau projek pembangunan juga memerlukan pemantauan dari semasa ke semasa.

Sebelum pemantauan dibuat, garispanduan kawalan perlulah disediakan terlebih dahulu. Ini bagi memudahkan penguatkuasaan dapat mengenalpasti sebarang masalah

ketidakpatuhan

yang

wujud.

Penyelarasan

pula

diperlukan

untuk

memudahkan sesuatu proses pembangunan tidak menghadapi kebuntuan di peringkat pelaksanaan. Walau bagaimanapun penyelarasan adakalanya mendatangkan masalah di peringkat perancangan dan kawalan. Penubuhan PBT bertujuan menjalankan fungsi-fungsi governans bandar dari segi perancangan, kawalan bangunan, kesihatan awam, perlesenan, pembangunan dan sebagainya. PBT juga berfungsi sebagai agensi perlaksana governans bandar di peringkat tempatan.

PBT juga merupakan pihak berkuasa yang bertanggungjawab menggalak, memaju dan memandu kawasan-kawasan pembangunan fizikal sesebuah PBT. Bidang kuasa (areas of jurisdiction) PBT juga melibatkan peningkatkan taraf sosio ekonomi penduduk dengan mengekalkan kualiti dan persekitaran semulajadi. Perlaksanaan dan amalan prinsip-prinsip governans bandar oleh PBT adalah menjadi antara tugas dan tanggungjawab utama PBT berkenaan. PBT memastikan projek-projek pembangunan dirancang dan dilaksanakan selaras dengan pelan pembangunan yang telah diluluskan. Peranan PBT dalam meluluskan projek-projek pembangunan bertindak sebagai â&#x20AC;&#x2122;one stop agencyâ&#x20AC;&#x2122; dan koordinator bagi projek-projek pembangunan. Dalam proses pertimbangan untuk kelulusan permohonan pembangunan terdapat dua buah jabatan yang memainkan peranan yang penting iaitu Jabatan Perancangan Bandar dan Jabatan Bangunan. Pemakaian akta telah memberi banyak kuasa kepada PBT untuk melibatkan diri dalam projek-projek pembangunan iaitu dari segi perancangan, pelaksanaan, kawalan dan governans bandar. Perundangan ini menggariskan aspekaspek berkenaan dengan pentadbiran dan pengurusan perancangan, tatacara perancangan, pengurusan organisasi, governans bandar dan sebagainya.

Sistem

perundangan perancangan yang digunapakai oleh PBT mampu membantu PBT melaksanakan governans bandar secara lebih efisien dan holistik.


190

Tiga bentuk projek pembangunan yang dilaksanakan di kawasan PBT iaitu, dimajukan oleh PBT sendiri; dimajukan oleh pihak swasta, dimajukan secara usahasama (joint-venture projects) antara pihak swasta dan PBT. Dalam ketiga-tiga bentuk pembangunan tersebut PBT masih berfungsi mengawal pembangunan sama ada di peringkat perancangan dan pelaksanaan dengan memastikan supaya cadangan pembangunan tersebut dirancang dan dilaksanakan mengikut pelan yang telah diluluskan oleh PBT berkenaan. Permohonan projek pembangunan dikehendaki mematuhi semua peraturan dan undang-undang sebelum PBT meluluskan permohonan tersebut. Keperluan itu tertakluk kepada kehendak-kehendak Akta 172, Seksyen 21(1), sesuatu permohonan pembangunan hendaklah dibuat kepada PBT dan hendaklah mematuhi segala syarat-syarat yang ditetapkan oleh PBT.

Hanya dengan mematuhi syarat-syarat ini maka barulah sesuatu projek itudapat dipertimbangkan. PBT sebagai Pihak Berkuasa Perancang Tempatan (PBPT) bagi kawasan berkenaan dan wakil-wakil daripada pelbagai jabatan teknikal bersamasama mempertimbangkan kelulusan projek pembangunan. Jabatan-jabatan teknikal bersama-sama menyelaras, memberi pandangan dan nasihat kepada pihak PBT untuk mempertimbangkan sama ada meluluskan ataupun menolak permohonan projek berkenaan.

Dalam kes-kes tertentu

pandangan awam juga diperlukan sebelum

sesuatu projek itu dilaksanakan. Setiap projek mesti mematuhi peraturan dan undangundang sebelum diluluskan seperti Akta 172, Akta Jalan Perparitan dan Bangunan, Undang-undang Kecil Bangunan Seragam dan Akta Kualiti Alam Sekeliling.

Jika semua dapat dipatuhi dan cadangan diperakukan oleh jabatan-jabatan teknikal berkaitan, permohonan itu dibawa ke Mesyuarat Penuh Majlis untuk pertimbangan kelulusan. Bagi projek-projek yang melibatkan kepentingan kerajaan Negeri, pemaju berkenaan perlu merujuk kepada Pihak Berkuasa Negeri untuk mendapat gambaran sebenar tahap kepentingan kerajaan negeri ataupun kerajaan persekutuan terhadap komponen cadangan pembangunan tersebut. Dalam banyak keadaan, cadangan pembangunan perlu mengambilkira kepentingan pihak berkenaan untuk dimasukkan dalam cadangan pembangunan tersebut. Menurut Akta 172, Bahagian IV Seksyen 18 (1) memperuntukkan bahawa tiada seorang pun boleh menggunakan atau membenarkan digunakan sesuatu tanah atau bangunan melainkan


191

menurut Rancangan Tempatan. Seksyen 19(1) pula memperuntukkan bahawa tiada seorang pun selain daripada PBT boleh memulakan, mengusahakan atau menjalankan apa-apa kemajuan itu telah diberi kepadanya di bawah Seksyen 22 atau dilanjutkan di bawah Seksyen 24(3). Selepas mendapatkan kelulusan negeri, permohonan perlu menyerahkan permohonan kepada majlis untuk diluluskan.

Peranan yang dimainkan oleh PBT sebagai suborganisasi dalam merencana pembangunan amat penting. Pada peringkat inilah segala perancangan dan interpretasi dasar negeri dan nasional dilakukan. Kesilapan di peringkat ini boleh mengarah kepada situasi pembangunan kerajaan di peringkat pelaksanaan. Oleh itu, adalah penting PBT memperkemaskan lagi segala instrumen di dalam jentera perancangan dan pelaksanaannya. Perbincangan sebelum ini jelas memperlihatkan bagaimana PBT yang berperanan sebagai regulator dan fasilitator pembangunan juga bertindak sebagai institusi governans bandar dan pemangkin kepada pembangunan kawasankawasan di bawah bidang kuasanya. Persoalan efisien atau maju mundurnya kawasan di bawah pentadbiran sesebuah PBT banyak dipengaruhi oleh amalan-amalan KGB dan kreativiti

PBT itu sendiri dalam merancang, melaksana dan mengawal

pembangunan bersama-sama stakeholders.

Terdapat empat peringkat PBT yang bertanggungjawab mengawal selia pentadbiran perancangan dan kawalan pembangunan berdasarkan saiz dan tumpuan dari segi fungsi pembangunan dan governans bandarnya iaitu Dewan Bandaraya (contoh : Dewan Bandaraya Kuala Lumpur), Majlis Bandaraya (contoh : Majlis Bandaraya Ipoh, Majlis Bandaraya Petaling Jaya), Majlis Perbandaran (contoh : Majlis Perbandaran Subang Jaya, Majlis Perbandaran Klang) dan Majlis Daerah (contoh : Majlis Daerah Kuala Selangor, Majlis Daerah Sabak Bernam). Seperti yang diperuntukan dalam Akta 171, pentadbiran sesebuah PBT adalah diketuai oleh seorang Yang Dipertua Majlis dengan dibantu oleh beberapa ahli majlis (yang dilantik) dan bertanggungjawab dalam pengurusan, perancangan, pembangunan dan pentadbiran PBT. Dalam usaha PBT untuk melicinkan jentera pentadbiran dan governans bandarnya, terdapat beberapa jawatankuasa yang dibentuk untuk melicinkan proses pentadbiran PBT. Seperti yang dinyatakan dalam Bab 2, PBT banyak melaksanakan program-program menjayakan governans bandar. Bilangan dan


192

fungsi setiap jawatankuasa ini mungkin berbeza antara satu PBT dengan PBT yang lain. Secara umumnya jawatankuasa di kebanyakan PBT di negara ini adalah seperti :

i.

Jawatankuasa Kewangan dan Pentadbiran;

ii.

Jawatankuasa Perlesenan, Kesihatan dan Kebersihan;

iii. Jawatankuasa Taksiran; dan iv. Jawatankuasa Perancangan dan Pembangunan.

Sehubungan dengan itu, selaras dengan peranannya dalam mengurus hal-hal berkaitan pembangunan kawasan-kawasan di bawah bidang kuasanya, matlamat penubuhan sesebuah PBT adalah :

i.

Memperbandarkan kawasan-kawasan strategik selaras dengan DPN 2006;

ii.

Mengekalkan dan mempertingkatkan peranan pusat daerah sebagai pusat pentadbiran dan perniagaan;

iii. Menggalakkan dan mengawal pembangunan daerah selaras dengan kerangka pembangunan negeri dan negara; iv. Menggalak dan memudahkan pembangunan terutamanya di bidang perumahan dan perniagaan; dan v.

Menyediakan kemudahan-kemudahan dan perkhidmatan yang mencukupi bagi keperluan-keperluan sosial, kesihatan dan rekreasi perbandaran.

Dalam usaha PBT mempertingkatkan tahap KGB dan jentera pentadbiran organisasi, beberapa bahagian pentadbiran utama dengan setiap bahagian menjalankan tugas dan bidang tugas yang berbeza-beza telah dibentuk iaitu Bahagian Korporat dan Perhubungan Awam, Bahagian Kesihatan, Bahagian Kewangan, Bahagian Undangundang, Bahagian Perancangan dan Kejuruteraan dan lain-lain. Di samping itu, jentera pentadbiran PBT juga dibantu oleh beberapa jabatan yang mempunyai hubungan langsung dengan peranan dan fungsi PBT dalam memastikan tahap perkhidmatan yang diberikan kepada kawasan-kawasan di bawah bidang kuasanya mencapai tahap yang telah ditetapkan. Walau bagaimanapun dari segi fungsi setiap jabatan ini mempunyai fungsi dan peranan yang hampir sama, tetapi ia mungkin berbeza dari segi nama yang diberikan oleh PBT yang berbeza-beza antara negeri. Apa yang penting


193

proses pengurusan dan pentadbiran PBT mampu meningkatkan mutu perkhidmatan awam lebih efisien dan berkesan. Ini secara tidak langung dapat meningkatkan DPE PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.Setengah PBT berdasarkan saiz dan bebanan pentadbiran pembangunan, fungsi jabatan adalah digabungkan di dalam satu jabatan. Sebagai contoh fungsi perancangan dan kawalan pembangunan, kawalan bangunan dan kejuruteraan diletakkan di bawah unit atau bahagian bangunan. Agihan fungsi ini berlaku di PBT yang mempunyai saiz kawasan bidang kuasa yang kecil atau masih mengalami tahap tekanan pembangunan yang rendah.

Keadaan ini amat

berbeza di PBT yang bersaiz besar seperti Majlis Bandaraya Ipoh (MBI), Majlis Perbandaran Pulau Pinang (MPPP) dan Dewan Bandaraya Kuala Lumpur (DBKL) yang mana setiap fungsi pentadbiran PBT diagihkan kepada jabatan-jabatan yang khusus untuk melaksanakan fungsi berkenaan. Ini membantu PBT menjayakan perancangan yang akan dilaksanakan.

DPN (2006) menjangkakan Malaysia akan mengalami proses perbandaran yang pesat menjelang tahun 2020, di mana kebanyakan penduduknya bertumpu di kawasan-kawasan bandar. Maka dengan itu lebih banyak ruang diperlukan bagi penyediaan kawasan perumahan, kemudahan awam dan infrastruktur. Penduduk terus menjadi penyumbang dalam menyampaikan idea kepada pembangunan di wilayahbandar raya. Justeru itu, sumber â&#x20AC;&#x201C;sumber yang ada perlu digunakan secara optimum dan seimbang bagi menghasilkan pulangan yang baik dan pada masa yang sama kepentingan aspek pemeliharaan alam sekitar perlu terus menjadi keutamaan. Wilayah-bandar raya merupakan salah satu sektor pemangkin kepada pertumbuhan ekonomi dan pusat pelaburan terpenting bagi negara. PBT menyediakan pelbagai strategik untuk menarik lebih ramai pelabur-pelabur asing dan tempatan untuk menjalankan kegiatan ekonomi di wilayah-bandar rayanya. Dalam konteks wilayahbandar raya Kuala Lumpur yang mempunyai ekonomi berorientasikan perdagangan dan perkhidmatan, kerajaan persekutuan, negeri dan PBT perlu lebih aktif menggalakkan pelaburan asing di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Wawasan, matlamat, fungsi dan pertumbuhan Kuala Lumpur harus dilihat daripada perspektif global yang lebih luas agar mampu berdaya saing. Selaras dengan hasrat kerajaan dalam program transformasi ekonomi negara hingga tahun 2020.


194

4.3.2

Local Agenda 21 Sebagai Mekanisma Perlaksanaan Governans Bandar

Pemahaman umum bahawa governans bandar merupakan proses yang efisien, berkesan dan beretika Maka dengan itu proses perubahan ke arah sistem itu yang telah pun bermula boleh dipercepatkan. Ketelusan dan keterbukaan perlu wujud dengan menggalakkan aliran maklumat yang bebas dan mudah diperolehi agar masyarakat boleh membuat keputusan yang bijak dan mengurangkan kejadian salah guna kuasa. Proses pendemokrasian juga perlu mengiktiraf peranan penting yang dimainkan oleh NGO. Penyertaan mereka perlu digalakkan ke tahap mereka membantu institusi kuasa untuk berfungsi dengan lebih baik. Governans bandar turut memerlukan sifat bertanggungjawab oleh mereka yang memegang kuasa mengurus bandar. Selaras dengan itu, kerajaan melalui KPKT telah melancarkan Local Agenda 21 (LA21) pada tahun 1992.

Ini adalah sebagai usaha menyokong Persidangan Earth Summit di Rio de Janeiro yang diadakan pada Jun 1992 menghasilkan 5 dokumen yang penting iaitu: Pengisytiharan Rio mengenai Alam Sekitar dan Pembangunan (The Rio Declaration on Environment and Development), Agenda 21, Persetujuan Kepelbagaian Biologi (Convention on Biological Diversity), Rangkakerja Persetujuan mengenai Perubahan Iklim (Framework Convention on Climate Change) dan Prinsip Hutan. LA 21 ialah suatu program untuk masyarakat, sektor swasta, NGO dan PBT (Majlis Daerah, Majlis Perbandaran, Majlis Bandaraya dan Dewan Bandaraya) untuk bekerjasama untuk merancang dan menguruskan kawasan persekitaran perbandaran PBT ke arah pembangunan mapan serta sejahtera.

Apakah hubungkait antara LA 21 dan governans bandar? Bagaimanakah LA 21 boleh meningkatkan hubungan antara PBT dan warga bandarnya? Melalui LA 21, masyarakat tempatan boleh melibatkan diri untuk mengenalpasti dan mengkaji isu-isu pembangunan mapan, membentuk pelan tindakan untuk menangani isu-isu tersebut dan melaksanakan pelan tindakan itu. Pendekatan asas program ini ialah pendekatan bottom-up, atau dari akar umbi ke atas. Ini bermakna, penduduk tempatan sendiri terlibat secara langsung atau tidak langsung dalam menentukan pelan tindakan agi PBT-PBT yang terlibat demi menjamin kesejahteraan penduduk. Menurut Laporan


195

Tahunan KPKT 2008, ciri-ciri utama LA21 yang diamalkan oleh PBT di Malaysia dan lain-lain PBT seluruh dunia adalah :

i.

Menangani keperluan ekonomi, sosial dan alam sekitar bersama ;

ii.

Merumus wawasan masa hadapan yang mapan berdasarkan sepersetujuan (consensus);

iii. Melibatkan masyarakat tempatan dalam membuat keputusan di peringkat tempatan; iv. Mewujudkan badan atau forum yang terdiri daripada pihak-pihak yang berkepentingan untuk menguruskan proses ini; v.

Merumuskan pelan tindakan dengan sasaran-sasaran tertentu;

vi. Mewujudkan rangkakerja pemantauan dan laporan perkembangan projek; vii. Merumuskan petunjuk-petunjuk pembangunan mapan; dan viii. Melaksanakan aktiviti-aktiviti dan program-program untuk menjayakan pelanpelan tindakan yang telah dirumuskan. Peranan mereka dalam hal ehwal agenda perancangan pembangunan setempat mampu

melaksanakan dan menjayakan

agenda pembangunan mapan.

Menurut KPKT (2008), seperti mana prinsip-prinsip asas governans bandar begitu juga dengan LA21. Prinsip-prinsip LA 21 adalah seperti berikut:

i.

Penyertaan dan ketelusan : Melibatkan PBT, masyarakat dan sektor swasta

serta agensi kerajaan yang lain seperti Jabatan Kerja Raya (JKR), Jabatan Pengairan dan Saliran (JPS), Pejabat Daerah, Pejabat Pendidikan dan lain-lain. Maklumat mengenai pembangunan mapan mestilah sentiasa terbuka kepada masyarakat tempatan. Masyarakat boleh menilai dan mengemukakan pandangan mengenai manfaat dan kesan pembangunan kepada mereka;

ii.

Usahasama : Mewujudkan usahasama dan tanggungjawab bersama antara

stakeholders di semua peringkat. Sektor awam dan swasta seharusnya terus diberi peluang bekerjasama dalam menjayakan projek-projek pembangunan yang boleh memberi manfaat dan faedah kepada warga bandar. Ini secara langsung mewujudkan peluang pekerjaan kepada penduduk yang tinggal di kawasan PBT berkenaan;


196

iii.

Kebertanggungjawaban : Memastikan bahawa semua rakan usahasama

bertanggungjawab kepada keputusan dan tindakan yang diambil;

iv.

Pendekatan yang menyeluruh : Menangani punca-punca masalah sosial,

ekonomi dan alam sekitar dengan cara bersepadu dan merangkumi seluruh masyarakat tempatan;

v.

Peka kepada keupayaan alam sekitar : Memastikan bahawa corak hidup dan

pembangunan adalah selaras dengan keupayaan alam sekitar; vi.

Kesaksamaan : Memastikan bahawa semua lapisan masyarakat tempatan

tanpa membezakan kaum, usia, status sosioekonomi dan latarbelakang diwakili; vii.

Mementingkan masa hadapan : Memastikan bahawa kepentingan-

kepentingan masa kini dan masa hadapan diambilkira dalam semua peringkat perancangan ataupun pelaksanaan; dan

viii.

Hasil yang nyata : Membuahkan hasil yang nyata supaya faedahnya dapat

dilihat dengan jelas bagi meningkatkan kualiti hidup masyarakat tempatan.

LA 21 merupakan suatu program untuk masyarakat, sektor swasta dan PBT bekerjasama untuk merancang dan menguruskan kawasan persekitaran mereka ke arah pembangunan mapan dan kualiti hidup yang lebih tinggi. Tidak hairanlah sekiranya LA 21 dikenali sebagai Pelan Tindakan Tempatan yang menjurus ke arah pembangunan mapan di abad 21. Menurut KPKT (2002), perlaksanaan projek LA21 sememangnya menjanjikan kebaikan kepada semua pihak yang terlibat. Antara faedah yang bakal diterima oleh PBT dan warga bandar yang lain adalah:i.

Sebagai Individu

Sebagai masyarakat setempat dan individu yang terlibat, segala pendapat yang diberikan diambilkira dalam perancangan dan pelaksanaan program-program untuk meningkatkan kualiti hidup. Ini kerana PBT adalah merupakan pihak yang lebih peka


197

kepada keperluan-keperluan masyarakat setempat. Dengan cara demikian, ia dapat mewujudkan

alam

sekitar

yang

lebih

selesa,

kualiti

hidup

yang

lebih

tinggi,meningkatkan rasa bangga, cinta dan bertanggungjawab kepada alam sekitar. ii.

Persatuan Atau Syarikat

Dengan perlaksanaan LA21 maka ia dapat meningkatkan imej pertubuhan atau syarikat sebagai badan masyarakat atau korporat yang bertanggungjawab dan peka terhadap keperluan-keperluan masyarakat tempatan dan stakeholders yang lain. Syarikat dan persatuan dapat menjalankan program-program dengan lebih berkesan kerana adanya kerjasama daripada stakeholders yang lain. Selain itu ia juga dapat memberi peluang untuk merancang dan menguruskan pembangunan alam sekitar kawasan anda bersama-sama dengan PBT. Ia juga dapat memberi input kepada dasardasar dan kaedah operasi tempatan yang ada kesan kepada alam sekeliling, selain berkhidmat untuk masyarakat. iii.

Wakil Kerajaan

Faedah yang diterima oleh wakil kerajaan adalah dapat meningkatkan persefahaman antara masyarakat dengan pihak kerajaan dan dapat meningkatkan sokongan masyarakat kepada program-program yang membawa manfaat kepada semua. Dengan penglibatan seseorang wakil kerajaan, maka ia dapat mempertingkatkan imej sebagai wakil kerajaan yang mempraktikkan governans bandar yang baik dengan adanya penyertaan awam, ketelusan, kepekaan dan kesepakatan. iv.

Pihak Berkuasa Tempatan

Faedah yang diterima oleh PBT adalah dapat meningkatkan kerjasama antara PBT, sektor swasta dan masyarakat dengan pengurusan kawasan persekitaran yang lebih teratur dan efisien kerana wujudnya kerjasama antara masyarakat dan PBT. Selain itu, pembangunan perbandaran juga lebih teratur dan peka kepada keperluan tempatan. Di samping itu juga, sokongan dan penglibatan masyarakat dapat dipertingkatkan dan seterusnya hasrat serta hala tuju masyarakat, sektor swasta dan PBT dapat


198

diselaraskan. Agenda 21 Selangor merupakan sebuah dokumen Pelan Tindakan Strategi Pembangunan Mapan

2002 yang digubal untuk memandu hala tuju

pembangunan Negeri Selangor Darul Ehsan. Penggubalan pelan tindakan ini telah dipandu oleh dasar Pembangunan Mapan Selangor yang telah diluluskan oleh Kerajaan Negeri melalui saranan dokumen Strategi Pembangunan Mapan Selangor. Dasar dan pelan tindakan telah digubal melalui prinsip pembangunan mapan yang dikembangkan berpandukan tiga tahap perancangan dan pelaksanaan. Tahap pertama meliputi pembangunan prinsip berlandaskan kepada nilai-nilai universal falsafah pembangunan terimbang yang dikenali sebagai prinsip asas. Tahap kedua melibatkan penggubalan dasar, strategi dan pendekatan perancangan berpandukan prinsip tindakan integrasi (holistik) dan dikenali sebagai prinsip rentas sektor. Pada tahap pelaksanaan, prinsip yang disarankan perlu serasi dengan sistem governans dan kaedah pelaksanaan pelbagai agensi sedia ada, dan dikenali sebagai prinsip sektoral. Prinsip asas yang mendukung pendekatan pembangunan mapan diterapkan dalam semua pertimbangan pelaksanaan Agenda 21 Selangor. Empat (4) prinsip asas yang diguna pakai ialah pendekatan menyeluruh, pengkamiran, salingberkaitan dan tindakan beransur-ansur. Falsafah pembangunan mapan memberikan penekanan terhadap keperluan pembangunan

Selangor

terimbang antara

pertumbuhan ekonomi, meningkatkan kesejahteraan sosial dan pemuliharaan alam sekitar. Demi mencapai hasrat ini prinsip-prinsip ekonomi mapan, masyarakat mapan dan alam sekitar mapan diperkenalkan. Prinsip ini menjadi asas penggubalan pelan tindakan

strategi

rentas

sektor.

Perubahan

beransur-ansur

diperlukan

bagi

membolehkan tindakan holistik dilaksanakan dengan jayanya.

Ini dicapai melalui penggubalan prinsip-prinsip sektoral iaitu governans bandar, pembangunan sumber manusia, keterlibatan dan tanggungjawab awam, perindustrian mapan, pertanian dan desa mapan, infrastruktur

mapan, dan

perbandaran mapan . Secara ringkas, LA21 ialah suatu program untuk masyarakat, sektor swasta dan PBT bekerjasama unutk merancang dan menguruskan kawasan persekitaran mereka ke arah pembangunan mapan dan kualiti hidup yang lebih tinggi. Melalui LA21, masyarakat tempatan boleh melibatkan diri untuk mengenalpasti isuisu pembangunan mapan dan melaksanakan pelan tindakan itu bersama.


199

4.4

PEMBANGUNAN DAERAH-DAERAH DI NEGERI SELANGOR DAN HUBUNGANNYA DENGAN WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR

Dalam konteks wilayah Semenanjung Malaysia, Selangor terletak di dalam Wilayah Tengah bersama - sama dengan Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, Melaka dan Negeri Sembilan. Negeri Selangor adalah merupakan negeri yang paling pesat tahap pembangunannya . Pembangunannya berhubungkait dengan aktiviti - aktiviti ekonomi perdagangan dan perindustrian yang berkembang dengan pesat, penumpuan projekprojek pembangunan mega dan tahap kemudahsampaiannya yang tinggi dengan rangkaian lebuh raya, keretapi, pelabuhan dan lapangan terbang antarabangsa. Senario ini menunjukkan pentingnya peranan Negeri Selangor di dalam konteks pembangunan Malaysia. Tujuan utama pembangunan negeri Selangor adalah untuk menjadikannya sebagai negeri yang terancang dan termaju di samping menjadi nadi dan peneraju kepada pembangunan ekonomi negara. Rajah 4.1 menunjukkan pelan Negeri Selangor dan kedudukannya dengan negeri-negeri lain di Semenanjung Malaysia.

Pembangunan wilayah yang seimbang merupakan teras utama wawasan pembangunan negeri maju di Selangor. Bagi mencapai pertumbuhan ekonomi yang tinggi, strategi pembangunan spatial yang lebih intensif telah diberi penekanan. Pada amnya, strategi spatial ini adalah berteraskan “Multiple Strands Development Corridor” iaitu konsep pembangunan spatial yang dilakukan secara intensif tetapi mengekalkan kehijauan dalam bentuk “bio-diversity” antara bandar-bandar yang dimajukan. Kawasan perancangan Wilayah Lembah Klang 2 (WLK 2) meliputi dua daerah di bahagian selatan Negeri Selangor, iaitu Daerah Sepang dan Kuala Langat. Kedua-dua daerah ini telah menerima kesan langsung daripada limpahan pembangunan di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dan menjadi tumpuan kepada pelaburan. Perlaksanaan projek-projek mega di dalam dan sekitarnya seperti MSC, Cyberjaya, Pusat Pentadbiran Persekutuan di Putrajaya, Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur (KLIA) dan sebagainya telah menjadikan perancangan WLK2 sangat penting dalam konteks Negeri Selangor. Ini memandangkan kedua-dua daerah yang terlibat ini bakal menjadi kawasan baru bagi perkembangan wilayahbandar raya Kuala Lumpur sedia ada. Kewujudan infrastruktur yang canggih di MSC dan KLIA telah membina kekuatan baru kepada pembangunan negara.


200

BANDAR-BANDAR UTAMA DIPERANCANGAN NEGERI SELANGOR RAJAH 1.1 : KAWASAN RSN SELANGOR

RANCANGAN STRUKTUR NEGERI SELANGOR 2020

UU

PERAK

00

10 10 Kilometers Kilometers

Sg. Lang

PAHANG Sabak

Sungai Besar

SABAK BERNAM

Kelumpang

Kg. Simpang Lima Kerling Lembah Beringin

K. Kubu Baru

HULU SELANGOR

Sekinchan

Rasa Batang Kali Bukit Beruntung

Dae rah Sabak Be rnam : 99,262.63 hektar : 134.8 : MDSB

Dae rah Kuala Selangor : 119,452.46 hektar : 209.3 : MDKS

KUALA SELANGOR

Daerah Hulu Se langor Keluasan Penduduk 2005 ('000) PBT

Sg. Buaya

Batang Berjuntai

Batu Arang Kg. Baru Ijok

Assam Jawa

Rawang

Kundang

GOMBAK Kuang

Kuala Sg. Buloh

: 175,630.11 hektar : 198.3 : MDHS

Serendah Simpang Sg. Choh

Kuala Selangor

KA LA ME

Keluasan Penduduk 2005 ('000) PBT

Hulu Yam Baru

Tanjong Karang

T LA SE

Keluasan Penduduk 2005 ('000) PBT

Selayang Baru Batu Caves

Jeram

Hulu Kelang

Sg. Buloh

WPKL

Daerah Gom bak Keluasan Penduduk 2005 ('000) PBT

Ampang

: 62,818.60 hektar : 697.2 : MPS, MPAJ

Kapar

Meru

PETALING

Daerah Klang Keluasan Penduduk 2005 ('000) PBT

: 63,234.83 hektar : 811.3 : MPK, MBSA

Klang Pulau Kelang

Batu Sembilan Cheras

KLANG

Pulau Ketam

Hulu Langat

Petaling Jaya

Shah Alam Subang Jaya Serdang

Puchong

HULU LANGAT

Pelabuhan Klang

Kajang

Pulau T engah

Dae rah Pe taling Keluasan Penduduk 2005 ('000) PBT

: 49,865.51 hektar : 1,523.1 : MBSA, MPSJ, MPPJ

Semenyih Bandar Baru Bangi

Cyberjaya

Pulau Indah

Telok Panglima Garang

WPP

Bangi

Dae rah Kuala Langat Keluasan Penduduk 2005 ('000) PBT

Beranang

Tg Dua Belas

Pulau Carey

: 85,811.27 hektar : 235.2 : MDKL

Dengkil Olak Lempit Sg. Manggis Bkt Changgang Telok Datok

KUALA LANGAT

Bandar Baru Salak Tinggi

Banting

Dae rah Se pang Keluasan Penduduk 2005 ('000) PBT

: 55,716.12 hektar : 155.1 : MDS

Salak KLIA

Morib

SEPANG

Dae rah Hulu Langat Keluasan Penduduk 2005 ('000) PBT

NEGERI SEMBILAN

Batu Laut

: 83,945.06 hektar : 1,133.2 : MPKj, MPAJ

Sepang Tg Sepat Sg Pelek

Sumber : 1. JUPEM Negeri Selangor. 2. DEGIS, Unit Perancang Ekonomi Negeri Selangor. 3. Diubahsuai daripada Laporan Pemeriksaan RSN Selangor 2002.

PETUNJUK KAWASAN PENTADBIRAN PBT Majlis Daerah Sabak Bernam (MDSB)

Majlis Daerah Hulu Selangor (MDHS)

Majlis Perbandaran Subang Jaya (MPSJ)

Kawasan Di Luar PBT

Majlis Daerah Kuala Selangor (MDKS)

Majlis Perbandaran Selayang (MPS)

Majlis Daerah Sepang (MDS)

Sempadan Daerah

Majlis Perbandaran Klang (MPK)

Majlis Bandaraya Shah Alam (MBSA)

Majlis Perbandaran Ampang Jaya (MPAJ)

Sempadan Negeri

Majlis Daerah Kuala Langat (MDKL)

Majlis Perbandaran Petaling Jaya (MPPJ)

Majlis Perbandaran Kajang (MPKj)

Rajah 4.1 Pelan Negeri Selangor dan lokasi daerah-daerahnya Sumber : RSN Selangor 2002-2020

20 20


201

Menurut Laporan RSN Selangor 2002-2020, Negeri Selangor merupakan negeri yang mencatatkan pertumbuhan perbandaran yang tinggi. Kadar pembangunan perbandaran di Negeri Selangor meningkat daripada 80 peratus pada tahun 1995 kepada 88.3 peratus pada tahun 2000. Kadar perbandaran ini terus meningkat kepada 92.7 peratus sehingga tahun 2005 dengan kadar pertumbuhan penduduk bandar adalah sebanyak 5 peratus. Sektor pembuatan adalah merupakan sektor utama bagi membentuk ekonomi negeri dan terus menjadi sektor utama pada masa akan datang. Sumbangan sektor ini kepada KDNK negeri diunjurkan meningkat dari RM24,165.70 juta pada tahun 2000 kepada RM44,002.8 juta pada tahun 2005.

Peningkatan ini dilihat melalui beberapa sebab di antaranya seperti penyediaan pelaburan yang kondusif bagi sektor swasta dalam industri berteknologi tinggi, mempelbagaikan keluaran eksport dan pasaran serta membangunkan industri sokongan. Kepesatan ekonomi Negeri Selangor di sokong dengan laporan Lembaga Pembangunan Perindustrian (MIDA) 2010. Menurut laporan ini, nilai pelaburan asing dan tempatan di negeri Selangor pada tahun 2009 telah menurun kepada RM6.7 billion. Berbanding pada tahun 2008 dengan nilai pelaburan lebih daripada RM11.7 billion. Ini mungkin disebabkan oleh kesan dari kemerosotkan ekonomi dunia terutamanya di Amerika Syarikat dan negara-negara Eropah. Daerah yang paling banyak menerima nilai pelaburan asing paling tinggi pada tahun 2009 adalah Daerah Petaling, dengan lebih pelaburan lebih daripada RM3.4 billion.

Ini diikuti dengan Daerah Klang dengan nilai pelaburan lebih daripada RM1.7 billion. Kedua-dua daerah ini merupakan nadi ekonomi utama Negeri Selangor dan merupakan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang menjadi pusat perkhidmatan, perdagangan dan perindustrian utama di Negeri Selangor. Jadual 4.1 menunjukkan senario nilai pelaburan tempatan dan asing mengikut daerah-daerah di Negeri Selangor. Manakala Rajah 4.2 pula menunjukkan carta nilai pelaburan tempatan dan asing mengikut daerah-daerah di Negeri Selangor. Inisiatif yang diambil oleh Kerajaan

Negeri

Selangor

dalam

merancang,

melaksana

dan

menyelaras

pembangunan Negeri Selangor dijangka akan menyumbang kepada memperkukuhkan posisi wilayah-bandar raya Kuala Lumpur sebagai nadi ekonomi negara. Bagaimanakah senario pembangunan daerah-daerah lain di Negeri Selangor?


202

Jadual 4.1 Senario nilai pelaburan tempatan dan asing di Negeri Selangor

SABAK BERNAM

HULU SELANGOR

KUALA LANGAT

GOMBAK

HULU LANGAT

KUALA SELANGOR

SEPANG

KLANG

PETALING

KUALA LUMPUR

Perkara Nilai Pelaburan Tempatan (RM) Nilai Pelaburan Asing (RM) Jumlah Pelaburan (RM) Nilai Pelaburan Tempatan (RM) Nilai Pelaburan Asing (RM) Jumlah Pelaburan (RM) Nilai Pelaburan Tempatan (RM) Nilai Pelaburan Asing (RM) Jumlah Pelaburan (RM) Nilai Pelaburan Tempatan (RM) Nilai Pelaburan Asing (RM) Jumlah Pelaburan (RM) Nilai Pelaburan Tempatan (RM) Nilai Pelaburan Asing (RM) Jumlah Pelaburan (RM) Nilai Pelaburan Tempatan (RM) Nilai Pelaburan Asing (RM) Jumlah Pelaburan (RM) Nilai Pelaburan Tempatan (RM) Nilai Pelaburan Asing (RM) Jumlah Pelaburan (RM) Nilai Pelaburan Tempatan (RM) Nilai Pelaburan Asing (RM) Jumlah Pelaburan (RM) Nilai Pelaburan Tempatan (RM) Nilai Pelaburan Asing (RM) Jumlah Pelaburan (RM) Nilai Pelaburan Tempatan (RM) Nilai Pelaburan Asing (RM) Jumlah Pelaburan (RM)

2009

2008

2007

2006

2005

122,678,967

94,018,240

52,761,459

123,548,331

NIL

32,985,353

23,768,350

39,594,450

380,319,626

NIL

155,664,320

117,786,590

92,355,909

503,867,957

149,540,328

1,031,877,328

802,754,429

652,768,080

529,651,390

1,270,818,297

2,373,128,844

4,604,833,280

399,794,750

263,426,387

1,061,193,916

3,405,006,172

5,407,587,709

1,052,562,830

793,077,777

2,332,012,213

666,816,432

1,217,963,107

1,374,054,479

979,402,207

660,743,224

1,064,715,901

433,941,102

636,849,266

554,059,224

985,501,108

1,731,532,333

1,651,904,209

2,010,903,745

1,533,461,431

1,646,244,332

924,000

0

119,344,050

0

0

0

2,634,940,315

53,750,000

0

400,000

924,000

2,634,940,315

173,094,050

0

400,000

36,426,377

21,529,158

56,028,154

135,885,458

139,389,763

57,184,385

117,320,000

0

8,997,334

5,042,754

93,610,762

138,849,158

56,028,154

144,882,792

144,432,517

272,882,562

462,651,613

189,279,423

381,147,618

421,160,465

201,808,012

87,337,738

160,163,842

169,474,734

231,983,090

474,690,574

549,989,351

349,443,265

550,622,352

653,143,555

354,792,052

192,655,331

208,546,819

36,241,989

28,441,582

73,956,757

147,487,280

51,829,088

33,124,074

3,227,605

428,748,809

340,142,611

260,375,907

69,366,063

31,669,187

131,943,108

94,951,859

2,990,611,534

274,330,419

143,556,619

48,070,144

770,442,339

1,326,700,785

49,750,869

48,881,272

180,013,252

865,394,198

4,317,312,319

324,081,288

192,437,891

224,455,660

39,139,031

396,668,230

177,111,748

176,526,874

176,327,340

141,029,031

6,496,833

68,829,014

47,376,080

400,783,000

180,168,062

403,165,063

245,940,762

223,902,954

9,500,000

2,148,400

10,791,897

2,040,000

36,076,253

0

0

0

0

0

9,500,000

2,148,400

10,791,897

2,040,000

36,076,253

Sumber : Lembaga Pembangunan Perindustrian Malaysia (MIDA) 2010


NILAI PERLABURAN / RM

203

NILAI PERLABURAN / RM

NILAI PERLABURAN (RM

Penunjuk :

Rajah 4.2 Carta nilai pelaburan tempatan dan asing mengikut daerah-daerah di Negeri Selangor


204

Berikut adalah latarbelakang dan senario pembangunan daerah-daerah yang memacukan pembangunan ekonomi, fizikal dan sosial di Negeri Selangor. a.

Daerah Petaling

Daerah Petaling yang merupakan antara daerah yang termaju di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dan di Selangor. Daerah ini merupakan kawasan pertumbuhan dan pembangunan yang begitu dinamik dan paling pesat di Malaysia, khususnya di dalam Wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Daerah ini juga ditadbirkan oleh empat (4) PBT iaitu MBPJ, MPSJ, MBSA dan sebahagian MPK dengan jumlah keluasan seluas 49,865.51 hektar. Daerah Petaling kekal sebagai daerah yang mempunyai jumlah penduduk terbesar di dalam Negeri Selangor. Pada tahun 1991, jumlah penduduk Daerah Petaling adalah seramai 633,165 orang iaitu lebih kurang 27.6 peratus daripada jumlah penduduk Negeri Selangor. Trend penghijrahan masuk penduduk telah menyumbang kepada pertambahan jumlah penduduk Daerah Petaling sebanyak 1,254,846 orang pada tahun 2000 (JPBD 2007).

Pertambahan jumlah penduduk ini meningkatkan angka peratusan Daerah Petaling kepada 30 peratus daripada jumlah penduduk negeri pada tahun 2000. Kadar purata pertumbuhan tahunan penduduk Daerah Petaling ialah 7.9 peratus iaitu lebih tinggi daripada kadar yang direkodkan oleh Negeri Selangor secara keseluruhan. Dua pusat pertumbuhan utama negeri ini iaitu Bandaraya Shah Alam dan Petaling Jaya terletak di dalam daerah ini yang mana pusat-pusat ini mempunyai fungsi dan peranan tersendiri. Selain daripada itu pusat pertumbuhan lain yang tidak kurang pentingnya termasuk Subang Jaya, Kelana Jaya dan Puchong. Lokasi daerah ini yang strategik telah menyumbang kepada pertumbuhan ekonomi yang berterusan dan tahap aksesibiliti

tinggi

telah

memudahkan

pergerakan

aktiviti-aktiviti

berkaitan

perdagangan, perkhidmatan, perindustrian dan pentadbiran. b.

Daerah Gombak

Keluasan Daerah Gombak adalah 62,818 hektar dengan arah aliran pembangunan semasa adalah lebih tertumpu di sekitar pusat-pusat petempatan sedia ada di sepanjang


205

jalan-jalan utama yang menghubungkan ke Kuala Lumpur. Ini termasuklah kawasan di dalam koridor Kuala – Lumpur – Selayang dan Kuala Lumpur - Batu Caves – Hulu Klang. Corak pembangunan adalah secara infill memandangkan kawasan – kawasan ini telah hampir mencapai tahap tepu hasil dari limpahan pembangunan kawasan bersempadan khususnya dari Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur. Arah aliran pembangunan turut berlaku di sepanjang laluan yang bersempadan dengan Daerah Petaling iaitu mengalami serakan pembangunan yang drastik. Selain dari itu, akibat dari keadaan topografi yang berbukit di daerah timur telah mendorong aliran pembangunan menghala ke arah barat daerah iaitu di antara Rawang - Kundang Batang Berjuntai serta ke utara daerah di antara Rawang – Serendah. c.

Daerah Hulu Langat

Secara amnya keluasan Daerah Hulu Langat adalah 83,945.06 hektar dengan tumpuan pembangunannya di kawasan timur dan barat daya daerah terutamanya kawasan yang bersempadan dengan Daerah Gombak, Petaling dan Kuala Lumpur. Penumpuan pembangunan adalah di dalam dan sekitar kawasan pembangunan sedia ada menyebabkan sesetengah kawasan menjadi padat. Kawasan pembangunan sedia ada ini terletak sejajar dengan jalan-jalan utama yang menghubungkan antara bandar / pekan di dalam daerah dan ke luar daerah. d.

Daerah Sepang

Daerah Sepang bersebelahan barat dengan Daerah Kuala Langat, sementara Daerah Petaling merupakan jiran di bahagian sebelah utara. Di sebelah selatan pula, Daerah Sepang terbuka menghadap Selat Melaka. Keluasan daerah ini adalah 55,716.12 hektar yang pada awalnya merupakan kawasan-kawasan kecil Daerah Kuala Langat (Mukim Sepang dan Mukim Labu) dan Daerah Hulu Langat (Mukim Dengkil). Kawasan-kawasan ini kemudiannya digabungkan menjadi satu Daerah baru. Daerah Sepang mencapai taraf daerah sepenuhnya pada 1 Januari 1975.

Semasa awal

penubuhannya, Pusat Pentadbiran Daerah Sepang terletak di pekan Sepang. Apabila Kerajaan Persekutuan telah memilih Daerah Sepang untuk menempatkan KLIA, Pusat Pentadbiran Daerah Sepang telah dipindahkan ke Bandar Baru Salak Tinggi (BBST)


206

pada 26 Ogos 1983. Bandar Baru Salak Tinggi juga dikenali sebagai Airport City. Bandar seluas 896 hektar ini sedang giat dibangunkan terutama melalui penswastaan supaya ianya menjadi setaraf serta mampu menyokong projek-projek di daerah lain di Negeri Selangor. Selain daripada bangunan-banguan kerajaan, banyak kawasankawasan perumahan baru telah dibina dan kilang-kilang dibuka. Ini memberi banyak peluang pekerjaan kepada penduduk dan meningkatkan ekonomi daerah ini.

Bandar ini juga dilengkapi dengan kemudahan awam yang diperlukan oleh rakyat seperti perpustakaan, stadium, dewan orang ramai dan sebagainya. Jaringan jalan raya di dalam Daerah Sepang juga telah bertambah dan dipertingkatkan. Ia terdiri daripada Lebuh raya Elite di bahagian barat, Lebuh raya Kuala LumpurSeremban di bahagian timur dan Lebuh raya B20 di pertengahannya. Sistem ini telah dipertingkatkan lagi dengan jalan raya-jalan raya baru seperti South Klang Valley Expressway (SKVE), Dedicated Highway, Putrajaya Urban Motorway dan Lebuh raya B15 baru. Di samping itu, Daerah Sepang juga dilengkapi dengan Sistem Kereta api Ringan (Express Rail Link - ERL) yang dibina untuk menghubungkan Kuala Lumpur ke KLIA melalui Putrajaya dan Cyberjaya. Kemudahan-kemudahan infrastruktur ini adalah perlu bagi menampung projek-projek mega supaya pembangunan di sekitar Daerah Sepang terus berjalan lancar. Pembangunan di Daerah Sepang dipengaruhi oleh pembangunan projek â&#x20AC;&#x201C; projek Kerajaan Persekutuan iaitu pembangunan KLIA, Putrajaya, Cyberjaya dan MSC.

Projek - projek rangkaian lebuh raya yang menyeluruh telah menjadi pemangkin kepada pembangunan di sekitarnya dan telah menarik aliran pembangunan ke daerah ini. Pola pembangunan di kawasan ini telah membentuk satu koridor pembangunan baru dari Kuala Lumpur - Puchong - Putrajaya - Dengkil - Bandar Baru Salak Tinggi - KLIA. Aliran pembangunan di daerah ini juga terhasil dari serakan pembangunan dari daerah atau kawasan bersempadanan seperti dari bahagian timur di mana daerah ini menerima serakan pembangunan dari Daerah Hulu Langat yang semakin pesat membangun. Dari bahagian tengah pembangunan yang drastik berlaku akibat dari kewujudan Putrajaya yang menyebabkan yang menunjukkan perubahan pola petempatan yang jauh berbeza berbanding dengan dalam tempoh 10 tahun sebelum ini. Begitu juga serakan pembangunan yang diterima di bahagian utara.


207

e.

Daerah Kuala Langat

Daerah Kuala Langat mempunyai keluasan 85.811.27 hektar dibahagikan kepada dua kawasan pentadbiran iaitu di bawah pentadbiran Majlis Daerah Kuala Langat seluas 62.924 km persegi dan pejabat Daerah/Tanah Kuala Langat dengan keluasan 857.65 km persegi. Daerah Kuala Langat terletak di bahagian Barat Daya Negeri Selangor bersempadan dengan Daerah Klang di bahagian Utara, Daerah Sepang di Timur dan Selatan serta pengairan Selat Melaka di sebelah Barat. Jumlah penduduknya pada tahun 2006 ialah 230,700 orang. Daerah Kuala Langat telah terkenal sejak dahulu lagi dengan keindahan pantainya terutamanya pantai Morib yang menjadi kawasan rekreasi utama. Selain itu terdapat juga kawasan bersejarah iaitu peninggalan daripada zaman pemerintahan Sultan Selangor di Bukit Jugra. Terdapat juga kawasan lain yang mempunyai daya tarikan pelancongan yang berasaskan ciri-ciri kebudayaan dan tradisi tempatan seperti perkampungan orang asli dan perkampungan melayu tradisi.

Daerah Kuala Langat mempunyai enam mukim iaitu Mukim Tanjung Dua Belas (1), Mukim Tanjung Dua Belas (2), Mukim Bandar - Jugra, Mukim Teluk Panglima Garang, Mukim Batu dan Mukim Morib â&#x20AC;&#x201C; Kelanang. Bandar-bandar utama di daerah ini adalah Banting, Telok Panglima Garang dan Tanjung Sepat. Majlis Daerah Kuala Langat (MDKL) telah ditubuhkan pada 1 Januari 1977 di bawah Akta Kerajaan Tempatan 1976. MDKL adalah gabungan

tiga Majlis Tempatan iaitu:

Majlis Tempatan Sg. Jarom, Majlis Tempatan Tanjung Sepat, Lembaga Bandaran Kuala Langat. Jumlah Penduduk MDKL pada tahun 1991 berjumlah 46,588 orang dan meningkat kepada 97,405 orang pada tahun 2001. f.

Daerah Klang

Dengan keluasan 63,234.83 hektar secara amnya aliran pembangunan semasa daerah ini tertumpu di kawasan di antara Bandar Klang dan Pelabuhan Klang serta di kawasan sekitarnya iaitu kawasan Pelabuhan Utara, Bandar Sultan Suleiman, Pulau Indah, Bukit Raja, Pandamaran dan Kapar. Daerah Klang juga menerima aliran pembangunan yang paling pesat dari Daerah Petaling khususnya di bahagian timur. Ini secara jelas telah mewujudkan aliran pembangunan berbentuk sejajar atau selari


208

dengan laluan atau koridor-koridor utama seperti . Selain itu proses pembangunan dalam daerah ini turut berlaku hasil dari kewujudan Pelabuhan Barat yang menjadi salah satu pintu masuk utama di Negeri Selangor. Pembangunan yang pesat di daerah ini telah menarik aliran pembangunan ke kawasan selatan dan timur daerah sejajar dengan pembinaan Lebuh Raya Ekspres Shah Alam (KESAS). g.

Daerah Kuala Selangor

Daerah Kuala Selangor terletak di bahagian utara Negeri Selangor dengan disempadani oleh Daerah Klang dan Petaling di sebelah selatan, Daerah Gombak dan Hulu Selangor di sebelah timur dan Daerah Sabak Bernam di sebelah utara. Daerah ini merupakan antara kawasan tarikan pelancong utama di negeri Selangor. Keluasan daerah adalah kira-kira 119,452.46 hektar yang terdiri daripada sembilan (9) mukim iaitu Mukim Kuala Selangor, Pasangan, Hujong Permatang, Jeram, Ijok, Api-Api, Tanjong Karang, Batang Berjuntai dan Hulu Tinggi . Mulai 28 Februari 2006 (mengikut Pelan Warta No 1414), secara rasminya sempadan pentadbiran Majlis Daerah Kuala Selangor telah diubah untuk meliputi keseluruhan Daerah Kuala Selangor. Tumpuan aliran pembangunan di daerah ini ialah di dalam dan di sekitar pusat-pusat petempatan utama yang terletak sejajar dengan Jalan Persekutuan 5 (Jalan Klang-Kuala Selangor-Sabak Bernam-Teluk Intan). Tumpuan aktiviti pembangunan adalah di dalam koridor Sg Buloh - Assam Jawa - Kuala Selangor dan Tanjung Karang. Di kawasan lain, arah aliran pembangunan tertumpu di laluan Kuala Selangor - Batang Berjuntai dan Ijok. Ini adalah hasil dari cadangan pembangunan bercampur Berjuntai Bestari berhampiran dengan pekan Batang Berjuntai. h.

Daerah Sabak Bernam

Keluasan

Daerah

Sabak

Bernam

ialah

99,262.63

hektar

dengan

enam

buah mukim iaitu Mukim Panchang Bedena, Sabak, Pasir Panjang, Sungai Panjang, Bagan Nakhoda Omar dan Sungai Air Tawar. Mengikut bancian tahun 2006 penduduk daerah Sabak Bernam adalah seramai 134,125 orang. Pusat pentadbiran daerah pada awalnya terletak di Pekan Sabak dan pada 7 April 1973 pusat pentadbiran daerah telah dipindahkan ke Pekan Sungai Besar sehinggalah sekarang. Majlis Daerah Sabak


209

Bernam ditubuhkan pada tahun 1977. Sebelum MDSB diisytiharkan sebagai sebuah Majlis Daerah, PBT bagi Daerah Sabak Bernam ini dikenali sebagai penguasa tempatan iaitu Majlis Tempatan dan Lembaga Bandaran. Bidang kuasa meliputi kawasan Majlis Tempatan Sekinchan, Majlis Tempatan Sungai Besar, Majlis Tempatan Sungai Air Tawar, dan Lembaga Bandaran Sabak Bernam i.

Daerah Hulu Selangor

Daerah Hulu Selangor adalah sebuah daerah yang terbesar dari sembilan buah daerah di Negeri Selangor. Dengan keluasan 175,630.11 hektar, daerah ini terletak di utara negeri Selangor bersempadan dengan Negeri Perak di Utara dan Negeri Pahang di sebelah Timur. Jumlah penduduknya lebih kurang 189,300 orang (pada tahun 2007). Hulu Selangor mempunyai 13 mukim iaitu: Ampang Pecah, Batang Kali, Buloh Telor, Kalumpang , Kerling, Kuala Kalumpang, Gumut, Sungai Tinggi, Hulu Bernam dan

Pertak, Rasa, Serendah, Sungai

Hulu Yam. Daerah yang suatu ketika

dahulu di kenali sebagai The Sleeping Hollow dan terletak di kawasan yang terpinggir dari limpahan kemajuan negara. Daerah Hulu Selangor mampu berbangga dengan wujudnya pelbagai Projek Mega seperti kawasan Perusahaan Automobil Kedua atau lebih dikenali sebagai Produa, kawasan perindustrian, perumahan, pelancongan, bandar termoden di Bukit Beruntung, Sungai Buaya, Serendah, Batang Kali dan Lembah Beringin di Kerling. Pembinaan persimpangan lebuhraya PLUS di Bukit Beruntung dan beberapa kawasan persimpangan yang lainnya menambahkan lagi kerancakkan pembangunan di daerah ini. 4.5

PIHAK BERKUASA TEMPATAN DI KAWASAN KAJIAN

Kawasan kajian terletak dalam kecenderungan perbandaran yang jauh lebih tinggi dan kawasan tepubina yang padat berbanding dengan daerah-daerah lain di dalam negeri Negeri Selangor. Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur dan tiga buah daerah iaitu Daerah Petaling, Daerah Klang dan Daerah Sepang. Dalam kajian ini, bandar-bandar utama di daerah-daerah ini ditadbir oleh enam PBT iaitu Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur di bawah pentadbiran DBKL, Daerah Petaling pula ditadbir oleh MBSA, MPSJ dan MBPJ. Manakala Daerah Klang ditadbir oleh MPK dan Daerah Sepang di


210

bawah pentadbiran MPSp. PBT-PBT ini merupakan sebahagian daripada wilayahbandar raya Kuala Lumpur. Bagi tujuan kajian ini hanya enam buah PBT telah dijadikan sebagai bahan penyelidikan KGB dan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Berdasarkan Laporan RSN Selangor 2002-2020 taburan guna tanah perniagaan semasa, didapati Daerah Petaling menjadi tumpuan aktiviti perniagaan di mana 36.2 peratus daripada guna tanah tersebut terletak di dalam daerah ini. Rajah 4.3 menunjukan kedudukan PBT-PBT yang terlibat dengan kawasan kajian.

Rajah 4.3 Lokasi PBT-PBT yang terlibat dengan kawasan kajian Sumber : RSN Selangor 2002-2020

Di antara pusat-pusat perniagaan utama ialah Bandar Utama, Petaling Jaya, Puchong dan Bandar Sunway. Komponen guna tanah lain terdiri daripada guna tanah institusi, kawasan lapang, rekreasi, pengangkutan, infrastruktur dan utiliti. Keluasan guna tanah kategori ini merangkumi 13.8 peratus daripada keluasan tepubina keseluruhan. Pusat petempatan yang paling banyak mengalami pertambahan penduduk melebihi 100,000 orang dalam tempoh 10 tahun ialah Daerah Petaling yang melibatkan pusat petempatan utama seperti Subang Jaya dan Petaling Jaya yang mengalami proses pembangunan perbandaran yang pesat. Kawasan tepu bina sedia


211

ada di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur secara amnya mengalami tekanan pembangunan yang tinggi terhadap keperluan reruang untuk pembangunan sokongan seperti kemudahan awam, infrastruktur dan utiliti serta kemudahan tempat letak kereta dan pengangkutan awam. Ketidakupayaan penyediaan kemudahan â&#x20AC;&#x201C; kemudahan tersebut telah mendatangkan masalah seperti kesesakan lalu lintas, kesesakan kemudahan pendidikan, banjir kilat dan masalah pembuangan sampah. 4.5.1

Dewan Bandaraya Kuala Lumpur (DBKL)

Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur terletak di tengah-tengah Negeri Selangor dan bersempadan dengan Daerah Petaling. Guna tanah bersempadan di antara Negeri Selangor dan Kuala Lumpur ialah guna tanah tepu bina yang melibatkan kawasan kediaman, perniagaan dan juga perindustrian. Kepesatan pembangunan di Kuala Lumpur telah memberi kesan ke atas pembangunan guna tanah di Negeri Selangor terutamanya di Daerah Petaling, Klang, Gombak dan juga Hulu Langat. Kesan limpahan tersebut telah menyebabkan berlakunya pembukaan tanah perbandaran di daerah-daerah yang bersempadan dengan Kuala Lumpur. Daripada sebuah pekan kecil Kuala Lumpur telah menjadi Ibu Kota Negara dan sebuah bandar yang terbesar di Malaysia. Rajah 4.4 menunjukkan zon-zon perancangan pembangunan DBKL.

Bandaraya Kuala Lumpur kini menjadi penting dan menjalankan peranan dalam pelbagai bidang termasuk perniagaan, kewangan, pentadbiran, pendidikan, agama, kebudayaan dan sukan. Hal ehwal perbandaran Kuala Lumpur ditadbirkan oleh satu perbadanan tunggal (corporation sole. Sejak 1 April 1961 iaitu Pesuruhjaya Ibu Kota yang kemudian diubah kepada Datuk Bandar Kuala Lumpur apabila Kuala Lumpur dianugerahkan taraf Bandar Raya pada 1 Februari 1972. Kuala Lumpur merupakan ibu negara Malaysia dan bandar raya utama yang menjadi lokasi utama perniagaan dan perdagangan negara. Ia menempatkan ibu pejabat serantau bagi syarikat-syarikat nasional dan multi-nasional, perkhidmatan perniagaan dan kewangan wilayah dan antarabangsa, perkhidmatan runcit yang canggih, khusus dalam aktivitiaktiviti pembuatan berteknologi tinggi dan khusus dalam perkhidmatan pendidikan dan latihan serta institusi-institusi kebudayaan kebangsaan. Wawasan DBKL untuk mewujudkan persekitaran hidup dan niaga bertaraf dunia adalah selaras dengan


212

matlamat negara untuk menjadi lebih berdaya saing dan berintensifkan pengetahuan. DBKL memerlukan anjakan paradigma menuju ke arah ekonomi baru yang menggalakkan lebih banyak industri berintensifkan pengetahuan ditempatkan dan diberi penumpuan di Kuala Lumpur. Teras ini dijangka akan diterapkan melalui ekonomi bandar dengan mewujudkan lebih banyak peluang perniagaan kepada penduduk dan komuniti perniagaan. Ini adalah selaras dengan hasrat kerajaan untuk menjadi Bandaraya Kuala Lumpur sebagai bandaraya bertaraf dunia.

PUSAT BANDARAYA KUALA LUMPUR

Rajah 4.4 Zon-zon pembangunan DBKL Sumber : Pelan Kuala Lumpur 2020


213

4.5.2

Majlis Bandaraya Petaling Jaya (MBPJ)

Pada awal tahun 1950an, Kuala Lumpur telah mengalami kesesakan akibat pertambahan penduduk yang terlalu pesat dan banyak setinggan wujud di kawasan pinggir Kuala Lumpur. Bagi mengatasi masalah ini, Kerajaan Negeri Selangor telah mengenalpasti tanah kebun getah seluas 750 hektar di Jalan Klang Lama bagi mewujudkan sebuah petempatan baru atau kawasan petempatan bagi mengatasi kesesakan dan mengatasi masalah setinggan yang wujud. Penempatan yang terletak di Daerah Petaling ini telah dinamakan sebagai Petaling Jaya bagi menggambarkan harapan perancangan semoga penempatan ini menjadi sebuah pekan yang berjaya. Pada awal penubuhannya Petaling Jaya memberi keutamaan kepada kerja-kerja pembangunan perumahan dan kilang-kilnag.

Pihak berkuasa telah berusaha menggalakkan pembukaan kawasan-kawasan perindustrian dan kemudahan-kemudahan awam. Pembangunan Petaling Jaya bermula di pekan â&#x20AC;&#x153;Old Townâ&#x20AC;? dengan pembinaan deretan rumah-rumah kedai, balairaya, panggung wayang, stesen bas dan lain-lain. Jalan 1 (satu) yang sekarang dipanggil Jalan Templer merupakan jalanraya pertama yang dibina di Petaling Jaya. Bermula dari situ banyak kawasan-kawasan baru dibuka. Sehingga akhir tahun 1954, Petaling Jaya ditadbir oleh Pegawai Daerah Kuala Lumpur dan Lembaga Bandaran Petaling Jaya. Kuasa pentadbiran Bandar Petaling Jaya kemudiannya diserahkan kepada sebuah Badan Berkanun iaitu Petaling Jaya Authority.

Di dalam mengejar arus pemodenan dan pembangunan pada masa itu, penduduk telah mengambil bahagian dalam perdagangan dan perusahaan bagi meningkatkan taraf hidup mereka. Pada 1 Januari 1964 sebuah Lembaga Bandaran yang mempunyai 'autonomi kewangan' telah ditubuhkan melalui Warta Kerajaan Negeri Selangor G.N. Bil.2/1964 untuk mentadbir Bandar Petaling Jaya. Petaling Jaya telah dinaiktaraf sebagai Lembaga Bandaran Petaling Jaya. Pada 1 Januari 1977, telah dinaiktaraf sekali lagi menjadi Majlis Perbandaran Petaling Jaya (MPPJ). Petaling Jaya kini mempunyai keluasan lebih kurang 97.2km persegi berkembang sebagai pusat tumpuan pelaburan dan sektor perindustrian serta pendidikan. Pada 20 Jun 2006 MPPJ telah dinaik taraf kepada Majlis Bandaraya Petaling Jaya (MBPJ).


214

4.5.3

Majlis Bandaraya Shah Alam (MBSA)

Sebelum 1963, Shah Alam dikenali sebagai Sungai Renggam dan merupakan ladang kelapa sawit yang terletak di antara Petaling Jaya dan Bandar Diraja Klang serta dihubungkan melalui satu-satunya lebuhraya pada ketika itu, Lebuhraya Persekutuan. Kepesatan Malaysia semenjak merdeka pada tahun 1957 di bawah 'Bapa Permodenan', Perdana Menteri Malaysia yang kedua Allahyarham Tun Abdul Razak Hussein. Shah Alam dibuka pada tahun 1963 bertujuan untuk dijadikan pusat pentadbiran Selangor setelah Kuala Lumpur dijadikan Wilayah Persekutuan pada 1 Februari 1974. Atas perkenan DYMM Sultan Selangor ke-8, Almarhum Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah Al-Haj pada 7 Disember 1978, Shah Alam diisytiharkan sebagai ibu negeri Selangor dengan keluasan kawasan 41.69 km persegi.

Shah Alam pernah mengalami beberapa kali proses perluasan kawasan dan yang terakhir adalah pada 1 Januari 1997. Melalui Pelan Warta 1190, Shah Alam diperluaskan kepada 293 km persegi. Kepesatan pembangunan Shah Alam dan kepentingannya yang semakin ketara sebagai ibunegeri telah membawa kepada kenaikan taraf dengan pengisytiharannya sebagai sebuah bandar raya pada 10 Oktober 2000. Shah Alam yang ditadbirkan oleh PBT Majlis Perbandaran Shah Alam (MPSA) sejak 1978 secara automatiknya mendapat taraf Majlis Bandaraya Shah Alam (MBSA). Dengan kepadatan penduduk seramai 450,000, Shah Alam mensasarkan pertambahan penduduk sehingga 750,000 orang menjelang 2015 hasil dari penghijrahan rakyat seluruh negara selain pertambahan bilangan kelahiran.

Shah Alam perancangan sebenarnya bermula pada tahun 1970 di bawah tanggungjawab Perbadanan Kemajuan Negeri Selangor (PKNS). Pada 7 Disember 1978, Kerajaan Negeri telah menubuhkan Majlis Bandaran Shah Alam. Penubuhan ini meletakkan dua agensi terlibat secara langsung dalam pembangunan Shah Alam. PKNS berperanan merancang dan membangunkan Shah Alam. MBSA mentadbir dan mengawal pembangunan. Sebahagian kawasan yang sebelum ini ditadbir oleh Majlis Daerah Petaling di bahagian utara dan MPK di bahagian selatan telah dimasukkan di bawah pentadbiran MPSA. Pada 10 Oktober 1997, MPSA telah dinaikkan taraf menjadi MBSA dan terus berperanan sebagai ibu negeri Selangor sehingga kini.


215

4.5.4

Majlis Perbandaran Subang Jaya (MPSJ)

Subang Jaya dibangunkan oleh Sime UEP Berhad, bahagian pembangunan hartanah konglomerat Malaysia Sime Darby Berhad. Dahulunya, tanahnya dijadikan ladang kelapa sawit bernama Seafield Estate. Kerja pembangunan Subang Jaya bermula pada 1974 dan siap pada 1988. Sejurus selepas itu, Sime UEP mula membuka tanah untuk membina USJ. Pada 1997, Subang Jaya dianugerahkan status perbandarannya sendiri (municipality), yang mana Subang Jaya telah dipindahkan daripada PBT Majlis Perbandaran Petaling Jaya (MPPJ) kepada MPSJ. MPSJ yang baru ditubuhkan, bukan sahaja memegang kuasa pentadbiran tempatan di Subang Jaya, malah juga di USJ, Bandar Sunway, Puchong dan tempat-tempat lain di daerah Petaling. MPSJ telah ditubuhkan mengikut Akta Kerajaan Tempatan 1976 (Akta 171) di bawah Seksyen 4 melalui Warta Kerajaan Negeri Selangor No: 26 bertarikh 2 Januari 1997 berikutan kuatkuasa kenaikan taraf dari Majlis Daerah Petaling. 4.5.5

Majlis Perbandaran Klang (MPK)

Penguasa Tempatan Klang telah ditubuhkan pada bulan Mei 1890 yang ketika itu dikenali sebagai Lembaga Kesihatan Klang untuk mentadbirkan Bandar Klang. Sempadan rasmi telah ditetapkan pada tahun 1895 manakala pada tahun 1926 kawasannya telah digabungkan dengan Port Swettenham. Pada bulan Disember 1945 telah diubah menjadi Lembaga Bandaran Klang. Perubahan dalam pentadbiran seterusnya berlaku apabila terbentuknya Majlis Bandaran Klang pada tahun 1954. Dengan sistem pentadbiran ini Klang membangun dengan pesatnya sehingga pada tahun 1971 apabila Pelabuhan Klang, Kapar dan Meru telah dirangkumkan menjadi Majlis Daerah Klang. Dengan berkuatkuasanya Akta Kerajaan Tempatan 1976 (Akta 171) dan penyusunan semua penguasa tempatan, Majlis Daerah Klang telah dinaikkan ke taraf yang ada sekarang iaitu MPK pada 1 Januari, 1977.

Hasil dari perancangan dan pembangunan yang seimbang oleh kerajaan negeri dan MPK, Klang hari ini telah muncul sebagai sebuah Bandar DiRaja yang indah dan permai. Kawasan pentadbiran seluas 573.8 km persegi ini mengandungi kawasan perumahan, perdagangan, perindustrian dan pelabuhan. Penduduk Klang kini


216

telah mencapai lebih dari setengah juta orang manakala pegangan harta berjumlah lebih daripada 175,000 pegangan. Kepesatan pembangunannya banyak memberi peluang-peluang pekerjaan, perniagaan dan pelaburan bukan sahaja untuk penduduk tempatan tetapi juga bagi mereka yang datang dari dalam dan luar negara. Kedudukan geografinya di persisiran pantai Selat Melaka telah menjadikan Klang sebagai pelabuhan utama negara Malaysia. Keistimewaan ini juga menjadikan Klang sebagai pusat rekreasi air dan terkenal dengan hidangan makanan lautnya. MPK telah menjalankan beberapa program pembangunan fizikal, ekonomi dan sosial untuk menambahbaik kualiti hidup penduduknya yang semakin meningkat. 4.5.6

Majlis Perbandaran Sepang (MPSp)

MPSp merupakan sebuah PBT yang diberi kuasa di bawah Akta Kerajaan Tempatan 1976 (Akta 171) untuk memberikan perkhidmatan perbandaran kepada semua warga Sepang. Sebagai PBT, MPSp bertanggungjawab terhadap perancangan, pembangunan dan memberi perkhidmatan kepada masyarakat.

Pada mulanya MPSp dikenali

sebagai Lembaga Bandaran Sepang dan kemudian dikenali dengan nama Majlis Daerah Sepang (MDS). Kelulusan Pihak Berkuasa Negeri Selangor bertarikh 13hb November 2002 telah menaiktaraf Majlis Daerah Sepang kepada MPSp. Perakuan Suruhanjaya Pilihanraya melalui surat bertarikh 7hb Mei 2003 turut dirujuk bagi kenaikan taraf ini. Pengesahan dari KPKT telah diperolehi pada 19 Mac 2004.

MPSp disahkan naiktaraf pada 3hb Mac 2005. Kini keluasan kawasan pentadbiran MPSp meliputi keseluruhan kawasan Daerah Sepang iaitu seluas 56,150 hektar. MPSp merupakan sebuah PBT yang semakin penting dan mempunyai tanggungjawab yang berat dan mencabar. Ini adalah kerana dalam kawasan pentadbiran MPSp terletaknya KLIA yang merupakan lapangan terbang terbesar dan tercanggih di Asia. Selain itu, Bandar Bestari yang dikenali sebagai Bandar Cyberjaya, Airport City, Cybervillage, Bio Valley dan Hi Tech Park juga terletak di dalam kawasan MSC yang merupakan projek nasional dan kebanggan negara. Litar Formula 1 Sepang adalah litar unggul, terkemuka dan bertaraf antarabangsa yang juga terletak di perbandaran Sepang di samping berhampiran dengan Putrajaya. Selain itu, usaha untuk menjadikan Daerah Sepang sebagai sebuah destinasi pelancongan


217

terkemuka, pusat kecemerlangan pendidikan, peneraju Teknologi Maklumat terus dijadikan agenda utama pembangunan MPSp.

Pemilihan Daerah Sepang dalam Lembah Klang Ke2 sudah pasti menjanjikan mara kehadapan yang penuh gemilang kepada masyarakat setempat. MPSp berusaha untuk memberi perkhidmatan dan menyediakan kemudahan serta infrastruktur yang terbaik untuk kegunaan orang ramai seiring dengan kemajuan Negeri Selangor. Pencapaian status negeri maju, bukanlah satu noktah yang menandakan tamatnya usaha mencipta kemakmuran sebaliknya ia menandakan satu permulaan kepada usaha menangani cabaran-cabaran baru yang bakal dihadapi, bukan sahaja berhasrat untuk mempertahankan status maju malahan bertekad untuk memperkukuhkan lagi pencapaian ini di masa hadapan. 4.6

PEMBANGUNAN WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR SEBAGAI PENJANA PEMBANGUNAN NEGARA

Corak pembangunan reruang sedia ada bagi wilayah-raya Kuala Lumpur menunjukkan koridor bandar-bandar utama adalah berbentuk linear, iaitu menganjur daripada Kuala Lumpur hingga ke Pelabuhan Klang. Pembangunan lebih tertumpu di kawasan Lembah Klang dan kawasan sekitarnya seperti Sungai Buloh, Bandar Baru Selayang,Ampang, Kajang dan Bangi. Corak pembangunan semasa yang membentuk pusat-pusat bandar adalah sejajar dengan lebuh raya dan jalan utama. Pembangunan di Negeri Selangor diselerakkan mengikut pembangunan anjung seperti anjung utara, selatan dan barat. Kawasan anjung utara terdiri daripada Daerah Kuala Selangor, Sabak Bernam dan Hulu Selangor manakala anjung selatan tertumpu di Daerah Sepang, dan Hulu Langat. Pembangunan yang memberi perkhidmatan sokongan di anjung selatan antaranya seperti KLIA, â&#x20AC;&#x153;Bandar Airport Cityâ&#x20AC;? di Nilai dan Salak Tinggi dan Pusat Pentadbiran Putra Jaya.

Pembangunan di anjung barat lebih berasaskan pembangunan pelabuhan dan perkhidmatan sokongan yang mengukuhkan pembangunan Daerah Kuala Langat di Pulau Carey dan kemudahan pelabuhan barat di Pulau Indah. Pembangunan ini disokong dengan sistem perhubungan wilayah seperti Lebuh raya Shah Alam, Lebuh raya Lembah Klang Utara dan Lebuh raya Persekutuan. Bandaraya Kuala Lumpur


218

merupakan pusat Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur dan juga merupakan ibu negara yang berfungsi sebagai pusat pentadbiran negara dan pusat perdagangan.

Ini menunjukkan kadar pertumbuhan bandar masih tidak seimbang dan pembangunan perbandarannya lebih tertumpu di sepanjang koridor jaringan jalanraya. Kerajaan telah mencadangkan bagi mencapai pembangunan seimbang, pertumbuhan bandar-bandar kecil perlu dipertingkatkan. Kuala Lumpur dikawal dari berperanan sebagai ‘primate city’ dengan penyebaran pertumbuhan secara sederhana dan pengagihan penduduk ke pusat-pusat pertumbuhan baru seperti Shah Alam, Bangi dan Selayang. Penyebaran pembangunan perbandaran seperti penempatan semula Pusat Pentadbiran Kerajaan Persekutuan dari Kuala Lumpur ke Putrajaya. Pembangunan Cyberjaya telah dilaksanakan sebagai satu strategi penting bagi mengurangkan tekanan yang dihadapi di beberapa pusat bandar utama seperti Kuala Lumpur dan Petaling Jaya. Putrajaya telah dirancang sebagai pusat pentadbiran persekutuan mengikut aspirasi kerajaan untuk menjadi bandaraya bestari, berprestij dan efisien. Kewujudan Putrajaya memberi kelebihan kepada daerah yang bersempadan dengannya. Di antara pembangunan mega yang wujud sekitar Putrajaya seperti:

i.

KLIA

ii.

Bandar Cyberjaya

iii.

‘Airport City’ (Nilai-Salak Tinggi)

Putrajaya telah membuka peluang kawasan sekitarnya menikmati hasil kemajuan yang dicapai di samping penyediaan prasarana yang serba lengkap mampu menjadikan Putrajaya sebagai pusat pertumbuhan wilayah yang dinamik. Namun begitu, pembangunan perbandaran ini telah dijalankan dengan menggunakan konsep ‘contained town’ yang mana ia telah tidak menggalakkan laluan (tidak dibenarkan ‘puncture road’) dan hubungan jalanraya dan pengangkutan antaranya dan kawasan sekitar bagi membolehkan tekanan pembangunan disebarkan ke kawasan sekitar dengan lebih mudah. Putrajaya disifatkan sebagai sebuah Bandaraya Bestari dan information hub yang dinamik dalam aktiviti dagangan dan hubungan antarabangsa. Putrajaya mampu menjadi pusat pentadbiran kerajaan yang cemerlang di dalam menyediakan perkhidmatan pentadbiran yang efisien dan berkesan kepada rakyat dan


219

masyarakat perdagangan antarabangsa. Ini meningkatkan imej negara di mata dunia sebagai sebuah negara mampu berdaya saing di peringkat global.

Pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

adalah berpenduduk

tinggi dan mempunyai secara relatifnya tenaga kerja mahir yang besar dan tahap perbandaran yang tinggi. Penjana ekonomi utamanya adalah pembuatan, terutamanya bagi Daerah Petaling dan Klang dan perkhidmatan terutamanya bagi Daerah Hulu Langat dan Gombak walaupun secara mutlaknya sektor tertiari atau perkhidmatan juga adalah besar di Petaling dan Klang. Sektor primer di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah secara relatifnya agak kurang penting dan dengan kekurangan tanah pertanian yang ekonomik yang sesuai dan kekuatan tekanan pembangunan, dijangkakan bahawa sumbangan sektor ini tidak akan meningkat secara signifikan. 4.6.1

Peranan Pihak Berkuasa Tempatan Ke Arah Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur yang Efisien dan Berdaya Saing

Apakah peranan PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur untuk mencapai wilayah yang maju dan berdaya saing? Dalam konteks perancangan wilayah-bandar raya pendekatan communicative planning yang lebih meluas diguna pakai di negara maju menekankan aspek-aspek pelaksanaan melalui komunikasi dan perundingan dengan stakeholders (Pain 2008 & Harrison 2009). PBT sebagai organisasi yang berstruktur perlu merancang dan menjalinkan networking dengan stakeholders, mengadakan perbincangan atau rundingan bagi memastikan strategi dan tindakan semua pihak dapat diselaraskan. Dengan ini wujud situasi dan suasana saling memahami mengenai perbezaan nilai dan keutamaan serta halangan-halangan yang wujud sebelum sesuatu pelaksanaan dibuat untuk pembangunan wilayah-bandar raya. Prosiding yang terhasil ini adalah selaras dengan kerangka perancangan yang terkini yang bertujuan untuk mengambil kira pandangan, keperluan dan masalah-masalah yang dihadapi oleh stakeholders dalam pelaksanaan pembangunan. Lazimnya, keberkesanan pelaksanaan suatu dasar atau menangani sesuatu masalah bergantung kepada tiga faktor : i.

Sifat permasalahan yang dihadapi;

ii.

Faktor-faktor berkaitan sumber dan perundangan; dan

iii. Faktor-faktor bukan perundangan;


220

Masalah-masalah yang kecil dan tidak melibatkan banyak pihak lazimnya, lebih mudah untuk diatasi seperti masalah-masalah pentadbiran di pejabat, seperti kekurangan peralatan, tenaga kerja dan prosedur. Masalah yang rumit adalah masalah berkaitan dengan masyarakat, seperti pencemaran sungai, pembangunan usahawan dan mewujudkan masyarakat

yang berdisiplin dan cemerlang. Contohnya,

penyelesaian masalah pencemaran sungai bukan sahaja memerlukan penyelarasan dan kerjasama pelbagai agensi pelaksana, tetapi memerlukan perubahan sikap masyarakat secara menyeluruh. Perancangan dan pembangunan wilayah ini dijangka akan menyumbang kepada memperkukuhkan pencapaian Wawasan Negeri Selangor Maju di samping meningkatkan posisi wilayah-bandar raya Kuala Lumpur untuk muncul sebagai salah sebuah bandar raya metropolitan yang penting dalam rangkaian bandar raya dunia. Usaha-usaha sedang dijalankan oleh kerajaan di bawah program transformasi ekonomi negara untuk mencapai matlamat ini. Pembangunan wilayah â&#x20AC;&#x201C; bandar raya Kuala Lumpur mempunyai 3 misi utama iaitu:

i.

Penjana pertumbuhan kepada wilayah sekitarnya dalam konteks integrasi

ekonomi global-local (glocal);

ii.

iii.

â&#x20AC;&#x2DC;Gatewayâ&#x20AC;&#x2122; kepada kemasukan business dan pengunjung antarabangsa; dan

Menjadi tempat pilihan lokasi firma dan pejabat wilayah perbadanan

antarabangsa berteraskan ICT.

Prospek untuk sektor pembuatan dan pembinaan di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah kekal tinggi dengan kedudukannya yang berhampiran dengan Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur dan Putrajaya, KLIA dan Pelabuhan Klang iaitu pelabuhan utama Malaysia. Kewujudan MSC meningkatkan lagi kepentingan pembangunan ekonomi berasaskan komunikasi dan teknologi maklumat kepada Negeri Selangor di samping menyokong hala tuju negara sebagai pusat global komunikasi dan teknologi maklumat utama serta menjadi multimedia hub. Meskipun pembangunan MSC ini membolehkan kawasan seperti Dengkil, Bandar Baru Salak Tinggi dan Sepang menerima impak pembangunan teknologi maklumat secara terus, namun kawasan Subang Jaya khususnya juga dijangka turut menerima manfaat yang


221

sama. Selain dari Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, senario pembangunan daerahdaerah lain yang bersempadan terutamanya kawasan yang terletak dalam MSC turut mempengaruhi pembangunan daerah ini.

Seperti mana yang dapat dilihat pembangunan perbandaran tertumpu di dalam wilayah-bandar raya Kuala Lumpur terutamanya daerah-daerah sekitar Kuala Lumpur seperti Gombak, Sepang dan Hulu Langat selain dari Daerah Petaling ini. Senario

semasa juga telah menunjukkan pembangunan perbandaran kini telah

berkembang ke Daerah Sepang, iaitu selari dengan pembangunan Putrajaya, KLIA, Cyberjaya dan MSC. Pembangunan-pembangunan ini telah dan akan terus memberi kesan

pembangunan

fizikal

dengan

wujudnya

Putrajaya,

‘Airport

City’,

‘Cybervillage’, Cyberjaya dan sebagainya yang mana seterusnya menyediakan peluang pekerjaan dan perkhidmatan terutamanya bagi penduduk kawasan ini. a.

Wilayah–Bandar Raya Kuala Lumpur Sebagai Penjana Pertumbuhan

Seperti sedia maklum bahawa pelabur-pelabur yang datang ke Malaysia mempunyai motif utama untuk memperoleh keuntungan. Oleh itu, faktor utama untuk memastikan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mampu berdaya saing ialah dengan menyediakan persekitaran yang kondusif untuk pelaburan dan persekitaran kehidupan yang berkualiti bagi para pekerja, termasuk ekspatriat. Walau bagaimanapun, dalam menyediakan ruang dan perkhidmatan yang kondusif untuk pelaburan , kerajaan tidak mahu wilayah-bandar raya Kuala Lumpur ini hanya menjadi ”pentas pelonggokan” kekayaan bagi pelabur-pelabur asing. Wilayah-bandar raya Kuala Lumpur perlu menjadi ”penjana pertumbuhan” iaitu faedah-faedah daripada pertumbuhan perlu diagihkan secara berimbang kepada pengusaha dan penduduk tempatan dan sekitarnya. Kemasukan pelaburan asing bukan sahaja menyediakan peluang-peluang pekerjaan kepada penduduk tempatan dan mengembangkan industri tempatan tetapi juga

menjanakan

peluang

ekonomi

kepada

pengusaha

tempatan

melalui

pengintegrasian antara aktiviti ekonomi global dengan tempatan. Sebagai contoh, langkah KLIA Berhad baru-baru ini menyediakan peluang bagi pengusaha tempatan memasarkan produk tempatan/kampung di KLIA telah meluaskan pasaran dan jaringan ekonomi tempatan dan global. Adalah diharapkan banyak lagi program-


222

program dan langkah-langkah boleh difikirkan bagi memastikan faedah yang lebih meluas diperoleh daripada pembangunan di wilayah â&#x20AC;&#x201C; bandar raya Kuala Lumpur. b.

Wilayahâ&#x20AC;&#x201C;Bandar Raya Kuala Lumpur Sebagai Gateway Kemasukan Perniagaan Dan Pengunjung

KLIA adalah infrastruktur penting melonjakkan daya saing negara dalam arena antarabangsa, termasuk menarik pelaburan dan pelancongan. Peranan KLIA bukan sahaja sebagai pintu masuk pengunjung antara bangsa, tetapi juga kepada para pelabur asing dan barangan perdagangan. Peranan KLIA dapat diperkukuhkan lagi dengan perancangan yang berintegrasi dengan sektor-sektor lain, seperti perkhidmatan pengangkutan awam, perkhidmatan perniagaan, agensi pelancongan, agensi pelaburan, perkhidmatan awam dan sebagainya. Kepercayaan dan keyakinan dengan jaringan serta kerjasama antara semua pihak yang berkaitan, keupayaan KLIA untuk bersaing dengan lapangan terbang utama di Asia Pasifik ini lebih kukuh. c.

Wilayahâ&#x20AC;&#x201C;Bandar Raya Kuala Lumpur Sebagai Pilihan Pelaburan ICT

Dalam memainkan peranan sebagai tempat pilihan pelaburan, di samping penyediaan infrastruktur yang canggih di MSC, adalah amat penting menyediakan persekitaran kehidupan di wilayah â&#x20AC;&#x201C; bandar raya Kuala Lumpur yang berkualiti, sejahtera dan mapan. Ini termasuk menyediakan persekitaran yang sesuai untuk budaya kosmopolitan, terutamanya dalam konteks gaya hidup yang sihat, kepelbagaian kemudahan untuk rekreasi, kemudahan pendidikan antarabangsa, penggunaan laluan basikal dan sebagainya. Penyelerakan perkembangan aktiviti pembuatan dan pemasaran syarikat transnasional secara global memerlukan penguraian global mengenai pengurusan, kawalan dan sokongan. Di samping tren globalisasi, faktor lain yang mempengaruhi pertumbuhan negara dan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah

peningkatan

kepentingan

aktiviti

ekonomi

terutamanya yang berkait dengan pembangunan ICT. perkhidmatan dan infrastruktur

berasaskan

pengetahuan,

Polisi liberalisasi sektor

yang diumumkan oleh kerajaan, secara langsung

meningkatkan nilai pelaburan asing di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang dilihat sebagai antara kawasan pelaburan yang terpenting dan mampu berdaya saing dengan bandar-bandar lain di Asia, Eropah dan Amerika.


223

4.7

KESIMPULAN

Dalam trend ekonomi semasa, pusat penumpuan pembangunan ekonomi adalah wilayah-wilayah tertentu dalam negara dan bukannya negara keseluruhannya. Wilayah-bandar raya di ruang-ruang antarabangsa bersaing sengit untuk menarik pelaburan global dengan menggunakan faedah bandingan yang dimiliki, seperti infrastruktur yang efisien, tarikan budaya dan tenaga kerja yang berkualiti. Dalam strategi

persaingan

ini,

penumpuan

diberikan

bagi

membangunkan

dan

memperkukuhkan kawasan-kawasan yang sedia ada maju dan berdaya saing. Dalam konteks negeri Selangor, memperkukuhkan pembangunan di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah suatu yang strategik untuk negara. Pandangan ini adalah selaras dengan Rancangan Fizikal Negara yang memberikan tumpuan kepada pembangunan beberapa konurbasi utama termasuk konurbasi Kuala Lumpur - Lembah Klang, konurbasi George Town, Johor Bahru dan Kuantan.

Bagi sesetengah negara fenomena ini telah membawa kepada peningkatan pembangunan dan kemakmuran. Manakala bagi sesetengah negara pula ia menyebabkan kesan yang negatif apabila aktiviti ekonomi dan ruang â&#x20AC;&#x2DC;spatialâ&#x20AC;&#x2122; tidak dapat bersaing sehingga berlakunya perpindahan keluar pelaburan dan penghijrahan keluar tenaga buruh. Dalam konteks ini merancang strategi-strategi untuk bertindak sangat penting supaya keupayaan dan sumber terhad yang ada ini dapat digembleng sebaik mungkin dalam memenangi persaingan, mendapatkan faedah secara optimum dan menangani implikasi dan kesan-kesan negatif secara bijak.

Dalam konteks pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur ini, kerajaan negeri memberikan tumpuan kepada Daerah Sepang dan Kuala Langat yang bersempadan dengan Wilayah Lembah Klang. Kawasan ini telah mempunyai asas infrastruktur yang canggih dengan perlaksanaan projek-projek mega di dalam dan sekitarnya, seperti MSC, pusat pentadbiran persekutuan di Putrajaya, Cyberjaya dan KLIA, mengalami tekanan pembangunan yang tinggi dengan cadangan-cadangan projek mega sektor swasta dan masih terdapat tanah-tanah yang sesuai untuk pembangunan masa depan. Bab 5 mengemukakan analisis kajiselidik penilaian persepsi stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengenai KGB.


224

BAB V PENILAIAN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR BERDASARKAN PANDANGAN STAKEHOLDERS WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR

5.1

PENGENALAN

Konsep governans bandar yang dicetuskan oleh UNDP adalah selaras dengan dasardasar pembangunan mapan pada tahun 1990 oleh UN. Maka dengan itu Agenda 21 telah dilancarkan di peringkat tempatan pada tahun 1992. Matlamat utamanya adalah untuk menggalakkan hubungan antara pembuat dasar, kerajaan, pelaksana pembangunan dan rakyat bekerjasama menjayakan pembangunan. Masalah dan cadangan-cadangan pembangunan dikongsi bersama antara rakyat, kerajaan dan swasta. Namun begitu dunia telah mengalami proses globalisasi di mana DPE wilayah-bandar raya sesebuah negara di arena global menentukan kejayaan pembangunan ekonomi sesebuah negara tersebut. DPE wilayah-bandar raya sesebuah negara itu tidak hanya bermula dari peringkat makro tetapi dari peringkat mikro.

Di peringkat mikro, PBT perlu memastikan infrastruktur dan sumber ekonomi telah dilaksanakan secara strategik. Ini bermakna pembangunan wilayahbandar raya adalah antara penentu kejayaan DPE wilayah-bandar raya sesebuah negara. Pembangunan pesat di wilayah-bandar raya ini tidak pula bergantung kepada pembangunan fizikal sahaja tetapi bergantung kepada kemampuan dan kebolehan kerajaan mengendali governans bandar dengan lebih efisien. Bahagian ini menjawab persoalan kajian, apakah pendapat dan pandangan stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengenai kepentingan dan KGB yang diamalkan oleh PBT? Ini adalah selaras dengan objektif kajian untuk menilai pendapat dan persepsi stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengenai governans bandar yang dipraktiskan oleh PBT untuk menarik pelabur ke kawasan mereka.


225

Berdasarkan kepada analisis dan sintesis kajian literatur bab 2 mengenai konsep KGB dan DPE wilayah-bandar raya terdapat dua pembolehubah yang boleh digunakan dalam kajian ini iaitu pembolehubah bebas (elemen-elemen KGB) dan pembolehubah bersandar (DPE). Penyelidikan dalam bentuk kajian lapangan dan temubual persepsi dilakukan dengan menggunakan soal selidik terpiawai. Kajiselidik ini bertujuan untuk mendapatkan pandangan pelbagai stakeholders di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang merupakan responden utama dalam kajiselidik ini mengenai pandangan dan fahaman mereka mengenai hubungan elemen-elemen KGB dalam meningkatkan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Kajian ini menunjukkan hubungkait antara pembolehubah bebas (elemen-elemen KGB) dan pembolehubah bersandar (DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur). Soal selidik kajian ini dibahagikan kepada enam bahagian iaitu:

i

Latarbelakang responden;

ii.

Hubungan responden dengan PBT;

iii.

Pandangan responden mengenai elemen-elemen kepentingan dan KGB di kawasan mereka;

iv.

Pandangan responden mengenai kepentingan dan keefisienan DPE wilayahbandar raya di kawasan mereka;

v.

Pandangan responden mengenai kepentingan dan keefisienan pembangunan wilayah-bandar raya di kawasan mereka; dan

vi.

Pandangan umum responden mengenai hubungan KGB dalam meningkatkan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di kawasan mereka.

Format soalan kajiselidik untuk mengukur kepentingan dan KGB di wilayahbandar raya Kuala Lumpur adalah dengan menggunakan data ordinal. Ini adalah kerana skalanya mempunyai kategori-kategori yang bebas antara satu sama lain. Pengukuran persepsi, pandangan dan fahaman responden mengenai KGB dan DPE melalui penggunaan lima skala likert untuk jawapan A= Sangat Tidak Efisien hingga E = Sangat Efisien. Begitu juga dengan tahap kepentingan elemen-elemen KGB kepada DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Pengukuran persepsi, pandangan dan fahaman stakeholders mengenai kepentingan elemen governans bandar dan DPE juga menggunakan lima skala likert.


226

5.2

ANALISIS DATA DESKRIPTIF PROFIL STAKEHOLDERS MENGENAI KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR WILAYAHBANDAR RAYA KUALA LUMPUR

Analisis data deskriptif dalam kajian ini digunakan untuk menghuraikan ciri-ciri pembolehubah yang telah dikenalpasti seperti profil responden, hubungan responden dengan PBT dan pandangan responden mengenai KGB yang diamalkan oleh PBT. Pada dasarnya analisis data deskriptif dalam analisis kajian ini juga digunakan untuk membuat kesimpulan mengenai data numerikal. Namun begitu analisis data deskriptif ini tidak membuat generalisasi kepada sampel kajian kepada populasi. Secara amnya, analisis data deskriptif dalam bab ini merupakan langkah awal penyelidikan yang dilakukan untuk menyatakan dan menghuraikan sesuatu pembolehubah dalam fenomena yang berlaku ketika penyelidikan dijalankan. Maka dengan itu pembolehubah ini perlu dihuraikan secara logik dengan mengukur kecenderungan pusat seperti min, median, sisihan piawaian, mod, peratusan dan taburan normal.

Analisa deskriptif ini tidak mencukupi untuk menentukan keseluruhan perhubungan KGB dengan DPE wilayah-bandar raya. Analisis data deskriptif pada bahagian ini hanya menghuraikan profil responden kawasan kajian yang terdiri daripada pelbagai ciri-ciri stakeholders seperti kakitangan sektor awam, swasta, pertubuhan sosial (NGO), ahli-ahli politik, pelajar, pesara dan surirumah lain-lain. Kumpulan-kumpulan stakeholders ini pula dibahagikan mengikut PBT dalam wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Profil kakitangan awam dan swasta dibahagikan mengikut organisasi dan status syarikat masing-masing. Ini adalah untuk mengkaji dan menilai ciri-ciri persekitaran tempat tinggal dan syarikat mereka bekerja walaupun mereka tinggal di kawasan PBT yang berlainan.

Tempoh stakeholders

menetap di sesuatu kawasan PBT dan hubungan

stakeholders dengan PBT merupakan antara perkara penting dalam analisis data deskriptif ini untuk mendapatkan pandangan mereka mengenai elemen-elemen kepentingan dan KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Maklumat data sekunder

dari responden adalah penting dalam kajian ini. Maka dengan itu

pandangan dan maklumbalas awam

stakeholders dibahagikan mengikut kawasan

PBT dan kumpulan-kumpulan stakeholdes tertentu.


227

5.2.1 Latarbelakang Stakeholders Sebagai Responden Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur Secara umumnya, kajian ini melibatkan beberapa golongan stakeholders wilayahbandar raya Kuala Lumpur yang dipilih sebagai responden yang terdiri daripada kakitangan sektor awam, swasta, pertubuhan sosial (NGO), ahli-ahli politik, pelajarpelajar universiti, suri rumah dan pesara di beberapa kawasan PBT seperti DBKL, MBPJ, MBSA, MPSJ, MPK dan MPSp. Analisis dan penemuan kajian ini dilakukan berdasarkan kepada 315 borang soal-selidik yang telah diterima daripada stakeholders tersebut seperti mana yang telah dihuraikan dalam Bab Tiga. Secara terperinci, responden daripada keenam-enam kawasan PBT yang mewakili keseluruhan wilayahbandar raya Kuala Lumpur adalah 55 orang dari DBKL, 52 orang dari MBPJ, 51 orang dari MBSA, 54 orang dari MPSJ, 53 orang dari MPK dan 50 daripada MPSp.

Jadual 5.1 menunjukkan bahawa taburan sampel dan kompisisi stakeholders mengikut kawasan PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Seramai 42.22 peratus responden stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang ditemubual bekerja di sektor swasta. Manakala 24.44 peratus pula adalah adalah stakeholders wilayahbandar raya Kuala Lumpur yang bekerja di sektor awam. Kompisisi responden ini secara tidak langsung menggambarkan dominasi stakeholders di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Dalam konteks responden stakeholders sektor swasta yang menjadi antara responden utama kajian ini, firma-firma mereka kebanyakannya beroperasi di kawasan-kawasan tradisi pembangunan di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur meliputi Bandar raya Kuala Lumpur. Petaling Jaya, Shah Alam, Subang Jaya, Puchong, Damansara, Klang dan Pelabuhan Klang.

Ini adalah selaras dengan laporan nilai pelaburan asing di Negeri Selangor oleh MIDA dari tahun 2005 hingga 2009. Sejumlah RM 3.47 billion nilai pelaburan asing di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur pada tahun 2009. Nilai pelaburan ini adalah lebih tinggi berbanding dengan daerah-daerah lain di Negeri Selangor yang hanya bernilai RM557.3 juta sahaja. Nilai ini adalah lebih rendah berbanding pada tahun 2008 di mana nilai pelaburan asing adalah RM7.69 billion. Kejatuhan 54.88 peratus ini mungkin disebabkan oleh senario ekonomi global yang merundum pada tahun 2009. Ini memberi kesan kepada ekonomi negara dan Negeri Selangor.


4

Ahli Politik

3

0

55

Surirumah

Pesara

Jumlah

Universiti

3

1

Bekerja Sendiri

Pelajar

3

21

20

100

0

5.45

5.45

7.27

1.82

5.45

38.18

36.36

52

2

3

3

3

0

1

24

16

100

3.85

5.77

5.77

5.77

0

1.92

46.15

30.77

MBPJ Bil %

51

4

3

3

6

4

1

23

7

100

7.84

5.88

5.88

11.76

7.84

1.96

45.10

13.73

54

3

3

0

8

2

1

28

9

100

5.56

5.56

0

14.81

3.70

1.85

51.85

16.67

53

0

3

4

6

1

5

22

12

100

0

5.66

7.54

11.32

1.89

9.43

41.51

22.64

Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur MBSA MPSJ MPK Bil % Bil % Bil %

50

1

3

3

4

8

3

15

13

100

2

6

6

8

16

6

30

26

MPSp Bil %

315

10

18

16

31

16

14

133

77

Jumlah

Taburan komposisi responden stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT

DBKL Bil %

NGO

Sektor Swasta

Kakitangan

Sektor Awam

Kakitangan

Stakeholders Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur (N= 315)

Jadual 5.1

100

3.18

5.71

5.08

9.84

5.08

4.44

42.22

24.44

Peratus

228

228


229

Ini secara tidak langsung mempengaruhi kemasukan pelabur asing ke negeri Selangor dan melabur di Negeri Selangor.Jadual 5.2 menunjukkan nilai pelaburan asing di kawasan kajian berbanding dengan lain-lain daerah di Negeri Selangor. Ini jelas menunjukkan bahawa pelabur asing dan sektor swasta yang lain masih terus berminat menjalankan aktiviti perindustrian dan perkhidmatan di kawasan wilayahbandar raya Kuala Lumpur. Kerajaan Negeri Selangor telah mengambil beberapa langkah untuk meningkatkan nilai pelaburan asing di Negeri Selangor terutamanya di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Antara langkah-langkah yang telah diambil adalah menyediakan kemudahan infrastruktur, memperbaiki sistem pengangkutan awam, kemudahan internet berkelajuan tinggi dan menambahbaik governans bandar. Jadual 5.2 Nilai pelaburan asing di kawasan kajian mengikut PBT di negeri Selangor KAWASAN KAJIAN KUALA LUMPUR - DBKL - PUTRAJAYA PETALING - MBPJ - MBSA - MPSJ KELANG - MPK SEPANG - MPS KUALA SELANGOR - MDKS HULU LANGAT - MPAJ - MPKj GOMBAK - MPS KUALA LANGAT - MDKL HULU SELANGOR - MDHS SABAK BERNAM - MDSB Jumlah Pelaburan Asing di Kawasan ini

TAHUN

2009

2008

2007

2006

2005

32 juta

23 juta

39 juta

380 juta

NIL

2 billion

4 billion

399 juta

263 juta

1 billlion

1 billion

433 juta

636 juta

554 juta

985 juta

0

2 billion

53 juta

0

400,000

57 juta

117 juta

0

8 juta

5 juta

201 juta

87 juta

160 juta

169 juta

231 juta

73 juta

147 juta

51 juta

33 juta

3 juta

48 juta

770 juta

1 billion

49 juta

48 juta

176 juta

141 juta

6 juta

68 juta

47 juta

0

0

0

0

0

557 juta

1 billion

1 billion

0

0

Sumber : MIDA 2009


230

Pandangan dan pendapat sektor swasta termasuk pelabur asing mengenai KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah penting kerana mereka adalah antara sektor yang menjana pendapatan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Stakeholders ini berurusan secara langsung dengan PBT, agensi-agensi awam dan lain-lain agensi berkaitan.

Manakala Jadual 5.3 menunjukan pecahan komposisi

struktur organisasi sektor awam dan swasta yang bekerja di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Seramai 41.46 peratus kakitangan sektor awam yang ditemubual bekerja di peringkat Persekutuan dan responden yang bekerja di sektor swasta di peringkat Ibupejabat wilayah-bandar raya Kuala Lumpur pula adalah 82.04 peratus.

Tempoh menetap stakeholders di wilayah-bandar raya adalah penting untuk mengetahui peranan PBT sebagai institusi governans bandar dan sumbangan PBT kepada stakeholders. Hasil kajiselidik ini didapati seramai 40.95 peratus responden yang ditemubual telah menetap di kawasan kajian antara 1-5 tahun. Ini jelas menunjukkan bahawa responden adalah di kalangan golongan muda yang baru bekerja dan menetap di wilayah ini. Ini mungkin disebabkan faktor-faktor permintaan dan penawaran pekerjaan yang luas di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Jika lihat dari aspek PBT pula, responden dari kawasan MBPJ didapati seramai 32.70 peratus responden telah menetap di kawasan ini antara 6-10 tahun. Manakala seramai 14.60 peratus responden telah menetap di kawasan kajian lebih daripada 31 tahun.

Kumpulan responden ini adalah mereka yang telah lama berkhidmat di sektor awam atau swasta dan menetap di kawasan kajian. Mereka adalah antara responden yang penting sebagai stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dalam kajian ini. Kumpulan stakeholders

ini boleh berkongsi pengalaman mereka mengenai

peranan dan sumbangan PBT sebagai institusi governans bandar kepada pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dari aspek DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Jika dilihat dari aspek PBT pula, responden dari kawasan MBSA didapati seramai 23.53 peratus responden tinggal di kawasan ini lebih daripada 31 tahun. Jadual 5.4 menunjukkan ringkasan taburan responden tempoh menetap di wilayahbandar raya Kuala Lumpur. Hubungan stakeholders di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dengan PBT dari aspek urusan harian, aduan, maklumbalas awam PBT, penglibatan aktiviti sosial dan tahap kepuasan perkhidmatan PBT di kawasan mereka


2

7

10

34

MPSJ

MPK

MPSp

Jumlah

41.46

0

MBSA

Peratusan

0

MBPJ

23.17

19

1

4

2

0

10

2

8.54

7

2

0

0

0

2

3

Daerah

Negeri

Persekutuan

15

Pejabat

Kerajaan

26.83

22

1

4

5

7

4

1

PBT

Kakitangan Sektor Awam

100

82

14

15

9

7

16

21

82.04

137

15

25

30

23

24

20

Jumlah Ibupejabat

4.19

7

4

0

1

1

1

0

Wilayah

7.18

12

6

0

2

3

0

1

Cawangan

6.59

11

2

3

1

1

0

4

Syarikat

Anak

Kakitangan Sektor Swasta

PERINGKAT / JENIS ORGANISASI

Taburan komposisi peringkat sektor awam dan swasta di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

Kerajaan

DBKL

Lumpur

Raya Kuala

Bandar

Wilayah-

Stakeholders

Jadual 5.3

100

167

27

28

34

28

25

25

Jumlah

231

231


2

33

8

1

1

1

4

5

55

1-5 tahun

6-10 tahun

11-15 tahun

16-20 tahun

21-25 tahun

26-30 tahun

>31 tahun

Jumlah

Bil

100

9.09

7.27

1.82

1.82

1.82

14.54

60

3.64

%

DBKL

< 1 tahun

(N= 315)

Kawasan PBT

Menetap di

Tempoh

52

8

4

3

1

4

17

14

1

100

15.38

7.70

5.77

1.92

7.70

32.70

26.92

1.92

%

100

23.53

12 51

7.84

5.88

1.96

4

3

1

15.69

9.80

5 8

33.33

1.96

%

17

1

Bil

MBSA

54

8

4

3

1

6

11

19

2

Bil

100

14.81

7.41

5.56

1.85

11.11

20.37

35.19

3.70

%

MPSJ

53

9

2

0

2

2

16

21

1

Bil

%

100

16.98

3.77

0

3.77

3.77

30.19

39.62

1.89

MPK

50

4

3

1

1

2

12

25

2

Bil

100

8

6

2

2

4

24

50

4

%

MPSp

WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR

Tempoh menetap stakeholders di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

MBPJ Bil

Jadual 5.4

21.90 7.30 2.22 3.50 6.67 14.60

69 23 7 11 21 46

100

40.95

129

315

2.86

% 9

Jumlah

232

232


233

adalah penting untuk dikaji. Ini secara tidak langsung dapat melihat peranan PBT dalam institusi governans bandar dan bagaimana hubungan PBT dengan stakeholders di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Analisis data deskriptif mengenai hubungan stakeholders dengan PBT adalah penting untuk mengkaji analisis data inferensi KGB dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Jadual 5.5 menunjukkan hubungan stakeholders dengan PBT di kawasan kajian.

Seramai 88.25 peratus responden yang ditemubual pernah berurusan dengan PBT. Manakala seramai 74.29 peratus responden bersetuju PBT di kawasan mereka terlibat secara langsung atau tidak langsung dengan aktiviti-aktiviti yang dianjurkan oleh penduduk. Seramai 63.17 peratus responden berpuashati dengan mutu perkhidmatan yang disediakan oleh PBT di kawasan mereka. Ini menunjukkan mutu perkhidmatan PBT sama ada di perkhidmatan kaunter, pengeluaran lesen, kelulusan pelan atau sistem penyampaiannya adalah memuaskan. Walau bagaimanapun seramai 36.83 peratus responden masih lagi tidak berpuashati dengan mutu perkhidmatan PBT.

Ini jelas menunjukkan masih banyak lagi aspek perkhidmatan PBT dan

hubungan PBT dengan stakeholders perlu diperbaiki.

Kajian ini juga melihat hubungan antara PBT dengan stakeholders. Dalam menjayakan Agenda 21 pihak PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur aktif menjalankan aktiviti sosial dan forum bersama stakeholders dalam mengeratkan hubungan dan mereka bebas mengemukakan isu-isu yang berkaitan di kawasan mereka. Hasil kajian ini menunjukkan bahawa seramai 74.29 peratus responden berpendapat PBT terlibat dengan berbagai aktiviti bersama penduduk di kawasan mereka. Kerjasama stakeholders dan PBT terhadap Agenda 21 juga mendapat sambutan yang baik. Hasil analisis data deskriptif ini juga menunjukkan bahawa seramai 50.16 peratus responden bersetuju PBT sentiasa bertindak dan memberi maklumbalas awam

pantas di atas aduan masalah yang diberikan. PBT-PBT di

kawasan mereka sentiasa peka dengan aduan-aduan mengenai masalah infrastruktur dan isu-isu kejiranan di kawasan mereka. Namun begitu seramai 49.84 peratus responden masih lagi tidak berpuas hati dengan responsif PBT terhadap aduan-aduan mereka. Terdapat juga PBT yang tidak bertindak pantas di atas aduan-aduan mereka. ilangan aduan semakin bertambah setiap hari jika tidak diselesaikan secepat mungkin.


Kakitangan Sektor Awam Kakitangan Sektor Swasta Pertubuhan Sosial / NGO Bekerja Sendiri Ahli Politik Pelajar Universiti Surirumah Pesara Jumlah Peratusan

Stakeholders Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur (n = 315)

Hubungan stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dengan PBT

73 118 14

16 31 16 0 10 278 88.25

15

0

0 0 0 18 0 37 11.75

Ya

4

Tidak

Pernahkah Berurusan dengan PBT

3 0 0 18 0 134 42.54

12

65

36

Tidak

13 31 16 0 10 181 57.46

2

68

41

Ya

Pernahkah Membuat Sebarang Aduan Kepada PBT?

7 8 0 18 0 157 49.84

12

71

41

Tidak

9 23 16 0 10 158 50.16

2

62

36

Ya

Adakah PBT Bertindak Pantas pada Aduan Anda?

14 1 1 0 9 81 25.71

2

49

5

Tidak

2 30 15 18 1 234 74.29

12

84

72

Ya

Adakah PBT terlibat dengan Aktiviti di Kawasan Anda?

9 19 5 7 9 116 36.83

6

40

21

7 12 11 11 1 199 63.17

8

93

56

Adakah Berpuashati Dengan Mutu Perkhidmatan PBT? Tidak Ya

278 425 38 47 127 74 83 32 1050 69.03

240 32 33 28 6 7 18 471 30.97

Ya 107

Tidak

Jumlah

HUBUNGAN STAKEHOLDERS DI WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR DENGAN PBT

Jadual 5.5

234

234


235

5.2.2

Aras Kepentingan dan Keefisienan Elemen Governans Bandar serta Daya Persaingan Ekonomi Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur

Berdasarkan kepada profil stakeholders di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur, analisis data deskriptif mengenai pendapat dan pandangan stakeholders ke atas penilaian aras kepentingan dan KGB mengenai DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur telah dijalankan. Penentuan aras kepentingan dan KGB ini oleh responden adalah menggunakan skala ordinal. Menurut Chua (2008), cara yang lebih bermakna bagi melaporkan data skala ordinal adalah dengan melaporkan nilai median. Walau bagaimanapun data yang dikumpul terus dari responden adalah data mentah. Datadata mentah mengenai pandangan responden mengenai tahap kepentingan dan KGB, DPE wilayah-bandar raya serta senario pembangunan wilayah-bandar Kuala Lumpur telah ditransformasikan dari skala ordinal (skala Likert) menjadi skala interval yang digunakan bagi analisis data inferensi seterusnya.

Menurut Riduwan (2007) data ordinal ini boleh ditransformasikan ke bentuk data interval dengan menggunakan kaedah MSI sepertimana yang diperjelaskan pada Bab 3. Dengan kaedah SPSS di bawah menu transform satu operasi compute telah digunakan untuk mengubah label dan tahap kepentingan serta KGB yang disesuaikan dengan data inverval yang ditransformasikan. Fungsi operasi ini dapat membantu kajian ini dalam memahami ciri-ciri data yang sesuai untuk dianalisis yang boleh mengenaralisasi keseluruhan sampel tersebut (Chua 2008). Data baru ini memberikan skor min baru yang digunakan untuk menganalisis data inferensi yang dibincangkan dalam bahagian berikutnya. Analisis dilakukan dengan berpandukan seperti di atas dan nilainya dirank dari tinggi ke rendah, nilai yang besar adalah mewakili tahap efisien dan nilai yang kecil adalah tidak efisien.

Menurut Ghosh dan Jintana Pakanot (2004) analisis skor min sahaja tidak mencukupi untuk menentukan ranking keseluruhan kerana tidak menunjukkan hubungan antara faktor dan pembolehubah sebenarnya. Maka analisis lain seperti MANOVA, kolerasi Pearson dan regresi pelbagai perlu dalam pengukuran data yang relevan untuk menghasilkan analisis data inferensi yang baik. Keputusan analisis ini oleh menjawab persoalan-persoalan dan objektif-objektif kajian. Analisis deskriptif


236

bagi nilai skor min ini juga cuba menjawab persoalan utama kajian iaitu apakah pendapat dan pandangan stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengenai kepentingan dan KGB yang diamalkan oleh PBT? Namun begitu untuk menguatkan jawapan kepada persoalan utama kajian ini, penyelidikan ini juga menjawab beberapa soalan yang berkaitan dengannya antaranya i.

Apakah benar pendapat dan pandangan stakeholders di wilayah-bandar raya

Kuala Lumpur mengenai kepentingan dan KGB boleh mempengaruhi peningkatan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur? ii.

Elemen-elemen KGB manakah menurut pandangan stakeholders telah

mencapai tahap kepentingan dan keefisienan yang tinggi atau rendah di wilayahbandar raya Kuala Lumpur? dan iii.

Pada pendapat stakeholders di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur, PBT

manakah yang telah mencapai tahap KGB yang baik dan mampu meningkatkan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur?

Analisis kajian di bahagian ini terbahagi kepada 3 penilaian utama iaitu pertama analisis tahap kepentingan dan keefisienan oleh responden sebagai stakeholders terhadap KGB. Kedua analisis responden terhadap DPE wilayah-bandar raya dan ketiga analisis responden terhadap pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Analisis tentang KGB menunjukkan bahawa sepuluh (10) elemen KGB adalah dilihat penting oleh stakeholders. Faktor ini adalah wajar dan seperti yang diharapkan oleh stakeholders terutamanya sektor swasta dan pelabur asing

agar

benar-benar wujud KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Pada peringkat analisis data deskriptif profil responden wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengenai persepsi mereka mengenai tahap KGB PBT masih belum dapat membuktikan hubungan KGB

dalam meningkatkan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Peringkat seterusnya analis taburan normaliti data untuk tujuan analisis data inferensi. Manakala Jadual 5.6 dan Jadual 5.7 pula menunjukkan perbandingan label dan tahap kepentingan serta KGB di kawasan kajian mengikut PBT sebelum dan selepas tranformasi data. Lampiran B hingga Lampiran G menunjukkan nilai median dan skor min kepentingan serta KGB di kawasan kajian mengikut PBT.


DBKL Penting Efisien

MBPJ Penting Efisien

Sangat penting / efisien

Penting / efisien

5 5 4.5 5 5 5 5 5 5 5

5

4 4 3 3.5 3 4 4 4 4 3.5

4

Kurang penting / efisien

4.5

Tidak penting / efisien

3.5

3

3.5

4 4

4

3 3

3

4

3.5

4

MPSJ Penting Efisien

4

MBSA Penting Efisien

5

5

4.5

5 5

5

5 5

4

5

4

5

3

3

3

3 3.5

3

3 3

3

3

3

3.5

MPK Penting Efisien

3.75

4

3

3 3

3.5

3 3

3

4

3

4

Sangat tidak penting / efisien

4.5

5

4.5

5 5

5

5 5

4.5

5

4

4.5

MPSp Penting Efisien

Ringkasan nilai median kepentingan dan KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya mengikut PBT mengikut data ordinal skala likert

Penyertaan 4.5 4 4.5 4 5 Awam Ketelusan 4 3 4 4 5 Undang5 4 5 4 5 undang Maklumbalas 5 3.5 4 4 4.5 awam 5 3 5 3.5 5 Suararamai 5 3 5 3 5 Kesamarataan Perkhidmatan 5 3.5 5 4 5 PBT 5 3 5 4 5 Akauntabiliti 5 3.5 5 4 5 Kesejahteraan Wawasan 5 3 5 4 5 Strategi Daya 5 4 5 4 5 Persaingan Ekonomi Pembangunan Wilayah5 4 5 4 5 Bandar Raya Kuala Lumpur Nota : Aras kepentingan dan KGB berdasarkan nilai skor median

Pembolehubah

Jadual 5.6

237

237


DBKL Penting Efisien

MBPJ Penting Efisien

Tinggi

Sederhana

Rendah

54.00 68.13 57.69 54.63 28.24 60.91 111.65 51.07 66.07 62.69 124.30

99.26

51.67 46.82 42.71 21.03 44.92 89.41 40.49 54.88 53.10 102.41

82.71

79.85

97.76

49.96

38.35 50.96

85.63

20.02 43.41

41.48

46.09

51.11

42.13

MPSJ Penting Efisien

43.20

MBSA Penting Efisien

100.32

125.58

61.96

51.83 65.55

110.55

28.00 60.28

54.34

60.17

67.13

53.98

75.53

92.66

44.06

35.17 46.38

79.60

19.09 41.83

38.62

43.89

48.75

38.64

MPK Penting Efisien

98.36

126.12

61.26

50.72 65.66

111.66

28.22 60.90

55.22

58.72

66.40

52.86

78.22

95.10

46.56

36.00 46.42

81.06

19.40 42.66

39.54

45.64

48.74

40.26

MPSp Penting Efisien

Ringkasan nilai skor min kepentingan dan KGB,DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya mengikut PBT berdasarkan MSI

Penyertaan 53.80 40.15 53.31 43.46 54.82 Awam Ketelusan 66.96 50.29 66.04 52.63 69.31 Undang59.33 44.62 57.87 49.04 58.l8 undang Maklumbalas 55.58 39.95 54.06 44.06 54.76 awam 28.51 19.71 27.56 20.73 28.57 Suararamai 43.38 59.77 45.42 61.61 Kesamarataan 61.29 Perkhidmatan 112.82 82.18 109.98 87.37 112.73 PBT 51.44 36.40 51.13 40.52 51.59 Akauntabiliti 47.16 65.83 52.69 66.96 Kesejahteraan 66.27 Wawasan 63.09 47.42 62.27 50.31 63.08 Strategi Daya 127.89 96.64 123.40 99.19 124.96 Persaingan Ekonomi Pembangunan WilayahBandar Raya 100.24 79.18 99.96 82.10 99.57 Kuala Lumpur Nota : Aras kepentingan dan KGB berdasarkan nilai skor min

Pembolehubah

Jadual 5.7

238

238


239

Berdasarkan kepada Jadual 5.8 di atas, stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur berpendapat bahawa min skor tahap elemen KGB, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT adalah 83.31. Stakeholders berpendapat bahawa PBT mampu memberikan melaksanakan KGB yang efisien. Namun begitu PBTperlu juga meningkatkan kerjasama dengan sektor swasta dan NGO yang lain agar sentiasa wujud keharmonian, kesejahteraan dan keselamatan di kawasan mereka. Ini secara langsung memberi keyakinan kepada pelabur asing untuk terus melabur di kawasan tersebut. Jadual 5.9 memperincikan lagi pendapat dan pandangan mengenai tahap kepentingan dan KGB, DPE wilayah-bandar raya dan pembangunan wilayah-bandar rayanya mengikut golongan stakeholders. Berdasarkan kepada analisis tersebut tidak banyak perbezaan tahap kepentingan dan KGB mengikut PBT. Jadual 5.8

Bil

Min keseluruhan tahap kepentingan dan keefisienan mengikut pendapat stakeholders

Elemen-elemen Governans Bandar

Penyertaan Awam Ketelusan Perlaksanaan Perancangan 3. Pembangunan dan Undang-undang 4. Maklumbalas awam 5. Berasaskan Suara Ramai 6. Kesamarataan Keberkesanan Pentadbiran 7. dan perkhidmatan PBT 8. Akauntabiliti 9. Kesejahteraan 10. Wawasan Strategik Min Elemen Governans Bandar Pembolehubah lain Daya persaingan ekonomi 1. wilayah-bandar raya Kuala Lumpur Pembangunan Wilayah2. Bandar Raya Kuala Lumpur 1. 2.

Skor Min Keseluruhan n = 315 Kepentinga Tahap Tahap n Keefisienan 53.58 68.39

Tinggi Tinggi

41.21 50.18

Sederhana Sederhana

59.37

Tinggi

46.11

Sederhana

53.93 28.39 61.17

Tinggi Tinggi Tinggi

43.08 20.45 42.88

Sederhana Sederhana Sederhana

112.14

Tinggi

83.31

Sederhana

51.03 65.26 61.80

Tinggi Tinggi Tinggi

34.19 49.48 47.76

Sederhana Sederhana Sederhana

61.51

Tinggi

458.657

Sederhana

125.03

Tinggi

95.90

Sederhana

100.15

Tinggi

77.62

Sederhana


70.12 60.75

57.36 29.25 62.38 117.56 50.81 67.38 61.13 630.62 63.06 124.68

97.06

50.29 38.71 32.29 17.00 33.71 66.86 32.29 42.57 39.71 389.29 38.93 81.57 58.71

66.14 63.57

54.86 28.14 59.71 109.29 52.57 59.29 58.14 604.71 60.47 132.14

101.29

Penunjuk

TInggi

Skor Min Penting

Sederhana

Skor Min Efisien

Rendah

53.88

35.86

53.00

Penyertaan 54.10 53.26 44.79 40.46 Awam Ketelusan 65.82 66.96 53.14 50.10 Perlaksanaan Perancangan Pembangunan 58.83 57.89 49.57 45.67 dan Undangundang Maklumbalas 56.10 55.01 44.23 40.20 awam Berasaskan 27.65 28.16 22.32 19.19 Suara Ramai Kesamarataan 61.30 59.77 49.77 43.13 Keberkesanan Pentadbiran dan 112.18 110.43 93.68 84.02 perkhidmatan PBT Akauntabiliti 52.90 50.77 41.97 37.55 Kesejahteraan 68.05 65.35 54.23 48.73 Wawasan 62.90 62.91 52.99 48.54 Strategik JUMLAH 619.83 610.51 506.69 457.59 â&#x2C6;&#x2018; MIN 61.98 61.05 50.67 45.76 Elemen KGB Daya persaingan 127.30 126.11 106.43 97.45 ekonomi Pembangunan Wilayah98.78 101.09 85.05 80.90 Bandar Raya Kuala Lumpur Nota : Aras kepentingan dan KGB berdasarkan nilai skor min

Elemen-elemen Governans Bandar (n=315)

76.38

91.38

41.81

418.07

45.63

34.00 40.44

77.13

38.44

19.19

37.94

44.86

43.56

36.88

BEKERJA SENDIRI Skor Skor Min Min Penting Efisien

PERTUBUHAN SOSIAL / NGO Skor Skor Min Min Penting Efisien

SEKTOR AWAM

SEKTOR SWASTA Skor Skor Min Min Penting Efisien

91.06

116.03

61.96

619.62

60.65

50.84 68.06

110.81

62.26

28.00

53.16

59.55

69.77

56.52

Skor Min Penting

67.94

79.68

38.59

385.91

41.16

29.32 45.48

66.52

33.26

16.45

33.94

37.68

45.52

36.58

Skor Min Efisien

AHLI POLITIK

104.69

124.06

61.70

617.02

63.13

50.63 65.31

114.69

62.63

29.69

52.50

56.88

67.18

54.38

Skor Min Penting

78.63

95.13

47.55

475.51

48.19

40.25 51.63

81.31

43.88

20.25

44.25

47.00

55.31

43.44

Skor Min Efisien

PELAJAR

104.11

124.33

61.77

617.73

63.61

50.39 65.83

114.56

62.61

29.56

52.17

57.06

67.33

54.61

Skor Min Penting

77.17

91.72

46.91

469.01

45.72

38.56 50.06

78.56

42.11

19.50

52.56

45.50

54.00

42.44

Skor Min Efisien

SURI RUMAH

103.12

125.60

600.4 60.04

61.90

49.30 62.80

107.60

58.70

26.70

50.30

60.40

73.80

48.90

Skor Min Penting

96.20

123.80

566.98 56.70

60.10

19.58 62.70

118.4

58.70

29.70

59.20

59.90

49.50

49.20

Skor Min Efisien

PESARA

Jadual 5.9 Profil tahap kepentingan dan KGB, DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dan pembangunan wilayah-bandar Kuala Lumpur mengikut pendapat stakeholders

240

240


241

Walau bagaimanapun tahap kepentingan dan KGB di MBSA adalah antara tertinggi mengikut pendapat stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Skor min kepentingan governans bandar yang tertinggi oleh MBSA adalah 62.16 dan skor min KGB pula adalah 48.82. Walau bagaimanapun stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur berpendapat tahap kepentingan (skor min = 127.89) dan keefisienan (skor min = 96.64) DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah tinggi di kawasan DBKL. Ini mungkin disebabkan oleh peranan fungsian arahan dan kawalan Bandaraya Kuala Lumpur di bawah DBKL serta ibunegara Malaysia menjadikan tarikan utama pelabur asing untuk terus melabur di kawasan ini. Namun begitu tahap keefisienan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang paling tinggi adalah kawasan MBSA. Ini mungkin ada perkaitan antara KGB yang tinggi oleh MBSA boleh mempengaruhi DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di kawasan ini.

Dari aspek pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur, stakeholders berpendapat bahawa MPK mempunyai tahap kepentingan pembangunan wilayahbandar Kuala Lumpur dengan nilai skor min 100.32. Ini mungkin disebabkan kepentingan faktor dan peranan Pelabuhan Klang di bawah MPK sebagai pintu masuk utama negara telah menarik minat ramai pelabur melabur di MPK. Namun begitu dari segi keefisienan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur kawasan MBSA telah menarik perhatian stakeholders dengan nilai skor min keefisienan 82.71. Ini mungkin adalah perkaitan dengan tahap KGB yang baik di kawasan MBSA. Rajah 5.1 menunjukkan profil elemen-elemen KGB mengikut PBT wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Manakala Rajah 5.2 pula menunjukkan nilai skor min kepentingan dan KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT.

Berdasarkan tiga aras skor min kepentingan dan keefisienan kajian ini, mendapati bahawa skor min kepentingan governans bandar keseluruhan elemen governans bandar yang diharapkan oleh stakeholders di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah 61.51. Ini menunjukkan bahawa kesemua elemen governans bandar mempunyai pengaruh yang penting kepada KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Hasil analisis kepentingan turut menunjukkan ramai stakeholders berpendapat bahawa keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT (skor min kepentingan = 112.14) dan aspek ketelusan (skor min kepentingan = 68.39) dalam


242

Rajah 5.1

Profil keefisienan elemen-elemen governans bandar mengikut PBT wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

Rajah 5.2

Profil skor min kepentingan dan KGB, DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT


243

elemen governans bandar adalah faktor yang paling penting dan amat diperlukan dalam menentukan minat pelabur asing dan tempatan melabur di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dan terus meningkatkan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Walau bagaimanapun skor min kepentingan dan keefisienan berasaskan suara ramai dalam elemen governans bandar yang paling rendah iaitu 28.39 (skor min kepentingan) elemen ini perlu diberi perhatian sebagai asas hubungan antara pihak awam dan swasta dalam menentukan keputusan.

Berbanding

tahap kepentingan, purata tanggapan tahap keefisienan

stakeholders terhadap elemen KGB adalah sederhana sahaja (skor min = 45.87). Antara sepuluh (10) elemen KGB, stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur berpendapat KGB dalam keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT dengan skor min keefisienan = 83.31 merupakan perkara utama dalam KGB. Ini diikuti aspek ketelusan dalam KGB dengan skor min keefisienan = 50.18. Walau bagaimanapun skor min keefisienan berasaskan suara ramai dalam elemen KGB yang paling rendah iaitu dan 20.45 (skor min keefisienan) elemen ini perlu diberi perhatian sebagai asas hubungan antara pihak awam dan swasta dalam menentukan keputusan bersama.

Ini menunjukkan bahawa secara keseluruhannya purata KGB menurut pandangan stakeholders di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur masih belum memenuhi tahap keefisienan yang diharapkan. Stakeholders di wilayah-bandar raya Kuala

Lumpur

masih

mengharapkan

PBT-PBT

di

kawasan

kajian

terus

melipatgandakan usaha KGB di kawasan PBT mereka. Isu karenah birokrasi dalam pentadbiran dan perkhidmatan PBT perlu diberi perhatian serius. Amalan-amalan KGB juga perlu ditambahbaik dan digalakkan hingga peringkat akar-umbi. Prinsip bottom-up mesti terus diamalkan oleh PBT. Hasil kajian seterusnya menjawab persoalan kajian, PBT manakah yang telah mencapai tahap kepentingan dan KGB tinggi yang boleh mempengaruhi DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Walaupun skor min KGB hanya persepsi stakeholders sahaja, ini masih belum cukup untuk membukti perhubungan dan pengaruhnya ke atas DPE wilayahbandar raya Kuala Lumpur. Maka dengan itu beberapa ujian analisis data inferensi seperti analisis korelasi Pearson dan regresi berbagai perlu dijalankan.


244

5.2.3

Analisis Taburan Normaliti Kepentingan dan Keefisienan Governans Bandar dan Daya Persaingan Ekonomi Wilayah di Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur Mengikut Pihak Berkuasa Tempatan

Bahagian ini melaporkan keputusan analisis statistik inferensi yang menunjukkan nilai min, sisihan piawaian dan pencongan (skewness) bagi duabelas (12) pembolehubah di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Sepuluh (10) pembolehubah bebas untuk elemenelemen KGB dan dua (2) pembolehubah bersandar untuk DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Bahagian ini adalah penting sebelum analisis data inferensi selanjutnya dijalankan. Penilaian skor min ini dalam kajian ini digunakan untuk mengukur kecenderungan pusat dengan menggunakan satu nilai untuk mewakili satu set data. Skor min dalam kajian ini digunakan untuk menilai tahap kepentingan dan keefisienan pembolehubah bebas untuk elemen-elemen KGB dan pembolehubah bersandar untuk DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Sisihan piawai dalam kajian ini menghuraikan keserakan pembolehubah iaitu sama ada nilai-nilai dalam suatu kumpulan data berjauhan atau berdekatan antara satu sama lain. Pencongan (skewness) yang digunakan dalam kajian ini merupakan nilai berangka yang boleh memberi maklumat mengenai taburan data yang diperolehi daripada sampel kajian sama ada normal, pencong positif atau pencong negatif. Nilai kepencongan bagi taburan normal ialah sifar. Walau bagaimanapun, jika sesuatu taburan data mempunyai nilai kepencongan yang berada dalam julat -1 hingga +1, taburan data tersebut boleh dianggap normal (Hair, Anderson, Tatham & Black 2008). Menurut pandangan stakeholders di setiap PBT elemen-elemen KGB dalam kajian ini adalah penting untuk meningkat tetapi dari segi amalan governans bandar di PBT masih lagi kurang efisien dan perlu meningkatkan usaha memperbaiki amalan KGB.

Jadual 5.10 hingga Jadual 5.15 menunjukkan nilai skor min, sisihan piawaian dan pencongan (skewness) bagi elemen-elemen KGB dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut enam (6) kawasan PBT yang terlibat dalam kajian ini. Hasil keputusan keseluruhan ujian ini bagi elemen-elemen KGB dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT adalah normal. Maka dengan itu ujian-ujian inferensi yang selanjutnya boleh dijalankan untuk menganalisis perhubungan antara pembolehubah-pembolehubah dalam kajian ini.


245

a.

Dewan Bandaraya Kuala Lumpur (DBKL)

Jadual 5.10 menunjukkan bahawa semua pengukuran kepentingan elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di DBKL memperolehi nilai min melebihi 53 daripada julat 51 hingga 75 dan melebihi 112 daripada julat 96 ke atas. Keputusan ini menunjukkan bahawa stakeholders di kawasan DBKL bersetuju bahawa elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah penting bagi pembangunan DBKL. Keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT merupakan perkara penting dalam elemen KGB. Namun begitu pengukuran elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah berbeza di mana kurang nilai min 50 daripada julat antara 21 hingga 50.

Ini jelas menunjukkan bahawa amalan governans bandar di DBKL masih lagi kurang efisien. Walau bagaimanapun keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT menurut pendapat stakeholders DBKL berada pada tahap sederhana efisien. Selain daripada itu kepentingan nilai sisihan piawai bagi duabelas (12) pembolehubah ini menunjukkan serakan data yang besar kerana kesemua nilai sisihan piawai yang diperolehi adalah lebih daripada nilai 5. Begitu juga keefisienan nilai sisihan piawai bagi pembolehubah menunjukkan serakan data yang besar dan jauh dari nilai skor min dalam taburannya kerana kesemua nilai sisihan piawai lebih daripada 7. Di samping itu, nilai kepentingan pencongan (skewness) yang diperolehi oleh sepuluh (10) pembolehubah bebas kajian adalah kurang daripada 1.00.

Begitu juga nilai keefisienan pencongan (skewness) pembolehubah bebas kajian adalah kurang daripada 1.00. Ini menandakan taburan data yang diperolehi menghampiri taburan normal (De Vaus 2002 dan 2004). Menurut Bluman (2007) nilai pencongan yang bertanda negatif yang diperolehi oleh pembolehubah masih lagi dianggap taburan normal. Maka dengan itu, aspek-aspek kepentingan dan KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya di DBKL menunjukkan pembolehubahpembolehubah tersebut terpencong sedikit ke arah negatif tetapi masih lagi dianggap taburan normal. Maka dengan itu hasil ujian normaliti ini, analisis data inferensi yang berkaitan untuk ujian-ujian lain boleh dijalankan.


246

Jadual 5.10

Profil KGB dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBTâ&#x20AC;&#x201C; DBKL DEWAN BANDARAYA KUALA LUMPUR (n = 55)

PEMBOLEHUBAH

KEPENTINGAN

KEEFISIENAN Sisihan

Pencongan

Piawai

(Skewness)

40.15

8.02

- 0.013

- 0.497

50.29

9.60

- 0.604

5.77

- 0.471

44.62

11.28

- 0.544

55.58

5.22

- 0.231

39.95

9.99

- 0.497

28.51

2.16

- 0.095

19.71

4.79

- 0.365

61.29

4.48

- 0.990

43.38

10.47

- 0.105

112.82

9.02

- 0.142

82.18

15.57

- 0.899

51.44

4.55

- 0.241

36.40

9.11

- 0.362

66.27 6.59 Kesejahteraan Wawasan 63.09 10.32 Strategik PEMBOLEHUBAH BERSANDAR Daya persaingan ekonomi 127.89 10.56 wilayah-bandar raya Kuala Lumpur Pembangunan Wilayah-Bandar 100.24 7.93 Raya Kuala Lumpur

- 0.580

47.16

10.96

- 0.432

- 0.987

47.42

10.32

- 0.847

- 0.782

96.64

18.18

- 0.226

- 0.789

79.18

15.10

- 0.393

Pembolehubah Bebas (KGB) Penyertaan Awam Ketelusan Perlaksanaan Perancangan Pembangunan dan Undangundang Maklumbalas awam Berasaskan Suara Ramai Kesamarataan Keberkesanan Pentadbiran dan perkhidmatan PBT Akauntabiliti

Sisihan

Pencongan

Piawai

(Skewness)

53.80

5.06

- 0.147

66.96

6.51

59.33

Skor Min

Skor Min


247

b.

Majlis Bandaraya Petaling Jaya (MBPJ)

Keputusan Jadual 5.11 ini menunjukkan bahawa stakeholders MBPJ bersetuju bahawa elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah penting bagi pembangunan MBPJ. Semua pengukuran kepentingan elemenelemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di MBPJ memperolehi nilai min melebihi 53 daripada julat 51 hingga 75 dan melebihi 100 daripada julat 96 ke atas. Keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT merupakan perkara penting dalam elemen KGB. Namun begitu pengukuran elemenelemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah berbeza di mana kurang nilai min 50 daripada julat antara 21 hingga 50.

Keputusan jadual ini menunjukkan bahawa amalan KGB di MBPJ masih lagi kurang di tahap sederhana. Walau bagaimanapun keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT menurut pendapat stakeholders MBPJ berada pada tahap sederhana efisien. Selain daripada itu kepentingan nilai sisihan piawai bagi duabelas (12) pembolehubah ini menunjukkan serakan data yang besar kerana kesemua nilai sisihan piawai yang diperolehi adalah lebih daripada nilai 5. Begitu juga keefisienan nilai sisihan piawai bagi pembolehubah menunjukkan serakan data yang besar dan jauh dari nilai skor min dalam taburannya kerana kesemua nilai sisihan piawai lebih daripada 7. Di samping itu, nilai kepentingan pencongan (skewness) yang diperolehi oleh sepuluh (10) pembolehubah bebas kajian adalah kurang daripada 1.00.

Taburan data bagi pembolehubah yang diperolehi menghampiran taburan normal. Ini adalah kerana nilai keefisienan pencongan (skewness) pembolehubah bebas kajian adalah kurang daripada 1.00. Namun begitu, nilai pencongan yang bertanda negatif yang diperolehi oleh pembolehubah masih lagi dianggap taburan normal. Maka dengan itu, pembolehubah-pembolehubah aspek-aspek kepentingan dan pada elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di MBPJ masih lagi dianggap taburan normal walaupun terpencong sedikit ke arah negatif. Keputusan taburan normal ini boleh membantu analisis data inferensi yang lain. Maka dengan itu hasil daripada ujian normaliti ini, analisis data inferensi untuk ujian-ujian lain boleh dijalankan.


248

Jadual 5.11

Profil KGB dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBTâ&#x20AC;&#x201C; MBPJ

PEMBOLEHUBAH

Pembolehubah Bebas (KGB) Penyertaan Awam Ketelusan Perlaksanaan Perancangan Pembangunan dan Undangundang Maklumbalas awam Berasaskan Suara Ramai Kesamarataan Keberkesanan Pentadbiran dan perkhidmatan PBT Akauntabiliti Kesejahteraan Wawasan Strategik

MAJLIS BANDARAYA PETALING JAYA (n = 52) KEPENTINGAN Sisihan

Pencongan

Piawai

(Skewness)

53.31

4.80

0.069

66.04

6.64

57.87

KEEFISIENAN Sisihan

Pencongan

Piawai

(Skewness)

43.46

8.14

- 0.980

- 0.352

52.63

11.72

- 0.687

5.73

- 0.671

49.04

10.84

- 0.787

54.06

4.24

- 0.564

44.06

10.99

- 0.777

27.56

2.57

- 0.595

20.73

5.75

- 0.589

59.77

5.13

- 0.585

45.42

11.26

- 0.767

109.98

8.85

- 0.124

87.37

18.93

- 0.381

51.13 65.83

4.30 4.69

- 0.996 - 0.403

40.52 52.69

8.99 12.24

- 0.983 - 0.708

62.27

5.99

- 0.458

50.31

11.41

- 0.437

- 0.484

99.19

19.40

- 0.621

- 0.931

82.10

14.60

- 0.332

Skor Min

PEMBOLEHUBAH BERSANDAR Daya persaingan ekonomi 123.40 12.62 wilayah-bandar raya Kuala Lumpur Pembangunan Wilayah-Bandar 99.96 9.51 Raya Kuala Lumpur

Skor Min


249

c.

Majlis Bandaraya Shah Alam (MBSA)

Semua nilai skor min kepentingan elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di MBSA memperolehi nilai min melebihi 53 daripada julat 51 hingga 75 dan melebihi 112 daripada julat 96 ke atas. Jadual 5.12 menunjukkan bahawa bahawa stakeholders di kawasan MBSA bersetuju bahawa elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah penting bagi pembangunan MBSA. Stakeholders MBSA juga berpendapat keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT merupakan perkara penting dalam elemen KGB. Namun begitu nilai skor min elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah berbeza di mana kurang nilai min 50 daripada julat antara 21 hingga 50.

Ini jelas menunjukkan bahawa amalan KGB di MBSA masih lagi kurang efisien. Namun begitu, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT menurut pendapat stakeholders MBSA berada pada tahap sederhana efisien dengan nilai skor min 89.41. Selain daripada itu kepentingan nilai sisihan piawai bagi duabelas (12) pembolehubah ini menunjukkan serakan data yang besar kerana kesemua nilai sisihan piawai yang diperolehi adalah lebih daripada nilai 5. Begitu juga keefisienan nilai sisihan piawai bagi pembolehubah menunjukkan serakan data yang besar dan jauh dari nilai skor min dalam taburannya kerana kesemua nilai sisihan piawai lebih daripada 7. Di samping itu, nilai kepentingan pencongan (skewness) yang diperolehi oleh sepuluh (10) pembolehubah bebas kajian adalah kurang daripada 1.00.

Nilai keefisienan pencongan (skewness) pembolehubah bebas kajian adalah kurang daripada 1.00. Ini menandakan taburan data yang diperolehi menghampiri taburan normal. Nilai pencongan yang bertanda negatif yang diperolehi oleh pembolehubah masih lagi dianggap taburan normal. Maka dengan itu, aspek-aspek kepentingan dan elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di MBSA menunjukkan pembolehubah-pembolehubah tersebut terpencong sedikit ke arah negatif tetapi masih lagi dianggap taburan normal. Maka dengan itu hasil daripada ujian normaliti ini, analisis data inferensi yang berkaitan untuk ujian-ujian lain boleh dijalankan untuk mendapatkan keputusan yang lebih jitu.


250

Jadual 5.12

Profil KGB dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBTâ&#x20AC;&#x201C; MBSA

PEMBOLEHUBAH

Pembolehubah Bebas (KGB) Penyertaan Awam Ketelusan Perlaksanaan Perancangan Pembangunan dan Undangundang Maklumbalas awam Berasaskan Suara Ramai Kesamarataan Keberkesanan Pentadbiran dan perkhidmatan PBT Akauntabiliti Kesejahteraan Wawasan Strategik

MAJLIS BANDARAYA SHAH ALAM (n = 51) KEPENTINGAN Sisihan

Pencongan

Piawai

(Skewness)

54.82

4.84

- 0.403

69.31

5.84

58.18

KEEFISIENAN Sisihan

Pencongan

Piawai

(Skewness)

43.20

8.93

- 0.353

- 0.735

51.67

13.98

- 0.371

5.96

- 0.395

46.82

11.33

- 0.622

54.76

4.04

- 0.193

42.71

12.12

- 0.489

28.57

2.19

- 0.351

21.03

5.60

- 0.182

61.61

4.50

- 0.113

44.92

13.40

- 0.342

112.73

8.84

- 0.937

89.41

22.17

- 0.056

51.59 66.96

4.36 4.38

- 0.828 - 0.446

40.49 54.88

11.15 12.04

- 0.293 - 0.251

63.08

8.15

- 0.129

53.10

10.48

- 0.437

- 0.216

102.41

21.97

0.076

- 0.953

82.71

16.72

- 0.726

Skor Min

PEMBOLEHUBAH BERSANDAR Daya persaingan ekonomi 124.96 15.99 wilayah-bandar raya Kuala Lumpur Pembangunan Wilayah-Bandar 99.57 14.35 Raya Kuala Lumpur

Skor Min


251

d.

Majlis Perbandaran Subang Jaya (MPSJ)

Keputusan Jadual 5.13 menunjukkan bahawa stakeholders MPSJ bersetuju bahawa elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah penting bagi pembangunan di kawasan MPSJ. Hasil jadual ini menunjukkan bahawa semua pengukuran kepentingan elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di MPSJ memperolehi nilai min melebihi 53 daripada julat 51 hingga 75 dan melebihi 112 daripada julat 96 ke atas. Keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT oleh MPSJ merupakan antara perkara penting dalam elemen kepentingan governans bandar dengan nilai skor min 111.65. Namun begitu nilai skor min elemen-elemen KGB menunjukkan bahawa amalan governans bandar di MPSJ masih lagi kurang efisien. Jadual ini menunjukkan bahawa DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah berbeza di mana kurang nilai min 50 daripada julat antara 21 hingga 50.

Walau bagaimanapun keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT menurut pendapat stakeholders MPSJ berada pada tahap sederhana efisien dengan nilai skor min 85.63. Selain daripada itu kepentingan nilai sisihan piawai bagi duabelas (12) pembolehubah ini menunjukkan serakan data yang besar kerana kesemua nilai sisihan piawai yang diperolehi adalah lebih daripada nilai 5. Begitu juga keefisienan nilai sisihan piawai bagi pembolehubah menunjukkan serakan data yang besar dan jauh dari nilai skor min dalam taburannya kerana kesemua nilai sisihan piawai lebih daripada 7. Di samping itu, nilai kepentingan pencongan (skewness) yang diperolehi oleh sepuluh (10) pembolehubah bebas kajian adalah kurang daripada 1.00.

Aspek-aspek pembolehubah-pembolehubah kepentingan dan elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya di MPSJ dianggap taburan normal kerana nilai keefisienan pencongan (skewness) pembolehubah bebas kajian adalah kurang daripada 1.00. Menurut Bluman (2007) nilai pencongan yang bertanda negatif yang diperolehi oleh pembolehubah juga masih lagi dianggap taburan normal. Maka dengan kajian inferensi lain boleh dijalankan untuk mengkaji perhubungan antara pembolehubah. Maka dengan itu hasil daripada ujian normaliti ini, analisis data inferensi untuk ujian-ujian lain boleh dijalankan untuk keputusan yang lebih jitu.


252

Jadual 5.13

Profil KGB dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT â&#x20AC;&#x201C; MPSJ

PEMBOLEHUBAH Pembolehubah Bebas (KGB)

Penyertaan Awam Ketelusan Perlaksanaan Perancangan Pembangunan dan Undangundang Maklumbalas awam Berasaskan Suara Ramai Kesamarataan Keberkesanan Pentadbiran dan perkhidmatan PBT Akauntabiliti Kesejahteraan Wawasan Strategik

MAJLIS PERBANDARAN SUBANG JAYA ( n = 54) KEPENTINGAN

KEEFISIENAN Sisihan

Pencongan

Piawai

(Skewness)

42.13

8.86

- 0.411

- 0.845

51.11

13.50

- 0.293

6.01

- 0.379

46.09

11.03

- 0.488

54.63

4.34

- 0.671

41.48

11.58

- 0.307

28.24

2.44

- 0.244

20.02

5.94

- 0.018

60.91

4.81

- 0.179

43.41

12.70

- 0.263

111.65

9.25

- 0.325

85.63

20.69

- 0.109

51.07 66.07

4.75 5.29

- 0.794 - 0.403

38.35 50.96

10.55 13.24

- 0.847 - 0.215

62.69

7.48

- 0.951

49.96

12.05

- 0.733

- 0.989

97.76

22.19

- 0.072

- 0.913

79.85

17.36

- 0.634

Sisihan

Pencongan

Piawai

(Skewness)

54.00

4.72

- 0.198

68.13

6.41

57.69

Skor Min

PEMBOLEHUBAH BERSANDAR Daya persaingan ekonomi 124.30 15.26 wilayah-bandar raya Kuala Lumpur Pembangunan Wilayah-Bandar 99.26 13.13 Raya Kuala Lumpur

Skor Min


253

e.

Majlis Perbandaran Klang (MPK)

Keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT merupakan perkara penting dalam elemen KGB. Walau bagaimanapun pengukuran keefisienan elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah berbeza di mana kurang nilai min 50 daripada julat antara 21 hingga 50. Keputusan Jadual 5.14 skor nilai min kepentingan pembolehubah menunjukkan bahawa stakeholders MPK bersetuju bahawa elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah penting bagi pembangunan MPK. Ini menunjukkan bahawa semua pengukuran kepentingan elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di MPK memperolehi nilai min melebihi 53 daripada julat 51 hingga 75 dan melebihi 112 daripada julat 96 ke atas.

Selain daripada itu kepentingan nilai sisihan piawai bagi duabelas (12) pembolehubah ini menunjukkan serakan data yang besar kerana kesemua nilai sisihan piawai yang diperolehi adalah lebih daripada nilai 5. Ini jelas menunjukkan bahawa amalan governans bandar di MPK masih lagi kurang efisien. Namun begitu, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT menurut pendapat stakeholders MPK berada pada tahap sederhana efisien dengan nilai skor min 79.60. Begitu juga keefisienan nilai sisihan piawai bagi pembolehubah menunjukkan serakan data yang besar dan jauh dari nilai skor min dalam taburannya kerana kesemua nilai sisihan piawai lebih daripada 7. Di samping itu, nilai kepentingan pencongan (skewness) yang diperolehi oleh sepuluh (10) pembolehubah bebas kajian adalah kurang daripada 1.00.

Begitu juga nilai keefisienan pencongan (skewness) pembolehubah bebas kajian adalah kurang daripada 1.00. Ini menandakan taburan data yang diperolehi menghampiri taburan normal. Nilai pencongan yang bertanda negatif yang diperolehi oleh pembolehubah masih lagi dianggap taburan normal. Maka dengan itu, aspekaspek kepentingan dan keefisienan

pada elemen-elemen

pembangunan

Kuala

wilayah-bandar

raya

Lumpur

di

KGB, MPK

DPE

dan

menunjukkan

pembolehubah-pembolehubah tersebut terpencong sedikit ke arah negatif tetapi masih lagi dianggap taburan normal. Maka dengan itu hasil daripada ujian normaliti ini, analisis data inferensi untuk ujian-ujian lain boleh dijalankan dalam kajian ini.


254

Jadual 5.14

Profil KGB dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT â&#x20AC;&#x201C; MPK

PEMBOLEHUBAH

Pembolehubah Bebas (KGB) Penyertaan Awam Ketelusan Perlaksanaan Perancangan Pembangunan dan Undangundang Maklumbalas awam Berasaskan Suara Ramai Kesamarataan Keberkesanan Pentadbiran dan perkhidmatan PBT Akauntabiliti Kesejahteraan Wawasan Strategik

MAJLIS PERBANDARAN KLANG (n = 53) KEPENTINGAN

KEEFISIENAN Sisihan

Pencongan

Piawai

(Skewness)

38.64

8.71

- 0.808

- 0.432

48.75

10.09

- 0.371

5.51

- 0.935

43.89

11.00

- 0.268

54.34

4.97

- 0.472

38.62

10.49

- 0.079

28.00

2.60

- 0.960

19.09

5.22

- 0.036

60.28

4.84

- 0.965

41.83

10.48

- 0.108

110.55

8.92

- 0.259

79.60

15.93

- 0.221

51.83 65.55

3.95 7.62

- 0.402 - 0.423

35.17 46.38

9.25 11.06

0.030 - 0.068

61.96

7.48

- 0.172

44.06

11.21

- 0.402

- 0.723

92.66

18.90

- 0.377

- 0.994

75.53

15.88

0.783

Sisihan

Pencongan

Piawai

(Skewness)

53.98

4.81

- 0.664

67.13

6.03

60.17

Skor Min

PEMBOLEHUBAH BERSANDAR Daya persaingan ekonomi 125.58 11.14 wilayah-bandar raya Kuala Lumpur Pembangunan Wilayah-Bandar 100.32 7.73 Raya Kuala Lumpur

Skor Min


255

f.

Majlis Perbandaran Sepang (MPSp)

Jadual 5.15 menunjukkan bahawa semua pengukuran kepentingan elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di MPSp memperolehi nilai min melebihi 53 daripada julat 51 hingga 75 dan melebihi 112 daripada julat 96 ke atas. Keputusan ini menunjukkan bahawa stakeholders MPSp bersetuju bahawa elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah penting bagi pembangunan MPSp. Keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT oleh MPSp merupakan perkara penting dalam elemen KGB. Namun begitu pengukuran keefisienan elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah berbeza di mana kurang nilai min 50 daripada julat antara 21 hingga 50.

Ini jelas menunjukkan bahawa amalan KGB di MPSp masih lagi kurang efisien. Walau bagaimanapun keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT menurut pendapat stakeholders MPSp berada pada tahap sederhana efisien. Selain daripada itu kepentingan nilai sisihan piawai bagi duabelas (12) pembolehubah ini menunjukkan serakan data yang besar kerana kesemua nilai sisihan piawai yang diperolehi adalah lebih daripada nilai 5.

Keefisienan nilai sisihan piawai bagi pembolehubah menunjukkan serakan data yang besar dan jauh dari nilai skor min dalam taburannya kerana kesemua nilai sisihan piawai lebih daripada 7. Di samping itu, nilai kepentingan pencongan (skewness) yang diperolehi oleh sepuluh (10) pembolehubah bebas kajian adalah kurang daripada 1.00. Begitu juga nilai keefisienan pencongan (skewness) pembolehubah bebas kajian adalah kurang daripada 1.00. Ini menandakan taburan data yang diperolehi menghampiri taburan normal. Nilai pencongan yang bertanda negatif yang diperolehi oleh pembolehubah masih lagi dianggap taburan normal. Maka dengan itu, aspek-aspek kepentingan dan keefisienan KGB,

DPE

pada elemen-elemen

dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di MPSp

menunjukkan pembolehubah-pembolehubah tersebut terpencong sedikit ke arah negatif tetapi masih lagi dianggap taburan normal. Maka dengan itu hasil daripada ujian normaliti ini, analisis data inferensi untuk ujian-ujian lain boleh dijalankan.


256

Jadual 5.15

Profil KGB dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT â&#x20AC;&#x201C; MPSp

PEMBOLEHUBAH

Pembolehubah Bebas (KGB) Penyertaan Awam Ketelusan Perlaksanaan Perancangan Pembangunan dan Undangundang Maklumbalas awam Berasaskan Suara Ramai Kesamarataan Keberkesanan Pentadbiran dan perkhidmatan PBT Akauntabiliti Kesejahteraan Wawasan Strategik

MAJLIS PERBANDARAN SEPANG (n = 50) KEPENTINGAN

KEEFISIENAN Sisihan

Pencongan

Piawai

(Skewness)

40.26

7.79

- 0.978

- 0.281

48.74

10.05

- 0.697

5.33

- 0.151

45.64

10.21

- 0.475

55.22

4.54

- 0.491

39.54

9.62

- 0.363

28.22

2.36

- 0.868

19.40

4.68

- 0.204

60.90

4.01

- 0.901

42.66

10.33

- 0.256

111.66

7.49

- 0.730

81.06

14.63

- 0.363

50.72 65.66

4.01 6.29

- 0.600 - 0.452

36.00 46.42

9.12 10.47

- 0.269 - 0.113

61.26

6.90

- 0.609

46.56

10.66

- 0.696

- 0.782

95.10

17.15

- 0.674

- 0.403

78.22

13.91

- 0.790

Sisihan

Pencongan

Piawai

(Skewness)

52.86

4.92

- 0.116

66.40

5.57

58.72

Skor Min

PEMBOLEHUBAH BERSANDAR Daya persaingan ekonomi 126.12 10.32 wilayah-bandar raya Kuala Lumpur Pembangunan Wilayah98.36 7.44 Bandar Raya Kuala Lumpur

Skor Min


257

5.3

ANALISIS DATA INFERENSI KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR DAN DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR

Penyelidikan kuantitatif dikaitkan dengan data numerika yang dikumpul dan dianalisis dengan menggunakan ujian statistik. Penyelidikan kuantitatif boleh dilakukan melalui kajian deskriptif atau kajian inferensi. Analisis data inferensi yang digunakan dalam kajian ini adalah bertujuan untuk menghuraikan perhubungan antara suatu pembolehubah dengan pembolehubah yang lain. Pembolehubah dalam kajian ini dibahagikan kepada dua iaitu pembolehubah bebas (independent variables) dan pembolehubah bersandar (dependent variables). Analisis ini juga bertujuan untuk membuat generalisasi tentang perhubungan antara pembolehubah dalam sampel kajian kepada populasi kajian. Analisis ini juga menggunakan statistik inferensi untuk membuat kesimpulan tentang ciri-ciri populasi berdasarkan ciri-ciri sampel.

Dalam kajian ini pembolehubah yang dikaji adalah elemen-elemen KGB dan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Analisis data inferensi digunakan untuk melihat perkaitan yang wujud antara dua pembolehubah yang dikaji iaitu pembolehubah bersandar dan pembolehubah bebas yang dimanipulasikan. Elemenelemen KGB dikategorikan sebagai pembolehubah bebas dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dikategorikan sebagai pembolehubah bersandar. Perhubungan antara pembolehubah ini dikategorikan kepada dua jenis iaitu kolerasi dan perbezaan. Maka dengan itu statistik inferensi yang dilakukan dalam kajian ini adalah menggunakan ujian-ujian normaliti, analisis faktor, kebolehpercayaan instrumen kajian dan konsistensi data, MANOVA, ujian kolerasi Pearson dan ujian regresi pelbagai. Ujian-ujian dapat menentukan keputusan sebenar analisis kajian ini.

Ujian-ujian statistik ini membantu kajian ini untuk menentukan perhubungan antara pembolehubah-pembolehubah dalam kajian kuantitatif ini. Pembolehubahpembolehubah dalam suatu fenomena di bawah kajian kuantitatif dioperasionalkan dan masalah kajian dinyatakan dalam bentuk persoalan. Ujian-ujian inferensi menganalisis data dengan lebih tepat. Ujian inferensi kajian ini membantu menjawab persoalan utama dan beberapa sub-persoalan ujian ini yang berkaitan dengan KGB dan hubungkaitnya dengan peningkatan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.


258

5.3.1 Penilaian Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar, Daya Persaingan Ekonomi dan Pembangunan Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur Penilaian item-item setiap elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayahbandar raya Kuala Lumpur diuji dengan menggunakan analisis faktor. Analisis faktor dalam kajian ini adalah prosedur yang digunakan untuk mengenalpasti, mengurangkan dan menyusun sebilangan besar item soalselidik ke dalam konstruk-konstruk tertentu di bawah suatu pembolehubah bersandar dalam kajian. Soalselidik â&#x20AC;&#x153;Kajian KGB dalam Meningkatkan DPE Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur yang mengandungi 134 item KGB, 28 item DPE dan 22 item wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dicadangkan dianalisis dengan menggunakan analisis faktor. Nilai eigen value dan bentuk graf screen plot menunjukkan bahawa item-item soal selidik tersebut mengandungi lebih daripada satu faktor.

Berdasarkan keputusan itu, item-item soal selidik ini bukan sahaja unidimensi, iaitu ia mengandungi lebih daripada satu konstruk. Melalui prosedur pemutaran Varimax, jadual Rotated Component matrix menunjukkan bahawa itemitem soal selidik berbentuk 1 atau 2 dimensi (mengandungi lebih 1 faktor). Analisis ini juga menunjukkan 134 item KGB, 28 item DPE dan 22 item wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dalam soal selidik tidak ada satu pun yang disingkir atau pertindihan konsep antara elemen-elemen KGB. Elemen-elemen KGB yang dianalisis faktor meramalkan peningkatan peratus varians secara keseluruhan pembolehubah bersandar DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah penyertaan awam 67.35 peratus, ketelusan 71.59 peratus, perlaksanaan undang-undang 78.65 peratus, maklumbalas awam

80.75 peratus, berasaskan suara ramai 77.86 peratus, kesamarataan 76.21

peratus, pentadbiran perkhidmatan PBT 76.82 peratus, akauntabiliti 81.89 peratus, kesejahteraan 78.20 peratus dan wawasan strategik 75.02 peratus.

Analisis faktor aspek keefisienan menunjukkan bahawa kekuatan korelasi antara faktor-faktor ini adalah kurang daripada 0.70. Nilai r bagi penyertaan awam adalah antara 0.69, ketelusan 0.55, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT 0.67, akauntabiliti 0.64, DPE 0.50 dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur 0.51. Ini bermakna bahawa faktor-faktor ini adalah bebas dan berasingan


259

antara satu sama lain. Ini jelas menunjukkan bahawa konstruk-konstruk setiap elemen KGB, DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dan senario pembangunan wilayahbandar raya adalah signifikan dalam kajian ini. Manakala analisis faktor aspek kepentingan pula menunjukkan bahawa kekuatan korelasi antara faktor-faktor ini adalah juga kurang daripada 0.70.

Nilai r

bagi penyertaan awam adalah antara 0.36, ketelusan 0.38,

perlaksanaan perancangan pembangunan dan undang-undang 0.65, maklumbalas awam 0.49, kesamarataan 0.48, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT 0.40, akauntabiliti 0.61, kesejahteraan 0.69, wawasan strategik 0.63, DPE wilayahbandar raya Kuala Lumpur, 0.26 dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur 0.25. Ini bermakna bahawa faktor-faktor ini adalah bebas antara satu sama lain. Dengan erti kata lain, faktor-faktor tersebut merupakan konstruk-konstruk yang berasingan. Ini jelas menunjukkan bahawa 184 konstruk-konstruk setiap elemen kepentingan KGB, DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dan pembangunan wilayah-bandar raya adalah signifikan dalam kajian ini.

Hasil analisis faktor ini menunjukkan bahawa setiap soalan dalam kajiselidik ini perlu berkaitan dengan bidang kajian. Konstruk-konstruk yang dibina

dalam

soalselidik ini telah dibuat kajian mendalam dengan bidang yang dikaji. Kontrukkonstruk ini dibina berdasarkan kepada prinsip-prinsip amalan governans bandar yang banyak digunakan oleh TUGI dan UNDP. Namun begitu elemen-elemen

telah

disesuaikan dengan kajian ini. Konstruk-konstruk ini tidak hanya dalam bentuk unidimensi tetapi juga dalam bentuk multi-dimensi. Elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya mengandungi konstruk-konstruk yang multidimensi yang boleh digunakan sebagai pembolehubah bebas dan pembolehubah bersandar. Jadual 5.16 menunjukkan ringkasan analisis faktor mengikut elemenelemen KGB, peratusan varian dan kolerasi antara fakor.

Manakala Lampiran H hingga Lampiran S menunjukkan item-item dalam aturan soalselidik yang disusun semula. Bagi meningkatkan kebolehpercayaan soal selidik ini, item-item di bawah setiap konstruk dinilai kebolehpercayaan dalaman dengan menggunakan pekali alfa Cronbach.


12 6

12

15

13

12

6

13

24

Penyertaan Awam

Ketelusan

Perlaksanaan Perancangan Pembangunan dan Undang-undang

Maklumbalas awam

Berasaskan Suara Ramai

Kesamarataan

Keberkesanan Pentadbiran & Perkhidmatan PBT

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

24

13

13

15

12

Efisien Penting

No

Bil Item Sebelum Rotated Component Matrix

24

13

6

12

13

15

12

Efisien

Bil Faktor

24

13

6

12

13

15

12

2

1

1

1

1

2

2

4

3

1

3

2

4

3

Penting Efisien Penting

Bil Item Selepas Rotated Component Matrix Jumlah Peratus Varian

10

14

Faktor 1 Faktor 2

13

6

12

13

Faktor 1

Faktor 1

Faktor 1

Faktor 1

3

12

Faktor 1 Faktor 2

6

Faktor 2

34.83

41.99

76.21

77.86

80.75

78.65

25.17

46.42

32.21

KEEFISIENAN Faktor 1 6 35.14

Sub-Konstruk

Rotated Component Matrix

6 5 4 3 6 5 4 4 8 7 6 3

Faktor 2 Faktor 1 Faktor 2 Faktor 3 Faktor 1 Faktor 1 Faktor 2 Faktor 3 Faktor 1 Faktor 2 Faktor 3 Faktor 4

Faktor 1 Faktor 2 Faktor 3 Faktor 1 Faktor 2 Faktor 3 Faktor 4 Faktor 1

Jumlah Peratus Varian

0.65 28.17 20.79 0.49 18.05 61.11 23.042 19.03 0.482 14.63 45.99 9.22 0.401 6.51 5.33 bersambung....

32.62

KEPENTINGAN 5 27.01 4 18.88 0.36 3 11.12 7 21.50 3 17.87 0.38 3 17.03 2 10.72 7 40.03

Sub-Konstruk

Rotated Component Matrix

Analisis faktor elemen-elemen kepentingan dan KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

Item-item Kajiselidik Aspek Governans Bandar, Daya Persaingan Ekonomi dan Wilayah-Bandar Raya (n = 315)

Jadual 5.16

260

260


14

14

28

22

Kesejahteraan

9.

10. Wawasan Strategik

Daya persaingan 11. ekonomi wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

12. Wilayah-Bandar Raya

11

Akauntabiliti

8.

...sambungan

22

28

14

14

11

22

28

14

14

11

22

28

14

14

11

2

3

1

1

2

4

5

2

2

2

7 8 16 6

Faktor 3 Faktor 1 Faktor 2

13

Faktor 1 Faktor 2

14

14

7 4

Faktor 1

Faktor 1

Faktor 1 Faktor 2

25.26

50.98

22.05

26.29

29.08

75.02

78.20

46.61 35.28

6 5 2 11 6 3 2

6

Faktor 2 Faktor 3 Faktor 4 Faktor 5 Faktor 1 Faktor 2 Faktor 3 Faktor 4

7 4 8 6 9 5 9

Faktor 1 Faktor 2 Faktor 1 Faktor 2 Faktor 1 Faktor 2 Faktor 1

17.04 11.41 6.93 31.59 15.72 15.13 10.12

17.93

42.03 28.74 36.03 34.56 43.19 32.42 21.65

0.25

0.26

0.63

0.69

0.61

261


261

5.3.2 Analisis Kebolehpercayaan Data dan Kekonsistenan Stakeholders Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur

Pandangan

Seperti yang dibincangkan dalam Bab Tiga, analisis kebolehpercayaan data dan ujian kekonsistenan pendapat stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengenai elemen-elemen KGB wajarlah diuji. Kebolehpercayaan ujian bermakna ujian itu konsisten (Tuckman 1978). Sesuatu ujian itu dikatakan mempunyai kebolehpercayaan yang tinggi sekiranya skor yang sama diperolehi individu yang sama dengan menjawab ujian yang sama pada masa yang berbeza (Sidek 2007). Bagi tujuan tersebut, pendapat sejumlah 315 stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang dikajiselidik diuji kebolehpercayaan dan konsistensi datanya. Kajian ini menggunakan analisis Cronbachâ&#x20AC;&#x2122;s Alpha bagi menguji kebolehpercayaan data dan tahap kekonsistenan pendapat stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur tentang sepuluh (10) elemen-elemen KGB terdiri daripada penyertaan awam, ketelusan, perlaksanaan perancangan pembangunan dan undang-undang, maklumbalas awam, berasaskan suara ramai, kesamarataan, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, akauntabiliti, kesejahteraan dan wawasan strategik.

Dua perkara yang berkaitan dengan kajian dan soal selidik ini iaitu 28 item DPE dan 22 item pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur juga dianalisis kebolehpercayaan data dan kekonsistenan pendapat stakeholders di kawasan kajian. Maka dengan itu sejumlah 184 item dalam soalselidik ini dinalisis kebolehpercayaan data dan kekonsistenan pendapat stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Jadual 5.17 menunjukkan ringkasan hasil analisis kebolehpercayaan data dan ujian kekonsistenan pendapat stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengenai sepuluh

(10) elemen KGB, DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dan

pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Berdasarkan ujian Cronbachâ&#x20AC;&#x2122;s Alpha yang dilakukan ke atas sepuluh (10) elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur menunjukkan keputusan bahawa Cronbachâ&#x20AC;&#x2122;s Alpha adalah tinggi iaitu melebihi 0.7. Ini bermakna sepuluh (10) elemen KGB, DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang dikaji adalah boleh dipercayai, konsisten dan berasas untuk analisis dengan lebih lanjut (Rasimah 2006 dan Chua 2008). Bagi semua soalselidik dalam kajian ini, setelah dianalisis didapati bahawa semua soalan adalah signifikan


262

Jadual 5.17

Keputusan ujian kebolehpercayaan dan konsistensi data

Elemen-elemen Keefisienan No Governans Bandar (n = 315) 1 Penyertaan Awam 2

Ketelusan

Cronbachâ&#x20AC;&#x2122;s Alpha Aras Kepentingan

Aras Keefisienan

Tahap Keboleh Percayaan

12

0.889

0.941

Tinggi

15

0.901

0.961

Tinggi

13

0.945

0.979

Tinggi

12

0.907

0.980

Tinggi

6

0.898

0.952

Tinggi

13

0.875

0.976

Tinggi

24

0.950

0.984

Tinggi

Bilangan Item

Perlaksanaan 3

Perancangan Pembangunan dan Undang-undang

4 5 6

Maklumbalas awam Berasaskan Suara Ramai Kesamarataan Keberkesanan

7

Pentadbiran dan Perkhidmatan PBT

8

Akauntabiliti

11

0.940

0.965

Tinggi

9

Kesejahteraan

14

0.953

0.980

Tinggi

10

Wawasan Strategik

14

0.957

0.867

Tinggi

28

0.956

0.980

Tinggi

22

0.944

0.975

Tinggi

184

0.926

0.962

Tinggi

DUA PEMBOLEHUBAH KAJIAN Daya persaingan 11

ekonomi wilayahbandar raya Kuala Lumpur Bandar

12

Wilayah- Bandar Raya Jumlah / Purata Keseluruhan


263

di mana nilai adalah menghampiri 1.0. Ini menandakan jawapan soalselidik iniboleh dipercayai dari segi ketepatan data yang diberikan oleh responden. Kekonsistenan pandangan dan pendapat stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur tentang KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur pada umumnya lebih tinggi dengan purata 0.962 berbanding dengan pendapat stakeholders wilayahbandar raya Kuala Lumpur terhadap kepentingan KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur iaitu 0.926.

Hal ini membayangkan bahawa stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mempunyai kesefahaman yang hampir sama dalam memberi pendapat dan pandangan mereka berkenaan dengan KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur tetapi kurang bersekefahaman tentang pandangan dan pendapat mereka mengenai kepentingan KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di kawasan kajian. Namun begitu jawapan yang diberikan oleh responden adalah konsisiten. Secara urutan, pandangan dan pendapat stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengenai dimensi-dimensi KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur lebih konsisten pada keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, kesejahteraan, maklumbalas awam dan beberapa elemen lain. Manakala keputusan dimensi-dimensi kepentingan KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur pula memaparkan elemen-elemen wawasan strategik, DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur, kesejahteraan adalah lebih konsistensi berbanding dengan elemen-elemen lain.

Perbezaan

tahap konsistensi elemen ini pada asasnya dipengaruhi oleh

pelbagai elemen-elemen KGB, profil KGB dan peranan PBT, stakeholders wilayahbandar raya, fungsian PBT dalam wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang dikaji sepertimana yang digambarkan dalam analisis KGB di bahagian seterusnya. Hasil dari analisis kebolehpercayaan dan konsistensi oleh responden sebagai wakil stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang menjawab soalselidik ini, ujian-ujian statistik yang lain boleh dijalankan untuk menguji hubungan, faktor, korelasi, kesan dan pengaruh pembolehubah bebas (elemen-elemen KGB) ke atas pembolehubah bersandar (DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur). Ujian-ujian yang dijalankan adalah MANOVA, korelasi Pearson dan regresi pelbagai.


264

5.3.3

Penilaian Kesan Penglibatan Stakeholders dan Hubungan Dengan Pihak Berkuasa Tempatan Terhadap Elemen-Elemen Keefisienan Governans Bandar

Penilaian ini menggunakan ujian MANOVA atau analisis varian multivariat yang melibatkan lebih daripada satu pembolehubah bersandar dalam data. Tujuan analisis ini digunakan adalah untuk melihat kesan hubungkait antara kumpulan-kumpulan stakeholders dengan KGB, DPE dan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Analisis ujian ini juga turut menilai adakah berurusan dengan PBT mempunyai hubungan dengan kumpulan-kumpulan stakeholders. Penilaian hubungan ini menggunakan pembolehubah bebas (kumpulan-kumpulan stakeholders) dan tiga (3) pembolehubah bersandar (elemen-elemen KGB, DPE, wilayah-bandar raya Kuala Lumpur). Dalam ujian

MANOVA

ini

menguji

pembolehubah

bebas

(kumpulan-kumpulan

stakeholders) sebagai faktor kepada pembolehubah bersandar elemen-elemen KGB, DPE, wilayah-bandar raya Kuala Lumpur). Ujian MANOVA ini cuba menjawab beberapa persoalan ujian ini, antaranya : i.

Adakah beberapa kumpulan stakeholders (pembolehubah bebas) dalam kajian

ini merupakan faktor kepada elemen-elemen KGB, DPE dan senario pembangunan wilayah-wilayah bandar raya Kuala Lumpur (pembolehubah bersandar)? ii.

Antara lapan (8) kumpulan stakeholders ini, yang mana satukah yang benar-

benar merupakan faktor kepada elemen-elemen KGB, DPE dan senario pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur; dan iii.

Berapakah nilai sebenarnya (peratusan) lapan (8) kumpulan stakeholders

dalam kajian ini yang menyumbang kepada tahap KGB, DPE dan senario pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur? Ujian MANOVA ini cuba menjawab beberapa persoalan ujian ini di atas untuk melihat kesan beberapa kumpulan stakeholders dan urusan harian mereka dengan PBT sebagai pembolehubah bebas. Ujian ini menguji adakah stakeholders yang merupakan faktor yang memberi kesan kepada elemen-elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya yang bertindak sebagai pembolehubah bersandar. Dalam kes ini beberapa kumpulan stakeholders dan yang berurusan dengan PBT


265

adalah kategori data yang bebas antara satu sama lain. Data-data pembolehubah bebas ini merupakan data-data nominal dan data-data pembolehubah bersandar adalah datadata interval. Keputusan Ujian Box’s M pada Jadual 5.18 menunjukkan keputusan yang tidak signifikan (p > 0.05). Berdasarkan kepada pendapat Chua (2008) dan Hair (2010) mengenai tatacara ujian MANOVA, Ujian Box’s M menunjukkan bahawa data mematuhi syarat kesamaan kovarias ujian MANOVA, iaitu dalam sampel kajian varians bagi duabelas (12) pembolehubah

bersandar merentasi kedua-dua

pembolehubah bebas adalah sama dengan populasinya.

Jadual 5.18 Keputusan Ujian Box’s M Box's M F

845.163 10.055

df1

78

df2

74,980.176

Sig.

0.235

Manakala keputusan ujian Pillai’s Trace dalam jadual Multivariate Tests pada Jadual 5.19 menunjukkan bahawa ada kesan utama pembolehubah bebas iaitu stakeholders [F(84, 2100) = 6.084 , p < 0.05] dan urusan dengan PBT [F(12, 294) = 5.297 , p < 0.05] yang signifikan terhadap duabelas (12) pembolehubah bersandar dalam ujian MANOVA ini. Walau bagaimanapun, tiada kesan interaksi antara keduadua pembolehubah bebas ini, stakeholders dan urusan PBT terhadap pembolehubah bersandar kajian [F(12, 294) = 6.118 , p > 0.05]. Keputusan ini menunjukkan bahawa kedua-dua pembolehubah bebas ini mempengaruh pembolehubah bersandar kajian secara individu. iaitu tiada kesan interaksi antara kedua-dua pembolehubah bebas itu terhadap pembolehubah-pembolehubah bersandar. Secara keseluruhannya analisis ini telah menjawab persoalan ujian terhadap kesan utama pembolehubah-pembolehubah bebas kumpulan stakeholders

dan urusan dengan PBT yang signifikan terhadap

keduabelas (12) pembolehubah-pembolehubah bersandar dalam kajian ini. Ini jelas menunjukkan bahawa peranan stakeholders begitu penting kepada KGB di wilayahbandar raya Kuala Lumpur. Stakeholders dapat mengukur tahap KGB yang diamalkan oleh PBT-PBT dalam meningkat DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.


266

Jadual 5.19

Keputusan ujian Pillaiâ&#x20AC;&#x2122;s Trace dalam jadual Multivariate Tests

Effect

Intercept

Stakeholder s

Urusan dengan PBT

Stakeholder s * Urusan dengan PBT

Pillai's Trace Wilks' Lambda Hotelling's Trace Roy's Largest Root Pillai's Trace Wilks' Lambda Hotelling's Trace Roy's Largest Root Pillai's Trace Wilks' Lambda Hotelling's Trace Roy's Largest Root Pillai's Trace Wilks' Lambda Hotelling's Trace Roy's Largest Root

Value

F

Hypothesis df

Error df

Sig.

0.927 0.073 12.786

313.245 313.245 313.245

12.000 12.000 12.000

294.000 294.000 294.000

0.000 0.000 0.000

12.786

313.245

12.000

294.000

0.000

1.370 0.181 2.211

6.084 6.920 7.695

84.000 84.000 84.000

2,100.000 1,808.627 2,046.000

0.000 0.000 0.000

1.079

26.983

12.000

300.000

0.000

0.178 0.822 0.216

5.297 5.297 5.297

12.000 12.000 12.000

294.000 294.000 294.000

0.000 0.000 0.000

0.216

5.297

12.000

294.000

0.000

0.200 0.800 0.250

6.118 6.118 6.118

12.000 12.000 12.000

294.000 294.000 294.000

0.308 0.308 0.308

0.250

6.118

12.000

294.000

0.308

Secara keseluruhan, keputusan Jadual 5.11 (b) ujian multivariate tests menunjukkan bahawa ada kesan kumpulan stakeholders dan urusan dengan PBT ke atas pembolehubah bersandar iaitu elemen-elemen KGB yang mempengaruhi DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang signifikan. Ujian Boxâ&#x20AC;&#x2122;s M dalam jadual ini menunjukkan keputusan yang signifikan. Ini memberi makna bahawa data memesong daripada salah satu syarat kesamaan kovarians. Berdasarkan keputusan analisis ini kajian ini menjawab persoalan ujian dan melaporkan bahawa secara keseluruhan kumpulan stakeholders dan urusan dengan PBT merupakan faktor bagi elemenelemen KGB wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Analisis ujian MANOVA dilaksanakan ke atas pembolehubah- bersandar secara keseluruhan menunjukkan bahawa ada perbezaan secara signifikan antara kumpulan stakeholders dan urusan dengan PBT dengan elemen-elemen KGB wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang melibatkan beberapa PBT. Merujuk kepada Jadual 5.20, keputusan ujian Levene's Test of Equality of Error Variances menguji sama ada varians antara kategori-kategori dalam pembolehubah bersandar merentasi kategori-kategori dalam pembolehubah


267

bebas

adalah

sama.

Keputusan

ujian

menunjukkan bahawa sepuluh

(10)

pembolehubah bersandar itu adalah signifikan pada p < 0.05. (Ujian Homogeneity of variances ini diperlukan dalam prosedur analisis Stepdown. Oleh kerana analisis data ujian MANOVA ini menggunakan prosedur analisis Enter,analisis boleh diteruskan. Jadual 5.20 Keputusan ujian Levene's Test of Equality of Error Variances Elemen Keefisienan Governans F df1 df2 Sig. Bandar Penyertaan Awam 5.710 9 305 0.000 Ketelusan

5.537

9

305

0.000

Perlaksanaan Undang-Undang

5.601

9

305

0.000

Maklumbalas awam

5.024

9

305

0.000

Suara Ramai

6.705

9

305

0.000

Kesamarataan

5.456

9

305

0.000

Pentadbiran PBT

2.411

9

305

0.000

Akauntabiliti

9.852

9

305

0.000

Kesejahteraan

9.349

9

305

0.000

Wawasan Strategik

4.305

9

305

0.000

Daya Persaingan Ekonomi

5.805

9

305

0.000

8.263

9

305

0.000

Pembangunan Wilayah-Bandar Raya

Jadual 5.21 menunjukkan ringkasan keputusan ujian MANOVA yang menunjukkan bahawa Test of Between Subjects Effects kumpulan stakeholders dan urusan dengan PBT secara signifikan ada kesan utama terhadap dua belas pembolehubah bersandar elemen KGB dalam kajian. Walau pun kumpulan stakeholders ada kesan utama terhadap dua belas pembolehubah bersandar elemen KGB tetapi dalam urusan dengan PBT menunjukkan bahawa secara signifikan ada kesan utama terhadap sembilan (9) pembolehubah bersandar. Hanya t iga (3) sahaja pembolehubah bersandar menunjukkan bahawa tiada kesan interaksi antara urusan dengan PBT dengan pembolehubah bersandar iaitu penyertaan awam[ F(1,305)=5.71, p>0.05], ketelusan [F(1,305) = 5.54, p > 0.05] dan perlaksanaan undang-undang [F(1,305) = 5.60, p > 0.05].

Namun begitu hasil ujian di atas menunjukkan bahawa


F(7,305) = 9.85, p < 0.05 F(7,305) = 9.35, p < 0.05 F(7,305) = 4.31, p < 0.05

F(7,305) =5.81, p < 0.05

F(7,305) =8.26, p < 0.05

F(9,305) = 9.85, p < 0.05 F(9,305) = 9.35, p < 0.05 F(9,305) = 4.31, p < 0.05

F(9,305) =5.81, p < 0.05

F(9,305) =8.26, p < 0.05

Akauntabiliti

Kesejahteraan

8

9

10

Wawasan Strategik Daya 11 Persaingan Ekonomi Pembangunan 12 WilayahBandar Raya

F(7,305) = 2.41, p < 0.05

F(9,305) = 2.41, p < 0.05

Pentadbiran PBT

7

F(7,305) = 5.46, p < 0.05

F(9,305) = 5.46, p < 0.05

Kesamarataan

F(7,305) = 6.71, p < 0.05

F(9,305) = 6.71, p < 0.05

6

F(7,305) = 5.02, p < 0.05

F(9,305) = 5.02, p < 0.05

Suara Ramai

F(7,305) = 7.56, p < 0.05

F(7,305) = 6.19, p < 0.05 F(7,305) = 3.05, p < 0.05

Stakeholders

0.264 (26.4%) 0.239 (23.9%)

F(1,305) =12.56, p < 0.05

0.182 (18.2%) 0.164 (16.4%) 0.169 (16.9%)

0.380 (38.1%)

0.291 (29.1%)

0.252 (25.2%)

0.225 (22.5%)

0.159 (15.9%)

0.153 (15.3%) 0.073 (7.3%)

Nilai R2

F(1,305) =13.03, p < 0.05

F(1,305) =11.13, p < 0.05 F(1,305) =10.65, p < 0.05 F(1,305) =14.19, p < 0.05 F(1,305) =21.92, p < 0.05 F(1,305) = 8.56, p < 0.05 F(1,305) = 6.83, p < 0.05 F(1,305) = 7.38, p > 0.05

F(1,305) = 5.60, p > 0.05

F(1,305) = 5.71, p > 0.05 F(1,305) = 5.54, p > 0.05

Urusan dengan PBT

Test of Between Subjects Effects

F(9,305) = 5.60, p < 0.05

F(9,305) = 5.71, p < 0.05 F(9,305) = 5.54, p < 0.05

Levene's Test of Equality of Error Variances(a)

74.39

93.47

48.50

46.80

37.02

75.63

40.43

18.39

36.33

46.94

48.82

40.64

Sektor Awam

96.20

123.80

60.10

62.70

44.00

118.40

58.70

29.70

59.20

59.90

49.50

49.20

Sektor Swasta

78.63

95.13

48.19

51.63

40.25

81.31

43.88

20.25

44.25

47.00

55.31

43.44

NGO

76.38

91.38

45.63

40.44

34.00

77.13

38.44

19.19

37.94

44.88

43.56

36.88

Bekerja Sendiri

78.588

93.15

46.09

46.67

35.42

82.65

43.10

19.37

39.42

44.85

49.56

40.08

Ahli Politik

58.71

81.57

39.71

42.57

32.29

66.86

33.71

17.00

32.29

38.71

50.29

35.86

Pelajar Universiti

Stakeholders Wilayah- Bandar Raya Kuala Lumpur

Estimated Marginal Means

77.17

91.72

45.72

50.06

38.56

78.56

42.11

19.50

42.56

45.50

54.00

42.44

Surirumah

67.94

79.68

41.16

45.48

29.32

66.52

33.26

16.45

33.94

37.68

45.52

36.58

Pesara

71.76

86.11

44.05

44.19

34.24

71.64

38.39

17.70

36.15

44.43

48.96

39.35

Tidak

77.96

96.88

48.22

49.61

37.23

84.34

43.14

20.64

41.89

46.28

49.73

41.11

Ya

Pernah Berurusan Dengan PBT

Keputusan ujian analisis MANOVA â&#x20AC;&#x201C; Kesan penglibatan stakeholders dan urusan harian dengan PBT terhadap elemen KGB

5

4

3

Ketelusan

2

Perlaksanaan UndangUndang Maklumbalas awam

Penyertaan Awam

1

No

Pembolehubah Bersandar (n = 315)

Jadual 5.21

268

268


269

tiada kesan interaksi antara kedua-dua pembolehubah bebas stakeholders berurusan dengan PBT yang signifikan (p > 0.05) terhadap duabelas (12) pembolehubah bersandar dalam kajian ini. Nilai R2 dalam jadual ini menunjukkan bahawa kumpulan stakeholders dan urusan dengan PBT menyumbang sebanyak penyertaan awam 15.3 peratus perubahan dalam pembolehubah bersandar. Keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT merupakan menyumbang tertinggi kepada perubahan dalam pembolehubah bersandar iaitu 38.1 peratus. Ini jelas menunjukkan bahawa kumpulan stakeholders merupakan penyumbang utama kepada mutu perkhidmatan dan pentadbiran PBT. Kepelbagaian stakeholders wilayah-bandar raya Kuala Lumpur memainkan peranan utama kepada kejayaan perlaksanaan KGB. Lain-lain pembolehubah bebas yang menyumbang kepada perubahan pembolehubah bersandar dalam KGB yang diamalkan oleh PBT adalah ketelusan 7.3 peratus dan perlaksanaan undang-undang 15.9 peratus.

Jadual ini juga menunjukkan bahawa secara signifikan kumpulan stakeholders dari sektor swasta mengatasi kumpulan stakeholders yang lain dalam aspek duabelas (12) pembolehubah bersandar terutamanya dalam elemen KGB. Contoh dari aspek pentadbiran dan perkhidmatan PBT (min : Sektor Awam = 75.63, Sektor Swasta = 118.40, NGO = 81.31, Bekerja Sendiri = 77.13, Ahli Politik = 82.65, Pelajar Universiti = 66.86, Surirumah = 78.56, Pesara = 66.52) dan kesejahteraan (min : Sektor Awam = 46.80, Sektor Swasta = 62.70, NGO = 51.63, Bekerja Sendiri = 40.44, Ahli Politik =46.67, Pelajar Universiti = 42.57, Surirumah = 50.06, Pesara = 45.48). Sektor swasta pula juga ada kesan terhadap DPE (min : Sektor Awam = 93.47, Sektor Swasta = 123.80, NGO = 95.13, Bekerja Sendiri = 91.38, Ahli Politik = 93.15, Pelajar Universiti = 81.57, Surirumah = 91.72, Pesara = 79.68) dan pembangunan wilayah-bandar raya (min : Sektor Awam= 74.39, Sektor Swasta = 96.20, NGO = 78.63, Bekerja Sendiri = 76.38, Ahli Politik = 78.59, Pelajar Universiti = 58.71, Surirumah = 77.17, Pesara = 67.94).

Ini jelas menunjukkan bahawa kumpulan stakeholders sektor swasta merupakan antara faktor utama kepada pelaksanaan KGB oleh PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Golongan ini amat peka kepada peranan kerajaan persekutuan,


270

negeri dan PBT dalam meningkatkan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Ini secara langsung menunjukkan bahawa kumpulan stakeholders yang lain juga masih juga penting sebagai rakan pembangunan PBT dalam meningkatkan DPE di wilayahbandar raya Kuala Lumpur. Berdasarkan kepada jadual di atas, walau bagaimanapun dari aspek berurusan dengan PBT secara signifikannya kumpulan stakeholders yang pernah berurusan secara langsung atau tidak langsung dengan PBT untuk mendapatkan perkhidmatan PBT merupakan kumpulan yang dapat menentukan dan mempunyai persepsi mengenai KGB PBT dalam meningkatkan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Misalnya persepsi mereka mengenai aspek pentadbiran dan perkhidmatan PBT (min : Tidak = 39.35, Ya = 41.11).

Walaupun mereka tidak pernah berurusan dengan PBT tetapi masih lagi menerima perkhidmatan PBT di kawasan mereka seperti kutipan sampah, dan pembersihan parit serta longkang. Kumpulan stakeholders ini masih mempunyai persepsi tertentu mengenai KGB yang diamalkan oleh PBT. Maka dengan kedua-dua golongan ini masih lagi dianggap sebagai rakan pembangunan PBT dalam menjayakan amalan KGB. Secara ringkasnya, ujian ini telah menjawab beberapa persoalan ujian ini ini bahawa stakeholders di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur merupakan faktor kepada elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-wilayah bandar raya Kuala Lumpur. Sektor swasta merupakan antara kumpulan stakeholders yang memberi kesan kepada elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-wilayah bandar raya Kuala Lumpur. Ini diikuti kumpulan NGO, ahli politik, sektor awam, bekerja sendiri, pesara, pelajar universiti dan suri rumah.

Secara keseluruhannya, keputusan analisis menunjukkan bahawa dalam populasi kajian, kumpulan stakeholders dan urusan harian dengan PBT menyumbang sebanyak 38.1 peratus dalam perubahan pembolehubah bersandar terutamanya aspek keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, 29.1 peratus daripada perubahan dalam pembolehubah bersandar kesamarataan dan 26.4 peratus daripada perubahan dalam pembolehubah bersandar DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Ini jelas menunjukkan bahawa aspek urusan harian stakeholders dengan PBT keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, kesamarataan merupakan elemen-elemen KGB yang perlu diberi perhatian setiap PBt dalam meningkatkan DPE.


271

5.3.4

Penilaian Kekuatan Perhubungan Antara Elemen Keefisienan Governans Bandar, Daya Persaingan Ekonomi dan Pembangunan Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur

Penilaian dan pengukuran kekuatan hubungan linear antara pembolehubah bebas dan pembolehubah bersandar yang dikaji boleh dilakukan dengan menggunakan ujian korelasi Pearson. Menurut Chase dan Brown (2000), korelasi Pearson ialah pengukuran berparameter yang digunakan bagi melihat kekuatan hubungan antara dua pembolehubah. Bagi mengukuhkan lagi analisis ujian MANOVA yang menguji hubungan stakeholders dengan elemen-elemen KGB, ujian korelasi Pearson digunakan. Dalam kajian ini perhubungan antara elemen KGB sebagai pembolehubah bebas, manakala DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur sebagai pembolehubah bersandar diuji dengan menggunakan ujian korelasi Pearson. Ujian ini bagi

mengenalpasti

perhubungan

antara

pembolehubah-pembolehubah

yang

menggunakan skala interval sebagai skala pengukuran. Dalam kajian ini terdapat tiga pembolehubah yang menggunakan skala interval iaitu keefisienan elemen KGB sebagai pembolehubah bebas, persaingan ekonomi wilayah-bandar raya dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur sebagai pembolehubah bersandar.

Jadual 5.22 menunjukkan skala kekuatan nilai pekali korelasi Pearson sebagai rujukan untuk mengkaji perhubungan antara pembolehubah bebas dan bersandar dalam kajian ini. Keputusan analisis ujian korelasi Pearson menguji jika terdapat perhubungan yang positif dan signifikan antara pembolehubah bebas elemenelemen KGB dengan pembolehubah bersandar DPE wilayah-bandar raya dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Tujuannya adalah untuk mengenalpasti kekuatan perhubungan antara elemen KGB, DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Ini secara langsung menjawab persoalan kajian mengenai hubungan antara elemen KGB dengan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Ujian ini juga menilai kekuatan perhubungan antara pembolehubah bebas dan pembolehubah bersandar enam (6) kawasan PBT di wilayah-bandar raya. Ujian korelasi Pearson ini juga cuba mengukuh persoalan ujian ini antaranya ; i.

Apakah terdapat kekuatan perhubungan yang signifikan antara KGB dengan

DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur?;


272

ii.

Antara sepuluh (10) elemen-elemen KGB ini, manakah yang mempunyai

hubungan yang paling kuat dan positif dengan DPE wilayah-bandar raya dan senario pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur?;

iii.

Antara sepuluh (10) elemen-elemen KGB ini, yang manakah mempunyai

hubungan yang lemah dengan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dan senario pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur? dan;

iv.

Antara enam (6) PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur kawasan kajian,

PBT yang manakah mempunyai hubungan kuat dengan elemen-elemen KGB dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur?

Jadual 5.22

Kekuatan nilai pekali rorelasi Pearson

Saiz Pekali Korelasi (r)

Kekuatan Korelasi

0.91 hingga 1 atau -0.91 hingga - 1.00 0.71 hingga 0.90 atau â&#x20AC;&#x201C; 0.71 hingga - 0.90

Sangat Kuat Kuat

0.51 hingga 0.70 atau -0.51 hingga -0.70

Sederhana

0.31 hingga 0.50 atau -0.31 hingga -0.50

Lemah

0.11 hingga 0.30 atau -0.11 hingga -0.30

Sangat Lemah

0.00

Tiada Korelasi

Sumber : Hair 2010

Manakala Jadual 5.23 dan Rajah 5.3 menunjukkan ringkasan keseluruhan ujian korelasi Pearson antara pembolehubah bebas elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur sebagai pembolehubah bersandar. Berdasarkan kepada jadual ini jelas menunjukkan bahawa elemen-elemen KGB yang mempunyai hubungan yang kuat dan positif dengan pembolehubah DPE dan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Nilai kolerasi koofisien antara keefisienan elemen KGB dengan DPE wilayah-bandar raya adalah antara 0.684 hingga 0.878. Begitu juga nilai kolerasi koofisien dengan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Elemen KGB manakah yang mempunyai hubungan paling kuat dengan DPE?


Kuat Sederhana Kuat

Kuat Kuat Kuat Kuat Sederhana Sederhana Kuat

0.738

0.755

0.847

0.878

0.876

0.687 0.684 0.817

Kekuatan Kolerasi

Korelasi Pearson Daya Persaingan Ekonomi WilayahBandar Raya dengan Keefisienan Governans Bandar (r) 0.741 0.709

P < 0.01 P < 0.01 P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01 P < 0.01

Nilai

Positif Positif Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif Positif

Signifika n

Sig. (2 tailed)

0.698 0.709 0.762

0.767

0.771

0.729

0.725

Kuat Kuat Kuat

Kuat

Kuat

Kuat

Kuat

Kuat

Sederhana Sederhana

0.661 0.666 0.717

Kekuatan Kolerasi

Korelasi Pearson Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur dengan Keefisienan Governans Bandar (r)

P < 0.01 P < 0.01 P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01 P < 0.01

Nilai

Positif Positif Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif Positif

Signifika n

Sig. (2 tailed)

Ujian korelasi Pearson antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

Penyertaan Awam Ketelusan Perlaksanaan Perancangan Pembangunan dan Undang-undang Maklumbalas awam Berasaskan Suara Ramai Kesamarataan Keberkesanan Pentadbiran dan Perkhidmatan PBT Akauntabiliti Kesejahteraan Wawasan Strategik

Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar (n = 315)

Jadual 5.23

273

273


Rajah 5.3

r = 0.878

r = 0.847

r = 0.755

WAWASAN STRATEGIK

KESEJAHTERAAN

AKAUNTABILITI

PERKHIDMATAN PBT

KESAMARATAN

SUARA RAMAI

MAKLUMBALAS AWAM

PERLAKSANAAN UNDANG -UNDANG

KETELUSAN

PENYERTAAN AWAM

r = 0.771

r = 0.729

r = 0.725

r = 0.762

r = 0.709

r = 0.698

r = 0.767

PEMBANGUNAN WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR

r = 0.717

r = 0.666

r = 0.661

Carta aliran keputusan analisis hubungan antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

r = 0.817

r = 0.684

r = 0.687

r = 0.876

DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAHBANDAR RAYA KUALA LUMPUR

r = 0.738

r = 0.709

r = 0.741

ELEMEN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

274

274


275

Antara elemen-elemen KGB yang mempunyai hubungan yang kuat dan positif dengan pembolehubah bersandar DPE ialah kesamarataan (nilai r = 0.878), keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT (nilai r = 0.876), berasaskan suara ramai (nilai r = 0.847), wawasan strategik (nilai r = 0.817) dan penyertaan awam (nilai r = 0.741). Jika dilihat pula hubungan antara elemen KGB dengan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur tetap mempunyai hubungan yang kuat dan positif. Di mana kesamarataan (nilai r = 0.771), keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT (nilai r = 0.767), wawasan strategik (nilai r = 0.762), suara ramai (nilai r = 0.729) dan maklumbalas awam (nilai r = 0.725)

Perhubungan yang positif ini menunjukkan bahawa dalam populasi kajian itu, secara relatif peningkatan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dipengaruhi oleh elemen-elemen KGB. Ini menunjukkan analisis korelasi digunakan untuk menghuraikan darjah mana satu pembolehubah berhubung secara linear kepada suatu lagi pembolehubah. Analisis ujian korelasi Pearson ini jelas menunjukkan bahawa terdapat perhubungan kuat dan positif antara keefisienan elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Namun begitu tiada satu pun sepuluh (10) elemen KGB yang mempunyai hubungan yang lemah dengan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dengan nilai r kurang dari 0.50.

Analisis ini jelas menunjukkan bahawa amalan-amalan KGB oleh PBT merupakan antara faktor kepada meningkatnya DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur perlu menjalinkan hubungan perniagaan dengan badan-badan korporat antarabangsa dan NGO demi mengeratkan hubungan antara sektor kerajaan, swasta dan rakyat. Walau bagaimanapun keputusan ujian korelasi ini tidak boleh menentukan yang manakah antara pembolehubah bebas ini merupakan peramal (prediator) terbaik kepada DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Ini boleh diuji sekali dengan menggunakan ujian regresi pelbagai. Ini adalah untuk melihat antara sepuluh (10) peramal terbaik elemen KGB kepada DPE. Maka dengan itu, ujian ini menjawab persoalan kajian iaitu terdapat perhubungan antara elemen KGB dengan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Jadual 5.24 hingga Jadual 5.29 menunjukkan ringkasan ujian korelasi Pearson mengikut PBT dan dijelaskan pada bahagian berikutnya.


276

a.

Penilaian kekuatan perhubungan elemen keefisienan governans bandar, daya persaingan ekonomi dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di Kawasan Dewan Bandaraya Kuala Lumpur

Jadual 5.24 dan Rajah 5.4 menunjukkan ringkasan ujian korelasi Pearson antara pembolehubah bebas elemen-elemen KGB dengan pembolehubah bersandar DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan DBKL. Berdasarkan kepada jadual ini jelas menunjukkan bahawa pembolehubah bebas elemen-elemen KGB mempunyai hubungan yang kuat dan positif dengan pembolehubah bersandar DPE dan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Kekuatan ini boleh mengukur elemenelemen KGB yang lain. Antara elemen-elemen KGB yang mempunyai hubungan yang kuat dan positif dengan pembolehubah bersandar DPE ialah wawasan strategik (nilai r = 0.899), keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT (nilai r = 0.808), kesamarataan (nilai r = 0.771) dan berasaskan suara ramai ( nilai r = 0.763).

Perancangan pembangunan masa hadapan dan wawasan strategik DBKL mengenai pembangunan Bandaraya Kuala Lumpur telah memberi keyakinan kepada stakeholders mengenai kemampuan DBKL untuk terus berdaya saing dengan bandarbandar lain di peringkat global. Ini juga selaras dengan fungsian Bandaraya Kuala Lumpur sebagai ibu negara, pusat kawalan dan arahan pentadbiran negara. Ini sokong pula dengan keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan DBKL yang menyediakan kemudahan serta infrastruktur di Bandaraya Kuala Lumpur. Kemudahan E-Kerajaan dan OSC yang diamalkan oleh DBKL telah banyak membantu meningkatkan keefisienan perkhidmatannya. Ini telah meningkatkan keyakinan pelabur asing untuk terus melabur di kawasan Bandaraya Kuala Lumpur.

Analisis ujian korelasi Pearson ini jelas menunjukkan bahawa terdapat perhubungan kuat dan positif antara keefisienan elemen KGB dengan DPE

dan

pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di kawasan DBKL. Perhubungan yang positif ini menunjukkan bahawa dalam populasi kajian itu, secara relatif peningkatan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dipengaruhi oleh amalan elemen-elemen KGB dan hubungan antara pemerintah dan rakyat. Semakin tinggi perhatian kepada amalan KGB oleh DBKL semakin tinggi DPE di Bandaraya Kuala Lumpur dan kawasan persekitarannya yang mempengaruhi pembangunannya.


Penyertaan Awam Ketelusan Perlaksanaan Perancangan Pembangunan dan Undang-undang Maklumbalas awam Berasaskan Suara Ramai Kesamarataan Keberkesanan Pentadbiran dan Perkhidmatan PBT Akauntabiliti Kesejahteraan Wawasan Strategik

Kuat Sederhana Sederhana

Sederhana Kuat Kuat Kuat Sederhana Sederhana Kuat

0.604

0.598

0.763

0.771

0.808

0.566 0.614 0.899

Kekuatan Kolerasi

Korelasi Pearson Daya Persaingan Ekonomi WilayahBandar Raya dengan Keefisienan Governans Bandar (r) 0.628 0.694

P < 0.01 P < 0.01 P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01 P < 0.01

Nilai

Positif Positif Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif Positif

Signifikan

Sig. (2 tailed)

0.486 0.603 0.801

0.688

0.681

0.634

0.602

0.601

Korelasi Pearson Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur dengan Keefisienan Governans Bandar (r) 0.567 0.708

Lemah Sederhana Kuat

Sederhana

Sederhana

Sederhana

Sederhana

Sederhana

Sederhana Sederhana

Kekuatan Kolerasi

P < 0.01 P < 0.01 P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01 P < 0.01

Nilai

Positif Positif Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif Positif

Signifika n

Sig. (2 tailed)

Ujian korelasi Pearson antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur â&#x20AC;&#x201C; DBKL

Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar (n = 315)

Jadual 5.24

277

277


Rajah 5.4

r = 0.771

r = 0.763

r = 0.598

WAWASAN STRATEGIK

KESEJAHTERAAN

AKAUNTABILITI

PERKHIDMATAN PBT

KESAMARATAN

SUARA RAMAI

MAKLUMBALAS AWAM

PERLAKSANAAN UNDANG -UNDANG

KETELUSAN

PENYERTAAN AWAM

r = 0.681

r = 0.634

r = 0.602

r = 0.801

r = 0.603

r = 0.486

r = 0.688

PEMBANGUNAN WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR

r = 0.601

r = 0.708

r = 0.567

Carta aliran keputusan analisis hubungan antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan DBKL

r = 0.899

r = 0.614

r = 0.566

r = 0.808

DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAHBANDAR RAYA KUALA LUMPUR

r = 0.604

r = 0.694

r = 0.628

ELEMEN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

278

278


279

b.

Penilaian kekuatan perhubungan elemen keefisienan keefisienan governans, daya persaingan ekonomi dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di kawasan Majlis Bandaraya Petaling Jaya

Berdasarkan kepada Jadual 5.25

dan Rajah 5.5 jelas menunjukkan bahawa

pembolehubah bebas elemen-elemen KGB mempunyai hubungan yang kuat dan positif dengan pembolehubah bersandar DPE dan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di kawasan MBPJ. Antara lima elemen-elemen KGB yang mempunyai hubungan yang kuat dan positif dengan pembolehubah bersandar DPE ialah kesamaratan (nilai r = 0.917), berasaskan suara ramai (nilai r = 0.896), keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT (nilai r = 0.887), penyertaan awam (nilai r = 0.872) maklumbalas awam

dan

(nilai r = 0.805). Jadual 5.25 menunjukkan ringkasan ujian

korelasi Pearson antara pembolehubah bebas elemen-elemen KGB dengan pembolehubah bersandar DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan MBPJ.

Ini adalah berbeza dengan penilaian perhubungan antara pembolehubah bebas KGB dengan pembolehubah bersandar DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Aspek-aspek kesamaratan dalam elemen KGB menjadi antara perkara utama dalam agenda pembangunan MBPJ. Ini selaras dengan LA 21 yang merupakan aktiviti utama

MPBJ menggalakkan semua penduduk MBPJ tanpa mengira agama dan

bangsa untuk sama-sama menjaya LA 21. MBPJ merupakan PBT yang pertama dipilih oleh KPKT untuk melaksanakan LA 21 selaras dengan wawasan pembangunan mapan. Setiap penduduk berpeluang mengemukakan masalah dan cadangan untuk memperbaiki mutu perkhidmatan dan pentadbiran MBPJ. Rakyat menjadi tulang belakang kepada pembangunan MBPJ.

Antara strategik perlaksanaan LA 21 di MPBJ adalah setiap perancangan pembangunan dan keputusan yang diambil adalah berdasarkan kepada suara ramai penduduk. MBPJ mengadakan siri forum dan dialog dalam menjayakan konsep pembangunan bersama rakyat. Ini secara tidak langsung meningkatkan mutu perkhidmatan dan pentadbiran MBPJ kepada orang ramai. Perhubungan yang positif ini dipengaruhi oleh elemen-elemen KGB secara relatifnya telah menjana peningkatan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur terutamanya di kawasan MBPJ.


Keberkesanan Pentadbiran dan Perkhidmatan PBT Akauntabiliti Kesejahteraan Wawasan Strategik

Penyertaan Awam Ketelusan Perlaksanaan Perancangan Pembangunan dan Undang-undang Maklumbalas awam Berasaskan Suara Ramai Kesamarataan Sangat Kuat

0.917

Sederhana Sederhana Kuat

Kuat

0.896

0.755 0.744 0.772

Kuat

0.805

Kuat

P < 0.01

Kuat

0.781

0.887

P < 0.01

Kuat Sederhana

0.872 0.679

P < 0.01 P < 0.01 P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01 P < 0.01

Nilai

Kekuatan Kolerasi

Positif Positif Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif Positif

Signifikan

Sig. (2 tailed)

Korelasi Pearson Daya Persaingan Ekonomi WilayahBandar Raya dengan Keefisienan Governans Bandar (r)

0.857 0.829 0.742

0.785

0.806

0.794

0.781

0.760

0.776 0.631

Korelasi Pearson Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur dengan Keefisienan Governans Bandar (r)

Kuat Kuat Kuat

Kuat

Kuat

Kuat

Kuat

Kuat

Kuat Sederhana

Kekuatan Kolerasi

P < 0.01 P < 0.01 P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01 P < 0.01

Nilai

Positif Positif Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif Positif

Signifikan

Sig. (2 tailed)

Ujian korelasi Pearson antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur â&#x20AC;&#x201C; MBPJ

Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar (n = 315)

Jadual 5.25

280

280


Rajah 5.5

r = 0.772

r = 0.917

r = 0.896

r = 0.805

WAWASAN STRATEGIK

KESEJAHTERAAN

AKAUNTABILITI

PERKHIDMATAN PBT

KESAMARATAN

SUARA RAMAI

MAKLUMBALAS AWAM

PERLAKSANAAN UNDANG -UNDANG

KETELUSAN

PENYERTAAN AWAM

r = 0.806

r = 0.794

r = 0.781

r = 0.742

r = 0.829

r = 0.857

r = 0.785

PEMBANGUNAN WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR

r = 0.760

r = 0.631

r = 0.776

Carta aliran keputusan analisis hubungan antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan MBPJ

r = 0.744

r = 0.755

r = 0.887

DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAHBANDAR RAYA KUALA LUMPUR

r = 0.781

r = 0.679

r = 0.872

ELEMEN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

281

281


282

c.

Penilaian kekuatan perhubungan elemen keefisienan governans bandar, daya persaingan ekonomi dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di kawasan Majlis Bandaraya Shah Alam

Perancangan pembangunan masa hadapan dan keberkesanan pentadbiran serta perkhidmatan MBSA telah memberi keyakinan kepada stakeholders mengenai kemampuan MBSA untuk terus berdaya saing dengan bandar-bandar lain di wilayahbandar raya Kuala Lumpur. Kemudahan E-Kerajaan dan OSC yang diamalkan oleh MBSA telah banyak membantu MBSA meningkatkan keefisienan perkhidmatannya. Ini disokong pula dengan penyediaan kemudahan serta infrastruktur di Bandaraya Shah Alam. Ini telah meningkatkan keyakinan pelabur asing untuk terus melabur di kawasan Shah Alam. Analisis ujian korelasi Pearson ini jelas menunjukkan bahawa terdapat perhubungan kuat dan positif antara keefisienan elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di MBSA.

Perhubungan yang positif ini menunjukkan bahawa dalam populasi kajian itu, secara relatif peningkatan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dipengaruhi oleh elemen-elemen KGB. Semakin tinggi sokongan kepada amalan KGB oleh MBSA semakin tinggi DPE di Bandaraya Shah Alam. Jadual 5.26 dan Rajah 5.6 menunjukkan ringkasan ujian korelasi Pearson antara pembolehubah bebas elemenelemen KGB dengan pembolehubah bersandar DPE dan pembangunan wilayahbandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan MBSA. Berdasarkan kepada jadual ini jelas menunjukkan bahawa pembolehubah bebas elemen-elemen KGB mempunyai hubungan yang kuat dan positif dengan pembolehubah bersandar DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di kawasan MBSA.

Antara lima elemen-elemen KGB yang mempunyai hubungan yang kuat dan positif dengan pembolehubah bersandar DPE di MBSA ialah keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT (nilai r = 0.949), kesamarataan (nilai r = 0.943), berasaskan suara ramai (nilai r = 0.922), perlaksanaan undang-undang (nilai r = 0.839) dan maklumbalas awam (nilai r = 0.878). Begitu juga perhubungan yang kuat dan positif KGB dengan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan MBSA. Nilai kolerasi koofisiennya antara 0.63 hingga 0.863. MBSA perlu terus meningkatkan peranannya sebagai pentadbir pembangunan Shah Alam.


Perlaksanaan Perancangan Pembangunan dan Undang-undang Maklumbalas awam Berasaskan Suara Ramai Kesamarataan Keberkesanan Pentadbiran dan Perkhidmatan PBT Akauntabiliti Kesejahteraan Wawasan Strategik

Penyertaan Awam Ketelusan

Kuat Sangat Kuat Sangat Kuat Sangat Kuat Sederhana Sederhana Kuat

0.825

0.922

0.943

0.949

0.709 0.641 0.702

Sederhana

0.701 Kuat

Kuat

0.769

0.839

Kekuatan Kolerasi

Korelasi Pearson Daya Persaingan Ekonomi WilayahBandar Raya dengan Keefisienan Governans Bandar (r)

P < 0.01 P < 0.01 P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

Nilai

Positif Positif Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Signifikan

Sig. (2 tailed)

0.846 0.774 0.684

0.863

0.830

0.810

0.790

0.798

0.630

0.678

Korelasi Pearson Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur dengan Keefisienan Governans Bandar (r)

Kuat Kuat Kuat

Kuat

Kuat

Kuat

Kuat

Kuat

Sederhana

Sederhana

Kekuatan Kolerasi

P < 0.01 P < 0.01 P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

Nilai

Positif Positif Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Signifikan

Sig. (2 tailed)

Ujian korelasi Pearson antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur â&#x20AC;&#x201C; Majis Bandaraya Shah Alam

Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar (n = 315)

Jadual 5.26

283

283


Rajah 5.6

r = 0.702

r = 0.943

r = 0.922

r = 0.828

WAWASAN STRATEGIK

KESEJAHTERAAN

AKAUNTABILITI

PERKHIDMATAN PBT

KESAMARATAN

SUARA RAMAI

MAKLUMBALAS AWAM

PERLAKSANAAN UNDANG -UNDANG

KETELUSAN

PENYERTAAN AWAM

r = 0.830

r = 0.810

r = 0.790

r = 0.684

r = 0.774

r = 0.846

r = 0.853

PEMBANGUNAN WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR

r = 0.798

r = 0.630

r = 0.678

Carta aliran keputusan analisis hubungan antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan MBSA

r = 0.641

r = 0.709

r = 0.949

DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAHBANDAR RAYA KUALA LUMPUR

r = 0.839

r = 0.701

r = 0.769

ELEMEN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

284

284


285

d.

Penilaian kekuatan perhubungan elemen keefisienan governans bandar, daya persaingan ekonomi dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di kawasan Majlis Perbandaran Subang Jaya

Jadual 5.27 dan Rajah 5.7 menunjukkan ringkasan ujian korelasi Pearson antara pembolehubah bebas elemen-elemen KGB dengan pembolehubah bersandar DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan MPSJ. Berdasarkan kepada jadual ini jelas menunjukkan bahawa pembolehubah bebas elemen-elemen KGB mempunyai hubungan yang kuat dan positif dengan pembolehubah bersandar DPE dan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Antara elemen-elemen KGB yang mempunyai hubungan yang kuat dan positif dengan pembolehubah bersandar DPE ialah kesamarataan (nilai r = 0.922), keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT (nilai r = 0.902), berasaskan suara ramai (nilai r = 0.898), penyertaan awam (nilai r = 0.817) dan perlaksanaan undang-undang (nilai r = 0.813).

Seperti MBPJ juga aspek kesamaratan dalam elemen KGB menjadi agenda utama pembangunan bersama rakyat dan MPSJ.

Ini selaras dengan wawasan

pembangunan MPSJ iaitu setiap warga MPSJ adalah rakan pembangunan MPSJ. MPSJ telah mengamalkan LA 21 sejak 10 tahun dahulu. Perancangan pembangunan masa hadapan MPSJ telah memberi keyakinan kepada stakeholders mengenai kemampuan MPSJ untuk terus berdaya saing dengan bandar-bandar lain di wilayahbandar Kuala Lumpur. Ini sokong pula dengan keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan MPSJ menyediakan kemudahan serta infrastruktur di kawasan Subang Jaya. Kemudahan E-Kerajaan dan OSC yang disediakan oleh MPSJ telah banyak membantu MPSJ meningkatkan keefisienan perkhidmatannya.

MPSJ juga sering mengadakan sesi forum dan dialog dengan sektor swasta, orang awam dan NGO. Ini telah meningkatkan keyakinan pelabur asing untuk terus melabur di kawasan Subang Jaya sebagai antara pusat perdagangan dan perniagaan utama di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Analisis ujian korelasi Pearson ini juga menunjukkan bahawa terdapat perhubungan kuat dan positif antara keefisienan elemen KGB dengan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan MPSJ. Perhubungan yang positif ini menunjukkan bahawa semakin tinggi perhatian dan amalan KGB oleh MPSJ semakin tinggi DPE di kawasan Subang Jaya.


Keberkesanan Pentadbiran dan Perkhidmatan PBT Akauntabiliti Kesejahteraan Wawasan Strategik

Penyertaan Awam Ketelusan Perlaksanaan Perancangan Pembangunan dan Undang-undang Maklumbalas awam Berasaskan Suara Ramai Kesamarataan Sangat Kuat

0.922

Sederhana Sederhana Kuat

Kuat

0.898

0.722 0.679 0.772

Kuat

0.798

Kuat

P < 0.01

Kuat

0.813

0.902

P < 0.01

Kuat Sederhana

0.817 0.701

P < 0.01 P < 0.01 P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01 P < 0.01

Nilai

Kekuatan Kolerasi

Positif Positif Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif Positif

Signifikan

Sig. (2 tailed)

Korelasi Pearson Daya Persaingan Ekonomi WilayahBandar Raya dengan Keefisienan Governans Bandar (r)

0.804 0.735 0.744

0.807

0.818

0.795

0.765

0.791

0.735 0.662

Korelasi Pearson Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur dengan Keefisienan Governans Bandar (r)

Kuat Kuat Kuat

Kuat

Kuat

Kuat

Kuat

Kuat

Sederhana Sederhana

Kekuatan Kolerasi

P < 0.01 P < 0.01 P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01 P < 0.01

Nilai

Positif Positif Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif Positif

Signifikan

Sig. (2 tailed)

Ujian korelasi Pearson antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur â&#x20AC;&#x201C; Majlis Perbandaran Subang Jaya

Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar (n = 315)

Jadual 5.27

286

286


r = 0.922

r = 0.898

r = 0.798

WAWASAN STRATEGIK

KESEJAHTERAAN

AKAUNTABILITI

PERKHIDMATAN PBT

KESAMARATAN

SUARA RAMAI

MAKLUMBALAS AWAM

PERLAKSANAAN UNDANG -UNDANG

KETELUSAN

PENYERTAAN AWAM

r = 0.818

r = 0.795

r = 0.765

r = 0.744

r = 0.735

r = 0.804

r = 0.807

PEMBANGUNAN WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR

r = 0.791

r = 0.662

r = 0.735

Rajah 5.7 Carta aliran keputusan analisis hubungan antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan MPSJ

r = 0.772

r = 0.679

r = 0.722

r = 0.902

DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAHBANDAR RAYA KUALA LUMPUR

r = 0.813

r = 0.701

r = 0.817

ELEMEN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

287

287


288

e.

Penilaian kekuatan perhubungan elemen keefisienan governans bandar, daya persaingan ekonomi dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di kawasan Majlis Perbandaran Klang

Berdasarkan kepada Jadual 5.28 dan Rajah 5.8 pembolehubah bebas elemen-elemen KGB mempunyai hubungan yang kuat dan positif dengan pembolehubah bersandar DPE dan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di kawasan MPK. Antara elemenelemen KGB yang mempunyai hubungan yang kuat dan positif dengan pembolehubah bersandar DPE ialah wawasan strategik (nilai r = 0.905), kesamarataan (nilai r = 0.894), keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT (nilai r = 0.879), berasaskan suara ramai (nilai r = 0.837) dan kesejahteraan (nilai r = 0.800). Jadual 5.12 (g) menunjukkan ringkasan ujian korelasi Pearson antara pembolehubah bebas elemenelemen KGB dengan pembolehubah bersandar DPE dan pembangunan wilayahbandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan MPK.

Pembangunan

Bandar

Klang

adalah

selaras

pembangunan masa hadapan dan wawasan strategik MPK

dengan

perancangan

seperti yang telah

termaktub dalam dokumen RSN Selangor dan Rancangan Tempatan Daerah Klang yang disediakan oleh JPBD. Pembangunan masa depan Bandar Klang adalah seiring dengan peranan Pelabuhan Klang sebagai hub pintu negara. Ini sokong pula dengan keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan MPK menyediakan pelbagai kemudahan serta infrastruktur di Bandar Klang dan Pelabuhan Klang. Kemudahan applikasi EKerajaan untuk proses permohonan dan sistem kemudahan OSC yang diamalkan oleh MPK telah membantu meningkatkan keefisienan perkhidmatannya.

Analisis ujian korelasi Pearson ini jelas menunjukkan bahawa terdapat perhubungan kuat dan positif antara keefisienan elemen KGB dengan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di kawasan MPK. MPK bertindak sebagai pemudahcara kepada pelaburâ&#x20AC;&#x201D;pelabur asing dan tempatan. Ini telah meningkatkan keyakinan pelabur asing untuk terus melabur di kawasan Bandar Klang dan Pelabuhan Klang. Perhubungan yang positif ini secara relatifnya semakin tinggi elemen-elemen KGB semakin meningkatkan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di kawasan MPK. Semakin bertambah amalan-amalan KGB oleh MPK semakin tinggi DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur terutamanya di kawasan Klang.


Penyertaan Awam Ketelusan Perlaksanaan Perancangan Pembangunan dan Undang-undang Maklumbalas awam Berasaskan Suara Ramai Kesamarataan Keberkesanan Pentadbiran dan Perkhidmatan PBT Akauntabiliti Kesejahteraan Wawasan Strategik

Kekuatan Kolerasi

Sederhana Kuat Kuat

Kuat Kuat Kuat Kuat Kuat Kuat Kuat

Korelasi Pearson Daya Persaingan Ekonomi WilayahBandar Raya dengan Keefisienan Governans Bandar (r)

0.689 0.788

0.739

0.793

0.837

0.894

0.879

0.716 0.800 0.905 P < 0.01 P < 0.01 P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01 P < 0.01

Nilai

Positif Positif Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif Positif

Signifikan

Sig. (2 tailed)

0.605 0.707 0.827

0.794

0.795

0.705

0.747

0.720

0.641 0.735

Korelasi Pearson Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur dengan Keefisienan Governans Bandar (r)

Sederhana Sederhana Kuat

Kuat

Kuat

Sederhana

Kuat

Kuat

Sederhana Kuat

Kekuatan Kolerasi

P < 0.01 P < 0.01 P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01 P < 0.01

Nilai

Positif Positif Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif Positif

Signifikan

Sig. (2 tailed)

Ujian korelasi Pearson antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur â&#x20AC;&#x201C; MPK

Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar (n = 315)

Jadual 5.28

289

289


r = 0.894

r = 0.837

r = 0.793

WAWASAN STRATEGIK

KESEJAHTERAAN

AKAUNTABILITI

PERKHIDMATAN PBT

KESAMARATAN

SUARA RAMAI

MAKLUMBALAS AWAM

PERLAKSANAAN UNDANG -UNDANG

KETELUSAN

PENYERTAAN AWAM

r = 0.795

r = 0.705

r = 0.747

r = 0.827

r = 0.707

r = 0.605

r = 0.794

PEMBANGUNAN WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR

r = 0.720

r = 0.735

r = 0.641

Rajah 5.8 Carta aliran keputusan analisis hubungan antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan MPK

r = 0.905

r = 0.800

r = 0.716

r = 0.879

DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAHBANDAR RAYA KUALA LUMPUR

r = 0.739

r = 0.788

r = 0.689

ELEMEN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

290

290


291

f.

Penilaian kekuatan perhubungan elemen keefisienan governans bandar, daya persaingan ekonomi dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di kawasan Majlis Perbandaran Sepang

Perancangan pembangunan masa hadapan MPSp adalah selaras dengan wawasan strategiknya berdasarkan kepada Rancangan Tempatan Daerah Sepang.

Ini telah

memberi keyakinan kepada stakeholders mengenai kemampuan MPSp untuk terus berdaya saing dengan bandar-bandar lain di peringkat wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Seperti PBT-PBT lain, MPSp juga melaksanakan LA21 di mana setiap penduduk di kawasan MPSp digalakkan bersama-sama menjayakan pembangunan MPSp. MPSp telah memperuntukkan setiap hari Rabu sebagai hari bersama pelanggan dimana sesi forum diadakan bersama stakeholders yang lain. Penduduk boleh mengemuka apa-apa masalah yang berkaitan kawasan mereka. Ini sokong pula dengan keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan MPSp menyediakan kemudahan serta infrastruktur di Bandar Salak Tinggi, KLIA dan Cyberjaya.

Jadual 5.29 dan Rajah 5.9 menunjukkan ringkasan ujian korelasi Pearson antara pembolehubah bebas elemen-elemen KGB dengan pembolehubah bersandar DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan MPSp. Antara lima elemen-elemen KGB yang mempunyai hubungan yang kuat dan positif dengan pembolehubah bersandar DPE ialah wawasan strategik (nilai r = 0.895), kesamarataan (nilai r = 0.757), keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT (nilai r = 0.742), ketelusan (nilai r = 0.695) dan berasaskan suara ramai ( nilai r = 0.666). Berdasarkan kepada jadual ini jelas menunjukkan bahawa pembolehubah bebas elemen-elemen KGB mempunyai hubungan yang kuat dan positif dengan pembolehubah bersandar DPE dan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Amalan-amalan KGB oleh MPSp telah meningkatkan keyakinan pelaburpelabur asing dan tempatan untuk terus melabur di kawasan Cyberjaya sebagai bandar bestari dan hub ICT R & D negara. Analisis ujian korelasi Pearson ini juga menunjukkan bahawa terdapat perhubungan kuat dan positif antara elemen-elemen KGB dengan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur terutamanya di kawasan MPSp. Ini menunjukkan bahawa semakin tinggi perhatian kepada amalanamalan KGB oleh MPSp semakin tinggi DPE di kawasan MPSp.


Penyertaan Awam Ketelusan Perlaksanaan Perancangan Pembangunan dan Undang-undang Maklumbalas awam Berasaskan Suara Ramai Kesamarataan Keberkesanan Pentadbiran dan Perkhidmatan PBT Akauntabiliti Kesejahteraan Wawasan Strategik

Kekuatan Kolerasi

Sederhana Sederhana Sederhana

Sederhana Sederhana Kuat Kuat Sederhana Sederhana Kuat

Korelasi Pearson Daya Persaingan Ekonomi WilayahBandar Raya dengan Keefisienan Governans Bandar (r)

0.598 0.695

0.617

0.628

0.666

0.757

0.742

0.570 0.580 0.895 P < 0.01 P < 0.01 P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01 P < 0.01

Nilai

Positif Positif Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif Positif

Signifikan

Sig. (2 tailed)

0.461 0.545 0.768

0.571

0.635

0.534

0.578

0.586

0.473 0.643

Korelasi Pearson Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur dengan Keefisienan Governans Bandar (r)

Lemah Sederhana Kuat

Sederhana

Sederhana

Sederhana

Sederhana

Sederhana

Lemah Sederhana

Kekuatan Kolerasi

P < 0.01 P < 0.01 P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01

P < 0.01 P < 0.01

Nilai

Positif Positif Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif

Positif Positif

Signifikan

Sig. (2 tailed)

Ujian korelasi Pearson antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur â&#x20AC;&#x201C; MPSp

Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar (n = 315)

Jadual 5.29

292

292


Rajah 5.9

r = 0.757

r = 0.666

r = 0.628

WAWASAN STRATEGIK

KESEJAHTERAAN

AKAUNTABILITI

PERKHIDMATAN PBT

KESAMARATAN

SUARA RAMAI

MAKLUMBALAS AWAM

PERLAKSANAAN UNDANG -UNDANG

KETELUSAN

PENYERTAAN AWAM

r = 0.635

r = 0.534

r = 0.578

r = 0.768

r = 0.545

r = 0.461

r = 0.571

PEMBANGUNAN WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR

r = 0.586

r = 0.643

r = 0.473

Carta aliran keputusan analisis hubungan antara elemen-elemen KGB dengan DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur bagi kawasan MPSp

r = 0.895

r = 0.580

r = 0.570

r = 0.742

DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAHBANDAR RAYA KUALA LUMPUR

r = 0.617

r = 0.695

r = 0.598

ELEMEN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

293

293


294

5.3.5

Penilaian Pengaruh Hubungan Daya Persaingan Ekonomi WilayahBandar Raya Kuala Lumpur Kepada Perubahan Dalam Keefisienan Governans Bandar

Dalam menganalisis pengaruh perhubungan antara DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur terhadap perubahan dalam KGB ujian analisis regresi pelbagai telah digunakan.

Ujian ini adalah berbeza dengan ujian korelasi Pearson yang tidak

mengambilkira pembolehubah peramal (predictor variable) dan pembolehubah kriterion (criterion variable). Ujian regresi pelbagai boleh menentukan bagaimana beberapa set atau dimensi pembolehubah bebas dapat dijangka mempengaruhi hubungan dengan pembolehubah bersandar. Dalam ujian regresi pelbagai ini, pembolehubah bebas adalah elemen KGB (X) dinamakan pembolehubah peramal. Pembolehubah bersandar adalah DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dinamakan sebagai pembolehubah kriterion. Skor pembolehubah kriterion (Y) diramal dengan menggunakan pembolehubah peramal (X1, X2, X3….dan X10) dimana k ≥ 2. Persamaan regresi pelbagai ditunjukkan :

Y = b1 X1 + b2 X2 + b3 X3……+b10 X10 + a Di mana : •

b merupakan pekali regresi untuk setiap pembolehubah peramal

a ialah pemalar regresi

Analisis ujian regresi pelbagai cuba menjawab persoalan utama kajian ini iaitu adakah terdapat perhubungan yang signifikan antara elemen-lemen KGB dengan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur? Maka dengan itu untuk menguatkan lagi persoalan kajian ini, beberapa sub-persoalan ujian juga turut membantu untuk memahami hasil ujian analisis ini, iaitu : i.

Antara sepuluh (10) elemen KGB, elemen yang manakah benar-benar ada

hubungan yang signifikan dengan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur ini?; ii.

Antara enam (6) kawasan PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur ini, PBT

yang mana satukah yang mempunyai nilai regresi yang paling tinggi terhadap DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur?;


295

Seterusnya bagi memperincikan keputusan kajian, analisis regresi pelbagai kaedah enter digunakan bagi menentukan sumbangan elemen-elemen KGB terhadap DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Selain itu, analisis tersebut dijalankan untuk mengenalpasti elemen-elemen KGB yang menjadi peramal terbaik kepada DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Keputusan lengkap analisis tersebut ditunjukkan dalam Jadual 5.30. Analisis regresi di antara elemen-elemen KGB dengan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur menunjukkan terdapat hubungan linear yang signifikan [F (10,304) = 260.708 , P < 0.05] antara sepuluh (10) elemen-elemen KGB dengan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Keputusan analisis regresi pelbagai menunjukkan bahawa sepuluh (10) pembolehubah peramal dimasukkan ke dalam model regresi pada p <0.05.

Ini bermakna bahawa sepuluh (10) pemboleh peramal itu merupakan faktor bagi DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Keputusan ini mengukuhkan lagi objektif kajian iaitu elemen-elemen KGB merupakan faktor kepada peningkatan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur Seterusnya, keputusan kajian dalam Jadual 5.30 menunjukkan sepuluh (10) elemen KGB menjelaskan bahawa 89.6 peratus perubahan varian dalam DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Ini bermakna kesepuluh (10) elemen KGB menyumbang sebanyak 89.6 peratus kepada DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Maka dengan itu keputusan analisis regresi pelbagai di atas menjawab persoalan ujian penyelidikan bahawa penyertaan awam, ketelusan, perlaksanaan perancangan pembangunan dan undang-undang, maklumbalas awam, berasaskan suara ramai, kesamarataan, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, akauntabiliti, kesejahteraan, wawasan strategik merupakan faktor

kepada

peningkatan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Di samping itu, keputusan kajian menunjukkan keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT merupakan peramal terbaik kepada DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur (β = 0.551, p < 0.05) diikuti oleh maklumbalas awam (β = -0.438, p < 0.05), wawasan strategik (β = 0.297 , p < 0.05), ketelusan (β = 0.295 , p < 0.05) dan kesamarataan (β = 0.236 , p < 0.05). Keputusan yang signifikan ini menunjukkan bahawa sepuluh (10) elemen KGB dalam model regresi pelbagai yang dibentukkan pembolehubah kriterion dan pembolehubah peramal boleh digeneralisasikan kepada


296

populasinya. Namun begitu hanya keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, maklumbalas awam, wawasan strategik, ketelusan dan kesamarataan dianggap sebagai lima (5) peramal terbaik elemen KGB dalam ujian regresi pelbagai ke atas DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Secara ringkasnya, hasil ujian ini cuba membuktikan dimensi-dimensi kelima-lima peramal terbaik ini mempunyai hubungan yang sangat signifikan kepada peramal elemen KGB. Ini secara langsung menguatkan penemuan ujian korelasi Pearson antara pembolehubah bebas elemen KGB dengan pembolehubah bersandar DPE. Di mana terdapat kekuatan perhubungan antara pembolehubah bebas KGB dengan pembolehubah bersandar DPE. Rajah 5.10 menunjukkan carta aliran pengaruh hubungan antara pembolehubah-pembolehubah KGB dan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Jadual 5.30 Ringkasan analisis regresi pelbagai : Faktor peramal elemen-elemen KGB No

Pembolehubah (n = 315)

β

T

Sig

1.

Penyertaan awam

-0.023

-0.631

0.529

2.

Ketelusan

0.295

8.704

0.000

3.

Perlaksanaan perancangan 0.045

0.904

0.348

pembangunan dan undangundang 4.

Maklumbalas awam

-0.438

-7.282

0.000

5.

Berasaskan suara ramai

0.089

1.539

0.125

6.

Kesamarataan

0.236

3.195

0.002

7.

Keberkesanan pentadbiran

0.551

10.155

0.000

dan perkhidmatan PBT 8.

Akauntabiliti

0.004

0.086

0.931

9.

Kesejahteraan

-0.013

-0.315

0.753

10. Wawasan strategik

0.297

9.239

0.000

F

260.708

R2

0.896


(β = 0.297 , p < 0.05)

(β = 0.551, p < 0.05)

(β = 0.236 , p < 0.05)

(β = -0.438, p < 0.05)

(β = 0.295 , p < 0.05)

R2 = 0.892

R2 = 0.908

R2 = 0.907

R2 = 0.872

R2 = 0.896

DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAHBANDAR RAYA KUALA LUMPUR

R2 = 0.871

[F (10,304) = 260.708 , P < 0.05]

Rajah 5.5 Carta aliran keputusan analisis hubungan antara pembolehubah bebas KGB (peramal) dan pembolehubah sandaran DPE (kriterion)

WAWASAN STRATEGIK

KESEJAHTERAAN

AKAUNTABILITI

PERKHIDMATAN PBT

KESAMARATAN

SUARA RAMAI

MAKLUMBALAS AWAM

PERLAKSANAAN UNDANG UNDANG

KETELUSAN

PENYERTAAN AWAM

ELEMEN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

297

297


298

Ini adalah selaras dengan hasrat kerajaan untuk melaksanakan program transformasi ekonomi (ETP) menjadikan sebuah negara maju dan berdaya saing dengan berpendapatan tinggi dengan ekonomi pendapatan negara kasar (PNK) bernilai RM1.7 trillion pada tahun 2020 (PEMANDU 2010). Namun begitu, kejayaan program tarnsformasi ini bergantung kepada perlaksanaan dan penyampaian yang efisien. Ini memerlukan sektor awam dan swasta bekerjasama untuk menjayakannya. Maka dengan itu, hasrat tersebut perlu dilaksanakan oleh PBT dengan memberi komitmen kepada sektor swasta dengan berperanan sebagai pemudahcara bagi memastikan pembiayaan telus, perlaksanaan pantas dan akauntabiliti jelas sepanjang penyampaian ETP. PBT perlu komited untuk menjadi rakan kongsi yang senang didekati untuk menjalankan tugas dengan pantas dan efisien.

i.

Dimensi-dimensi Konteks Keberkesanan Pentadbiran dan Perkhidmatan PBT yang Meramal Keefisienan Governans Bandar

Berdasarkan kepada Jadual 5.30 keputusan ujian regresi pelbagai pengaruh elemen KGB ke atas DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur, didapati keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT dalam elemen KGB merupakan peramal yang terbaik kepada DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Maka dengan itu dimensidimensi keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT diuji dengan ujian regresi pelbagai. Hasil ujian analisis regresi di antara dimensi-dimensi konteks keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT yang meramal KGB menunjukkan terdapat hubungan linear yang signifikan [F (24, 290) = 99.762 , p < 0.05] antara duapuluh empat (24) dimensi-dimensi keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT dalam elemen-elemen KGB wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Jadual 5.31 dan Rajah 5.6 (a) menunjukkan ringkasan analisis regresi pelbagai bagi dimensi-dimensi konteks keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT yang meramal KGB.

Jadual ini menjelaskan bahawa dimensi-dimensi dalam keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT menyumbang sebanyak 89.6 peratus kepada KGB. Ini jelas menunjukkan bahawa keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT merupakan antara faktor utama kepada KGB kepada peningkatan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

PBT-PBT di wilayah-bandar raya sentiasa

meningkatkan keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan mereka. Di samping itu,


299

Jadual 5.31 No 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21

Ringkasan analisis regresi pelbagai : Dimensi konteks keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT yang meramal KGB

Dimensi-dimensi Keberkesanan Pentadbiran dan Perkhidmatan PBT (n = 315) Mekanisme sistem penyampaian (delivery system) Peranan dan tanggungjawab ahli majlis dalam pembangunan kawasan PBT Kemudahan Agensi Setempat (OSC) PBT untuk mempercepatkan proses kelulusan permohonan Perlaksanaan program Local Agenda 21 Proses dan kaedah tender terbuka untuk pembekalan dan projek Layanan dan perkhidmatan Hotline PBT Layanan dan masa perkhidmatan di kaunter jabatan-jabatan PBT Perkhidmatan kaunter serahan borang permohonan lesen dan pelan Perkhidmatan di kaunter bayaran cukai, lesen dan kompaun Perkhidmatan kaunter bergerak untuk bayaran cukai, lesen dan kompaun Kemudahan perkhidmatan kaunter untuk Orang Kurang Upaya (OKU) Kemudahan perkhidmatan kaunter untuk Warga Emas Tempoh pembayaran balik untuk bayaran terlebih bayar Perkhidmatan online semakan cukai, kelulusan permohonan pelan dan lesen Perkhidmatan online proses kelulusan permohonan pelan dan lesen Perkhidmatan online pembayaran yuran proses pelan, cukai, lesen dan kompaun Proses rayuan kelulusan pelan, pengurangan cukai, kompaun dan lanjutan tempoh lesen berniaga Kemudahan perkhidmatan sewaan kemudahan sukan dan dewan orang ramai Kemudahan perkhidmatan pusat sumber / perpustakaan PBT Pengurusan sampah dan bahan sisa pepejal Kaedah pengurusan dan penyelesaian aduan awam F R2

β

t

Sig

-0.112

-2.078

0.039

0.360

6.850

0.000

0.526

4.013

0.000

0.193

3.835

0.000

0.203

3.755

0.000

0.086

1.436

0.152

0.004

0.078

0.938

0.037

0.487

0.627

0.078

0.690

0.491

-0.119

-2.225

0.027

-0.305

-3.398

0.001

0.426

4.888

0.000

0.253

3.296

0.001

-0.425

-5.380

0.000

-0.112

-1.886

0.060

0.208

2.868

0.004

0.091

1.297

0.196

0.447

6.725

0.000

-0.099

-1.711

0.088

0.075

-1.458

0.146

0.317

3.744

0.000

99.762 0.892


KEBERKESANAN PENTADBIRAN DAN PERKHIDMATAN PBT

Program Local Agenda 21

Kaedah Tender Terbuka

Perkhidmatan Online Bayaran

Tempoh Bayaran Balik

Kaunter Warga OKU

Pengurusan Aduan Awam

Kemudahan Agensi Setempat

Peranan Ahli Majlis

Perkhidmatan Online Semakan

Kaunter Warga Emas

Sewaan Kemudahan Sukan

(β = 0.193 , p < 0.05)

(β = 0.203, p < 0.05)

(β = 0.208, p < 0.05)

(β = 0.253, p < 0.05)

(β = -0.305, p < 0.05)

(β = 0.317, p < 0.05)

(β = 0.526, p < 0.05)

(β =0.360, p < 0.05

(β = 0.425, p < 0.05)

(β = 0.426, p < 0.05)

(β = 0.447, p < 0.05)

R2 = 0.896 DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAHBANDAR RAYA KUALA LUMPUR

[F (10,304) = 260.708 , P < 0.05]

Rajah 5.11 Carta aliran keputusan analisis hubungan antara dimensi-dimensi konteks keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT

R2 = 0.892

ELEMEN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

300

300


301

keputusan ujian analisis regresi pelbagai ini menunjukkan bahawa Kemudahan OSC PBT untuk mempercepatkan proses kelulusan permohonan dalam dimensi-dimensi keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT merupakan peramal terbaik kepada KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Ini adalah kerana kemudahan OSC di setiap PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur telah membawa banyak perubahan kepada proses permohonan kelulusan pelan dan bangunan di PBT. Penubuhan Agensi OSC setempat di PBT sejak tahun 2006 telah mempercepatkan dan mempermudahkan proses permohonan kelulusan pelan. Ini merupakan antara langkah kerajaan untuk mengurangkan karenah birokrasi di PBT. Perkhidmatan online semakan cukai, kelulusan permohonan pelan dan lesen juga merupakan antara peramal terbaik dalam keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT. Antara sebelas (11) peramal utama lain dalam keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT yang signifikan kepada KGB adalah :

a. Kemudahan perkhidmatan sewaan kemudahan sukan dan dewan orang ramai (β = 0.447 , p < 0.05); b. Kemudahan perkhidmatan kaunter untuk Warga Emas (β = 0.426 , p < 0.05); c. Perkhidmatan online semakan cukai, kelulusan permohonan pelan dan lesen (β = 0.425 , p < 0.05); d. Peranan dan tanggungjawab ahli majlis dalam pembangunan kawasan PBT (β =0.360 , p < 0.05); e. Kemudahan Agensi Setempat (OSC) PBT untuk mempercepatkan proses kelulusan permohonan (β = 0.526 , p < 0.05); f. Kaedah pengurusan dan penyelesaian aduan awam (β = 0.317, p < 0.05); g. Kemudahan perkhidmatan kaunter untuk Orang Kurang Upaya (OKU) (β = 0.305, p < 0.05); h. Tempoh pembayaran balik untuk bayaran terlebih bayar (β = 0.253 , p < 0.05); i. Perkhidmatan online pembayaran yuran proses pelan, cukai, lesen dan kompaun (β = 0.208 , p < 0.05) ; j. Proses dan kaedah tender terbuka untuk pembekalan dan projek (β = 0.203 , p < 0.05) ; dan k. Perlaksanaan program Local Agenda 21 (β = 0.193 , p < 0.05)


302

ii.

Dimensi-dimensi Konteks Maklumbalas awam Keefisienan Governans Bandar

PBT yang Meramal

Hasil ujian analisis regresi di antara dimensi-dimensi konteks maklumbalas awam PBT yang meramal KGB menunjukkan terdapat hubungan linear yang signifikan [F (12, 302) = 172.203 , p < 0.05] antara dua belas (12) dimensi-dimensi maklumbalas awam PBT dalam elemen-elemen KGB. Jadual 5.32 dan Rajah 5.12 menunjukkan ringkasan analisis regresi pelbagai bagi dimensi-dimensi konteks maklumbalas awam PBT yang meramal KGB. Jadual ini menjelaskan bahawa dimensi-dimensi dalam maklumbalas awam menyumbang sebanyak 87.2 peratus kepada KGB. Di samping itu, keputusan ujian analisis regresi pelbagai ini menunjukkan bahawa maklumbalas awam

dan tindakan PBT terhadap masalah dan keperluan Warga Emas dalam

dimensi-dimensi maklumbalas awam PBT merupakan peramal terbaik kepada KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Antara empat (4) peramal utama dalam maklumbalas awam PBT yang signifikan kepada KGB dan memberi pengaruh kepada DPE adalah : a.

Maklumbalas awam dan tindakan PBT terhadap masalah dan keperluan Warga Emas (β = 0.241 , p < 0.05);

b.

Maklumbalas awam dan tindakan PBT terhadap masalah-masalah yang diterima daripada Biro Pengaduan Awam (BPA) (β = 0.237 , p < 0.05);

c.

Maklumbalas awam dan tindakan PBT terhadap masalah dan keperluan Orang Kurang Upaya (OKU) (β = 0.226 , p < 0.05); dan

d.

Maklumbalas awam

dan tindakan PBT

terhadap masalah dan keperluan

masyarakat awam (β = 0.210 , p < 0.05) Secara ringkas keputusan analisis ini menunjukkan bahawa tindakan PBT terhadap setiap maklumbalas awam yang terima dari stakeholders di wilayah-bandar raya merupakan perkara penting dalam KGB yang perlu diberi perhatian sewajarnya. Masalah dan isu yang dikemukakan oleh stakeholders perlu tindakan segera agar keperluan masyarakat dapat dipenuhi dan persekitaran kehidupan mereka lebih selesa. Tindakan PBT kepada maklumbalas dari pihak swasta dan NGO ini juga antara faktor kepada peningkatan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.


303

Jadual 5.32

Ringkasan analisis regresi pelbagai : Dimensi-dimensi konteks maklumbalas awam PBT yang meramal KGB

No Dimensi-dimensi Maklumbalas awam

β

t

Sig

-0.062

-0.931

0.353

0.210

3.129

0.002

0.035

0.532

0.595

0.226

3.353

0.001

0.241

2.915

0.004

0.088

1.377

0.170

0.120

1.482

0.139

-0.036

-0.451

0.652

0.003

0.064

0.949

0.237

3.483

0.000

-0.012

-0.169

0.866

-0.037

-0.571

0.568

(n = 315) 1.

Perlaksanaan dan pemantauan E-Aduan Maklumbalas awam dan tindakan PBT 2. terhadap masalah dan keperluan masyarakat awam Maklumbalas awam dan tindakan PBT 3. terhadap masalah dan keperluan komuniti perniagaan dan penjaja Maklumbalas awam dan tindakan PBT 4. terhadap masalah dan keperluan Orang Kurang Upaya (OKU) Maklumbalas awam dan tindakan PBT 5. terhadap masalah dan keperluan Warga Emas Maklumbalas awam dan tindakan PBT 6. terhadap kesan sosial daripada projek-projek pembinaan sebelum dilaksanakan Maklumbalas awam dan tindakan PBT 7. terhadap kesan sosial daripada projek-projek pembinaan yang sedang dilaksanakan Maklumbalas awam dan tindakan PBT 8. terhadap kesan sosial daripada projek-projek pembinaan selepas dilaksanakan Maklumbalas awam dan tindakan PBT 9. terhadap masalah-masalah yang ditimbulkan oleh media masa Maklumbalas awam dan tindakan PBT 10. terhadap masalah-masalah yang diterima daripada Biro Pengaduan Awam (BPA) Maklumbalas awam dan tindakan PBT yang 11. diterima dari orang awam mengenai amalan rasuah dan salahguna kuasa kakitangannya Maklumbalas awam dan tindakan PBT isu-isu 12. pembangunan di sempadan kawasan pentadbiran F R2

172.203 0.872


R2 = 0.872

MAKLUMBALAS AWAM

(β = 0.210 , p < 0.05)

R2 = 0.896 DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAHBANDAR RAYA KUALA LUMPUR

[F (10,304) = 260.708 , P < 0.05]

Rajah 5.12 Carta aliran keputusan analisis hubungan antara dimensi-dimensi konteks maklumbalas awam

Maklumbalas awam dan tindakan PBT terhadap masalah dan keperluan masyarakat awam

(β = 0.226, p < 0.05)

(β = 0.237, p < 0.05)

Maklumbalas awam dan tindakan PBT terhadap masalah-masalah yang diterima daripada Biro Pengaduan

Maklumbalas awam dan tindakan PBT terhadap masalah dan keperluan Orang Kurang Upaya (OKU)

(β = 0.24 , p < 0.05)

Maklumbalas awam dan tindakan PBT terhadap masalah dan keperluan Warga Emas

ELEMEN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

304

304


305

iii. Dimensi-dimensi Konteks Wawasan Strategik PBT yang Meramal Keefisienan Governans Bandar Berdasarkan kepada Jadual 5.30, ujian regresi pelbagai diuji sekali ke atas wawasan strategik untuk menilai dimensi-dimensi yang mana merupakan faktor penyumbang kepada wawasan strategik ini. Jadual 5.33 dan Rajah 5.13 menunjukkan ringkasan analisis regresi pelbagai bagi dimensi-dimensi konteks wawasan strategik PBT yang meramal KGB. Hasil ujian analisis regresi di antara dimensi-dimensi konteks wawasan strategik PBT yang meramal KGB menunjukkan terdapat hubungan linear yang signifikan [F (14, 297) = 209.810 , p < 0.05] antara empat belas (14) dimensidimensi wawasan strategik PBT dalam elemen-elemen KGB wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Jadual ini menjelaskan bahawa dimensi-dimensi dalam wawasan strategik PBT menyumbang sebanyak 90.8 peratus kepada KGB.

Di samping itu, keputusan ujian analisis regresi pelbagai ini menunjukkan bahawa menurut pandangan dan pendapat stakeholders wawasan strategik PBT kepada perlaksanaan pelan strategik pembasmian kemiskinan bandar oleh PBT merupakan peramal terbaik kepada KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Antara tujuh (7) peramal utama dalam wawasan

strategik PBT yang signifikan

kepada KGB dan memberi pengaruh kepada DPE wilayah-bandar raya adalah : a. Perlaksanaan pelan strategik pembasmian kemiskinan bandar oleh PBT (β = 0.458 , p < 0.05); b. Jaringan kerjasama PBT dengan badan-badan antarabangsa dan lain-lain bandar di seluruh dunia (β = -0.424 , p < 0.05); c. Perkongsian pengetahuan dan maklumat PBT dengan pelabur asing (β = 0.316 , p < 0.05); d. Pelan strategik pembangunan pelancongan bandar oleh PBT (β = -0.274 , p < 0.05); e. Perkongsian pengetahuan dan maklumat PBT dengan lain-lain jabatan /agensi kerajaan antarabangsa (β = 0.217 , p < 0.05); f. Pelan strategik dan pengindahan senitaman bandar (β = 0.210 , p < 0.05); dan g. Perlaksanaan pelan strategik sistem teknologi maklumat oleh PBT (β = 0.199 , p < 0.05)


306

Jadual 5.33

Ringkasan analisis regresi pelbagai : Dimensi-dimensi konteks wawasan strategik PBT yang meramal KGB

No Dimensi-dimensi Wawasan Strategik (n = 315) Jaringan kerjasama PBT dengan badan-badan 1. antarabangsa dan lain-lain bandar di seluruh dunia Perkongsian pengetahuan dan maklumat PBT 2. dengan lain-lain jabatan /agensi kerajaan antarabangsa Perkongsian pengetahuan dan maklumat PBT 3. dengan pelabur asing Perkongsian pengetahuan dan maklumat PBT 4. dengan pertubuhan-pertubuhan sosial antarabangsa Perkongsian pengetahuan dan maklumat PBT 5. dengan lain-lain jabatan /agensi kerajaan Perkongsian pengetahuan dan maklumat PBT 6. dengan pelabur-pelabur tempatan Perkongsian pengetahuan dan maklumat PBT 7. dengan pertubuhan-pertubuhan sosial tempatan Perlaksanaan pelan strategik pembangunan 8. ekonomi bandar oleh PBT Perlaksanaan pelan strategik pembasmian 9. kemiskinan bandar oleh PBT Perlaksanaan pelan strategik sistem teknologi 10. maklumat oleh PBT Perlaksanaan pelan strategik sistem pengangkutan 11. awam oleh PBT Perlaksanaan pelan strategik kemudahan awam dan 12. infrastruktur oleh PBT Pelan strategik dan pengindahan senitaman 13. bandar Pelan strategik pembangunan pelancongan 14. bandar oleh PBT F R2

β

t

Sig

-0.424

-5.679

0.000

0.217

3.264

0.001

0.316

5.033

0.000

0.109

2.270

0.024

-0.043

-0.886

0.376

0.030

0.558

0.577

0.153

2.305

0.022

-0.018

-0.411

0.682

0.458

9.459

0.000

0.199

4.482

0.000

0.149

2.019

0.044

-0.070

-0.875

0.382

0.210

4.921

0.000

-0.274

-4.371

0.000

209.810 0.908

Keputusan ini menunjukkan bahawa PBT-PBT perlu menyediakan beberapa polisi dan program berdasarkan kepada pandangan dan pendapat penduduk. Pembangunan ekonomi, sosial dan fizikal yang dinamik dan strategik selaras dengan kepentingan rakyat dan wawasan kerajaan yang boleh menjana pertumbuhan dan meningkatkan ekonomi bandar. Polisi dan program ini dapat menambahbaik KGB dan meningkatkan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur pada kedudukan yang lebih baik dan meningkatkan nilai pelaburan asing dan tempatan.


WAWASAN STRATEGIK

(β = 0.199, p < 0.05)

(β = 0.210, p < 0.05)

(β = 0.217, p < 0.05)

DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAHBANDAR RAYA KUALA LUMPUR

[F (10,304) = 260.708 , P < 0.05]

Rajah 5.13 Carta aliran keputusan analisis hubungan antara dimensi-dimensi konteks wawasan strategik

Perlaksanaan pelan strategik sistem teknologi maklumat

Pelan strategik dan pengindahan senitaman bandar

Perkongsian pengetahuan jabatan /agensi kerajaan

(β = -0.274, p < 0.05

(β = 0.316, p < 0.05)

Perkongsian pengetahuan dengan pelabur asing

Pelan strategik pembangunan pelancongan bandar

(β = -0.424, p < 0.05)

(β = 0.458, p < 0.05)

Jaringan kerjasama badanbadan antarabangsa

Pelan strategik pembasmian kemiskinan bandar

ELEMEN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

R2 = 0.908

307

307

R2 = 0.896


308

iv. Dimensi-dimensi Konteks Ketelusan yang Meramal Keefisienan Governans Bandar Berdasarkan kepada ujian analisis regresi pelbagai KGB dan DPE, didapati ketelusan merupakan antara peramal terbaik kepada KGB. Maka dengan itu memastikan keputusan tersebut ujian regresi pelbagai telah dijalankan ke atas bagi dimensidimensi konteks ketelusan ini. Hasil ujian analisis regresi di antara dimensi-dimensi konteks ketelusan yang meramal KGB menunjukkan terdapat hubungan linear yang signifikan [F (15, 299) = 134.439 , p < 0.05] antara lima belas (15) dimensi-dimensi ketelusan PBT dalam elemen-elemen KGB wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Jadual 5.34 dan Rajah 5.14 menunjukkan ringkasan analisis regresi pelbagai bagi dimensi-dimensi konteks ketelusan yang meramal KGB. Jadual ini menjelaskan bahawa dimensi-dimensi dalam ketelusan menyumbang sebanyak 87.1 peratus kepada KGB. Di samping itu, keputusan ujian analisis regresi pelbagai ini menunjukkan bahawa maklumat kelulusan permohonan pelan tatatur dan bangunan dalam dimensidimensi ketelusan merupakan peramal terbaik kepada KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Antara enam (6) peramal utama dalam ketelusan yang signifikan kepada KGB dan memberi pengaruh kepada DPE wilayah-bandar raya adalah:

a.

Maklumat kelulusan permohonan pelan tatatur dan bangunan (β = 0.349 , p < 0.05);

b.

Proses tender terbuka untuk pembekalan dan projek (β = 0.335 , p < 0.05);

c.

Maklumat dan data laporan tahunan PBT(β = 0.311 , p < 0.05);

d.

Maklumat keputusan tender pembekalan dan projek (β = -0.243 , p < 0.05);

e.

Capaian maklumat mengenai projek-projek PBT yang gagal (β = 0.225 , p < 0.05); dan

f.

Maklumat kelulusan permohonan lesen seperti papan iklan, penjaja, tadika (β = 0.182 , p < 0.05) Hasil keputusan ujian ini menunjukkan bahawa ketelusan dalam sistem

pentadbiran PBT adalah penting terutamanya dalam keperluan menyediakan maklumat-maklumat projek pembangunan yang ada berkaitan dengan kepentingan rakyat. Capaian maklumat-maklumat ini adalah mudah dan berkesan. Jika aspek ketelusan terus diamalkan, DPE wilayah-bandar raya pasti meningkat.


309

Jadual 5.34 No 1. 2. 3.

4. 5. 6. 7.

8. 9.

10.

Ringkasan analisis regresi pelbagai : Dimensi-dimensi konteks ketelusan yang meramal KGB

Dimensi-dimensi Ketelusan (n = 315) Maklumat perbelanjaan pengurusan dan pembangunan PBT Proses tender terbuka untuk pembekalan dan projek Maklumat keputusan tender pembekalan dan projek Proses permohonan lesen seperti papan iklan, penjaja, tadika Maklumat kelulusan permohonan lesen seperti papan iklan, penjaja, tadika Proses permohonan pelan tatatur dan bangunan Maklumat kelulusan permohonan pelan tatatur dan bangunan Capaian maklumat mengenai projek-projek PBT yang sedang dan akan dilaksanakan Capaian maklumat mengenai projek-projek PBT yang gagal Maklumat laman Web PBT dan jabatanjabatannya

11. Maklumat dan data laporan tahunan PBT 12.

13.

14.

15.

Capaian Laporan Penyata Kewangan PBT kepada pihak awam Pembentangan bajet tahunan PBT kepada Jawatankuasa Persatuan Penduduk dan NGO Proses pelaksanaan dan keputusan Sistem Star Rating PBT Proses maklumat dan maklumbalas awam aduan awam

β

t

Sig

0.080

1.398

0.163

0.335

4.612

0.000

-0.243

-3.456

0.001

-0.109

-1.695

0.091

0.182

3.228

0.001

-0.028

-0.475

0.635

0.349

5.360

0.000

0.076

1.775

0.077

0.225

4.832

0.000

-0.050

-1.277

0.203

0.311

6.025

0.000

0.020

0.402

0.688

0.010

0.251

0.802

-0.088

-1.975

0.049

0.019

0.351

0.726

F

134.439

R2

0.871


R2 = 0.871

KETELUSAN

(β = 0.182, p < 0.05)

Maklumat kelulusan permohonan lesen

DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAHBANDAR RAYA KUALA LUMPUR

Carta aliran keputusan analisis hubungan antara dimensi-dimensi konteks ketelusan

(β = 0.225, p < 0.05)

Capaian maklumat mengenai projek-projek PBT yang gagal

Rajah 5.14

(β = -0.243, p < 0.05)

(β = 0.311, p < 0.05);

Maklumat dan data laporan tahunan PBT

[F (10,304) = 260.708, P < 0.05]

R2 = 0.896

Maklumat keputusan tender pembekalan dan projek

(β = 0.335, p < 0.05)

(β = 0.349, p < 0.05);

Proses tender terbuka untuk pembekalan dan projek

Maklumat kelulusan permohonan pelan tatatur

ELEMEN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

310

310


311

v.

Dimensi-dimensi Konteks Kesamarataan Yang Meramal Keefisienan Governans Bandar

Jadual 5.35 dan Rajah 5.13 menunjukkan ringkasan analisis regresi pelbagai bagi dimensi-dimensi konteks kesamarataan PBT yang meramal KGB. Maka dengan itu memastikan keputusan tersebut ujian regresi pelbagai telah dijalankan ke atas bagi dimensi konteks kesamarataan ini. Hasil ujian analisis regresi di antara dimensidimensi konteks kesamarataan yang meramal KGB menunjukkan terdapat hubungan linear yang signifikan [F (13, 301) = 225.612 , p < 0.05] antara (13) tiga belas dimensi-dimensi kesamarataan dalam elemen-elemen KGB. Jadual ini menjelaskan bahawa dimensi-dimensi dalam kesamarataan menyumbang sebanyak 90.7 peratus kepada

KGB.

Di samping itu, keputusan ujian analisis regresi pelbagai ini

menunjukkan bahawa perlaksanaan projek-projek pembangunan meliputi keseluruhan kawasan PBT tanpa mengira fahaman politik dalam dimensi kesamarataan merupakan peramal terbaik kepada KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Amalan kesamarataan dalam pentadbiran PBT mampu meningkatkan KGB. Ini jelas menunjukkan bahawa elemen kesamarataan merupakan salah satu faktor kepada DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Antara (7) tujuh peramal utama dalam kesamarataan yang signifikan kepada KGB adalah : a. Projek-projek pembangunan meliputi keseluruhan kawasan (β = 0.280 , p < 0.05); b. Penyediaan kemudahan awam dan infrastruktur untuk Warga Emas (β = 0.278 , p < 0.05); c. Semua kaum berhak dan berpeluang mengemukakan masalah mereka kepada PBT (β = 0.254 , p < 0.05); d. Penduduk berpeluang menyertai tender terbuka pembekalan dan projek (β = 0.244 , p < 0.05); e. Penyediaan kemudahan awam dan infrastruktur untuk Orang Kurang Upaya (OKU) (β = 0.186 , p < 0.05); f. Semua kaum berhak dan berpeluang terlibat dalam proses membuat keputusan bersama PBT (β = -0.142 , p < 0.05); dan g. Penyediaan kemudahan awam dan infrastruktur untuk semua peringkat umur (β = 0.136 , p < 0.05)


312

Jadual 5.35 No 1. 2. 3.

4. 5.

6.

7.

8.

9.

10. 11. 12. 13.

Ringkasan analisis regresi pelbagai : Dimensi-dimensi konteks kesamarataan yang meramal KGB

Dimensi-dimensi Kesamarataan (n = 315) Semua kaum berhak dan berpeluang mengemukakan masalah mereka kepada PBT Semua kaum berhak dan berpeluang terlibat dalam proses membuat keputusan bersama PBT Penduduk berpeluang menyertai tender terbuka pembekalan dan projek Peruntukan kewangan kepada setiap Jawatankuasa Persatuan Penduduk (JKP) Projek-projek pembangunan meliputi keseluruhan kawasan Penyediaan kemudahan dan infrastruktur di seluruh kawasan Penyediaan kemudahan lot-lot kedai untuk semua kaum Kemudahan dan ruang perniagaan penjaja kecil untuk semua kaum Penyediaan kemudahan rumah kos rendah untuk semua kaum Penyediaan kemudahan awam dan infrastruktur untuk semua kaum Penyediaan kemudahan awam dan infrastruktur untuk semua peringkat umur Penyediaan kemudahan awam dan infrastruktur untuk Orang Kurang Upaya (OKU) Penyediaan kemudahan awam dan infrastruktur untuk Warga Emas

β

t

Sig

0.254

-5.485

0.000

-0.142

-3.134

0.002

0.244

4.749

0.000

-0.076

-2.179

0.030

0.280

4.933

0.000

0.028

0.535

0.593

-0.099

-1.880

0.061

0.097

1.684

0.093

0.050

1.104

0.270

0.077

1.745

0.082

-0.136

-3.090

0.002

0.186

3.080

0.002

0.278

4.871

0.000

F

225.612

R2

0.907


R2 = 0.907

KESAMARATAAN

(β = -0.136, p < 0.05)

(β = -0.142, p < 0.05)

(β = 0.186, p < 0.05)

(β = 0.244, p < 0.05)

(β = 0.254, p < 0.05)

(β = 0.278, p < 0.05)

(β = 0.280, p < 0.05)

DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAHBANDAR RAYA KUALA LUMPUR

[F (10,304) = 260.708 , P < 0.05]

Rajah 5.13 Carta aliran keputusan analisis hubungan antara dimensi-dimensi konteks kesamarataan dalam KGB

Penyediaan kemudahan untuk semua peringkat umur

Semua kaum berpeluang terlibat dalam proses membuat keputusan

Penyediaan kemudahan dan infrastruktur OKU

Penduduk berpeluang menyertai tender terbuka

Semua kaum berhak mengemukakan masalah

Penyediaan kemudahan dan infrastruktur untuk Warga Emas

Projek-projek pembangunan meliputi keseluruhan kawasan

ELEMEN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

313

313


314

5.3.6

Penilaian Pengaruh Hubungan Daya Persaingan Ekonomi WilayahBandar Raya Kuala Lumpur Kepada Perubahan Dalam Keefisienan Governans Bandar Mengikut Pihak Berkuasa Tempatan

Selaras dengan keputusan ujian regresi pelbagai pada Jadual 5.30 dan Jadual 5.31 hingga Jadual 5.35 seterusnya bagi memperincikan keputusan kajian ini, analisis regresi pelbagai kaedah enter digunakan sekali bagi menentukan sumbangan elemenelemen KGB terhadap DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT. Keputusan lengkap analisis tersebut ditunjukkan dalam Jadual 5.36. Analisis regresi pelbagai di antara elemen-elemen KGB dengan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT ini menunjukkan terdapat hubungan linear yang signifikan antara sepuluh (10) elemen KGB dengan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT, DBKL [F(10,44) = 75.676, p < 0.05], MBPJ [F(10,41) = 54,798, p < 0.05], MBSA [F(10,40) = 76.244, p < 0.05], MPSJ [F(10,43) = 45.513, p < 0.05], MPK [F(10,42) = 57.903, p < 0.05] dan MPSp [F(10,39) = 35.495, p < 0.05].

Keputusan ujian regresi dalam Jadual 5.36 dan Rajah 5.16 menunjukkan sepuluh (10) elemen KGB menjelaskan bahawa lebih 90 peratus perubahan varian dalam DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT. Ini bermakna sepuluh (10) elemen KGB di PBT menyumbang lebih daripada 90 peratus kepada DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. KGB di MBSA menyumbang 95 peratus kepada DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Ini diikuti DBKL 94.5 peratus, MPK 93.2 peratus, MBPJ 93 peratus, MPSJ 91.4 peratus dan MPSp 90.1 peratus. Ini jelas membuktikan bahawa PBT-PBT ini cukup komited melaksanakan KGB untuk meningkatkan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Jadual 5.15 juga menunjukkan bahawa dimensi-dimensi keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT di DBKL, MBSA, MPK dan MPSP merupakan peramal terbaik kepada KGB yang mempengaruhi peningkatan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Maka dengan itu PBT-PBT ini perlu sentiasa meningkatkan mutu perkhidmatan mereka dari semasa ke semasa selaras dengan perubahan ekonomi dunia. Pelbagai pendekatan telah dansedang dilaksanakan oleh PBT selaras dengan hasrat kerajaan untuk menjadikan Malaysia antara destinasi pelaburan asing utama negara-negara Eropah dan Amerika di rantau Asia Pasifik.


0.851

0.000

0.841

0.432

0.000

0.104

0.019

0.189

-0.707 -6.305

-0.028 -0.202

0.793

6.308

7.838

0.131

0.534

-0.133 -1.661

2.435

0.015

0.235

0.612

< 0.05]

[F(10,41) = 54.798, p

3.760

0.070

0.315

0.950

76.244

1.864

1.017

0.003

0.001

0.000

0.751

0.000

0.003

0.004

0.280

Sig

< 0.05]

β

1.332

0.784

0.558

T

2.160

1.489

1.021

0.000

0.645

0.914

45.513

1.965

0.464

0.004

0.003

0.144

0.002

0.001

0.190

0.437

< 0.05]

β

-0.542

2.845

0.161

0.054

-0.056

0.373

0.365

0.172

0.932

57.903

0.000

0.806

0.397

0.000

0.841

0.309

0.001

0.591

0.007

Β

T

< 0.05]

0.672

4.282

3.664

0.648

0.366

0.550

0.052

Sig

0.000

0.682

0.961

0.001

0.521

0.717

0.000

0.506

0.000

0.327

35.495, p < 0.05]

[F(10,39) =

0.901

35.495

4.751

0.412

-0.005 -0.049

0.535

0.135

0.053

-0.670 -4.143

0.060

0.400

[F(10,42) = 57.903, p

5.464

0.247

0.856

5.551

-0.201

1.029

-0.410 -3.507

0.206

0.088

Sig

MPSp

0.003 -0.003 -0.992

MPK t

-0.041 -0.596

[F(10,43) = 45.513, p

0.161

0.054

-0.056 -0.469

0.373

0.365

0.172

Sig 0.580

MPSJ

-0.410 -2.388

0.206

0.088

0.078

[F(10,40) = 76.244, p

1.864

1.017

[F(10,44) = 75.678, p

< 0.05]

0.320

-1.840 -1.840

3.760

0.930

Ujian ANOVA

2.087

2.880

-0.179 -0.179

0.320

0.945

0.272

0.394

0.002

0.004

0.012

T

-1.524 -1.524

2.087

2.880

Nilai R2

1.114

0.957

0.262

2.853

2.619

0.003

0.994

Β

MBSA

-0.126 -1.096

54.798

0.081

0.120

0.032

0.405

0.558

-0.074 -0.438

-0.001 -0.008

0.003

-0.565 -2.870

0.010

Sig

0.555

2.716

T

0.595

0.057

0.405

β

MBPJ

75.676

0.000

0.000

4.958

0.340

Sig

0.208

T

-0.074 -1.279

Β

DBKL

Nilai F

Kesejahteraan Wawasan strategik

Penyertaan awam Ketelusan Perlaksanaan perancangan pembangunan dan undangundang Maklumbalas awam Berasaskan suara ramai Kesamarataan Keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT Akauntabiliti

Pembolehubah / Peramal (n = 315)

Jadual 5.36 Ringkasan analisis regresi pelbagai : Faktor peramal elemen-elemen KGB kepada DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur Mengikut PBT

315

315


MAJLIS PERBANDARAN SEPANG

MAJLIS PERBANDARAN KLANG

MAJLIS PERBANDARAN SUBANG JAYA

MAJLIS BANDARAYA SHAH ALAM

R2 = 0.914

R2 = 0.950

R2 = 0.901

R2 = 0.932

DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAHBANDAR RAYA KUALA LUMPUR

R2 = 0.930

R2 = 0.945

Rajah 5.16 Carta aliran keputusan analisis hubungan antara elemen-elemen KGB dengan DPE mengikut PBT wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

WAWASAN STRATEGIK

KESEJAHTERAAN

AKAUNTABILITI

PERKHIDMATAN PBT

KESAMARATAN

SUARA RAMAI

MAKLUMBALAS AWAM

PERLAKSANAAN UNDANG -UNDANG

MAJLIS BANDARAYA PETALING JAYA

DEWAN BANDARAYA KUALA LUMPUR

PENYERTAAN AWAM

KETELUSAN

PIHAK BERKUASA TEMPATAN

ELEMEN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

316

316


317

5.4

KESIMPULAN

Secara keseluruhannya, bab ini telah membincangkan hasil penilaian keefisienan govornans bandar berdasarkan kepada pandangan stakeholder wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Pendekatan ini memudahkan analisis KGB dijalankan bagi menentukan faktor yang mempunyai kelebihan dan berpengaruh dalam meningkatkan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Penilaian ke atas faktor penentu DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur tidak hanya kepada kelebihan kemudahan fizikal, kelebihan pasaran dan sumber manusia serta kelebihan sumber ekonomi tetapi KGB. Sejumlah sepuluh (10) elemen KGB telah diuji dan dinilai berdasarkan kriteria tahap kepentingan dan keefisienan

pandangan stakeholders ke atas KGB dalam

mempengaruhi DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur daripada pandangan stakeholders umumnya adalah pada tahap sederhana baik. Ini menunjukkan bahawa proses dan amalan KGB oleh PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mula memberi perhatian kepada perkara-perkara seperti penyertaan awam, ketelusan, perlaksanaan perancangan pembangunan dan undang-undang, maklumbalas awam, berasaskan suara ramai, kesamarataan, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, akauntabiliti, kesejahteraan, wawasan strategik dalam merancang dan membangunkan kawasan mereka. Apabila PBT-PBT di wilayah-bandar raya memberi perhatian khusus kepada amalan-amalan KGB, ini mewujudkan kesan langsung kepada kelebihan aglomerasi ekonomi, seterusnya pembangunan wilayah-bandar raya yang lebih berdaya saing dengan wilayah-bandar raya yang lain. Kajian ini mendapati keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT antara faktor penting dalam meningkatkan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Ini dibuktikan dengan jelas melalui penambahbaikan mekanisma sistem penyampaian, OSC PBT untuk mempercepatkan proses kelulusan permohonan, perkhidmatan atas talian proses kelulusan permohonan pelan dan lesen serta layanan dan masa perkhidmatan di kaunter jabatan-jabatan PBT. Antara stakeholder wilayahbandar raya yang memperolehi faedah daripada mutu pentadbiran dan perkhidmatan PBT adalah sektor swasta yang terdiri daripada pelabur asing dan tempatan. Peranan


318

sektor swasta di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah penting sebagai penaja sumber ekonomi bandar. Bila sumber ekonomi bandar meningkat di bandar ini secara langsung meningkatkan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Kajian ini juga mendapati aspek ketelusan dalam elemen KGB merupakan antara faktor kepada peningkatan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Perkara-perkara seperti capaian maklumat mengenai projek-projek PBT, proses tender terbuka pembekalan dan projek, maklumat laporan penyata kewangan perbelanjaan dan pendapatan PBT serta proses maklumbalas aduan awam. Elemen-elemen KGB ini juga telah meningkatkan kerja sama antara pihak awam dan swasta. KGB dilihat sebagai satu konsep dan kerangka pengurusan bandar yang melibatkan jaringan setiap stakeholders dalam wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Penemuan ini adalah konsisten dengan 92 peratus yang menyatakan bahawa KGB yang efisien boleh mempengaruhi peningkatan ekonomi sesebuah bandar.

Ujian MANOVA mendapati pembolehubah bebas (kumpulan-kumpulan stakeholders) merupakan faktor kepada pembolehubah bersandar elemen-elemen KGB, DPE, wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Jika dilihat pada ujian korelasi Pearson pula terdapat hubungan yang kuat dan positif antara elemen-elemen KGB (pembolehubah bebas) dengan

DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Bagi

memperkuatkan ujian analisis korelasi Pearson ini, keputusan analisis regresi pelbagai pula menunjukkan KGB adalah sebagai pembolehubah peramal dimasukkan ke dalam model regresi pada p < 0.05. Ini bermakna bahawa KGB itu merupakan faktor pengaruh hubungan bagi DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Kajian ini juga membuktikan bahawa MBSA, DBKL, MPK, MBPJ, MPSJ dan MPSp merupakan PBT yang mempunyai kelebihan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Bab enam kajian ini menganalisis indeks penunjuk pengukuran KGB mengikut PBT. Ini adalah penting untuk menganalisis dan menilai tahap semasa KGB PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Keputusan indeks penunjuk ini membantu mencari punca-punca kelemahan KGB di peringkat PBT. Maka dengan penambahbaikan KGB PBT ke arah yang lebih baik dapat dijalankan dengan mudah dan berkesan. Ini secara langsung boleh meningkatkan DPE PBT pada masa hadapan.


319

BAB VI ANALISIS INDEKS PENUNJUK PENGUKURAN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR DAN DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR

6.1

PENGENALAN

Bandar-bandar raya dunia kini menjadi tumpuan utama berdasarkan penonjolannya dalam ekonomi dunia, peranan signifikannya dalam arena global dan imejnya di mata dunia dari aspek ekonomi, keselamatan dan sosial. Aspek kemampuan negara-negara berdaya saing di peringkat global kini menjadi kriteria utama bagi negara-negara di seluruh dunia untuk menarik pelabur-pelabur asing melabur ke negara mereka. Negara-negara maju memperakui hasil laporan penunjuk indeks pengukuran DPE sebagai panduan pelan pelaburan sebelum mereka membuat keputusan untuk melabur di negara berkenaan. Misalnya Laporan Daya Persaingan Global 2009-2010 oleh Forum Ekonomi Dunia (WEF) dan Laporan Tahunan Daya Persaingan Dunia 2010 oleh Institut Pengurusan Pembangunan (IMD) yang telah menyediakan beberapa indeks pengukuran daya saing beberapa kedudukan beberapa buah negara. Pembolehubah-pembolehubah indeks pengukuran DPE

kedua-dua laporan ini

menekankan aspek-aspek mikro dan makro ekonomi sesebuah negara.

Bagaimanakah kriteria dan penunjuk KGB dapat mengukur kedudukan KGB PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur? Penyelidikan penunjuk indeks pengukuran governans bandar oleh UN-HABITAT dan Amalan Governans yang Baik untuk Pembangunan Tempatan oleh UNDP hanya menekan aspek-aspek kesejahteraan pembangunan sosial, pembangunan mapan dan program pembasmian kemiskinan di bandar. Ini menunjukkan bahawa penyelidikan penunjuk indeks pengukuran KGB dan DPE dijalankan secara berasingan tanpa dilihat hubungan antara pembolehubahpembolehubah elemen-elemen KGB dan DPE dalam konteks wilayah-bandar raya.


320

Walau bagaimanapun terdapat juga elemen-elemen KGB disebut secara tidak langsung dalam laporan penunjuk indeks pengukuran DPE

global ini. Misalnya

penunjuk institusi dan keefisienan kerajaan yang menekankan kepada aspek kerjasama sektor awam dan swasta.

Jadual 6.1 menunjukkan ringkasan penunjuk-penunjuk

indeks pengukuran KGB dan DPE yang digunapakai dan diperakui oleh negaranegara seluruh dunia. Namun begitu, terdapat juga laporan-laporan khusus penunjuk indeks pengukuran yang berkaitan dengan governans misalnya penunjuk indeks pengukuran persepsi rasuah oleh Transparency International (TI) dan World Wide Control of Corruption oleh World Governance Indicators. Laporan ini bertujuan untuk mengukur integriti agensi awam, swasta dan orang awam mengenai aspekaspek ketelusan dan akauntabiliti dalam urusan harian mereka.

Penunjuk-penunjuk indeks pengukuran governans bandar dan DPE yang disediakan oleh pelbagai badan antarabangsa yang kadangkalanya kurang menepati konteks pembangunan negara kita yang sedang menuju ke arah negara maju menjelang tahun 2020. Penunjuk-penunjuk indeks pengukuran yang disediakan oleh badan-badan antarabangsa ini tidak melihat aspek-aspek DPE di peringkat wilayahbandar raya.

Menurut Harrison (2005) wilayah bandar raya memainkan peranan

utama dalam menentukan DPE

sesebuah negara. DPE

tidak hanya bergantung

kepada kemudahan infrastruktur bertaraf dunia, kemajuan teknologi maklumat, kekonomi dan sumber manusia tetapi amalan governans bandar baik .

Berdasarkan kepada hasil penemuan kajian pada bab lima, jelas menunjukkan bahawa terdapat hubungan yang signifikan antara elemen-elemen KGB dengan peningkatan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Walau bagaimanapun dalam penemuan kajian ilmiah bab dua, tiada lagi kajian yang mengkaji hubung kait KGB dan DPE dalam konteks wilayah-bandar raya. Namun begitu ada disebut secara tidak langsung mengenai pengaruh governans bandar ke atas daya saing bandar. Bab ini meneliti secara mendalam persoalan kajian bagaimanakah penunjuk governans bandar mengukur kedudukan KGB wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT? Dengan menilai kerelevanan penunjuk indeks pengukuran KGB, kedudukan PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut kawasan PBTyang menjadi panduan kepada PBT-PBT lain untuk meningkatkan KGBnya.


1. Penunjuk Indek Pengukuran Governans Bandar oleh UN Habitat 2000 a Keberkesanan Pentadbiran PBT b Penglibatan Awam c Kesamarataan 2. Penunjuk Indeks Governans yng Baik untuk Pembangunan Tempatan 2007 oleh UNDP a Perwakilan b Akauntabiliti c Keberkesanan d Penglibatan Awam e Ketelusan f Keselamatan g Kesamarataan

Kajian-kajian Lepas Penunjuk Indeks Pengukuran







Penyertaan Awam

Ketelusan Perlaksanaan UndangUndang Maklumbalas



Suara Ramai



Kesamarataan





Perkhidmatan PBT





Akauntabiliti



Kesejahteraan



Sumber Ekonomi

Sumber Manusia

Kemudahan Fizikal

Daya Persaingan Ekonomi Wilayah Bandar Raya

bersambung...

   

  

Governanss

Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar

Jadual 6.1 Ringkasan penunjuk-penunjuk indeks pengukuran governans bandar dan DPE global

Wawasan Strategik

321

321


...sambungan 3. Kajian Indeks Integriti Nasional 2007 oleh Institut Integriti Malaysia A Rasuah b Kualiti Penyampaian Khidmat Awam c Amalan Etika Perniagaan dan Tanggungjawab Sosial d Kemantapan Institusi Keluarga dan Komuniti e Kualiti Hidup dan Kesejahteraan Masyarakat f Budi Bahasa 4. Laporan Penunjuk Sistem Star Rating PBT 2009 oleh KPKT a Pengurusan dan Pentadbiran b Perkhidmatan Teras c Pengurusan Pelanggan d Penyertaan Komuniti dan  Pandangan Penduduk 

 













bersambung...

322

322


4. Laporan Dasar Perbandaran Negara 2006 a Governans Bandar yang Efektif b Pembangunan Ekonomi Bandar yang Kukuh, Dinamik dan Berdaya Saing 4. Laporan Tahunan Daya Saing Global 2009-2010 oleh World Economic Forum (WEF) a Institusi b Infrastruktur c Kestabilan Makroekonomi d Pendidikan Asas dan Kesihatan e Pendidikan Tinggi dan Latihan f Keefisienan Pasaran Barangan g Keefisienan Pasaran Buruh h Kecanggihan Pasaran Kewangan i Kesediaan Teknologi

...sambungan







 

























































323

323


324

6.1.1 Analisis Indeks Penunjuk Pengukuran Daya Persaingan Malaysia

Buat pertama kalinya Malaysia telah mencapai kedudukan di kalangan sepuluh (10) negara paling berdaya saing di dunia mengikut laporan World Competitiveness Yearbook 2010 (WCY), yang diterbitkan hari ini oleh Institute for Management Development (IMD) di Switzerland. Malaysia terus memperbaiki kedudukan semenjak mula menyertai laporan IMD World Competitiveness Yearbook pada tahun 1999. Malaysia mencatatkan pencapaian yang memberangsangkan dalam kedudukan daya saing pada tahun ini, meningkat lapan (8) kedudukan untuk berada di kedudukan sepuluh (10) teratas. Dengan nilai indeks sebanyak 87.23 pada tahun 2010, Malaysia tergolong dalam negara-negara maju yang paling berdaya saing di dunia bersama Singapura, Hong Kong, Amerika Syarikat, Switzerland, Australia, Sweden, Kanada, Taiwan dan Norway.

Kedudukan yang julung kali dicapai ini jelas berlandaskan inisiatif yang inovatif dan berani yang telah diambil oleh kerajaan pada tahun kebelakangan ini bagi memacu pembangunan dan pertumbuhan ekonomi serta mewujudkan sektor swasta yang berdaya tahan, walaupun dalam kelembapan ekonomi global. Ini menunjukkan bahawa kerjasama awam dan swasta telah berjaya serta dapat dijadikan asas bagi pertumbuhan yang kukuh, stabil dan menyeluruh di masa hadapan. Pencapaian yang memberangsangkan dalam Keefisienan Kerajaan, di mana Malaysia meningkat kepada sepuluh (10) kedudukan dari kedudukan ke sembilanbelas (19). Ini menunjukkan PTK yang dilancarkan oleh kerajaan mula membuahkan hasil. PTK yang dilancarkan pada tahun 2009 memberi fokus kepada usaha-usaha kerajaan dalam bidang utama seperti memperkukuhkan persekitaran perniagaan, membanteras rasuah, memperbaiki infrastruktur, mempermudahkan prosedur kerajaan dan mengukuhkan sistem pendidikan.

Dalam usaha kerajaan melaksanakan dasar yang berkesan bagi meningkatkan daya saing, usahawan Malaysia termasuk Industri Kecil dan Sederhana (IKS) telah memainkan peranan penting dalam menggunakan persekitaran perniagaan ini untuk membawa perubahan dan memacu pertumbuhan. Laporan ini menjadi strategik terhadap usaha-usaha yang dijalankan oleh peniaga.


325

Faktor kefisienan perniagaan telah meningkat sebanyak (9) sembilan anak tangga kepada kedudukan ke empat (4) daripada kedudukan ke tigabelas (13). Di dalam kedua-dua faktor ini, telah memperbaiki prestasi Malaysia kini mengatasi negaranegara maju seperti Luxembourg, Switzerland, Kanada, Denmark dan Sweden. Keputusan ini adalah sesuatu yang perlu dibanggakan oleh semua rakyat Malaysia.

Seperti yang dinyatakan oleh Perdana Menteri semasa pengumuman MEB pada 30 Mac 2010, kerajaan sedang rancak merangka strategik untuk menjadi mendorong Malaysia ke arah matlamat yang dicita-citakan untuk menjadi sebuah negara maju menjelang 2020. Dengan konsep â&#x20AC;&#x2DC;new way of doing thingsâ&#x20AC;&#x2122; akan memperbaiki infrastruktur fizikal dan kemanusiaan adalah asas kepada prestasi yang kukuh. Kerajaan terus mendapat input dari sektor swasta dalam mencipta sinergi dan kerjasama erat dengan semua peniaga Malaysia yang merangkumi GLC dan IKS. Peningkatan kedudukan yang ketara ini adalah hasil daripada pelaksanaan konsep 1Malaysia, di mana, â&#x20AC;&#x2DC;Rakyat Didahulukan, Pencapaian Diutamakanâ&#x20AC;&#x2122; membawa maksud bekerjasama bagi menunjukkan keyakinan berterusan yang diberikan oleh pasaran global kepada Malaysia.

Apakah

langkah

pro-aktif

kerajaan

untuk

tingkatkan

prestasi

perkhidmatannya? Kerajaan harus terus memperbaiki sistem penyampaian perkhidmatan, meningkatkan pelaburan berkualiti tinggi, membantu IKS dalam menghadapi cabaran persaingan global, dan yang paling utama adalah untuk terus memberi penekanan terhadap melahirkan bidang inovatif dan kreatif di kalangan rakyat. Semenjak penubuhan PEMUDAH pada bulan Februari 2007, yang bermatlamat untuk meningkatkan ketelusan dan memudahkan proses serta prosedur, kesan nyata telah dapat dilihat dari segi proses yang lebih mudah dan pengurangan dalam prosedur. Ini telah menyumbang kepada penambahbaikan dalam persekitaran perniagaan di Malaysia yang memberi kesan positif pada kedudukan faktor keefisienan kerajaan dan keefisienan perniagaan. Misalnya, bilangan hari bagi memulakan perniagaan hanyalah 3 hari berbanding 11 hari sebelumnya dan disasar untuk dikurangkan kepada 1 hari. Ini merupakan indikator kepada kemudahan untuk memulakan dan menjalankan perniagaan telah menunjukkan peningkatan. Kini perubahan ini telah menarik lebih ramai pelabur.


326

Jadual 6.2 dan 6.3 menunjukkan analisis laporan IMD World Competitiveness Yearbook dan kedudukan Malaysia di kalangan negara-negara maju dan Asia Pasifik. Walaupun Malaysia berada di kalangan 10 negara yang berdaya saing di antara negara-negara di dunia dan berada di kedudukan ke 5 di antara negara-negara di Asia Pasifik, Malaysia perlu terus berusaha untuk mengekalkan pencapaian ini. Perkara ini adalah penting dalam konteks untuk mencapai status ekonomi berpendapatan tinggi menjelang 2020. Dalam hal ini Malaysia perlu menangani cabaran-cabaran berikut:

i. Penambahbaikan secara berterusan sistem penyampaian kerajaan untuk memudahkan perniagaan dan menyediakan perkhidmatan; ii. Mengukuhkan ekonomi melalui pelaburan asing dan tempatan yang berkualiti tinggi serta berdaya maju; iii. Membantu IKS dalam menghadapi cabaran persaingan global; iv. Meneruskan

penekanan

terhadap

pembelajaran

sepanjang

hayat

dan

membimbing tenaga kerja yang berbakat; dan v. Memacu produktiviti dan daya saing berteraskan pemikiran kreatif dan inovatif.

Dalam konteks menghadapi cabaran ini, Perbadanan Produktiviti Malaysia (MPC) telah memulakan penstrukturan program dan aktivitinya berdasarkan Transformation, Innovation dan Partnership. Ini adalah untuk memastikan transformasi perniagaan ke arah lebih produktif melalui kaedah proses dan sistem produktiviti serta inovasi. Ini mewujudkan kesan berganda kepada umum melalui jalinan kerjasama dengan rakan tempatan dan luar negara. MPC memberi penekanan kepada proses dan inovasi sosial untuk meningkatkan budaya inovasi yang dapat menyumbang kepada peningkatan secara lonjakan berganda dalam produktiviti dan keefisienan. Dari segi kerjasama, MPC meningkatkan jalinan dengan melibatkan lebih banyak rakan kerjasama tempatan dan antarabangsa untuk capaian yang lebih meluas. Sejajar dengan kerjasama antarabangsa, MPC telah menjalankan kajian daya saing peringkat negeri bersama dengan IMD. Sehingga kini, sebanyak lima (5) kajian telah dijalankan untuk negeri Selangor, Sabah, Terengganu, Lembah Kelang dan Wilayah Persekutuan Kuala


100 99.36 99.09 96.13 92.17 90.89 90.46 90.44 89.99

87.23

86.87 85.65 85.59 83.83 82.73 80.33 80.18 80.00 78.53 76.81

MALAYSI A

Luxembourg Belanda Denmark Qatar Jerman Israel China Finland New Zealand U.Kingdom

11 12 13 15 16 17 18 19 20 22

10

1 2 3 4 5 6 7 8 9

Kedudukan Keseluruhan Indeks Kedudukan

11 14 30 2 9 36 3 44 31 23

8

5 4 1 10 7 15 12 16 19

64.08 57.34 64.21 66.59 47.97 59.44 50.39 61.65 69.74 45.57

66.26

87.39 92.32 52.81 79.13 72.45 61.71 65.28 69.09 67.23

12 17 11 8 28 16 25 15 5 29

9

2 1 22 3 4 13 10 6 7

Keefisienan Kerajaan Indeks Kedudukan

72.82 64.95 68.09 58.77 52.45 66.09 50.28 60.89 54.14 51.64

76.97

79.58 79.47 66.85 72.79 74.48 71.73 69.47 77.63 72.18

6 15 11 19 25 14 28 16 22 26

4

1 2 13 7 5 9 10 3 8

Keefisienan Perniagaan Indeks Kedudukan

Sumber : IMD World Competitiveness Yearbook 2010

62.76 61.87 46.42 93.49 68.31 41.10 89.79 33.89 46.02 55.11

69.74

73.14 82.53 100 66.07 69.93 61.18 62.56 60.51 58.30

Prestasi Ekonomi Indeks Kedudukan

62.92 73.53 78.73 33.73 77.29 69.78 45.36 78.68 59.32 70.01

51.03

74.98 58.22 91.80 81.61 66.93 84.05 79.63 69.63 77.33

21 12 5 37 8 16 31 6 22 15

25

11 23 1 3 18 2 4 17 7

Infrastruktur Indeks Kedudukan

Indeks dan kedudukan daya persaingan Malaysia tahun 2010 dengan negara-negara lain di dunia dari aspek prestasi ekonomi, keefisienan kerajaan, perniagaan dan infrastruktur

Singapura Hong Kong USA Switzerland Australia Sweden Kanada Taiwan Norway

Negara

Jadual 6.2

327

327


92.17

90.44

Australia

Taiwan

76.25

73.23

72.09

64.57

60.75

56.53

Thailand

Jepun

India

Indonesia

Filipina

78.53

80.18

Korea

Zealand

New

China

A

87.23

99.36

Hong Kong

MALAYSI

100

13

12

11

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

Kedudukan Keseluruhan Indeks Kedudukan

Singapura

Negara

12

10

8

13

4

9

11

1

6

7

5

2

3

43.34

52.63

44.56

39.11

56.06

49.32

69.74

50.39

66.26

69.09

72.45

92.32

87.39

12

8

11

13

7

10

4

9

6

5

3

1

2

Keefisienan Kerajaan Indeks Kedudukan

46.02

43.89

60.41

54.09

56.01

51.44

54.14

50.28

76.97

77.63

74.48

79.47

79.58

12

13

6

9

7

10

8

11

4

3

5

2

1

Keefisienan Perniagaan Indeks Kedudukan

Sumber : IMD World Competitiveness Yearbook 2010

41.95

50.84

56.71

37.62

72.37

55.64

46.02

89.79

69.74

60.51

69.93

82.53

73.14

Prestasi Ekonomi Indeks Kedudukan

9.89

10.72

11.69

72.65

23.58

63.70

59.32

45.36

51.03

69.63

66.93

58.22

74.98

13

12

11

2

10

5

6

9

8

3

4

7

1

Infrastruktur Indeks Kedudukan

Jadual 6.3 Indeks dan kedudukan daya persaingan Malaysia tahun 2010 dengan negara-negara di Asia Pasifik dari aspek prestasi ekonomi, keefisienan kerajaan, perniagaan dan infrastruktur

328

328


329

Lumpur. Kajian ini menyediakan tanda aras daya saing, mengenalpasti kekuatan dan kelemahan untuk penambahbaikan bagi negeri-negeri berkaitan. Untuk menjadikan kajian ini lebih bermakna, ia perlu dijalankan secara berterusan supaya arah aliran daya saing peringkat negeri dapat dipantau. Semua negeri-negeri di Malaysia terlibat di dalam kajian ini supaya laporan daya saing negara dapat diterbitkan. Oleh yang demikian, adalah penting bagi MPC untuk terus memantau prestasi daya saing negara dan mengekalkan hubungan erat melalui jalinan kerjasama yang berterusan dengan IMD dan agensi penarafan antarabangsa yang lain untuk meningkatkan lagi kedudukan daya saing Malaysia secara global.

Jika dikaji lebih mendalam lagi laporan IMD ini, selain daripada aspek ekonomi, perniagaan dan infrastruktur, laporan ini juga melihat dari aspek keefisienan kerajaan. Di bawah kategori keefisienan kerajaan terdapat beberapa perkara yang disentuh dari aspek governans antaranya ketelusan, keputusan kerajaan mengenai wawasan strategik pembangunan negara, perlaksanaan peraturan dan undang-undang, usaha kerajaan menangani isu rasuah, penglibatan awam dalam pembangunan negara dan kesamarataan antara kaum dan gender dalam merebut peluang di atas potensi pembangunan negara. Laporan IMD ini juga menitikberat peranan governans dalam meningkatkan DPE negara.

Merujuk kembali Jadual 6.2 dan 6.3, pada ruang keefisienan kerajaan Malaysia berada pada kedudukan ke 9 dengan nilai skor 66.26 dan di kalangan negara-negara Asia Pasifik pula Malaysia berada pada kedudukan ke 6. Negaranegara maju yang lain seperti Amerika Syarikat dan United Kingdom berada pada kedudukan jauh ke bawah di tangga 22 dan 29. Di kalangan negara-negara Asia Pasifik Malaysia telah berjaya mendahului negara Asia yang lain seperti China, Korea dan Jepun. Ini jelas menunjukkan bahawa Kerajaan Malaysia sentiasa menekankan aspek-aspek governans selain daripada pembangunan fizikal, sosial dan pembangunan ekonomi. Penekanan ini telah berjaya menyakinkan pelaburpelabur asing melabur di Malaysia. Begitu juga dengan pelabur-pelabur tempatan terutamanya IKS yakin dengan perancangan dan usaha-usaha kerajaan. Ini adalah selaras dengan hasrat kerajaan untuk mengembangkan sektor ini sebagai penaja ekonomi negara tanpa bergantung kepada pelaburan asing.


330

Namun begitu dalam aspek kajian ini, maklumat dalam laporan IMD ini boleh dijadikan asas rujukan dan perbandingan kepada indeks penunjuk pengukuran KGB dalam meningkatkan DPE

di wilayah-bandar raya Kuala

Lumpur. Jadual 6.4 menunjukkan indeks dan kedudukan daya persaingan Malaysia tahun 2010 dengan negara-negara lain di dunia dari aspek keefisienan governans. Malaysia berjaya meletakkan kedudukannya di bawah sepuluh (10) yang terbaik dari aspek ketelusan, keputusan kerajaan dalam melaksanakan wawasan strategik, pelaksanaan peraturan dan undang-undang serta penglibatan awam dalam pelaksanaan pembangunan. Berbanding dengan negara-negara maju yang lain seperti Australia, Jerman, Kanada dan Perancis.

Namun begitu Malaysia perlu menambahbaik kaedah pencegahan rasuah dalam urusan pentadbirannya. Kedudukan di tangga duapuluh enam (26) berbanding dengan negara-negara lain di dunia boleh menyebabkan pelaburpelabur asing tidak berminat melabur di negara kita. Negara maju seperti Denmark, New Zealand, Finland, Sweden dan Singapura telah mengambil langkah-langkah yang proaktif dan agresif membasmi gejala rasuah dalam urusan pentadbiran negara mereka. Aspek kesamarataan antara gender, kaum dan golongan tertentu dalam menikmati pembangunan negara juga perlu dipertingkatkan. Kedudukan di tangga duabelas (12) boleh diperbaiki lagi masa hadapan dengan menambahbaik peluang kesamarataan semua peringkat rakyat dalam menikmati pembangunan.

Jadual 6.5 pula menunjukkan indeks dan kedudukan daya persaingan Malaysia tahun 2010 dengan negara-negara di Asia Pasifik dari aspek keefisienan kerajaan. Malaysia berada pada kedudukan yang baik iaitu di bawah (lima) 5 yang terbaik

dari

aspek

ketelusan,

keputusan

kerajaan

dalam

melaksanakan

pembangunan pelaksanaan peraturan dan undang-undang, penglibatan awam serta kesamaratan dalam pelaksanaan pembangunan berbanding dengan negara-negara Asia Pasifik yang maju seperti Australia, Hong Kong, Jepun, Korea dan China. Manakala aspek rasuah dalam urusan pentadbiran negara, Malaysia berada di ke tujuh (7). Namun begitu kerajaan terus mengambil langkah proaktif dan agresif untuk memperbaiki kedudukan ini dari kedudukan ke tujuh (7) kepada kedudukan ke tiga (3) setaraf negara maju yang lain.


7.59 7.06 6.99 6.93 6.90 6.75 6.45 6.36 6.29

5.98

5.94 5.80 5.79 5.45 5.26 5.25 4.94 4.65 4.59 4.58

MALAYSI A

Chile Australia Estonia Austria Belanda Jerman Perancis Israel Ireland Indonesia

Indeks

11 12 13 14 16 17 18 20 21 22

10

1 2 3 4 5 6 7 8 9

Kedudukan

Ketelusan

Singapura Qatar Finland Sweden Norway Denmark Luxembourg New Zealand Switzerland

Negara

5.47 4.40 5.64 5.14 3.91 4.49 3.69 4.09 3.77 4.12

6.20

8.28 6.64 6.15 6.21 5.25 6.03 5.94 5.08 6.02

Indeks

5.03 5.84 5.49 5.65 5.05 4.35 3.47 6.04 6.05 4.56

6.93

7.67 6.32 6.08 5.36 5.15 5.91 5.76 4.51 5.82

Indeks

19 9 14 12 18 28 40 7 6 22

3

1 4 5 16 17 8 11 23 10

Kedudukan

Peraturan dan Undang-Undang

5.71 7.40 5.32 7.12 7.25 6.45 5.67 4.39 6.27 1.70

4.73

7.75 6.58 8.25 7.82 6.64 8.55 7.31 8.38 7.67

Indeks

20 7 24 10 9 16 21 28 17 41

26

5 14 3 4 13 1 8 2 6

Kedudukan

Pencegahan Rasuah

Sumber : IMD World Competitiveness Yearbook 2010

10 20 9 12 26 19 30 25 28 23

4

1 2 5 3 11 6 8 14 7

Kedudukan

Keputusan Kerajaan

6.97 7.31 3.61 7.46 7.27 6.80 6.18 4.87 5.87 5.84

7.76

8.83 7.93 7.07 6.71 8.28 7.80 8.24 6.63 7.41

Indeks

14 11 53 9 12 16 22 41 27 28

6

1 4 13 17 2 5 3 18 10

Kedudukan

Penglibatan Awam

6.69 7.07 5.60 6.96 6.83 6.40 6.67 6.67 6.58 6.06

6.90

8.08 7.16 7.43 7.51 7.32 7.36 7.04 6.84 7.15

Indeks

15 8 40 11 14 21 16 16 19 29

12

1 6 3 2 5 4 9 13 7

Kedudukan

Kesamarataan

Jadual 6.4 Indeks dan kedudukan daya persaingan Malaysia tahun 2010 dengan negara-negara lain di dunia dari aspek keefisienan governans

331

331


5.80

4.82

4.58

4.45

4.39

4.33

3.70

3.64

3.27

1.65

Australia

Hongkong

Indonesia

Jepun

Taiwan

Korea

Thailand

India

China

Filipina

A

5.98

6.36

New Zealand

MALAYSI

7.59

Indeks

13

12

11

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

Kedudukan

Ketelusan

1.70

4.55

2.94

3.24

5.01

4.11

3.26

4.12

4.21

4.40

6.20

5.80

8.28

Indeks

3.18

4.68

4.44

4.09

2.95

5.37

4.02

4.56

6.94

5.84

6.93

4.51

7.67

Indeks

12

6

9

10

13

5

11

7

2

4

3

8

1

Kedudukan

Peraturan dan Undang-Undang

0.46

1.61

1.53

1.79

3.67

5.40

6.85

1.70

6.48

7.40

4.73

8.38

7.75

Indeks

13

11

12

9

8

6

4

10

5

3

7

1

2

Kedudukan

Pencegahan Rasuah

Sumber : IMD World Competitiveness Yearbook 2010

13

5

12

11

4

9

10

8

7

6

2

3

1

Kedudukan

Keputusan Kerajaan

3.85

7.70

5.62

5.84

7.67

6.07

5.76

5.85

6.33

7.31

7.76

6.63

8.83

Indeks

13

3

12

10

4

8

11

9

7

5

2

6

1

Kedudukan

Penglibatan Awam

5.80

6.09

5.95

5.88

6.35

6.25

5.39

6.06

6.45

7.07

6.90

6.84

8.08

Indeks

13

9

11

12

7

8

6

10

5

2

3

4

1

Kedudukan

Kesamarataan

Indeks dan kedudukan daya persaingan Malaysia tahun 2010 dengan negara-negara di Asia Pasifik dari aspek keefisienan governans

Singapura

Negara

Jadual 6.5

332

332


333

6.2

ANALISIS INDEKS PENUNJUK PENGUKURAN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

Sehingga kini, sebahagian besar dari penunjuk-penunjuk indeks pengukuran yang digunakan untuk mengukur tahap governans bandar dan DPE sesebuah negara itu banyak dipandu oleh kajian-kajian organisasi kerajaan dan NGO antarabangsa. Kajian penunjuk-penunjuk indeks pengukuran tahap governans bandar dan DPE dijalankan secara berasingan atas dasar kepentingan dan keperluan kajian di sesebuah negera. Menurut Fatimah (2008), DPE sesebuah bandar tidak lagi dilihat dari aspek pembangunan fizikal sahaja tetapi juga elemen-elemen governan bandar yang efisien. Persoalannya, apakah penunjuk-penunjuk tersebut sesuai dan penting digunakan di negera-negara sedang membangun? Bagaimanakah penunjukpenunjuk ini boleh digunakan dalam ruang lingkup wilayah-bandar raya? Bagaimanakah indeks penunjuk-penunjuk pengukuran elemen-elemen KGB boleh digunakan untuk mengukur DPE wilayah-bandar raya?

Bagi menjawab persoalan ini, indeks penunjuk-penunjuk pengukuran KGB diformulasikan bertujuan untuk mendapatkan skor pencapaian semasa tahap KGB. Bagi memformulasikan penunjuk-penunjuk ini, pengiraan matematik mudah bagi setiap penunjuk yang digunakan perlu ditentukan berdasarkan kepada maklumbalas daripada soal-selidik yang telah dijalankan sebelum ini.

Indeks

penunjuk pengukuran KGB dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur ini diuji pada enam (6) PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang menjadi kes kajian ini. Sebanyak seratus tiga puluh empat (134) penunjuk pengukuran KGB untuk sepuluh (10) elemen-elemen KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur digunakan dalam kajian ini. Manakala sejumlah duapuluh lapan (28) penunjuk DPE wilayah-bandar raya pula digunakan dalam kajian ini.

Penunjuk-penunjuk ini sebahagian besarnya diadaptasi daripada kajiankajian yang telah dilakukan oleh organisasi kerajaan dan NGO antarabangsa. Lampiran T dan U merupakan parameter dalam soalselidik yang dijadikan sebagai kategori dan bilang penunjuk-penunjuk keefisienan mengikut aspek governans bandar dan DPE

wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang menjadi panduan

menyediakan indeks penunjuk pengukuran. Jadual 6.6 menunjukkan ringkasan


334

jumlah keseluruhan nilai skor median KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT. Berdasarkan kepada keputusan taburan median keefisienan elemen governans bandar di atas jelas menunjukkan bahawa elemen perkhidmatan dan pentadbiran PBT adalah paling tinggi iaitu 86.25 bagi wilayah-bandar raya Kuala Lumpur berbanding dengan elemen-elemen KGB yang lain. Ini jelas menunjukkan bahawa perkhidmatan dan pentadbiran PBT adalah penting.

Ini mungkin dipengaruhi oleh bilangan penunjuk yang paling banyak iaitu duapuluh empat (24) items. Manakala taburan median keefisienan elemen governans bandar paling rendah bagi wilayah-bandar raya Kuala Lumpur ialah elemen suara ramai iaitu 18.83. Bilangan penunjuk elemen ini juga paling rendah iaitu 6 items. Walau bagaimanapun tinggi atau rendah nilai median keefisienan governans wilayah-bandar raya masih belum lagi dianggap sebagai indeks penunjuk KGB bagi wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Langkah seterusnya adalah pengiraan indeks penunjuk dan wajaran bagi sepuluh (10) elemen governans Bandar yang menentukan tahap sebenar KGB di wilayah-bandar raya. Jadual 6.6 Taburan jumlah keseluruhan median KGB dan DPE mengikut PBT Perkara Penyertaan Awam Ketelusan Perlaksanaan Undangundang Maklumbalas Suara ramai Samarata Perkhidmatan PBT Akauntabiliti Sejahtera Wawasan Jumlah Min KGB PBT

PBT Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur

Jum

Min KGB

DBKL

MBPJ

MBSA

MPSJ

MPK

MPSp

43

46

47

45.5

37

42

260.5 43.42

51

55

60

53

50

48.5

317.5 52.92

51

52

52

51

45

51.5

302.5 50.42

43 18 43

48 22 49

44 19 45

43 18 39

36 18 40

39 18 40

86

94.5

93

88.5

76

79.5

42 49 48 474

44 56 54 520.5

43 56 56 515

41 56 50 485

34 45 42 423

38.5 242.5 40.42 46.5 308.5 51.42 44 294 49.00 447.5

47.4

52.05

51.50

48.50

42.30 44.75

253 113 256

42.17 18.83 42.67

517.5 86.25


335

6.2.1 Pengiraan Jumlah Median dan Penunjuk Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar Bagi Indeks Penunjuk Pengukuran Aras pengukuran memberi arah kepada kaedah analisis statistik yang digunakan. Skala pengukuran asas yang digunakan dalam instrumen indeks penunjuk pengukuran ini adalah skala ordinal. Skala ordinal digunakan bagi menggambarkan susunan nilai sesuatu kualiti pembolehubah. Skala ordinal merupakan skala yang mempunyai kategori-kategori yang bebas antara satu sama lain dan disusun dalam pangkatan. Skala ini bermula daripada daripada peringkat yang paling rendah hinggalah kepada peringkat yang lebih tinggi. Skala ordinal mampu membezakan kategori dan nilai susunan secara pemeringkatan sahaja. Perkara utama bagi mengenalpasti kepentingan penunjuk pengukuran ini adalah dengan menentukan median keefisienan bagi setiap penunjuk yang digunakan.

Bagi tujuan pengiraan indeks penunjuk pengukuran ini, tahap keefisienan sepuluh (10) elemen KGB dengan satu ratus tigapuluh empat (134) penunjuk dan duapuluh lapan (28) penunjuk DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur diukur berdasarkan kepada persepsi responden dengan menggunakan lima poin Skala Likert ( 1 = sangat tidak efisien, 2 = tidak efisien, 3 = kurang efisien, 4 = efisien, 5 = sangat efisien). Dalam konteks ini, pembolehubah yang diukur sebagai indeks penunjuk pengukuran menjadi dimensi dan beberapa sub-konstruk yang menadi penunjuk-penunjuk yang boleh diukur. Kemudian dapat dijadikan titik tolak untuk membuat item yang boleh dinilai dalam bentuk skor.

Maka dengan itu jumlah skor bagi setiap penunjuk ditunjukkan melalui nilai skor median. Menurut Chua (2008), penggunaan nilai median dalam skala Likert adalah sesuai memberi gambaran sebenar pendapat daripada semua responden kajian. Nilai skor median ini diperolehi daripada hasil applikasi SPSS. Manakala Lampiran W hingga Lampiran V menunjukkan jumlah skor median keefisienan bagi setiap elemen dan konstruk KGB mengikut PBT. Walau bagaimanapun tinggi atau rendah nilai median keefisienan governans di kawasankawasan PBT masih belum lagi dianggap sebagai indeks penunjuk KGB bagi PBTPBT ini. Langkah seterusnya adalah pengiraan indeks penunjuk dan wajaran bagi 10 elemen KGB. Penunjuk ini menentukan keadaan semasa KGB oleh PBT.


336

6.3

KAEDAH PENGIRAAN INDEKS PENUNJUK KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR

Penunjuk indeks pengukuran keefisienan elemen-elemen governans bandar meneliti secara mendalam senario sebenar governans bandar yang diamalkan dan dilaksanakan oleh PBT untuk meningkatkan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Hasil penunjuk indeks pengukuran ini menjadi panduan kepada kajian ini untuk mengenalpasti cadangan-cadangan yang sesuai untuk KGB untuk meningkatkan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Sesuatu nilai skor median elemen-elemen keefisienan governans di kawasan PBT dengan jumlah skor tinggi atau rendah masih belum lagi dianggap sebagai indeks penunjuk KGB bagi PBT-PBT ini. Langkah seterusnya adalah pengiraan indeks penunjuk dan wajaran bagi 10 elemen governans bandar. Formula pengiraan indeks penunjuk pengukuran mengikut elemen KGB dan PBT ditunjukkan di bawah:

Contoh pengiraan indeks penunjuk pengukuran penyertaan awam dalam elemen KGB di DBKL Indeks = Penunjuk Elemen 1 KGB Indeks Penunjuk Elemen 1 KGB

Indeks Penunjuk Elemen 1 KGB Indeks Penunjuk Elemen 1 KGB

Jumlah Skor Median Elemen1 KGB Jumlah Konstruk Elemen1 KGB x Aras Tertinggi KGB

=

=

=

43 12 x 5

43 60

0.7167

X

X

100

100

X 100 =

71.7 peratus

X

Peratus Elemen1 KGB


337

Penunjuk KGB yang disesuaikan dengan hasil peratusan indeks penunjuk pengukuran KGB adalah:

i)

< 10 peratus – Tidak Efisien

ii)

11 peratus hingga 35 peratus – Kurang Efisien

iii)

36 peratus hingga 55 peratus – Sederhana Efisien

iv)

56 peratus hingga 75 peratus –Efisien

v)

> 76 peratus – Sangat Efisien

Contoh formula pengiraaan indeks penunjuk pengukuran mengikut elemen KGB bagi wilayah- bandar raya Kuala Lumpur. Jumlah Keseluruhan Elemen KGB Mengikut PBT Jumlah Bil PBT 0.7167 (DBKL) + 0.7767(MBPJ) + 0.7833(MBSA) + 0.7583(MPSJ) + 0.5667 (MPK) + 0.70 (MPSp)

6 Jumlah Keseluruhan Indeks Penunjuk Elemen KGB di Wilayah Bandar Raya Kuala Lumpur Megikut PBT

=

4.2917

= 0.7153

6

Jumlah Pekali Wajaran Penunjuk Keefisenan Governans Bandar

=

Jumlah Penunjuk Elemen Keefisenan Governans Bandar

X

Peratusan Keefisenan Governans Bandar

71.53

=

0.7153

X

100


338

Jumlah Keseluruhan Peratus Indeks Penunjuk KGB 1-10 di Wilayah Bandar Raya Kuala Lumpur Mengikut PBT

=

=

=

∑KGB1 +∑KGB2+∑KGB3+∑KGB4+∑KGB5 ∑KGB6 +∑KGB7 +∑KGB8 +∑KGB9 +∑KGB10

7.17 + 6.80 + 7.85 + 7.17 + 6.00 + 6.61 + 7.17 + 7.64 + 7.00 +6.86 70.27

Nota : KGB1 – Penyertaan Awam KGB2 - Ketelusan KGB3 - Perlaksanaan Perancangan Pembangunan dan Undang-undang KGB4 – Maklumbalas KGB5 – Berasaskan Suara ramai KGB6 – Kesamarataan KGB7 – Keberkesanan Pentadbiran dan Perkhidmatan PBT KGB8 – Akauntabiliti KGB9 – Kesejahteraan KGB10 – Wawasan Strategik Hasil keputusan analisis indeks penunjuk pengukuran KGB dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dibahagikan kepada enam (6) PBT iaitu DBKL, MBPJ, MBSA, MPSJ, MPK dan MPSp. Jadual dan ulasan analisis indeks penunjuk KGB dan DPE

wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT

ditunjukkan pada bahagian berikutnya. Walau bagaimanapun hasil keputusan indeks penunjuk keefisienan ini perlu tindakan susulan oleh PBT untuk menambahbaik mana-mana elemen governans bandar yang tidak efisien atau kurang efisien. Penilaian prestasi KGB PBT dan tindakan susulan penambahbaikan adalah perlu sebagai panduan menilai tahap semasa pencapaian KGB dan meletakkan PBT pada tahap kedudukan yang sesuai mengikut ranking.

Formula pengiraaan peratus indeks penunjuk pengukuran KGB dan DPE bagi wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dianalisis mengikut PBT. Elemen-elemen


339

KGB dan DPE merupakan faktor utama dalam analisis indeks pengukuran ini. Ini secara langsung menggalakkan PBT dapat meningkatkan DPE bandar mereka. Di samping itu, penilaian pencapaian ini dapat mengemaskini elemen KGB PBT yang berprestasi tinggi supaya sentiasa menjaga dan memelihara tahap keefisienan dan keberkesanan governans bandar mereka. Ini juga boleh menjadi kajian kes berinspirasi dan contoh yang baik kepada PBT yang lain.

Hasil keputusan indeks penunjuk pengukuran ini tidak hanya sebagai menentukan kedudukan dan ranking sahaja. Kedudukan KGB PBT di tempat pertama atau kedua tidak memberi sebarang makna jika tanpa sebarang tindakan untuk memperbaiki kelemahannya hasil keputusan ini. Keputusan ini boleh dijadikan garispanduan kepada PBT untuk memperbaiki setiap kelemahan yang terdapat pada setiap penunjuk yang telah dikenalpasti. Jadual 6.7 menunjukkan skala penilaian prestasi dan tindakan ke atas penunjuk KGB.

Jadual 6.7 Skala penilaian prestasi dan tindakan ke atas penunjuk KGB

Bil

Peratusan Penilaian Prestasi Keefisienan Governans Bandar

Penunjuk Keefisienan Governans Bandar

1

Kurang 10

Tidak Efisien

2

10 hingga 35

Kurang Efisien

3

36 hingga 55

Sederhana Efisien

4

56 hingga 75

Efisien

5

lebih 75

Sangat Efisien

Tindakan Menyediakan pasukan khas untuk memantau dan bimbingan berterusan Menyediakan latihan dan sokongan khas untuk meningkatkan keefisienan Memberi kepujian dan cabaran untuk meningkatkan keefisienan Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain

Sumber : Sistem Star Rating PBT oleh KPKT dan TUGI 2002


340

6.3.1 Keputusan Analisis Indeks Penunjuk Keefisienan Governans Bandar Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur â&#x20AC;&#x201C; DBKL Berdasarkan kepada Jadual 6.6 mengenai penilaian pandangan stakeholders DBKL dan taburan jumlah keseluruhan nilai skor median KGB didapati elemen keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, ketelusan dan perlaksanaan perancangan pembangunan dan undang-undang mencatatkan nilai skor median yang tinggi. Namun begitu berdasarkan Jadual 6.8 dan Rajah 6.1 (a) hasil keputusan analisis indeks penunjuk KGB untuk DBKL didapati elemen perlaksanaan perancangan pembangunan dan undang-undang (0.7846) serta akauntabiliti (0.7636) dalam governans bandar mencatatkan jumlah penunjuk KGB paling tinggi berbanding dengan elemen-elemen yang lain.

Berdasarkan kepada indeks penunjuk pengukuran KGB, perlaksanaan perancangan pembangunan dan undang-undang serta akauntabiliti menunjukkan bahawa kedua-dua elemen ini telah mencapai elemen governans bandar wilayahbandar raya Kuala Lumpur yang sangat efisien di kawasan DBKL. Ini diikuti elemen penyertaan awam, maklumbalas dan perkhidmatan PBT dengan jumlah penunjuk KGB 0.7167. Ini menunjukkan bahawa indeks penunjuk pengukuran KGB bagi elemen ini adalah efisien. Indeks penunjuk pengukuran elemen KGB yang paling rendah adalah berasaskan suara ramai dengan nilai jumlah penunjuk 0.60. Namun begitu indeks penunjuk pengukuran KGB bagi elemen-elemen lain dianggap efisien yang boleh dipertingkatkan lagi kea rah yang lebih baik.

Berdasarkan kepada hasil keputusan indeks ini, untuk kekal berdaya saing di arena global dan terus menarik pelabur melabur ke Bandaraya Kuala Lumpur, DBKL perlu terus menambahbaik perlaksanaan governans bandar ke arah lebih efisien

terutamanya

elemen-elemen

seperti

penyertaan

awam,

ketelusan,

maklumbalas, berasaskan suara ramai, kesamarataan, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, kesejahteraan dan wawasan strategik. Perlaksanaan kerajaan elektronik dalam urusan harian DBKL telah meningkatan KGB DBKL. Peranan agensi setempat DBKL juga membantu melancarkan urusan perkhidmatan dan pentadbiran DBKL terutama dalam hal-hal permohonan. Perlaksanaan ini boleh memberi keyakinan kepada pelabur asing melabur di kawasan DBKL.


Penyertaan Awam

Ketelusan Perlaksanaan Undang-undang Maklumbalas

Suara ramai

Kesamarataan

Perkhidmatan PBT

Akauntabiliti

Kesejahteraan

Bil

1.

2.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

Jumlah

10. Wawasan Strategik

3.

Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar

474

48

49

42

86

43

18

134

14

14

11

24

13

6

12

13

51

43

15

51

43

Jumlah Median Aras Keefisienan

5

5

5

5

5

5

5

5

5

670

70

70

55

120

65

30

60

65

75

68.6

702.7 702.7/10 = 70.27

100

70

76.4

100 100

71.7

66.1

60

71.7

78.5

68

71.7

Jumlah Peratus Penunjuk Keefisenan Governans Bandar

100

100

100

100

100

0.7846 0.7167 0.6000 0.6615 0.7167 0.7636 0.7000 0.6857

100

100

Peratusan Wajaran Keefisenan Governans Bandar

0.6800

DEWAN BANDARAYA KUALA LUMPUR (DBKL) Jumlah Aras Jumlah Jumlah Konstruks Penunjuk Penunjuk Aras Keefisienan Elemen Elemen Tertinggi Governans Keefisienan Keefisenan Keefisienan Bandar Governans Governans Bandar Bandar 12 5 60 0.7167

Jadual 6.8 Analisis indeks penunjuk pengukuran elemen-elemen KGB â&#x20AC;&#x201C; DBKL

341

341


342

Rajah 6.1 Hasil keputusan indeks penunjuk pengukuran KGB bagi DBKL Hasil keputusan indeks penunjuk keefisienan ini juga DBKL perlu mengambil tindakan susulan untuk menambahbaik mana-mana elemen governans bandar yang efisien. Elemen-elemen KGB seperti penyertaan awam, ketelusan, maklumbalas, berasaskan suara ramai, kesamarataan, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, kesejahteraan dan wawasan strategik

perlu diberi

sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB di DBKL. Penilaian prestasi KGB dan tindakan susulan ini adalah perlu kepada DBKL sebagai panduan untuk menilai tahap pencapaian KGB. Ini menggalakkan DBKL meningkatkan DPE bandar mereka pada masa kini dan hadapan. Ini secara tidak langsung boleh meningkatkan fungsian Bandaraya Kuala Lumpur sebagai pusat kawalan dan arahan kepada sektor perkhidmatan kewangan dan perbankan selain daripada berperanan sebagai ibunegara . Di samping itu, elemen KGB seperti perlaksanaan perancangan pembangunan dan undang-undang serta akauntabiliti yang sangat efisien ini boleh menjadi kajian kes berinspirasi dan contoh yang baik kepada PBT yang lain. DBKL boleh meningkatkan, mengemaskini dan memelihara tahap keefisienan dan keberkesanan governans bandar mereka untuk memberi keyakinan kepada pelabur asing melabur di DBKL. Jadual 6.9 menunjukkan penilaian prestasi dan tindakan ke atas penunjuk KGB di DBKL.


343

Jadual 6.9

Penilaian prestasi dan tindakan ke atas penunjuk KGB di DBKL Peratusan Penilaian Penunjuk Prestasi Keefisienan Keefisienan Governans Governans Bandar Bandar

Bil

Elemenelemen Keefisienan Governans Bandar

1.

Penyertaan Awam

71.67

Efisien

2.

Ketelusan

68

Efisien

3.

Perlaksanaan Undangundang

78.46

Sangat Efisien

4.

Maklumbalas

71.67

Efisien

5.

Suara ramai

60

Efisien

6.

Kesamarataan

66.15

Efisien

7.

Perkhidmatan PBT

71.67

Efisien

8.

Akauntabiliti

76.36

Sangat Efisien

9.

Kesejahteraan

70

Efisien

10.

Wawasan Strategik

68.57

Efisien

Tindakan

Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB


344

6.3.2

Keputusan Analisis Indeks Penunjuk Keefisienan Governans Bandar Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur â&#x20AC;&#x201C; MBPJ

Penilaian pandangan stakeholders mengenai KGB di DBKL berbeza dengan pandangan stakeholders di MBPJ seperti Jadual 6.6 yang menunjukkan taburan jumlah keseluruhan nilai skor median mengenai KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT. Pandangan stakeholders di MBPJ didapati elemen keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, kesejahteraan penduduk dan wawasan strategik mencatatkan nilai skor median yang tinggi. Walau bagaimanapun hasil keputusan analisis indeks penunjuk KGB untuk MBPJ berdasarkan Jadual 6.10 dan Rajah 6.2 didapati elemen perlaksanaan perancangan pembangunan dan undang-undang (0.80), maklumbalas (0.80), akauntabiliti (0.80) dan kesejahteraan (0.80) mencatatkan indeks penunjuk KGB yang paling tinggi. MBPJ dan lain-lain stakeholders terlibat secara interface

sebagai rakan

pembangunan bandar dalam kedudukan saksama. Penglibatan bersama dalam pembangunan menjana kualiti hidup yang lebih baik.

Berdasarkan kepada indeks penunjuk pengukuran KGB bagi kawasan MBPJ didapati penyertaan awam, perlaksanaan perancangan pembangunan dan undang-undang, maklumbalas, kesamarataan, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, akauntabiliti, kesejahteraan dan wawasan strategik telah mencapai elemen governans bandar wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang sangat efisien. Manakala elemen ketelusan dan berasaskan suara ramai mencatatkan jumlah penunjuk KGB yang paling rendah 0.7333. Walau bagaimanapun indeks penunjuk pengukuran KGB bagi elemen ini bagi MBPJ adalah efisien yang boleh membantu PBT meningkatkan mutu perkhidmatannya.

Berdasarkan kepada hasil keputusan indeks ini juga, MBPJ perlu terus meningkatkan perlaksanaan governans bandar ke arah lebih efisien untuk kekal berdaya saing menarik pelabur melabur di kawasan Petaling Jaya. Ini adalah kerana Petaling Jaya adalah antara kawasan perdagangan dan perindustrian utama di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Jika MBPJ tidak memandang serius aspekaspek KGB ini, kemungkinan Petaling Jaya tidak mampu bertahan berdaya saing dengan

bandar-bandar

lain

di

wilayah-bandar

raya

Kuala

Lumpur.


56 54

520.5

Ketelusan Perlaksanaan Undang-undang Maklumbalas

Suara ramai

Kesamarataan

Perkhidmatan PBT

Akauntabiliti

Kesejahteraan

Wawasan Strategik

Jumlah

1.

2.

3.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

4.

Penyertaan Awam

Bil

44

94.5

49

22

48

52

55

46

Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar

134

14

14

11

24

13

6

12

13

15

12

5

5

5

5

5

5

5

5

5

5

670

70

70

55

120

65

30

60

65

75

60

0.8000 0.7333 0.7538 0.7875 0.8000 0.8000 0.7714

0.8000

0.7667 0.7333

73.3 75.4 78.8 80 80 77.1

100 100 100 100 100 100

774.6/10 = 77.46

774.6

80

80

73.3

76.7

Jumlah Peratus Penunjuk Keefisenan Governans Bandar

100

100 100

100

Peratusan Wajaran Keefisenan Governans Bandar

Analisis indeks penunjuk pengukuran elemen-elemen KGB â&#x20AC;&#x201C; MBPJ

MAJLIS BANDARAYA PETALING JAYA (MBPJ) Jumlah Jumlah Jumlah Aras Jumlah Konstruk Penunjuk Konstruks Aras Median Elemen Elemen Keefisienan Tertinggi Aras Keefisienan Keefisenan Keefisienan Governans Keefisienan Governans Governans Bandar Bandar Bandar

Jadual 6.10

345

345


346

Rajah 6.2 Hasil keputusan indeks penunjuk pengukuran KGB bagi MBPJ Kegagalan untuk berdaya saing dengan bandar-bandar lain secara tidak langsung menyebabkan pelabur-pelabur asing kurang berminat untuk melabur di kawasan ini. MBPJ perlu terus mengamalkan dan menambahbaik konsep KGB terutamanya elemen-elemen seperti penyertaan awam, ketelusan, maklumbalas, berasaskan

suara

ramai,

kesamarataan,

keberkesanan

pentadbiran

dan

perkhidmatan PBT, kesejahteraan dan wawasan strategik. Stakeholders dan MBPJ perlu mengamalkan KGB agar stakeholders terus memperolehi dan menggunakan kuasa, pe ngaruh mereka dalam membuat keputusan yang berkaitan agar menjamin kehidupan berkualiti mereka di Bandar dan kawasan persekitarannya.

Ini adalah selaras dengan pandangan Kearns dan Paddison (2000) bahawa governans bandar adalah proses formulasi dan perlaksanaan polisi pembangunan bandar melalui persetujuan bersama antara pelbagai pihak yang bertujuan untuk memperbaiki kualiti hidup di bandar ke arah yang lebih baik. Maka dengan itu KGB merupakan salah satu faktor kepada peningkatan DPE wilayah-bandar raya. MBPJ dan lain-lain stakeholders terlibat secara interface

sebagai rakan

pembangunan bandar dalam kedudukan saksama untuk menjamin kedudukan MBPJ sebagai antara PBT yang terpenting. Jadual 6.11 menunjukkan penilaian prestasi dan tindakan ke atas penunjuk KGB di MBPJ.


347

Jadual 6.11 Penilaian prestasi dan tindakan ke atas penunjuk KGB di MBPJ Peratusan Penilaian Penunjuk Prestasi Keefisienan Keefisienan Governans Governans Bandar Bandar

Bil

Elemenelemen Keefisienan Governans Bandar

1.

Penyertaan Awam

76.67

Sangat Efisien

2.

Ketelusan

73.33

Efisien

3.

Perlaksanaan Undangundang

80

Sangat Efisien

4.

Maklumbalas

80

Sangat Efisien

5.

Suara ramai

73.33

Efisien

6.

Kesamarataan

75.38

Sangat Efisien

7.

Perkhidmatan PBT

78.75

Sangat Efisien

8.

Akauntabiliti

80

Sangat Efisien

9.

Kesejahteraan

80

Sangat Efisien

10.

Wawasan Strategik

77.14

Sangat Efisien

Tindakan

Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain


348

6.3.3 Keputusan Analisis Indeks Penunjuk Keefisienan Governans Bandar Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur â&#x20AC;&#x201C; MBSA Stakeholders MBSA berpendapat bahawa taburan jumlah keseluruhan nilai skor median KGB yang paling tinggi adalah elemen ketelusan, kesejahteraan dan wawasan strategik yang dirangka oleh MBSA adalah untuk menjamin kesejahteraan penduduk dan pembangunan MBSA. Pandangan penilaian aras keefisienan ini berbeza dengan pendapat stakeholders di DBKL dan MBPJ. Pandangan penilaian KGB ini ditunjukkan pada Jadual 6.6. Berdasarkan kepada Jadual 6.12 dan Rajah 6.3, hasil keputusan analisis indeks penunjuk KGB untuk MBSA adalah sama dengan pandangan penilaian KGB di mana elemen-elemen ketelusan, kesejahteraan dan wawasan strategik KGB adalah paling tinggi iaitu 0.80 berbanding dengan elemen-elemen yang lain penunjuk KGB.

Berdasarkan kepada indeks penunjuk pengukuran KGB ini antara elemenelemen governans bandar wilayah-bandar raya Kuala Lumpur telah mencapai tahap sangat efisien di kawasan MBSA adalah ketelusan (0.80), kesejahteraan (0.80), wawasan strategik (0.80), penyertaan awam (0.7833), akauntabiliti (0.7818) dan keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT (0.7750). Manakala elemen KGB yang efisien adalah perlaksanaan perancangan pembangunan dan undangundang (0.7333), maklumbalas (0.7333), kesamarataan (0.6923) dan suara ramai (0.6333). Ini menunjukkan bahawa hampir 40 peratus KGB di MBSA masih belum mencapai tahap yang memuaskan terutamanya dari aspek mengendalikan pandangan orang ramai mengenai pembangunan MBSA.

MBSA sedang merangka strategi menjayakan perlaksanaan governans bandar ke arah lebih efisien terutamanya elemen-elemen seperti penyertaan awam, ketelusan, maklumbalas, berasaskan suara ramai, kesamarataan, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, kesejahteraan dan wawasan strategik. Ini selaras dengan pendekatan baru Kerajaan Negeri Selangor memperkenalkan Jawatankuasa Pilihan Khas Mengenai Keupayaan, Kebertanggungjawaban dan Ketelusan Selangor atau (SELCAT), ditubuhkan pada 2 Jun 2010. Tujuannya antara lain untuk mengesan sebarang penyelewengan kerajaan pada masa lalu dan masa kini sama ada di peringkat PBT atau kerajaan negeri.


56

515

Suara ramai

Kesamarataan

Perkhidmatan PBT

Akauntabiliti

Kesejahteraan

Wawasan Strategik

Jumlah

2.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

3.

Ketelusan Perlaksanaan Undang-undang Maklumbalas

1.

56

43

93

45

19

44

52

60

47

Penyertaan Awam

Bil

Jumlah Median Aras Keefisienan

Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar

134

14

14

11

24

13

6

12

13

15

12

5

5

5

5

5

5

5

5

5

5

670

70

70

55

120

65

30

60

65

75

60

753.1

80

80

78.2

77.5

69.2

63.3

73.3

73.3

80.0

78.3

Jumlah Peratus Penunjuk Keefisenan Governans Bandar

753.1 /10 = 75.31

100

100

100

100

100

100

100

100

0.7333 0.7333 0.6333 0.6923 0.7750 0.7818 0.8000 0.8000

100

100

Peratusan Wajaran Keefisenan Governans Bandar

0.7833 0.8000

MAJLIS BANDARAYA SHAH ALAM (MBSA) Jumlah Jumlah Jumlah Aras Konstruk Penunjuk Konstruks Aras Elemen Elemen Keefisienan Tertinggi Keefisienan Keefisenan Keefisienan Governans Governans Governans Bandar Bandar Bandar

Jadual 6.12 Analisis indeks penunjuk pengukuran elemen-elemen KGB - MBSA

349

349


350

Rajah 6.3 Hasil keputusan indeks penunjuk pengukuran KGB bagi MBSA Demi untuk meningkat KGB di PBT-PBT di negeri Selangor ini dicadangkan

penubuhan

Jawatankuasa

Khas

Menambaikkan

KGB

PBT.

Jawatankuasa ini boleh membantu PBT-PBT dalam merangka program KGB mereka. MBSA perlu diberi sokongan dan sumber-sumber yang wajar kepada penambahbaikan

elemen-elemen

governans

bandar

yang

efisien

seperti

perlaksanaan perancangan pembangunan dan undang-undang, maklumbalas dan kesamarataan untuk terus meningkatkan KGB di MBSA. Penilaian prestasi KGB dan tindakan susulan ini adalah perlu kepada MBSA sebagai panduan untuk menilai tahap pencapaian KGB MBSA ke arah meningkatkan DPE bandar .

Elemen-elemen governans bandar yang tahap KGB yang memuaskan seperti penyertaan awam, ketelusan, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, akauntabiliti, kesejahteraan dan wawasan strategik boleh menjadi kajian kes berinspirasi dan contoh yang baik kepada PBT yang lain. Walau bagaimanapun, melalui penilaian pencapaian ini, MBSA tidak boleh berpuashati sahaja tetapi boleh menambahbaik, mengemaskini dan memelihara tahap keefisienan dan keberkesanan governans bandar mereka ke tahap yang lebih baik. Jadual 6.13 menunjukkan penilaian prestasi dan tindakan ke atas penunjuk KGB di MBSA.


351

Jadual 6.13 Penilaian prestasi dan tindakan ke atas penunjuk KGB di MBSA Peratusan Penilaian Penunjuk Prestasi Keefisienan Keefisienan Governans Governans Bandar Bandar

Bil

Elemenelemen Keefisienan Governans Bandar

1.

Penyertaan Awam

78.33

Sangat Efisien

2.

Ketelusan

80

Sangat Efisien

3.

Perlaksanaan Undangundang

73.33

Efisien

4.

Maklumbalas

73.33

Efisien

5.

Suara ramai

63.33

Efisien

6.

Kesamarataan

69.23

Efisien

7.

Perkhidmatan PBT

77.50

Sangat Efisien

8.

Akauntabiliti

78.18

Sangat Efisien

9.

Kesejahteraan

80

Sangat Efisien

10.

Wawasan Strategik

80

Sangat Efisien

Tindakan

Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain


352

6.3.4

Keputusan Analisis Indeks Penunjuk Keefisienan Governans Bandar Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur â&#x20AC;&#x201C; MPSJ

Jadual 6.6 menunjukkan bahawa taburan jumlah keseluruhan nilai skor median KGB mengikut penilaian pandangan stakeholders MPSJ mendapati elemen keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, kesejahteraan dan ketelusan mencatatkan nilai skor median yang tinggi. Namun begitu berdasarkan Jadual 6.14 dan Rajah 6.4 menunjukkan hasil keputusan analisis indeks penunjuk KGB untuk MPSJ

didapati

elemen

kesejahteraan

(0.80),

wawasan

strategik

(0.80),

perlaksanaan perancagan pembangunan dan undang-undang (0.7846) serta penyertaan awam (0.7583) mencatatkan jumlah penunjuk KGB paling tinggi dan sangat efisien bagi MPSJ berbanding dengan elemen-elemen yang lain.

Indeks penunjuk pengukuran KGB yang mencatatkan efisien ialah akauntabiliti (0.7455), keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT (0.7375), maklumbalas (0.7167), ketelusan (0.7067), berasaskan suara ramai (0.60) dan kesamarataan (0.60). MPSJ perlu memperbaiki prestasi KGB ke tahap yang sangat efisien. Ini adalah selaras dengan hasrat MPSJ untuk menjadikan kawasan Subang Jaya sebagai hub perniagaan utama di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. MPSJ perlu memberi perhatian kepada elemen berasaskan suara ramai dan kesamarataan dalam KGB. Kesamarataan memastikan semua kemudahan dan perkhidmatan diagihkan secara adil dan mudah dicapai oleh semua penduduk.

Penglibatan stakeholders di MPSJ dalam struktur dan proses membuat keputusan adalah secara komprehensif

dan holistik tanpa sebarang batasan.

Penghakupayaan (empowerment) dan keempunyaan (ownership) adalah sebagai landasan konsep rakan pembangunan yang beroperasi di MPSJ. Stakeholders MPSJ juga berpeluang menyuarakan pandangan dan gagasan tentang persekitaran kehidupan dan masa hadapan di kawasan mereka. Perlaksanaan E-Aduan di MPSJ sejak tahun 2005 telah berjaya membentuk hubungan antara MPSJ dan warga bandarnya. Polisi, program dan projek berorientasikan rakyat yang mengutamakan tanggungjawab, akauntabiliti dan ketelusan sesuai dengan lunas demokrasi yang diamalkan di negara kita.

Ini secara langsung

meningkatkan maklumbalas

stakeholders terhadap keperluan-keperluan penting mereka di bandar.


50

485

Suara ramai

Kesamarataan

Perkhidmatan PBT

Akauntabiliti

Kesejahteraan

Wawasan Strategik

Jumlah

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

56

41

88.5

39

18

43

134

14

14

11

24

13

6

12

13

51

2.

3.

Ketelusan Perlaksanaan Undang-undang Maklumbalas

1. 15

Penyertaan Awam

Bil

53

Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar

5

5

5

5

5

5

5

5

5

670

70

70

55

120

65

30

60

65

75

725.1

80.0

80.0

74.6

73.8

60

60

71.7

78.5

70.7

Jumlah Peratus Penunjuk Keefisenan Governans Bandar 75.8

725.1/10 = 72.51

100

100

100

100

100

100

100

100

0.7846 0.7167 0.6000 0.6000 0.7375 0.7455 0.8000 0.8000

100

100

Peratusan Wajaran Keefisenan Governans Bandar

0.7067

MAJLIS PERBANDARAN SUBANG JAYA (MPSJ) Jumlah Jumlah Jumlah Jumlah Konstruk Aras Penunjuk Aras Median Elemen Konstruks Elemen Tertinggi Aras Keefisienan Keefisienan Keefisenan Keefisienan Keefisienan Governans Governans Governans Bandar Bandar Bandar 45.5 12 5 60 0.7583

Jadual 6.14 Analisis indeks penunjuk pengukuran elemen-elemen KGB â&#x20AC;&#x201C; MPSJ

353

353


354

Rajah 6.4 Hasil keputusan indeks penunjuk pengukuran KGB bagi MPSJ Hasil

keputusan

indeks

penunjuk

keefisienan

ini,

MPSJ

perlu

menambahbaik perlaksanaan elemen governans bandar yang efisien seperti ketelusan, maklumbalas, berasaskan suara ramai, kesamarataan, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT serta akauntabiliti perlu diberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB di MPSJ. Penilaian prestasi KGB dan tindakan susulan ini adalah perlu kepada MPSJ sebagai panduan untuk menilai tahap pencapaian KGB dan menggalakkan MPSJ meningkatkan DPE bandar dan menarik lebih ramai pelabur melabur di MPSJ. MPSJ perlu juga menambahbaik aplikasi kerajaan elektronik dari aspek sistem maklumat dan proses pemohonan lesen dan pelan. Keefisienan e-permohonan kelulusan pelan dan lesen boleh meningkatkan keberkesanan perkhidmatan MPSJ. Elemen governans bandar yang sangat efisien di MPSJ seperti penyertaan awam, perlaksanaan perancangan pembangunan dan undang-undang, kesejahteraan serta wawasan strategik ini boleh menjadi kajian kes berinspirasi dan contoh yang baik kepada PBT yang lain bagaimana MPSJ boleh memelihara tahap KGB mereka. Ini adalah hasil kejayaan MPSJ menambahbaik pengurusan e-aduan dan kemampuan MPSJ ini boleh dijadikan model yang baik kepada PBT-PBT yang lain. Jadual 6.15 menunjukkan penilaian prestasi dan tindakan ke atas penunjuk KGB di MPSJ.


355

Jadual 6.15 Penilaian prestasi dan tindakan ke atas penunjuk KGB di MPSJ Peratusan Penilaian Penunjuk Prestasi Keefisienan Keefisienan Governans Governans Bandar Bandar

Bil

Elemenelemen Keefisienan Governans Bandar

1.

Penyertaan Awam

75.83

Sangat Efisien

2.

Ketelusan

70.67

Efisien

3.

Perlaksanaan Undangundang

78.46

Sangat Efisien

4.

Maklumbalas

71.67

Efisien

5.

Suara ramai

60

Efisien

6.

Kesamarataan

60

Efisien

7.

Perkhidmatan PBT

73.75

Efisien

8.

Akauntabiliti

74.55

Efisien

9.

Kesejahteraan

80

Sangat Efisien

10.

Wawasan Strategik

80

Sangat Efisien

Tindakan

Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain


356

6.3.5 Keputusan Analisis Indeks Penunjuk Keefisienan Governans Bandar Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur â&#x20AC;&#x201C; MPK Pandangan stakeholders mengenai KGB di MPK berbeza dengan pandangan stakeholders di DBKL, MBPJ, MBSA dan MPSJ seperti yang ditunjukkan pada Jadual 6.6 mengenai taburan jumlah keseluruhan nilai skor median mengenai KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT. Pandangan stakeholders di MBK mendapati elemen keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, kesejahteraan penduduk, perlaksanaan perancangan pembangunan dan undangundang serta wawasan strategik mencatatkan nilai skor median yang tinggi. Walau bagaimanapun jika nilai pada hasil keputusan analisis indeks penunjuk KGB untuk MPK berdasarkan Jadual 6.16 dan Rajah 6.5 mendapati elemen perlaksanaan perancangan pembangunan dan undang-undang (0.6923), ketelusan (0.6667) dan kesejahteraan (0.6429) mencatatkan indeks penunjuk KGB yang paling tinggi tetapi dari segi indeks penunjuk tahapnya adalah efisien.

Lain-lain elemen KGB yang mencapai tahap efisien ialah keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT (0.6333), akauntabiliti (0.6182) dan kesamaratan (0.6154). Berdasarkan kepada indeks penunjuk pengukuran KGB bagi kawasan MPK didapati terdapat indeks penunjuk KGB yang rendah tapi masih dianggap sebagai efisien seperti penyertaan awam (0.5667), maklumbalas (0.60), berasaskan suara ramai (0.60) dan wawasan strategik (0.60). Berdasarkan kepada hasil keputusan indeks ini, MPK perlu terus meningkatkan perlaksanaan amalan KGB untuk terus kekal berdaya saing kerana peranan MPK sebagai pintu masuk utama ke wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Ini adalah peranan Pelabuhan Klang yang terletak di kawasan MPK merupakan pelabuhan utama negara dan mampu menarik pelabur melabur ke kawasan MPK dan persekitarannya.

Jika DPE Bandar Klang terus meningkat, pelabuhan Klang juga mampu berdaya saing untuk menjadi sebagai antara pelabuhan yang terpenting di dunia dan salah satu hub utama logistik barangan import dan eskport negara. Manakala Bandar Klang mampu menjadi antara bandar utama di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang boleh menjadi daya tarikan pelabur asing dan menyediakan pelbagai peluang pekerjaan kepada penduduk di kawasan persekitarannya.


42 423

Suara ramai

Kesamarataan

Perkhidmatan PBT

Akauntabiliti

Kesejahteraan

Wawasan Strategik

Jumlah

2.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

3.

Ketelusan Perlaksanaan Undang-undang Maklumbalas

1.

45

34

76

40

18

36

45

50

37

Penyertaan Awam

Bil

Jumlah Median Aras Keefisienan

Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar

134

14

14

11

24

13

6

12

13

15

12

5

5

5

5

5

5

5

5

5

5

670

70

70

55

120

65

30

60

65

75

60

623.5

60

64.3

61.8

63.3

61.5

60

60

69.2

66.7

56.7

Jumlah Peratus Penunjuk Keefisenan Governans Bandar

623.5/10 = 62.35

100

100

100

100

100

100

100

100

0.6923 0.6000 0.6000 0.6154 0.6333 0.6182 0.6429 0.6000

100

100

Peratusan Wajaran Keefisenan Governans Bandar

0.5667 0.6667

MAJLIS PERBANDARAN KLANG (MPK) Jumlah Jumlah Jumlah Aras Konstruk Penunjuk Konstruks Aras Elemen Elemen Keefisienan Tertinggi Keefisienan Keefisenan Keefisienan Governans Governans Governans Bandar Bandar Bandar

Jadual 6.16 Analisis indeks penunjuk pengukuran elemen-elemen KGB â&#x20AC;&#x201C; MPK

357

357


358

Rajah 6.5 Hasil keputusan indeks penunjuk pengukuran KGB bagi MPK Berdasarkan kepada hasil keputusan indeks penunjuk keefisienan ini, MPK dan cadangan penubuhan Jawatankuasa Khas Menambaikkan PBT oleh KPKT perlu mengambilkira tindakan susulan untuk menambahbaik kesepuluh (10) elemen-elemen governans bandar yang efisien. Berdasarkan kepada Jadual 6.16 menunjukkan elemen-elemen governans bandar yang efisien seperti penyertaan awam, ketelusan, perlaksanaan perancangan pembangunan dan undang-undang, maklumbalas, berasaskan suara ramai, kesamarataan, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, akauntabiliti, kesejahteraan dan wawasan strategik perlu diberi sokongan serta sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB di MPK.

Berdasarkan kepada Jadual 6.17 ini juga menunjukkan penilaian prestasi dan tindakan ke atas penunjuk KGB di MPK. Penilaian prestasi tahap semasa KGB dan tindakan susulan ini adalah perlu kepada MPK sebagai panduan untuk menilai tahap pencapaian KGB dan menggalakkan MPK meningkatkan DPE di kawasan bandarnya. Prestasi KGB MPK dipantau dari masa ke semasa untuk memastikan KGB MPK sentiasa mencapai tahap keefisienan yang memuaskan. Ini untuk memastikan Pelabuhan Klang dan Bandar Klang menjadi antara pusat pertumbuhan ekonomi utama di negeri Selangor. Ini secara langsung menggalakkan pertumbuhan ekonomi di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.


359

Jadual 6.17

Penilaian prestasi dan tindakan ke atas penunjuk KGB di MPK Peratusan Penilaian Penunjuk Prestasi Keefisienan Keefisienan Governans Governans Bandar Bandar

Bil

Elemenelemen Keefisienan Governans Bandar

1.

Penyertaan Awam

56.67

Efisien

2.

Ketelusan

66.67

Efisien

3.

Perlaksanaan Undangundang

69.23

Efisien

4.

Maklumbalas

60

Efisien

5.

Suara ramai

60

Efisien

6.

Kesamarataan

61.54

Efisien

7.

Perkhidmatan PBT

63.33

Efisien

8.

Akauntabiliti

61.82

Efisien

9.

Kesejahteraan

64.29

Efisien

10.

Wawasan Strategik

60

Efisien

Tindakan

Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB


360

6.3.6 Keputusan Analisis Indeks Penunjuk Keefisienan Governans Bandar Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur â&#x20AC;&#x201C; MPSp Walau bagaimanapun berdasarkan kepada Jadual 6.18 dan Rajah 6.6 hasil keputusan analisis indeks penunjuk KGB untuk MPSp didapati elemen perlaksanaan

perancangan

pembangunan

dan

undang-undang

(0.7923)

mencatatkan jumlah penunjuk KGB paling tinggi dan sangat efisien bagi MPSp berbanding dengan elemen-elemen yang lain. Berdasarkan kepada penilaian pandangan stakeholders MPSp seperti yang ditunjukkan pada Jadual 6.6, taburan jumlah keseluruhan nilai skor median KGB mendapati elemen keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, perlaksanaan perancangan pembangunan dan undang-undang serta ketelusan mencatatkan nilai skor median yang tinggi.

Lain-lain elemen yang mencatatkan jumlah penunjuk KGB yang tinggi tetapi indeks penunjuk KGB adalah efisien bagi MPSp ialah elemen penyertaan awam

(0.70),

akauntabiliti

(0.70),

kesejahteraan

(0.6643),

keberkesanan

pentadbiran dan perkhidmatan PBT (0.6625), maklumbalas (0.65), ketelusan (0.6467), wawasan strategik (0.6286), kesamarataan (0.6154) dan berasaskan suara ramai (0.60). MPSp perlu memperbaiki prestasi KGB ke tahap yang sangat efisien. Ini adalah selaras dengan peranan MPSp untuk menjadikan Daerah Sepang sebagai salah satu pintu utama ke wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Ini adalah kerana KLIA merupakan antara pintu masuk dan tumpuan utama pembangunan di negeri Selangor amnya dan Daerah Sepang khasnya.

Tambahan pula Cyberjaya di

Sepang merupakan bandar R & D dan hub ICT utama negara.

Pembangunan di Daerah Sepang terutamanya di sekitar kawasan KLIA, Cyberjaya dan Bandar Salak Tinggi merupakan antara kawasan tarikan pelabur. Cyberjaya yang mampu menjadi antara pusat penyelidikan dan pembangunan (R&D) ICT negara. Maka dengan itu MPSp perlu melaksanakan dan menambahbaik KGBnya demi meningkatkan DPE di kawasan MPSP terutamanya di kawasan Cyberjaya dan Bandar Baru Salak Tinggi. Ini adalah kawasan ini merupakan hub ICT utama negara dengan nilai pelaburannya lebih RM1 billion pada tahun 2009. Ini adalah selaraskan penemuan analisa bab 5 di mana terdapat hubungan antara KGB dengan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.


44

447.5

Suara ramai

Kesamarataan

Perkhidmatan PBT

Akauntabiliti

Kesejahteraan

Wawasan Strategik

Jumlah

2.

3.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

4.

Ketelusan Perlaksanaan Undang-undang Maklumbalas

1.

46.5

38.5

79.5

40

18

39

51.5

48.5

42

Penyertaan Awam

Bil

Jumlah Median Aras Keefisienan

Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar

Jadual 6.18

134

14

14

11

24

13

6

12

13

15

12

5

5

5

5

5

5

5

5

5

5

670

70

70

55

120

65

30

60

65

75

60

665.9

62.9

66.4

70

66.2

61.5

60

65

79.2

64.7

70.0

Jumlah Peratus Penunjuk Keefisenan Governans Bandar

665.9/10 = 66.59

100

100

100

100

100

100

100

100

0.7923e 0.6500 0.6000 0.6154 0.6625 0.7000 0.6643 0.6286

100

100

Peratusan Wajaran Keefisenan Governans Bandar

0.7000 0.6467

MAJLIS PERBANDARAN SEPANG (MPSp) Jumlah Jumlah Jumlah Aras Konstruk Penunjuk Konstruks Aras Elemen Elemen Tertinggi Keefisienan Keefisienan Keefisenan Keefisienan Governans Governans Governans Bandar Bandar Bandar

Analisis indeks penunjuk pengukuran elemen-elemen KGB â&#x20AC;&#x201C; MPSp

361

361


362

Rajah 6.6

Hasil keputusan indeks penunjuk pengukuran KGB bagi MPSp

MPSp dan cadangan penubuhan Jawatankuasa Khas Menambaikkan PBT oleh KPKT perlu mengambil tindakan susulan untuk menambahbaik sembilan (9) elemen governans bandar yang efisien. Berdasarkan kepada Jadual 6.18 menunjukkan elemen-elemen governans bandar yang efisien seperti penyertaan awam,

ketelusan,

maklumbalas,

berasaskan

suara

ramai,

kesamarataan,

keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, akauntabiliti, kesejahteraan dan wawasan strategik perlu diberi sokongan dan sumber yang wajar oleh jawatankuasa ini untuk terus merangka program-program meningkatkan KGB di MPSp.

Perlaksanaan perancangan pembangunan dan undang-undang adalah elemen governans bandar yang sangat efisien di MPSp (79.23) yang boleh menjadi kajian kes berinspirasi dan contoh yang baik kepada PBT yang lain. MPSp menerimapakai Akta Kerajaan Tempatan (Akta 171) dan Akta Jabatan Perancangan Bandar dan Desa (Akta 172). Hasil indeks penunjuk keefisienan ini dapat membantu MPSp menambahbaik, mengemaskini dan memelihara tahap keefisienan dan keberkesanan governans bandar yang tidak efisien. Ini secara langsung meningkat DPE MPSp dan Cyberjaya sebagai Hub ICT negara. Penilaian dan tindakan susulan ini boleh dijadikan sebagai panduan kepada MPSp untuk meningkatkan DPE

bandar. Berdasarkan kepada Jadual 6.19 menunjukkan

penilaian prestasi dan tindakan ke atas penunjuk KGB di MPSp.


363

Jadual 6.19

Penilaian prestasi dan tindakan ke atas penunjuk KGB di MPSp Peratusan Penilaian Penunjuk Prestasi Keefisienan Keefisienan Governans Governans Bandar Bandar

Bil

Elemenelemen Keefisienan Governans Bandar

1.

Penyertaan Awam

70

Efisien

2.

Ketelusan

64.67

Efisien

3.

Perlaksanaan Undangundang

79.23

Sangat Efisien

4.

Maklumbalas

65

Efisien

5.

Suara ramai

60

Efisien

6.

Kesamarataan

61.54

Efisien

7.

Perkhidmatan PBT

66.25

Efisien

8.

Akauntabiliti

70

Efisien

9.

Kesejahteraan

66.43

Efisien

10.

Wawasan Strategik

62.86

Efisien

Tindakan

Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB


364

6.3.7

Keputusan Perbandingan Indeks Penunjuk Keefisienan Governans Bandar Antara Pihak Berkuasa Tempatan di Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur

Jika dibuat penilaian ke atas semua indeks penunjuk KGB ke semua enam PBT yang dipilih di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur, maka lahirlah Jadual 6.20 dan Rajah 6.7 yang menunjukkan analisis keseluruhan indeks penunjuk pengukuran elemen-elemen KGB wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Analisis ini mendapati MBPJ mencatatkan jumlah wajaran penunjuk KGB yang paling tinggi iaitu 77.46 peratus, diikuti oleh MBSA 75.32 peratus dan MPSJ 72.08 peratus. Jika dilihat pada kategori tahap indeks penunjuk KGB didapati MBPJ dan MBSA telah mencapai tahap governans bandar sangat efisien. Lain-lain PBT hanya mencapai tahap KGB yang efisien yang masih boleh meningkatkan mutu perkhidmatannya.

MBPJ telah mencapai tahap indeks penunjuk governans bandar yang sangat efisien dari segi penyertaan awam, perlaksanaan perancangan pembangunan dan undang-undang, maklumbalas, kesamarataan, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, akauntabiliti, kesejahteraan dan wawasan strategik. PBT yang mencatat keputusan keseluruhan indeks penunjuk KGB yang rendah ialah MPSp (66.60 peratus) dan MPK (62.36 peratus) tetapi dari segi pada kategori tahap indeks penunjuk KGB kedua-dua PBT telah mencapai tahap efisien. Kedua-dua PBT ini perlu meningkatkan elemen-elemen KGB seperti penyertaan awam, ketelusan,

perlaksanaan

perancangan

pembangunan

dan

undang-undang,

maklumbalas, berasaskan suara ramai, kesamarataan, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, akauntabiliti, kesejahteraan dan wawasan strategik.

Penekanan aspek KGB ini adalah penting kerana MPK dan MPSp adalah antara PBT yang terpenting di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dan Negeri Selangor sesuai peranan mereka sebagai pintu masuk utama dan pusat R&D ICT negara. Ini secara mampu meyakinkan dan menarik pelabur asing untuk melabur di kedua-dua kawasan ini yang percaya dengan sistem pentadbiran negara dan kerajaan negeri yang telus dan akautabiliti. Seperti yang telah dijelaskan pada bab sebelumnya, PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur merupakan antara institusi governans bandar yang melaksanakan amalan governans bandar.


Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar

Nota

Efisien

Sangat Efisien

1. Penyertaan Awam 2. Ketelusan 3. Perlaksanaan Undang-undang 4. Maklumbalas 5. Suara ramai 6. Kesamarataan 7. Perkhidmatan PBT 8. Akauntabiliti 9. Kesejahteraan 10. Wawasan Strategik Jumlah Peratus Penunjuk Keefisenan Governans BandarMengikut PBT Kedudukan Keefisienan Governans Bandar PBT di Wilayah Bandar Raya Kuala Lumpur

Bil

0.7667 0.7333 0.8000 0.8000 0.7333 0.7538 0.7875 0.8000 0.8000 0.7714

0.7167 0.6800 0.7846 0.7167 0.6000 0.6615 0.7167 0.7636 0.7000 0.6857

0.7833 0.8000 0.7333 0.7333 0.6333 0.6923 0.7750 0.7818 0.8000 0.8000

MBSA 0.7583 0.7067 0.7846 0.7167 0.6000 0.6000 0.7375 0.7455 0.8000 0.7583

MPSJ 0.5667 0.6667 0.6923 0.6000 0.6000 0.6154 0.6333 0.6182 0.6429 0.6000

MPK 0.7000 0.6467 0.7923 0.6500 0.6000 0.6154 0.6625 0.7000 0.6643 0.6286

MPSp

4

1

2

3

6

5

42.406 7.0255 7.746 7.5323 7.2076 6.2355 6.6598 726 26

MBPJ

DBKL

Efisien

70.68

Jumlah Min Peratus Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar Jumlah Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur 4.2917 71.53 4.2334 70.56 4.5871 76.45 4.2167 70.28 3.7666 62.78 3.9384 65.64 4.3125 71.88 4.4091 73.49 4.4072 73.45 4.2857 71.43

Penunjuk Keefisienan Governans Bandar Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur

Jadual 6.20 Analisis keseluruhan indeks penunjuk pengukuran elemen-elemen KGB wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

365

365


366

Rajah 6.7 Hasil keputusan indeks penunjuk pengukuran KGB bagi PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur Berdasarkan kepada Jadual 6.20 menunjukkan elemen-elemen governans bandar yang efisien di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur seperti penyertaan awam,

ketelusan,

maklumbalas,

berasaskan

suara

ramai,

kesamarataan,

keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, akauntabiliti, kesejahteraan dan wawasan strategik

perlu diberi sokongan dan sumber yang wajar oleh

jawatankuasa ini untuk terus meningkatkan KGB di MPSp. Cadangan penubuhan Jawatankuasa Khas Menambaikkan PBT oleh KPKT perlu mengambilkira tindakan susulan untuk menambahbaik sembilan (9) elemen governans bandar yang lain dari efisien ke prestasi yang lebih baik. Perlaksanaan perancangan pembangunan dan undang-undang adalah elemen governans bandar yang sangat efisien di wilayahbandar raya Kuala Lumpur yang boleh menjadi kajian kes berinspirasi dan contoh yang baik kepada PBT yang lain di negeri-negeri lain. Penilaian dan tindakan susulan ini boleh sebagai panduan kepada PBT-PBT lain di Malaysia untuk meningkatkan DPE wilayah-bandar raya mereka selaras dengan MEB dan PTK yang laksanakan oleh kerajaan. Berdasarkan kepada Jadual 6.21 menunjukkan penilaian prestasi dan tindakan ke atas penunjuk KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang boleh diberi perhatian serius oleh PBT-PBT yang berkenaan.


367

Jadual 6.21

Keseluruhan penilaian prestasi dan tindakan ke atas penunjuk KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

Bil

Elemenelemen Keefisienan Governans Bandar

1.

Penyertaan Awam

71.53

Efisien

2.

Ketelusan

70.56

Efisien

3.

Perlaksanaan Undangundang

76.45

Sangat Efisien

4.

Maklumbalas

70.28

Efisien

5.

Suara ramai

62.78

Efisien

6.

Kesamarataan

65.64

Efisien

7.

Perkhidmatan PBT

71.88

Efisien

8.

Akauntabiliti

73.49

Efisien

9.

Kesejahteraan

73.45

Efisien

10.

Wawasan Strategik

71.43

Efisien

Penunjuk Peratusan Penilaian Keefisienan Governans Prestasi Bandar Keefisienan

Tindakan

Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Mengemukakan sebagai kajian kes berinspirasi bagi PBT yang lain Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB Memberi sokongan dan sumber yang wajar untuk terus meningkatkan KGB


368

6.4

ANALISIS INDEKS PENUNJUK PENGUKURAN DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR

Penilaian pandangan stakeholders di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur ke atas duapuluh lapan (28) penunjuk DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur telah diuji melalui sesi temubual persepsi dengan beberapa stakeholders yang telah diadakan pada bulan Ogos 2009. Lampiran VI menunjukkan bahawa aras keefisienan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT. Jumlah keseluruhan nilai skor median yang tertinggi bagi DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah MBPJ dengan nilai skor 105 berbanding dengan PBT-PBT lain seperti MBSA (nilai skor median 104), DBKL (nilai skor median 102), MPSp (nilai skor median 96), MPK (nilai skor median 90) dan MPSJ (nilai skor median 89.5).

Stakeholders di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur berpendapat MBPJ telah melaksanakan dan menambah baik sistem penyampaian kerajaan terutamanya dari aspek kelulusan permohonan lesen dan projek-projek pembangunan. Pusat agensi setempat (OSC) di MBPJ telah memberi kemudahan kepada pelabur-pelabur dan pemaju untuk mempercepatkan proses kelulusan permohonan. Kemudahan perkhidmatan atas talian (online) di MBPJ juga telah mempercepatkan proses kelulusan permohonan, semakan permohonan dan proses pembayaran cukai. Di samping itu juga MBPJ telah menjalin hubungan perniagaan dengan pelaburpelabur asing dan tempatan dalam menggalakkan pelaburan langsung di kawasan Petaling Jaya. MBPJ dan agensi-agensi lain telah menambahbaik kemudahan sistem rangkaian komunikasi dan internet berkelajuan tinggi.

Di samping itu juga, MBPJ telah menjayakan beberapa program untuk meningkatkan kesejahteraan penduduknya seperti bandar selamat, kempen kebersihan dan kawalan penyakit. MBPJ juga memastikan bekalan air dan elektrik mencukupi tanpa gangguan, persekitaran yang sejahtera dan selamat memperbaiki sistem lalulintas, sistem pengangkutan awam yang efisien dan menyediakan kemudahan-kemudahan bertaraf antarabangsa seperti sekolah, kemudahan membeli belah dan perumahan esklusif untuk pelabur-pelabur asing ini. Berdasarkan kepada Lampiran VI mengenai penilaian pandangan stakeholders mengenai DPE wilayah-


369

bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT, MBPJ telah mencatat nilai skor median yang tinggi. Namun begitu berdasarkan

Jadual 6.22

menunjukkan analisis

keseluruhan dan perbandingan kedudukan indeks penunjuk pengukuran KGB dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Manakala Rajah 6.8 menunjukkan hasil keputusan indeks penunjuk pengukuran KGB dan DPE bagi PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Analisis menunjukkan ada kesamaan dengan penilaian skor median pandangan stakeholders mengenai DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur di mana MBPJ mencatatkan kedudukan indeks 0.75, MBSA - 0.7429, DBKL â&#x20AC;&#x201C; 0.7286, MPSp â&#x20AC;&#x201C; 0.6857, MPK â&#x20AC;&#x201C; 0.6429 dan MPSJ 0.6393. Berdasarkan kepada hasil keputusan indeks penunjuk pengukuran KGB dan DPE bagi PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur menunjukkan bahawa tahap KGB MBPJ dan MBSA adalah sama dengan tahap DPE nya. Namun begitu indeks penunjuk pengukuran KGB dan DPE bagi DBKL, MPSJ, MPK dan MPSp tidak mempunyai kedudukan yang sama dan tiada kekuatan antara satu sama lain.

Misalnya tahap KGB di DBKL berada di kedudukan 4 di antara PBT-PBT yang dikaji tetapi pada tahap DPE DBKL berada di kedudukan ke 3. Hasil keputusan indeks penunjuk pengukuran KGB dan DPE bagi PBT-PBT di wilayahbandar raya Kuala Lumpur menunjukkan bahawa kedua-dua pembolehubah ini tidak ada perhubungan antara satu sama lain. Ini berbeza dengan ujian statistik yang lain seperti korelasi Pearson dan regresi pelbagai yang menilai pengaruh, perkaitan, perbezaan, perhubungan dan kesan antara pembolehubah seperti KGB dan DPE. Berdasarkan kepada keputusan ujian analisis regresi pelbagai menunjukkan bahawa terdapat hubungan antara pembolehubah KGB dan pembolehubah DPE. Penggunaan indeks ini bukan hanya untuk menentukan kedudukan semasa KGB dan DPE bagi PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Kedudukan tahap dan skor KGB dan DPE PBT ini tidak memberi maksud yang signifikan kepada pembangunan ekonomi wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Tindakan ke atas skor dan kedudukan KGB dan DPE PBT ini menjadi panduan kepada PBT untuk menyediakan progam-program dan memperbaiki amalan-amalan perlaksanaan KGB PBT-PBT dari masa ke semasa.


MBPJ

MBSA

MPSJ

MPK

MPSp

1.

2.

3.

4.

5.

6.

96

90

89.5

104

105

102

5 5 5 5 5 5

28 28 28 28 28 28

140

140

140

140

140

140

Jumlah Aras Konstruks Keefisienan Governans Bandar

Jumlah Keseluruhan Indeks Penunjuk Pengukuran Daya Persaingan Ekonomi Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur Jumlah Purata Indeks Penunjuk Pengukuran Daya Persaingan Ekonomi Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur

DBKL

Bil

Jumlah Jumlah Konstruk Aras Median Elemen Tertinggi Aras Keefisienan Keefisienan Keefisienan Governans Bandar

4

0.6857

0.6679

0.6313

0.7126

5

0.6429

0.7239

0.6982

6

0.6393

0.7687

4.2761

2

0.7429

5

6

3

2

1

4

0.7074 0.7769

Kedudukan Keefisienan Governans Bandar

Jumlah Penunjuk Keefisienan Governans Bandar di Wilayah Bandar Raya Kuala Lumpur

4.1894

1

0.7500

Jumlah Penunjuk Daya Kedudukan Persaingan Daya Ekonomi Persaingan Wilayah Ekonomi Bandar Raya Kuala Lumpur 3 0.7286

Analisis keseluruhan dan perbandingan kedudukan indeks penunjuk pengukuran KGB dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur

Pihak Berkuasa Tempatan

Jadual 6.22

370

370


371

Raj ah 6.8 Ha sil kep utu san ind eks pen unj uk pen guk ura n KG B dan DP E bag i PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur Penggunaan indeks penunjuk pengukuran dalam kajian ini memberi panduan kepada PBT atau pihak-pihak pengkaji yang lain yang berkaitan dengan governans bandar untuk melihat pencapaian PBT dalam melaksanakan KGB dan DPE wilayahbandar raya Kuala Lumpur atau bandar-bandar lain Malaysia. Penilaian KGB dan DPE wilayah-bandar raya boleh dibuat setiap tahun oleh PBT atau kerajaan negeri atau KPKT untuk melihat pencapaian dan kemajuan tahunan PBT. Dengan jumlah seratus tigapuluh empat (134) penunjuk-penunjuk KGB dan duapuluh lapan (28) penunjuk DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur boleh dijadikan panduan kepada PBT atau kerajaan negeri atau KPKT untuk membantu PBT meningkatkan KGB dan DPE. Walau bagaimanapun penunjuk-penunjuk pengukuran KGB dan DPE bukanlah sesuatu penunjuk yang statik atau tetap. Penunjuk-penunjuk ini boleh diubahsuai dan tambahbaik oleh PBT-PBT yang terlibat selaras dengan perubahan-perubahan pembangunan semasa PBT dan dasar-dasar kerajaan yang dinamik seperti MEB, PTK dan RMK10. 6.5

KESIMPULAN


372

Fungsi dan peranan PBT sentiasa mendapat perhatian umum. Beberapa masalah pelaksanaan dasar-dasar kerajaan yang berlaku di PBT adalah berpunca daripada beberapa kekangan organisasi yang dihadapi oleh PBT. Akibat daripada itu, sistem penyampaian perkhidmatan PBT dikatakan lemah dan tidak bermaya. Keadaan ini telah berlanjutan sehingga menimbulkan kebimbangan bahawa sekiranya ia tidak ditangani dengan segera , ini memberi kesan ke atas daya saing negara. Keputusan indeks penunjuk pengukuran KGB bagi PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur menunjukkan bahawa MBPJ berada di kedudukan pertama, diikuti pula MBSA, MPSJ, DBKL, MPSp dan MPK. Walau bagaimanapun indeks penunjuk pengukuran DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mengikut PBT menunjukkan terdapat perbezaan dari segi jumlah indeks dan kedudukan PBT di mana MBPJ di kedudukan pertama, ikuti MBSA, DBKL, MPSP, MPK dan MPSJ.

Ini menunjukkan bahawa dalam penilaian indeks penunjuk pengukuran tidak terdapat perhubungan dan pengaruh antara penunjuk KGB dengan DPE wilayahbandar raya Kuala Lumpur. Penunjuk ini hanya menentukan kedudukan semasa KGB PBT. Penilaian indeks penunjuk pengukuran ini boleh dijalankan setiap tahun oleh PBT atau kerajaan negeri atau KPKT untuk melihat pencapaian tahunan PBT dalam melaksanakan KGB dan DPE di peringkat PBT wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Dengan jumlah seratus tigapuluh empat (134) penunjuk-penunjuk KGB dan duapuluh lapan (28) penunjuk DPE

wilayah-bandar raya Kuala Lumpur boleh dijadikan

panduan kepada PBT atau kerajaan negeri atau KPKT untuk membantu PBT-PBT seluruh Malaysia meningkatkan KGB dan DPE seperti mana yang disarankan dalam MEB, PTK dan RMK10 untuk meningkatkan mutu perkhidmatan dan sistem penyampaian kerajaan.

Saranan dalam dokumen MEB dan RMK10 telah menyediakan beberapa strategik pembangunan ekonomi, fizikal, sosial dan alam sekitar untuk negara menuju ke arah Negara maju menjelang tahun 2020 dan bersedia untuk meletakkan Malaysia antara lima kedudukan terbaik dalam senarai IMD daya saing dunia. Malaysia mampu untuk berada pada kedudukan ini jika PBT-PBT di seluruh Malaysia melaksanakan tanggungjawab

meningkatkan

sumber

ekonomi,

memperbaiki

kemudahan


373

infrastruktur dan sistem pengangkutan awam dan menambahbaik sistem penyampaian. Penunjuk-penunjuk KGB dan DPE di wilayah pembangunan boleh digunakan untuk menilai tahap governans bandar dan DPE setiap PBT yang berkaitan. PBT-PBT boleh menyemak penunjuk-penunjuk yang mempunyai nilai skor yang rendah dan melakukan penambahbaikan. Penunjuk-penunjuk ini boleh dijadikan panduan untuk merangka strategik proses penambahbaikan KGB dan DPE

wilayah-bandar raya

Kuala Lumpur.

KPKT yang telah melaksanakan sistem star rating PBT sejak tahun 2008. Sistem star rating PBT yang diamalkan hanya berdasarkan penilaian ke atas empat (4) kriteria utama iaitu pengurusan, perkhidmatan teras, pengurusan pelanggan dan penyertaan komuniti serta pandangan penduduk. Tujuan star rating PBT ini adalah untuk menilai tahap pencapaian penyampaian perkhidmatan PBT, meletakkan PBT pada tahap kedudukan yang sesuai mengikut ranking agar PBT dapat meningkatkan DPE masing-masing dan mengemaskini ciri-ciri PBT yang berprestasi tinggi supaya sentiasa menjaga dan memelihara tahap keefisienan dan keberkesanan organisasi. Penunjuk-penunjuk KGB dan DPE wilayah-bandar raya boleh diubahsuai mengikut keperluan, keadaan dan corak pembangunan negeri.

Pelaksanaan SSR-PBT oleh KPKT boleh mengambilkira penunjuk-penunjuk KGB dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur kajian ini. Penunjuk-penunjuk ini boleh diubahsuai sebagai perisian komputer dan disediakan atas talian setiap PBT agar stakeholders boleh mengisi borang perisian ini ketika melayari laman web PBT yang berkaitan. Diharapkan penunjuk-penunjuk KGB dan DPE di ini boleh membantu PBT menjayakan wawasan kerajaan melaksanakan dasar-dasar transformasi negara ke arah negara maju seperti mana dalam dokumen MEB dan PTK. KPKT boleh menambahbaik sistem SSR-PBT yang dijalankan setiap tahun dengan mengambilkira penunjuk-penunjuk KGB dan DPE ini. Bab tujuh merupakan bahagian terakhir penyelidikan ini yang merumuskan keseluruhan bab yang dibahagikan kepada sumbangan dan kesan penyelidikan ini kepada aspek mikro dan makro kepada sistem organisasi PBT sebagai institusi governans bandar melaksanakan mekanisma KGB dan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.


374

BAB VII RUMUSAN

7.1

PENGENALAN

Pembangunan wilayah-bandar raya telah melalui banyak perubahan dari aspek fizikal, ekonomi dan sosial. Namun begitu, kadar perubahan dunia juga menjadi lebih pesat, lebih-lebih lagi dalam masa satu dekad yang lalu. Dunia kini semakin bersaing dan semakin global. Ini membawa cabaran besar kepada semua sektor dalam negara. Jika dahulu Malaysia bersaing dengan sebilangan kecil negara membangun, kini Malaysia harus bertanding dengan negara-negara lain seluruh dunia. Ekonomi yang dahulu tertutup kini telah menjadi lebih terbuka dan mula menyaingi Malaysia di pasaran dunia. Negara-negara maju sentiasa mendesak negara-negara membangun supaya membuka pasaran mereka dan bersaing secara langsung dengan syarikat-syarikat asing. Peranan kerajaan di setiap peringkat perlu pro-aktif merebut peluang ini.

Ini bermakna usaha untuk membangunkan Malaysia telah menjadi lebih sukar dan lebih mencabar. PBT mempunyai peranan yang amat besar dalam menyahut cabaran ini, dalam menjadikan bandar-bandarnya lebih berdaya saing. PBT tidak boleh lagi bertanding atas penyediaan kemudahan infrastruktur atau atas penyediaan pakej insentif semata-mata. Malaysia sudah termasuk dalam kategori negara yang harus bersaing atas asas kualiti, sama ada kualiti barangan atau kualiti perkhidmatan. Maka dengan itu, demi untuk menyahut cabaran ini PBT perlu melaksanakan KGB. Bab ini merumuskan secara keseluruhan kajian KGB dan DPE dalam konteks wilayah-bandar raya. Apakah hubungan KGB dengan DPE kepada wilayah-bandar raya? Apakah sebenarnya peranan PBT dalam meningkat DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur? Apakah faedah KGB kepada PBT? Bagaimanakah sumbangan KGB dan DPE kepada perlaksanaan dasar-dasar pembangunan negara?


375

7.2

PENEMUAN KAJIAN

Secara umumnya, governans bandar merupakan satu bentuk mekanisme penyediaan perkhidmatan yang baik untuk masyarakat. Jaminan kestabilan governans bandar ini menarik minat pelabur asing untuk terus melabur di sesebuah negara, negeri atau bandar. Maka dengan itu peluang-peluang pekerjaan dapat diwujudkan dan sesebuah negara mampu untuk berdaya saing. Governans bandar juga berpegang kepada prinsip-prinsip sebagai asas kepada pelaksanaan dan kejayaan untuk membangunkan bandar. Dengan itu kefahaman tentang governans bandar dan perbandaran harus dicerna dari pengalaman setempat dan yang dicanai menggunakan beberapa perspektif. Memandangkan sehingga sebahagian besar daripada penyelidikan tentang DPE wilayah-bandar raya hanya tertumpu kepada bandar-bandar raya yang terletak di negara-negara maju sahaja tanpa mengkaji elemen-elemen KGB.

Seperti mana yang dijelaskan sebelum ini, tujuan kajian adalah untuk merumus kepentingan KGB untuk meningkatkan dan mengekalkan DPE di wilayahbandar raya Kuala Lumpur. Bahagian ini menerangkan secara ringkas penemuan kajian berdasarkan kepada objektif-objektif kajian yang telah digariskan sebelum di Bab 1. Bahagian seterusnya menjelaskan pencapaian objektif-objektif kajian berdasarkan kepada hasil penemuan kajian yang telah dijalankan. Maka dengan itu dijangkakan kajian ini dapat mengisi sebahagian daripada kekurangan kajian-kajian terdahulu tentang hubungan antara governans bandar dan wilayah-bandar raya. Di era globalisasi ini amalan governans bandar yang baik sahaja tidak mencukupi untuk meningkatkan DPE di wilayah-bandar raya.

Berdasarkan kepada kajian ilmiah KGB dan DPE yang dijalankan pada Bab 2, KGB boleh dianggapkan adalah satu set kompleks nilai-nilai, norma-norma, proses dan institusi di mana bandar-bandar diuruskan dengan lebih efisien. Pengurusan bandar yang efisien dengan menggunakan pendekatan KGB boleh menjadikan wilayah-bandar raya itu lebih produktif, berdaya saing dan berekonomi mapan. Beberapa kajian mengenai governans bandar sering berkait rapat dengan kerajaan tempatan. PBT pula dianggap sebagai institusi perlaksanaan governans bandar. Maka dengan itu KGB adalah salah satu mekanisma baru PBT untuk meningkatkan DPE.


376

7.2.1 Objektif Menjelaskan Peranan Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar Dalam Meningkatkan Daya Persaingan Ekonomi di WilayahBandar Raya Kuala Lumpur Berdasarkan kepada objektif ini, kajian mendapati bahawa pertumbuhan pesat perbandaran dan kesedaran komuniti dalam sistem kerajaan tempatan yang melihat PBT sebagai institusi governans bandar semakin bertambah. Adalah cabaran kepada kerajaan tempatan untuk menyediakan asas-asas perkhidmatan bandar yang cukup dan efisien selaras dengan perubahan keadaan global. Di samping itu elemen-elemen governans bandar harus sentiasa diberi keutamaan dalam agenda pembangunan perbandaran negara. Tibalah masanya untuk perubahan dalam governans bandar yang efisien dan peranan kerajaan tempatan perlu disemak sistemnya. Ini secara langsung dapat membina sesebuah organisasi yang efisien dan berkesan dalam menghadapi proses perbandaran yang semakin pesat.

PBT tidak hanya dilihat sebagai badan kerajaan yang menyediakan pembangunan dan perkhidmatan semata-mata kepada warga bandarnya sahaja. PBT perlu mengamalkan prinsip-prinsip KGB dalam menghadapi pelbagai cabaran dan bersedia untuk berdaya saing di peringkat global. Kajian-kajian ilmiah di bab 2 jelas membuktikan bahawa banyak kajian-kajian mengenai DPE wilayah-bandar raya berkaitan dengan governans bandar. Namun begitu dalam konteks kajian ini KGB telah dijadikan sebagai salah satu parameter dalam menentukan DPE wilayah-bandar raya. Elemen-elemen KGB seperti penyertaan awam, ketelusan, perlaksanaan perancangan pembangunan dan undang-undang, maklumbalas awam, berasaskan suara ramai, kesamarataan, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, akauntabiliti, kesejahteraan dan wawasan strategik sering dibincangkan oleh sarjanasarjana barat mengenai perubahan baru sistem pengurusan dan pentadbiran bandar.

Kerajaan persekutuan, negeri atau PBT juga tidak hanya perlu melabur wang yang banyak untuk menyediakan kemudahan infrastruktur yang bertaraf antarabangsa dan bangunan pencakar langit semata-mata untuk pelabur melabur di wilayah-bandar raya. Apa yang penting kepada pelabur-pelabur ini untuk kawasan bandar adalah sistem birokrasi PBT dan agensi-agensi kerajaan yang lain tidak merumitkan dan hubungan strategik antara sektor awam dan swasta sentiasa dipertingkatkan.


377

Stakeholders wilayah-bandar raya dianggap sebagai rakan pembangunan dalam kerangka KGB menjadi landasan kepada kefahaman dan amalan meningkatkan DPE. Stakeholders dalam KGB bukan bermakna memberi kuasa kepada mereka untuk membangun dan menguruskan wilayah-bandar raya. Mereka selalunya dilihat lebih sebagai penerima manfaat pembangunan sahaja tanpa diberi peluang menjalinkan kerjasama dengan kerajaan dalam membangunkan wilayah-bandar raya. Berdasarkan kepada objektif dan pendekatan kajian yang menilai persepsi stakeholders mengenai aspek KGB dalam meningkat DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur, seramai 315 sampel yang terdiri dari pelbagai stakeholders di wilayahbandar raya Kuala Lumpur dijalankan sebagai responden kajian.

Kajian mendapati bahawa elemen-elemen KGB

dilihat penting oleh

stakeholders dalam meningkat DPE dan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Analisis deskriptif ini juga mendapati bahawa 63.17 peratus stakeholders berpuas hati dengan mutu perkhidmatan PBT. Walau bagaimanapun seramai 44.76 peratus stakeholders berpendapat PBT telah mengamalkan governans bandar sangat efisien, 44.18 peratus pula mengatakan amalan governans bandar oleh PBT adalah efisien dan 11.06 peratus pula mengatakan tidak efisien. Bagaimanapun, PBT mesti menambahbaik mutu perkhidmatan mereka ke arah yang lebih efisien agar dapat terus meningkatkan DPE di kawasan mereka. Analisis deskriptif penilaian persepsi stakeholders mengenai KGB PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mendapati bahawa skor min tahap KGB PBT-PBT adalah 45.87 iaitu di tahap sederhana.

Antara elemen-elemen KGB yang mempunyai nilai skor min yang tinggi (83.31) adalah keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT. Elemen KGB berasaskan suara ramai mempunyai nilai skor min yang paling rendah iaitu 20.45. Walaupun secara puratanya tahap governans bandar PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah efisien mengikut pandangan stakeholders, namun begitu banyak lagi usaha-usaha perlu dijalankan oleh PBT untuk meningkatkan KGB dalam memperbaiki mutu perkhidmatannya demi menjamin kesejahteraan penduduknya. Penemuan analisis deskriptif ini jelas menunjukkan bahawa pendapat dan pandangan stakeholders adalah penting untuk memperbaiki mutu perkhidmatan PBT. Ini secara tidak langsung akan meningkatan KGB wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.


378

7.2.2

Objektif Mengenalpasti Elemen-elemen Keefisienan Governans Bandar yang Mempengaruhi Daya Persaingan Ekonomi Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur

Analisis deskriptif tidak cukup untuk membuktikan kekuatan dan pengaruh perhubungan antara elemen-elemen KGB dalam mempengaruhi DPE di wilayah bandar raya Kuala Lumpur. Seperti mana objektif kajian ini, analisis inferensi telah digunakan dengan menjalankan ujian korelasi Pearson dan regresi pelbagai untuk menilai hubungan antara pembolehubah bebas (elemen-elemen KGB) dan pembolehubah bersandar (DPE) di enam (6) PBT yang mewakili wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Berdasarkan kepada keputusan ujian Pearson didapati terdapat perhubungan yang kuat dan positif antara pembolehubah elemen-elemen KGB dengan DPE dengan nilai korelasi koofisen 0.684 hingga 0.878. Antara elemen-elemen KGB yang paling kuat dan positif hubungannya dengan DPE ialah kesamarataan, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, berasaskan suara ramai, wawasn strategik dan penyertaan awam. Ini jelas menunjukkan bahawa berdasarkan kepada persepsi stakeholders bahawa amalan-amalan KGB oleh PBT telah mempengaruhi peningkatan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Dalam memahami dan menilai perhubungan antara KGB dan DPE wilayahbandar raya, analisis mengenai faktor-faktor yang mempengaruhi perhubungan ini dijalankan dengan menggunakan ujian regresi pelbagai. Ujian ini dapat menentukan dimensi-dimensi dalam elemen KGB yang mempengaruhi hubungan dengan DPE. Dimensi dalam pembolehubah bebas (KGB) dianggap sebagai pembolehubah peramai (predictor) dan pemboleh bersandar (DPE) merupakan pembolehubah kriterion. Keputusan ujian regresi pelbagai menunjukkan bahawa elemen-elemen KGB mempunyai perhubungan 89.6 peratus perubahan varian dalam DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Ujian ini juga menunjukkan bahawa keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT merupakan peramal terbaik dengan nilai β = 0.551, p < 0.05. Antara peramal utama dalam keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT yang mempengaruhi DPE wilayah-bandar raya adalah kemudahan perkhidmatan online, peranan dan tanggungjawab ahli majlis dalam pembangunan PBT, kemudahan agensi setempat (OSC), kaedah pengurusan dan penyelesaian aduan awam, kemudahan perkhidmatan kaunter yang efisien dan mesra pelanggan.


379

Keputusan analisis untuk mengukur kekuatan dan pengaruh perhubungan antara KGB dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur untuk tidak memadai untuk mengetahui tahap semasa KGB PBT di wilayah-bandar raya. Maka dengan antara objektif utama kajian ini ada untuk menilai indeks penunjuk pengukuran semasa KGB PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Maklumat indeks pengukuran ini adalah merujuk kepada persepsi dan pandangan pelbagai stakeholders di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Berdasarkan kepada keputusan indeks pengukuran ini didapati bahawa keseluruhan KGB di wilayah-bandar Kuala Lumpur adalah sederhana efisien ialah 70.68. Namun begitu MBPJ mempunyai indeks pengukuran yang tinggi iaitu 77.46 berbanding dengan lima (5) PBT yang lain.

Kedudukan MBPJ indeks yang tinggi ini adalah dipengaruhi oleh beberapa elemen KGB seperti

penyertaan awam, ketelusan, perlaksanaan perancangan

pembangunan dan undang-undang, maklumbalas awam, berasaskan suara ramai, kesamarataan, keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT, akauntabiliti, kesejahteraan dan wawasan strategik. Indeks pengukuran ini tidak hanya menunjukkan angka kedudukan KGB PBT sahaja. Penilaian prestasi KGB ini disusuli dengan tindakan-tindakan yang perlu diambil untuk menambahbaik KGB oleh PBT seperti menyediakan pasukan petugas khas untuk memantau dan memberi bimbingan berterusan kepada PBT. Selain daripada itu kerajaan menyediakan latihan dan sokongan khas untuk memperbaiki KGB PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Keputusan ini boleh dijadikan panduan kepada PBT untuk memperbaiki mana-mana elemen KGB yang lemah. Kedudukan semasa KGB MBPJ ini jelas menunjukkan bahawa MBPJ telah mengambil langkah serius untuk memperbaiki amalan governans bandarnya dengan lebih efisien demi menjaga peranannya sebagai antara bandaraya utama di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang sentiasa menjadi tarikan pelabur asing. MPK pula berada pada kedudukan yang paling rendah iaitu 62.36. Kesemua elemen-elemen KGB PBT tidak berada pada kedudukan yang memuaskan. MPK perlu mengambilkira langkah-langkah untuk memperbaikinya. Sejak peralihan pucuk pimpinan kerajaan Malaysia pada April 2009, banyak perubahan telah dilakukan oleh Perdana Malaysia ke enam, YAB Datoâ&#x20AC;&#x2122; Sri Mohd Najib Tun Razak. Gagasan 1 Malaysia Rakyat Didahulukan, Pencapaian Diutamakan


380

menjadi langkah pertama kerajaan untuk menjamin keperluan rakyat di samping meningkatkan prestasi dan produktiviti negara. Peranan kerajaan tidak hanya menyediakan pembangunan untuk manfaat rakyat dan kerajaan yang mengetahui segalanya telah berakhir. Kini segalanya sedang dan telah mengalami transformasi perlahan-lahan tetapi secara holistik dan konsisten. Ini adalah selaras dengan tujuan dan objektif kajian melihat di mana perlaksanaan KGB oleh PBT sebagai mekanisma untuk memposisikan negara untuk terus berdaya saing di peringkat global.

PBT yang dianggap sebagai badan kerajaan diperingkat mikro perlulah mengambil cabaran transformasi kerajaan ini untuk dijayakan diperingkat tempatan. Kajian ini diharapkan menjadi salah satu platform dan perintis kepada PBT-PBT dalam melaksanakan KGB di seluruh Malaysia. Ini adalah selaras dengan hasrat kerajaan untuk melihat negara maju menjelang tahun 2020. Kerangka MEB, PTK, PTE dan RMK 10 yang menjadi asas kepada pelan, polisi dan program kerajaan untuk menjadikan Malaysia sebagai sebuah negara maju menjelang tahun 2020. Rakyat, sektor swasta, NGO, golongan minoriti dan kumpulan marginalisasi yang lain tidak lagi dianggap sebagai penerima faedah dan manfaat pembangunan sahaja tetapi mestilah dianggap sebagai rakan bersama kerajaan menjayakan pembangunan.

Mutu perkhidmatan kerajaan di peringkat persekutuan, negeri dan tempatan perlulah juga mengalami proses transformasi selaras dengan hasrat kerajaan. Sistem penyampaian dan perkhidmatan kerajaan perlulah lebih efisien setanding dengan negara-negara maju yang lain. Mutu pentadbiran dan perkhidmatan PBT perlu lebih efisien dengan meningkatkan kerajaan elektronik, kelulusan permohonan dan bertindak pantas di atas aduan-aduan yang diberikan. Ini secara langsung dapat memberi keyakinan pelabur asing dan tempatan melabur di wilayah-bandar raya. Ini secara langsung dapat meningkatkan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Nilai pelaburan domestik dan luar negara ke wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mampu meletakkan negara ke tahap yang lebih tinggi. Kajian ini jelas membuktikan bahawa dari persepektif stakeholders terdapat hubungan yang kuat antara KGB dan DPE dalam meniningkatkan pembangunan wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Kajian ini juga dapat membentuk satu pemahaman yang jelas mengenai kepentingan KGB di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dalam meningkatkan DPEnya.


381

7.3

ASPEK PERSPEKTIF KONSEP KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR DAN DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR

Sejauh manakah elemen-elemen KGB mempengaruhi mutu perkhidmatan PBT dalam menentukan corak pembangunan dan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur? Bagi menjawab persoalan kajian di atas kita perhatikan mengenai pola perdagangan luar semakin mencabar. Manakala saingan menarik modal antarabangsa kian sengit. Tambahan lagi, persekitaran ekonomi global kini, pantas bertukar. Dalam keadaan ini, sektor swasta perlu menyahut cabaran untuk menjadi peneraju pertumbuhan ekonomi yang lebih dinamik, kreatif dan inovatif. Pembangunan sebenarnya adalah bertujuan untuk menghasilkan kemajuan sosial dan material khususnya berkaitan dengan nilainilai kesaksamaan, keseimbangan dan keadilan kepada sebahagian besar penduduk sesebuah negara setelah mereka mendapat peluang yang lebih baik untuk menguasai sumber-sumber pembangunan di persekitaran.

Satu faktor yang agak besar kesan daripada perubahan ini ialah berlakunya perubahan dalam aspek-aspek tertentu dalam struktur komuniti masyarakat yang menjadi komponen utama struktur pentadbiran negara. Pelabur asing, usahawan tempatan, pekerja berpengetahuan tinggi dan stakeholders wilayah-bandar raya yang lain, semuanya pasti berinteraksi dengan kakitangan PBT dalam menjalankan aktiviti mereka. Sektor swasta, sama ada orang asing atau tempatan, memerlukan perkhidmatan yang efisien dan memudahkan pekerjaan mereka. Jika perkhidmatan yang baik tidak dapat diberikan, peniaga dan pelabur mencari negara lain di mana kualiti perkhidmatan dipentingkan. Begitulah derasnya arus dunia sekarang. Yang cepat dan efisien mendapat habuan luar biasa, sementara yang lambat dan tidak efisien mendapat sisa-sisa.

Oleh itu, governans bandar yang efisien seharusnya menjadi amalan harian PBT selain pemberi khidmat dan pemudahcara kepada aktiviti sektor swasta serta urusan harian bersama stakeholders wilayah-bandar raya yang lain. Tambahan lagi, masyarakat sekarang lebih bermaklumat dan lebih berpengetahuan. Mereka lebih sedar tentang hak-hak mereka dan kewajipan kerajaan. Mereka berupaya membandingkan pengalaman mereka dengan apa yang berlaku di negara lain, dan


382

dengan itu merasa kurang sabar dengan mutu perkhidmatan yang tidak memuaskan. Isu-isu governans bandar juga menarik perhatian mereka dan diberi perhitungan tinggi. Perkhidmatan PBT yang bermutu, pengurusan awam yang baik, sama rata, akauntabiliti dan telus dianggap sebagai hak mereka, sebagai satu permintaan yang wajar kerana mereka membayar cukai untuk mendapat perkhidmatan yang diberi.

Seperti perubahan arus dunia, PBT juga tidak dapat lari dari peningkatan keperluan dan kesedaran rakyat. Apabila sesebuah negara menjadi semakin maju, dan rakyatnya semakin berpengetahuan, tuntutan atas kualiti perkhidmatan PBT sentiasa meningkat. Ini adalah satu cabaran, stakeholders wilayah-bandar raya berganding bahu bersama-sama sentiasa meningkatkan kualiti dan mengejar pembaikan, supaya PBT dapat menjadi satu organisasi maju dalam ertikata yang sebenar. Malaysia merupakan sebuah negara yang aman, tenteram dan tidak ada keganasan. Di negara ini tiada kegiatan-kegiatan

yang merosakkan perniagaan dan pelaburan, tiada

demonstrasi, tiada mogok dan tiada tindakan yang tidak bertanggungjawab oleh manamana pihak.

Negara kita aman, tetapi hanya dengan keamanan sahaja tidak menjamin negara untuk mencapai pertumbuhan ekonomi yang baik dan meningkatkan daya saing negara dengan negara-negara lain. Oleh itu PBT memerlukan governans yang efisien sebagai mekanisma yang berupaya dan mampu menangani banyak masalah dan karenah birokrasi dalam urusan perkhidmatan kerajaan. Maka dengan itu keefisienan governans merupakan faktor penting selain faktor-faktor lain seperti keamanan dan undang-undang.

Secara umumnya, apabila sesebuah PBT

mengamalkan governans yang efisien dalam setiap pelaksanaan tugas dan tanggungjawabnya, berteraskan prinsip integriti, akauntabiliti, pengamanahan dan pengawasan serta ketelusan, kemungkinan sesebuah PBT berjaya serta mendapat penarafan yang cemerlang. Sehubungan itu, governans yang efisien merupakan suatu proses, bermula dengan perancangan yang teliti, seterusnya pelaksanaan pentadbiran dan pengurusan PBT yang berkesan, saksama, telus, beramanah, berakauntabiliti dan berintegriti. Pelaksanaan berkesan itu pula diperkukuhkan dengan penilaian dan pemantauan berterusan, berlandaskan kepada matlamat untuk memenuhi kehendak pelanggan dan stakeholders.


383

7.3.1

Implikasi

Kenapa KGB itu begitu penting dilaksanakan oleh PBT di wilayah-bandar raya? Adakah stakeholders berpuashati dengan amalan governans bandar oleh PBT? Dalam menjawab persoalan ini perlu dilihat terlebih dahulu sesebuah organisasi dan pengurusan PBT ditahap penarafan yang tinggi telah dicapai, usaha tidak boleh terhenti di situ. Malah adalah penting dipastikan tahap cemerlang tersebut dipertahankan dan dikekalkan. Ini bermakna, amalan governans yang baik sahaja tidak memadai dan perlu kepada governans bandar yang lebih efisien. Ini merupakan suatu proses yang berterusan dan perlu dibudayakan bagi menjamin kecemerlangan yang berpanjangan. Soal kebahagiaan tidak lagi terhad kepada menerima manafaat pembangunan sahaja, sebaliknya penglibatan setiap stakeholders wilayah-bandar raya dalam proses bagaimana proses pembangunan di rancang, dilaksanakan dan dinilai dengan mengamalkan konsep penghakupayaan (empowerment), perwakilan dan perundingan. Ini adalah paradigm daripada memerintah (ruling) kepada governing.

Ketika dulu pembangunan bercitarasa pemimpin bersifat government off the people, buy the people, force the people telah mewujudkan ketidaksamaratan pembangunan sosial dari aspek peluang menikmati pembangunan. Namun ketika ini telah berlaku perubahan di mana aspek-aspek amalan governans dilaksanakan secara holistik di peringkat nasional atau tempatan. Wujudlah pembangunan bercitarasa pemimpin bersifat government of the people, by the people, for the people. Amalan governans di bandar oleh PBT atau agensi-agensi awam di wilayah-bandar raya adalah satu konsep dan kerangka pengurusan bandar yang melibatkan jaringan antara setiap stakeholders dalam menentukan arah tuju pembangunan. KGB adalah salah satu pendekatan baru kerajaan tempatan yang lebih telus, bertanggungjawab dan berfokus mendahulukan rakyat.

Bagaimanakah KGB boleh dicapai dan dijayakan oleh kerajaan dan stakeholders yang lain di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur? Elemen-elemen KGB boleh dicapai melalui perkongsian secara strategik melalui wawasan yang sama, penyertaan yang aktif oleh semua stakeholders dan aliran maklumat yang bebas. Keterbukaan dalam KGB adalah :


384

i.

Perundingan yang ikhlas dengan setiap stakeholders tanpa mengira kaum atau

bangsa wilayah-bandar raya. Sikap terkebukaan, ketelusan dan kesamarataan PBT memberi keyakinan stakeholders kepada organisasi dan pengurusan PBT ;

ii.

Memberi kemudahan dan laluan untuk mendapatkan maklumat yang tepat;

iii.

Memastikan setiap stakeholders di wilayah-bandar raya turut terlibat dalam

membuat keputusan mengenai perkara yang memberi kesan kepada kehidupan mereka; dan

iv.

PBT mengadakan sesi penerangan berkala dengan stakeholders mengenai

dasar, program dan projek yang akan dijalankan.

Perlaksanaan KGB mestilah dinamik untuk memenuhi kehendak dan permintaan rakyat. Kemimpinan yang berkualiti dan penyertaan orang ramai yang berkesan di peringkat tempatan amat diperlukan sekiranya matlamat kerajaan hendak dicapai. Maka dengan itu stakeholders wilayah-bandar raya bersama-sama membuat keputusan yang bijak dan mengurangkan kejadian salahguna kuasa. Cabaran memenuhi kepelbagaian citarasa dan kepentingan kumpulan yang wujud melalui penyertaan rakyat dalam pentadbiran PBT. Tindakan ini tanpa mengkompromi objektif dan matlamat PBT KGB di peringkat wilayah-bandar perlu berorientasikan pelanggan dan program tindakan yang berinovasi. Maka dengan itu KGB di peringkat PBT dianggap berperanan sebagai pemudahcara pembangunan.

Adakah kajian ini membuktikan terdapat hubungan antara KGB dan DPE? Berdasarkan kepada analisis perspektif konsep KGB, kajian ini jelas membuktikan bahawa 89.6 peratus elemen KGB mempunyai hubungkait dengan DPE. KGB juga adalah salah satu konsep dan kerangka pengurusan bandar yang melibatkan jaringan antara setiap stakeholders dengan pemimpin dan pembuat dasar dalam menentukan pembangunan sosial, ekonomi dan fizikal di wilayah-bandar raya. Ini melibatkan kerjasama dan pertalian yang rapat antara kerajaan dan stakeholders wilayah-bandar raya yang lain. Kerjasama ini penting membina dan meningkatkan keyakinan stakeholders kepada kerajaan dan meningkatkan DPE.


385

7.3.2 Sumbangan

Perspektif konsep KGB dan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur ini menunjukkan stakeholders

wilayah-bandar raya

berpengaruh, memperolehi dan

menggunakan kuasa untuk menyuarakan pandangan dan gagasan mereka dalam membuat keputusan yang berkaitan dengan kehidupan dan masa hadapan mereka di bandar. Kerajaan, perniagaan dan masyarakat terlibat secara interface sebagai rakan pembangunan

wilayah-bandar

raya

dalam

kedudukan

saksama.

Ini

dapat

mengamalkan komunikasi terbuka antara kerajaan dan stakeholders. Kesaksamaan dengan memastikan semua kemudahan dan perkhidmatan diagihkan secara adil dan mudah dicapai oleh setiap stakeholders. Penghakupayaan (empowerment) dan keempuyaan (ownership) sebagai landasan konsep rakan pembangunan beroperasi.

Satu proses formulasi dan perlaksanaan polisi pembangunan bandar melalui persetujuan bersama antara pelbagai pihak yang bertujuan untuk memperbaiki kualiti hidup mereka di bandar ke arah yang lebih baik. PBT dan stakeholders di wilayahbandar raya perlu ada sinergi bistari. Polisi, program dan projek berorientasikan rakyat yang mengutamakan tanggungjawab, akauntabiliti dan ketelusan sesuai dengan lunas demokrasi. Penglibatan stakeholders wilayah-bandar raya secara participatory planning dalam struktur dan proses membuat keputusan secara komprehensif dan holistik tanpa sebarang batasan. Manfaat 1Malaysia, Rakyat Didahulukan, Pencapaian Diutamakan menjadi lebih signifikan bagi semua stakeholders.

Bagi rakyat, terutamanya bagi mereka yang tinggal di luar bandar dan mempunyai pendapatan isirumah yang rendah, ini seharusnya telah meningkatkan kualiti kehidupan mereka secara menyeluruh dan menerapkan perasaan perpaduan yang lebih tinggi. Lebih ramai kaum Bumiputera menikmati manfaat kerana akses dipertingkatkan dan ianya berdasarkan kepada keperluan dan merit dan bukannya â&#x20AC;&#x2DC;hubungan peribadiâ&#x20AC;&#x2122; seseorang individu. Sementara itu, komuniti perniagaan menikmati manfaat daripada keadaan yang memberikan laluan mudah dan telus dalam berurusan dengan Kerajaan, infrastruktur yang lebih efisien untuk melakukan perniagaan dan kualiti tenaga kerja yang lebih baik. Ini menyakinkan pelabur untuk melabur di wilayah-bandar raya.


386

7.4

PERANAN PERANCANG BANDAR DI PERINGKAT PERSEKUTUAN, NEGERI DAN PBT DALAM MENINGKATKAN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

Seperti mana kerajaan lain di seluruh dunia, Kerajaan Malaysia berhadapan dengan persekitaran global yang pesat berubah. Harapan dan tuntutan terhadap perlaksanaan governans bandar secara efisien oleh PBTsemakin meningkat, kedudukan fiskal semakin meruncing dan isu menjadi semakin kompleks bila mana isu tersebut merentasi sempadan tradisi organisasi dan geografi. Persekitaran ini memerlukan pendekatan baru. Dengan aspirasi Malaysia untuk menjadi negara berdaya saing dan berpendapatan tinggi, Kerajaan perlu bertindak sebagai sebuah perbadanan yang kompetitif. Justeru, Kerajaan khususnya sektor awam, perlu ditransformasikan. Cabaran dan peluang yang melangkaui sempadan tradisi agensi Kerajaan di Malaysia yang kian meningkat memerlukan kerjasama yang lebih erat antara agensi.

Justeru itu, pendekatan keseluruhan kerajaan (whole of government approach) yang diguna pakai dapat memastikan isu yang melibatkan beberapa agensi ditangani dengan memberi tumpuan kepada rakyat sebagai pelanggan. Pendekatan ini memerlukan agensi bekerja merentasi sempadan portfolio dan merentasi peringkat persekutuan, negeri dan tempatan sebagai kerajaan bersepadu. Ini dapat mengelakkan daripada keadaan yang mana agensi bertindak secara berasingan atau silo. Pendekatan keseluruhan kerajaan terutamanya PBT digunakan untuk penggubalan dasar, pembangunan program dan penyampaian outcome. Secara umumnya, harapan rakyat semakin

meningkat

supaya

perkhidmatan

sektor

awam

setanding

dengan

perkhidmatan terbaik dalam sektor swasta.

Selaras dengan itu, Kerajaan terus responsif, fleksibel dan mengamalkan pendekatan rundingan dalam menyediakan perkhidmatan kepada rakyat. Penyampaian perkhidmatan kerajaan direka bentuk bagi menyediakan perkhidmatan yang efisien dan mudah kepada rakyat dan perniagaan berasaskan pemahaman serta jangkaan keperluan pelanggan. Usaha berinovatif terdahulu telah membuahkan hasil yang positif. Penambahbaikan kepada dasar fiskal, perundangan perniagaan dan kerangka institusi juga telah membawa kepada peningkatan kedudukan Malaysia dalam IMD World Competitiveness Scoreboard.


387

7.4.1

Implikasi

Dalam tempoh setahun dari 2009 ke 2010, kedudukan negara meningkat daripada tempat ke-18 kepada tempat ke-10. Usaha untuk mempermudah urusan perniagaan, yang kebanyakannya dipacu oleh PEMUDAH, telah menghasilkan outcome yang jelas. Sebagai ukuran kejayaan, Malaysia berada di kedudukan ke-23 di kalangan 183 negara berasaskan indeks pencapaian Ease of Doing Business 2010 yang dikeluarkan oleh Bank Dunia. Di rantau Asia Timur dan Pasifik, Malaysia berada di kedudukan keempat selepas Singapura, Hong Kong SAR dan Thailand. Peranan perancang bandarperlu diselaraskan, dipergiatkan dan diperluaskan bagi memudahkan lagi perkhidmatan untuk rakyat, perniagaan dan perdagangan yang mana keberkesanan dan tempoh respons ditanda aras dengan amalan terbaik antarabangsa.

Pegawai perancang bandar di setiap peringkat kerajaan

terlibat dengan

proses dan perkhidmatan merentasi agensi bagi memenuhi keperluan pengguna dan mudah digunakan dengan memanfaatkan teknologi terkini. Saluran dan kaedah baru penyampaian perkhidmatan ini diteroka untuk meluaskan liputan seluruh negara. Perhatian sewajarnya diberi kepada aspek keselamatan dan privasi untuk melindungi data peribadi dan perniagaan bagi memperoleh kepercayaan dan keyakinan rakyat dalam menggunakan perkhidmatan ini. Kerajaan mengguna pakai pendekatan rundingan dan mendapat input serta maklum balas secara proaktif daripada pelbagai pihak berkepentingan dalam kerajaan, sektor swasta dan NGO dalam merangka dasar, pelan dan program pembangunan kerajaan.

Ini membolehkan kerajaan menerima input secara langsung daripada pihak barisan hadapan, memberi maklum balas kepada perkara yang menjadi perhatian pihak berkepentingan dan menambah baik kualiti penyelesaian. Tindakan ini memastikan kehendak dan keperluan rakyat dan perniagaan diambil kira. Pemantauan berterusan persepsi rakyat dan perniagaan dilaksana menerusi tinjauan secara berkala bagi menilai sejauh mana program kerajaan diterjemah menjadi outcome yang dapat dilihat, disentuh dan dirasai oleh rakyat dan perniagaan. Maklum balas dan idea penambahbaikan daripada kaji selidik berkenaan dikumpul sebagai input bagi merangka dasar, pelan dan program pembangunan Kerajaan. Untuk menanam budaya


388

mesra rakyat di kalangan agensi barisan hadapan, kepuasan pelanggan dijadikan komponen kepada petunjuk prestasi utama mereka.

Pemerkasaan dan pemencaran kuasa diberi tumpuan sejajar dalam membuat keputusan akan diturunkan kepada beberapa agensi barisan hadapan supaya keputusan dapat dibuat dengan segera bagi membolehkan agensi ini memberi respons yang lebih baik selaras dengan tuntutan pelanggan yang semakin meningkat. Pemerkasaan ini turut diiringi peningkatan akauntabiliti dan keperluan membina keupayaan bagi membolehkan prestasi yang disasar dapat dicapai. Persaingan yang lebih hebat diperkenal dalam perkhidmatan PBT bagi menggalakkan agensi untuk belajar dari amalan terbaik, menjadi lebih responsif terhadap tuntutan pelanggan yang sentiasa berubah dan terus berusaha mencapai prestasi yang lebih cemerlang.

Pengenalan persaingan prestasi di kalangan agensi setara seperti persaingan sesama jabatan, dijangka akan memberi respons yang lebih cepat terhadap kehendak pelanggan yang berubah dan mewujudkan kitaran penambahbaikan, inovasi dan kawal kendiri yang berterusan bagi menghasilkan perkhidmatan yang berkualiti. Sistem star rating yang telah dibangunkan bagi menilai dan menentukan kedudukan prestasi PBT berasaskan empat kriteria, iaitu keberkesanan pengurusan, kualiti perkhidmatan teras, tahap rundingan dengan komuniti dan kepuasan pelanggan. Sistem star rating ini boleh diakses oleh awam secara atas talian yang telah mewujudkan suasana persaingan di kalangan PBT ke arah meningkatkan penyampaian perkhidmatan. Tanggapan ini sebenarnya menyentuh kebanyakan jabatan-jabatan kerajaan. Dengan itu, tanggapan dan persepsi ini perlu dilenyapkan.

Jika tidak, mungkin timbul krisis kepercayaan dalam governans bandar PBT. Karenah birokrasi, layanan kurang mesra, dan gejala rasuah boleh menyebabkan perkhidmatan PBT dipandang rendah. Rakyat menjadi sinis terhadap apa-apa usaha perkhidmatan agensi-agensi kerajaan dan PBT, serta menganggap jentera governans bandar tidak boleh diharap. Para usahawan tempatan dan pelabur asing pula tidak berminat untuk melabur dan menanam modal di negara ini sekiranya ianya sistem birokrasinya terlalu sukar dan menyusahkan serta kurang kerjasama antara pihak kerajaan dan swasta untuk menaja ekonomi negara.


389

7.4.2

Sumbangan

Sehingga kini, Kerajaan telah memainkan peranan yang penting sebagai pelabur strategik utama dan peneraju ekonomi negara. Strategi ini berjaya menjadikan Malaysia sebagai sebuah negara berpendapatan sederhana, dengan GLC yang besar dan mantap, termasuk beberapa GLC yang telah bertapak di peringkat serantau atau antarabangsa. Maka dengan itu peranan perancang bandar diperluaskan untuk melaksanakan KGB di semua kerajaan persekutuan, negeri dan tempatan. Peranan pegawai perancang bandar diperluaskan sebagai salah satu pemudah cara antara orang awam, swasta dan NGO yang memangkinkan pewujudan persekitaran yang boleh melancar sektor swasta menerusi dasar dan peraturan yang berkesan.

Secara umumnya, apabila pegawai perancang bandar mengamalkan prinsipprinsip governans bandar yang efisien dalam setiap pelaksanaan tugas dan tanggungjawabnya yang berteraskan prinsip integriti, akauntabiliti, amanah dan ketelusan.Ini meningkatkan peranan JPBD di peringkat persekutuan, negeri dan PBT untuk lebih berjaya dan mendapat penarafan yang tinggi dan cemerlang. Sehubungan itu, KGB merupakan suatu proses, bermula dengan perancangan yang teliti, seterusnya pelaksanaan pentadbiran dan pengurusan PBT semua peringkat yang efisien, berkesan, saksama, telus, beramanah, berakauntabiliti dan berintegriti. Kini tahap kesedaran, kepekaan dan keprihatinan anggota masyarakat telah meningkat. Stakeholders ini tahu dan mengamalkan hak-hak mereka secara aktif dan terbuka.

Governans bandar yang efisien itu hanya dikatakan sebagai cemerlang atau gemilang apabila mencapai suatu tahap atau piawaian dan penarafan tertentu, yang merupakan pengukur prestasi pencapaian ke arah budaya kecemerlangan PBT. Apabila tahap yang cemerlang atau penarafan yang tinggi telah dicapai, usaha tidak boleh terhenti di situ. Malah adalah penting dipastikan tahap cemerlang tersebut dipertahankan dan dikekalkan. Ini bermakna, amalan governans bandar yang efisien merupakan suatu proses yang berterusan dan hendaklah dibudayakan bagi menjamin kecemerlangan yang berpanjangan. Dalam era globalisasi masa kini, aspek penarafan adalah suatu yang menjadi lumrah. Ini memberi penunjuk asas keyakinan kepada pelabur tentang kemampuan sesebuah negara untuk terus maju.


390

7.5

PERANAN PIHAK BERKUASA TEMPATAN SEBAGAI INSTITUSI PERLAKSANAAN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR DI WILAYAH-BANDAR RAYA

Malaysia diiktirafkan dari pelbagai aspek, termasuk daya saing negara di peringkat antarabangsa melalui pelbagai laporan penarafan seperti Laporan Bank Dunia, IMD World Competitiveness Report, WEC Global Competitiveness Report dan sebagainya. Semakin tinggi kedudukan sesebuah negara dalam senarai penarafan tersebut, semakin tinggi pula status dalam konteks daya saing berbanding negara lain. Antara komponen penting yang menentukan kedudukan Malaysia dalam laporan-laporan penarafan oleh badan-badan antarabangsa adalah peranan kerajaan dan swasta yang menerajui pembangunan negara. Prestasi KGB terutamanya di peringkat PBT, yang banyak memberi kesan signifikan secara tidak langsung kepada penarafan keseluruhan daya saing negara. KPKT telah melaksanakan penilaian penarafan ke atas semua PBT berpandukan empat (4) kriteria utama, iaitu pengurusan, perkhidmatan teras, pengurusan pelanggan dan penyertaan komuniti dan pandangan penduduk.

Jika KPKT menambahbaik penilaian penarafan PBT ke arah elemen-elemen KGB, ini meningkatkan tahap akauntabiliti dan ketelusan dalam sistem penyampaian perkhidmatan PBT. Kerjasama antara PBT, sektor swasta dan orang awam mampu meningkatkan ekonomi bandar dan secara tidak langsung meningkatkan kepercayaan pelabur asing untuk melabur di kawasan PBT. Kakitangan kerajaan atau pegawai perancang bandar pada dekad awal kemerdekaan negara, dianggap sebagai enjin penggerak awal kepada proses perancangan dan pembangunan negara. Penglibatan dan peranan sektor swasta belum lagi dituntut, bahkan pada ketika itu sektor swasta hanya beroperasi mengikut dasar atau arahan yang telah ditetapkan oleh Kerajaan.

Namun begitu suasana ini mulai berubah pada dekad tahun 1980an apabila kerajaan bersepakat untuk turut menjadikan sektor swasta sebagai enjin penggerak utama kepada proses pembangunan negara. Peranan sektor awam telah mula menyaksikan perubahan di mana sektor ini berperanan sebagai regulator dan fasilitator bagi memudahkan urusan sektor swasta. Perubahan ini telah diberi penekanan apabila kerajaan memperkenalkan dasar penswastaan sektor awam dan swasta. Bermula dari situlah peranan PBT sebagai pemudahcara ekonomi bandarnya.


391

7.5.1

Implikasi

Berdasarkan kepada persoalan kajian, adalah terdapat pengaruh dan hubungan KGB dengan DPE di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur? Elemen KGB manakah yang merupakan faktor utama yang mempengaruhi DPE. Berdasarkan ujian regresi pelbagai didapati 89.6 peratus KGB mempengaruhi DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Ujian korelasi Pearson jelas menunjukkan bahawa keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT dalam elemen KGB mempunyai kekuatan perhubungan yang positif iaitu 87.6 peratus dengan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Ujian regresi pelbagai juga menunjukkan bahawa terdapat pengaruh hubungan keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT sebanyak 89,2 peratus dengan DPE wilayahbandar raya Kuala Lumpur. Kedua-dua ujian ini jelas menunjukkan bahawa keberkesanan pentadbiran dan perkhidmatan PBT merupakan pengaruh dan berkaitan dengan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Ini jelas menunjukkan peranan dan sumbangan PBT adalah penting dalam melaksanakan KGB dan meningkatkan DPE wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Apakah kesannya jika governans bandar tidak efisien di peringkat PBT? Governans bandar yang tidak efisien di peringkat PBT wujud kelemahan yang ketara iaitu imej negatif perkhidmatan masih dianggap birokratik, lembab, tidak mesra, tidak responsif kepada keperluan rakyat, tidak efisien dan tidak profesional dalam menjalankan tugas. Persepsi negatif ini sedikit sebanyak dipengaruhi oleh prejudis lama, tetapi ia juga berasaskan kenyataan semasa. Boleh dikatakan ramai rakyat yang pernah mengalami layanan kurang memuaskan daripada kakitangan PBT. Imej perkhidmatan juga dicemari gejala rasuah. Ini disebabkan orang ramai cenderung mengaitkan perkhidmatan yang mempunyai kuasa pentadbiran dan penguatkuasaan undang-undang mudah melakukan rasuah. Kecenderungan ini masih wujud pada hari ini, bahkan berleluasa. Namun gejala ini terus dikawal dan dibentaras oleh kerajaan.

Kini, keadaan dan persekitaran negara telah berubah dengan begitu ketara sekali. Ekonomi negara yang terbuka menyebabkan negara perlu bersaing dalam pasaran global yang amat pantas dan kompetitif. KGB boleh menambah baik LA 21 yang diamalkan oleh PBT di mana dasar berorentrasikan pelanggan sebagai satu cara


392

untuk meningkat maklumbalas terhadap keperluan stakeholders wilayah-bandar raya. Ini dapat menangani keperluan ekonomi, sosial dan alam sekitar bersama, antaranya :

i.

Merumus wawasan masa hadapan yang mapan berdasarkan kepada

persetujuan bersama dengan pelbagai stakeholders sebagai rakan pembangunan;

ii.

Mewujudkan badan atau institusi yang terdiri daripada pelbagai stakeholders

untuk menguruskan proses membuat keputusan;

iii.

Melibatkan masyarakat tempatan tanpa mengira kaum dan bangsa dalam

melaksanakan aktiviti dan program pembangunan bandar; dan

iv.

Pendekatan bottom-up di mana stakeholders bekerjasama dengan sektor awam,

swasta dan NGO merancang, bertanggungjawab dan menguruskan kawasan persekitaran mereka ke arah pembangunan mapan;

Sektor awam di peringkat PBT perlu sentiasa peka dan bersedia menyahut cabaran ini agar tidak tercicir dari arus perubahan yang sedang melanda. PBT tidak boleh lagi menjadi pemerhati, serta bersikap pasif atau tunggu dan lihat kepada perubahan yang pantas berlaku di sekeliling kesan daripada anjakan ekonomi dan teknologi . Oleh itu, perkhidmatan PBT perlu dibarisi dan dianggotai oleh modal insan yang terdiri dari pegawai dan kakitangan yang benar-benar berketrampilan, profesional dan berwibawa. Satu lagi elemen penting dalam sistem penyampaian awam yang cemerlang ialah aspek integriti modal insan. Integriti mencakupi perkaraperkara yang lebih besar daripada isu rasuah semata-mata (integrity goes beyond corruption). Konsep integriti membawa maksud kepada nilai-nilai amanah, boleh dipercayai, jujur, taat dan mempunyai sifat-sifat peribadi yang teguh. Anggota perkhidmatan awam PBT yang berintegriti seharusnya berpegang kepada konsep kejujuran intelek (intellectual honest). Ini bermakna ia perlu sentiasa jujur dalam mentadbir dasar-dasar, program-program kerajaan, ikhlas semasa memberikan pendapat atau nasihat, tidak menyembunyikan sebarang maklumat penting dan mustahak yang boleh menjejaskan prestasi organisasi pengurusan dan matlamat untuk menjayakan KGB di peringkat PBT dan seterusnya kepada negeri dan negara.


393

7.5.2 Sumbangan Antara sumbangan yang terpenting dalam kajian ini adalah penilaian indeks penunjuk pengukuran KGB PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Bagaimanakah kriteria dan penunjuk KGB dapat mengukur kedudukan KGB PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur? Indeks penunjuk pengukuran KGB mampu menilai senario semasa amalan-amalan KGB oleh PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Ini dapat membantu PBT merancang dan merencana amalan-amalan KGB diperingkat jabatanjabatan PBT. Dalam memastikan sistem penyampaian perkhidmatan yang lebih berkesan di peringkat PBT, sektor awam hendaklah mendengar pandangan pelanggan mereka tidak kira siapa â&#x20AC;&#x201C; swasta, orang ramai dan lain-lain. Ini lebih-lebih lagi penting dalam menggubal dasar-dasar Kerajaan, khususnya berkaitan penyediaan garis panduan, rang undang-undang tertentu serta kriteria bagi meluluskan sesuatu permohonan. Sebagai contoh, pihak swasta menyarankan supaya proses konsultasi atau musyawarah sentiasa diadakan di antara pihak Kerajaan dan pihak swasta, khususnya sebelum sesuatu dasar, garis panduan atau rang undang-undang tertentu diperkenalkan. Ini adalah bagi membolehkan input dan pandangan yang lebih menyeluruh diperolehi dari semua pihak yang terlibat. PBT seharusnya mesti membangunkan kluster yang lebih kukuh dan berperanan sebagai inkubator untuk syarikat baru, memastikan perkongsian perkhidmatan dan membangunkan lebih banyak perniagaan. Bukti menunjukkan, pembangunan bandaraya membantu meningkatkan pendapatan penduduk kawasan sekitar pinggir bandarnya, terutamanya apabila mereka diintegrasikan ke dalam jaringan rantaian penawaran. Perkongsian pintar dan berkesan antara sektor awam dan swasta terus diamalkan sebagai mekanisma penggerak agenda transformasi ekonomi tempatan dan negara. Fasa baru perkongsian awam-swasta (PPP) terus dilaksanakan dengan memastikan perkongsian risiko dan pulangan saksama yang berimpak besar. Perubahan asas perlu dilakukan dalam pelbagai aspek, bukan sahaja dalam prestasi ekonomi dan sosial, tetapi juga dalam memenuhi janji, penyampaian perkhidmatan dan amalan-amalan KGB oleh PBT yang memperkukuh keupayaan bagi membangunkan wilayah-bandar raya. Fungsi PBT atau kerajaan negeri adalah pemudahcara bukan penghadang kepada stakeholders yang lain. Berurusan dengan mana-mana agensi kerajaan seharusnya bersifat menyenangkan bukan menyusahkan.


394

7.6

DASAR-DASAR PEMBANGUNAN DAN PERBANDARAN NEGARA MENGENAI KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR

Sekiranya Malaysia ingin mencapai matlamatnya sebagai negara manju, negara harus membina hubungan strategik, kuat dan teguh serta dipacu pasaran berasaskan permintaan yang menghubungkan sektor pertumbuhan kepada MEB. Malaysia mendapat manfaat daripada pendekatan baru ini. Namun begitu, asas kepada semua strategi ini ialah kefahaman yang baru dan jelas mengenai peranan sektor perniagaan dan Kerajaan. Pada masa yang sama, Kerajaan hanya bertindak sebagai pemangkin dalam mencapai kekayaan dari segi pembangunan ekonomi, sosial dan fizikal. Di samping menjamin keselamatan dan kesejahteraan penduduk.

Kerajaan tempatan secara asas adalah mekanisma kolektif rakyat, bagi melaksanakan aspirasi yang tidak dapat dilakukan dengan berkesan secara bersendirian seperti memelihara keselamatan, memastikan kebajikan dan mencipta kemakmuran. Pada dasarnya lagi, kerajaan berdaya maju adalah kerajaan yang terus berusaha untuk menyediakan eko sistem terbaik agar setiap warga dapat terus memberi pandangan dan teguran setiap dasar yang akan dan telah dijalankan. Oleh yang demikian, kerajaan ingin perjelaskan dua prinsip penting kepada pentadbiran ini. Pertamanya, kerajaan mahukan kehidupan rakyat hari ini lebih baik daripada hari semalam dan kehidupan mereka pada masa depan terus lebih baik lagi daripada hari ini. Ke arah matlamat tersebut, kerajaan perlu terus memberi khidmat kepada rakyat dengan memakmurkan kehidupan dan memelihara kebajikan mereka.

Sekalipun kerajaan tidak mempunyai jawapan terhadap semua persoalan, namun dalam konteks sejarah Negara Malaysia telah terbukti selama ini kerajaan yang memerintah berjaya menangani aspirasi rakyat terbanyak. Sejak sekian lama, kerajaan bersungguh untuk mewujudkan eko sistem terbaik bagi merealisasikan hasrat menjadi sebuah negara maju serta berpendapatan tinggi.

Keduanya pula, adalah untuk

menggerakkan ekonomi negara dan meletakkannya kembali atas

landasan

pertumbuhan yang sihat dan mapan. Medan persaingan ekonomi tidak lagi terhenti hanya di peringkat negara tetapi antara wilayah-bandar raya. Aktiviti ekonomi dengan sendirinya tertumpu di bandar dan kepadatan firma serta modal insan berpengetahuan mendorong produktiviti serta inovasi.


395

7.6.1

Implikasi

Hakikatnya, trend perbandaran di Malaysia semakin meningkat. Pada masa ini, 67 peratus daripada penduduk tinggal di kawasan bandar. Berdasarkan kepadatan tersebut, Kerajaan berusaha memastikan bahawa kawasan bandar selesa didiami dengan liputan kemudahan asas yang mencukupi. MEB merupakan tunjang penting kepada Malaysia yang sedang dibentuk, struktur yang dapat member khidmat kepada masyarakat pada masa akan datang. GTP – satu program penyampaian dalam enam Bidang Keberhasilan Utama – merupakan satu tiang asas kepada rumah ini. Tiang asas kedua ialah ETP yang pemangkin untuk membangunkan MEB sebagai mercu pembangunan ekonomi negara. Dan lantainya, asas di mana kesemua rakyat Malaysia terus bergerak ke hadapan adalah Rancangan Malaysia Ke-10 dan Ke-11.

Bahawa era ‘Kerajaan tahu segalanya’ telah berakhir. Rakyat dan golongangolongan seperti pemimpin perniagaan dan pelabur – ingin serta layak untuk melibatkan diri dalam proses pembuatan polisi. PBT perlu membangunkan pendekatan yang lebih konsultatif dalam melibatkan stakeholders paling utama. Hanya melalui proses tersebut, PBT boleh meluaskan pandangan, mencabar pemikiran sedia ada dan membantu membina ketelusan dan keterbukaan semua ke arah yang betul. Inilah hala tuju yang diamalkan oleh PBT ambil. Keterangkuman (inclusiveness) atau penyertaan menyeluruh merupakan pra-syarat utama bagi memupuk semangat kekitaan dan pemuafakatan di dalam MEB.

Isu penyertaan

menyeluruh MEB di mana tidak ada seorang pun yang terpinggir dalam menyumbang dan mengecapi hasil penjanaan kekayaan seiring dengan kemajuan negara.

Walaupun dari segi realitinya, adalah mustahil untuk negara mencapai kesaksamaan yang sempurna dalam ekonomi global dan terbuka. Masyarakat yang berteraskan penyertaan dan keterlibatan bersama kerajaan mampu memastikan PBT boleh mengurangkan jurang ketidaksamaan. PBT mampu membantu mereka yang paling memerlukan dan melibatkan penyertaan semua rakyat Malaysia yang berkebolehan dalam usaha melahirkan tenaga kerja yang berdaya saing. Persaingan kini bukan lagi di antara negara tetapi juga antara wilayah-bandar raya. Bagi Malaysia melonjak ke arah sebuah ekonomi berpendapatan tinggi, PBT mesti meraih pulangan


396

lumayan dengan pelaksanaan strategi untuk membina densiti, pembangunan kluster dan pengkhususan dalam sektor bernilai tinggi.

Menyedari peranan ini, wilayah-bandar raya Kuala Lumpur dan wilayahwilayah lain perlu dibangunkan supaya lebih sesuai didiami dan mampu menarik lebih ramai pelabur asing dan tempatan. Ini menjadi sebahagian daripada perancangan wilayah-bandar raya yang lebih komprehensif dan bersepadu. PBT adalah satu institusi yang bertanggungjawab untuk melaksanakan dan memantau undang-undang pembangunan bandar. PBT digambarkan sebagai gudang kepercayaan dan kuasa rakyat yang mewakili mereka untuk satu tempoh yang tetap bagi tujuan mengenalpasti, mobilisasi, mengorganisasi, memberi panduan dan mengarahkan semua sumber yang ada. Ini juga terlibat sama ada sumber manusia atau sebaliknya, untuk memudahkan perancangan dan transformasi masyarakat, yang disertai masyarakat itu sendiri, ke arah peningkatan kesejahteraan rakyat, melalui kenikmatan yang adil ke atas segala keperluan, hak, aspirasi dan keamanan kekal rakyat.

KGB peringkat PBT adalah bagaimana kerajaan, masyarakat sivil, NGO dan sektor swasta beinteraksi antara satu sama lain. Governans bandar yang efisien boleh dilihat sebagai satu pelaksanaan kuasa ekonomi, politik dan pentadbiran dalam menguruskan bandar pada semua peringkat. KGB meliputi mekanisma, proses dan institusi, yang mana stakeholders menyuarakan kepentingan, hak, menjalankan kewajipan. KGB juga diharapkan mencapai matlamat dan proses yang membantu PBT mencari jalan penyelesaian untuk menangani kemiskinan, ketidaksamarataan dan ketidaktelusan. Cabaran utama masa depan dalam mengamalkan KGB peringkat PBT wilayah-bandar raya Kuala Lumpur adalah suasana yang berubah-ubah di samping menghadapi persaingan terutamanya di peringkat antarabangsa kerana kehendak stakeholders juga turut berubah-ubah. Selain itu cabaran dan ancaman globalisasi kian menjadi nyata. Daya saing negara perlu dipertingkatkan melalui usaha-usaha meningkatkan ketelusan, akauntabiliti dan integriti yang merupakan ciri-ciri utama bagi KGB. Oleh itu usaha berterusan juga diperlukan untuk memastikan tahap integriti yang tinggi bagi perkhidmatan dan pegawai sentiasa dipelihara. PTK dan MEB diharapkan terus menjadi platform kepada kejayaan perlaksanaan KGB bagi menyokong dasar-dasar pembangunan dan perbandaran negara.


397

7.6.2 Sumbangan

Bagaimanakah KGB PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur mampu melaksanakan gagasan dan inspirasi kerajaan untuk memposisikan negara antara yang terbaik berdaya saing di peringkat global? Kerjasama antara pelbagai stakeholders dalam perlaksanaan pembangunan lebih berbentuk penglibatan bersama dalam perancangan dan pembangunan (participatory planning and development). Dalam hubungan ini cabaran yang wujud ialah bagaimana dapat ketiga-tiga sektor ini membina kesepakatan bagi memacu PBT membangunkan wilayah-bandar raya? Masa depan juga memperlihatkan gandingan kerjasama ketiga-tiga sektor iaitu sektor awam, swasta dan NGO terus dipertingkatkan. Jaminan kerjasama ini menjana kestabilan ekonomi politik

dan kesejahteraan negara. PBT perlu meningkatkan ekonomi

wilayah-bandar raya demi menjayakan usaha kerajaan ini. Ini secara langsung memberi keyakinan kepada pelabur asing untuk terus melabur di bandar-bandar utama di Malaysia. Dalam suasana persekitaran global yang semakin mencabar, daya saing negara berada pada kedudukan penuh berisiko dan boleh tergugat sehingga boleh memberi kesan ke atas kualiti kehidupan dan kesejahteraan masyarakat.

Kerajaan, pada asasnya, mahu menjamin soal kebajikan jangka panjang bagi semua rakyat Malaysia. PBT berperanan untuk memastikan kestabilan, keterbukaan dan kesaksamaan dalam persekitaran selamat yang menggalakkan, dan tidak menggugat atau menghalang pertumbuhan. Persaingan harus digalakkan bagi mewujudkan pasaran yang dinamik dan efisien. Sekiranya perlu, sokongan daripada sektor awam terus diberikan. Prinsip rakyat didahulukan bererti kerajaan lebih menumpukan perhatian kepada aspek yang dikehendaki dan diperlukan oleh rakyat jelata. Bagi memahami setiap kehendak dan keperluan rakyat, PBT perlu mewujudkan pelbagai proses komunikasi dengan orang ramai. Sekiranya PBT tidak menukar haluannya, maka PBT tidak mampu untuk terus menambah baik mutu perkhidmatan dan kualiti hidup rakyat. Walau bagaimanapun, jika PBT melipatgandakan usahanya untuk menarik pelaburan, memacu peningkatan dalam produktiviti dan terus berinovasi, wilayah-bandar raya terus bersaing dengan jayanya dalam ekonomi global dan mencapai status berpendapatan tinggi. PBT yang pro-aktif mampu meletakkan wilayah-bandar rayanya bersaing dengan wilayah-bandar raya yang lain.


398

7.7

CADANGAN PENYELIDIKAN MASA HADAPAN

Kajian ini memfokuskan kajian elemen-elemen KGB dan DPE di peringkat PBT wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Wilayah-bandar raya Kuala Lumpur yang

terlibat dalam kajian adalah DBKL, MBPJ, MBSA, MPSJ, MPK dan MPSp yang berperanan sebagai fungsian kawalan dan arahan pembangunan Negeri Selangor. Keenam-enam PBT yang terlibat dengan kajian ini adalah merupakan kawasan perbandaran utama di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur. Kajian ini membuktikan bahawa 89.6 peratus elemen-elemen KGB mempengaruhi peningkatan DPE di keenam-enam PBT-PBT di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur ini. Jabatan Kerajaan Tempatan KPKT telah menjalankan SSR-PBT setiap tahun sejak dilancarkan pada tahun 2007. Sistem penggredan digunakan untuk menggredkan setiap penyampaian perkhidmatan dan khidmatnya kepada masyarakat oleh PBT.

Penggredan tersebut berdasarkan ke atas empat (4) kriteria seperti pengurusan, perkhidmatan teras, pengurusan pelanggan, penyertaan komuniti dan pandangan penduduk. SSR-PBT yang dilaksanakan oleh KPKT boleh ditambahbaik dengan memasukkan elemen-elemen KGB. Maka dengan itu peranan KGB boleh diperluaskan di peringkat PBT sebagai institusi governans bandar. Ini membantu melaksanakan amalan elemen-elemen KGB di peringkat PBT. Ini adalah selaras dengan hasrat kerajaan untuk merangka perkhidmatan PBT yang berorientasikan rakyat

dan

memudahkan

sektor

perniagaan.

Ini

secara

tidak

langsung

memperkukuhkan sistem penyampaian kerajaan sebagai pemudahcara yang efisien dan efektif bagi menggalakkan pertumbuhan yang dipacu oleh sektor swasta.

Demi memperluaskan konsep KGB di peringkat PBT, penyelidikan lanjutan mengenai peranan KGB dalam meningkat DPE di wilayah-bandar raya boleh juga dijalankan di kawasan PBT lain yang berstatus bandar seperti Perbadanan Putrajaya, Majlis Perbandaran Selayang (MPS), Majlis Perbandaran Ampang Jaya (MPAJ) dan Majlis Perbandaran Kajang (MPKj). Kawasan-kawasan PBT ini merupakan antara kawasan-kawasan pertumbuhan ekonomi dan gunatanah utama di Negeri Selangor. Kebanyakan guna tanah utama di kawasan ini adalah sektor perniagaan, perindustrian dan perumahan. Kajian ini juga boleh melihat peranan elemen-elemen KGB dan DPE


399

dalam menentukan pembangunan di kawasan wilayah-bandar raya ini. Di samping itu untuk meluaskan penyelidikan KGB dan DPE pada masa hadapan, penyelidikan ini juga dijalankan di kawasan PBT yang berstatus luarbandar seperti Majlis Daerah Kuala Selangor (MDKS), Majlis Daerah Sabak Bernam (MDKS), Majlis Daerah Kuala Langat (MDKL), Majlis Daerah Hulu Selangor (MDHS). Tujuan kajian ini dijalankan untuk melihat perspektif stakeholders PBT-PBT lain mengenai peranan KGB dalam meningkatkan DPE di kawasan luar bandar. Kajian ini juga mengkaji senario pelaburan pelabur asing dan tempatan di kawasan luar bandar.

Di samping itu juga kajian mengenai pengaruh elemen-elemen KGB kepada DPE boleh dijalankan di beberapa kawasan PBT di negeri-negeri lain di Malaysia termasuk Sabah dan Sarawak. Bermula dari sini, kajian boleh melihat senario elemenelemen KGB dalam mempengaruhi DPE di wilayah-bandar raya di negeri-negeri lain terutamanya bandar-bandar utama yang berperanan sebagai ibu negeri seperti Johor Bahru, Georgetown, Ipoh, Seremban, Melaka, Kuantan, Alor Setar, Kota Bahru, Kuala Terengganu, Kuching, Kota Kinabalu dan Kangar. Kemungkinan stakeholders di bandar-bandar utama ini mempunyai perspektif dan pandangan yang berbeza mengenai pengaruh elemen-elemen KGB ke atas DPE berbanding dengan pandangan stakeholders di wilayah-bandar raya Kuala Lumpur.

Apa

yang

menarik

mengenai

penyelidikan

ini

adalah

berkenaan

hubungankait elemen-elemen KGB dan DPE dengan pembangunan wilayah ekonomi koridor yang telah dilancarkan oleh kerajaan pada tahun 2007. Tujuan utama perancangan jangka panjang wilayah ekonomi koridor ini adalah merangka strategik pembangunan ekonomi negara berdasarkan kepada potensi-potensi sedia ada yang terdapat setiap negeri di Malaysia. Penyelidikan KGB dan DPE ini boleh dijalankan di wilayah ekonomi koridor seperti Iskandar Malaysia (Johor), Wilayah Ekonomi Koridor Utara (Perak, Pulau Pinang, Kedah dan Perlis), Wilayah Ekonomi Koridor Timur (Pahang, Terengganu dan Kelantan), Koridor Pembangunan Sabah dan Koridor Pembaharuan Tenaga Sarawak. Wilayah-wilayah ekonomi koridor ini melibatkan beberapa PBT yang mempunyai peranan yang cukup kuat untuk melaksanakan pembangunan koridor ini. Penyelidikan ini lebih menarik kerana beberapa wilayah ekonomi koridor ditadbir oleh parti-parti politik yang berbeza.


400

7.8

KESIMPULAN

Globalisasi dan liberalisasi perdagangan merupakan satu lagi cabaran getir pada masa kini. Ianya menuntut agar perdagangan dan perniagaan bersaing sama rata dalam suasana level playing field. Keadaan ini menuntut supaya jentera pentadbiran kerajaan dan sektor swasta mengamalkan integriti di dalam semua sistem pengurusan dan pentadbiran yang mengutamakan ketelusan, akauntabiliti, keadilan, predictability, keefisienan dan keberkesanan dalam memberi perkhidmatan agar mempunyai daya saing global yang tinggi. Ini adalah elemen-elemen penting yang dapat mencegah peluang dan ruang kepada pecah amanah, perlakuan rasuah, salah guna kuasa dan penyelewengan. Kerajaan menggalakkan sesi dialog dan perbincangan mengenai idea, inisiatif dan pelaksanaan dasar dan polisi kerajaan.

Suara-suara daripada sektor NGO atau masyarakat sivil ini mula didengar dan diambil kira dalam membuat dasar atau mengatur program dan aktiviti Kerajaan. Apabila Kerajaan memperkenalkan Wawasan 2020 dan agenda pembangunan negara diteruskan dalam rancangan Malaysia lima tahun, peranan ketiga-tiga sektor ini dalam satu sinergi menjadi semakin penting. Selepas kejatuhan pemerintahan komunis pada tahun 80an dan kemudiannya krisis kewangan pada tahun 90an, isu-isu rasuah, salah guna kuasa dan penyelewengan menjadi agenda penting di peringkat global. Antara pengajaran yang diperoleh daripada kedua-dua perkembangan ini ialah rasuah, salah guna kuasa dan penyelewengan wujud berleluasa kerana sistem pengurusan dan pentadbiran yang tidak demokratik, tidak telus, tiada akauntabiliti dan keadilan serta pegawai yang menjalankan tugas tidak beretika dan berintegriti.

Keperluan pencapaian diutamakan adalah anjakan paradigma bagi pihak kerajaan meningkatkan tahap ketelusan dan kebertanggungjawaban. Hasil keputusan yang ketara perlu diperlihatkan dan dirasai oleh rakyat dan dilaksanakan dengan segera. Mencipta kebersatuan atau perpaduan di dalam sebuah wilayah-bandar raya yang mempunyai pelbagai agama dan budaya adalah suatu perkara yang amat mencabar. PBT memainkan peranan yang besar di sini. Ini adalah kerana perpaduan di peringkat negara bermula di peringkat tempatan. Bila hubungan antara kaum itu kuat KGB boleh dijayakan dan meningkatkan DPE wilayah-bandar raya.


401

RUJUKAN Abbot, C. 1997. The international city hypothesis: An approach to the recent history of U.S cities. Journal of Urban History 24(1): 28-52 Abdul Halim Ali. 2000. Leadership and good governance. in Good governance : Issues and challenges. Samsudin Osman, Zulkurnian Awang & Sarojini Naidu (pnyt.). INTAN : 3-20 Abdullah Al-Ahsan & Young B.S. 2008. Guidance for good governance: Explorations in Qurâ&#x20AC;&#x2122;anic, scientific and cross-cultural approaches. International Islamic University Malaysia Press Abrahamson, M. 2004. Global Cities. New York: Oxford University Press Ache, P 2000. Vision and creativity. Challenge for city-regions. Future 32 (5) :435449 Ahmad Atory Hussain. 1991. Kerajaan tempatan: Teori dan peranan di Malaysia. Dewan Bahasa dan Pustaka Ahmad Atory Hussain & Malike Ibrahim. 2006. Administrative modenization in the Malaysian local government. A study in promoting efficiency, effectiveness and productivity. Pertanika Journal Social Science and Humanities 14(1):5162 Ahmad Atory Hussain. 2007. Tadbir urus korporat: Ke arah tadbir urus yang berkualiti dalam sektor awam dan swasta. Utusan Publication and Distributors Sdn Bhd Ahmad Martadha Mohammad. 2002. Bureaucractic efficiency and democratic accountability in the context of good governance. Kertas Prosiding The International Conference on Good Governance: Perspectives and Practices was jointly organised by the Faculty of Business, Economics and Policy Studies of the University Brunei Darussalam with the Civil Service Institute of the Prime Minister's Office. 28 - 29th September Ahmad Sarji Abdul Hamid. 2002. Ethics and accountability for good governance in the private sector. Kertas Prosiding The International Conference on Good Governance: Perspectives and Practices was jointly organised by the Faculty of Business, Economics and Policy Studies of the University Brunei Darussalam with the Civil Service Institute of the Prime Minister's Office. 28 - 29th September Aishah Edri, 2002. Introduction cities in the 21st century urban issues and challenges editors Sharifah Norazizan Syed Ab Rashid, Aishah Edris, Nobaya Ahmad. Penerbit UKM


402

Akinwumi, A. E, Boddy. M & Michael, P, 2006. City Matters: Competitiveness, Cohesion and Urban Governance, Cities 23(4):306-307 Albrow, M. 1970. Bureaucracy. New York. Preager Publishers.33-66 Allen, M, 1997. Ideas that matter : The world of Jane Jacobs . Allen. M. (ed). Ginger Press.Owen Sound, Ontario Amen, Michael Mark, Kevin Archer, and M. Martin Bosman. 2006. Relocating Global Cities : From The Center To The Margins. Lanham, Md : Rowman & Littlefield Antonelli, C. 2003. Knowledge complementary and fungeability : Implication for regional strategy. Journal of the Regional Studies Association 37(6&7): 595606 Audi, R. 1998. Epistemology 2nd Edition: A contemporary introduction to the theory of knowledge. Routledge: Taylor and Francis Audit Commission for Local Authorities and the National Health Service in England and Wales. 1993. Passing the bucks : The Impact Of Standard Spending Assessments On Economy, Efficiency And Effectiveness. 2 Vols. London: H.M.S.O Bairner. A. 2007. City. Dlm. The Blackwell encyclopedia of sociology. Ritzer.G (ed) Blackwell Publishing Ltd. Bagaeen, S. G. 2006. Redeveloping Former Military Sites: Competitiveness, Urban Sustainability And Public Participation. Cities 23(5):339-352 Bailey, N & Turok, I,2001. Central Scotland as a polycentric urban region: Useful planning concept or chimera? Urban Studies. 38 (4) :697-715 Baker, D, Epstein, G & Pollin, R. 1998. Globalization and progressive economic policy. Cambridge University Press Barber,M.P 1972. Public Administrative.London : MacDonald and Evans Barking, D. 2000, Urban management in the global economy in global city regions their emerging forms. Edited Roger Simmonds and Gary Hack. London Press Taylor and Francis Group : 209-213 Baud, I, Sridharan, N & Pfeffer, K. 2008. Mapping urban poverty for local governance in Indian mega-city : The case of Delhi. Urban Studies 45 (7): 1385-1412 Bunnell, T, Barter, P. A. & Morshidi Sirat. 2002. Kuala Lumpur Metropolitan Area: A Globalizing City-Region. Cities 19(5): 357-370Begg, I. 1999. Cities and Competitivess. Urban Studies 36(5/6) : 795-810


403

Begg, I. 2002. Urban Competitiveness : Policies For Dynamic Cities. Bristol: Policy Press Begg, I. 2002. Investability : The key to competitive regions and cities? Policy review section. Journal of the Regional Studies Association 36(2) : 187-200 Bell,S & Hindmoor, A. 2009. The governance of public affairs. Journal of Public Affairs 9 : 149-159 Benneworth, P, Roberts S & Conroy, L. 2002. Strategic connectivity, sustainable development and the new English regional governance. Journal of Environmental Planning and Management 45(2): 199-218 Benneworth, P & Hospers, Gert-Jan. 2007. Urban competitiveness in the knowledge economy: Universities as new planning animateurs. Progress in Planning 67(2) :105-197 Benninger, C. 1995. Urban governance in Asia. Cities 12 (3):213-213 Bennis,W.G. 1981, Organisational developments and the fate of bureaucracy in Fred A Kramer (ed) Perspective on public bureaucracy. Edisi ke 3 . Cambridge. Mass Winthrop. 1981 Berg, L & Braun, E. 1999. Urban competitiveness, marketing and the need for organizing capacity. Urban Studies 36(5&6): 987-1000 Beuregard, R.A. 1991. Capital restructuring and the new built environment of global cities: New York and Los Angeles. International Journal of Urban and Regional Research, 15 (1) : 90-105 Bevir, M. 2007. Encyclopedia of governance Vol 1 and II. University of California, Berkeley USA. Sage Publication Ltd Bevir, M. 2009. Key concepts in governance. Sage Publication Ltd Bierstedt, R. 1964. Power and progress : Essay on sociology theory. New York : Mc Graw Hill Book Co. Bingham, L. B . 2006. The new urban governance: Processes for engaging citizens and stakeholders . Review of Policy Research 23(4): 815 â&#x20AC;&#x201C; 826 Blau, P. 1964. The dynamics of bureaucracy. University of Chicago Press Bluman, A. 2008. Elementary statistics: A step by step approach 7th edition. McGraw-Hill Higher Education Boddy, M. 1999. Geographical economics and urban competitiveness : A critique. Urban Studies 26 (5&6) : 811-842


404

Boddy, M & Economic and Social Research Council (Great Britain). 2003. Urban transformation and urban governance : shaping the competitive city of the future. Bristol: Policy Press Boddy, M. 2003. Urban transformation and urban governance : Shaping the competitive city of the future. Bristol: Policy Press Boddy, M & Parkson, M. 2004. City matters : competitiveness, cohesion and urban governance. Bristol: Policy Pess Bogason, P. 2000. Public policy and local governance : Institutions in the postmodern society. Cheltenham. UK Edward Elgar Bogart, W. 1998. The economics of cities and suburb. New Jersey : Prentice Hall Borger,B.D & Kerstens,K. 1996. Cost efficiency of Belgian local governments : A comparative analysis of FDH, DEA and econometric approaches . Regional Science and Urban economics, 26,145-170 Borja, J. & Castells, M. 1997. Local & global : Management of cities in the information age. London : UNCHS (Habitat) & Earthscan Boschken, H.L. 2008. A multiple-perspective construct of the American global city. Urban Studies 45(1): 3-28 Boschma, R. A. 2004. Competitiveness of regions from an evolutionary perspective. Journal of the Regional Studies Association 28(9): 1001-1014 Boyne, G.A. 1997. Competition and local government in international perspective in urban studies. Edited by Ronan Paddison and W.F. Lever Jessica Kingsley, Publishe. London Brannan, T, John, P & Stoker, G.2006. Re-energizing citizenship: Strategies for civil servant. Macmillan Publishers Ltd Brenner, N. 1999. Globalization as reterritorialisation: The rescaling of urban governance in the European Union. Urban Studies 36(3): 431-451 Brenner, N. 2000. Entrepreneurial cities, glocalizing states and the new politics of scale: Thinking the political geographies of urban governance in Western Europe. Working paper 76a and 76b. Centre for European Studies, Harvard University Brenner, N. 2004. New state spaces: urban governance and the rescaling of statehood. Oxford University Press Brenner, N & Roger, K . 2006. The Global Cities Reader, The Routledge urban reader series. London ; New York: Routledge


405

Brownill, S & Carpenter, J .2009. Governance and `integrated' planning: The case of sustainable communities in the Thames Gateway, England. Urban Studies 46(2): 251-274 Brown, E, Derudder, B & Parnreiter, C. 2007. World city networks and global commodity chains: Towards a world-systemsâ&#x20AC;&#x2122; integration. GaWC Research Bulletin 236. Loughborough University. United Kingdom Bryan,L & Fraser,J. 1999.Race for the world : Strategies to build a great global firm. Harvard Business Press Buck, N. H. 2005. Changing cities: Rethinking urban competitiveness, cohesion, and governance. Basingstoke: Palgrave Macmillan Budd, L & Hirmis, A.K. 2004. Conceptual framework for regional competitiveness. Journal of the Regional Studies Association 28(9) : 1015-1028 Building and Social Housing Foundation (Great Britain). 2000. New frontiers in good urban governance. Coalville: Building and Social Housing Foundation Bunnell, T, P, Barter, A, & Morshidi Sirat. 2002. Kuala Lumpur Metropolitan Area: A Globalizing City-Region. Cities 19(5):357-370. Bures, R.M. 2007 City planning / urban design. Dlm. The Blackwell encyclopedia of sociology. Ritzer.G (ed) Blackwell Publishing Ltd. Burns, P. 2003. Regime theory, state government and a takeover of urban education. Journal of urban affairs 25(3): 285-303 Butler, C.J. 1999. Cities in competition: Equity issues. Urban Studies 26(5&6): 865892 Camdessus, M. 1997. Do we still need the IMF in an era of massive capital flows? The Economic Club of New York. IMF Publication. Campbell, D & Fiske, D.1959. Convergent and Discriminant Validation. Psychological Bulletin Vol. 56 Campbell, B.C. 1995. The growth of American government: Governance from the Cleveland Era to the present, Indiana University Press, Bloomington Campbell, T. 2001. Innovation and risk taking:Urban governance in Latin America in Global-city region. Scott. A.J. Oxford Univerisy Press: 214-235 The Canada International Development Agency (CIDA), 2006 Cars, G. 2002. Urban governance, institutional capacity and social milieux, Urban and regional planning and development. Aldershot: Ashgate


406

Castells, M. 1992. The informational city: Information technology, economic restructuring and the urban-regional process. Blackwell publishers Castells, M. 1996. The rise of the network society. The information age: Economy, society and culture Vol I. Blackwell Publishers Inc Castells, 1997. Power of identity. The information edge : Economy. Social and culture vol 1 . Blackwell Publishers Inc Castells, M. 1998. End of millennium. The information age: Economy, society and culture Vol III. Blackwell Publishers Inc Castells, M & Himanen, P. 2002. The information society and welfare state: The Finnish Model. Oxford University Press Castells, M. 2004. The power of identity. The information age: Economy, society and culture Vol II. Blackwell Publishers Inc Castells, M. 2004. The network society: A cross-cultural perspective . Edward Elgar Publishing Limited Castiglione, D. 2007. Accountability in Encyclopedia of governance Vol 1 and II. University of California, Berkeley USA. Sage Publication LtdCawley, Mary, Bertrand, N & Kreibich, V. Editors. 2006 Europe's City-Regions Competitiveness: Growth Regulation and Peri-Urban Land Management. Journal of Rural Studies Centre for Development and Enterprise. 2002. Johannesburg, Africa's World City : A Challenge To Action, CDE research ;. Johannesburg, South Africa: Centre for Development and Enterprise. Chamhuri Siwar. 2002. Recommendations of the national conference on urban issues and challenges – Developing solution for cities in the 21st century. Penerbit UPM Chandler, C. Ralph & Plano, C. Jack: The public administration dictionary. John Wiley and Son, New York, : 263-264 Chang. A. 2002. The way forward: A review of current initiative to address corporate governance issues in the public sector in Malaysia. Kertas Prosiding The International Conference on Good Governance: Perspectives and Practices was jointly organised by the Faculty of Business, Economics and Policy Studies of the University Brunei Darussalam with the Civil Service Institute of the Prime Minister's Office. 28 - 29th September Chapin, T. S. 2007. Local governments as policy entrepreneurs: Evaluating Florida’s "concurrency experiment" Urban Affairs Review 42(4): 505 – 532


407

Chapman, R & Lowndes, V. 2008. Faith in governance? The potential and pitfalls of involving faith groups in urban governance. Planning, Practice and Research 23 (1): 57-75 Chase, W & Brown, F.2000. General statistics 4th edition. John Wiley & Sons, Inc. Cheshire, P. 1999. Cities in competition: Articulating the gains from integration. Urban Studies 36(5&6): 843-864 Chhotray,V & Stoker, G. 2010. Governance theory and practice: A cross-disciplinary approach. Palgrave Macmillan, United Kingdom Chileshe, J.H. 2002. Ethics and accountability in good governance. Kertas Prosiding The International Conference on Good Governance: Perspectives and Practices was jointly organised by the Faculty of Business, Economics and Policy Studies of the University Brunei Darussalam with the Civil Service Institute of the Prime Minister's Office. 28 - 29th September Choguill, M.B.G. 1996 . A ladder of community participation for under developed countries. Habitat International 20(3) : 431-444 Chrislip,D.D & Larson, C.E .1994. Collaborative leadership: How citizens and civic leaders can make a difference. San Francisco, Jossey-Bass Publisher Chua Yan Piaw. 2008. Asas statistik penyelidikan. Mac Graw Hill Education Chu,Y. Wah. 2008. Deconstructing the global city: Unravelling the linkages that underlie Hong Kong's world city status. Urban Studies, 45(8): 1625-1646 Chu, Y.W. 2008. Deconstructing the global city: Unravelling the linkages that underlie Hong Kong's world city status. Urban Studies 45(8) : 1625 - 1646 Church, A & Reid,P, 1996. Urban power, international networks and competition: The example of cross-border competition. Urban Studies, 33: 1297-1319 Christaller,W.1966. Central place in Southern Germany. Englewood Cliffs. New Jersey: Prentice Hall Colebatch, H.K 2002. Urban planning and good governance. Kertas Prosiding The International Conference on Good Governance: Perspectives and Practices was jointly organised by the Faculty of Business, Economics and Policy Studies of the University Brunei Darussalam with the Civil Service Institute of the Prime Minister's Office. 28 - 29th September Connell, J. 2000. Sydney : The Emergence Of A World City. South Melbourne, (Vic.) ; Oxford: Oxford University Press. Cook, R. I. 2008. Business improvement districts and the governance of urban centres. PhD Thesis. University of Manchester. Unpublished.


408

Copeland-Carson, Jacqueline. 2004. Creating Africa In America : Translocal Identity In An Emerging World City, Contemporary Ethnography. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. Cox, R.W. 1987. Production, power and world Order : Social forces in the making of history. New York : Columbia University Press Cox, R.W. 1996. A perspective on globalization. Dlm. Mittleman, J.H (pnyt). Globalization : Critical reflections: 21-32. Boulder, CO : Lynne Rienner Crozier,M,J, Huntington,S.P & Watanuki,J. 1975, The crisis of democracy: Report on the governability of democracies to the trilateral commission.Cullinane, S & Cullinane, K. 2003. Hong Kong city profile. Cities 20 (4):279-288 Dâ&#x20AC;&#x2122;Arcy, E & Keogh, G .1999. The property market and urban competitiveness: A review. Urban Studies 36(5&6): 917-928 Dahl,A. R. 1961. Who governs. New Heaven. Yale University Press Davies, S.J. 2003. Partnerships versus regimes. Why regime theory cannot explain urban coalitions in the United Kingdom. Journal of Urban Affairs 35(3): 253269 Davies, J. S. 2005. Innovations in urban governance. Abingdon: Routledge Davis. G . 2000 . Policy capacity and the future of governance. St Leonards, NSW : Allen & UnwinDavoudi, S 2003. European briefing: Polycentricity in European spatial planning: From an analytical tool to a normative agenda. European Planning Studies, 11 (8) : 979-999Davoudi, S. & Evans, N. 2005. The challenge of governance in regional waste planning. Environment and Planning C: Governance and Policy 23(4): 493-517 DeSimone, L.D & Pollitt, C. 2007. New public management in Europe. Management online review Dekker, K & Van Kempen, R. 2004. Urban governance within the big cities policy. Ideals and practice in Den Haag. The Netherlands. Cities 21 (2): 109-117 Department for Communities and Local Government (DCLG). 2008. National improvement and efficiency strategy. United Kingdom Derudder,B., Taylor, P.J., Witlox,F & Catalano, G. 2003. Hierarchical tendencies and regional patterns in the world city network : A global urban analysis of 234 cities. Journal of the Regional Studies Association 37(9): 875-886 Derudder, B. 2006. The Global Cities Reader Neil Brenner, Roger Keil (eds) (2006). Routledge, Abingdon and New York. Cities 23(5):403-404


409

Desimone, L. D & Popoff, F. 2000. Eco-efficiency the business link to sustainable development. The MIT Press Devas, N. 2000. Connections betwen urban governance and poverty : analysing the stage one city case studies, urban governance, partnership and poverty working paper. Birmingham: University of Birmingham, International Development Department Devas, N & Philip, A. 2004. Urban governance, voice, and poverty in the developing world. London: Earthscan Publications de Vaus, D, 2001. Research Design in Social Research SAGE Publication Ltd de Vaus, D, 2002. Analyzing Social Science Data: 50 Key Problems in Data Analysis: SAGE Publication Ltd Dicken, P. 1992. Global shift: The internationalization of economy activity. 2nd edition. Paul Chapman Publishing Ltd Dicken, P. 1999. Global shift: Transforming the world economy. 3rd edition. Paul Chapman Publishing Ltd Dicken, P. 2003. Global shift: Reshaping the global economic map in the 21st century. 4th edition. Sage Publication Dicken, P. 2007. Global shift: Mapping the changing contours of the world economy. 5th edition. Sage Publication Dickinson, R.E.1964. City and region. London Routledge DiGaetano, A & Klemanski, J. 1993. Urban regime capacity: A comparison of Birmingham, England and Detroit, Michigan. Journal Urban Affairs 15: 367384 DiGaetano, A. 1997. Urban governing alignments and realignments in comparative perspective : Development politics in Boston, Massachusetts and Bristols, England, 1980-1996. Urban Affairs Review 32 (6): 844-870 DiGaetano, A & Lawless, P. 1999. Urban governance and industrial decline : Governing structures and policy agendas in Birmingham and Sheffield, England and Detroit, Michigan, 1980-1997. Urban Affairs Review 34 (4): 546577 DiGaetano, A & Klemanski, J . 1999. Power and city governance : Comparative perspectives on urban development. Globalization and community series. University of Minnesota Press DiGaetano, A & Storm, L. 2003. Urban governance in comparative perspective: An integrated approach. Urban Affairs Quarterly 38(3): 356-395


410

DiGaetano, A. 2009, The birth of urban governance. A comparison of political modernization in Boston, Massachusets and Bristol England 1800-1870, Journal of Urban History 35(2): 259-287 Doel, M & Hubbard, P. 2002. Taking world cities literally. Marketing the city in global space of flows. Cities 6(3): 351-368 Dollery, B & Johnson, A. 2005. Enhancing efficiency in Australian Local Government: An evaluation of alternative models of municipal governance. Urban Policy and Research 23(1):73-85 Dong. M.C, David. K.T & Cavusgill. S.T. 2008. Efficiency of governance mechanisms in China distribution channels. International Business Review 17(5): 509-519 Donovan, C. 2007. Bottom up approach in Encyclopedia of governance Vol 1 and II. University of California, Berkeley USA. Mark Bevir (ed). Sage Publication Ltd Duggett, M. 2002. Good Governance or Good Public Administration? Kertas Prosiding The International Conference on Good Governance: Perspectives and Practices was jointly organised by the Faculty of Business, Economics and Policy Studies of the University Brunei Darussalam with the Civil Service Institute of the Prime Minister's Office. 28 - 29th September Ebner, A. 2004. Innovation policies and locational competitiveness: Lessons from Singapore. Journal of Technology Innovation 12(2): 47-66 Elander, I. 2002. Partnership and urban governance. International Social Science Journal 59(193&194):191-204 Eibach, Joachim & Esser. 2007. Special issue : Urban governance and petty conflict in early modern Europe. Cambridge: Cambridge University Press Eisenstadt, S.N. 1959, Bureaucracy, Bureaucratization and Debureaucratizayion. Administrative Science Quarterly IV.3:302-321 Eisinger, P. 2004. Global Competitiveness And Livability: Why Some Cities Succeed In The International Marketplace Elander, I 2002. Partnerships and urban governance. International Social Science Journal.59, 193/194 :191-204 Eraydin, A. 2008. The impact of globalisation on different social groups: Competitiveness, social cohesion and spatial segregation in Istanbul. Urban Studies 45(8) : 1663-1691 Eraydin, A. 2008. Network governance for competitiveness: Role of the policy networks in the economic performance of settlements in the Izmir Region. Urban Studies 45 (11): 2291-2321


411

Erik, V. M, Bolt, G & Kempen, R. V. 2006. Urban governance and social cohesion: Effects of urban restructuring policies in two Dutch cities. Cities 23 (4):279290 Evans, B, Joas, M, Sundback, S & Theobald, K, 2005. Governing Sustainable Cities. Earthscan Fagotto, E & Fung, A. 2006 Empowered Participation in Urban Governance: The Minneapolis Neighborhood Revitalization Program. International Journal of Urban and Regional Research 30(3): 638â&#x20AC;&#x201C;655 Fainstein, S & Fainstein N. 1996. City planning and political value : An updated view. Dlm Campbell, Scott and Susan Fainstein (pnyt.). Reading in planning theory. Oxford, Malden, MA: Blackwell Publisher Fatimah Hj Yusof. 2008. Kajian daya saing bandar pertengahan: Kuantan Pahang. Tesis Dr, Fal. Program Pengajian Sosial, Pembangunan dan Persekitaran, Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan, Universiti Kebangsaan Malaysia Fatimahwati Ibrahim & Mohd Zaini Abd Karim. 2004. Efficiency of local governments in Malaysia and its correlates. International Journal of Management Sciences 11(1): 57-70. Faculty of Economics, Universiti Utara Malaysia Farazmand, A & Pinkowski, J. 2007. Handbook of globalization, governance and public administration. Taylor & Francis Group Feiock, R. C. 2009. Metropolitan governance and institutional collective action. Urban Affairs Review 44(3): 356 â&#x20AC;&#x201C; 377 Ferlie, E, Pettigrew, A, Ashburne, L, & Fitzgerald, L 1996. The new public management in action. Oxford. Oxford University Press Fraenkel, J.R & Wallen, N.E. 1996. How to Design and Evaluate Research. Mc. Fraw-Hill Inc.USA : Frederickson, G. 1980. New public administration. University of Alambama Press Friedmann, J & Wolff. G . 1982. World city formation: An agenda for research and action. International of Urban and Regional Research Vol 6: 309-344 Friedmann, J. 1986. The world city hypothesis. Development and Change. 17(1): 6983 Friedmann, J. 1990. Being in the world: Globalization and localization. Theory, Culture and Society. 7(2-3): 311-328


412

Friedmann, J .1995.Where we stand? A decade of world city research. In Knox, P.L & Taylor, P.J (pnyt.).World cities in a world system. Cambridge University Press: 21-47 Fukuda-Parr & Ponzio. 2002. Governance: Past, present and future, Background papers for fourth global forum on reinventing government, UN DESA, New York: 108â&#x20AC;&#x201C;129 Fulford, R 1997. Abattoir for sacred cows: Three decades in the life of a classic in Ideas that matter : The world of Jane Jacobs . Allen. M. (ed). Ginger Press.Owen Sound, Ontario :111-113 Fontan, J.M., Hamel, P., Morin, R & Shragge, E. 2008. Community organizations and local governance in a metropolitan region. Urban Affairs Review, 12(8): 115123 Fujita, M., Krugman, P & Venables, A. 1999. The spatial economy : Cities, regions & international trade. Cambridge, Massachusetts : MIT Press Fuller, C & Geddes, M. 2008. Urban governance under neoliberalism: New labour and the restructuring of state-space. The Author Journal Compilation Editional Board of Antipode. Foley, M.W. & Edward, B. 1996. The paradox of civil society. Journal of Democracy 7(3) : 38-52 Gales, L.P. 1998. Regulations and governance in European cities. Blackwell Publishers Garcia, M. 2006. Citizenship practices and urban governance in European cities. Urban Studies 43(4): 745-765 Gamble. A. 2000a. Politic and fate. London : Polity Press Gamble. A. 2000b. Economic governance, in J. Pierre (ed). Debating Governance, Oxford: Oxford University Press. Gardiner. B, Martin. R & Tyler.P. 2004. Competitiveness, productivity and economic growth across the European Regions. Journal of the Regional Studies Association 28(9): 1045-1068 Gershon, P. 2007. Releasing resources to the front line : Independent review of public sector efficiency. HM Treasury, United Kingdom Giap,T.H & Kang,C.2004. The Asian Economic Panel Meeting. 12-13 April 2004, Hong Kong. Enhancing Singaporeâ&#x20AC;&#x2122;s competitiveness: Some fundamental rethinking


413

Gibb, K. 2003. Land, property and economic competitiveness : Policy priorities in Central Scotland. Glasgow: University of Glasgow, Urban Change and Policy Research Group Giddens, A. 1994. The consequences of modernity. London : Polity Press Giddens, A. 2006. Sociology 5th Edition. London : Polity Press Giguere, S, 2004. Building new forms of governance for economic and employment development. New forms of governance for economic development. OECD: 937 Giguere, S, 2005. The drivers of growth : Why governance matters? OECD: 11-37 Gilbert. A. 2006. Good urban governance : Evidence from a model city? Bulletin of Latin American Research 25(3) : 392-419 Gillen, M. 2005. Urban governance and vulnerability: Exploring the tensions and contradictions in Sydney's response to bushfire threat. Cities 22(1):55-64 Gilroy, R. 2005. Meeting the information needs of older people: A challenge for local governance. Local Government Studies 31(1): 39-51 Globalization and World City Network (GaWC), 2008. Loughborough University Goodstadt, V & Buchan. G . 2002. A strategy approach to community planning: Repositioning the statutory development plan. Dlm P. Healey, G. Cars, A. Madanipour & C.De Magalhaes, (eds). Urban governance, institutional capacity and social milieux, Ashgate, Aldershot : 168â&#x20AC;&#x201C;190 Goldsmith, A. 2007. Is governance reform a catalyst for development? Governance : An International Journal of Policy, Administration and Institutions 20(2) : 165-186 Gordon, I . 1999. Internationalisation and urban competition. Urban Studies 36(5/6): 1001-1016 Goss, S.2001. Making local governance work. Basingstoke, Palgrave Gossing. S.P, et.al. 2005. The eco-efficiency of tourism. Ecological Economics. 54(4): 417-434 Gottdiener, M & Budd, L. 2005. Globalization in key concepts in urban studies. Sage Publication Graham. S. 1999. Global grids of glass. On global cities, telecommunications and planetary urban networks. Urban Studies 36(5/6): 929-950


414

Green, F.J, Tracey, P & Cowling, M. 2007. Recasting the city into city-regions. Place promotion, competitiveness benchmarking and the quest for urban supremacy. Growth and Change 38(1): 1-22 Greffe, X, 2005. The instruments of good governance. Local governance and the drivers of growth : Why governance matters? OECD: 39 â&#x20AC;&#x201C; 88 Great Britain. Office of the Deputy Prime Minister. 2005. Efficiency technical note (ETN) for local government. London: Office of the Deputy Prime Minister Grossmann, M.2007. Efficiency in Encyclopedia of governance Vol 1 and II. University of California, Berkeley USA. Mark Bevir (ed) Sage Publication Ltd Gualini, E. 2005. Reconnecting space, place and institutions: Inquiring into local governance capacity in urban and regional research. Dlm The network society :A new context for planning. Albrechts.L & Manoelbaum. S.J (ed). Routledge : 284:306 Gwartney, J. D & Stroup, R. L. 2003. Economics: Private and public choice . 10th Edition. Thomson-Western Haikio, L. 2007. Expertise, representation and the common good: Grounds for legitimacy in the urban governance network. Urban Studies 44(11): 2147-2162 Hair, Joseph, F, Anderson, Rolph. E, and Black, William C. 2010. Multivariate Data Analysis (7th Edition) Prentice Hall Hall, P. 1996. The global city. International Social Science Journal, 147: 15-24 Hall, P. 2001. Global city-regions in the 21st century in the global city-region. Scott, A.J(pnyt.) Oxford University Press :59-77 Hamedinger, A & Wolffhardt, A. 2008. The impact of EU area-based programmes on local governance: Towards a `Europeanisation'. Urban Studies 45(13): 26692687 Hamilton, D. K., Miller, D. Y., & Paytas, J. 2004. Exploring the horizontal and vertical dimensions of the governing of metropolitan regions. Urban Affairs Review 40(2): 147 - 182. Hamzaid Yahya & Mansor Jusoh , 1990 Teori ekonomi perdagangan antarabangsa : Dewan Bahasa dan Pustaka, Kuala Lumpur Hardt,M & Negri A. 2000. Empire. Cambridge Mass : Harvard University Press Haron Siraj.2000. Good governance and the challenges of globalization. In Good governance : Issues and challenges Samsudin Osman Zulkurnian Awang & Sarojini Naidu (ed). INTAN:116-120


415

Harrison, G.2007. Empowerment in Encyclopedia of governance Vol 1 and II. University of California, Berkeley USA. Mark Bevir (ed). Sage Publication Ltd Harrison, J. 2006. Re-reading the New Regionalism: A Sympathetic Critique. Space and Polity 10(1) : 21–46 Harrison, J. 2007. From competitive regions to competitive city-Regions: A new orthodoxy, but some old mistakes. Journal of Economic Geography 7(3): 311332 Harrison, J. 2008. City–Regions and governance. Connecting cities: City-regions. A research publication for the 9th World Congress of Metropolis 2008 in Sydney, Australia : 49-70 Harrison, J. 2009. Life after region: The evolution of city-regionalism in England. Globalization and World Cities Research Group (GaWC) Research Bulletin 326. Loughborough University. Healey, P. Cameron, S, Davoudi et. Al. 1995. Introduction : The city – crisis, change and invention. Dlm Healey, Cameron, S, Davoudi, S et. al. (eds) Managing cities : The new urban context : 1:20 Chichester : John Wiley & sons Healey, P. 1997. Collaborative planning: Shaping places in fragmented societies. McGraw-Hill, New York Healey, P. 1998. Collaborative planning in a stakeholder society, Town Planning Review 69 (1): 1–21 Healey, P, Cars, Gn, Madanipour. A & Magalhaes, C.d. 2002. Transforming Governance, Institutionalist Analysis and Institutional Capacity. Dlm. Cars, G, P. Healey, A. Madanipour and C de Magalhaes, (eds). Urban governance, institutional capacity and social milieux. Aldershot: Ashgate, 2002 : 6-28 Healey, P. 2004. Creativity and urban governance. Policy Studies 25(2) : 87-102 Healey, P. 2005. Governance capacity, policy networks and territorial specificities. Dlm The network society :A new context for planning. Albrechts.L & Manoelbaum. S.J (pnyt.). Routledge : 307:312 Healey, P. 2006. Transforming governance: Challenges of institutional adaptation and a new politics of space. European Planning Studies 14(3) : 299-319 Held, D & Mc Grew, A. 2000. The great globalization debate in The global transformation. Held and Mc Grew (pnyt.) Reader Cambridge : Polity press Henton, D & Welesh, K. 1998. Linking the economy to the livable community. San Giago : The James Irvine Foundation


416

Henton, D. 2001. Lesson from Silicon Valley. Governance in a global city-region in Global city-region, Scott A.J (pnyt.) Oxford University Press: 391-400 Herrera,S & Pang. G, 2005. Efficiency of public spending in developing country : An efficiency frontier approach. World Bank Publication Higgott, R. 2002. From colonialism to global governance: A brief genealogy of extraterritorial politics. Kertas Prosiding The International Conference on Good Governance: Perspectives and Practices was jointly organised by the Faculty of Business, Economics and Policy Studies of the University Brunei Darussalam with the Civil Service Institute of the Prime Minister's Office. 28 - 29th September Hillier, J. 2007. Stretching Beyond the Horizon : A Multiplanar Theory of Spatial Planning and Governance. Aldershot: Ashgate Hambleton, R. 1991. The Regeneration of US and British Citiesâ&#x20AC;? Local Government Studies, September/October: 53-69. Hamilton, D. K., Miller, D. Y & Paytas, J. 2004. Exploring the horizontal and vertical dimensions of the governing of metropolitan regions. Urban Affairs Review 40(2) : 147 - 182 Hines, C. 2000. Localisation : A Global Manifesto. Newcastle upon Tyne. United Kingdom : Earthscan Publication Hirst, P.Q & Thomson, G. 1996. Globalization in question : The international economy and the possibilities of governance. Cambridge: Polity Press Hirschman, A.D. 1958 .The strategy of economy development. New Haven : Yale University Press Ho, K.C. 2006. Globalization and Southeast Asian capital cities. Pacific Affairs 78(4) : 535-541 Hobson, P. A. R, St-Hilaire, F & McMillan, M. L. 1997. Urban governance and finance : A question of who does what? Montreal: Institute for Research on Public Policy Hohn, U & Neuer, B. 2006. New urban governance: Institutional change and consequences for urban development. European Planning Studies 14(3): 292298 Holden , M. 2010. Public participation and local sustainability : Questioning a common agenda in urban governance . International Journal of Urban and regional Research : 1468-2427 Holzner, B. M & Joop W. de Wit. 2003. Supporting decentralised urban governance : Training women municipal councillors in Mumbai, India. The Hague: Institute


417

of Social StudiesHoyler, M , Freytag, T. & Mager, C. 2006 Advantageous fragmentation? Reimagining metropolitan governance and spatial planning in Rhine-Main. Journal of Built Environment 32(2): 124-136 Hoyler, M & Kloosterman, R.C . 2008. Polycentric puzzles mega-city regions seen through the lens of advanced producer services. Journal of the Regional Studies Association 42(8): 1055-1064 Hubbard. R. 1999. Criteria of good governance. Optimum, The Journal of Public Management 30(2): 55-65 Huggins.R. 2003. Creating an United Kingdom competitiveness index. Regional and local benchmarking. Regional Studies 37(1) : 89-96 Hyden,G. 1992. Governance and politics in Africa in Hyden & Bratton, B (ed). Governance and politics in Africa. Lynne Rinner, Boulder Co Irazabal, C. 2005. City making and urban governance in the Americas : Curitiba and Portland. Aldershot: AshgateImbroscio, L.D, 1998. Reformulating urban theory: The division of labor between state and market reconsidered. Journal of Urban Affairs 20(3) : 233-248 Imbroscio, L.D. 2003. Overcoming the neglect of economics in urban regime theory. Journal of Urban Affairs 25(3) : 271-284 International of Management Development (IMD): World Competitiveness Yearbook. 2010. Switzerland Imries. R & Raco. M. 1999 . How new is the new local governance? Lessons from the United Kingdom, Transactions of the Institute of British Urban Geographers 24 :45â&#x20AC;&#x201C;63 Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Negeri Selangor, 2002. Rancangan Struktur Negeri Selangor Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia. 2006. Dasar Perbandaran Negara Jabatan Perdana Menteri, 2010. Program Transformasi Kerajaan : Pelan Hala Tuju Jacobs, J 1984.Cities and the wealth of cities. Vintage. New York Jacquette. D. 2002. Ontology.Acumen Publishing Limited Jacquier, C. 2005. On relationships between integrated policies for sustainable urban development and urban governance. Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie 96 (4) : 363-376


418

Jayasuriya, K. 2000. Authoritarian liberalism, governance and the emergence of the regulatory state in post-crisis East Asia. in R. Robinson, M. Beeson, K Jayasuria & Hyuk-Rae Kim (pnyt.) Politic and markets in the wake of the Asian crisis. London & New York: Routledge : 315-330 Jayum Anak Jawan. 2002. Democratizing local governance. Dlm. Cities in the 21st century: Urban issues and challenges. Sharifah Norazizan Syed Abd Rashid, Aishah Edris & Nobaya Ahmad (pnyt.). Penerbit UPM Jessop, B. 1997. Governance of complexity and the complexity of governance: Preliminary remarks on some problems and limits of economic guidance. Dlm: A. Amin and J. Hausner, Editors, Beyond market and hierarchy: Interactive governance and social complexity, Edward Elgar, Cheltenham (1997) : 95â&#x20AC;&#x201C;108 Jessop, B. 2002. Liberalism, neoliberalism, and urban governance: A Statetheoretical perspective. Department of sociology, Lancaster University, Lancaster, United Kingdom. Published by Blackwell Publishers John, P. 2001. Local governance in Europe. London Sage Publication Ltd Johnson, C. 1982. MITI and the Japanese miracle. Standford, CA. : Stanford University Press Johnson, C. 1987. Political institutions and economic performance : The governmentbusiness relationship in Japan, South Korea and Taiwan. Dlm Deyo, F.C (ed). The political economy of the new Asian Industrialism: 136-164. Ithaca, New York : Cornell University Press. Johnson, C. 1995. Japan : Who governs? The rise of the developmental state. New York & London : W.W. Norton & Company Johnston, M. 2007. Transparency in Encyclopedia of governance Vol 1 and II. University of California, Berkeley USA. Mark Bevir (pnyt.) Sage Publication Ltd Jones, P. 2003. Introducing social theory. Polity Press Jones, T. Morphet M, J & Allmendinger, P. 2006. The contested strategies of local governance; Community strategies, development plans and local government modernisation. Journal Environment and Planning Vol 38: 533-551 Jones Lang La Salle Research 2004, Report Property Market, various issues Jong Youl Lee. 2003. Theory and application of urban governance : The case of Seoul. Journal of Urban Technology 10(2): 69-86 Jouve, B. 2005. From government to urban governance in Western Europe: A critical analysis . Public Administration and Development Vol 25:285â&#x20AC;&#x201C;294


419

Jouve, B. 2008. Urban governance : Towards the emergence of a new policy instrument? International Social Science Journal 59(193/194):343-357 Kearns, J.A. 1992. Active citizenship and urban governance. Transactions of the institute of British Geographers New Series 17(1): 20-34 Kearns, J. A & Paddison, R. 2000. New challenges for urban governance. Urban Studies 27 (5-6) : 845-850 Keating, M. 2000. The Future of governance, St Leornards, NSW : Allen & Unwin Keil, A. 2006. New urban governance processes on the level of neighbourhoods. European Planning Studies 14(3): 336-364 Kersl, K, Peter. 1995. The determinants of urban competitiveness : A survey. Dlm Peter Karl Kresl and Gary Gappert (pnyt,) North American cities & the global economy challenges and opportunities. Urban Affairs Revbiew.44:4569.Thousand Oaks, California : Sage Kitson, M, Martin, R & Tyler. P. 2004. Regional competitiveness : An elusive yet key concept? Journal of the Regional Studies Association 28 (9) : 991-1000 Kim, Y. T. 1999. Neoliberalism and the decline of the developmental state. Journal of Comtemporary Asia 29 (4) : 441-461 Kim, K. S. & Dickey, J. 2006. Role of urban governance in the process of bus system reform in Seoul. Habitat International 30: 1035-1046 Kloosterman, R.C & Musterd, 2001. The polycentric urban region: Towards a research agenda. Urban Studies.38 (4) : 623-633 Knox, P L.& Taylor P. J. 1995. World cities in a world-system. Cambridge ; New York: Cambridge University Press Knox, P.L. 2002. World cities and organization of global space in Geographies of Global Change. Taylor, P.J and Watts M.J (pnyt.).Blackwell Publishing Oxford :3-20 Kooiman, J .1993. Modern governance窶年ew society government interactions, Sage, London Kooiman, J. 2000. Level of governing : Interactions as a central concept. In J. Pierre (ed), Debating Governance: Oxford University Press Kooiman, J. 2003. Governing as governance, London. Sage Kresl, P.K. 1995. The determinants of urban competitiveness in North American Cities and Global Economy : Challenges and Opportunities. Kresl, P.K dan Gappert, G (pnyt.). Sage Publication Ltd


420

Kresl, P.K & Singh.B. 1999. Competitiveness and the urban economy; Twenty-four large US metropolitan areas. Urban Studies 36(5&6) : 1017-1028 Kubiszyn, T. & Borich, G. 2000. Educational Testing and Measurement : Classroom Application and Practice. Sixth Edition. New York : John Wiley & Sons, Inc.Kuper, A & Kuper, J. 2004. Accountability. The Social Science Encylopedia 3rd edition. Routledge: Taylor and Francis Group Kuble,D & Heinett, H. 2005. Metropolitan governance. Routledge: Taylor and Francis Group Kuper, A. 2004. The social science encyclopedia 3rd edition. Routledge : Taylor & Francis Group Lamothe, S, Lamothe, M & Feiock, R. C. 2008. Examining local government service delivery arrangements over time .Urban Affairs Review 44(1): 27 - 56. Lauder, K. 2000. Public interest partnership: Governance innovations in Southeast Asia. Dlm Good governance : Issues and challenges. Samsudin Osman, Zulkurnian Awang & Sarojini Naidu (ed). INTAN : 152-181 Laurila, H. 2004. Urban governance, competition and welfare. Urban Studies 41(3): 683-696 Laquian, A.A. 2008. The planning and governance of Asiaâ&#x20AC;&#x2122;s mega-urban regions. Department of Economic and Social Affairs, United Nations Secretariat Lee-Smith, D & Davinder, L. 1998. Good governance and urban development in Nairobi. Nairobi, Kenya: Mazingira Institute Leftwich, A. 2000. Bringing politics back in: Towards a model of the developmental state. The Journal of Development Studies 31(3) : 400-427 Lemanski, C. 2007. Global Cities in the South: Deepening social and spatial polarisation in Cape Town. Cities 24(6):448-461. Lever, F.W & Turok, I . 1999. Competitive cities: Introduction to the review. Urban Studies 36(5&6): 791-794 Lever, F.W. 1999. Competitive cities in Europe. Urban Studies 36(5&6) : 1029- 1036 Levinson, D. 2003. Perspectives on efficiency in transportation. International Journal of Transport Management, Vol 51: 145-155 Lindell, I . 2008. The multiple sites of urban governance: Insights from an African city. Urban Studies 45(9) :1879-1901 List, F. 1996. The national system of political economy. Terj. New York : Augustus Kelley


421

Lo, Fu-Chen, Yue-Man Yeung, and Net Library Inc. 1998. Globalization And The World Of Large Cities. Tokyo ; New York: United Nations University Press Lowndes, V, Pratchett, L & Stoker, G. 2006. The CLEAR Framework. Social Policy and Society 5(2):281-291 Luedde-Neurath, R. 1998. State intervention and export-oriented development in South Korea. Dlm. White, G. (pnyt.). Development states in East Asia : 68-112 London : Macmillan Press Tun Dr. Mahathir Mohamad, 2003. Suasana tadbir urus hari ini. Globalisasi, Perkongsian Pintar dan Kerajaan. Koleksi Ucapan Pilihan Dr Mahathir Mohamad oleh Hashim Makaruddin. Utusan Publication and Distributor Sdn Bhd : 43-52 M. Bakri Musa. 2007. Towards competitive Malaysia : Development challenges in the 21st century. Strategic Information and Research Development Centre Madanipour, A, A.Hull & P. Healey. 2001. The Governance of Place: Space and planning processes. Aldershot: Ashgate Malaysia, 2010. Rancangan Malaysia Ke10 (RM10), Economic Planning Unit Malecki, E. J. 2002. Hard and Soft Networks for Urban Competitiveness.Urban Studies 39(5â&#x20AC;&#x201C;6): 929â&#x20AC;&#x201C;945 Malmberg, A & Maskell, P. 1997. Towards an explaination of regional specialization & industrial aglomeration. European Planning Studies. 5 : 25-41 Maloney, W, Smith, G & Stoker, G. 2000. Social capital and urban governance: A more contextualized top-down perspective. Political Studies Vol 48:802-820 Mathur, O.P. 1999. India : the challenge of urban governance. New Delhi: National Institute of Public Finance & Policy in collaboration with Centre for Urban and Community Studies, University of Toronto. Marini, F. (ed) 1971. Towards a new public administration : The Minnowsbrook perspective. Scranto : Chandler Publishing Co Marissing, E.V, Bolt. G & Kempen. R. V. 2006. Urban governance and social cohesion : Effect of urban restructuring policies in two Dutch cities . Cities, 23(4) : 279-290 Martinussen, J. 1997. Society, state, and market: A guide to competing theories of development. Zed Books Marwah, S. 2008. On regions and governance. Urban Affairs Review, 37(4): 592 - 595 Mason, Paul. 2007. Sydney, Global cities. London: Evans


422

Md Khairi Ismail & Zalihan Latip. 2002. Governance issues in international trade: Focussing on the BIMP-EAGA. Kertas Prosiding The International Conference on Good Governance: Perspectives and Practices was jointly organised by the Faculty of Business, Economics and Policy Studies of the University Brunei Darussalam with the Civil Service Institute of the Prime Minister's Office. 28 29th September Megie. A.2007. Subsidiarity in Encyclopedia of governance Vol 1 and II. Bevir, M. (pnyt,) University of California, Berkeley USA. Sage Publication Ltd Mehta, M.D. 2007. Good Governance in Encyclopedia of governance Vol 1 and II. Bevir, M. (pnyt,) University of California, Berkeley USA. Sage Publication Ltd Merrien.F.X. 1998. Governance and modern welfare states. International Social Science Journal Vol 50 : 57-67 Merwe, I. 2004. The global cities of Sub-saharan Africa : Fact or fiction? Urban Forum 15 (1): 36-47 Meza, V,G.2008. Local governance in Mexico : The cases of two historic-centre partnerships. Urban Studies 45 (5 & 6): 1011-1036 Minogue, M., Palidano, C & Hume, D. 1998. Beyond the new public management : Changing ideas and practices in governance. Cheltenham Mitchneck, B. 2007. Governance and land use decision-making in Russian cities and regions. Europe-Asia Studies 59(5) : 735-760 Mittleman, J.H. 1996. The dynamic of globalization. Dlm Mittleman, J.H (ed). Globalization : Critical Reflection : 1-19. Boulder, CO : Lynne Rienner Miraftab, F. 2004. Making neo-liberal governance: The disempowering work of empowerment, International Planning Studies 9(4): 239â&#x20AC;&#x201C;259 Mohd. Majid Konting.1993. Kaedah Penyelidikan Pendidikan. Dewan Bahasa dan Pustaka. Mohd Yusof Kasim, Mohd Shukri Hajinoor & Rashila Ramli. 2001. Citizen perception of good governance: The case of Malaysian professional : Issues and challenges. Samsudin Osman, Zulkurnian Awang & Sarojini Naidu (pnyt.). INTAN: 219-231 Montgomery, M. R., Stren, Richard, Cohen, Barney and Reed, Holly. E. 2004. The challenge of urban governance : Cities Transformed : Demographic change and its implication in developing world : 355-409 Morris, R. J, Trainor, R. H. & Urban History Group (Great Britain). 2000. Urban governance : Britain and beyond since 1750, Historical urban studies. Aldershot: Ashgate


423

Morshidi Sirat.1993. Ketidaksamaan ruangan di Semenanjung Malaysia- Satu tinjauan teori berkaitan dan respons kerajaan. Penerbit Universiti Sains Malaysia Morshidi Sirat.1998. Globalizing Kuala Lumpur: A liveable city? Journal Kinabalu IV:78-97 Morshidi Sirat.1998. Producer services and growth management of a metropolitan region: The case of Kuala Lumpur, Malaysia. Asia Pacific Viewpoint. 39(2):231-235 Morshidi Sirat & Suriati Ghazali. 1999. Globalization of economic activity and third world cities: A case study of Kuala Lumpur. Utusan Publication and Distribution Sdn Bhd Morshidi Sirat. 2000. Globalising Kuala Lumpur and the strategic role of the producer services sector. Urban Studies 37 (12) : 2217-2240 Morshidi Sirat. 2005. Urban competitiveness and liveability in Malaysian context: Indicators, determinant and policy making. Kertas Kerja Konvensyen Kebangsaan Hari Perancangan Bandar Sedunia 2005. Perancangan Ke Arah Bandar Sejahtera. Anjuran bersama Jabatan Perancangan Bandar dan Desa Semenanjung Malaysia dan Pertubuhan Perancang Malaysia, 17-18 November Moulaert, F & Nussbaumer, J. 2005. Defining the social economy and its governance at the neighbourhood level: A methodological reflection. Urban Studies 42(11): 2071-2088. Muhammad A Al-Butaey. 2002. Islamic perspectives on good governance. Kertas Prosiding The International Conference on Good Governance: Perspectives and Practices was jointly organised by the Faculty of Business, Economics and Policy Studies of the University Brunei Darussalam with the Civil Service Institute of the Prime Minister's Office. 28 - 29th September Mustapa Mohamed. 2000. Building partnership for good governance. Dlm Good governance : Issues and challenges. Samsudin Osman, Zulkurnian Awang & Sarojini Naidu (pnyt.). INTAN : 281-285 Murphy, R . D . 2002. Politics, political science and urban governance. Annual Review f Political Science Vol 5 : 63-85 Mydral. G.1957. Economic theory and underdeveloped regions. London :Duckworth. Navarrete, D,M & Modvar, C. 2007. Stakeholders in Encyclopedia of governance Vol 1 and II. Bevir, M. (pnyt,) University of California, Berkeley USA. Sage Publication Ltd Newman, P & Thornley, A. 2005. Planning world cities : Globalization and urban politics. Basingstoke, Hampshire [England] ; New York: Palgrave Macmillan


424

Nicolas, F. 2002. Enhancing good governance: The role of the financial system in Korea. Kertas Prosiding The International Conference on Good Governance: Perspectives and Practices was jointly organised by the Faculty of Business, Economics and Policy Studies of the University Brunei Darussalam with the Civil Service Institute of the Prime Minister's Office. 28 - 29th September Norris, D. F. 2001. Whither metropolitan governance? Urban Affair Review 36(4): 532-550 Nowlan, D. 1997. Jane Jacobs among the economists, in Ideas that matter : The world of Jane Jacobs . Allen. M. (ed). Ginger Press.Owen Sound, Ontario :111-113 Oatley, N. 1998. Cities, economic competition and urban policy. Paul Chapman Publishing LtdOffice of the Deputy Prime Minister United Kingdom (ODPM). 2004a. Delivering efficiency in local services. ODPM Publication Office of the Deputy Prime Minister United Kingdom (ODPM). 2004b. Competitive European cities: Where do the core cities stand?. ODPM Publication Office of the Deputy Prime Minister United Kingdom (ODPM). 2005. The framework for city-regions. ODPM Publication Office of the Deputy Prime Minister United Kingdom (ODPM). 2006. Chapter 10 – Have policies made cities more competitive? State of English cities. ODPM Publication : 37-66 Office of the Deputy Prime Minister United Kingdom (ODPM). 2006. Chapter 11 – Have policies made cities better governed? State of English cities. ODPM Publication : 67-94 OECD. 2001. Why does metropolitan governance matter? Cities for citizens : Improving metropolitan governance : 23-51 OECD. 2006. The governance of metro-regions. OECD Territorial Review: Competitive cities in global economy : 156 – 244 OECD, 2006 . Territorial reviews: Competitive cities in the global economy. OECD. 2007. Spatial Planning for Competitiveness. OECD Territorial Review : Competitive cities , a new entrepreneurial paradigm in spatial development : 97-121 Ohmae, K. 1995. The end of the nation-state: The rise of regional economics. New York : The Free Press Owen, K. 2002. The Sydney 2000 Olympics and urban entrepreneurialism : Local variations in urban governance. Australian Geographical Studies 40(3): 323336


425

The Oxford dictionary of philosophy 2007, Oxford University Press, Pacione, M. 2009. Urban geography: A global perspective, Edisi Ke 3 New YorkRoutledge Pain. K. 2007. The Urban Network Transformation: Planning City-Regions in the New Globalisation Wave GaWC Research Bulletin 225. Loughborough University. United Kingdom Pain, K. 2008. Examining core-periphery relationships in a global city-region: The case of London and South East England. Journal of the Regional Studies Association 42 (8) : 1161-1172 Pain. K. 2008. Cityâ&#x20AC;&#x201C;Regions and Economic Development. Connecting cities: Cityregions. A research publication for the 9th World Congress of Metropolis 2008 in Sydney : 21-48 Pain. K & Hall, P. 2008. Informational quantity versus informational quality : The perils of navigating the space of flows. Regional Studies Association 42 (8): 1065-1078 Palmer, S & Togerson, D.J. 1999. Education and debate, economic notes. Definitions of efficiency. BMJ. Vol 318: 1136-1139 Panitch, L. 1996. Rethinking the role of the state. Dlm. Mittelman, J.H (ed). Globalization : Critical Reflections : 83-113. Boulder, CO : Lynne Rienner Paquin, J. 2007. Global / world cities. Dlm. The Blackwell encyclopedia of sociology. Ritzer.G (ed) Blackwell Publishing Ltd. Parkinson, M. & Martin, B . 2004 . (pnyt). City matters : Competitiveness, cohesion, and urban governance. UK : Policy Press Parkinson, M. 2005. Local strategies in a global economy : Lessons from competitive cities. The drivers of growth : Why governance matters? OECD : 133 - 174 Parr, J.B, 2004. The Polycentric urban region: A closer inspection. Journal of the Regional Studies Association 38(3): 231-240 Parr, J.B, 2005. Perspectives on the city-region. Journal of the Regional Studies Association 39(5): 555-566 Pastor. M. 2006. Cohesion and competitiveness: Business leadership for regional growth and social equity. OECD Territorial Reviews. Competitive cities in the global economy: 393-406 Pearce, G & Ayres, S. 2009. Governance in the English Regions: The role of the regional development agencies. Urban Studies 46(3): 537-557


426

PEMANDU, 2010. Program transformasi negara: Hala tuju untuk Malaysia. Unit Pengurusan Prestasi dan Perlaksanaan. Jabatan Perdana Menteri Malaysia Peters, B.G. 1996. The future of governing: Four emerging models, Kansas University Press, LawrencePeters, B.G. 2000. Governance and Comparative Politics, in J.Pierre (ed). Debating Governance. Oxford : Oxford University Press Peter, J. 2001. Local governance in Western Europe. London, Thousand Oaks & New Delhi, Sage Phang Siew Nooi . 2001. Urban governance: Positioning local government in Malaysia to meet the challenges of urban century: Dlm Good governance : Issues and challenges. Samsudin Osman, Zulkurnian Awang & Sarojini Naidu (ed). INTAN: 143-151 Phang Siew Nooi. 2008. Transforming local government in Malaysia implication for centralization and democratization. Journal of Malaysia Chinese Studies Vol 11:97-110 Phares, D. 2004. Governance or government in metro areas: Introduction. In: D. Phares, Editor, Metropolitan governance without metropolitan government?, Ashgate, Aldershot (2004), pp. 1–6. Pierre, J. 1998 Partnerships in urban governance—European and American experience, Macmillan, London Pierre, J. 1999. Model of urban governance : The Institutional dimension of urban politics. Urban Affairs Review Vol 34 : 372-396 Pierre, J. & Peter. Guy. B . 2000. Governance, politics and the state. Political analysis. Macmillan Press Ltd Pierre, J & Stoker. G. 2000. Towards multi-level governance. In P. Dunleavy, A. Gamble, I. Holliday and G. Peele (pnyt.). Developments in British Politics 6. Basingstoke : Macmillian Pierre, J. 2000. Introduction: Understanding governance. Dlm Pierre (ed.). Debating Governance, Oxford : Oxford University Press Pierre, J. 2005. Comparative urban governance: Uncovering complex causalities, Urban Affairs Review 40 (4): 446–462 Pillay, U. 2004. Are globally competitive ‘city-regions’ developing in South Africa?: Formulaic aspirations or new imaginations? Urban Forum 15 (4) : 340-364 Pina, V. & Torres, L. 2001. Analysis of the efficiency of local government services delivery. An application to urban public transport. Transportation Research Part A. Policy and Practice 35(10): 929-944


427

Popham, J. 1990, Modern Educational Measurement. A Practitioner’s Perspective.2nd Edition, Prentice Hall, Englewood Cliffs. New Jersey Polenske, K. R. 2004. Competition, collaboration and cooperation: An uneasy triangle in networks of firms and regions. Journal of the Regional Studies Association 28 (9) : 1029-1044 Poppelaars. C. 2007. Resource exchange in urban governance: On the means that matter Urban Affairs Review 43 (1):3 – 27 Porio, E & Global Urban Research Initiative in Southeast Asia. 1997. Urban governance and poverty alleviation in Southeast Asia : Trends and prospects. Loyola Heights, Quezon City, Philippines: Center for Social Policy and Public Affairs, Ateneo de Manila University

Porter, M.E. 1996. Competitive advantage, agglomeration economies & regional policies. International Regional Science Review, 19 (1&2) : 160-179 Porter, M.E.1998. The competitive advantage of a nation. New York. The Free Press Porter, M. E. 2003. The economic performance of regions. Journal of the Regional Studies Association 37 (6 &7) : 549-578 Porter, M. E, Christian H. M. Ketels, & Great Britain. Dept. of Trade and Industry. 2003. UK Competitiveness: Moving To The Next Stage, DTI economics paper. [London]: Department of Trade and Industry Porter, M. E, & Claas van der Linde. 2003. Toward a new conception of the environment-competitiveness relationship, Journal of economic perspectives Porter, M. E, Klaus. S & Peter K. C, World Economic Forum., World Economic Forum. Meeting, and Harvard University. Center for International Development. 2003. The Global Competitiveness Report 2002-2003 : World Economic Forum, Geneva, Switzerland 2003. New York: Oxford University Press Porter, M. E. 2008. On Competition. Updated and expanded edition. Harvard Business Press Propris, L.D & Wei, P. 2007. Governance and competitiveness in the Birmingham Jewellery District. Urban Studies 44 (11): 2165- 2486 Prud‘ Homme, R & Lee. C. 1999. Size, sprawl, speed and the efficiency of cities. Urban Studies 35 (11): 1849-1858 Punter, J & Hooper, A. 2006. Capital Cardiff 1975-2020 : Regeneration, Competitiveness And The Urban Environment. Cardiff: University of Wales Press


428

Putnam, R. 1993. Making democracy work. Princeton University Press Raco, M. 1999. Competition, collaboration and the new industrial districts : Examining the institutional turn in local economic development. Urban Studies 36(5&6): 951-965 Ramanathan.2002. Konsep asas politik. Dewan Bahasa dan Pustaka Rao, P. S. N. 2006. Urban governance and management : Indian initiatives. New Delhi: Indian Institute of Public Administration in association with Kanishka Publishers, Distributors Rasimah Arifin. 2006. A guide to data management and analysis using SPSS for Windows. Penerbit Universiti Teknologi Mara Ritzer, G. 2007. The Blackwell encyclopedia of sociology. Blackwell Publishing Ltd. Reeder, D. A, Rodger, R & Colls, R. 2004. Cities of ideas: civil society and urban governance in Britain 1800-2000 : Eessays in honor of David Reeder. Aldershot: Ashgate Ren-Yang, D.Y & Kai-Wang, H. 2008. Dilemma of local governance under the development zone fever in China: A case study of the Suzhou Region. Urban Studies 45 (5 & 6): 1037-1054 Rhodes, R.A.W. 1996 , The new governance: Governing without government, Political Studies Vol 44: 652–657 Rhodes, R.A.W. 1997. Understanding Governance : Policy Networks, Governance, Reflexivity and Accountability. Buckingham : Open University Press Rhodes, R.A.W. 2000. Governance and public administration. In: J. Pierre, Editor, Debating governance—Authority, steering and democracy, Oxford University Press, Oxford , pp. 54–90 Richards, D & Smith, M. J. 2005. Governance and Public Policy in UK. Oxford University Press Riduwan Engkos Achmad Kuncoro. 2007. Cara menggunakan dan memaknai analisis jalur. Penerbit Alfabeta Rogerson, R.J. 1999. Quality of life and city competitiveness. Urban Studies 36 (5&6) : 969-986 Rosenau, J. 1992. Governance, order and change in world politics. In J. Rosenau and E.O. Czempiel (eds.). Governance without government. Cambridge University Press


429

Rosenau, J. 2000. Change, complexity and governance in a globalizing space. In J. Pierre (ed.). Debating governance. Oxford : Oxford University Press Rusniah Ahmad. 2002. The Ethics of good Governance and whistle-blowing Social and legal perspectives Kertas Prosiding The International Conference on Good Governance: Perspectives and Practices was jointly organised by the Faculty of Business, Economics and Policy Studies of the University Brunei Darussalam with the Civil Service Institute of the Prime Minister's Office. 28 - 29th September Rustam Abbas. 2002. Globalisation and urban government: The role of local government in promoting good governance in Malaysia Kertas Prosiding The International Conference on Good Governance: Perspectives and Practices was jointly organised by the Faculty of Business, Economics and Policy Studies of the University Brunei Darussalam with the Civil Service Institute of the Prime Minister's Office. 28 - 29th September Sassen, S. 1991. The global city : New York, London, Tokyo. Princeton, New Jersey : Princeton University Press Sassen, S. 2002. Locating cities on global circuits. Environment & Urbanization, 14 (1) : 13-30 Sassen, S. 2008. Cities in todayâ&#x20AC;&#x2122;s global Age. Connecting cities networks : A research publication for the 9th World Congress of Metropolis 2008 in Sydney, Australia : 21-48 Sakinah Muslim. 2000. Good governance : Konsep, amalan dan cabaran dalam pentadbiran. Pemantapan urus tadbir sektor awam . INTAN : 63 â&#x20AC;&#x201C; 72 Salet, W, Thonkey, A & Kreukels, A. 2003. Metropolitan governance and spatial planning : Comparative case studies of European city-regions. Spon Press Savitch, H.V & Kantor, P. 2002. Cities in the international marketplace: The political economy of urban development in North America and Western Europe. Cities 21 (6) :552-555Schmidheiny, S. 2000. Eco-efficiency creating more value with less impact. World Business Council for Sustainable Development (WBCSD). Scott, A.J. 2001. Global City-Regions : Trends, Theory , Policy. United Kingdom: Oxford University Press. Scott, A.J. & Storper, M. 2003. Regions, globalization ,development. Journal of the Regional Studies Association 37 (6&7) : 579-594 Sellers, J. M. 2002. The nation-state and urban governance : Towards multilevel analysis. Urban Affairs Review, 37 (4) : 611- 641


430

Sharifah Hayati Syed Ismail al-Qudsy,2002. Efektif governans di Malaysia menurut perspektif Islam. Penerbit Universiti Malaya Sharifah Norazizan Syed Abd Rashid. 2002. Collaborative governance for managing diversity. Dlm. Cities in the 21st century: Urban issues and challenges. Sharifah Norazizan Syed Abd Rashid, Aishah Edris & Nobaya Ahmad (eds). Penerbit UPM Shen, J. 2004. Urban competitiveness and urban governance in globalizing world. Asian Geographer 23(1-2) : 113-123 Shen, J. 2004. Cross-border urban governance in Hong Kong : The role of state in a globalizing city region. The Professional Geographer 56(4) : 530 â&#x20AC;&#x201C; 543 Shieh, L & Friedmann, J. 2008.Restructuring urban governance.City 12(2) : 25-35 Shaifuddin Abdullah, 2008. Politik Baru: Mematangkan Demoraksi Malaysia. Institut Terjemahan Negara Sidek Mohd. Noah. 2007. Reka Bentuk Penyelidikan: Falsafah, Teori dan Praktis. Serdang: Penerbit Universiti Putra Malaysia Simmie, J & Sennett, J . 1999. Innovative clusters: Global or local linkages? National Institute Economic Review, 170 : 87-98 Simmie, J. 2003. Innovation and urban regions as national and international nodes for the transfer and sharing knowledge. Journal of the Regional Studies Association 37 (6&7) : 607-620 Simmonds, R & Gary, H. 1999. Global City Regions : Their Emerging Forms. New York: E & FN Spon Simone, A. M., and United Nations Human Settlements Programme. 2002. Principles and realities of urban governance in Africa. Nairobi, Kenya: UN-HABITAT Sity Daud, 2004. Globalisasi dan negara pembangunan. Akademika : Jurnal Sains Kemasyarakatan dan Kemanusiaan, Bil 64 UKM : 27-42 Social Sciences Citation Index (SSCI) & International Bibliography of the Social Science (IBSS) 2010 Sokol, M, Egeraat, C.V & Williams, B. 2008. Revisiting the informational city : Space of flows, polycentricity and the geography of knowledge-intensive business services in the emerging global city-region of Dublin. Journal of the Regional Studies Association 42(8) : 1133-1146 Stewart, K. 2006. Designing good urban governance indicators: The importance of citizen participation and its evaluation in Greater Vancouver. Cities 23(3):196204


431

Stohr, W.B. 1990. Global challenge and local response. Initiatuve economic regeneration in contempary Europe : Mansell London Stoker, G . 1995. Public-private partnerships and urban governance. Paper presented to the Housing Studies Association Conference. Department of Government, University of Strathclyde, Glasgow Stoker, G. 1996a. Governance as theory : Five propositions. Paper presented to Enjeux des Debats sur la Governance, Universite de Laussane, November. Department of Government, University of Strathclyde, Glasgow Stoker, G. 1996b. Redefining local democracy in Local democracy and local government. Pratchett,L & Wilson, D (pnyt.) Macmillan, London Stoker, G. 1998. Public–private partnerships in urban governance. In: J. Pierre, Editor, Partnerships in urban governance—European and American experience, Macmillan, London (1998): 34–51 Stoker, G. 2006. Public value management: A new narrative for networked governance? American Review of Public Administration 36(1):44-57 Stone, C. 1989. Regime politics: Governing Atlanta 1946-1988.University Press of Kansas Stoner, J.A.F & Wankel, C.W. 1986. Management. Edisi ke 3. Englewood Cliffs: Prentice-Hall Strange, S. 1996. The retreat of the state : The diffusion on power in the world economy. Cambridge: Cambridge University Press Sulaiman Mahbob. 2006. Good governance for development: Private sector perspectives Published by Malaysian Institute of Integrity Taylor, P. J. 1996. Leading world cities: Empirical evaluations of urban nodes in multiple networks. Urban Studies 4 (9): 1593-1608 Taylor, M. 2000. Communities in the lead: Power, organizational capacity and capital. Urban Studies 37(5&6): 1019-1035 Taylor, P. J. 2004. World city network: A global urban analysis. New York, Canada: Routledge Taylor, P. J. 2008. The way we were: Command and control centres in the global space-economy on the eve of the 2008 geo-economics transition. GaWC Research Bulletin 289. Loughborough University Taylor, P. J .2008. World city network. Connecting cities: Networks. A research publication for the 9th World Congress of Metropolis 2008 in Sydney, Australia : 47-72


432

Taylor, P.J, Evans, D.M & Pain, K. 2008. Application of the interlocking network model to mega-city regions: Measuring polycentricity within and beyond cityregions. Journal of the Regional Studies Association 42 (8) : 1079-1094 Taylor, P. J. 2009. Measuring the World City Network: New Developments and Results. GaWC Research Bulletin 300. Loughborough University, United Kingdom Thambipillai, P. 2002. Regional security and good governance Kertas Prosiding The International Conference on Good Governance: Perspectives and Practices was jointly organised by the Faculty of Business, Economics and Policy Studies of the University Brunei Darussalam with the Civil Service Institute of the Prime Minister's Office. 28 - 29th September Thomas, H. 1996. Locality, urban governance and contested meanings of place, race, equality and local governance project paper. Cardiff: Department of City & Regional Planning, University of Wales College of Cardiff. Thye, Lee Lam. 2002. Urban governance in managing and governing of cities. Dlm. Cities in the 21st century: Urban issues and challenges. Sharifah Norazizan Syed Abd Rashid, Aishah Edris & Nobaya Ahmad (pnyt.). Penerbit UPM Thye, Lee Lam. 2009. Urban centres. The key to create more efficient cities. News Strait Times Torisu, E. 2006. Policies to enhance city attractiveness: Achievements and new challenges. OECD Territorial Reviews. Competitive cities in the global economy: 339-339 Travers, T. 2006. Governance for metropolitan sustainability. OECD Territorial Reviews. Competitive cities in the global economy: 407-414 Treffer, E.M. 2008. Scales, regimes and urban governance of Glasgow. Journal of Urban Affairs 30(1):87-102 Tricker, B. 2000. Editorial corporate governance â&#x20AC;&#x201C;the subject whose time has come. Corporate Governance 8 (4): 289-296 Tuckman, B. W. 1978. Conducting educational research. (2nd. ed.). United States: Harcourt Brace Jovanovich, Publishers. Turner, M & Hume, D. 1997. Governance, Administration and development: Making the state work. Basingstoke Turok, I. 1999. Urban labour markets: The causes and consequence of change. Urban Studies 36(5&6) : 893-916 Turok, I & Bailey, N. 2004. Twin Track Cities? Competitiveness And Cohesion In Glasgow And Edinburgh. Progress in Planning 62 (3):135-204


433

Turok, I. 2004. Cities, regions and competitiveness. Journal of the Regional Studies Association 28 (9): 1069-1084 Turok, I. 2006. The connections between social cohesion and city competitiveness. OECD Territorial Reviews. Competitive cities in the global economy: 353-366 United Nations Development Programme (UNDP). 2000. The urban governance initiative. Kuala Lumpur United Nations Development Programme (UNDP). 2003. The Urban Governance Initiative (UNDP-TUGI). Environment and Urbanization 15(1): 159 â&#x20AC;&#x201C; 169 United Nations. Economic and Social Commission for Western Asia. 2000. Urban governance and participatory development. New York: United Nations United Nations Centre for Human Settlements )UN- HABITAT). 1997. The Istanbul Declaration and the habitat Agenda, Nairobi United Nations Centre for Human Settlements (UN-HABITAT). 2001. Cities in globalizing world: Global report on human settlements. Earthscan United Nations Centre for Human Settlements (UN- HABITAT). 2002. Principle of good governance. Website www.unhabitat.org United Nations Centre for Human Settlements (UN-HABITAT). 2002. The global campaign on urban governance United Nations Centre for Human Settlements (UN-HABITAT). 2008. Urban world: Harmonious cities. China and India in focus. UN- HABITAT Yarwood, J. R. 2006. The Dublin-Belfast development corridor: Ireland's Mega-City Region? Aldershot, England ; Burlington, VT: Ashgate Vijver, K. van der, Jan Terpstra, & Universiteit Twente. Instituut voor Maatschappelijke Veiligheidsvraagstukken. 2004. Urban safety: Problems, governance, and strategies. Enschede: IPIT, University of Twente Van Kempen. R. & Dekker, K. 2000. Urban governance within the Big Cities Policy: Ideals and practice in Den Haag, the Netherlands. Cities 21(2):109-117 Waldo, D. (ed) 1971.Public Administration in a time of turbulence. Scranton : Chandler Publishing Co. Wallerstein, I. 1974. The modern world system, capitalist agriculture and the origins of the European world economy in the sixteenth century. New York : Academic Press Wallerstein, I. 1979. The capitalist world-economy. Cambridge : Cambridge University Press


434

Wallerstain, I. 1984. The politics of the world-economy.Cambridge : Cambridge University Press Waley, P. 2007. Tokyo-as-world-city: Reassessing the role of capital and the state in urban restructuring. Urban Studies 44(8) : 1465 - 1490 Waters, M. 1995. Globalization. London and New York : Routledge Webster, D & Muller,L 2000. Urban competitiveness assessment in developing country urban region: The road forwaward. Paper presented at World Bank course â&#x20AC;&#x153; Towards a methodology for conducting city development strategiesâ&#x20AC;? in Washington D.C 29 March 2000 Webster, C & Lee, S. 2005. The global emergence of private planning and governance. Dlm The network society :A new context for planning. Albrechts.L & Manoelbaum. S.J (ed). Routledge : 229-245 White, L.D, 1974, Introduction to the study of public administration. Edisi 4. New York : Free Press Williams J.C, 1978. Human behavior in organization, Cincinnati : South Western Publishing Co Williams, A. A. & E. Giardina. 1993. Efficiency in the public sector: The theory and practice of cost-benefit analysis: Edward Elgar William, G. 1999. Institutional capacity and metropolitan governance. The greater Toronto area. Cities 16 (3) : 171-180 Williamson,O.E 1985.The economic institution of capitalism. Free Press. New York Winden, W.N. 2006. Globalization and urban competitiveness: Challenges for different types of urban regions. OECD Territorial Reviews. Competitive cities in the global economy: 303-316 World Bank. 2007. Governance and Development. Washington, DC. World Bank World Bank. 1997. The state in a changing world. World development report. Washington D.C: Oxford University Press World Economic Forum. 2008. The global competitiveness report 2008-2009. Published by World Economic Forum World Economic Forum. 2008. The financial development report 2008. Published by World Economic Forum Wu, F. 2000. Global and local dimensions of place-making: Remaking Shanghai as a world city. Urban Studies 37(8) : 1359-1377


435

Wu, F. 2002. Chinaâ&#x20AC;&#x2122;s changing urban governance in the transition towards a more market-oriented economy. Urban Studies 39(7): 1071-1093 Wu, F & Zhang, J. 2007. Planning the competitive city-region the emergence of strategic development plan in China. Urban Affairs Review, 42(5):714-740 Yusof Kassim, Kassim Nasnur & Dullah Mulok . 2002. The role of government and governance in economic development: The Malaysia experience. Kertas Prosiding The International Conference on Good Governance: Perspectives and Practices was jointly organised by the Faculty of Business, Economics and Policy Studies of the University Brunei Darussalam with the Civil Service Institute of the Prime Minister's Office. 28 - 29th September Zhao, S.X.B & Zhang, L, 2007. Foreign direct investment and the formation of global city-regions in China. Journal of the Regional Studies Association 41(7) : 979994 Zulkifli Mohammad al-Bakri, 2008. Integriti dalam Islam. Penerbit Universiti Sains Islam Malaysia Zulkurnain Hj Awang. 2000. Governance innovations : The demand side of quality. Dlm Good governance : Issues and challenges. Samsudin Osman, Zulkurnian Awang & Sarojini Naidu (eds). INTAN : 185-203 Zulkurnain Hj Awang. 2002. Kerjasama sektor awam dan swasta Dlm Efektif governans di Malaysia menurut perspektif Islam. Sharifah Hayati Syed Ismail al-Qudsy(pnyt.) Penerbit Universiti Malaya


436

LAMPIRAN A


437

KERTAS SOAL SELIDIK KAJIAN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR DALAM MENINGKATKAN DAYA PERSAINGAN EKONOMI WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR NO SIRI KOD KAWASAN

01 - DEWAN BANDARAYA KUALA LUMPUR 02

-

MAJLIS BANDARAYA PETALING JAYA

03 - MAJLIS BANDARAYA SHAH ALAM 04 - MAJLIS PERBANDARAN SUBANG JAYA 05

-

MAJLIS PERBANDARAN KLANG

06 - MAJLIS PERBANDARAN SEPANG


438

PENGENALAN Ini adalah satu penyelidikan PhD bertajuk Keefisienan Governans Bandar Dalam Meningkatkan Daya Persaingan Ekonomi Bandar di Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur. Soal selidik ini bertujuan untuk mendapatkan pandangan golongan berkepentingan di bandar (city stakeholders) seperti kakitangan sektor kerajaan, swasta, pertubuhan bukan kerajaan (NGO), ahli politik, pelajar dan surirumah mengenai keefisienan governans bandar di kawasan pihak berkuasa tempatan (PBT) yang berkaitan dalam mempengaruhi daya persaingan ekonomi bandar. Soal selidik ini di struktur kepada beberapa bahagian : Latarbelakang dan profil responden, pandangan tentang tahap keefisienan governans bandar PBT, daya persaingan ekonomi bandar dan pembangunan Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur. Anda terpilih secara random sebagai informan utama. SEMUA MAKLUMAT YANG DIBERIKAN ADALAH SULIT dan hanya tujuan keperluan penyelidikan akademik sahaja. Jika anda menghadapi masalah atau inginkan bantuan berkaitan pengisian soal selidik ini sila hubungi : AZMIZAM BIN ABDUL RASHID (P 43282) Tel: 03-89268141 , 012-2757172 Faks: 03-89222267 Email : azmizam67@yahoo.co.uk PROF. MADYA DR. HAMZAH BIN JUSOH Tel: 03-89215683/5680 Fax: 03-89213334 / 89251168 Email: hj@pkrisc.cc.ukm.my DR. JALALUDDIN BIN ABDUL MALEK Tel: 03-89215683/5680 Fax: 03-89213334 /89251168 Email: jbam@ukm.my

Pada bahagian C,D dan E, sila tandakan  aras kepentingan setiap perkara berikut mengikut tahap elemen-elemen keefisienan governans bandar yang boleh mempengaruhi daya persaingan ekonomi bandar di kawasan anda. Aras 1 sebagai Sangat Tidak Penting....... Aras 5 sebagai Sangat Penting. Kemudian tandakan  aras keefisienan elemen-elemen governans bandar yang diamalkan oleh PBT di kawasan anda. Aras 1 sebagai Sangat Tidak Efisien... Aras 5 sebagai Sangat Efisien. Setiap perkara dalam soal selidik ini adalah berdasarkan kepada persepsi dan pengalaman anda terhadap tahap kualiti pentadbiran dan mutu perkhidmatan PBT yang boleh membantu meningkatkan keefisienan governans bandar di kawasan anda.

Pemenang Anugerah Kualiti Perdana Menteri 2006


439

BAHAGIAN A : LATARBELAKANG RESPONDEN Sila isikan tempat kosong dan tanda . Pilih jawapan yang sesuai setiap kenyataan berikut : 1.

Adakah anda seorang? Kakitangan Sektor Awam Kakitangan Sektor Swasta Kakitangan Pertubuhan Sosial / NGO

2.

Alamat :

3.

Jantina

4.

Umur : Bawah 20 tahun 21-25 tahun

5. Bangsa

:

Lelaki

Bekerja Sendiri Ahli Politik Pelajar Universiti

Perempuan

26-30 tahun 31-35 tahun

: Melayu

36-40 tahun 41-45 tahun

Cina

8.

Tahap pendidikan tertinggi Sekolah Rendah Sekolah Menengah

PMR SPM

STPM Diploma

RM5,001-RM7,000

56- 60 tahun Lebih 61 tahun

Lain-lain nyatakan

16-20 tahun 21-25 tahun

Pendapatan sebulan isirumah Kurang RM1,000 RM3,001 -RM5,000 RM1,001- RM3,000

46 – 50 tahun 51 – 55 tahun

India

6. Tempoh menetap di kawasan ini : Kurang 1 tahun 6-10 tahun 1-5 tahun 11-15 tahun 7.

Surirumah Pesara Lain-lain nyatakan

26 – 30 tahun Lebih 31 tahun

Sarjana Muda Sarjana

RM7,001RM9,000 RM9,001RM11,000

PhD

RM11,001RM13,000 Lebih RM13,001

Jika anda bekerja di sektor kerajaan, sila jawab soalan 9 dan 10 9.

Jika bekerja dengan sektor kerajaan, nyatakan organisasi: Kerajaan Persekutuan Pejabat Daerah Kerajaan Negeri Pihak Berkuasa Tempatan

10. Tempoh lama bekerja di sektor kerajaan, nyatakan : Kurang 1 tahun 6-10 tahun 1-5 tahun 11-15 tahun

Pusat Pengajian Tinggi Badan Berkanun

16-20 tahun 21-25 tahun

26 – 30 tahun Lebih 31 tahun

Jika anda bekerja di sektor swasta, sila jawab soalan 11 hingga 14 11. Jika bekerja dengan sektor swasta,nyatakan bidang kerja? Perlombongan & kuari Pembuatan Bekalan elektrik,gas & air

Pembinaan Perdagangan borong & runcit Hotel & restoran

12. Tempoh lama bekerja di sektor swasta, nyatakan : Kurang 1 tahun 6-10 tahun 1-5 tahun 11-15 tahun 13. Status syarikat anda Ibu pejabat

Pengangkutan & komunikasi Pengantaraan kewangan Aktiviti hartanah

16-20 tahun 21-25 tahun

Pendidikan Kesihatan Lain-lain nyatakan

26 – 30 tahun Lebih 31 tahun

Wilayah

Cawangan

Anak Syarikat

14. Dimanakah ibu pejabat syarikat anda? Amerika Syarikat Perancis Kanada China United Kingdom India

Jepun Singapura Australia

Malaysia Lain-lain nyatakan


440

Jika anda bekerja dengan pertubuhan sosial / NGO, sila jawab soalan 15 dan 16 15. Jika bekerja dengan pertubuhan sosial / NGO, jenis pertubuhan sosial / NGO? Alam sekitar Penjagaan kesihatan Jawatankuasa Persatuan Penduduk Keagamaan Kebajikan hal-ehwal wanita Orang kurang upaya (OKU)

Kanak-kanak Warga emas Lain-lain nyatakan

16. Tempoh lama bekerja di pertubuhan sosial / NGO, nyatakan : Kurang 1 tahun 6-10 tahun 16-20 tahun 1-5 tahun 11-15 tahun 21-25 tahun

26 â&#x20AC;&#x201C; 30 tahun Lebih 31 tahun

BAHAGIAN B : HUBUNGAN ANDA DENGAN PIHAK BERKUASA TEMPATAN (PBT) 17.

Pernahkah anda berurusan dengan PBT ?

18.

Jika tidak, kenapa?

Tidak

Ya

Jika ya, sila jawab soalan 19 dan 20 19. Jika ya, berapa kali berurusan dengan PBT ? Setiap hari Sekali seminggu 2 kali minggu

3 kali seminggu 4 kali seminggu Sebulan sekali

2 kali sebulan Setahun sekali Lain-lain nyatakan

20. Apakah urusan anda dengan PBT? (jika perlu, tandakan tidak lebih dari 3 perkara) Permohonan lesen Sebagai Ahli Majlis Kelulusan pelan Mesyuarat Jabatan Aduan awam Bayaran cukai pintu

21.

Pernahkah anda membuat sebarang aduan kepada PBT ?

Tidak

Bayaran Kompaun Forum / Dialog Lain-lain nyatakan

Ya

Jika ya, sila jawab soalan 22 hingga 25 22. Jika ya, bagaimanakah cara anda membuat aduan ? (jika perlu, tandakan tidak lebih dari 3 perkara) Surat Sistem E-Aduan Persatuan Penduduk Email Majlis Forum Media Massa Berjumpa sendiri Sistem khidmat ringkas Lain-lain nyatakan dengan Pegawai PBT (SMS) 23. Apakah perkara yang anda adukan? (jika perlu, tandakan tidak lebih dari 3 perkara) Mutu perkhidmatan kaunter PBT Bekalan Elektrik Kelewatan permohonan Jalanraya Bayaran cukai pintu Sampah Bekalan air Perparitan

Anjing liar Keselamatan Kejiranan Lain-lain nyatakan

24. Berapa lamakah PBT ambil tindakan terhadap aduan anda? Kurang seminggu 3 minggu Seminggu Sebulan 2 minggu 2 bulan

3 bulan Tiada tindakan Lain-lain nyatakan

25. Kaedah pemberitahuan PBT terhadap status aduan anda: Laman Web PBT Telepon Email Surat Sistem Khidmat Pesanan Ringkas (SMS) Tiada makluman

Lain-lain nyatakan


441

26. Adakah PBT terlibat dengan aktiviti penduduk di kawasan anda?

Tidak

Ya

27. Jika ya, apakah aktiviti PBT terlibat bersama penduduk? (jika perlu, tandakan tidak lebih dari 3 perkara) Majlis Gotong-royong Perayaan Kebudayaan Sukaneka Perayaan Keagamaan Majlis Forum/ Dialog Lain-lain nyatakan

28. Adakah anda berpuashati dengan mutu perkhidmatan PBT? Sangat tidak berpuashati Kurang berpuashati Tidak berpuashati Berpuashati

Sangat Berpuashati

29.

Jika sangat tidak berpuashati / tidak berpuashati / kurang berpuashati, kenapa?

30.

Jika berpuashati / sangat berpuashati, kenapa?

BAHAGIAN C : ELEMEN-ELEMEN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR OLEH PBT i. Penyertaan Awam Aras Kepentingan A B C D Sangat tidak penting

A

Tidak penting

Kurang penting

Penting

Aras Kepentingan B C D E

32. 33. 34. 35. 36.

A

Tidak Efisien

Kurang penting 37. 38. 39. 40. 41.

42.

Kurang Efisien

A

Efisien

E Sangat Efisien

Aras Keefisienan B C D E

Majlis Forum / Dialog PBT bersama masyarakat awam Majlis Forum / Dialog PBT bersama pertubuhan sosial / NGO Majlis Forum / Dialog PBT bersama komuniti perniagaan Mesyuarat pegawai-pegawai PBT bersama Jawatankuasa Persatuan Penduduk (JKP) Penyertaan penduduk dalam penyediaan rancangan struktur dan tempatan Penglibatan awam dalam proses membuat keputusan projek-projek PBT

Aras Kepentingan B C D Tidak penting

A Sangat tidak Efisien

Penyertaan Awam 31.

Sangat tidak penting

E Sangat penting

Aras Keefisienan B C D

Penting

E

A

Sangat penting

Sangat tidak Efisien

Aras Keefisienan B C D Tidak Efisien

Penglibatan PBT dalam aktiviti dan program masyarakat setempat Penglibatan pihak swasta dalam aktiviti dan program masyarakat setempat Penglibatan NGO dalam aktiviti dan program masyarakat setempat Penglibatan ahli-ahli politik dalam aktiviti dan program masyarakat setempat Penglibatan Ahli Majlis sebagai penaung kepada Jawatankuasa Persatuan Penduduk (JKP) Peranan dan tanggungjawab pegawai PBT sebagai Liason officer Jawatankuasa Persatuan Penduduk (JKP).

Kurang Efisien

Efisien

E Sangat Efisien


442

ii. Ketelusan Aras Kepentingan A B C D E

Ketelusan 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53.

A

Aras Keefisienan B C D E

Maklumat perbelanjaan pengurusan dan pembangunan PBT Proses tender terbuka untuk pembekalan dan projek Maklumat keputusan tender pembekalan dan projek Proses permohonan lesen seperti papan iklan, penjaja, tadika Maklumat kelulusan permohonan lesen seperti papan iklan, penjaja, tadika Proses permohonan pelan tatatur dan bangunan Maklumat kelulusan permohonan pelan tatatur dan bangunan Capaian maklumat mengenai projek-projek PBT yang sedang dan akan dilaksanakan Capaian maklumat mengenai projek-projek PBT yang gagal Maklumat laman Web PBT dan jabatanjabatannya Maklumat dan data laporan tahunan PBT

54.

Capaian Laporan Penyata Kewangan PBT kepada pihak awam 55. Pembentangan bajet tahunan PBT kepada Jawatankuasa Persatuan Penduduk dan NGO 56. Proses pelaksanaan dan keputusan Sistem Star Rating PBT 57. Proses maklumat dan maklumbalas aduan awam

A Sangat tidak penting

Aras Kepentingan B C D Tidak penting

Kurang penting

Penting

E

A

Sangat penting

Sangat tidak Efisien

Aras Keefisienan B C D Tidak Efisien

iii. Perlaksanaan Perancangan Pembangunan dan Undang-undang Aras Kepentingan Peraturan / Undang-undang A B C D E 58. Perlaksanaan polisi,program dan projek kerajaan persekutuan dan negeri oleh PBT 59. Perlaksanaan dan penguatkuasaan Akta Kerajaan Tempatan, Akta 172 60. Perlaksanaan dan penguatkuasaan Akta Jabatan Perancangan Bandar dan Desa, Akta 176 dan garispanduan JPBD oleh PBT 61. Perlaksanaan dan penguatkuasaan Akta Kualiti Alam Sekeliling, Akta 127A oleh PBT 62 Perlaksanaan dan penguatkuasaan Akta Jalan, Parit dan Bangunan, 1974 (Akta 133) 63. Penguatkuasaan kawalan pembangunan di kawasan sensitif alam sekitar 64. Perlaksanaan dan pemantauan Rancangan Fizikal Negara 65. Perlaksanaan dan pemantauan Dasar Perbandaran Negara 66. Perlaksanaan dan pemantauan Rancangan Struktur

Kurang Efisien

A

Efisien

E Sangat Efisien

Aras Keefisienan B C D E


443

67. 68. 69.

70.

Perlaksanaan dan pemantauan Rancangan Tempatan Perlaksanaan dan pemantauan Rancangan Kawasan Khas Perlaksanaan dan pemantauan programprogram kualiti seperti ISO, KPI dan Penandaras Perlaksanaan dan pemantauan Sistem Star Rating PBT

iv. Maklumbalas Awam Aras Kepentingan A B C D E 71.

Perlaksanaan dan pemantauan E-Aduan

72.

Maklumbalas dan tindakan PBT terhadap masalah dan keperluan masyarakat awam Maklumbalas dan tindakan PBT terhadap masalah dan keperluan komuniti perniagaan dan penjaja Maklumbalas dan tindakan PBT terhadap masalah dan keperluan Orang Kurang Upaya (OKU) Maklumbalas dan tindakan PBT terhadap masalah dan keperluan Warga Emas Maklumbalas dan tindakan PBT terhadap kesan sosial daripada projek-projek pembinaan sebelum dilaksanakan

73.

74.

75. 76.

A Sangat tidak penting

Aras Kepentingan B C D Tidak penting

Aras Keefisienan A B C D E

Maklumbalas

Kurang penting 77.

78.

79.

80.

81.

82.

Penting

E

A

Sangat penting

Sangat tidak Efisien

Aras Keefisienan B C D Tidak Efisien

Kurang Efisien

Efisien

E Sangat Efisien

Maklumbalas dan tindakan PBT terhadap kesan sosial daripada projek-projek pembinaan yang sedang dilaksanakan Maklumbalas dan tindakan PBT terhadap kesan sosial daripada projek-projek pembinaan selepas dilaksanakan Maklumbalas dan tindakan PBT terhadap masalah-masalah yang ditimbulkan oleh media masa Maklumbalas dan tindakan PBT terhadap masalah-masalah yang diterima daripada Biro Pengaduan Awam (BPA) Maklumbalas dan tindakan PBT yang diterima dari orang awam mengenai amalan rasuah dan salahguna kuasa kakitangannya Maklumbalas dan tindakan PBT isu-isu pembangunan di sempadan kawasan pentadbiran

v. Berasaskan Suara Ramai (Consensus) Aras Kepentingan Berasaskan Suara Ramai A B C D E 83. Prosedur dan proses perlantikan ahli majlis dengan mengambilkira pandangan awam 84. PBT mengambilkira pandangan awam sebelum menjalankan projek pembangunan 85. PBT mengambilkira pandangan awam mengenai penyediaan kemudahan awam dan

Aras Keefisienan A B C D E


444

infrastruktur PBT mengambilkira pandangan awam mengenai isu alam sekitar 87. PBT mengambilkira pandangan awam mengenai isu kesesakan lalulintas 88. PBT mengambilkira pandangan awam mengenai isu tempat letak kereta 86.

vi. Kesamarataan Aras Kepentingan A B C D E

Kesamarataan 89.

90.

91. 92.

A Sangat tidak penting

Kurang penting

Aras Keefisienan B C D E

Semua kaum berhak dan berpeluang mengemukakan masalah mereka kepada PBT Semua kaum berhak dan berpeluang terlibat dalam proses membuat keputusan bersama PBT Penduduk berpeluang menyertai tender terbuka pembekalan dan projek Peruntukan kewangan kepada setiap Jawatankuasa Persatuan Penduduk (JKP)

Aras Kepentingan B C D Tidak penting

A

Penting

E

A

Sangat penting

Sangat tidak Efisien

Aras Keefisienan B C D Tidak Efisien

Kurang Efisien

Efisien

E Sangat Efisien

93.

Projek-projek pembangunan meliputi keseluruhan kawasan 94. Penyediaan kemudahan dan infrastruktur di seluruh kawasan 95. Penyediaan kemudahan lot-lot kedai untuk semua kaum 96. Kemudahan dan ruang perniagaan penjaja kecil untuk semua kaum 97. Penyediaan kemudahan rumah kos rendah untuk semua kaum 98. Penyediaan kemudahan awam dan infrastruktur untuk semua kaum 99. Penyediaan kemudahan awam dan infrastruktur untuk semua peringkat umur 100. Penyediaan kemudahan awam dan infrastruktur untuk Orang Kurang Upaya (OKU) 101. Penyediaan kemudahan awam dan infrastruktur untuk Warga Emas vii. Keberkesanan Pentadbiran dan Perkhidmatan PBT Aras Kepentingan Keberkesanan Pentadbiran dan Perkhidmatan A B C D E PBT 102. Mekanisme sistem penyampaian (delivery system) 103. Peranan dan tanggungjawab ahli majlis dalam pembangunan kawasan PBT 104. Kemudahan Agensi Setempat (OSC) PBT untuk mempercepatkan proses kelulusan permohonan 105. Perlaksanaan program Local Agenda 21 106.

Proses dan kaedah tender terbuka untuk pembekalan dan projek 107. Layanan dan perkhidmatan Hotline PBT

Aras Keefisienan A B C D E


445

108. 109. 110. 111. 112. 113. 114.

A Sangat tidak penting

Layanan dan masa perkhidmatan di kaunter jabatan-jabatan PBT Perkhidmatan dan pentadbiran cawangancawangan PBT Perkhidmatan kaunter serahan borang permohonan lesen dan pelan Perkhidmatan di kaunter bayaran cukai, lesen dan kompaun Perkhidmatan di kaunter semakan cukai, lesen dan kompaun Perkhidmatan kaunter bergerak untuk bayaran cukai, lesen dan kompaun Kemudahan perkhidmatan kaunter untuk Orang Kurang Upaya (OKU)

Aras Kepentingan B C D Tidak penting

Kurang penting

Penting

E

A

Sangat penting

Sangat tidak Efisien

Aras Keefisienan B C D Tidak Efisien

115.

Kemudahan perkhidmatan kaunter untuk Warga Emas

116.

Tempoh pembayaran balik untuk bayaran terlebih bayar

117.

Perkhidmatan online semakan cukai, kelulusan permohonan pelan dan lesen

118.

Perkhidmatan online proses kelulusan permohonan pelan dan lesen

119.

Perkhidmatan online pembayaran yuran proses pelan, cukai, lesen dan kompaun

Kurang Efisien

Efisien

E Sangat Efisien

120.

Proses rayuan kelulusan pelan, pengurangan cukai, kompaun dan lanjutan tempoh lesen berniaga 121. Kemudahan perkhidmatan sewaan kemudahan sukan dan dewan orang ramai 122.

Kemudahan perkhidmatan pusat sumber / perpustakaan PBT

123.

Pengurusan sampah dan bahan sisa pepejal

124.

Pengurusan kebersihan jalan raya, parit dan taman-taman awam

125.

Kaedah pengurusan dan penyelesaian aduan awam

viii. Akauntabiliti Aras Kepentingan A B C D E

Akauntabiliti 126. 127. 128. 129. 130.

Perlaksanaan dan pemantauan Pelan Integriti Nasional (PIN) Perlaksanaan dan pemantauan undangundang dan peraturan Akauntabiliti PBT terhadap isu-isu sosial, fizikal, ekonomi dan alam sekitar Program-program PBT dalam meningkatkan integriti di kalangan kakitangannya Peranan PBT dalam menghapuskan rasuah dan salahguna kuasa di kalangan kakitangannya

A

Aras Keefisienan B C D E


446

131.

Tindakan PBT terhadap kakitangannya yang mengamalkan rasuah dan salahguna kuasa 132. Tindakan PBT terhadap pemaju kerana ketidakpatuhan garis panduan dan syarat-syarat perancangan 133. Tindakan PBT terhadap pengilang-pengilang kerana ketidakpatuhan sistem pengurusan pembuangan sisa kilang 134. Tindakan PBT terhadap orang awam kerana ketidakpatuhan Akta Jalan, Parit dan Bangunan, 1974 (Akta 133)

A Sangat tidak penting

Aras Kepentingan B C D Tidak penting

Kurang penting

Penting

E

A

Sangat penting

Sangat tidak Efisien

Aras Keefisienan B C D Tidak Efisien

Kurang Efisien

Efisien

E Sangat Efisien

135.

Tindakan PBT terhadap orang awam kerana ketidakpatuhan sistem lalulintas dan tempat letak kereta 136. Tindakan PBT terhadap orang awam kerana ketidakpatuhan kebersihan dan kawalan penyakit ix. Kesejahteraan Aras Kepentingan A B C D E

Kesejahteraan 137. 138. 139. 140.

141. 142. 143. 144. 145. 146. 147. 148. 149. 150.

Perlaksanaan dan pemantauan kerahsiaan maklumat PBT Pengurusan dan pencegahan pencemaran alam sekitar Persediaan menghadapi bencana seperti tanah runtuh, banjir kilat, kebakaran dan lain-lain Kemudahan pusat-pusat penempatan bencana tanah runtuh, banjir kilat, kebakaran dan lainlain Kerjasama PBT dan Kementerian Kesihatan dalam mengatasi masalah penyakit berjangkit Perlaksanaan kempen kebersihan dan kawalan penyakit oleh PBT Perlaksanaan kawalan vektor penyakit berjangkit oleh PBT Kawalan pencegahan penyakit-penyakit berjangkit oleh PBT Kawalan kebersihan gerai dan pusat penjaja makanan oleh PBT Perlaksanaan dan pemantauan amalan kitar semula oleh PBT Pelaksanaan kempen keselamatan dan penjagaan alam sekitar Kerjasama PBT dan polis dalam mengatasi masalah jenayah di bandar Perlaksanaan dan pemantauan bandar selamat oleh PBT Kerjasama PBT,NGO, pihak swasta dan masyarakat awam dalam aspek alam sekitar dan keselamatan di bandar

A

Aras Keefisienan B C D E


447

x. Wawasan Strategik Aras Kepentingan A B C D E

Wawasan Strategik

A

Aras Keefisienan B C D E

151.

Rangkaian dengan badan-badan antarabangsa dan lain-lain bandar di seluruh dunia 152. Perkongsian pengetahuan dan maklumat dengan lain-lain jabatan /agensi kerajaan antarabangsa

A Sangat tidak penting

Aras Kepentingan B C D Tidak penting

Kurang penting 153.

Penting

E

A

Sangat penting

Sangat tidak Efisien

Aras Keefisienan B C D Tidak Efisien

160.

Perkongsian pengetahuan dan maklumat dengan pelabur asing Perkongsian pengetahuan dan maklumat dengan pertubuhan-pertubuhan sosial antarabangsa Perkongsian pengetahuan dan maklumat dengan lain-lain jabatan /agensi kerajaan Perkongsian pengetahuan dan maklumat dengan pelabur-pelabur tempatan Perkongsian pengetahuan dan maklumat dengan pertubuhan-pertubuhan sosial tempatan Pelan strategik pembangunan ekonomi bandar Pelan strategik pembasmian kemiskinan bandar Pelan strategik sistem teknologi maklumat

161.

Pelan strategik sistem pengangkutan awam

154.

155. 156. 157.

158. 159.

Kurang Efisien

Efisien

E Sangat Efisien

162.

Pelan strategik kemudahan awam dan infrastruktur 163. Pelan strategik dan pengindahan senitaman bandar 164. Pelan strategik pembangunan pelancongan bandar BAHAGIAN D : DAYA PERSAINGAN EKONOMI BANDAR xi. Daya Persaingan Ekonomi Bandar Aras Kepentingan Daya Persaingan Ekonomi Bandar A B C D E 165. Perlaksanaan liberalisasi sektor kewangan dan perkhidmatan 166. Pasukan Petugas Khas Pemudahcara Perniagaan (PEMUDAH) 167. Kemudahan Agensi Setempat (OSC) PBT untuk mempercepatkan proses kelulusan permohonan 168. Kerjasama PBT dengan pengilang / pelabur asing 169. Kerjasama PBT dengan pengilangpengilang tempatan 170. Kemudahan sistem rangkaian, laluan komunikasi (ICT) dan informasi berteknologi tinggi 171. Kemudahan perkhidmatan online di PBT dalam proses kelulusan lesen perniagaan

A

Aras Keefisienan B C D E


448

172.

A Sangat tidak penting

Kemudahan perkhidmatan online di PBT dalam proses kelulusan pelan

Aras Kepentingan B C D Tidak penting

Kurang penting 173. 174. 175. 176.

177.

178. 179. 180. 181. 182. 183. 184. 185. 186. 187. 188. 189. 190. 191.

192.

Penting

E

A

Sangat penting

Sangat tidak Efisien

Aras Keefisienan B C D Tidak Efisien

Kurang Efisien

Efisien

E Sangat Efisien

Kemudahan perkhidmatan online di PBT dalam proses pembayaran cukai / kompaun Keharmonian, kesejahteraan dan keamanan di bandar Peranan kerajaan untuk meningkatkan ekonomi bandar Peranan kerajaan dalam meningkatkan tenaga kerja mahir,berkualiti dan berpendidikan yang luas Insiatif kerajaan dalam membantu usahawan tempatan yang menjalankan aktiviti rantaian pembekalan dan perkhidmatan Insiatif kerajaan untuk menggalakkan pasaran tempatan ke pasaran global Usaha-usaha kerajaan untuk melahirkan masyarakat berpengetahuan dan moden Insentif kerajaan untuk menggalakkan kegiatan pelaburan asing Insentif kerajaan untuk meningkatkan aktiviti innovasi dan perpindahan teknologi Kapasiti bekalan air dan elektrik yang mencukupi tanpa gangguan Penyediaan kemudahan sistem lalulintas dan pengangkutan awam di bandar Penyediaan kemudahan infrastruktur dan perkhidmatan laut dan udara Penyediaan kawasan elit dan esklusif untuk golongan professional pelabur asing Kemudahan pemilikan hartanah untuk golongan professional pelabur asing Penyediaan kemudahan sekolah antarabangsa Cawangan universiti-universiti ternama di dunia Peningkatan peruntukan geran penyelidikan universiti Penyediaan kemudahan riadah dan hiburan bertaraf antarabangsa Penyediaan kemudahan hotel antarabangsa, pusat membeli-belah dan hypermarket Penyediaan kemudahan persidangan dan pameran produk antarabangsa

BAHAGIAN E : WILAYAH-BANDAR RAYA KUALA LUMPUR xii. Pembangunan Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur Aras Kepentingan A B C D E A Sangat tidak penting

A

Tidak penting

Aras Kepentingan B C D E

Kurang penting

Penting

Sangat penting

Sangat tidak Efisien

Aras Keefisienan B C D Tidak Efisien

Pembangunan Wilayah-Bandar Raya Kuala Lumpur 193. Peranan kerajaan dalam meningkatkan fungsian Wilayah-Bandar raya Kuala

Kurang Efisien

A

Efisien

E Sangat Efisien

Aras Keefisienan B C D E


449

202.

Lumpur sebagai pusat kawalan dan arahan utama negara Kedudukan Wilayah-Bandar raya Kuala Lumpur sebagai pusat perdagangan dan pentadbiran utama negara Peranan PBT dalam menyelenggara kemudahan dan perkhidmatan di bandar Pelaksanaan dan pemantauan konsep bandar selamat oleh PBT Penyediaan infrastruktur pendidikan dan pusat latihan tempatan oleh PBT untuk memberikan latihan kemahiran Kemudahan sistem rangkaian, laluan komunikasi (ICT) dan informasi berteknologi tinggi Kemudahan sistem tanpa wayar (wireless) dan â&#x20AC;&#x2122;broadbandâ&#x20AC;&#x2122; berkelajuan tinggi di bandar Perkhidmatan online kerajaan dan lain-lain agensi berkaitan. Perkhidmatan online syarikat-syarikat utiliti. Sistem pengurusan lalulintas

203.

Sistem pengurusan tempat letak kereta

204.

Sistem pengangkutan awam

205.

Sistem pengangkutan udara dan kemudahan lapangan terbang antarabangsa

194.

195. 196. 197.

198.

199.

200. 201.

206.

Sistem kemudahan pengangkutan laut dan pelabuhan 207. Kapasiti bekalan elektrik dan air yang cukup tanpa gangguan kepada penduduk 208. Penyediaan kawasan elit dan ekslusif untuk golongan professional pelabur asing 209. Penyediaan kemudahan hospital swasta 210.

Penyediaan kemudahan sekolah antarabangsa 211. Cawangan universiti- universiti ternama di dunia 212.

Penyediaan kemudahan riadah dan hiburan bertaraf antarabangsa 213. Kemudahan dan infrastruktur universiti dan pusat penyelidikan 214. Penyelenggaraan kemudahan dan utiliti awam oleh PBT / syarikat penyelenggaraan kemudahan BAHAGIAN F : PANDANGAN UMUM MENGENAI HUBUNGAN KEEFISIENAN GOVERNANS BANDAR DALAM PENINGKATAN DAYA PERSAINGAN EKONOMI BANDAR 215. Mengapakah anda menetap di kawasan atau syarikat anda membuka firma di Wilayah-Bandar raya Kuala Lumpur?


450

216. Persepsi umum anda terhadap keefisienan governans bandar yang diamalkan oleh PBT di kawasan anda

217. Apakah pandangan anda tentang kerjasama antara PBT dengan pihak awam, NGO dan swasta di kawasan anda ?

218. Pada pendapat anda, apakah perkara-perkara penting yang perlu dilakukan oleh PBT dalam menggalakkan pertumbuhan firma dan syarikat-syarikat pelabur asing melabur di Wilayah-Bandar raya Kuala Lumpur?

219. Pada pendapat anda, apakah perkara-perkara penting yang perlu dilakukan oleh PBT untuk menggalakkan Wilayah-Bandar raya Kuala Lumpur mampu berdaya saing dengan bandar-bandar lain di seluruh dunia?

TERIMA KASIH ATAS SOKONGAN DAN KERJASAMA ANDA AZMIZAM BIN ABDUL RASHID NO 30, JALAN SAUJANA Âź, TAMAN DESA SAUJANA, SG MERAB DALAM, 43000 KAJANG SELANGOR