Issuu on Google+

ΤΕΥΧΟΣ 52 A' ΜΑΪΟΥ 2014 ΤΙΜΗ 2,5 €

52 52

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΟΠΩΣ ΕΙΝΑΙ / Η ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΟΠΩΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ

Από τον Κώστα Βαξεβάνη

Keep walking... αντιδεοντολογικά Το κρυφό όνειρο του Σταύρου

Ι Ε Ν Η ΣΤ

Σ Ε Π Μ Ο Π ΗΣ

ΕΚΘΕΟΔΩΡΑΚ Ο


Εκδότης

Κώστας Βαξεβάνης

περιεχόμενα

Αρχισυντάκτρια

Βιβή Μπλούτσου Αρθρογράφοι Θανάσης Καρτερός Γιάννης Βαρουφάκης Art Direction gramma Ατελιέ Krios Design Studio Διόρθωση Ανδρονίκη Μαστοράκη

8 ΜΑΪΟΥ 2014

TΕΥΧΟΣ 52

Αρχεία Φωτογραφιών Eurokinissi AE Εκτύπωση Χαϊδεμένος ΑΕΒΕ Εταιρία Το Κουτί της Πανδώρας ΕΕ Διεύθυνση Αναχωρητών 8Α Άνοιξη 14569, Αττική Τηλέφωνο 210 621 7990 Φαξ 210 621 7992 E-mail hotdocum@gmail.com Διανομή Πρακτορείο ΕΥΡΩΠΗ ΑΕ Υπεύθυνος κυκλοφορίας Παναγιώτης Πασπαλιάρης Συνδρομές

210 621 7990 01 31

14-21

Στήνει εκπομπές ο Θεοδωράκης;

10 22 24 26 28 30 32 36 42 53

*

Το επόμενο Hot Doc στα περίπτερα και στο internet στις 22 Μαΐου και κάθε δεύτερη Πέμπτη

Πρωταγων-wood Keep walking... αντιδεοντολογικά Το κρυφό όνειρο του Σταύρου Τότε που έβλεπε στους βομβαρδισμούς το νέο πρόσωπο των ΗΠΑ Άρθρο Πολιτική του γλυκού νερού «Τρικυμία» σε φουσκωμένο Ποτάμι Άρθρο Πόσο βαθύ είναι το Ποτάμι? Φωτεινή Τομαή Λογοκλοπή, πλαστογραφία και πολλές καταγγελίες για την εκλεκτή του Σαμαρά Δήμος Περιστερίου Ο «Ατρόμητος» αντιδήμαρχος, οι «ζημιάρηδες» οδηγοί και οι προμήθειες Κούβα Μυστικό twitter για την Κούβα

56

ΗΠΑ Η «περίεργη» περίπτωση ενός τραπεζίτη

68

Γιώργος Αυγερόπουλος Τον άρρωστο τον θεραπεύεις, δεν τον εκτελείς


210 621 7990

Βρείτε το ηλεκτρονικό Hot Doc στο www.hotdoc.gr


editorial Του Κώστα Βαξεβάνη

Το lifestyle πέθανε. Ζήτω η μετριοπάθεια

Τ

ο lifestyle πέθανε. Αν έχετε κάποια αμφιβολία, ρίξτε μια ματιά στα κανάλια. Το τηλεμάρκετινγκ για τους μασαζοκορεσέδες, έχει αντικαταστήσει τις αστραφτερές διαφημίσεις που ήταν γυρισμένες δίπλα στα ακριβά ντεκ των πισινών. Ο ίδιος ο Πέτρος Κωστόπουλος μαγειρεύει on camera, για μια χούφτα ηλικιωμένες κυρίες που είναι ακόμα εξαρτημένες από την τηλεόραση. Και δεν μαγειρεύει ουρές πεσκανδρίτσας με μους φινόκιο και σπόρους κόλιανδρου λιασμένους στην αύρα της Μυκόνου. Άλλωστε οι περισσότεροι πλέον δηλώνουν πως γνωρίζουν τη Μύκονο από τον παραδοσιακό μυκονιάτικο σοβά και μόνο. Ο Πέτρος ως λύκος των τηλεπρωινών, μαγειρεύει (φευ) αρνάκι με πατάτες στο φούρνο με γνήσια λαϊκή ανησυχία που συναγωνίζεται τη λαϊκότητα του μενού. Το lifestyle πέρασε, έπαιξε το ρόλο του ως ο προπαγανδιστής μιας πραγματικότητας που χρειαζόταν δανεικά για να εκπληρώσει όλα τα όνειρα μιας σύντομης ζωής που έπρεπε να είναι πάνω απ όλα ευχάριστη, κράτησε πεόμετρα για να επιβραβεύσει σεξουαλικότητες, σάρκασε κοινωνικές ανησυχίες παρουσιάζοντάς τις παρωχημένες, χτύπησε στην πλάτη παρτάκηδες διαπλεκόμενους και άρρωστους εγωκεντρικούς παρουσιάζοντάς τους ως τα βάθρα της επιχειρηματικότητας. Το lifestyle όμως είναι εδώ. Έγινε ανίσχυρο αλλά κυριαρχεί σε μια κουλτούρα που δημιούργησε. Όσοι σχολιάζουν με σαρκασμό “πού να 'ξερε ο Πέτρος πως το τατού στο χέρι του θα γινόταν ντεκόρ σε ένα ταψί με σπανακόπιτα” δεν παρατηρούν πως το lifestyle μετασχηματίζεται. Αποκτά πολιτικό προβληματισμό, ανησυχεί για τη χώρα, προσπαθεί να την περιφρουρήσει από τους καταστροφείς της και επιμένει να την κρατά μακριά από κάτι τύπους που σφίγγουν γροθιές και λένε στενάχωρα πράγματα. Το lifestyle έφυγε από την σφαίρα της καταναλωτικής επικοινωνίας και τις παραλίες της Μυκόνου και πέρασε στα πολιτικά γραφεία. Οι εραστές του δεν ψάχνουν να κλείσουν ξαπλώστρα στην Ψαρού, αλλά καρέκλα γραφείου σε έναν πολιτικό σχηματισμό που πλασάρει την “μετριοπάθεια” και χαμηλούς τόνους ως αναγκαίο τρόπο ζωής για να ορθοποδήσει η χώρα. Τα θερινά πάρτι, έγιναν πολιτικά projects. Όσοι μάσησαν επιδοτήσεις, επιχορηγήσεις, διαφημιστικές

6 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

πίτες, αναμασούν τα επιχειρήματα για μια χώρα που πρέπει να σωθεί με σύνεση και κυρίως χωρίς ανατροπές. Άφησαν τα μικρόφωνα του καραόκε και έπιασαν τα μικρόφωνα των πολιτικών λογυδρίων που μιλούν για ευθύνη (που ποτέ δεν είχαν), για πάταξη του τερατώδους κράτους (το οποίο απομύζησαν), για υγιή επιχειρηματικότητα (την οποία δεν υπερασπίστηκαν ποτέ ζώντας με τραπεζικά δάνεια) και για δικαιώματα (εννοώντας πάντα φυσικά αυτά που αρχίζουν και τελειώνουν στο μαλακό τους υπογάστριο) Οι έξαλλοι των μπουζουκλερί, γίνονται φορείς της κοινωνικής μετριοπάθειας και ονομάζουν τον εαυτό τους ακτιβιστή μιας άλλης Ελλάδας. Ανησυχούν για την παράδοση που χάνεται, για την έλλειψη χρώματος στην πόλη, για τις απρεπείς συμπεριφορές των Ελλήνων, για την ευρωπαϊκή προοπτική αλλά μην ζητάτε να ανησυχήσουν για τον άνθρωπο δίπλα τους που πεθαίνει από την πείνα. Εκτός αν πρέπει να τον σώσουν με κάποιο τηλεοπτικό γκαλά φιλανθρωπίας, διευκρινίζοντας πως είναι θύμα του δαρβινισμού, πως τα έφερε έτσι η κακιά η ζωή και η μοίρα και όχι τα μνημόνια. Οι παλιοί ατζέντηδες της επιπολαιότητας, καλούν τους πάντες να καταλάβουν πως πρέπει να προσπαθήσουμε όλοι μαζί, και να το θέλουμε τόσο ώστε να εκπληρωθούν οι επιθυμίες όπως στο ρητό του Κοέλιο. Προσπαθούν να πείσουν πως δεν φταίνε οι πολιτικές αλλά οι κακές σκέψεις. Πως αρκεί να είσαι χαρουμενάκι και να αποτάξεις τους ριζοσπαστισμούς και τις διεκδικήσεις για να λάμψει μπροστά σου η βουδιστική πολιτική αλήθεια. Άφησαν τα καλοκαιρινά κοκτέιλ και έφτιαξαν άλλα, αχταρμάδες με απολίτικες θέσεις που φαντάζουν πολιτική. Πέρασαν Ποτάμια, Γέφυρες, δημιούργησαν από την νεοπασοκική χλωρίδα τους νέους κήπους όπου θα ανθίσουν Ελιές και μουσμουλιές, με τους ίδιους κηπουρούς όπως πάντα. Είναι επιτέλους για πρώτη φορά στη ζωή τους έτοιμοι για κοινωνική δράση, να βάλουν μπροστά τα στήθη τους για να μην καταλάβουν την εξουσία άνθρωποι που δεν ξέρουν να ξεχωρίσουν τη διαφορά ανάμεσα σε ένα dry Martini από ένα απλό. Είναι ικανοί να κάνουν μεγάλες θυσίες γι' αυτό. Ακόμη και να αφήσουν το φουά γκρα, και να αρχίσουν να ψήνουν κατσικάκι. Να βγάλουν τα Prada και να βάλουν γαλότσες.


HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 7


Upόψεις Του Γιάννη Βαρουφάκη

ΣΤΟ ΜΕΤΑΞΥ

ΣΤΗΝ ΕΣΠΕΡΙΑ Είναι φυσιολογικό, με τόσα προβλήματα που μας ταλανίζουν, να ασχολούμαστε με τα δεινά του οίκου μας. Όμως, καθώς πλησιάζουν ευρωπαϊκού βεληνεκούς εκλογές, έχει σημασία να ρίξουμε μια ματιά στο τι γίνεται στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Ο

ι ειδήσεις εξ Εσπερίας που ακολουθούν θέτουν τα εγκλήματα που επιτελούνται στην Ελλάδα σε ένα γενικότερο πλαίσιο, βοηθώντας μας να κατανοήσουμε πώς λειτουργεί το ευρωπαϊκό κατεστημένο: Με πρόγραμμα και συντονισμένα εναντίον όλων των ευρωπαίων ταυτόχρονα!

Ισπανία

Όποια εφημερίδα διαβάσουμε θα μας πει ότι η Ισπανία ξέφυγε από την κρίση και βρίσκεται σε φάση ανάκαμψης. Η ανεργία έχει μειωθεί, έστω και λίγο, ενώ το ΑΕΠ της χώρας σταμάτησε να μειώνεται

8 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

και αυξάνεται ξανά αργά αλλά σταθερά. Η λιτότητα, το ισπανικό μνημόνιο και η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών πέτυχαν (σας θυμίζει κάτι αυτό;). Κι όμως. Αν ξαναδούμε τα στοιχεία προσεκτικά, θα δούμε ότι, ενώ το ποσοστό ανεργίας πράγματι μειώθηκε λίγο, παράλληλα μειώθηκαν δύο άλλα νούμερα: Ο συνολικός αριθμός των θέσεων εργασίας και ο αριθμός των Ισπανών μεταξύ 18 και 65 που απαρτίζουν την αγορά εργασίας (ως εργαζόμενοι ή άνεργοι). Πώς γίνεται αυτό; Πολύ απλά, ένας μεγάλος αριθμός (ιδίως νέων) εργαζόμενων μετανάστευσε ενώ ένας άλλος εξίσου μεγάλος αριθμός (ιδίως γυναικών και ατόμων άνω των 45) αποκαρδιώθηκε, έπαψε να ψάχνει για δουλειά και εξέπεσε της αγοράς εργασίας. Έτσι, αν και οι θέσεις εργασίας είναι λιγότερες, το ποσοστό ανεργίας (το οποίο δίδεται από τον λόγο αριθμού ανέργων προς τον αριθμό όσων είναι εργαζόμενοι ή ψάχνουν να βρουν δουλειά) μειώθηκε. Και δεν είναι μόνο το γεγονός ότι η πτώση του ποσοστού ανεργίας ουσιαστικά οφείλεται στην κατάρρευση του αριθμού των εν δυνάμει εργαζομένων (κι όχι της αύξησης των θέσεων εργασίας). Ο συνάδελφος οικονομολόγος, Juan Laborda, αποδεικνύει με τις μελέτες του ότι ακόμα και οι θέσεις εργασίας που παραμένουν


γίνονται όλο και λιγότερο ποιοτικές: Εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης εξαναγκάζονται να περάσουν σε καθεστώς μερικής απασχόλησης, θέσεις εργασίας εξειδικευμένων εργατών χάνονται και αναπληρώνονται από θέσεις ανειδίκευτων, με κατώτατους μισθούς κλπ. Όσο για την αύξηση του ισπανικού ΑΕΠ, ο Juan Laborda εξηγεί ότι πρόκειται για στατιστική οφθαλμαπάτη. Ναι, είναι αλήθεια ότι, σε σταθερές τιμές, το ΑΕΠ της Ισπανίας σταμάτησε να μειώνεται και αυξήθηκε λίγο. Όμως, οι τιμές δεν είναι σταθερές αλλά, λόγω ύφεσης, μειώνονται. Όταν το εθνικό εισόδημα, μετρημένο σε ευρώ, μειώνεται, π.χ. κατά 1%, αλλά την ίδια στιγμή ο τιμάριθμος (οι μέσες τιμές) μειώνεται κατά 2%, τότε το πραγματικό ΑΕΠ (ή το ΑΕΠ σε σταθερές τιμές) φαίνεται να αυξάνεται κατά 1%! Στην πραγματικότητα όμως οι πολίτες έχουν λιγότερα ευρώ στην τσέπη τους και τα χρέη τους αυξάνουν (κι ας μειώνονται οι τιμές των Μερσεντές ή των διακοπών σε εξωτικά νησιά). Βλέπουμε δηλαδή ότι η προπαγάνδα περί Greek Success Story δεν περιορίζεται στην Ελλάδα. Αντίστοιχη προπαγάνδα έχουμε και στην Ισπανία (και στην Πορτογαλία, στην Ιρλανδία, παντού). Το χειρότερο είναι ότι κοινή είναι κι η εμπειρία του αυξανόμενου

αυταρχισμού. Η εφημερίδα El Semanal Digital, μετά τη δημοσίευση από τον Laborda των παραπάνω στοιχείων, αναφέρει ότι η κυβέρνηση προειδοποίησε τον Laborda κι άλλους οικονομολόγους που αναδεικνύουν τα προπαγανδιστικά ψέματα των κυβερνώντων στη Μαδρίτη, του Βερολίνου, των Βρυξελλών και της Φρανκφούρτης, ότι μπαίνουν σε μαύρη λίστα ως «επαγγελματίες Κασσάνδρες» και ότι δεν πρέπει να υπολογίζουν πως οι κυβερνώντες θα τους αντιμετωπίσουν με «θερμές καρδιές» – έκφραση που εγκυμονεί σοβαρή απειλή. Όσοι εξ ημών έχουμε αντιμετωπίσει αντίστοιχες κατηγορίες στην Ελλάδα (π.χ. ως Κασσάνδρες επειδή προβλέπαμε ανεργία στο 30%, ως εθνοπροδότες επειδή λέγαμε ότι το χρέος θα αναδιαρθρωθεί) διακρίνουμε μια συνέπεια στον μισανθρωπισμό και τις μεθόδους του ευρωπαϊκού κατεστημένου.

Ιταλία

Πριν μήνες έγραφα πως οι ιταλικές τράπεζες παραμένουν βαθιά πτωχευμένες (όπως και οι ελληνικές, οι ισπανικές κλπ). Οι κυβερνώντες και οι υποτακτικοί τους μου απαντούσαν ότι δεν ξέρω τι λέω και απαιτούσαν «στοιχεία και υλικό» που να αποδεικνύουν του λόγου το αληθές. Την περασμένη εβδομάδα αυτά τα «στοιχεία και υλικό» τα έδωσαν στη δημοσιότητα οι ίδιες οι ιταλικές τράπεζες, και συγκεκριμένα η Unidredit και η Intensa.(*) Ακούσατε τίποτα για αυτό; Πάω στοίχημα πως όχι. Η ανακοίνωση, βεβαίως, έγινε με τρόπο που μόνο όσοι γνωρίζουν από αυτά μπορούν να την ερμηνεύσουν. Έλεγε τα εξής: «Οι δύο μεγαλύτερες τράπεζες την Ιταλίας θα συνεργαστούν με δύο αμερικανικούς χρηματοπιστωτικούς οίκους ώστε να τοποθετήσουν μη εξυπηρετούμενα δάνεια σε ειδικό χρηματοπιστωτικό όχημα που θα προσφέρει νέα κεφάλαια στους χειμαζόμενους δανειολήπτες.» Τι σημαίνουν αυτά τα ακαταλαβίστικα; Η Unicredit (όπως φωνάζω εδώ και χρόνια) έχει πνιγεί από μη εξυπηρετούμενα δάνεια που, επισήμως, ανέρχονται στα 87 δισ. ευρώ. Η Intensa αντιμετωπίζει αντίστοιχο πρόβλημα της τάξης των (και πάλι επισήμως) 55 δισ. ευρώ. Οι δύο

αυτές τράπεζες τα βρήκαν με δύο αμερικανικούς οίκους για να ξεφορτωθούν αυτές τις ζημιές. Ποιοι είναι οι καλοί αυτοί οίκοι; Ο ένας λέγεται Alvarez & Marsal. Ιδρύθηκε το 1983 κι έγινε παγκοσμίως γνωστός λόγω των τεραστίων κερδών που έβγαλε αναλαμβάνοντας εργολαβικά τη διευθέτηση της πτώχευσης της Arthur Andersen (της βρόμικης εταιρίας λογιστικών υπηρεσιών που βοηθούσε την Enron να κρύβει τα οικονομικά της εγκλήματα) και, βεβαίως, της Lehman Brothers το 2008. Ο δεύτερος αμερικανικός οίκος είναι η KKR που πριν από τέσσερα χρόνια δημιούργησε τη θυγατρική KKR Asset Management ώστε να επενδύσει 2 δισ. στη χρηματοδότηση επιχειρήσεων υπό κατάρρευση με στόχο να κερδίσει πουλώντας τες κομμάτι-κομμάτι, αφού τις διαλύσει. Εν συντομία, οι δύο μεγαλύτερες τράπεζες της Ιταλίας, σε αγαστή συνεργασία με αρπακτικές αμερικανικές εταιρίες και χρησιμοποιώντας τις πλάτες των ιταλών πολιτών (εν αγνοία των τελευταίων), ρίχνουν στον Καιάδα χιλιάδες ιταλικές επιχειρήσεις για να γλιτώσουν οι ίδιες. Κι όλα αυτά υπό το γνωστό πέπλο της σιωπής.

Γερμανία

Το περιοδικό Business Week την περασμένη εβδομάδα περιείχε συνέντευξη του προέδρου του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών (DIW), του κ. Marcel Fratzscher. Σε αυτή τη συνέντευξη (**) ο κ. Fratzscher κάνει την εξής συνταρακτική (και ορθή) διαπίστωση: «Από το 2000, έχουμε χάσει [σημ. εννοεί «εμείς οι Γερμανοί»] 400 δισ. ευρώ στο εξωτερικό... από άστοχες επενδύσεις. Τα χρήματα αυτά εξαϋλώθηκαν. Οι τράπεζες της Β. Αμερικής κατάφεραν να τραβήξουν μέρος αυτών των χρημάτων πουλώντας χαρτιά ψεδούς αξίας. Οι γερμανικές τοπικές τράπεζες (οι Landesbanken) έχασαν ένα τρελό ποσό χρημάτων, το ίδιο κι άλλες ιδιωτικές τράπεζες. Εξαιτίας των μηδενικών τόκων που εισπράττουν οι γερμανικές τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρίες από την Ν. Ευρώπη, ακόμα κι όταν δεν χάνονται τα κεφάλαιά μας, οι αποδόσεις τους είναι ισχνές». HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 9


Πρωταγ 10 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014


Μπορείτε να φανταστείτε τον Σταύρο Θεοδωράκη χωρίς την κάμερα και τον σκηνοθέτη; Θέλω να πω, θα υπήρχε ως σύμβολο ή ως persona; Υπάρχουν πολλές σχολές δημοσιογραφίας. Σε όλες, όμως, ο δημοσιογράφος είναι δημοσιογράφος και η αγκινάρα, αγκινάρα. Στην περίπτωση του Θεοδωράκη τα πράγματα είναι περίπλοκα. Ο Θεοδωράκης ήταν περισσότερο persona παρά δημοσιογράφος, ακόμη και την περίοδο που δεν έκανε τηλεοπτική εκπομπή. Είτε αντιλαμβάνεται ο ίδιος τον εαυτό του ως σταρ, είτε έχει την τύχη να έχει το μικρόβιο του σταρ, λειτουργεί περισσότερο με κανόνες μάρκετινγκ παρά δημοσιογραφίας. Η κάμερά του δεν είναι εργαλείο διείσδυσης, αλλά προβολής του. Για να το πω χοντρά, αμφιβάλλω αν ο Θεοδωράκης θα άντεχε να κάνει έστω και μία εκπομπή χωρίς να διαθέσει τα τρία τέταρτα από τα πλάνα της εκπομπής στον εαυτό του.

ων-wood Του Κώστα Βαξεβάνη

Α

κόμη και στη γραφή του, τα κείμενά του είναι ψευτοβιωματικά. Δεν μπορεί να αποφύγει να βάλει τον εαυτό του άλλοτε να αναπολεί τα παιδικά του χρόνια, τη φραντζόλα που έκοβε ο παππούς, τα παιχνίδια στην Αγία Βαρβάρα που μεγάλωσε. Για να υπάρχει θέμα, πρέπει κάπου να υπάρχει ο Σταύρος. Όχι ως ταπεινός καταγραφέας, αλλά ως δακτυλοδεικτούμενος πρωταγωνιστής. Στα δημοσιογραφική λειτουργία του Θεοδωράκη δεν υπάρχουν πρωταγωνιστές. Υπάρχουν κομπάρσοι που συνθέτουν ένα συναισθηματικό συνήθως πλαίσιο για να αναδειχθεί ο ίδιος. Την άποψή μου για τη δημοσιογραφία που εκπροσωπεί ο Σταύρος Θεοδωράκης

την έγραψα σε ανύποπτο χρόνο το Έγραφα λοιπόν: «Υπάρχει μια δημοσιογραφία που δεν είναι ούτε μάχιμη ούτε κατευθυνόμενη. Δεν μπορείς να την κατηγορήσεις πως τα παίρνει, αλλά ούτε πως ματώνει για όσα πρέπει να ματώνει η δημοσιογραφία. Είναι κάτι σαν τις ομιλίες του κυρίου Βενιζέλου. Σαγηνευτικές, με ροή, σε στρέφουν στον θαυμασμό, αλλά σχεδόν ποτέ δεν καταλαβαίνεις γιατί έγιναν και τι ήθελαν να πουν. Είναι ένα είδος εξωτικής δημοσιογραφίας. Σε αυτή τη δημοσιογραφία, η Ελλάδα δεν πονάει, δεν έχει παραδοθεί στη διαφθορά, δεν είναι θύμα χρόνιων πολιτικών και ανέντιμων πολιτικών, αλλά παραπαίει ανάμεσα σε αόριστες ευθύνες λόγω έλλειψης κυρίως ενός πολιτικού σαβουάρ βιβρ,

που αν υπήρχε θα ήταν θαυματουργό. Σε αυτή τη δημοσιογραφία η κοινωνία και οι ανάγκες της αντικαθίστανται από μια κοινωνική ευαισθησία που δεν έχει και κυρίως δεν ζητά ευθύνες. Στο επίκεντρο αυτής της δημοσιογραφίας είναι όλα τα άσχημα φαινόμενα και οι συμπεριφορές, αρκεί να μη χρειαστεί κάποιος, με όνομα και διεύθυνση, να φταίει. Αυτή η δημοσιογραφία στρέφει το βλέμμα στη διαφορετικότητα, στις καταπιεσμένες ομάδες, στο περιθώριο, έχοντας συμφωνήσει με τον εαυτό της πως είναι ο ιεραπόστολος της καταπιεσμένης Ελλάδας. Μέχρι εκεί όμως. Δεν θα σταυρωθεί ποτέ. Και βέβαια δεν θα σταυρώσει κανένα. Είναι μια δημοσιογραφία που αποτελεί την άλλη όψη του λαϊκισμού. Ίσως δεν

HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 11


Σταύρος Θεοδωράκης

παίζει τόσο με τα ένστικτα, αλλά παίζει εξίσου με το συναίσθημα. Αγιοποιώντας πάντα τον εαυτό της. Υπάρχει μια δημοσιογραφία που είναι αποδεκτή και από αυτούς που φταίνε και από αυτούς που δεν φταίνε. Και τα έχει με όλους καλά γιατί δεν ενόχλησε ποτέ κανένα. Συμπορεύεται με την εξουσία, δημιουργώντας πάντα την εντύπωση πως το κάνει από τη μεγάλη της ανάγκη να την ελέγχει. Υπάρχει μια ναρκισσιστική δημοσιογραφία, που αυτοθαυμάζεται, που αυτοϊκανοποιείται, αλλά δεν αυτοχρηματοδοτείται. Έχει πάντα σπόνσορα. Είναι η δημοσιογραφία που φταίει εξίσου με την πουλημένη δημοσιογραφία για την κατάντια μας. Δεν είναι lifestyle, αλλά εκπροσωπεί το lifestyle της ιδεολογίας, της αναζήτησης και του προβληματισμού. Δεν είναι άξεστη, δεν είναι τραχιά, δεν είναι ενοχλητική. Είναι παντός καιρού και έχει μόνο φίλους. Ένας φίλος μου την αποκαλεί bi-δημοσιογραφία. Νομίζω πως της πάει ο χαρακτηρισμός εξωτική. Γεμάτη με δημοσιογράφους που κάνουν τις πάπιες». Όταν αποφασίσαμε να κάνουμε σε αυτό το τεύχος αφιέρωμα στον Θεοδωράκη, είδα μερικές από τις εκπομπές του. Λέω είδα και όχι ξαναείδα, γιατί απλώς δεν έβλεπα Θεοδωράκη. Με ενοχλούσε το μπαλαμούτι που εμφανίζεται ως έρευνα, η εικόνα που αντικαθιστά την ουσία, ο ναρκισσισμός, τον οποίο θεωρώ το μεγαλύτερο ελάττωμα για έναν δημοσιογράφο, η οικειότητα και η προσεκτική συγκάλυψη της εξουσίας και τέλος πάντων όσα έσω γράψει σε εκείνο το κείμενο του 2011. Δεν θεωρούσα πως η δουλειά του δημοσιογράφου είναι να κρίνει άλλους δημοσιογράφους και πολύ περισσότερο να γράφει άσχημα πράγματα γι' αυτούς. Αλλά, όπως αποδεικνύουν και τα γεγονότα, ο Θεοδωράκης δεν είναι ένας συνάδελφος, αλλά ένα φαινόμενο της μιντιακής διαπλοκής. Δεν χρειάζεται να σε πληροφορήσει κάποιος πως παίζει τένις με τον υιό Μπόμπολα ή πως αποκαλεί με το μικρό τους όνομα τους υπουργούς πελάτες του στο «Αλάτσι«. Το Ποτάμι του Θεοδωράκη έχει ως

12 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

Το Ποτάμι του Θεοδωράκη έχει ως παραπόταμους τον Άκτορα, τον ΔΟΛ, τους σύγχρονους νταβατζήδες που καθημερινά κάνουν την αγιογραφία του, εμφανίζοντας τα selfies ως πολιτική

παραπόταμους τον Άκτoρα, τον ΔΟΛ, τους σύγχρονους νταβατζήδες που καθημερινά κάνουν την αγιογραφία του, εμφανίζοντας τα selfies ως πολιτική. Ο ίδιος ο Σημίτης το καλοκαίρι του 2013, όπως παραδέχθηκε ο Μπίστης, επιχείρησε να τον βάλει κάτω από τον ίσκιο της Ελιάς, αλλά όταν η σημιτική χλωρίδα άρχισε να ξεραίνεται, ξαφνικά εφευρέθηκε το Ποτάμι. Ακόμη και η ίδρυσή του δεν ανακοινώθηκε από το site του Θεοδωράκη, αλλά από το ΔΟΛ, και μέσα σε μερικά εικοσιτετράωρο έγινε γκάλοπ πριν καλά καλά γίνει κόμμα. Ο Θεοδωράκης πολιτικός δεν διαφέρει σε τίποτα από τον Θεοδωράκη


Το να φοράς ένα σακίδιο και να γυρνάς στους δρόμους της Αθήνας μπροστά στην κάμερα, δημιουργώντας την εντύπωση στους θεατές πως μόλις επέστρεψες από πολεμική αποστολή, είναι αναμφίβολα μια επιτυχία

δημοσιογράφο. Παρουσιάζει επιλεκτικές ευαισθησίες. Είναι, όπως και στις εκπομπές του, με τα δικαιώματα, αλλά όχι και μέχρι του σημείου να πει ποιος έπνιξε 12 ανθρώπους στο Φαρμακονήσι. Είναι με τους γκέι, με τους τρανσέξουαλ, με τους καταπιεσμένους Ρομά (τους οποίους έχει εξαργυρώσει στα χρόνια της δημοσιογραφίας του), αλλά αν οι Αμερικανοί βομβαρδίζουν ανθρώπους στη Γιουγκοσλαβία ή αν οι άνθρωποι αυτοκτονούν στην Ελλάδα, τα δικαιώματα εξαϋλώνονται όπως οι ζωές των θυμάτων. Το πέρασμα του Θεοδωράκη από τη ζωή της κοινωνίας είναι ίδιο με το πέρασμά του από τις εκπομπές. Γίνεται για να καταγραφεί ο ίδιος και να αναγκαστεί η

κοινωνία να αποδεχθεί πως το θέμα είναι αυτός και όχι η κοινωνία. Όπως ακριβώς στις εκπομπές, όπου η κάμερα δείχνει τον Σταύρο να ακουμπά τα κάγκελα ενός κελιού, να μορφάζει με νόημα, να στηρίζει το κεφάλι του στο χέρι με το δαχτυλίδι, να κοιτάει λάγνα το υπερπέραν ή να κοντοστέκεται μπροστά στον φακό, ο οποίος έχει τη συμπεριφορά καταγραφής ενός φιγουρινιού και όχι ενός δημοσιογράφου, έτσι και στην πολιτική. Ο Σταύρος με γελάδια, ο Σταύρος με γαλότσες, ο Σταύρος στη βροχή, ο Σταύρος δίπλα στο κύμα... Μου είναι δύσκολο να πιστέψω πως ο Θεοδωράκης έχει μια στρατηγική, έστω και επικοινωνιακή. Αντιθέτως έχει μια τακτική που τον κάνει να καβαλάει το κύμα και τον οδηγεί ως το Ποτάμι περισσότερο από ένστικτο, κάτι σαν τις ποταμίσιες πέστροφες που πρέπει να κάνουν ένα βιολογικό κύκλο. Ο Σταύρος Θεοδωράκης πέτυχε με χειρισμούς που συνδυάζουν την αποδοχή του ποιος είναι το αφεντικό και το θράσος που επιδεικνύει ενώ συμπορεύεται μαζί του. Για ένα παιδί από την Αγία Βαρβάρα που γράφει, όπως λέει, ανορθόγραφα, προτιμά τα κεφαλαία και δεν μπορεί να κάνει πολλαπλασιασμό, έχει πετύχει πάρα πολλά πράγματα και αυτό σίγουρα απαιτεί ικανότητες. Το να φοράς ένα σακίδιο και να γυρνάς στους δρόμους της Αθήνας μπροστά στην κάμερα, δημιουργώντας την εντύπωση στους θεατές πως μόλις επέστρεψες από πολεμική αποστολή, είναι αναμφίβολα μια επιτυχία. Το να χρησιμοποιείς τους δρόμους όπου γίνεται το ρεπορτάζ ως προσωπική πασαρέλα και να αποθεώνεσαι, είναι επίσης μια άλλη. Τώρα βέβαια, να επιλέγεις να δείχνει η κάμερα το trendy σημειωματάριο Moleskin και το δαχτυλίδι αντί την αλήθεια για το ποιος έπνιξε βρέφη στο Αιγαίο, αυτό για κάποιους είναι ντροπή, αλλά για τον Θεοδωράκη είναι δημοσιογραφία. Δυστυχώς ζούμε την εποχή που το «δεν ξέρω τίποτα για το έγκλημα», που λέει ο Θεοδωράκης στις εκπομπές του, μεταφέρεται και στην πολιτική. Ζούμε την εποχή του Πρωταγων-wood. Χαμογελάτε, μόνο να μη χαλάσετε τις φωτό του Σταύρου και σας αποκαλέσει μίζερους. HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 13


Ι Ε Ν Η ΣΤ

Σ Ε Π Π Ο Μ ΗΣ

ΕΚΘΕΟΔΩΡΑΚ Ο

14 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014


Σταύρος Θεοδωράκης

Χρειάστηκε ο Σταύρος Θεοδωράκης να βρέξει τα πόδια του στο Ποτάμι της πολιτικής για να γίνει ξαφνικά αντικείμενο κριτικής. Άλλοι από αντιπαλότητα, αλλά οι περισσότεροι επειδή τους δόθηκε το δικαίωμα να κρίνουν αυτόν που ήταν δαφνοστεφανωμένος από το μιντιακό σύστημα, άρχισαν να υπονοούν πως οι δάφνες δεν ήταν τίποτα άλλο από καρύκευμα του καλομαγειρεμένου στιφάδου της διαπλοκής. Η κριτική όμως δεν περιορίζεται στο τι κατεβάζει το Ποτάμι και ποιες είναι οι πηγές του. Επεκτείνεται σε ένα πεδίο που αμφισβητεί τη δημοσιογραφική εντιμότητα του δημοσιογράφου, εστιάτορα και πολιτικού. Στήνει ο Σταύρος Θεοδωράκης εκπομπές; Το ερώτημα αυτό πριν από μερικούς μήνες θα ήταν αδιανόητο. Όπως λέει με δόση κακεντρέχειας παλιός φίλος του Θεοδωράκη, «ο Σταύρος ενδιαφέρεται πού θα στηθούν οι κάμερες που τον τραβάνε, πού να βρει χρόνο για τα υπόλοιπα». Η απόδοση του στημένου ρεπορτάζ σε κάποιον δημοσιογράφο είναι αναμφίβολα μια βαριά κατηγορία. Άλλωστε η ματιά με την οποία αντιμετωπίζει όσα συμβαίνουν ο δημοσιογράφος μπορεί αρκετές φορές να χαρακτηριστεί ως στήσιμο από κάποιον που διαφωνεί. Σε μία όμως τουλάχιστον περίπτωση που αφορά εκπομπή του Θεοδωράκη, ο δημοσιογράφος καταγγέλλεται πως έστησε ιστορίες για να είναι θελκτικές και να διαμορφώνουν κινηματογραφικό κλίμα στην εκπομπή. Σε πολλές ακόμη η εκπομπή ή, αν θέλετε, η δημοσιογραφική ματιά του Θεοδωράκη σκηνοθέτησε μια ωραία πραγματικότητα στη θέση ενός εγκλήματος. Των: Κώστα Βαξεβάνη, Μάριου Αραβαντινού, Αντιγόνης Μιχοπούλου HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 15


Σταύρος Θεοδωράκης

Τ

Ο Χασάν ή Αλί, κατά τους «Πρωταγωνιστές». Πρόκειται για τον αφγανό πρόσφυγα ο οποίος δήθεν ταξίδεψε στις ρόδες ενός φορτηγού μέχρι την Αγγλία. Την ιστορία του νεαρού Αφγανού διέψευσε ο διευθυντής του σχολείου των φυλακών Νίκος Αρμένης, λέγοντας ότι ο Θεοδωράκης του ζήτησε να πει ψέματα για τις ανάγκες τις εκπομπής.

ον Μάρτιο του 2014 ο Μάκης Τριανταφυλλόπουλος υποστήριξε πως, κατά τη διάρκεια γυρισμάτων που έκανε στις Φυλακές Ανηλίκων Αυλώνα, όταν χρειάστηκε να πάρει συνεντεύξεις από κάποιους τρόφιμους, αυτοί τον ρώτησαν «πώς να τις κάνουμε τις συνεντεύξεις, κανονικές ή όπως τις έκανε ο Θεοδωράκης;» Ο Τριανταφυλλόπουλος ρώτησε τι εννοούν και του απάντησαν πως ο Σταύρος Θεοδωράκης, σε αντίστοιχη εκπομπή από τις φυλακές, είχε βάλει κάποιον κρατούμενο να πει πράγματα που ήθελε ο ίδιος ως στοιχεία της προσωπικής του περιπέτειας. Συγκεκριμένα, όταν ο νεαρός μετανάστης από το Αφγανιστάν του είπε πως είχε φτάσει στην Ελλάδα από την Τουρκία, ο Θεοδωράκης, σύμφωνα με τις καταγγελίες, ζήτησε να του πει μια άλλη ιστορία, που τον ήθελε να ταξιδεύει μέσω Ιταλίας και Αγγλίας, γαντζωμένος στις ρόδες του φορτηγού. Όσα κατέγραψε ο Τριανταφυλλόπουλος δεν έτυχαν αναπαραγωγής από τα Μέσα Ενημέρωσης, αν και ήταν σοβαρές καταγγελίες. Όπως ήταν φυσικό, δεν μείναμε στις καταγγελίες Τριανταφυλλόπουλου, αλλά κάναμε τη δική μας έρευνα, φτάνοντας ως τους ανθρώπους της φυλακής. Απ' ό,τι προκύπτει, ο Θεοδωράκης δεν άφησε την πραγματικότητα να του χαλάσει μια καλή ιστορία που είχε στο μυαλό του.

Η δημοσιογραφική αλήθεια πέφτει στις ρόδες

Ι Ε Ν Η Σ Τ ΠΕΣ

ΟΜΡΑΚΗΣ ΕΚΘΠ ΕΟΔΩ Ο

16 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

Σ τ ι ς 1 0 Μ α ΐ ο υ 2 0 1 1 ο Σ τ αύ ρ ο ς Θεοδωράκης παρουσίασε στην εκπομπή του στο Mega ιστορίες από τις Φυλακές Ανηλίκων Αυλώνα. Όπως γράφει στο site του καναλιού, ο Θεοδωράκης και μέλη της ομάδας του πέρασαν μερικές μέρες μέσα στο σωφρονιστικό κατάστημα, καταγράφοντας τις ιστορίες των έγκλειστων πρωταγωνιστών. Η εκπομπή κατέγραψε τις διηγήσεις των παιδιών, αλλά, όπως πάντα, με πρωταγωνιστή τον Σταύρο Θεοδωράκη. Η κάμερα τον καταγράφει να περπατάει, να ακουμπάει τα κάγκελα, να κοιτάει με περισυλλογή, να σημειώνει στο σημειωματάριο. Ανάμεσα στις ιστορίες που καταγράφει είναι και του Χασάν. Ο μικρός Αφγανός διηγείται

Ο διευθυντής του σχολείου των φυλακών Αυλώνα, Νίκος Αρμένης

πώς ταξίδεψε ως το Λονδίνο κάτω από ένα φορτηγό επί 24 ώρες χωρίς φαΐ και ψωμί. Όπως καταγγέλλει ο διευθυντής του σχολείου των φυλακών Νίκος Αρμένης, η ιστορία δεν είναι πραγματική. Ο Θεοδωράκης ζήτησε από τον μικρό να διηγηθεί αυτή την ηρωική ιστορία για τις ανάγκες της εκπομπής, αντί της πραγματικής και συνηθισμένης που τον ήθελε να φτάνει στην Ελλάδα από τα τουρκικά παράλια. Ο Νίκος Αρμένης είναι κατηγορηματικός σε όσα λέει, τα οποία δεν έχει σχολιάσει ή διαψεύσει ο Σταύρος Θεοδωράκης: «Ο Θεοδωράκης θέλησε να κάνει κάποιες συνεντεύξεις από κάποια παιδιά, σε ένα εκ των οποίων ήμουν μπροστά. Ήταν ένας Αφγανός, ο οποίος ξεκίνησε να πει μία τυπική ιστορία ενός παράνομου μετανάστη για το πώς έφτασε τελικά στην Ελλάδα και βρέθηκε στη φυλακή. Τον διέκοψε και στην πορεία του είπε να εμπλουτίσει την ιστορία του με άλλα στοιχεία. Να την κάνει λίγο πιο φανταχτερή, θα έλεγα, δεν θυμάμαι ακριβώς και την έκφραση που του είπε, τέλος πάντων τον παρακίνησε να πει πως πήγε στο Λονδίνο κάτω από ένα φορτηγό. Έφτασε να περιγράφει μία ιστορία, πως από εδώ μπήκε σε ένα φορτηγό, με το φορτηγό έφτασε μέχρι την Αγγλία, στην Αγγλία


“ Όταν είδαμε την εκπομπή τότε, ανακαλύψαμε πως ο Χασάν έλεγε μια ιστορία που δεν είχε σχέση με αλήθεια”

τον έπιασαν και επέστρεψε. Λοιπόν, εγώ δεν παρενέβην. Όλα αυτά ήταν ψέματα. Μάλιστα αυτό έγινε και ανέκδοτο στη φυλακή, ότι έχει πάει στην Αγγλία ας πούμε, ενώ δεν έχει πάει ποτέ. Βέβαια, η αλήθεια είναι ότι αυτό έγινε παρουσία μου και δεν υπήρχε παρέμβαση από τη δική μου τη μεριά, γιατί πίστευα ότι έτσι γίνονται τα ντοκιμαντέρ. Να σας δώσω να καταλάβετε, ό,τι εντάξει, μπορεί να μην είναι αποτύπωση γεγονότων, αλλά να έχει μια πιο καλλιτεχνική ματιά, να το πω έτσι. Το σχέδιο ήταν να τα λέει ο ίδιος και ο άλλος να τα παραδέχεται, με βάση το σχεδιάκι που έχει γίνει από πριν, ας πούμε, ότι θα πεις αυτό, θα πεις εκείνο κλπ. Έπρεπε να παρέμβω εκείνη την ώρα, βέβαια φρουρός της δεοντολογίας της δημοσιογραφικής δεν μπορεί να είναι ένας δάσκαλος στη φυλακή, έτσι; Θα πρέπει ειδικά ένας φτασμένος δημοσιογράφος να το έχει αυτό». Η συγκεκριμένη εκπομπή είναι ακόμη αναρτημένη στο διαδίκτυο. Βρήκαμε το απόσπασμα όπου ο Θεοδωράκης συνομιλεί με τον Χασάν, τον οποίο όμως εμφανίζει ως Αλί. Ο αφγανός πρόσφυγας, όπως φαίνεται στο βίντεο, δεν λέει με άνεση την ιστορία που υποτίθεται πως είναι δική του. Έτσι ο Θεοδωράκης εμφανίζεται να λέει και να συμπληρώνει όσα δεν λέει ο ίδιος. Αυτή είναι η συνομιλία: «Θεοδωράκης: Από πού είσαι;

Αλί (Χασάν): Αφγανιστάν Θεοδωράκης: Με τα πόδια ήρθες; Αλί: Με το καράβι μέσα από Τουρκία. Ελλάδα ήρθα με το καράβι. Θεοδωράκης: Α, Μυτιλήνη ε; Αλί: Ναι. Έχω πάει μέχρι Αγγλία… Θεοδωράκης: Πήγες στην Αγγλία; Και; Αλί: Με διώξανε πάλι. Με πιάσανε με διώξανε. Θεοδωράκης: Στην Αγγλία πώς πήγες; Αλί: Από Πάτρα Θεοδωράκης: Από Πάτρα; Αλί: Ναι. Θεοδωράκης: Πώς; Αλί: Κρύφτηκα σε ένα αμάξι, το αμάξι μπήκε μέσα στο καράβι και μετά από 24 ώρες έφτασε στην Αγγλία. Θεοδωράκης: Πού, από κάτω απ' το αμάξι; Αλί: Κάτω από το αμάξι, ναι. Θεοδωράκης: Σε φορτηγό; Αλί: Φορτηγό ήταν, ναι. Θεοδωράκης: Και πώς άντεξες εκεί; Πώς μπήκες; Αλί: Μπήκα γιατί ήξερα τον τρόπο. Θεοδωράκης (επιμένει): Ανάμεσα στις ρόδες; Αλί: Ναι. Θεοδωράκης: Νερό; Αλί: Τίποτα. Θεοδωράκης: Φαγητό; Αλί: Τίποτα.

Ο μικρός Χασάν ή Αλί εμφανίζει μια ηρωική ιστορία, και αδύνατη φυσικά, με υποβολέα των απαντήσεων εμφανώς τον Σταύρο Θεοδωράκη. Το στήσιμο της εκπομπής επιβεβαιώνει και ο φίλος του Χασάν, Τσαμσέτ, κρατούμενος την εποχή εκείνη στις Φυλακές Ανηλίκων Αυλώνα: «Όταν είδαμε την εκπομπή τότε, ανακαλύψαμε πως ο Χασάν έλεγε μια ιστορία που δεν είχε σχέση με αλήθεια. Ποτέ δεν είχε πάει στην Αγγλία με φορτηγό. Είχε έρθει, όπως όλοι, από Τουρκία. Δεν είχε κρυφτεί στις ρόδες φορτηγού για να πάει στην Αγγλία. Ο Χασάν δεν μπορούσε να φτιάξει αυτή την ιστορία. Την είπε γιατί φανταζόταν πως έτσι θα τον βοηθούσαν να βγει πιο γρήγορα από τις φυλακές». Οι καλλιτεχνικές παρεμβάσεις του Θεοδωράκη, όπως λένε οι υπάλληλοι των φυλακών, δεν σταμάτησαν εκεί. Ζήτησε κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων να υπάρχει γυναίκα στον χώρο για να την τραβάει η κάμερα ως θηλυκό φόντο στην εφηβική δυστυχία. Ο δάσκαλος Νίκος Αρμένης λέει: «Την τελευταία ημέρα θέλησε να πάρει κάποια πλάνα από τις πρόβες της θεατρικής ομάδας που έχουμε στο δημοτικό σχολείο. Μου ζητήθηκε την προηγούμενη ημέρα να έχουμε και κάποια γυναικεία παρουσία για τηλεοπτικούς λόγους στα πλάνα, πράγμα το οποίο δεν έγινε. Ήθελε να πάρει στη διάρκεια της πρόβας κάποια πλάνα που να υπήρχε και γυναικεία παρουσία εκεί. Πράγμα που δεν υπήρχε, ας πούμε. Δεν είχαμε εμείς γυναίκες στη διάρκεια της πρόβας, το αρνηθήκαμε και στην πορεία, την επόμενη ημέρα, πήρε τα πλάνα από το σκάκι ή από την πρόβα». Ο Γιώργος Τσουνής, υπεύθυνος για τους αγώνες σκακιού στη φυλακή, υποστηρίζει πως ο Θεοδωράκης τράβηξε επίσης φωτογραφίες από το σωφρονιστικό κατάστημα με τις οποίες έγινε έκθεση φωτογραφίας στο Ευγενίδειο Ίδρυμα. Ανακοίνωσε πως τα έσοδα από την πώληση των φωτογραφιών θα πήγαιναν στην κοινωνική υπηρεσία της φυλακής. Οι υπηρεσίες της φυλακής δηλώνουν πως ουδέποτε πήραν χρήματα από την έκθεση. Από την πλευρά του το Ευγενίδειο Ίδρυμα δηλώνει πως η έκθεση HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 17


Σταύρος Θεοδωράκης διοργανώθηκε, αλλά δεν είχε καμία σχέση με την πώληση των φωτογραφιών.

Οι μετανάστες πέθαναν, η δημοσιογραφία πνίγηκε

Τα ξημερώματα της 20ης Ιανουαρίου 2014 δώδεκα μετανάστες πνίγονται όταν η βάρκα που τους μεταφέρει από τα τουρκικά παράλια ανατρέπεται. Οι οκτώ είναι παιδιά. Το επίσης δραματικό είναι πως πνίγονται ενώ ρυμουλκούνται από σκάφος του Λιμενικού. Φτάνοντας στη Λέρο οι διασωθέντες, τραγικές φιγούρες όλοι, καταγγέλλουν πως αιτία του πνιγμού είναι οι λιμενικοί, οι οποίοι τους ρυμούλκησαν για να τους επαναπροωθήσουν παράνομα στα τουρκικά ύδατα. Μπροστά στις κάμερες, θρηνώντας, περιγράφουν πως οι λιμενικοί τους έβλεπαν να πνίγονται και δεν τους βοηθούσαν. Μερικές μέρες μετά, το Λιμενικό εμφανίζει καταθέσεις των θυμάτων που λένε ακριβώς τα αντίθετα. Οργανώσεις για τους πρόσφυγες, διεθνή Μέσα Ενημέρωσης και φυσικά οι ίδιοι οι μετανάστες καταγγέλουν πως οι καταθέσεις είναι ψεύτικες. Τις επόμενες μέρες, φτάνει στη Λέρο ο Σταύρος Θεοδωράκης για να κάνει εκπομπή για αυτό που περιγράφεται από τους περισσότερους ως ένα έγκλημα του Λιμενικού. Στις 18 Φεβρουαρίου η εκπομπή προβάλλεται στο Mega για να δημιουργήσει σωρεία ανακοινώσεων, που φωτογραφίζουν τον Θεοδωράκη πως έκανε μια εκπομπή για να ξεπλύνει το Λιμενικό και το πρωτοφανές έγκλημα. Ο ίδιος υποστηρίζει πως αυτή ήταν η δημοσιογραφική του προσέγγιση και δεν ήταν καθόλου ξέπλυμα. Ας επιχειρήσουμε λοιπόν μια δημοσιογραφική προσέγγιση γι' αυτή τη δημοσιογραφική προσέγγιση.

Ι Ε Ν Η Τ Σ ΜΠΕΣ

Ο ΡΑΚΗΣ ΕΚΘΠ ΕΟΔΩ Ο

18 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

Καταρχάς ο Σταύρος Θεοδωράκης ξεκινάει να κάνει μια εκπομπή έρευνας με σημεία αιχμής αν το Λιμενικό προκάλεσε το δυστύχημα, αν αντί να διασώσει τους ανθρώπους τούς άφησε να πνιγούν και αν τελικώς σε δεύτερη φάση προσπάθησε να συγκαλύψει το έγκλημα. Επίσης η εκπομπή ονομάζεται «Πρωταγωνιστές» και είναι μάλλον απαιτούμενο να μιλούν οι πρωταγωνιστές της υπόθεσης. Όπως όμως μπορεί να δει κάποιος, από όλους τους πρωταγωνιστές υπάρχει μόνο ο κυβερνήτης του σκάφους του Λιμενικού και όχι οι πρωταγωνιστές-δράστες που περιγράφουν οι μετανάστες. Το σημαντικό όμως είναι πως, ενώ οι κύριοι πρωταγωνιστές, δηλαδή τα θύματα μετανάστες που κάνουν τις καταγγελίες, είναι διαθέσιμοι, για το επίμαχο σημείο εμφανίζονται μόνο ως ατάκες. Όλοι οι άλλοι που πλαισιώνουν την εκπομπή είναι πάροχοι απόψεων, αλλά όχι αυτόπτες μάρτυρες. Πουθενά δεν υπάρχουν οι αυθόρμητες και συγκλονιστικές μαρτυρίες των μεταναστών που έχουν κάνει τον γύρο του κόσμου, στις οποίες θρηνώντας περιγράφουν τι ακριβώς έγινε. Η εκπομπή ξεκινάει με συναισθηματικές γενικότητες για τους μετανάστες. Λέει χαρακτηριστικά ο δημοσιογράφος: «Διασχίζουν βουνά, ποτάμια, πέφτουν στις θάλασσες χωρίς να ξέρουν να κολυμπούν». Ενώ υπάρχει η ανάγκη από τα γεγονότα για να προσεγγίσει τον σκληρό πυρήνα τους, ο Θεοδωράκης μιλάει γενικώς για τους μετανάστες, οι οποίοι γενικώς πνίγονται γιατί φυσικά δεν ξέρουν να κολυμπούν. Όπως επίσης σημειώνει ο δημοσιογράφος, τα ξένα Μέσα Ενημέρωσης αποκαλούν το περιστατικό ελληνική Λαμπεντούζα. Ο ίδιος δεν το αποκαλεί, παραχωρεί για μία ακόμη φορά, όπως συνηθίζει, τα πράγματα στη γενική ευθύνη χωρίς φταίχτη ή πιθανό ένοχο. Κάνει αναφορές στην ιστορία τους Φαρμακονησίου και του Καίσαρα, στα ιαματικά του φυτά, αλλά με διάθεση φαρμακωμένου πλησιάζει την ουσία και την ευθύνη. «Το Φαρμακονήσι, λένε οι Κώες», σπηκάρει κάποια στιγμή ο παρουσιαστής, «ήταν ο τόπος που ο Ιπποκράτης συνέλεγε τις πρώτες ύλες για τα φάρμακά του. Ένας βράχος γεμάτος βοτάνια». Και συνεχίζει με ποιητικό εγωκεντρισμό: «Αλλά εγώ δεν ήρθα εδώ για να μαζέψω κάπαρη και αλίσμαρι». Τι

Ο Γιάννης Μυλούλης είναι ο κυβερνήτης του Λ.Σ. 136 το οποίο ενεπλάκη στην τραγωδία του Φαρμακονησίου. Είναι ο μοναδικός -πλην των προσφύγων- αυτόπτης μάρτυρας του συμβάντος που μιλάει στην εκπομπή.

πήγε όμως αλήθεια να κάνει ο Σταύρος Θεοδωράκης; Οι μετανάστες-πρωταγωνιστές έχουν την τιμητική τους στο πρώτο ένα τρίτο της εκπομπής, όπου περιγράφουν την περιπέτειά τους πριν το περιστατικό. Ο Σταύρος Θεοδωράκης είναι γενναιόδωρος δημοσιογραφικά όταν μιλάνε για το πόσα πλήρωσαν, για τους δουλέμπορους ή την κατάσταση στη χώρα τους. Ο γενικός ουμανισμός όμως θα φρενάρει όταν φτάνουν στην ουσία. Στο τι συνέβη δηλαδή όταν ένα σκάφος του Λιμενικού έδεσε τη βάρκα τους και άρχισε να τους ρυμουλκεί. Εκεί οι μετανάστες μιλάνε για δευτερόλεπτα και περιγράφουν και πάλι ουδέτερα πράγματα: «Η βάρκα έγειρε απ' τη μία μεριά», «μας έδεσαν, αλλά το σχονί κόπηκε», «ήμασταν τόσο κοντά στη σωτηρία». Τι έγινε όμως και αντί για σωτηρία πνίγηκαν οκτώ παιδιά; Σε αυτό το σημείο αρχίζει η συγκινητική διήγηση των λιμενικών. Ο κυβερνήτης του σκάφους υποστηρίζει πως έκαναν ό,τι μπορούσαν. Μιλάει για τα δικά του παιδιά και τις διασώσεις που έχει κάνει. Στη συνέχεια άλλοι λιμενικοί, που δεν είναι αυτόπτες μάρτυρες, περιγράφουν τη δύσκολη δουλειά του λιμενικού. Οι


Ο νεαρός πρόσφυγας μιλάει στην κάμερα των «Πρωταγωνιστών», όμως ο Σταύρος Θεοδωράκης επιλέγει να μην χρησιμοποιήσει τη δική του μαρτυρία, αλλά εκείνη που έδωσε στη δημοσιότητα το Λιμενικό, και η οποία διαψεύστηκε από τους διασωθέντες του Φαρμακονησίου και τις διεθνείς οργανώσεις.

Ο ψαράς της φωτογραφίας δεν έχει καμιά σχέση με το περιστατικό στο Φαρμακονήσι. Εμφανίζεται όμως στην εκπομπή να εξαίρει το ρόλο του Λιμενικού και να απορεί γιατί οι πρόσφυγες δεν προσπάθησαν να σώσουν πρώτα τα παιδιά τους.

διηγήσεις τους διανθίζονται με πλάνα παλιών διασώσεων. Κάποια στιγμή ένας συνεντευξιαζόμενος λέει: «Το Λιμενικό μάς τράβαγε με κάμερα την ώρα που πνιγόμασταν. Να δώσουν τα πλάνα για να φανεί η αλήθεια». Αλλά ο Σταύρος Θεοδωράκης, ο οποίος, πιασμένος στα ρέλια του λιμενικού σκάφους που προσφέρθηκε για τα γυρίσματά του, πλασάρεται αυτάρεσκα στην κάμερα ακόμα και όταν μιλάει για πνιγμένα βρέφη, δεν μεταφέρει το ερώτημα στους λιμενικούς που του δίνουν συνέντευξη. Το αποκορύφωμα είναι όταν εμφανίζει τις ψεύτικες καταθέσεις των θυμάτων ως την άποψή τους για τα γεγονότα. Η Ύπατη Αρμοστία του ΟΗΕ όπως και η Διεθνής Αμνηστία ζητάνε διερεύνηση του εγκλήματος, αλλά η άποψή τους δεν υπάρχει πουθενά. Ούτε οι διαβεβαιώσεις πως επισήμως οι μετανάστες έχουν πει στον ΟΗΕ όσα είπαν και στις συνεντεύξεις τους μόλις διασώθηκαν. Ο Σταύρος Θεοδωράκης επιμένει στην αλήθεια όσων έχουν διαψευστεί. Ο δημοσιογράφος που το 1999 είχε καταγγείλει τους συναδέλφους του που κάλυπταν τον πόλεμο στο Κόσσοβο

Κάθε συνέντευξη με τους πρόσφυγες είχε διάρκεια μισή ώρα έως 40 λεπτά, κι εκείνος έβγαλε μόνο αποσπάσματα. Ακόμη και αυτά που παρουσιάστηκαν ήταν κομμένα. Δεν ήταν καν σωστή η μετάφραση πως δεν αποκάλυπταν τα εγκλήματα του Μιλόσεβιτς αλλά χρησιμοποιούσαν την εξουσία του, το 2014 ακουμπά με μεγάλη άνεση σε όσα λέει η εξουσία για να ξεπλύνει μέσα στην απαλλακτική συναισθηματικότητα ένα έγκλημα στην Ελλάδα. Την επόμενη μέρα προβολής της εκπομπής, δεκάδες οργανώσεις βγάζουν ανακοινώσεις καταγγελίας του Θεοδωράκη. Ο Νασίμ Λομανί, ο αφγανός μετανάστης που μεσολάβησε για να δοθούν από τους μετανάστες οι συνεντεύξεις στην εκπομπή, στέλνει επιστολή διαμαρτυρίας στον Θεοδωράκη. Ακόμη και σήμερα δηλώνει οργισμένος. «Αυτό που είδα στην εκπομπή ήταν τραγικό από κάθε άποψη. Έκανε κανονικό

ξέπλυμα στο Λιμενικό. Έβγαλε και τις ψεύτικες καταθέσεις, εκείνες που είχε δώσει στη δημοσιότητα το Λιμενικό, χωρίς να πει ότι αυτές έχουν διαψευστεί από πρόσφυγες και οργανώσεις. Τα έδειξε με απίστευτα πειστικό τρόπο. Κάθε συνέντευξη με τους πρόσφυγες είχε διάρκεια μισή ώρα έως 40 λεπτά, κι εκείνος έβγαλε μόνο αποσπάσματα. Ακόμη και αυτά που παρουσιάστηκαν ήταν κομμένα. Δεν ήταν καν σωστή η μετάφραση. Στις συνεντεύξεις υπήρχε διερμηνέας, του είπα όμως να τον βοηθήσω, μεταφράζοντας ολόκληρο το υλικό που είχε καταγράψει. Ο Θεοδωράκης εξήγησε ότι θα βάλει δικούς τους μεταφραστές. Ο Θεοδωράκης άλλαξε όλη την ατζέντα. Παρουσίασε το γεγονός από την άλλη πλευρά. Στο τέλος της εκπομπής είχαν ευχαριστίες, μεταξύ των οποίων και το δικό μου όνομα. Ζήτησα να αφαιρεθεί το όνομά μου, γιατί δεν βοήθησα με τον τρόπο που ήθελε αυτός, και να ζητήσει συγγνώμη από τους ανθρώπους που τον είχαν εμπιστευθεί. Οι πρόσφυγες παρακολούθησαν εκείνο το βράδυ την εκπομπή. Δεν καταλάβαιναν φυσικά, αλλά εισέπρατταν την αίσθηση. Αργότερα έμαθαν τι ακριβώς παρουσιάστηκε και στενοχωρήθηκαν πάρα πολύ. Μετά από αυτό ελάχιστες συνεντεύξεις δέχθηκαν. Δημιουργήθηκε μια αίσθηση ότι δεν τους προστατέψαμε. Όταν γύρισε από τη Λέρο, με πήρε τηλέφωνο και μου είπε: ‘Γιατί οι πρόσφυγες λένε ψέματα;’ Ήταν σαν να είχε πειστεί από τους λιμενικούς. Τσακωθήκαμε στο τηλέφωνο και του είπα ότι εμείς πιστεύουμε τους πρόσφυγες. Άλλωστε, συνέχισα, για ποιο λόγο να πουν ψέματα άνθρωποι που έχουν τόσο πόνο, και εναντίον ποιων;» Ο Σταύρος Θεοδωράκης, απαντώντας μετά την προβολή της εκπομπής σε αρθρογράφο, ο οποίος την χαρακτήριζε απαράδεκτη, έγραφε, χωρίς να τοποθετείται επί της ουσίας, ότι η εκπομπή του ήταν καλή και ότι τον ευχαρίστησε γι’ αυτό η αφγανική κοινότητα. Λίγες ημέρες μετά η ίδια κοινότητα που δήθεν ευχαριστούσε τον δημοσιογράφο έβγαλε ανακοίνωση στην οποία, μεταξύ άλλων, ανέφερε: «Όσον αφορά, HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 19


Σταύρος Θεοδωράκης

Η Μαρία πάσχει από αυτοκτονικό ιδεασμό. Είναι δεμένη στο κρεβάτι της, όμως ο Σταύρος Θεοδωράκης δεν διστάζει να την πλησιάσει, δείχνοντας μάλιστα το πρόσωπο και τα λαβωμένα από χαρακιές που η ίδια έχει κάνει, χέρια της.

τους ‘Πρωταγωνιστές’ του Σταυρού Θεοδωράκη και τα ψευδή συγχαρητήρια που θα ήθελαν να ακούσουν ο ‘δημοσιογράφος’ και οι συνεργάτες του, δηλώνουμε ότι η εκπομπή μάς εξέπληξε, όπως και πολλούς άλλους που την παρακολούθησαν, με τον τρόπο που παρουσίασε τα γεγονότα του Φαρμακονησίου. Στην ουσία, όχι μόνο ήταν άδικο προς τους πρόσφυγες που εμπιστεύτηκαν τον δημοσιογράφο και τους συνεργάτες του, αλλά έφτασε και στο σημείο να κατηγορηθούν οι ίδιοι, ‘γιατί δεν έτρεχαν να σώσουν τις γυναίκες και τα παιδιά τους όταν αυτοί πνίγονταν’. Η παρουσίαση των ‘ψευδών’ καταθέσεων (χωρίς αναφορά βέβαια στις σοβαρές καταγγελίες που τις αμφισβητούν) αντί των μαρτυριών των ίδιων των διασωθέντων, που πάρθηκαν στα γραφεία μας, είναι τουλάχιστον αντιδεοντολογική από την πλευρά του δημοσιογράφου. Οι ‘Πρωταγωνιστές’ του Σταύρου Θεοδωράκη θα είχαν σίγουρα πολλά συγχαρητήρια από την πλευρά των λιμενικών – εμείς, ακόμα

Ι Ε Ν Η Σ Τ ΠΕΣ

ΟΜΡΑΚΗΣ ΕΚΘΠ ΕΟΔΩ Ο

Αν κάποιος άλλος, κάποιος άτυχος ρεπόρτερ, είχε στρέψει την κάμερα στο πρόσωπο ενός ανυπεράσπιστου ασθενή του ψυχιατρείου, θα τον είχαν κατασπαράξει τηλεκριτικοί και εφημερίδες κι αν τα δίναμε (που στην προκείμενη περίπτωση αποκλείεται), θα είχαν μόνο εκμεταλλευτική χρήση εναντίον μας». Αφού ο Σταύρος Θεοδωράκης ολοκλήρωσε την εκπομπή του με τα αναγκαία πλάνα που περιφρουρούν το trendy στιλ του, κατέληξε στον επίλογό του: «Όσο πληθαίνουν οι μαρτυρίες τόσο η απόσταση από τη μία και μοναδική αλήθεια μακραίνει. Γιατί στην πραγματικότητα δεν υπάρχει μία και μοναδική αλήθεια. Το έχετε δει και στο σπίτι σας, αλλιώς τα βλέπει ο γιος τα πράγματα, αλλιώς ο πατέρας». Με αυτό το μάθημα σχετικότητας, που ενδεχομένως να θεωρεί πως δικαιολογεί τη στάση του, ίσως και το ψέμα, ο Θεοδωράκης βγαίνει από τη θάλασσα της δημοσιογραφίας με την ακριβή νιτσεράδα του, δίνοντας την εικόνα του θαλασσοδαρμένου αν και σε πλήρη μπουνάτσα, για να κατέβει το ποτάμι της πολιτικής.

Στήνοντας την κανιβαλική δημοσιογραφία πάνω στο συναίσθημα Στις 12 Φεβρουαρίου 2008, το Mega προέβαλε την εκπομπή του Σταύρου

20 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

Θεοδωράκη με τίτλο «Η πολιτεία των τρελών». Ο δημοσιογράφος παρουσιάζει τον κόσμο του Δρομοκαΐτειου. Ψυχικά ασθενείς που περιγράφουν στην κάμερα τη ζωή τους. Η εκπομπή σημείωσε μεγάλη θεαματικότητα και αντιμετωπίστηκε από μερικούς τηλεκριτικούς ως το απαύγασμα της ευαισθησίας, με βάση τη λογική πως μια κάμερα έμπαινε στον κόσμο των τρελών. Δεν υπήρχε καμιά αμφιβολία πως ήταν μια καθαρή εκπομπή. Δεν μπορεί να κατηγορήσει κάποιος τον δημοσιογράφο πως έστησε εκπομπή για να ικανοποιήσει κάποια επιδίωξη. Όχι τουλάχιστον με την έννοια που μπορεί να τον κατηγορήσει κάποιος για στήσιμο όπως στην υπόθεση με τον Χασάν στις Φυλακές Ανηλίκων. Αν όμως κάποιος άλλος, κάποιος άτυχος ρεπόρτερ, είχε στρέψει την κάμερα στο πρόσωπο ενός ανυπεράσπιστου ασθενή του ψυχιατρείου, θα τον είχαν κατασπαράξει τηλεκριτικοί και εφημερίδες. Θα είχαν είχαν μιλήσει για καταπάτηση δικαιωμάτων, για μη τήρηση της δεοντολογίας και κανιβαλισμό. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, ήταν ο Θεοδωράκης. Έβαλε με ειδική άδεια, όπως σημειώνει ο ίδιος στην εκπομπή, κάμερα στο ψυχιατρείο για να καταγράψει «τον κόσμο των τρελών». Να καταγράψει εκείνο το απλανές και διαταραγμένο βλέμμα που θα προκαλούσε χωρίς αμφιβολία το βλέμμα του τηλεθεατή. Έστησε πάνω στην περιέργεια και στην προκλητική άγνωστη εικόνα πρώτα το συναίσθημα και μετά τον κανιβαλισμό. Γιατί ο Σταύρος Θεοδωράκης μπήκε στο ψυχιατρείο με κάμερα; Δεν έκανε τον κόπο τότε να τον ρωτήσει κανένας από τους υμνητές του. Ούτε οι αρμόδιοι υπουργοί που πιθανόν να τύγχαναν και πελάτες στο εστιατόριό του. Όταν τη δεκαετία του '80 η κάμερα εισέβαλε στο ψυχιατρείο κολαστήριο της Λέρου, οι δημοσιογράφοι το έκαναν όχι για να


Ο νεαρός της φωτογραφίας πάσχει, σύμφωνα με τον Σταύρο Θεοδωράκη, από το «σύνδρομο του χορευτή». Το αριστερό του πόδι είναι δεμένο σε μια καρέκλα, ενώ εκείνος κάνει αέρινες κινήσεις, προσπαθώντας να απεγκλωβιστεί. Μια ακόμη σκληρή εικόνα εμφανίζεται στις τηλεοπτικές οθόνες υπό το περιτύλιγμα της ευαισθησίας.

δούμε τα αξιοπερίεργα βλέμματα των τρελών, ούτε για να ακούσουμε ως μουσική υπόκρουση οποιοδήποτε τραγούδι υπάρχει με τη λέξη «τρελός», όπως έκανε ο Θεοδωράκης. Το έκανε για να καταδείξει πως το ψυχιατρείο της Λέρου ήταν ένα κολαστήριο, μια αποθήκη ψυχών. Ο Σταύρος Θεοδωράκης γιατί το έκανε; Ανάμεσα στις ιστορίες που προβάλλει η εκπομπή και που εκ των πραγμάτων προκαλούν το συναίσθημα, κάνουν την εμφάνισή τους εν είδει σποτ οι φυσιογνωμίες των διαταραγμένων, που ανεβαίνοντας από την άβυσσο της ψυχής τους γίνονται κράχτες της συνέχειας της εκπομπής. Δύο νοσηλευόμενοι περπατάνε στο προαύλιο του νοσοκομείου. «Τρελοί από έρωτα» γράφει στο σημείο αυτό η κάρτα της εκπομπής. «Πόσο καιρό γνωρίζεστε;» τους ρωτάει ο Θεοδωράκης. «Από παιδιά», απαντά η γυναίκα. «Μην την

Βορά στις ορέξεις των τηλεθεατών δίνεται και ο άνδρας της φωτογραφίας, ο οποίος εμφανίζεται να κοιτάζει τον ήλιο και να λέει επί λέξει: «παλεύει ο Θεός με τον διάβολο να με κερδίσουν. Κοίτα εδώ πώς κοιτάζω τον ήλιο. Εμένα δεν με τυφλώνει ο ήλιος».

Μια γυναίκα δεμένη στο κρεβάτι για να μην αυτοκτονήσει. Με αυτοπεποίθηση τηλεοπτικού ειδικού και ολίγον φιλοσόφου της λέει: «Είναι δυνατόν να το βάζεις στα πόδια;» ακούς, τρία χρόνια», απαντά ο άντρας και συνεχίζει, «είναι καλή, φαίνεται ότι δεν είναι καλά, αλλά είναι». Λίγο παρακάτω, ένας ασθενής τραγουδά το «Όμορφη Θεσσαλονίκη» και εξηγεί στην κάμερα πως αυτός έγραψε το τραγούδι. Ένας πιτσιρικάς περπατά στο κενό σε επαφή μόνο με ένα κασετόφωνο. Η κάμερα, αφού φεύγει από τα δαχτυλίδια και τα σακίδια του Θεοδωράκη, τον καταγράφει ως ένα άλλο αξεσουάρ της εκπομπής. Κάποιος άντρας σκύβει στην κάμερα και υποστηρίζει πως κέρδισε το λαχείο αλλά το έσκισε. Μια γυναίκα προειδοποιεί για το τέλος του κόσμου: «Έρχεται ο Χριστός και όλα θα δουλέψουν ρολόι». Τα αργά και προσεγμένα τηλεοπτικά βήματα του Σταύρου Θεοδωράκη πιο κάτω συναντούν κάποιον, ο οποίος διαβεβαιώνει: «Παλεύει ο Θεός και ο διάβολος για μένα, για το ποιος θα με κερδίσει. Δεν μπορούν όμως, τους παίζω και τους δυο στα δάχτυλα». Ο Σταμάτης λέει πως ακούει φωνές ��ην ώρα που ο Θεοδωράκης ακούει τον σκηνοθέτη για ένα ακόμη πλάνο με τα περίεργα του κόσμου. Ο Μιχάλης είναι σχιζοφρενής αλλά του αρέσει η λεμονάδα και μια

ακόμη κοπέλα διαβεβαιώνει πως θα γίνει γιατρός χειρουργός για να δώσει ακόμη και την καρδιά της που τόσο την πληγώνουν. Ο διαταραγμένος κόσμος, ο κόσμος των φαντασμάτων και των φωνών, γίνεται ο κόσμος της τηλεθέασης. Η κάμερα κινείται σε ένα δωμάτιο. Αφήνει το μπλοκάκι του Θεοδωράκη, το σακίδιο, το κοντινό στα δάχτυλα που στηρίζουν με σκέρτσο το πρόσωπο του παρουσιαστή, και πάει στα λουριά. Μια γυναίκα δεμένη στο κρεβάτι για να μην αυτοκτονήσει. Ο Σταύρος πλησιάζει και κάθεται δίπλα της. Με αυτοπεποίθηση τηλεοπτικού ειδικού και ολίγον φιλοσόφου της λέει: «Είναι δυνατόν να το βάζεις στα πόδια;» Η γυναίκα παραμένει δεμένη, αλλά ο Θεοδωράκης με την κάμερα θα φύγουν για να συναντήσουν έναν άλλο δεμένο που, όπως ενημερώνει ο παρουσιαστής, «πάσχει από τη σπάνια ασθένεια του χορευτή. Φεύγει συνέχεια μόλις δει ανοιχτή πόρτα». Μια σκιά από άνθρωπο στέκεται πότε στο ένα πόδι και πότε στο άλλο, αναζητώντας τη φυγή. Δεν μπορεί να φύγει από την κάμερα, ούτε κάποιος τον ρώτησε αν θέλει να φύγει απ’ αυτή. Η εκπομπή του Θεοδωράκη, αυτό το οικοδόμημα εξευτελιστικού και συναισθηματικού λαϊκισμού, θα προβληθεί μάλιστα σε επανάληψη, ενώ οι τηλεκριτικοί, πελάτες και αυτοί στο «Αλάτσι» του Θεοδωράκη, θα συνεχίσουν να υμνούν επί μέρες την ευαίσθητη ματιά του παρουσιαστή. Κάποιοι γιατροί ψελλίζουν στο ψυχιατρείο πως αυτό που έγινε ήταν απαράδεκτο, αλλά κάποιοι τους διαμηνύουν πως δεν πρέπει να μιλάνε. Άλλωστε η εκπομπή είχε πάει τόσο καλά... Ο Σταύρος Θεοδωράκης, με τον οποίο επικοινωνήσαμε, διέψευσε τις καταγγελίες περί στημένων εκπομπών και μας παρότρυνε, ειρωνευόμενος, να συνεχίσουμε την έρευνά μας. HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 21


Σταύρος Θεοδωράκης

Keep walking αντιδεοντολογικά

Ο Σταύρος Θεοδωράκης, πρώην δημοσιογράφος-ερευνητής και νυν ιδρυτής πολιτικού κόμματος, διαθέτει εδώ και πολλά χρόνια έναν μαγικό τρόπο να πουλάει τον εαυτό του. Από την πονεμένη ιστορία των αστέρων της ελληνικής δημοσιογραφίας, που δανείζουν κατά καιρούς και φυσικά με το αζημίωτο την εικόνα, το όνομα, το όραμα ή και τη φωνή τους προκειμένου να διαφημίζουν από καλλυντικά και οδοντόβουρτσες μέχρι βούτυρα κατά της χοληστερίνης και οινοπνευματώδη ποτά, δεν θα μπορούσε φυσικά να λείπει ο «Πρωταγωνιστής» Σταύρος. Του Βασίλη Ευθυμίου Και για να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, αναφέρουμε πως ο Κώδικας Δεοντολογίας της ΕΣΗΕΑ, του συνδικαλιστικού οργάνου των δημοσιογράφων, αναφέρει (άρθρο 5) ότι «ο δημοσιογράφος δεν πρέπει να επιδιώκει και να αποδέχεται τη διαφημιστική χρήση του ονόματος, της φωνής και της εικόνας του, παρά μόνο για κοινωφελείς σκοπούς». Το πλέον βέβαιο, όμως, είναι πως οι δημοσιογράφοι-διαφημιστές δεν παρέχουν τις υπηρεσίες τους για το κοινό καλό, αλλά για ίδιον όφελος και κυρίως για το φούσκωμα των τραπεζικών τους λογαριασμών. Ο βαθιά ριζωμένος λοιπόν στο μιντιακό σύστημα Σταύρος, που επιμένει παραδόξως να εμφανίζεται αντισυστημικός, γεγονός που φτάνει να προκαλεί και σπαστικό γέλιο λόγω της συνεχούς αναφοράς από τον ίδιο και τους στενούς του συνεργάτες, αποτελεί έναν εκ των πρώτων τηλεστάρ που αγνόησαν την ΕΣΗΕΑ και άνοιξαν τον δρόμο

22 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

προς το κέρδος, μέσω των διαφημιστικών εταιριών. Συγκεκριμένα, ο πρώην συνάδελφος, λάτρης των διαφημίσεων, επιλέγει το 1995 να δώσει συνέντευξη στο περιοδικό Playboy, έχοντας πίσω του μια γιγαντοαφίσα του Johnie Walker, με τον ίδιο σε ρόλο τηλεστάρ δημοσιογράφου-περιπατητή που συνεχίζει ακάθεκτος την πορεία του στον δύσκολο δρόμο των επιτυχιών. Το κόλπο είναι απλό και κυρίως γνωστό. Η διαφημιστική εταιρία επιλέγει το πρόσωπο κοινής αποδοχής, τον σταρ που μπορεί με τα λόγια ή μόνο με τη προβολή του προσώπου του να περάσει το προϊόν της στον κόσμο, εν προκειμένω στους εν δυνάμει πελάτες της. Η πορεία του περιλαμβάνει εδώ και χρόνια βραβεύσεις σε όλα σχεδόν τα life style περιοδικά, είτε ως ένας από τους άντρες της χρονιάς, είτε ως περιπατητής του αύριο, δίνοντας μάλιστα και συνεντεύξεις με την ιδιότητα του εστιάτορα.


Συγκεκριμένα, ο συνάδελφος κατηγορείται ότι στο περιοδικό “Playboy”, τεύχος Νοεμβρίου 2005, διαφημίζει μάρκα οινοπνευματώδους ποτού (“Johnnie Walker”), παραβιάζοντας την ως άνω σχετική διάταξη του Κώδικα Αρχών Δεοντολογίας, που επιβάλλει στον δημοσιογράφο: «Να μην επιδιώκει και να μη δέχεται τη διαφημιστική χρήση του ονόματος, της φωνής και της εικόνας του, παρά μόνο για κοινωφελείς σκοπούς».

Ειδικότερα, εγκαλείται ότι με αλλεπάλληλες συνεντεύξεις (περιοδικό “ON-OFF” Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας 02.10.05 και περιοδικό “Playboy” Νοεμβρίου 2005) δηλώνει με τρόπο προκλητικό πως άρχισε να ασχολείται και με επιχείρηση εστιατορίου, προβάλλοντας την παράλληλη αυτή επαγγελματική του δραστηριότητα κατά τρόπο ευτελιστικό για το δημοσιογραφικό επάγγελμα». ΥΛΙΟΥ ΣΥΜΒΟ ΙΚΟΥ ΕΙΘΑΡΧ ΙΟΥ Π ΒΑΘΜ ΡΟ ΤΕ Υ ΔΕΥ 07 ΤΟ Μ. 2/20 ' ΑΡΙΘ ΑΣΗ ΥΠ ΑΠΟΦ

Μάλιστα, η νέα του επαγγελματική δραστηριότητα και η προώθηση αυτής μέσω συνεντεύξεων σε γνωστά περιοδικά της εποχής και με φόντο εννοείται γνωστούς χορηγούς απασχολούν και πάλι την ΕΣΗΕΑ τον Νοέμβριο του 2005, σε έγγραφο της οποίας αναφέρεται χαρακτηριστικά: «Δηλώνει (ο Σταύρος) με τρόπο προκλητικό πως άρχισε να ασχολείται και με επιχείρηση εστιατορίου, προβάλλοντας την παράλληλη αυτή επαγγελματική του δραστηριότητα κατά τρόπο ευτελιστικό για το δημοσιογραφικό επάγγελμα». Στο μεταξύ, κατά την απολογία του στο δευτεροβάθμιο πειθαρχικό συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ, ο Σταύρος, γνωστός για την αμεσότητα και περιεκτικότητα στον λόγο του, αν και δέχεται πως γνώριζε ότι κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του θα υπήρχε το λογότυπο και σήμα της μάρκας του εν λόγω ποτού, εξηγεί στη συνέχεια πως «ουδέποτε θέλησα να παροτρύνω τους αναγνώστες να αγοράσουν το επίμαχο προϊόν, για μια συνέντευξη που παραχωρήθηκε με αφορμή τη βράβευσή μου». Ωστόσο, τα λόγια του δεν γίνονται ούτε δεκτά ούτε πιστευτά, καθώς άπαντες γνωρίζουν τη διαδικασία στον χώρο της διαφήμισης, με την ΕΣΗΕΑ να επιβάλει στην πρώτη περίπτωση ποινή προσωρινής διαγραφής του οκτώ μηνών από τα μητρώα της και στη δεύτερη περίπτωση επίπληξη με ανάρτηση της απόφασης στους χώρους εργασίας. Βέβαια, η ιστορία αγάπης του σημερινού ιδρυτή του Ποταμιού με τον χώρο της διαφήμισης δεν τελειώνει εδώ. Και για του λόγου το αληθές, προ ημερών ο γνωστός οικονομολόγος Γιάννης Βαρουφάκης αποκάλυψε, μέσω διαδικτύου, την εμπειρία που είχε ο ίδιος αρθρογραφώντας σε γνωστό site για τη συγκάλυψη των παρανομιών της Τράπεζας Πειραιώς. Όπως ο ίδιος χαρακτηριστικά ανέφερε, αν και έστειλε το

οφή Επιστρ ου 2007 31 Μαί

ΥΛΙΟ ΣΥΜΒΟ ΡΧΙΚΟ ΠΕΙΘΑ ΘΜΙΟ ΒΑ ΡΟ ρα ΔΕΥΤΕ ε σήμε της 2/2007 συνήλθ δρεία ΗΕΑ, ’ αριθμ. ν προε ά ακτών αση υπ υπό τη ή, Μην Απόφ ς Συντ ώσεω γραφεία του, ής Τουφεξ Εν ς ς ν Μιμ λιο τη ας 20 ς και τη αύρου Συμβού ού Ακαδημί κτικών μελώ όγα, καθώ . ν. Στ Δ ρχικό συ τα οδ υ θα ου ν ουλίου ς ει το ργ θμιο Π α επί τη παρουσία τω ουλου, Γιώ ού Συμβ έφεση 07, στ ν ει την υ Πειθαρχικ τεροβά όπ εξετάσ Το Δευ 10 Μαΐου 20 ου και με τη λα-Γιαννακ ίο νου να Πρωτοβαθμ άϊ η, ου ΔΠΣ ίδ μέ Τρ το ει απ ό ης οκ Πέμπτ τσ ης του ρίθη απ έταση της ου, πρ ου Ελέν ου Πρι κη, εκ εξ προέδρ λου, Χρήστ ριστοφοράτ 006 απόφασ Χ εοδωρά ώρησε στην /2 ογ αρίας ρου Θ ιθμ. 17 Παπάζ οχ ν. Σταύ τέως Μ ς υπ’ αρ ΔΠΣ πρ ένου συ νέχεια, το γραμμα κη κατά τη υμ λο ρου ρά Στη συ υ εκκα . ν. Σταύ Θεοδω το συ μη η ντος πρόθεσ 6 έφεσ ιβάλλο 3.01.0 μιμη και εμ υ υ εφεσ 2163/2 ρο ό το νό ς αύ απ τά ω Η ν. Στ γ’ ωξη κα βάσιμη αν. του συ 5, παρ. χική δί σί τυπικά ς κατά και άρθρου πειθαρ κατ’ ου δίωξη γγελτη : τικού έφεσης χικής πά τα αρ τε ιθ ασ κό σει αυ επτι υ Κατ της πε κή σκ ελ το ασ γγ θο α’ . 2005, πά ου Σ είχε 1, εδ μβρίου το ακόλ άσκηση αυτε Το ΠΠ 7, παρ. ω ος Νοε ράκη με την άρθρου . ”, τεύχ ν ως άν ν Θεοδω αποφάσισε ση του της ΕΣΗΕΑ layboy άζοντας τη μη βα α “P Σ ρά ό «Ν ς Π ικ πα ραβι Το Π για ριοδ ράφο: ολογία ράκη, στο πε Walker”), πα δημοσιογ κόνας Δεοντ αι ότι Θεοδω κα Αρχών ον e ι της ει γορείτ Johnni επιβάλλει στ ς φωνής κα ώδι του Κ ος κατη υς ποτού (“ υ τη νάδελφ ίας, πο ονόματος, δο ογ συ τώ ο ολ , μα υ ντ ριμένα ν Δεο ήση το νοπνευ ς Συγκεκ ει μάρκα οι ώδικα Αρχώ ημιστική χρ ματική ίζ Κ αφ 05 μπληρω διαφημ διάταξη του χεται τη δι ς». ση συ ίαση του 20 δέ ή ν άσκη σκοπού σχετικ .05) τη η 15η συνεδρ εδ. α’ του ι να μη ινωφελείς 12 κα 3. ι (1 κε 1, στ ση για κο επιδιώ 7, παρ. ίσθηκε νεδρία κης ρά μόνο 20η συ που αποφασ του άρθρου ιακάτι κό του, πα ε στη βαση FF” Κυρ ο προκλητι εκείνη οφάσισ α παρά “ON-O όπ ΠΣ απ σε σχέση με κη, γι τή ιοδικό λώνει με τρ ρά , το Π αυ ερ ς, ης η δω (π ίσ ξη ηλ εο ω Επ α». ράλλ εύξεις 05) δη ρου Θ λμ κής δί ντ πα 20 αύ χι ν γε νε ου Στ τη αρ άγ πειθ συν. ντας ηλες συ ” Νοεμβρί ικό επ ον του oy οβάλλο ογραφ λεπάλλ εναντί τικού. “Playb ι με αλ ίου, πρ α το δημοσι τα ίται ότ ι περιοδικό ση εστιατορ ό γι Κατασ ρα, εγκαλε κα ρη λιστικ τε .10.05 επιχεί τρόπο ευτε 02 με ι ας Ειδικό κα ροτυπί α κατά λείται Ελευθε σε να ασχο ριότητ χι δραστη πως άρ ατική του λμ επαγγε

Η ΕΣΗΕΑ του επέβαλε στην πρώτη περίπτωση ποινή προσωρινής διαγραφής οκτώ μηνών από τα μητρώα της και στη δεύτερη περίπτωση επίπληξη με ανάρτηση της απόφασης στους χώρους εργασίας

τράπεζας συνεχίστηκε. Βέβαια, σύμφωνα πάντα με τον Γιάννη Βαρουφάκ��, ο πόλεμος για τον ίδιο δεν σταμάτησε εκεί, καθώς ξεκίνησε ένας άλλος και μάλιστα μέσα από την ίδια την τράπεζα και τους ανθρώπους της, οι οποίοι σαν άλλα troll ανέλαβαν να καταποντί-

άρθρο του για τη συγκεκριμένη τράπεζα, η αρχισυνταξία του συγκεκριμένου ιστότοπου εμφανίστηκε διστακτική να το δημοσιεύσει, καθώς η Τράπεζα Πειραιώς του κ. Σάλλα αποτελούσε έναν εκ των σημαντικότερων χορηγών του εν λόγω site. Ωστόσο, το επίμαχο άρθρο, έστω και με καθυστέρηση μιας ημέρας, ανέβηκε και η παρεξήγηση λύθηκε. Σύμφωνα με πληροφορίες καταλυτικό ρόλο έπαιξε ο φόβος δημοσίευσης από κάποιον άλλο και φυσικά η χορηγία της

σουν τον δημόσιο διάλογο στο διαδίκτυο, μετατρέποντάς τον σε βούρκο κόπρου. Και η μέθοδος εξίσου γνωστή: Έτοιμες αναρτήσεις στο Twitter και προβοκάτσια εναντίον του αρθρογράφου και όποιων τολμούσαν να τον υπερασπιστούν. Και για να μην σας κρατάμε άλλο σε αγωνία, ο ιστότοπος που αρνήθηκε αρχικά να δημοσιεύσει το άρθρο του κ. Βαρουφάκη ήταν και παραμένει ιδιοκτησίας του κ. Θεοδωράκη, ή αλλιώς protagon.gr. HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 23


Σταύρος Θεοδωράκης

Δ

εν μπορούν να βρουν μια καλή εξήγηση, από τη στιγμή μάλιστα που, όπως λένε, ποτέ δεν είχε ούτε καν υπαινιχθεί ότι έχει οποιαδήποτε βλέψη για πολιτική καριέρα, πολύ περισσότερο για τη δημιουργία ενός δικού του, προσωπικού πολιτικού φορέα. Η αδυναμία ερμηνείας της αιφνίδιας πολιτικής κίνησης έχει οδηγήσει σε διάφορα σενάρια, τα οποία η ζωή και μόνο μπορεί να αποδείξει εάν κινούνται στα όρια των θεωριών συνωμοσίας ή πρόκειται πράγματι για μια εξαιρετικά μελετημένη κίνηση με εμπνευστές που βρίσκονται ακόμα στο ημίφως. Δύο από αυτά τα σενάρια συζητιούνται περισσότερο στην πολιτική και δημοσιογραφική πιάτσα. Το πρώτο έχει οικοδομηθεί περισσότερο πάνω σε ψυχολογικούς παράγοντες και το δεύτερο σε συνωμοσιολογικούς.

Ψωνάρα ή λαγός;

Κάποιοι λένε ότι την ψώνισε, προσθέτοντας με νόημα ότι στη μνημονιακή εποχή δεν είναι και δύσκολο να την ψωνίσει κανείς. Λένε, για παράδειγμα, ότι τα τέσσερα τελευταία χρόνια, που η χώρα ζει σε συνθήκες ακραίας κρίσης, που το πολιτικό προσωπικό σχεδόν στο σύνολό του έχει ξεφτιλιστεί και προκαλεί άμα τη εμφανίσει επαναλαμβανόμενους εμετούς στους πολίτες, έχει ανοίξει ένα πεδίο δόξας λαμπρό, που όποιος το εντοπίσει και αποφασίσει να ρισκάρει και να το διεκδικήσει δεν αποκλείεται να βγει τροπαιούχος. Την εποχή του μνημονίου, που στις δημοσκοπήσεις αποθεώνεται ο «Κανένας», υπάρχει επιτακτική ανάγκη να προσωποποιηθεί ο άγνωστος Χ. Και εδώ υπεισέρχονται, σύμφωνα με το πρώτο σενάριο, οι ψυχολογικοί παράγοντες. Λένε, δηλαδή, ότι για να βγεις στο άγνωστο παρατώντας την καλά τακτοποιημένη σου ζωή, αρκεί πολλές φορές μια κουβέντα, μια προτροπή από τυχαίο δείγμα πληθυσμού –στον δρόμο, στην ταβέρνα, στο μπαρ, στις ατέρμονες συζητήσεις με γνωστούς και όχι με φίλους– για να σε βάλει σε απάτητα

24 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

Το κρυφό

όνειρο του Σταύρου 'Οσοι τον γνωρίζουν αλλά και όσοι νομίζουν ότι τον γνωρίζουν, δεν έχουν ακόμα βρει μια καλή εξήγηση για ποιόν λόγο ο Σταύρος – γιατί με το μικρό του όνομα τον αποκαλούν- αποφάσισε όχι απλώς να κατέβει στην πολιτική, αλλά να ηγηθεί κόμματος. Δεν μπορούν να βρουν μια καλή - λογική εξήγηση για ποιόν λόγο ένας επιτυχημένος δημοσιογράφος και επιχειρηματίας, που έχει φτιάξει τη ζωή του, που έχει «χτίσει» εδώ και τρεις δεκαετίες το προφίλ του και το όνομά του με μεθοδικά, εξαιρετικά μελετημένα βήματα, αποφάσισε να ξεβολευτεί και να ξεπεταχτεί στον πολιτικό στίβο ως ένας ακόμα από τους εν δυνάμει σωτήρες της χώρας. Του Ηρακλή Γιαννάτου μονοπάτια σκέψης, σε μη οικεία διλήμ- επιχειρηματικών κύκλων που, βλέποματα και τελικά στον μονόδρομο για τη ντας ότι οι συνήθεις ύποπτοι πολιτικοί μεγάλη απόφαση. –όλων των ηλικιών– είναι τελειωμένοι, Γιατί, εάν διακόσιοι τριακόσιοι άνθρω- θέλουν να μπουν σφήνα στον χώρο της ποι σου λένε ότι πρέπει να βγεις μπροστά κεντροαριστεράς με ένα πρόσωπο γνωεπειδή δεν είναι δυνατόν να θέλουν να στό και πετυχημένο με όρους αγοράς που ηγηθούν τα επόμενα χρόνια από πολι- δεν έχει διοικήσει, άρα δεν έχει αποτύτικούς τύπους σαν τον Παπαδόπουλο ή χει. Και από τη στιγμή που το εγχείρημα τον Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλο, που πετύχει και καταγραφεί ένα ποσοστό είναι γέννημα θρέμμα του κομματικού ικανό για τη διαχείριση του συστήματος, σωλήνα, που η κοινωνία τους έχει ξεβρά- με δεδομένη την επιλεκτική αμνησία των σει ως μικρομέγαλα και δεν τους πιστεύει πολιτών, μετά όλα είναι εφικτά ακόμα ούτε η μάνα τους, δεν είναι δύσκολο να και το ξέπλυμα γνωστών και μη εξαιρεψηθείς. Αν σου λένε ότι χρειάζονται νέοι τέων πολιτικών προσώπων. άνθρωποι στην πολιτική, επιτυχημένοι Και τα δυο αυτά σενάρια, της ψωνάεπαγγελματίες, δεν αποκλείεται στον ρας και του λαγού, τροφοδοτούνται από καθρέφτη να διακρίνεις ξαφνικά το ένα δεδομένο: Το γεγονός ότι ο Σταύρος είδωλό σου με αρχηγικές επωμίδες. είτε εμφανίζεται είτε είναι πράγματι Άλλοι πάλι ποντάρουν στο δεύτερο σενά- μόνος του στο πολιτικό εγχείρημα του ριο και λένε ότι ο Σταύρος είναι λαγός. Ποταμιού. Γιατί, μέχρι στιγμής, ο νέος Ότι συνειδητά βγήκε μπροστά, εκτελώ- πολιτικός φορέας είναι σε τέτοιο βαθμό ντας το σχέδιο κάποιων άλλων, που θα προσωποπαγής που μοιάζει σαν μια απόεμφανιστούν αργότερα και ανάλογα με λυτα μονοπρόσωπη πολιτική εταιρία. την έκβαση της προσπάθειας. Λένε ότι Όπως λένε όσοι γνωρίζουν πρόσωπα και πρόκειται για το πουλέν πολιτικών και πράγματα, πρόκειται για one man show,


αφού όχι δεύτερος δεν υπάρχει, ούτε τρίτος, ούτε τέταρτος, ούτε πέμπτος. Δεν υπάρχει, όπως λένε, όχι μόνο ο συνήθης αντ’ αυτού ή εξ απορρήτων, αλλά ούτε καν εκπρόσωπος πέρα από ένα συμβατικό Γραφείο Τύπου που δεν έχει τα φόντα να βγει μπροστά και να αρθρώσει τον πολιτικό λόγο που ευαγγελίζεται ο ιδρυτής του Ποταμιού, παρά μόνο να διαχειρίζεται ανακοινώσεις και τρέχοντα ζητήματα διαδικαστικού χαρακτήρα. Ακόμα και εκείνοι που συγκροτούν το ευρωψηφοδέλτιο του κόμματος είναι απλώς καλά επιλεγμένες μονάδες με ειδικού, όμως, τύπου εμβέλεια, που δεν μπορούν να σηκώσουν, όπως λένε όσοι γνωρίζουν κάτι παραπάνω, ούτε το βάρος της δικής τους υποψηφιότητας. Αυτά τα δυο σενάρια στηρίζονται επίσης σε μια κοινή βάση, που δεν είναι άλλη από τον τρόπο με τον οποίο όλα αυτά τα χρόνια ο Σταύρος πολιτεύτηκε ως δημοσιογράφος.

Τόσο όσο

Ο Σταύρος Θεοδωράκης τα τελευταία 30 χρόνια έχει πολιτευτεί δημοσιογραφικά με ευφυή τρόπο. Βασισμένος στο γεγονός ότι έχει το αβαντάζ να γίνεται συμπαθής στις συναναστροφές του, επέλεξε να κινηθεί σε ένα οριοθετημένο περιθώριο, που η αριστερά τότε φοβόταν να προσεγγίσει, το ΠΑΣΟΚ είχε πολύ μουστάκι για να δει πέρα από τη μύτη του και η δεξιά κυκλοφορούσε με σταυρό στο χέρι για να ξορκίσει τον Βελζεβούλ. Έτσι ο Θεοδωράκης, σε ανύποπτο για άλλους χρόνο, έσκυψε μεθοδικά πάνω στους τσιγγάνους και τα δικαιώματά τους, τους χρήστες ναρκωτικών ουσιών και την ανάγκη αντιμετώπισής τους ως ασθενείς και όχι ως εγκληματίες, στα εναλλακτικά κοινωνικά κινήματα που τη δεκαετία του '90 άρχισαν να αναπτύσσονται σε ένα άνυδρο και προβλέψιμο πολιτικό σκηνικό, στα νέα μέσα που θα χαρακτήριζαν την επόμενη δεκαετία με αιχμή το ραδιόφωνο και την ιδιωτική ραδιοφωνία, στις νέες στήλες που άρχισαν να εμφανίζονται στις εφημερίδες και ασχολούνταν με ένα νέο δημοσιογραφικό και εκδοτικό κουτσομπολιό, όπως έκανε

Η οικοδόμηση του στιλ σακίδιο που ξέρει όμως να κρατάει πούρο και να κάνει τα αρμυρίκια γκουρμεδιά ήταν το διαβατήριο για να γίνει ο άλλος συνομιλητής των εκσυγχρονιστών του Σημίτη

μέσα από τη στήλη του στην εφημερίδα Πρώτη «Μέσα στα Μέσα». Η δημοσιογραφική προσέγγιση σε όλα αυτά τα ζητήματα ήταν στρογγυλή, χωρίς γωνίες. Ήταν η τακτική της ανάδειξης νέων, υποτιμημένων θεμάτων, χωρίς όμως άποψη αιχμής, χωρίς θέση που θα μπορούσε να δημιουργήσει δεύτερες σκέψεις. Μια δημοσιογραφική προσέγγιση αμιγώς συμβατική στα κεντρικά ζητήματα, αλλά με εναλλακτικές αποχρώσεις στα επιμέρους, που θα μπορούσε να περάσει και στα Εξάρχεια και στις δυτικές συνοικίες και στις φιλόπτωχες γειτονιές των ακριβών προαστίων. Μια τακτική του τόσο όσο. Και με τα δικαιώματα των φυλακισμένων και με τους Αμερικανούς που βομβαρδίζουν τη Γιουγκοσλαβία.

Μια προσέγγιση που οικοδόμησε ένα προφίλ που σε πρώτη φάση όλοι μπορούσαν να αντέξουν και σε δεύτερη φάση όλοι θα μπορούσαν να αποδεχτούν όταν θα ερχόταν η εποχή που οι πολιτικά ορθοί θα έπρεπε να αναδείξουν την εναλλακτική ή κατά άλλους μοντέρνα εκδοχή του επί της ουσίας συμβατικού λόγου. Όσοι γνωρίζουν καλά τον Θεοδωράκη λένε ότι η οικοδόμηση του στιλ σακίδιο που ξέρει όμως να κρατάει πούρο και να κάνει τα αρμυρίκια γκουρμεδιά ήταν το διαβατήριο για να γίνει ο άλλος συνομιλητής του Γιώργου Παπανδρέου όταν έκανε τα πρώτα του βήματα ως υιός του πατέρα του και στη συνέχεια ως ο άλλος συνομιλητής των εκσυγχρονιστών του Σημίτη. Η στρατηγική τού να είσαι αλλά να μην φαίνεσαι. Έτσι έγινε ο εσαεί ιδανικός εναλλακτικός συνδαιτυμόνας του όλου ΠΑΣΟΚ. Το εναλλακτικό αποκούμπι του όλου ΠΑΣΟΚ που δεν υπήρχε περίπτωση να πατήσει, όπως ο Πέτρος Κωστόπουλος, την μπανανόφλουδα του εγχώριου λαϊκού ποπ lifestyle και να εκθέσει την εναλλακτικότητα του κινήματος. Και να που τώρα, με το ΠΑΣΟΚ να προσπαθεί να σωθεί ως Ελιά, με του�� τελειωμένους κεντροαριστερούς του πάλαι ποτέ κινήματος, ο Σταύρος έρχεται να πλασαριστεί ως ο τόσο όσο καθαρός κεντροαριστερός λόγος που ακούγεται εύηχα και στα τόσο όσο καθαρά κεντροδεξιά ώτα, των απογοητευμένων οπαδών του Κανένα. HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 25


Σταύρος Θεοδωράκης

Τότε που έβλεπε στους βομβαρδισμούς το νέο πρόσωπο των ΗΠΑ Τον Μάιο του 1999 η υφήλιος ζούσε έναν ακόμη πόλεμο. Το Βελιγράδι ήταν παραδομένο στους βομβαρδισμούς. Άμαχοι σκοτώνονταν από πυραύλους για να τιμωρηθεί ο κακός Μιλόσεβιτς. Αλλά ο Σταύρος Θεοδωράκης δεν έβλεπε αυτό το έγκλημα, όπως σήμερα δεν είδε το άλλο στο Φαρμακονήσι. Ο Θεοδωράκης ως διευθυντής σύνταξης του περιοδικού ΚΛΙΚ έβλεπε το νέο πρόσωπο της Αμερικής. Του Φέλιξ

26 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014


Σε όλο τον κόσμο έκαιγαν αμερικανικές σημαίες, διαμαρτυρόμενοι για τους βομβαρδισμούς (όχι επειδή όλοι αυτοί ήταν με τον Μιλόσεβιτς), αλλά ο Σταύρος στο περιοδικό που διηύθυνε με τον έτερο Καπαδόκη του σημερινού freepressικού νεοφιλελευθερισμού επέλεξε να κάνει πρωτοσέλιδο την αμερικανική σημαία με τον τίτλο «1999 το νέο πρόσωπο της Αμερικής». Μπροστά από τη σημαία η Πάμελα Άντερσον έβγαινε γυμνή από ένα αυγό, σηματοδοτώντας τη γέννηση της νέας Pax Americana. Life style, αναισθησία, βγάλσιμο της γλώσσας σε όσους δεν αποδέχονταν τα ευεργετικά αποτελέσματα των βομβαρδισμών. Κάτι ανάλογο άλλωστε γίνεται από τους ίδιους μιντιάρχες για όσους δεν αντιλαμβάνονται την ευεργεσία των μνημονίων. Μόνο που τη θέση της γυμνής Πάμελα έχουν πάρει τα διαφημιστικά για την ανάπτυξη. Ο Θεοδωράκης σε εκείνο το τεύχος είχε γράψει ένα άρθρο, κατηγορώντας τους συναδέλφους του «που έκαναν ρεπορτάζ πίσω από τα φιμέ τζάμια των κρατικών Μερσεντές» του Μιλόσεβιτς. Αφού διευκρινίζει πως «ως δημοσιογράφος δεν έχω ταχθεί a priori εναντίον κάθε είδους βομβαρδισμών (σ.σ. εδώ δεν ισχύει το κατά της βίας απ' όπου κι αν προέρχεται), όπως την εγγραφή μου στην ΕΣΗΕΑ δεν την έχει προσυπογράψει –καλώς ή κακώς– καμία κίνηση ειρήνης και καμιά αντιαμερικανική ένωση παλιών κομμουνιστών ή απόστρατων αξιωματικών», προχωρά σε κριτική για τους απεσταλμένους των Μέσων Ενημέρωσης. Σε κάποια από όσα αναφέρεται ο Θεοδωράκης πιθανόν να έχει δίκιο. Αναφέρεται σε φαινόμενα στήριξης του καθεστώτος από δημοσιογράφους που λειτουργούν επικοινωνιακά και όχι δημοσιογραφικά στο Βελιγράδι. Εδώ όμως θα μπορούσε να πει, «είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα», αλλά δεν είναι αυτό το θέμα. Ο Θεοδωράκης καθισμένος στο γραφείο του με πούρα και γυμνές αφίσες της Πάμελα κρίνει τους πάντες. Αν και δημοσιογράφος ο ίδιος, δεν κάνει τον κόπο να πάρει το άγνωστο τότε σακίδιό του και να πεταχτεί ως το Βελιγράδι για να δει τι εστί βερίκοκο, αλλά κάνει τον θεματοφύλακα της δημοσιογραφίας που στην ουσία δεν έκανε ποτέ. Γράφει

χαρακτηριστικά ο υπερδημοσιογράφος του ΚΛΙΚ: «Όταν όλα τα ελληνικά ΜΜΕ στα δελτία της Κυριακής του Πάσχα δείχνουν μόνο τους ορθόδοξους σέρβους να ψάλλουν το Χριστός Ανέστη και δεν λένε λέξη για το δράμα των προσφύγων παίρνουν αυτομάτως θέση». Αν μία ημέρα ήταν δικαιολογημένα τα ελληνικά ΜΜΕ να δείξουν τους Σέρβους, προφανώς και αυτή ήταν η μέρα του Πάσχα που το θρησκευτικό συναίσθημα επιστρατευόταν απέναντι στον πόλεμο.Αλλά αν αυτό ήταν θέση, η επιμονή του Σταύρου Θεοδωράκη να μην παίρνει θέση ενάντια στους βομβαρδισμούς τι ήταν; Τον πειράζουν ακόμα και οι απανωτές ζωντανές συνδέσεις με Βελιγράδι,

Ο Θεοδωράκης καθισμένος στο γραφείο του με πούρα και γυμνές αφίσες της Πάμελα κρίνει τους πάντες. Αν και δημοσιογράφος ο ίδιος, δεν κάνει τον κόπο να πάρει το άγνωστο τότε σακίδιό του και να πεταχτεί ως το Βελιγράδι για να δει τι εστί βερίκοκο

αφού γράφει: «Μέχρι και σερβικά τραγούδια έμαθαν πολλοί αυτές τις μέρες με τις απανωτές ζωντανές συνδέσεις με την πλατεία στο Βελιγράδι». Στο άρθρο του χρησιμοποιεί την τακτική των ίσων αποστάσεων, δίνοντας κακά παραδείγματα από τις δύο πλευρές του μετώπου, για να σταθεί στο συμπέρασμα όμως της πονηρής ουδετερότητας απέναντι στο έγκλημα των βομβαρδισμών. Είναι η εποχή που ο Θεοδωράκης είναι ακόμη στον προθάλαμο των εκδοτικών γραφείων και ίσως ανιχνεύει τον τρόπο που μπορεί να μπει. Γράφει λοιπόν μάλλον προφητικά: «Οι δημοσιογράφοι που υπερηφανεύονται για τους φίλους τους από την πλευρά της (κάθε) εξουσίας πληθαίνουν και οι δημοσιογράφοι που είναι αποφασισμένοι να γίνουν δυσάρεστοι και να βάλουν το χέρι τους στη φωτιά λιγοστεύουν. Όλο πιο συχνά, όλο και πιο πολλοί σε αυτό το επάγγελμα δεν ενδιαφέρονται γι' αυτό που κάνουν, αλλά ενδιαφέρονται γι' αυτό που είναι (έλληνες, ορθόδοξοι, κόκκινοι, πράσινοι)». Αναρωτιέται λοιπόν κάποιος σήμερα, σε ποια κατηγορία ανήκει ο φίλος του Κώστα και της Δάφνης Σημίτη, του Γιώργου Παπανδρέου, του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και τόσων άλλων, που λέγεται Σταύρος Θεοδωράκης. HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 27


Σταύρος Θεοδωράκης Της Κατερίνας Μαμώλη*

Όπως όλα δείχνουν, ως βασικό επικοινωνιακό όχημα θα χρησιμοποιήσουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα free press έντυπα, με ναυαρχίδα την Athens Voice, που προωθούν την ίδια σκληρή νεοφιλελεύθερη ατζέντα, αλλά με βελτιωμένο επικοινωνιακό περιτύλιγμα και σημαντική διείσδυση στη νεολαία. Ενδεικτικά, η πρώτη χαλαρή συνέντευξη-παρουσίαση του υπεύθυνου πολιτικής καμπάνιας του Ποταμιού, Γ. Γιατρωμανωλάκη, υπότροφου του ιδρύματος Σωκράτη Κόκκαλη, έγινε στη Lifo, στη στήλη «Η φωνή του Λαού»! Καθόλου τυχαία, λοιπόν, αλλά με σαφή πολιτική και επικοινωνιακή στόχευση, επιλέχθηκε η ονομασία Ποτάμι, αλλά και το πρόσφατο, ιδιαίτερα εύστοχο σλόγκαν «Πολιτική για όλους». Το Ποτάμι, που δεν εκφράζει απολύτως τίποτα σε πολιτικό επίπεδο, σε συμβολικό εκφράζει τη μούντζα των αγανακτισμένων της ακροδεξιάς, αντιπολιτικής και εντέλει αντιδημοκρατικής πάνω πλατείας στη Βουλή, αντεστραμμένη: Έρχεται να συμπαρασύρει πολιτικά μέσα από μια τυφλή γενίκευση αυτό που μέχρι πρότινος οι πολίτες απλώς μούντζωναν: Το πολιτικό σύστημα και τους εκπροσώπους του χωρίς διακρίσεις. Τυχαία δεν είναι ούτε η συγκεχυμένη τοποθέτηση ως προς τον άξονα αριστεράδεξιά. Ένας προσεκτικός παρατηρητής αντιλαμβάνεται ήδη το κλείσιμο του δεξιού ματιού – βλ. επιχείρηση αποπολιτικοποίησης του αποτελέσματος των ευρωεκλογών, αλλά και αναφορά του Στ. Θεοδωράκη σε ενδεχόμενη συνεργασία με τη ΝΔ. Εύκολα κατανοητός γίνεται και ο λόγος της δημοσίευσης των πολιτικών θέσεων μέσω βίντεο, με έμφαση στον ασαφή προφορικό λόγο. Το μέσο είναι το

28 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

Πολιτική του γλυκού νερού Στο πλαίσιο του πρώτου εντόπιου, καθαρά μιντιακού πολιτικού μορφώματος ονόματι Ποτάμι, η ηγετική του ομάδα κάνει τις πρώτες εμφανίσεις της και τα στελέχη του μηχανισμού του παίρνουν θέσεις μάχης ενόψει ευρωεκλογών.

μήνυμα, όπως πρεσβεύει το αμερικανικό πολιτικό μάρκετινγκ. Διαμέσου της κυριαρχίας της εικόνας και του λόγουσυνθήματος επιδιώκεται εντέχνως ο αποπροσανατολισμός του αποδέκτη. Οι πολιτικές θέσεις ανακοινώνονται βιντεοσκοπημένες, με τη μορφή ερωτήσεων-απαντήσεων και τηλεγραφικά: Ένα πολιτικό, εύπεπτο μήνυμα fast food. Όχι καφενειακή πολιτική πλέον, αλλά σύγχρονη, internet-café πολιτική. Μέσω της υποτιθέμενης ιδεολογικής ασάφειας και του δήθεν συγκερασμού διαφορετικών τάσεων, τα στελέχη του καπηλεύονται τόσο το πραγματικό αίτημα που υπάρχει στην ελληνική κοινωνία για άνοιγμα της πολιτικής αγοράς όσο και τον ισχυρό αντιπολιτικό και

αντικομματικό ρεύμα που κυριαρχεί στην ελληνική κοινωνία. Οι πηγές του αντιπολιτικού ρεύματος εντοπίζονται στη δεκαετία του ’90 με την επικράτηση του νεοφιλελευθερισμού, το ρεύμα αυτό γιγαντώθηκε, ωστόσο, όταν οι πολιτικές ηγεσίες του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ και συνολικά οι ευρωπαϊκές ηγεσίες οδήγησαν την ίδια την πολιτική σε συντριβή από τις αγορές. Στο πλαίσιο αυτό, μετά την πρώτη, πολιτικά πλήρως αποτυχημένη, αλλά επικοινωνιακά πλήρως επιτυχημένη, παρουσίαση από τον Σταύρο Θεοδωράκη –καθότι η αρνητική δημοσιότητα είναι εντέλει δημοσιότητα (bad publicity is actually publicity)–, ξεδιπλώνεται η επικοινωνιακή στρατηγική του δήθεν πηγαίου, του δήθεν εκπορευόμενου


από τους απλούς πολίτες και του δήθεν εναλλακτικού. Χρήση μεθόδων όπως το «γίνε εθελοντής» και το crowd funding, η υποτιθέμενη δηλ. ενίσχυση του κόμματος από χρηματικές προσφορές των πολιτών, στοχεύει στη δημιουργία της αίσθησης ενεργούς συμμετοχής, ενώ θα ρέει άφθονη η χρηματοδότηση από μη δημόσια ελέγξιμες πηγές του Ποταμιού. Άλλωστε, ο Στ. Θεοδωράκης, ως μέτοχος του site protagon.gr, έχει προφανώς εισοδήματα από τις τράπεζες και όλους τους ιδιωτικούς ως επί το πλείστον οργανισμούς, που διαφημίζονται στο εν λόγω site. Τίποτα δεν είναι, βεβαίως, αυθόρμητο. Το Ποτάμι είναι ένα εξαιρετικά μελετημένο project και όχι κόμμα, και θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να αντιμετωπιστεί επαρκώς και εν τη γενέσει του, όχι μόνο πολιτικά αλλά και με όρους επικοινωνίας, δεδομένου ότι η τελευταία ήταν πάντοτε κατεξοχήν και επί της ουσίας άσκηση πολιτικής, καθώς διαμορφώνει απόψεις και πραγματικότητες, δημιουργεί κλίμα. Πόσο μάλλον σε μια εποχή όπως η σημερινή, που τα κόμματα βρίσκονται δικαιολογημένα σε καθεστώς πλήρους ανυποληψίας και παρακμής. Το Ποτάμι αποτελεί σχεδιασμένη παρέμβαση επιχειρηματιών, καναλαρχών, δημοσιογράφων και ομάδας πολιτικών παραγόντων ως εναλλακτική λύση στην αποτυχία του εγχειρήματος Κ. Σημί��η-Β. Βενιζέλου με την κίνηση των 58, που ρίχτηκε στην κεντρική πολιτική σκηνή και στον δημόσιο βίο προκειμένου να επιχειρήσει την εδραίωση του νεοφιλελεύθερου μονόδρομου ως μόνη επιλογή για την ελληνική κοινωνία, με το περιτύ- Βασική επιδίωξη των δημιουργών του λιγμα μιας δήθεν λαϊκής, νεολαιίστικης είναι να ανακοπεί η δυναμική του πραγεπικοινωνίας. Το Ποτάμι και τα στελέχη ματικού ποταμιού που έχει αναπτυχθεί του είναι στην πραγματικότητα οι light στο ευρύτερο εντόπιο προοδευτικό πεδίο απολογητές της νεοφιλελεύθερης βαρβα- απέναντι στη νεοφιλελεύθερη πολιρότητας που βίωσε και βιώνει η ελληνική τική των μνημονίων, πολιτική που έχει κοινωνία, και ο Στ. Θεοδωράκης ο σύγ- οδηγήσει στον φαύλο κύκλο της μονόχρονος εμποράκος της νέας πολιτικής πλευρης λιτότητας, της ύφεσης και των απάτης και των ψεύτικων ελπίδων. εκατομμυρίων ανέργων, διαλύοντας Το Ποτάμι έρχεται για να μετασχημα- ζωτικές οικονομικές και κοινωνικές τίσει τα πάντα σε επίπεδο πολιτικής δομές εν ονόματι της αντιμετώπισης του επικοινωνίας, για να μην αλλάξει εντέλει δημόσιου χρέους και των δημοσιονομιτίποτα σε επίπεδο εφαρμοσμένης πολιτι- κών ελλειμμάτων. κής. Έρχεται να αλλάξει το υφιστάμενο Στόχος στην παρούσα φάση είναι μια πολιτικό σκηνικό, αλλά όχι το σύστημα νέα υφαρπαγή της λαϊκής ψήφου, ένα διαπλοκής που το συντηρεί και του εμπόριο ψεύτικων ελπίδων ως υποκατάοποίου αποτελεί προϊόν. Με το Ποτάμι στατο του φόβου, έτσι ώστε η πολιτική το σύστημα διαπλοκής αποκτά επίσημο του νεοφιλελεύθερου μονόδρομου να κομματικό βραχίονα και αναβαθμίζει τον μην απονομιμοποιηθεί μέσω ενός ξεκάρόλο του ως κυρίαρχου πολιτικού παίχτη. θαρου εκλογικού αποτελέσματος, αλλά

Το Ποτάμι αποτελεί σχεδιασμένη παρέμβαση ως εναλλακτική λύση στην αποτυχία του εγχειρήματος Κ. Σημίτη-Β. Βενιζέλου με την κίνηση των 58

να παρουσιαστεί σε μια πιο light, διανοουμενίστικη και τελευταίας τεχνολογίας πολιτική συσκευασία. Η κατάσταση εκτάκτου ανάγκης που επιβλήθηκε από τις πολιτικές ηγεσίες του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ συνιστά μια εν δυνάμει και υπό διαμόρφωση κανονικότητα που επιδιώκουν να ριζώσει και να οδηγήσει την ελληνική κοινωνία σε μια νέα πολιτειακή και οικονομική συγκυρία, όπου θα συνεχίζεται η στρατηγική της λιτότητας, ενώ παράλληλα θα προβαίνουν σε κατ’ επίφασην προοδευτικές διορθωτικές πολιτικές, απόλυτα όμως ενσωματωμένες στα συμφέροντά τους, αποκαλώντας τεχνηέντως το συνολικό εγχείρημα «μετά-μνημονιακή εποχή». Όλοι οι προοδευτικοί πολίτες και η συντριπτική πλειοψηφία της χειμαζόμενης ελληνικής κοινωνίας έχουμε κοινό χρέος να οδηγήσουμε σε πολιτική ήττα τη νεοφιλελεύθερη πολιτική με την ψήφο μας και στην αντιπολίτευση τις πολιτικές δυνάμεις που την ψήφισαν, την στήριξαν, την εφάρμοσαν και συνεχίζουν να το κάνουν. Η προοδευτική έξοδος από την κρίση δεν θα προκύψει ως ώριμο φρούτο. Μόνη λύση, η δημοκρατική συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων. *Ψυχολόγος-πολιτική επιστήμονας με ειδίκευση στην πολιτική επικοινωνία, μέλος πολιτικού συμβουλίου και υποψήφια ευρωβουλευτής Σοσιαλιστικού Κόμματος.

HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 29


Σταύρος Θεοδωράκης

«Τρικυμία» σε φουσκωμένο

ποταμι Από τον Θεοδωρή Παναγιωτίδη

Τρικυμία σε «φουσκωμένο» δημοσκοπικά ποτάμι. Πρόκειται για μία πολιτική πρόταση στην οποία επικρατεί αέρας όχι αλλαγής, αλλά από τον άλλον, τον κοπανιστό! Και ποιου πρόσφατου πολιτικού ανδρός τα χαρακτηριστικά αυτά μετουσιώνονται σε πολιτική πρόταση του περίπου, ίσως να σκεφτούμε εθνική πρόταση και ολίγη από γιουβέτσι; Ο Σταύρος Θεοδωράκης έχει αποφύγει τις σαφείς απαντήσεις σε πολιτικά ερωτήματα που του τέθηκαν και αρκείται να επιβεβαιώνει την αφοπλιστική του πρόθεση, το Ποτάμι «να παίξει ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις».Θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι ο μετρ των γενικόλογων απαντήσεων σε εξειδικευμένες ερωτήσεις. Ακόμα και όταν απαντά συγκεκριμένα, η απάντησή του καταρρίπτεται από την πραγματικότητα. Ο κ. Θεοδωράκης ως δημοσιογράφος μάς ταξίδευε σε όμορφα και περίτεχνα σκηνοθετημένες εικόνες, επενδυμένες με όμορφες λάτιν μελωδίες, αλλά ουσιαστικά ποτέ δεν αντιπαρατέθηκε μέσα από τις εκπομπές του με το σύστημα, απλώς το προσπέρασε με μια ορθοπεταλιά στη βέσπα… Κάπως έτσι και σήμερα, ως πολιτικός πλέον, δημιουργεί εικόνες όμορφα σκηνοθετημένες, αλλά από αντιπαράθεση με το σύστημα …τίποτα. 30 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014


Η θέση για τα μνημόνια 04/03/2014 Παρουσίαση θέσεων του κόμματος του

Στο ερώτημα αν είναι με το μνημόνιο ή όχι, ο Σταύρος Θεοδωράκης είπε: «Υπάρχουν πολύ σοβαρότερα ερωτήματα από αυτό. Το μνημόνιο τελειώνει τον Μάιο. Άρα ανήκει στο παρελθόν. Το μεγάλο ζήτημα αυτή τη στιγμή της χώρας δεν είναι να συζητά για τις μεγάλες αποφάσεις του παρελθόντος. Η μεγάλη ανάγκη είναι αν θέλουμε ένα εθνικό σχέδιο για να βγούμε από την κρίση. Και όταν λέμε εθνικό σχέδιο, υπάρχει μια μικρή διαφορά. Τα εθνικά σχέδια δεν είναι κομματικά κιτάπια. Θα δημιουργηθεί από την κοινωνία, από τους ανθρώπους που έχουν ζήσει το αδιέξοδο. Και θα υπάρξει ένα εθνικό σχέδιο που θα αντικαταστήσει τα μνημόνια. Όλα αυτά που έχουν δημιουργήσει μια ανασφάλεια για το μέλλον».

Οι θέσεις για το ζήτημα του χρέους 09/04.2014 Συνέντευξη στην Σοφία Παπαϊωάννου στον Alpha

«Το χρέος δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί, και όταν η ευρωπαϊκή κοινωνία πειστεί, θα ζητήσουμε να λυθεί το πρόβλημα του χρέους».

Οι «θέσεις» για αλλαγή στον τρόπο εκλογής των βουλευτών

11/03/2014 Διαδικτυακή παρουσίαση των θέσεων του

«Η χώρα να χωριστεί σε πολλές μονοεδρικές περιφέρειες και οι πολίτες να μπορούν να ψηφίζουν το κόμμα τους, αλλά και τον τοπικό υποψήφιο, ανεξαρτήτως κόμματος που θεωρούν ότι τους αντιπροσωπεύει».

Οι θέσεις για την ανεργία

09/04.2014 Συνέντευξη στην Σοφία Παπαϊωάννου στον Alpha

«Δεν υπάρχει άλλη λύση για την ανεργία από δουλειές που θα δημιουργήσει ο ιδιωτικός τομέας. Θέλουμε επενδύσεις και ανάπτυξη».

Οι θέσεις για το ευρωκοινοβούλιο

11/03/2014 Διαδικτυακή παρουσίαση των θέσεών του

«Δεν έχουμε στόχο να κουρνιάσουμε στην πρώτη βολική γωνιά που θα βρούμε μ π α ί ν ο ν τ α ς σ τ η ν Ε υ ρ ω κ ο ι ν ο β ο ύ λ ι ο. Μας ενδιαφέρει η ανθρωπογεωγραφία τ ω ν ο μ ά δ ω ν π ο υ θ α σ χ η μ ατ ι σ τ ο ύ ν. Εν ολίγοις, το Ποτάμι θα συμμαχήσει με αυτούς που θέλουν μια δυναμικότερη και αποφασιστικότερη Ευρωπαϊκή Ένωση πιο κοντά στους πολίτες της».

Οι θέσεις για τις γερμανικές αποζημιώσεις

11/03/2014 Διαδικτυακή παρουσίαση των θέσεών του

«Για κάποιους λαϊκιστές η Ελλάδα μπορεί να συνεχίσει να ζει μόνο με τα λεφτά που της χρωστάνε. Τα κόμματα έχουν μπει σε ένα παιχνίδι πλειοδοσίας ως προς τα χρήματα που διατείνονται πως θα διεκδικήσουν. Είναι σημαντικό οι προσπάθειες της Ελλάδας να επικεντρωθούν στη διεκδίκηση συγκεκριμένων και πιο απτών πραγμάτων μέσω της δικαιοσύνης»

Οι θέσεις για το ποιοι μας έφεραν εδώ

31/03/2014 Ομιλία στην Πάτρα

Ενδεικτική είναι η ομιλία του στην Πάτρα, στην οποία μεταξύ πολλών άλλων διερωτήθηκε μετά από σχετική ερώτηση πολίτη: «Ποιοι μας έφεραν εδώ», και απάντησε: «Να πω τα πράγματα με το όνομά τους. Τα πράγματα έχουν μία άλλη οπτική. Το πρόβλημα δεν είναι το να δείξω έναν. Γιατί το να δείξω έναν μεταφέρει την κουβέντα στον έναν. Τι πιστεύω εγώ, γιατί φτάσαμε

Η λύση είναι η νηφαλιότητα…

09/04.2014 Συνέντευξη στην Σοφία Παπαϊωάννου στον Alpha

λίγα λόγια του αέρα, εμείς μπορεί να εξαφανιστούμε στις ευρωεκλογές –δεν ξέρουμε πόσο θα πάρουμε–, αλλά αν δεν εξαφανιστούμε και ο κόσμος πει μείνετε εδώ, είστε τρίτη δύναμη, όπως δείχνουν τώρα όλες οι δημοσκοπήσεις, τότε εμείς θα πούμε, προσέξτε, αυτή είναι η πρότασή μας».

Η σχέση με την Αριστερά

09/04.2014 Συνέντευξη στην Σοφία Παπαϊωάννου στον Alpha

«Δεν υπάρχει παρθενογένεση. Το νέο είναι μία σύνθεση. Παίρνουμε από παντού απόψεις, αλλά έχουμε τη δυνατότητα των συνθέσεων».

Η σχέση με το ΠΑΣΟΚ

29/04/2014 Web TV του ΑΠΕ - ΜΠΕ

«Το Ποτάμι πασοκογενές;» ενίσταται ερωτηθείς, σημειώνοντας: «Εμείς δεν έχουμε κανένα στέλεχος του ΠΑΣΟΚ. Ο ΣΥΡΙΖΑ ένα στα δύο στελέχη του είναι από το ΠΑΣΟΚ. Δηλαδή, δεν νομίζω ότι μπορεί κάποιος σοβαρά να υποστηρίξει ότι εμείς είμαστε η μετάλλαξη του ΠΑΣΟΚ. Αυτό που είμαστε εμείς είναι ότι εκφράζουμε, νομίζω, μία απαίτηση της κοινωνίας για την εμπλοκή στην πολιτική νέων ανθρώπων. Αυτό είναι το ξεκάθαρο σημάδι».

«Σε ό,τι αφορά τώρα τις απόψεις μου, εγώ, κι αυτό μπορώ να σ' το πω με σιγουριά, πάρα πολλά χρόνια στη δημοσιογραφία έχω πολεμήσει δύο πράγματα. Τον λαϊκισμό και τα στρατόπεδα. Δηλαδή είναι εύκολο για έναν δημοσιογράφο να ενταχθεί σε ένα στρατόπεδο. Να γίνει αιχμηρός όπως λες, προβάλλοντας μια απλοϊκή λύση. Τα πράγματα όμως δεν είναι τόσο απλοϊκά στη ζωή. Οι εκπομπές μου προσπάθησαν να είναι κάτι πιο σύνθετο απ' αυτό. Κάποιοι που έχουν μάθει στα χαρακώματα, που έχουν μάθει σε μια πολεμική, που έχουν μάθει στις πέτρες, στους αφορισμούς, αυτό το κρίνουν ως κάτι συμβιβαστικό. Για μένα, στο να προτείνεις κάποιες λύσεις για τη χώρα δεν υπάρχει άλλος δρόμος πέρα από τη νηφαλιότητα και την εξέταση των πραγμάτων. Αυτό έκανε η εκπομπή μου».

«Προσέξτε αυτή είναι η πρότασή μας»

16/04/2014 συνέντευξη στο MEGA

«Εμείς δεν θέλουμε να γίνουμε δεκανίκι του παλιού πολιτικού συστήματος. Εμείς θέλουμε να κυβερνήσουμε. Τι εννοεί ο ποιητής όταν λέει εμείς θέλουμε να κυβερνήσουμε; Ότι εμείς έχουμε μια συγκεκριμένη πλατφόρμα. Μετά τις ευρωεκλογές θα γίνει πολύ πιο συγκεκριμένη και μετά τις ευρωεκλογές, όταν θα έχουμε καταγραφεί, γιατί τώρα είναι και

HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 31


Σταύρος Θεοδωράκης Του Χριστόφορου Βερναρδάκη*

Πόσο βαθύ είναι

το ΠΟΤΑΜΙ; Γίνεται μεγάλη συζήτηση τον τελευταίο καιρό για το Ποτάμι και την απόπειρα του Στ. Θεοδωράκη να εμφανιστεί με την ιδιότητα του πολιτικού. Στις γραμμές που ακολουθούν θα επιχειρήσουμε να δώσουμε ένα στίγμα αυτής της προσπάθειας, μακριά από ειρωνείες ή συνωμοσιολογικούς αφορισμούς. Σήμερα, μερικές εβδομάδες μετά την επίσημη παρουσίασή του και έχοντας ένα βασικό δείγμα των θέσεών του, του πολιτικού του λόγου και της ανθρωπογεωγραφίας του, μπορούμε να το τοποθετήσουμε καλύτερα στο (ρευστό) και υπό διαμόρφωση ελληνικό κομματικό σύστημα.

Ας ξεκινήσουμε αντίστροφα, από το τι δεν είναι το Ποτάμι. Καταρχάς δεν είναι κόμμα της ακροδεξιάς ή της συντηρητικής δεξιάς. Διαπνέεται από ιδέες κοινωνικού φιλελευθερισμού, κυρίως στο πεδίο των ατομικών δικαιωμάτων, που το διαχωρίζουν από την πολιτική αυτή οικογένεια. Κατόπιν, δεν είναι κόμμα της αριστεράς. Διαχωρίζεται από αυτήν, τόσο στα στοιχεία του πολιτικού του λόγου, ο οποίος αντιπαθεί τον λαό, τις κατώτερες τάξεις, τα πολιτικά και κοινωνικά κεκτημένα, την κοινωνική ισότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη, όσο και στα στοιχεία των προγραμματικών του διακηρύξεων,

32 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

που κινούνται σε ένα πλαίσιο απολίτικου νεοφιλελευθερισμού. Επομένως, πράγματι το Ποτάμι κινείται σε έναν ενδιάμεσο πολιτικό χώρο. Η προγραμματική του τοποθέτηση, καθώς και η μορφή της επιχειρηματολογίας που αναπτύσσει, το φέρνουν πολύ κοντά σ’ αυτό που ο Κώστας Καραμανλής (διά του Γιάννη Λούλη) ονόμαζε στη δεκαετία του 2000 «μεσαίο χώρο». Ο μεσαίος χώρος δεν υπήρξε μια θετική πολιτική τοποθέτηση στον θεμελιώδη άξονα των κομματικών συστημάτων αριστεράδεξιά. Δεν ήταν δηλαδή συνώνυμο του παλαιού κέντρου. Ο μεσαίος χώρος ήταν περισσότερο μια ιδεολογικοπολιτισμική τοποθέτηση που επιχειρούσε, πάντα στο πλαίσιο της κυρίαρχης ιδεολογίας και

των κυρίαρχων πολιτικών της αγοράς, να ενσωματώσει αυτονόητα ή κοινώς αποδεκτά αιτήματα, π.χ. από τη δεξιά το αίτημα της ασφάλειας, από την κεντροαριστερά το αίτημα της ισόρροπης ανάπτυξης, ακόμα και από την παραδοσιακή αριστερά το αίτημα ενός μίνιμουμ κρατικού ρυθμιστικού παρεμβατισμού. Ταυτόχρονα, επιχειρούσε και μια συμβολική επαν-οικειοποίηση ενός χώρου που το παλαιό αριστερό ΠΑΣΟΚ είχε αποκόψει από τη δεξιά, ακόμα και την πλέον φιλελεύθερη. Αυτός ο μεσαίος χώρος αποδιαρθρώθηκε μετά τα μνημόνια – ως ιδεολογία, ως πρόγραμμα, ως πολιτικό προσωπικό. Στο κομματικό σύστημα, η ΝΔ κινήθηκε επί Σαμαρά στη γραμμή της απόλυτης συγχώνευσης νεοφιλελευθερισμού και πολιτικού αυταρχισμού, το ΠΑΣΟΚ και η ΔΗΜΑΡ εξατμίστηκαν υποβάλλοντας τα σέβη τους στην πιο ακραία καπιταλιστική αναδιάρθρωση των σχέσεων εξουσίας που συνέβη στην Ευρώπη μεταπολεμικά, τα καθαρώς νεοφιλελεύθερα μορφώματα παρέμειναν περιθωριακά, με την οικονομικοκοινωνική κυρίως ατζέντα τους να λεηλατείται από τη μνημονιακή κυβέρνηση. Ωστόσο, ο μεσαίος χώρος δεν έπαψε να υπάρχει κοινωνικά και εκλογικά. Συρρικνωμένος βέβαια, αφού η ταξική πόλωση που διαπερνά την ελληνική


κοινωνία σήμερα καθιστά πολύ δύσκολη την επιβίωση και συγκρότηση μεσαίων ή ουδέτερων σχηματισμών. Τα μεσοαστικά εξασφαλισμένα κοινωνικά στρώματα, που αποτελούν τον βασικό πυλώνα της κοινωνικής του σύνθεσης, έχουν υποστεί και αυτά βαριές απώλειες από την ταξική αναδιάρθρωση του πλούτου, της εξουσίας και των μηχανισμών επιρροής των πολιτικών αποφάσεων. Αυτός ο συρρικνωμένος κοινωνικόςεκλογικός χώρος έχει πράγματι ένα κενό πολιτικής εκπροσώπησης. Τα παλιά κόμματα της κεντροαριστεράς, δηλαδή το ΠΑΣΟΚ και η ΔΗΜΑΡ, δεν τον εκπροσωπούν, αφού είναι ταυτισμένα, ιδίως το ΠΑΣΟΚ, με την ίδια την οικονομική και πολιτική κρίση. Τα μικρά κόμματα του νεοφιλελευθερισμού είναι ακραία δογματικά μορφώματα, που δεν σέβονται ένα βασικό συστατικό του μεσαίου χώρου: Τη μετριοπάθεια. Όλα μαζί, επιπλέον, αποτελούνται από ένα φθαρμένο και ξεπερασμένο πολιτικό προσωπικό, γερασμένο ηλικιακά, διαπλεκόμενο και εξαρτημένο από κάθε λογής συμφέροντα, πολιτικάντικο, αρχαϊκό στην κοινωνική του αντίληψη. Επομένως, αρχικά τουλάχιστον το Ποτάμι έχει μια λογική βάση εκκίνησης: Μεσοαστικά και αποκαταστημένα οικονομικώς κοινωνικά στρώματα, νεοφιλελεύθερης οικονομικής αντίληψης

Αν οι εκλογές ήταν εθνικές και όχι ευρωεκλογές, θα προεξοφλούσε κανείς, με βάση τη σημερινή του δομή και ανθρωπογεωγραφία, πολύ μικρά ποσοστά, όχι μεγαλύτερα του 2%-2,5%

ότι το Ποτάμι επενεργεί καταλυτικά στη μείωση των ποσοστών του ΠΑΣΟΚ και της ΔΗΜΑΡ, απαξιώνοντας περαιτέρω την εκλογική τους επιρροή, επομένως και τη χρησιμότητά τους στο σύστημα διακυβέρνησης. Επομένως καθίσταται επικίνδυνο για τους βασικούς συνέταιρους της σημερινής εξουσίας. Αντί να δίνει λύση στο πρόβλημα του συστήματος, αντίθετα διασπά τις δυνάμεις του. Η δεύτερη αντίφαση είναι η εγγενής μεταπολιτική αντίληψη που διαπερνά το κόμμα αυτό. Κόμμα μιντιακού βάρους, που στηρίζεται στη δημοσιότητα και τη διαφήμιση και μόνο, και όχι στην προγραμματική ολοκλήρωση των σχέσεων αντιπροσώπευσης που επιδιώκει να αρθρώσει. Με άλλα λόγια, δεν είναι κόμμα (τουλάχιστον μέχρι σήμερα) με την επιστημονική έννοια του όρου. Επομένως, δεν μπορεί να συγκροτήσει κοινωνικές-εκλογικές συμμαχίες, όρος απαραίτητος για κάθε κόμμα που διεκδικεί ρόλους. Συναθροίζοντας τα παραπάνω, αντιλαμβάνεται κανείς ότι η προσπάθεια αυτή θα μείνει ημιτελής. Το ποσοστό του στις ευρωεκλογές, όσο δύσκολο και πολύ ριψοκίνδυνο να το εκτιμήσει κανείς κι αν είναι, δεν θα είναι ποσοστό έκπληξη. Δεν θα ανατρέψει δεδομένα. Αν οι εκλογές ήταν εθνικές και όχι ευρωεκλογές, θα προεξοφλούσε κανείς, με βάση τη σημερινή του δομή και ανθρωπογεωγραφία, πολύ μικρά ποσοστά, όχι μεγαλύτερα του 2%-2,5%. Οι ευρωεκλογές, δηλαδή εκλογές β' τάξεως σημαντικότητας, με πολύ χαλαρή ψήφο πολλές φορές, ταυτόχρονα με την κατάρρευση ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ, πιθανόν να δώσουν ένα μεγαλύτερο και περισσότερο αξιοσημείωτο ποσοστό.

και φιλελεύθερης κοινωνικά ατζέντας. Η συγχώνευση αυτή είναι σχετικά πρωτότυπη στη σημερινή πολιτική γεωγραφία και ανταποκρίνεται θεωρητικά σε μια αξιόλογη κοινωνική-εκλογική βάση. Δεν μπορεί επίσης να αγνοηθεί και η σκοπιμότητα του εγχειρήματος αυτού ως προς το να αποκόψει τη διεύρυνση της αριστεράς σε ακροατήρια ξένα ιστορικά προς αυτήν, που λόγω της κρίσης θα δοκίμαζαν πιθανώς μια τέτοια επιλογή. Από το σημείο αυτό όμως και μετά αρχίζουν οι αδυσώπητες αντιφάσεις, που προκαλούνται πάντοτε σε ένα σύστημα αλληλοσυσχετίσεων και αλληλεπιδράσεων, όπως είναι τα κομματικά *Επίκουρος καθηγητής συστήματα και οι σχέσεις πολιτικής αντι- Πολιτικής Επιστήμης ΑΠΘ. προσώπευσης. Η πρώτη αντίφαση είναι

HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 33


Masqué. Doc Του Θανάση Καρτερού

Ιός Πλεύρης

Είναι λίγοι οι άνθρωποι που, αν τους ρωτήσεις ποιος είναι ο Θανάσης Πλεύρης, δεν θα σου απαντήσουν χωρίς δεύτερη σκέψη: Ο γιος του Πλεύρη. Του Πλεύρη – έτσι σκέτο. Διότι Πλεύρης δεν είναι όνομα, επώνυμο, στοιχείο της ταυτότητας κάποιου προσώπου.

34 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

Π

λεύρης είναι ταυτότητα ιδεολογική, πολιτική ή, αν θέλετε, φασιστική, ακροδεξιά, αντισημιτική, ξενοφοβική, ρατσιστική και φυσικά ούλτρα ελληνική. Μαύρη, φαιά και γαλανόλευκη – για κάποιους αυτά τα χρώματα ταιριάζουν. Είναι όμως λίγο άδικο αυτό, γιατί ο Θανάσης έχει τη δική του διαδρομή και έχει ήδη γράψει το δικό του βιογραφικό. Που μπορεί να μην έχει φτάσει ακόμα σε μέγεθος και ποιότητα το βιογραφικό του μπαμπά του, αλλά δεν είναι και ασήμαντο. Και ξενοφοβικές θέσεις εκφράζει, και θανάτους λαθραίων προς γνώση και συμμόρφωση ζητάει, και τη συμβολή του στην ιστορία του Ολοκαυτώματος πρόλαβε να έχει, και βουλευτής του ΛΑΟΣ να εκλεγεί, και φίλος του Άδωνη να γίνει, και σύμβουλός του στο υπουργείο Υγείας να διοριστεί. Για έναν ακροδεξιό δεύτερης γενιάς δεν είναι και λίγα όλα αυτά. Και παρά το γεγονός ότι ο Θανάσης είναι, όπως και να το κάνουμε, πιο προσεκτικός στα ιδεολογικά του και πιο πρακτικός στα πολιτικά του από τον μπαμπά, δεν μπορείς να πεις ότι δεν έχει τιμήσει το καλό όνομα της οικογένειας. Κι αν εκλέχτηκε βουλευτής χάρη στο επώνυμό του –δεν είναι και ντροπή, τόσοι και τόσοι υπάρχουν σαν κι αυτόν–, τώρα είναι βέβαιο ότι μπορεί να σταδιοδρομεί στην πολιτική με το κοφτερό σπαθί του. Και όχι μόνο με το επώνυμο, αλλά και με το όνομά του: Θανάσης Πλεύρης. Τη διαπίστωση αυτή προσυπέγραψε πανηγυρικά πριν λίγες μέρες το Μαξίμου, που όρισε τον εν λόγω Πλεύρη στο ψηφοδέλτιο της παράταξης στον δήμο Αθήνας. Ο Πλεύρης στο πλευρό του Άρη! Μια κίνηση που πιστοποιεί ότι η Νέα Δημοκρατία δεν λέει όχι σε έναν επώνυμο –πολύ επώνυμο όμως– ακροδεξιό.

Κι ας θεωρεί το Άουσβιτς στρατόπεδο στο οποίο οι άνθρωποι μάθαιναν πως η εργασία απελευθερώνει. Πράγμα που δεν άρεσε και δεν αρέσει όμως στους απανταχού εβραίους και στις οργανώσεις τους, με αποτέλεσμα το κόμμα που κυβερνά την Ελλάδα να εμφανίζεται διεθνώς ως αντισημιτικό και ξενοφοβικό. Ε και; Ας λένε ό,τι θέλουν οι απόγονοι των θυμάτων του ναζισμού. Ο Πλεύρης, και ως υιός και ως αυτόνομο μέγεθος, έχει τη θέση του στη ΝΔ. Πρώτον, γιατί δηλαδή ο Άδωνις, ο Βορίδης, ο Μπαλτάκος και τόσοι άλλοι και όχι ο Θανάσης; Και δεύτερον, ποιος θα πλευροκοπήσει τους ναζί αν όχι ο Πλεύρης, που έχει συμπάθειες στους συμπαθούντες τους ναζί; Απλή φυσική είναι – δεν χρειάζεται και πολιτική σοφία. Αν διαβάσει κανείς για τα συγκοινωνούντα δοχεία, θα καταλάβει πώς σκέφτονται τα ακροδεξιά μυαλά. Μπορεί βέβαια ο υιός να αποδειχτεί ιός που θα προσβάλλει και θα διώξει κάποιους κεντροδεξιούς και κεντροκεντρώους, οι οποίοι ακούνε Πλεύρης και μαυρίζουν. Προσέξτε όμως: Η ΝΔ του Σαμαρά κερδίζει τον Πλεύρη junior αυτοπροσώπως. Στο κάτω-κάτω, ο άντρας κάνει τη γενιά κι όχι η γενιά τον άντρα, έτσι δεν είναι; Αν και δεν λείπουν εκείνοι που επιμένουν ότι με τον Πλεύρη (και τους άλλους της συνομοταξίας) ισχύει για τον Σαμαρά το άλλο: Είδε τη γενιά του κι αναγάλλιασε η καρδιά του....


Ο μέτοχος μειοψηφίας όπως και ο μικρομέτοχος έχουν σημαντικά δικαιώματα σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Αν είστε μέτοχος μειοψηφίας και πιστεύετε ότι η διοίκηση της εταιρείας: • καταπατά τα δικαιώματά σας.

ΤΗΛΕΦΩΝΗΣΤΕ ΜΑΣ

• απολαμβάνει ασυλία από τις Αρχές και από τα media. ΤΗΛΕΦΩΝΗΣΤΕ ΜΑΣ • λαμβάνει παχυλούς μισθούς, bonus και προνόμια ενώ η εταιρεία πάει από το κακό στο χειρότερο.

ΤΗΛΕΦΩΝΗΣΤΕ ΜΑΣ

Μικρομέτοχος δεν σημαίνει αμέτοχος

Επικοινωνήστε στο: 210 4222072 e-mail: info@cerberusandpartners.gr • www.cerberusandpartners.gr HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 35


Report

Φωτεινή Τομαή

Λογοκλοπή, πλαστογραφία και πολλές καταγγελίες για την εκλεκτή του Σαμαρά Του Μάριου Αραβαντινού

Δικαστικές περιπέτειες, μια εις βάρος της απόφαση αστικού δικαστηρίου για λογοκλοπή, μια μήνυση για απάτη και πλαστογραφία, ακόμη μια αγωγή για συκοφαντική δυσφήμιση και πολλές καταγγελίες προσωπικοτήτων συνθέτουν το παλμαρέ της εκ των 42 εκλεκτών του Αντώνη Σαμαρά και διευθύντριας της υπηρεσίας διπλωματικού αρχείου του υπουργείου Εξωτερικών Φωτεινής Τομαή-Κωνσταντοπούλου, δημιουργώντας σοβαρό ηθικό θέμα, ενόψει της συμμετοχής της στις ευρωεκλογές στο ψηφοδέλτιο της Νέας Δημοκρατίας σε λιγότερο από έναν μήνα.

Η

Φ ω τ ε ι ν ή Το μ α ή υ π ή ρ ξ ε παντρεμένη έως το 2001 με τον πρώην πρόεδρο του Συνασπισμού Νίκο Κωνσταντόπουλο, συνεχίζει όμως να χρησιμοποιεί και το δικό του επίθετο στις δημόσιες εμφανίσεις της. Σε σχετική ερώτηση από το Hot Doc προτίμησε να μην απαντήσει. Στο βιογραφικό της περιλαμβάνει από τη συγγραφή βιβλίων μέχρι τη συμμετοχή της σε διπλωματικές αποστολές και τη διεύθυνση της υπηρεσίας διπλωματικού και ιστορικού αρχείου του υπουργείου Εξωτερικών από το 1996. Η Φωτεινή Τομαή, ωστόσο, κατηγορήθηκε το 2009 από τον σκηνοθέτη Άρη Φωτιάδη και τη δημοσιογράφο και σεναριογράφο σύζυγό του Ελένη Κεφαλοπούλου για λογοκλοπή δικού τους έργου. Σύμφωνα με αγωγή που κατέθεσε τότε το ζεύγος Φωτιάφη-Κεφαλοπούλου,

36 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

η κα Τομαή αντέγραψε δικό τους πρωτότυπο σενάριο σειράς κινουμένων σχεδίων με θέμα 15 αυτοτελείς ιστορίες αρχαίων ελλήνων ολυμπιονικών, το οποίο είχε κατατεθεί γραπτώς στο αρμόδιο τμήμα της ΕΡΤ και σε άλλους φορείς, ενώ το 2003 κατατέθηκε και στο ιστορικό αρχείο του υπουργείου Εξωτερικών, στο οποίο υπηρετούσε ως διευθύντρια η Φωτεινή Τομαή.

Η υπόθεση της λογοκλοπής

Όπως προκύπτει από την αγωγή, το 2008 εκδόθηκε και κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Παπαζήση βιβλίο με τίτλο «Αληθινές ιστορίες 1, 2, 3… 11 Ολυμπιονικών», ως συγγραφέας του οποίου εμφανιζόταν η υποψήφια ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας. Το συγκεκριμένο βιβλίο αποτελεί, σύμφωνα με την αγωγή, σχεδόν αυτολεξεί

αντιγραφή των έντεκα ιστοριών από τις συνολικά 15 που περιείχε το σενάριο που είχαν συγγράψει οι Φωτιάδης και Κεφαλοπούλου έξι χρόνια πριν.Το βιβλίο παρουσιάζει έντεκα ιστορίες, οι οποίες σε πολλά σημεία έχουν την ίδια δομή όσον αφορά τις παρεχόμενες πληροφορίες με εκείνες των Φωτιάδη και Κεφαλοπούλου. Σύμφωνα με την πρωτόδικη δικαστική απόφαση, η οποία εκδόθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2013, «αυτή η ομοιότητα δεν μπορεί να αποδοθεί μόνο στο γεγονός ότι πρόκειται για πραγματικά περιστατικά και πρόσωπα και συνεπώς δεν υπάρχει μεγάλη διακριτή ευχέρεια για μυθοπλασία, αφού όχι μόνο οι αρχαίες πηγές είναι ελλιπείς, αλλά επιπλέον εμφανίζονται στο ίδιο κείμενο στοιχεία που παρουσιάζουν μεγάλη ιδιοτυπία ή και είναι προφανώς καινοφανή και χωρίς έρεισμα σε οποιοδήποτε αρχαίο συγγραφέα». Το Πολυμελές Πρωτοδικείο της Αθήνας, το οποίο εκδίκασε την αγωγή κατά της υποψήφιας ευρωβουλευτή, της επέβαλε να αποζημιώσει τους Άρη Φωτιάδη και Ελένη Κεφαλοπούλου με το ποσό των 20.000 ευρώ συνολικά, αναγνωρίζοντας ότι αυτοί είναι οι δημιουργοί και φορείς των πνευματικών δικαιωμάτων των έντεκα ιστοριών που περιέχονται στο βιβλίο, ενώ υποχρέωσε τις εκδόσεις Παπαζήση να αποσύρουν οριστικά από το εμπόριο τα αντίτυπα του βιβλίου, απόφαση η οποία δεν άλλαξε


Η Φωτεινή Τομαή (πρώτη από δεξιά) κατά την παρουσίαση του ευρωψηφοδελτίου της Νέας Δημοκρατίας, παρουσία του Αντώνη Σαμαρά

ούτε στο Εφετείο που ακολούθησε λίγους μήνες μετά.

Μήνυση για πλαστογραφία και απάτη

Η υποψήφια ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας κατηγορείται επίσης για υπόθεση πλαστογραφίας και απάτης, η οποία ανέκυψε κατά την εκδίκαση της αγωγής αναφορικά με τη λογοκλοπή. Στη σχετική μήνυση, την οποία κατέθεσαν οι Άρης Φωτιάδης και Ελένη Κεφαλοπούλου στις 11 Ιουνίου 2012, αναφέρεται μεταξύ των άλλων ότι «η κα Τομαή, αντικρούοντας την αγωγή μας, ισχυρίστηκε ότι οι επίδικες ιστορίες είναι αποκλειστικά δικές της, γραμμένες μάλιστα από τη δεκαετία του 1980». Προκειμένου η υποψήφια ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας να στηρίξει τον ισχυρισμό της, παρουσίασε, σύμφωνα με τη σχετική μηνυτήρια αναφορά, ένα έντυπο-βιβλίο του ζωγράφου Δημήτρη Ταλαγάνη, επίσης εγκαλούμενου για την υπόθεση, το οποίο εκδόθηκε τον Οκτώβριο του 2000 και στο οποίο συμπεριλαμβάνονται έργα του ζωγράφου με αποσπάσματα κάτω από αυτά των επίδικων ιστοριών. Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από την έγκλιση των Φωτιάδη-Κεφαλοπούλου, η κα Τομαή, σε προσ θήκη-αντί κρουσή της αναφέρει ότι «στο έργο του Δημήτρη Ταλαγάνη, που τυπώθηκε τον Οκτώβριο του 2000, όχι δηλαδή

μόνο πριν τον Μάρτιο του 2003, αλλά και πριν καν κατοχυρώσουν οι αντίδικοι την ‘ιδέα’ τους στη συμβολαιογράφο, τον Δεκέμβριο του 2000, εκτίθενται εννέα από τα έργα του γνωστού ζωγράφου, φιλοτεχνημένα ‘για το βιβλίο της Φωτεινής Κωνσταντοπούλου, Ιστορίες Ολυμπιονικών’. Στις επόμενες σελίδες παρουσιάζονται ένα προς ένα τα έργα αυτά με απόσπασμα από τις επίδικες ιστορίες μου. Συνοδεύονται δε με λεζάντες που χρησιμοποίησε ο δημιουργός τους, με έμπνευσή του από τα δικά μου κείμενα που του είχαν δοθεί ήδη από το 1996. Είναι προφανές ότι οι αντίδικοι δεν γνώριζαν αυτή την έντυπη έκδοση, βεβαίας χρονολογίας κι έτσι έπεσαν οι ίδιοι στην παγίδα που έστησαν». Κατά την ακροαματική διαδικασία, ο Δημήτρης Ταλαγάνης, ο οποίος παρουσιάστηκε στο δικαστήριο ως μάρτυρας της Φωτεινής Τομαή, είπε μεταξύ άλλων, απαντώντας σε σχετική ερώτηση του συνηγόρου, ότι «τα κείμενα που βρίσκονται κάτω από το έργο μου είναι τμήμα του βιβλίου της Φωτεινής Τομαή», ενώ ανέφερε, σύμφωνα με τη μήνυση, ότι το βιβλίο του εκδόθηκε στο πλαίσιο μιας έκθεσης που πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2000 στη Χιλή.

Τι υποστηρίζουν ΦωτιάδηςΚεφαλοπούλου

Το βιβλίο του Δημήτρη Ταλαγάνη ήταν βεβαίως πραγματικό και η παρουσία του

ζωγράφου στην έκθεση στο Σαντιάγκο της Χιλής αδιαμφισβήτητο γεγονός. Πώς όμως προκύπτει η απάτη, σύμφωνα με τη μήνυση των Φωτιάδη και Κεφαλοπούλου; Όπως φαίνεται, βρέθηκε μέσω της εικαστικού Έπης Νικολακοπούλου, η οποία επίσης συμμετείχε στην έκθεση στη Χιλή, και του προέδρου του συλλόγου φίλων Νίκου Καζαντζάκη, Αντώνη Βασιλειάδη, ένα αντίτυπο του βιβλίου υπό τον τίτλο «Έρως-Άθλος-Ήρως», το οποίο ήταν σε γενικές γραμμές ίδιο με εκείνο που προσκόμισε η Φωτεινή Τομαή για να αποδείξει τον ισχυρισμό της, είχε όμως ουσιαστικές διαφορές, στις οποίες βασίζεται η μήνυση για απάτη και πλαστογραφία. Όπως διαβάζουμε στο έγγραφο της μήνυσης, στις περισσότερες σελίδες του βιβλίου που προσκόμισε η κα Τομαή τα πραγματικά κείμενα έχουν αντικατασταθεί με άλλα, τα οποία αποδεικνύουν τον ισχυρισμό της. Ενδεικτικά, στη σελίδα 43 του επίμαχου βιβλίου, ενώ στο γνήσιο βιβλίο υπάρχει έργο του Δημήτρη Ταλαγάνη χωρίς κείμενο κάτω από αυτό, σ’ εκείνο που εμφάνισε η εκλεκτή του Αντώνη Σαμαρά στο δικαστήριο φαίνεται το ίδιο έργο με λεζάντα σε τρεις γλώσσες. Ακριβώς το ίδιο συμβαίνει στις περισσότερες σελίδες, όπου πίνακες του Δημήτρη Ταλαγάνη εμφανίζονται με λεζάντες σε τρεις γλώσσες, ενώ στην πρωτότυπη έκδοση του βιβλίου αυτές δεν υπήρχαν. Για τη μήνυση των Φωτιάδη-Κεφαλοπούλου, HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 37


Report

Σε σοβαρές καταγγελίες κατά της Φωτεινής Τομαή είχαν προχωρήσει και 40 προσωπικότητες, ιστορικοί, γιατροί, φιλόλογοι και δημοσιογράφοι η οποία αφορά πλαστογραφία, απάτη και απάτη στο δικαστήριο, δεν έχει οριστεί ακόμη δικάσιμος, ούτε έχουν κληθεί να καταθέσουν οι μηνυόμενοι Φωτεινή Τομαή και Δημήτρης Ταλαγάνης.

Αγωγή και για συκοφαντική δυσφήμιση

Σε βάρος της κας Τομαή εκκρεμεί και αγωγή του ιστορικού τέχνης και συλλέκτη Γιώργου Πηλιχού για συκοφαντική δυσφήμιση. Σύμφωνα με όσα ο ίδιος είπε στο Hot Doc, «όταν έγινε η αγωγή κατά της Φωτεινής Τομαή για λογοκλοπή από την Άρη Φωτιάδη και την Ελένη Κεφαλοπούλου, εκ��ίνη με ενέπλεξε στην υπόθεση, λέγοντας ότι εκμεταλλεύτηκα τη φιλία της και ενώ ήταν έγκυος της απέσπασα τα επίδικα κείμενα, τα οποία έδωσα στους αντιδίκους της». Ο κ. Πηλιχός διευκρινίζει ότι την εποχή για την οποία μιλάει η Φωτεινή Τομαή ο ίδιος βρισκόταν στο Λονδίνο, ενώ γνώρισε την τότε σύζυγο του πρώην προέδρου του Συνασπισμού Νίκου Κωνσταντόπουλου, με τον οποίο πράγματι διατηρούσε

38 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

φιλικές σχέσεις, την εποχή που η κόρη της ήταν ήδη δυόμισι ετών. «Παρότι με κατηγορεί γι’ αυτή την υπόθεση, δεν κατέθεσε εναντίον μου ούτε αγωγή ούτε μήνυση» καταλήγει ο γνωστός ιστορικός τέχνης.

Σοβαρές καταγγελίες προσωπικοτήτων

Οι δικαστικές περιπέτειες της υποψήφιας ευρωβουλευτή αποτελούν τη μια πτυχή της περιπετειώδους ζωής της. Τη δεύτερη, η οποία επίσης παρουσιάζει ενδιαφέρον, συνθέτουν οι σοβαρές καταγγελίες στις οποίες έχουν προχωρήσει σημαντικές προσωπικότητες, με αφορμή τόσο τις δραστηριότητές της ως διευθύντριας της υπηρεσίας διπλωματικού και ιστορικού αρχείου του υπουργείου Εξωτερικών όσο και το αμφιλεγόμενο κατά πολλούς συγγραφικό της έργο. Ο έλληνας εβραίος δημοσιογράφος και συγγραφέας Ζαν Κοέν, για παράδειγμα, έγραφε στην προσωπική του ιστοσελίδα στις 11 Μαρτίου 2013, δύο μήνες αφότου ο τότε υπουργός Εξωτερικών Δημήτρης Αβραμόπουλος είχε ορίσει την κα Τομαή ειδική απεσταλμένη για θέματα Ολοκαυτώματος, ότι «η Φωτεινή Τομαή προωθεί την ιστορία του Ολοκαυτώματος των εβραίων της Ελλάδας και ειδικότερα της Θεσσαλονίκης όπως την βολεύει και όπως βολεύει το ελληνικό κράτος. Όχι μόνον αυτό, αλλά και όταν ασχολείται με ελληνό-εβραϊκού ενδιαφέροντος γεγονότα που διαδραματίστηκαν εκτός Ελλάδας, είτε από προχειρότητα είτε από

άγνοια αυτά που προβάλει δεν υπάρχουν παρά μόνον στην φαντασία της». Σε σοβαρές καταγγελίες κατά της Φωτεινής Τομαή είχαν προχωρήσει και 40 προσωπικότητες, ιστορικοί, γιατροί, φιλόλογοι και δημοσιογράφοι, οι οποίοι με επιστολή τους στον Δημήτρη Αβραμόπουλο ζητούσαν η Φωτεινή Τομαή να πάψει να εκπροσωπεί την Ελλάδα σε διεθνείς οργανισμούς, συνέδρια και συναντήσεις, καθώς θέτει σε κίνδυνο το κύρος της χώρας, ενώ σημείωναν μεταξύ άλλων ότι ως διευθύντρια της υπηρεσίας διπλωματικού και ιστορικού αρχείου παρενέβαινε, με αποτέλεσμα να απαιτείται ειδική άδεια και να χάνεται ο πολύτιμος χρόνος των ερευνητών, οι οποίοι ήθελαν να μελετήσουν διπλωματικά έγγραφα του υπουργείου Εξωτερικών. Παράλληλα κατηγορούσαν την κ. Τομαή, η οποία ήταν ειδική συνεργάτης του Βήματος, ότι δημοσίευε αποσπάσματα διπλωματικών εγγράφων, απροσπέλαστων σε άλλους, σε κυριακάτικη εφημερίδα, ενώ έκαναν λόγο για στρεβλώσεις της ιστορίας που διαπράττει κυρίως στα επιστημονικά δημοσιεύματά της, τα οποία συχνά υπογράφει με την ιδιότητα θεσμικού εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών. Μόλις επτά ημέρες μετά την παραπάνω επιστολή, ο Δημήτρης Αβραμόπουλος αποφάσισε την προσωρινή αναστολή της απόφασης ορισμού της κ. Τομαή στη θέση της ειδικής απεσταλμένης για θέματα Ολοκαυτώματος, θέμα για το οποίο η υποψήφια ευρωβουλευτής έχει δηλώσει ότι το ζήτησε η ίδια από τον υπουργό για να τον βγάλει από τη δύσκολη θέση. Σε παρεμφερείς πτυχές της επαγγελματικής διαδρομής της κ. Τομαή είχε αναφερθεί σε άρθρο της στην Αυγή πριν από περίπου έναν χρόνο και η ιστορικός Άννα-Μαρία Δρουμπούκη, η οποία σημείωνε μεταξύ άλλων: «Στην ιστορική κοινότητα είναι γνωστή η ζοφερή κατάσταση στα σημαντικότερα ίσως αρχεία του κράτους, με δική της υπαιτιότητα: ολόκληρες συλλογές κλειστές, προσωπική της αρθρογραφία στο Βήμα βασισμένη σε αδημοσίευτο ή και κλειστό για τους ερευνητές υλικό της υπηρεσίας


Η πρωτόδικη απόφαση που υποχρεώνει την κ. Τομαή να καταβάλλει συνολικά 20.000 ευρώ για λογοκλοπή και απόσπασμα της μήνυσης των Φωτιάδη - Κεφαλοπούλου για πλαστογραφία και απάτη.

της, παροιμιώδης αδιαφάνεια στο

Αρχείο όσον αφορά τους όρους πρόσβασης, δυσκολίες στην εξυπηρέτηση

των ερευνητών, που συχνά περιμένουν μήνες για να πάρουν έγκριση μελέτης

του υλικού», ενώ σε άλλο σημείο ανέφερε ότι «η ανεπάρκεια της Φωτεινής

Τομαή έχει αποδειχθεί πολλάκις με τα

‘επιστημονικά’ της συγγράμματα, που

βρίθουν λαθών, ανακριβειών και υπερβολών, εύκολα ανιχνεύσιμων κι απ’ τον

πιο αρχάριο σε θέματα Ολοκαυτώματος» και αναρωτιόταν: «Η προσπάθειά της

να εξωραΐσει τις ελληνοεβραϊκές σχέσεις διαστρεβλώνοντας γεγονότα, […]

η αναπαραγωγή επικίνδυνων ‘πατρι-

ωτικών’ μυθολογιών, από τις οποίες η ιστοριογραφία της δεκαετίας του ’40

απελπισμένα προσπαθεί να απαλλαγεί, δεν συνιστούν στοιχεία που θα έπρεπε

να προβληματίσουν την κυβέρνηση, μετά

και τις τόσες καταγγελίες των ειδικών;

Το ξαναγράψιμο της ιστορίας με όρους

εθνικισμού δεν προκαλεί τεράστια ζημιά

Η απάντηση της Φωτεινής Τομαή στο Hot Doc Η συνήγορος της Φωτεινής Τομαή Κατερίνα Καλύβα ανέφερε στο Hot Doc ότι δεν υφίσταται καταδίκη, αναφορικά με την υπόθεση της λογοκλοπής, αφού πρόκειται για αστική διαφορά και ξεκαθάρισε ότι θα κατατεθεί αίτηση αναίρεσης στον Άρειο Πάγο. Παράλληλα, μιλώντας για τη μήνυση των Φωτιάδη-Κεφαλοπούλου για πλαστογραφία και απάτη, είπε: «Η κ. Τομαή όταν έγινε η δίκη βρισκόταν στις ΗΠΑ, διότι βραβευόταν και μιλούσε στο Κογκρέσο. Άλλωστε δεν χρειαζόταν να είναι παρούσα, αφού επρόκειτο για αστική δίκη» και συμπλήρωσε ότι ο Δημήτρης Ταλαγάνης παρουσίασε το περιβόητο λεύκωμα-κατάλογο, το οποίο δεν έχει αριθμό, αφού δεν είναι βιβλίο, ενώ επισήμανε ότι υπάρχουν χιλιάδες τέτοια λευκώματα από τις εκθέσεις του κ. Ταλαγάνη σε συνολικά 42 χώρες, τα οποία είναι όλα διαφορετικά μεταξύ τους. Παράλληλα σημείωσε ότι για την υπόθεση δεν έχει οριστεί δικάσιμος, ούτε έχει ασκηθεί δίωξη, ενώ υποστήριξε ότι όταν η κ. Τομαή κληθεί να καταθέσει, θα παρουσιάσει τα βιβλία, τις φωτογραφίες και μια βαλίτσα με διαφορετικούς καταλόγους από τις εκθέσεις του Δημήτρη Ταλαγάνη, και η υπόθεση θα λήξει. Σχετικά με την αγωγή του Γιώργου Πηλιχού, η συνήγορος της υποψήφιας ευρωβουλευτή ανέφερε ότι αφορά τον χαρακτηρισμό του από τον τότε δικηγόρο της κ. Τομαή ως αστρολόγου.

στη σοβαρή ιστοριογραφική παραγωγή για το Ολοκαύτωμα;».

HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 39


Θεωρίες συνωμοσίας Της Lady Lilith

Τον …σταυρό σας! Οι σταυροειδείς επιδοτήσεις και η αύξηση της τιμής του ρεύματος κατά 25% για 2,5 εκατομμύρια καταναλωτές!

Μαζί με τα μνημόνια και τα μεσοπρόθεσμα η Τρόικα έχει φέρει πακέτο και ένα ιδιότυπο λεξιλόγιο για να μπορεί να συνομιλεί με τους πρόθυμους και τους υπάκουους χωρίς να αντιλαμβάνονται αμέσως οι ιθαγενείς τι πρόκειται να τους έρθει στο κεφάλι. Έτσι όπως οι απολύσεις και το ξεπούλημα της περιουσίας του δημοσίου βαφτίστηκαν μεταρρυθμίσεις, όπως η απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων βαφτίστηκε ενδυνάμωση της ανταγωνιστικότητας, έτσι και τώρα οι αυξήσεις στα τιμολόγια της ΔΕΗ βαφτίζονται κατάργηση των σταυροειδών επιδοτήσεων προς άρση της στρέβλωσης της αγοράς και της απελευθέρωσης της ενέργειας! Μια κατάργηση που συνεπάγεται αυξήσεις στο τιμολόγιο της ΔΕΗ σε ποσοστό έως και 25%! Και μάλιστα οι αυξήσεις θα αφορούν άμεσα τους μικρούς καταναλωτές, την πρώτη δηλαδή κατηγορία οικιακού τιμολογίου με κατανάλωση έως 800 κιλοβατώρες! Τι εστί, όμως, σταυροειδής επιδότηση;

Θα καεί η γούνα μας

Πρόκειται για έναν τεχνικό όρο που υποδηλώνει ότι μια υπηρεσία, όπως για παράδειγμα η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, τιμολογείται κάτω από το πραγματικό κόστος παραγωγής και έτσι εμμέσως επιδοτείται. Σε αυτή την κατηγορία, σύμφωνα με την κυβέρνηση και τους τροϊκανούς, συγκαταλέγονται οι μικροί οικιακοί καταναλωτές, ο λογαριασμός της ΔΕΗ των οποίων δεν ξεπερνά τις 800 κιλοβατώρες το τετράμηνο. Στο πλαίσιο, λοιπόν, της γνωστής καραμέλας περί ανταγωνιστικότητας και άρσης των στρεβλώσεων της αγοράς, με απαίτηση της τρόικα το ΥΠΕΚΑ θα δώσει το πράσινο φως για την αύξηση των τιμολογίων της ΔΕΗ μέσα από την κατάργηση των σταυροειδών επιδοτήσεων. Τα στελέχη της επιχείρησης εκτιμούν ότι η κατηγορία των καταναλώσεων έως 800 κιλοβατώρες αφορά περί τα 2,5

40 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

εκατομμύρια καταναλωτές. Πρόκειται για τα φτωχά νοικοκυριά, αλλά και για όσους έχουν εξοχικές κατοικίες και σπίτι στο χωριό, που θα δουν από τον Ιούλιο τους λογαριασμούς της ΔΕΗ να εκτοξεύονται στα ύψη. Για να χρυσώσει το χάπι η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΚΑ άρχισε και πάλι να ψελλίζει διάφορα φληναφήματα. Για παράδειγμα, χωρίς να ομολογεί ευθέως ότι σε 2,5 εκατομμύρια καταναλωτές θα αυξηθεί το τιμολόγιο της ΔΕΗ έως και 25%, άρχισε τις διάφορες μεγαλοστομίες περί σχεδίου από κοινού με το υπουργείο Οικονομικών για να μην πληγεί η πρώτη κατοικία! Άρχισαν και πάλι τα διάφορα ακατάληπτα περί ένταξης στο κοινωνικό τιμολόγιο της ΔΕΗ και άλλα παραμύθια με δράκους και φίδια. Και για να δικαιολογήσουν την αύξηση στην τιμή του ρεύματος στα εξοχικά σπίτια – λέγε με και σπίτι στο χωριό–, άρχισαν να ρίχνουν λάσπη περί ιδιοκτητών που διαθέτουν δεύτερη και τρίτη κατοικία, για να υποστηρίξουν ότι η αύξηση αφορά σε μεγαλοϊδιοκτήτες και όχι στα χαμηλά οικονομικά στρώματα. Η δεύτερη κατηγορία στην οποία κυβέρνηση και τρόικα επιφυλάσσουν για δωράκι αυξήσεις έως και 25% στο ηλεκτρικό είναι οι αγρότες, αφού τα αγροτικά τιμολόγια του ρεύματος δεν αντανακλούν επίσης το κόστος παραγωγής και υπάγονται στις λεγόμε��ες σταυροειδείς επιδοτήσεις. Επειδή όμως η κυβέρνηση και εν όψει εκλογών τρέμει την αντίδραση των αγροτών, έχει πάρει παράταση μέχρι το τέλος του 2015 για να επιβάλλει τις αυξήσεις, ευελπιστώντας ότι θα έχουν εγκατασταθεί οι έξυπνοι μετρητές και έτσι θα μπορεί να κάνει επικοινωνιακό παιγνίδι πάνω στη στιγμιαία άγνοιά μας. Μέσω των μετρητών νέας γενιάς η ΔΕΗ θα μπορεί να προσφέρει πολυζωνικά τιμολόγια και όχι μόνο ημερήσια και νυχτερινά, όπου ο καταναλωτής θα έχει υψηλότερη χρέωση τις ώρες αιχμής και χαμηλότερη τις ώρες της περιορισμένης ζήτησης.


HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 41


Δήμος Περιστερίου

Ο «Ατρόμητος» αντιδήμαρχος, οι «ζημιάρηδες» οδηγοί και οι προμήθειες Στις εκθέσεις που έχουν συντάξει, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, οι αρμόδιοι ελεγκτές στο ΑΣΕΠ, στο Ελεγκτικό Συνέδριο ή σε αυτές των Επιθεωρητών Δημόσιας Διοίκησης αναφορικά με το πάρτι εκατομμυρίων που είχε στηθεί στη χώρα και συνεχίζεται ακόμη μέχρι σήμερα από τα πρόσωπα που ασκούσαν και ασκούν εξουσία, υπάρχει ένας κοινός παρανομαστής: Τοπική Αυτοδιοίκηση. Στη πλειοψηφία τους οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης έχουν αναδειχθεί πρωταθλητές στη διαφθορά, την κακοδιαχείριση και τη διασπάθιση δημόσιου χρήματος, ακόμη και με τη σφραγίδα του νόμου, σε εκατοντάδες μάλιστα περιπτώσεις. Κάτι ανάλογο ανακαλύψαμε στον δήμο Περιστερίου, όπου στην πρώτη περίπτωση ο αντιδήμαρχος Καθαριότητας υπογράφει αποφάσεις προς το συμφέρον της ΠΑΕ Ατρόμητος, ενώ ο ίδιος είναι και μέλος του ΔΣ της ποδοσφαιρικής ανώνυμης εταιρίας, ενώ σε μια δεύτερη περίπτωση τα παραφουσκωμένα τιμολογια του τμήματος προμηθειών περνούν νομότυπα ακόμα και από το Ελεγκτικό Συνέδριο, με την αντιδήμαρχο Καθαριότητας να κάνει λόγο για «ζημιάρηδες οδηγούς». Και όλα αυτά με τις ευλογίες του δημάρχου Ανδρέα Παχατουρίδη. Του Βασίλη Ευθυμίου

Σ

τον δήμο Περιστερίου δήμαρχος εκλέγεται από το 2002 ο Ανδρέας Παχατουρίδης, εκλεκτό στέλεχος της ΝΔ, αγαπημένος αιρετός καναλαρχών, δημοσιογράφων, επιχειρηματιών και φυσικά εκατοντάδων ψηφοφόρων του. Στον ίδιο δήμο εδρεύει και η γνωστή ομάδα της Σούπερ Λιγκ, ο Ατρόμητος, ιδιοκτησίας του επίσης γνωστού επιχειρηματία και προέδρου του ομίλου ΕΤΕΚΑ Γιώργου Σπανού, ο οποίος κατηγορείται για συμμετοχή και μάλιστα ως ηγετικό στέλεχος στην υπόθεση λαθρεμπορίας καυσίμων που πρόσφατα απασχόλησε την ελληνική δικαιοσύνη. Στις αρμοδιότητες λοιπόν ενός δημάρχου, μεταξύ άλλων, είναι και να ορίζει ή να επιλέγει τους πιο έμπιστους συνεργάτες του, τοποθετώντας τους στις πιο καίριες

42 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

θέσεις ενός δήμου για όσο το δυνατόν καλύτερα πάντα αποτελέσματα.

Το ασυμβίβαστο στα σωθικά του Ατρομήτου

Έτσι και έπραξε ο κ. Παχατουρίδης, τοποθετώντας ως αντιδήμαρχο Καθημερινότητας τον επί 12 χρόνια στενό του συνεργάτη κ. Βασίλειο Μπέτση. Ωστόσο, ο κ. Μπέτσης, πέρα από τα καθήκοντά του ως αντιδήμαρχος, εμφανίζεται ταυτόχρονα και μάλιστα επίσημα στην ιστοσελίδα της ΠΑΕ Ατρόμητος να ασκεί και καθήκοντα ως μέλος του διοικητικού συμβουλίου της εν λόγω ποδοσφαιρικής ανώνυμης εταιρίας, σε μια θητεία που λήγει στις 30/12/2014. Στο μεταξύ, η ΠΑΕ Ατρόμητος έχει οικονομικές συναλλαγές και μάλιστα σημαντικού

εύρους με τον δήμο Περιστερίου, οπότε και σύμφωνα με τον πρότυπο κανονισμό λειτουργίας του δημοτικού συμβουλίου, όπως αυτός ορίζεται μέσα από τον «Καλλικράτη», προκύπτει το ασυμβίβαστο όσον αφορά τον κ. Μπέτση, καθότι είναι μέλος της διοίκησης του Ατρομήτου και ταυτόχρονα ως αντιδήμαρχος συμμετέχει σε δημοτικά συμβούλια, λαμβάνοντας αποφάσεις υπέρ της συγκεκριμένης ποδοσφαιρικής ομάδας. Και για του λόγου το αληθές, αλλά και επειδή τίποτα όπως φαίνεται δεν απαγορεύεται τελικά στην Ελλάδα των success story, αξίζει να αναφέρουμε εδώ πως με μια απλή απόφαση του προέδρου της Κοινωφελούς Δημοτικής Επιχείρησης του δήμου Περιστερίου, στις 6/8/12,


1

2

3 1. Τα πρακτικά της απόφασης για τη σύναψη των νέων συμβάσεων μεταξύ Δ. Περιστερίου και ΠΑΕ ΑΤΡΟΜΗΤΟΥ 2. Ο αντιδήμαρχος καθημερινότητας υπογράφει ως μέλος του δημοτικού συμβουλίου ενώ είναι μέλος του Δ.Σ της ΠΑΕ ΑΤΡΟΜΗΤΟΣ 3. Ο πρότυπος κανονισμός λειτουργίας Δημοτικού Συμβουλίου

παραχωρήθηκε μέσω νέων συμβάσεων και πιο φιλικών για την ΠΑΕ Ατρόμητος το Ολυμπιακό Κέντρο Πυγμαχίας και οι αθλητικές εγκαταστάσεις που περιλαμβάνουν γήπεδα ποδοσφαίρου, ξενώνες, κλειστό γυμναστήριο, και χώροι που χρησιμοποιούνται ευρέως από τη διοίκηση της ομάδας. Για παράδειγμα, στις νέες συμβάσεις που αποφάσισαν να συνάψουν οι εκλεγμένοι αιρετοί του δήμου Περιστερίου με τη συγκεκριμένη ομάδα ποδοσφαίρου, έχοντας την άδεια φυσικά του κ. Παχατουρίδη, συμφώνησαν να δώσουν το κυλικείο του γηπέδου με μίσθωμα μόλις 300 ευρώ τον μήνα. Και αν αναρωτιέστε για το προφανές, σας απαντάμε πως ο κ. Μπέτσης ήταν ένας από τους διοικούντες στον δήμο

Περιστερίου που έβαλαν την υπογραφή τους για να συναφθούν οι νέες συμβάσεις με την ΠΑΕ Ατρόμητος και να γίνει ο διακανονισμός για τα υπόλοιπα οφειλόμενα ποσά προς τη δημοτική αρχή. Μάλιστα, όπως προκύπτει από τα πρακτικά της ίδιας συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου του δήμου Περιστερίου, το αίτημα της ΠΑΕ Ατρόμητος όχι μόνο προωθήθηκε αρμοδίως, άλλα έγινε και άμεσα αποδεκτό, καθώς οι διοικούντες του συγκεκριμένου ποδοσφαιρικού σωματείου, μεταξύ αυτών και ο διπλοθεσίτης κ. Μπέτσης, με αφορμή τα έργα που έγιναν στο δημοτικό στάδιο ύψους 327.000 ευρώ ζήτησαν και τελικά πήραν τις νέες, πιο συμφέρουσες για αυτούς συμβάσεις.

Όταν απευθυνθήκαμε μάλιστα στον αρμόδιο αντιδήμαρχο, εκείνος μας δήλωσε πως «οι νέες συμβάσεις έγιναν επειδή από την ΠΑΕ Ατρόμητος ανέλαβαν όλη τη συντήρησή του γηπέδου. Ωστόσο, δεν υπάρχει κανένα ασυμβίβαστο στη περίπτωσή μου και είναι απόλυτα νομότυπο να είμαι μέλος του ΔΣ της ΠΑΕ Ατρόμητος. Διαβάστε τον νόμο να καταλάβετε ότι δεν υπάρχει κανένα θέμα, ούτε κάτι μεμπτό από την μέχρι τώρα συνεργασία μας», συμπλήρωσε σχετικά ο κ. Μπέτσης.

Χάος στον επικερδή λαβύρινθο των προμηθειών

Για όσους γνωρίζουν γενικότερα τι συμβαίνει στον τομέα των προμηθειών των HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 43


Δήμος Περιστερίου

δήμων, η έκφραση σκανδαλώδες χάος είναι η πλέον ενδεδειγμένη και γνωστότερη απόδοση. Για όσους ωστόσο δεν γνωρίζουν, αξίζει να αναφέρουμε εδώ ότι οι δήμοι έχουν τρεις τρόπους να προμηθεύονται τα υλικά που χρειάζονται: α) Μέσω απευθείας ανάθεσης μέχρι του ποσού των 15.000 ευρώ, β) μέσω πρόχειρων διαγωνισμών μέχρι του ποσού των 60.000 ευρώ και γ) με ανοιχτούς διαγωνισμούς για ποσά 60.001 ευρώ και άνω, χωρίς να υπολογίζεται ο αναλογούν ΦΠΑ. Στη προκειμένη περίπτωση ο δήμος Περιστερίου εφαρμόζει κατά διαστήματα όλες τις πρακτικές για κάθε είδους προμήθεια υλικών που έχει ανάγκη. Όπως όμως αναφέρουν έμπειροι δημοτικοί παράγοντες, ο δήμος Περιστερίου έχει μια ιδιαίτερη προτίμηση στις διαδικασίες της απευθείας ανάθεσης και των πρόχειρων διαγωνισμών, επιλέγοντας τους ανοιχτούς διαγωνισμούς μόνο όταν δεν μπορεί να πράξει διαφορετικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της πρακτικής είναι οι τρόποι προμήθειας

44 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

των ανταλλακτικών για τα οχήματα του δήμου, είτε πρόκειται για επιβατικά ή δίκυκλα, είτε για φορτηγά και απορριμματοφόρα. Ακολουθώντας φυσικά τον δρόμο της νομιμότητας, όπως επιβάλλεται άλλωστε και μέσα από τον «Καλλικράτη», ο δήμος Περιστερίου πραγματοποιεί τρεις ανοιχτούς διαγωνισμούς για τα ανταλλακτικά των αυτοκινήτων του για το έτος 2012 συνολικού ύψους 1.200.000 ευρώ περίπου. Το περίεργο στους συγκεκριμένους διαγωνισμούς ήταν ότι δεν υπήρχε κατάλογος των ζητούμενων ανταλλακτικών, αλλά μόνο τα στοιχεία (τύπος και αριθμός κυκλοφορίας) των οχημάτων για τα οποία ο δήμος ζητούσε ανταλλακτικά. Για το ποια ανταλλακτικά των οχημάτων του ζητούσε ο δήμος για το 2012 δεν υπήρχε καμία αναφορά στις μελέτες με βάση τις οποίες έγιναν οι διαγωνισμοί. Έτσι, οι συμμετέχοντες σε αυτούς τους διαγωνισμούς, όπως προκύπτει και από τις αναρτημένες αποφάσεις στη Διαύγεια, έδιναν εκπτώσεις (3% έως

15%) για κάθε όχημα του δήμου, χωρίς όμως να αναφέρουν συγκεκριμένα ανταλλακτικά. Παρεμπιπτόντως ή κατά διαβολική σύμπτωση, τις συγκεκριμένες μελέτες, όπως και κάθε άλλη του δήμου Περιστερίου, που θα δούμε και πιο αναλυτικά στη συνέχεια του ρεπορτάζ, υπογράφει ο κ. Δημήτρης Μπούας, στενός συνεργάτης του κ. Παχατουρίδη ο οποίος έχει την ιδιότητα του διπλωματούχου μηχανολόγου μηχανικού της Δ/νσης Μηχανολογικού του δήμου. Σημειωτέον πως ο κ. Μπούας ως υπάλληλος αναφέρεται για ό,τι κάνει και ενημερώνει για αυτά που αποφασίζει τους αρμόδιους κάθε φορά αντιδημάρχους του Περιστερίου. Το ακόμη πιο περίεργο όμως σε αυτό τον περίπλοκο και δαιδαλώδη τομέα προμηθειών στον δήμο Περιστερίου έχει να κάνει με μια σειρά παραφουσκωμένων τιμολογίων, είτε για σέρβις και ανταλλακτικά φορτηγών, είτε και για επισκευές δικύκλων ακόμη, που κατά σύμπτωση πάλι, πέραν του ότι επισκευάζονται σε


Η Μαρία Σκολινού, ανώτερη υπάλληλος εμφανίζεται σε μια σειρά εγγράφων προς τον κ. Παχατουρίδη να καταγγέλλει πλαστογραφία της υπογραφής ενός εκ των οδηγών των οχημάτων συγκεκριμένα συνεργεία, οι παραγγελίες των ανταλλακτικών τους γίνονται επίσης από τους ίδιους προμηθευτές. Και για να είμαστε πιο ακριβείς, κατά την έρευνά μας διαπιστώσαμε έκπληκτοι πως το 2010, μόλις για ένα ��χημα του δήμου Περιστερίου και μέσα σε ένα χρονικό διάστημα 2 μηνών, δόθηκε για σέρβις και ανταλλακτικά το ποσό των 11.637 ευρώ. Μάλιστα, το όχημα με αριθμό κυκλοφορίας ΚΗΟ 4995 φαίνεταιμ βάσει των ίδιων παραστατικών, να αλλάζει από κινητήρα μέχρι και καθρέπτες μέσα σε μια ημέρα, αλλά οι εργασίες και τα ανταλλακτικά να σπάνε σε τρία διαφορετικά τιμολόγια με την ίδια ωστόσο ημερομηνία. Τακτική που εφαρμόστηκε ξανά από τους ιθύνοντες του δήμου Περιστερίου όταν το ίδιο όχημα πέρασε και πάλι τις πύλες του ίδιου συνεργείου στις 12 και 24/02/10. Γεγονός που δεν αποτελεί το μοναδικό περιστατικό για όχημα του δήμου Περιστερίου, σύμφωνα με τα στοιχεία που ψάξαμε και βρήκαμε, όταν

ο στόλος των οχημάτων του ξεπερνά τα 150. Την ίδια ώρα, εντύπωση προκαλεί και το ποσό που δόθηκε στις 16/2/10 για το σέρβις που έγινε στο δίκυκλο όχημα του δήμου Περιστερίου με αριθμό κυκλοφορίας ΙΖΑ 251. Συγκεκριμένα, για έναν έλεγχο στο κοντέρ, για αντικατάσταση ανταλλακτικών και για την αλλαγή του πάνελ των οργάνων στο εν λόγω δίκυκλο, κόπηκε τιμολόγιο ύψους 1.785 ευρώ.

Η πλαστογραφία και η ενοχλητική υπάλληλος

Ο άνθρωπος που προσπάθησε, ανεπιτυχώς βέβαια, να μπει εμπόδιο και να χαλάσει τη συνταγή εκείνων που επί χρόνια αποφασίζουν για το πού θα ξοδευτούν τα κονδύλια εκατομμυρίων ευρώ του δήμου Περιστερίου ήταν η προϊσταμένη του τμήματος Μελετών και Εκτέλεσης Έργων του δήμου Περιστερίου. Η Μαρία Σκολινού, ανώτερη υπάλληλος και από τον κ. Μπούα, που δεν δίστασε ποτέ να βάλει την υπογραφή του όπου και αν του ζητήθηκε, ακόμη και αν την

παρέκαμπτε, εμφανίζεται σε μια σειρά εγγράφων προς τον κ. Παχατουρίδη και τη στενή του συνεργάτη, αντιδήμαρχο Πρασίνου και Καθαριότητας Νεκταρία Ευσταθιάδου, να καταγγέλλει την πλαστογραφία της υπογραφής ενός εκ των οδηγών των οχημάτων, προκειμένου να περάσει στη συνέχεια και να πληρωθεί το σχετικό τιμολόγιο. Η κ. Σκολινού αρνήθηκε μάλιστα να προσυπογράψει οποιαδήποτε αντίστοιχη Εντολή Τεχνικής Επιθεώρησης Οχημάτων και Προμήθειας Υλικών του εν λόγω δήμου. Στο μεταξύ, αν και η ίδια, σε έγγραφό της με αριθμό πρωτοκόλλου 21559 και ημερομηνία 7/6/10, τονίζει πως δεν θα υπογράψει καμιά εντολή τεχνικής επιθεώρησης των οχημάτων του δήμου αν πρώτα δεν προσκομιστούν οι συμβάσεις και οι φάκελοι των μειοδοτών των παραπάνω διαγωνισμών, στις 23/09/10 υπογράφεται μια τέτοια εντολή για επισκευή και αλλαγή ανταλλακτικών στο υπ’ αριθμόν ΜΕ 81143 φορτηγό όχημα του δήμου Περιστερίου. Μάλιστα, η Μαρία HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 45


Δήμος Περιστερίου

Ανδρέας Παχατουρίδης

Δήμαρχος Περιστερίου

Δεν ασχολούμαι με ανώνυμες καταγγελίες. Δεν είμαστε χθεσινοί. Το ξέρουμε το έργο. Τα τιμολόγια ελέγχονται από εμένα, αλλά όλα αυτά περνάνε κυρίως από την Επίτροπο του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Τι προκύπτει; Ότι έκλεψε κανένας; Ας βγει κάποιος και να πει ότι έχει κλαπεί έστω και ένα ευρώ. Σε παραπέμπω για όλα και για την αλληλογραφία στην αρμόδια βάση νόμου Αντιδήμαρχο του Τομέα Καθαριότητας που ελέγχει αυτή τη διαδικασία και ειναι η καθ’ύλην αρμόδια για να σας εξηγήσει τα πάντα γύρω από τα θέματα των προμηθειών. Επίσης, το ότι ο κ. Μπέτσης εκτός από Αντιδήμαρχος ειναι και μέλος του Δ.Σ της ΠΑΕ ΤΡΟΜΗΤΟΥ, σας λέω πως δεν ειναι παράνομο και δεν βρίσκω κάτι κακό σε αυτό.

Μαρία Σκολινού

Πρ. υπάλληλος Δ. Περιστερίου

Όλα όσα αναφέρετε έχουν συμβεί και επιβεβαιώνονται από εκατοντάδες δημόσια έγγραφα. Σχετικά με την πλαστογραφία, ο οδηγός του εν λόγω οχήματος μου είχε αναφέρει πως είχε γίνει πλαστογράφηση της υπογραφής του, οπότε και ήμουν υποχρεωμένη να ενημερώσω τον δήμαρχο και την αρμόδια αντιδήμαρχο, ασχέτως από το αν έκτοτε δεν συνέβη το παραμικρό και δεν έδωσε κανείς στο δήμο Περιστερίου καμία σημασία. Πιστεύω, ωστόσο, πως θα έπρεπε να έχει υπάρξει ήδη εντολή για εισαγγελική έρευνα γύρω από όλα αυτά τα θέματα.

46 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

Σκολινού, με αναφορά της στις 11/10/10 προς τον κ. Παχατουρίδη, ενώ αποκαλύπτει ότι υπήρξε πλαστογραφία της υπογραφής και του ονοματεπώνυμου του οδηγού που κινούσε το εν λόγω μηχάνημα έργου σε σχετική εντολή επιθεώρησης οχήματος, η καταγγελία της μπαίνει στο συρτάρι. Ωστόσο, η προϊσταμένη του τμήματος Μελετών και Εκτέλεσης Έργων του δήμου Περιστερίου επιμένει να ενοχλεί και σε σχετικό της σημείωμα στις 4/1/11, το οποίο επίσης κοινοποιείται στον κ. Παχατουρίδη και την κα. Ευσταθιάδου, επισημαίνει πως το μηχάνημα έργου με αριθμό κυκλοφορίας ΜΕ 81143 και ένα ακόμη με αριθμό κυκλοφορίας ΜΕ 42857 εμφανίζονται σύμφωνα με το βιβλίο κίνησης να κινούνται την ίδια και την προηγούμενη ημέρα αντίστοιχα. Σε αυτό φυσικά δεν προκύπτει κάτι κακό, εκτός και αν στην πραγματικότητα έχει συμβεί κάτι διαφορετικό. Στη προκειμένη περίπτωση λοιπόν η συγκεκριμένη υπάλληλος του δήμου ως προϊσταμένη του αρμόδιου τμήματος πραγματοποιεί έλεγχο στο δημοτικό γκαράζ και διαπιστώνει πως το πρώτο μηχάνημα έργου

έχει σκασμένα τα δυο πίσω λάστιχα και εμφανείς ζημιές, ενώ το δεύτερο όχημα βγαλμένη και καταστραμμένη τη μία από τις τέσσερις ζάντες του, γεγονός που καθιστά αυτομάτως και τα δυο οχήματα σε ακινησία. Οπότε τι αποφασίζει ξανά η συγκεκριμένη υπάλληλος; Να παρακαλέσει τον κ. Παχατουρίδη, αλλά και την κα. Ευσταθιάδου, μέσω σχετικής της αναφοράς, να εξηγήσουν το πώς κινήθηκαν τελικά τα δυο οχήματα έργου, τα οποία η ίδια βρήκε παροπλισμένα. Πάρα ταύτα, η αντιδήμαρχος Καθαριότητας Μηχανολογικού Πρασίνου Προμηθειών και Αποθηκών Νεκταρία Ευσταθιάδου επιλέγει στις 2/12/10 και με αριθμό πρωτοκόλλου 1947 να επιβραβεύσει την παραπάνω υπάλληλο του δήμου, χορηγώντας της μια οκταήμερη άδεια για να ξεκουραστεί στο σπίτι της. Για την ιστορία, μάλιστα, η εν λόγω υπάλληλος λίγους μήνες μετά αποσπάστηκε στον δήμο Παλαιού Φαλήρου, ώσπου εγκατέλειψε τη χώρα, καθώς σήμερα εργάζεται στη Σαουδική Αραβία.


Νεκταρία Ευσταθιάδου

Αντιδήμαρχος Καθαριότητας Μηχανολογικού Πρασίνου Προμηθειών και Αποθηκών

Η αλληλογραφία για την πλαστογράφηση της υπογραφής ενός εκ των οδηγών και των αναφορών για ακινητοποιημένα οχήματα του δήμου που φαίνονταν πως κινούνταν.

Υπάρχει μια σύνθετη διαδικασία στα αυτοκίνητα. Άλλος παίρνει την κατασκευή, άλλη η διαδικασία των ανταλλακτικών, άλλη η διαδικασία του σέρβις, άλλη η διαδικασία του τακτικού, άλλη της έκτακτης, ειναι πολύπλοκο. Όταν κάποιοι διαγωνισμοί ειναι άγονοι τότε πας σε απευθείας αναθέσεις, μέθοδος που εδώ και χρόνια ειναι πολύ συνηθισμένη. Το κάθε είδος ανταλλακτικού έχει και διαφορετικό κωδικό, οπότε και εμείς ζητάμε να κόβονται έτσι τα τιμολόγια, γιατί η Επίτροπος και όλοι οι Επίτροποι ζητάνε να κωδικοποιούμε τα ανταλλακτικά και σε διαφορετικούς κωδικούς τις πιστώσεις που εγκρίνονται από την περιφέρεια. Υπάρχουν αυτοκίνητα που κάνουν να πάνε συνεργείο 4 και 5 μήνες. Ένας οδηγός που δεν το μεταχειρίζεται όπως πρέπει ή επειδή το μεταχειρίζονται 3 και 4 διαφορετικοί οδηγοί σε διαφορετικές βάρδιες, μπορεί να κάνουν ζημιές, μπορεί και να μην κάνουν αν ειναι χρεωμένα σε οδηγούς που δεν κάνουν ζημιές. Για τα περί πλαστογραφίας, αν συνέβαινε κάτι τέτοιο αυτή η κυρία δεν θα έπρεπε να το έχει αφήσει εκεί, γιατί η πλαστογραφημένη υπογραφή είναι εγκλημα. Γιατί δεν το προχώρησε; Γιατί όλα αυτά που έχει αναφέρει ήταν στη σφαίρα της φαντασίας της και στα πλαίσια του ότι έβγαζε από το μυαλό της. Δεν είμαστε τόσο χαζοί, ώστε να κόβουμε δελτία σε αυτοκίνητα ακινητοποιημένα μυαλό δεν μας λείπει. Δηλαδή, και λάθος να είχε γίνει θα είχε γίνει σε ένα και όχι σε δυο περιπτώσεις οχημάτων που ανέφερε η εν λόγω υπάλληλος. HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 47


Παιχνίδια με τον Διάβολο Του Μάκη Ανδρονόπουλου

Σκότωσαν την Ευρώπη. Μπορούμε να την αναστήσουμε Σκότωσαν την Ευρώπη. Οι οικονομικοί στρατηγοί του Βερολίνου, οι πουρκουάδες του Παρισιού, πνιγμένοι στον ακατάσχετο βερμπαλισμό τους, οι τραπεζίτες των τοξικών ομολόγων και των κυριλέ πλυντηρίων παράνομου χρήματος, οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών και οι υποτακτικοί πολιτικοί, αργυρώνητοι ή φοβισμένοι κονφορμίστες. Αυτοί σκότωσαν την Ευρώπη και τώρα υποκρίνονται ότι την απειλεί ο λαϊκισμός και οι ακροδεξιοί ευρωσκεπτικιστές.

48 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

Έ

ντρομη διαπίστωνε, τις προάλλες, η βελγική Le Soir ότι τα ευρωσκεπτικιστικά κόμματα θα πάρουν το 30% στις ευρωεκλογές. Φοβούνται ότι θα αθροίσουν 190 έδρες σε σύνολο 751 και ότι θα μπορέσουν να συμπήξουν ομάδα από εφτά χώρες (όρος). Δεν υποβαθμίζω μια τέτοια πιθανή εξέλιξη, όπως έκανε ο Υβ Μπερτοντσίνι της Notre Europe, που είπε ότι δεν πειράζει και τόσο, γιατί το υπόλοιπο 70% είναι φιλοευρωπαϊκό, καθώς θυμάμαι καλά πως ο Αδόλφος Χίτλερ είχε 33% όταν πήρε την εξουσία… Τι υποκρισία όμως! Καταρχάς δεν είναι όλοι οι ευρωσκεπτικιστές ακροδεξιοί ή ρατσιστές. Άλλοι είναι αντιφεντεραλιστές, άλλοι είναι ανησυχούντες για την καταλυτική υποταγή της ΕΕ στις τράπεζες ή στις βουλές του Βερολίνου, άλλοι είναι εθνικιστές και, βεβαίως, πολλοί είναι ακροδεξιοί. Αλλά ποιος φταίει για το φαινόμενο της ανόδου του εθνικισμού; Μα προφανώς οι δεξιοί και οι σοσιαλδημοκράτες νεοφιλελεύθεροι που διαφεντεύουν τις τύχες της ΕΕ και της ευρωζώνης και οι οποίοι υιοθέτησαν ακραίες πολιτικές που οδηγούν στη διάλυση του κοινωνικού κεκτημένου και στην υποβάθμιση της δημοκρατίας και των δικαιωμάτων. Αυτοί ξεράνανε την ιδέα της Ευρώπης. Ξηλώνουν μεθοδικά το κοινωνικό ��ράτος και διοικούν με προεδρικά διατάγματα και διακρατικές συμφωνίες. Είναι και το Βερολίνο και η κα Μέρκελ. Ενσωμάτωσαν την Ανατολική Γερμανία με τον πιο αντιδημοκρατικό τρόπο, εκμεταλλευόμενοι τη δίψα του λαού για ελευθερία. Μόχλευσαν τον εμφύλιο στη Γιουγκοσλαβία για να την κάνουν κομμάτια και μετά την βομβάρδισαν και τώρα λένε πως ήταν λάθος! Τώρα κάνουν ακριβώς τα ίδια στην Ουκρανία. Θα την

μακελέψουν, θα την οργώσουν με βόμβες και θα την μοιράσουν. Υπερχρέωσαν την Ελλάδα με δάνεια και τώρα την σέρνουν στο πεζοδρόμιο. Λήστεψαν την Κύπρο και την αλυσόδεσαν. Και μετά τους φταίει ο λαϊκισμός… Είναι λαϊκισμός τα 3 εκατ. ανασφάλιστων, είναι λαϊκισμός το 1,5 εκατ. άνεργων, είναι λαϊκισμός το 1 εκατ. απλήρωτων εργαζόμενων, είναι λαϊκισμός τα 65 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμων χρεών προς το δημόσιο και τα 75 δισ. ευρώ κόκκινων δανείων, και δεν είναι λαϊκισμός το πρωτογενές πλεόνασμα και η έξοδος στις αγορές; Είναι λαϊκισμός η ανθρωπιστική κρίση και δεν είναι η δωρεά του Ελληνικού; Πλάκα μας κάνουν! Γιατί είναι επαγγελματίες «κηπουροί του φόβου»… Οι δεξιοί και οι σοσιαλδημοκράτες νεοφιλελεύθεροι που διαφεντεύουν τις τύχες της ΕΕ και της ευρωζώνης είναι φορείς του μεταλλαγμένου ιού του φασισμού και κάθε πολιτική που εφαρμόζουν κατά των λαών είναι εκδήλωση της νόσου. Αυτοί είναι πιο επίφοβοι από τους καθαρόαιμους και παλαιομοδίτικους ναζί. Αυτοί τινάζουν στον αέρα τις ευρωπαϊκές ιδέες. Τις προάλλες βγήκε ο πολύς Χανς Βέρνερ Ζιν, ο γερμανός αρχιοικονομολόγος, και απείλησε με δημοψήφισμα αν το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δεν υποκύψει στην απαίτηση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Καρλσρούης να τροποποιήσει το πρόγραμμα επαναγοράς του δημόσιου χρέους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Και ύστερα το Βερολίνο κόπτεται για την Ευρώπη. Φτάνει-Basta-Assez-Stop… πάμε να φτιάξουμε την άλλη Ευρώπη…


HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 49


Ο Αλί

| στην Ελιά |

Του Αλί Μπούρμπα

Θ

Τι μαλακία τίτλο είναι και πάλι αυτό. Αλί δεν πάει στο Ελιά, Αλί είναι το Ελιά. Φίλο Βαγγέλη μπορούσε να διαλέξει το Καστανιά, το Μουριά, ιδιαίτερα το Φυστικιά, που ταιριάζει και πιο πολύ με το πολιτικό έργο τη ΠΑΣΟΚ, αλλά όχι αυτό διάλεξε το Ελιά.

50 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

έλει πει στις θαυμαστές τη Αλί ότι ΠΑΣΟΚ γίνει τώρα Ελιά και αύριο γίνει Αλι-α. Σου λέει Βαγγέλη, φίλοι ΠΑΣΟΚ πήγαν στη ΣΥΡΙΖΑ και τη ΔΗΜΑΡ, από ΝΔ δεν μπορεί πάρει, από ΧΑ δεν μπορεί πάρει, από ΚΚΕ, χα χα χα, οπότε το μόνο πολιτική μάζα που είναι ανένταχτο είναι οπαδοί τη Αλί. Το οποίο είναι και πιο πολλοί από οπαδοί ΠΑΣΟΚ σήμερα. Βαγγέλη εκτίμησε πολύ πολιτική σκέψη τη Αλί, παρότι έκανε κι αυτός τη βόλτα της στη κόμματα. Συγκεκριμένα από τη ΠΑΣΟΚ, πήγε ένα βόλτα στη ΝΔ, από εκεί στη ΣΥΡΙΖΑ, αλλά συμπαθούσε ΑΝΕΛ και ΧΑ, μετά που γύρισε στη συγκαλά της πήγε για λίγο ΔΗΜΑΡ. Επειδή όμως όσες κόμματα Αλί κι αν αλλάξει, μόνο Μπίστη θα μπει στη βιβλίο Γκίνες, αποφάσισε ξαναμαζευτεί στη ΠΑΣΟΚ. Καθοριστική παράγοντα υπήρξε πρόεδρο, Βαγγέλη Βενιζέλο. Αλί συμφώνησε λατρέψει Βαγγέλη και Βαγγέλη συμφώνησε γίνει διάδοχος στη κόμμα της Αλί. Δεν κατάλαβε, φίλο εσύ μήπως γελάς; Πιστεύει δηλαδή ότι Λοβέρδο είναι καλύτερο από Πακιστανό ή Νίκο Ανδρουλάκη; Αλί πιστεύει στη Βαγγέλη Βενιζέλο. Τη σύνθημα είναι «Αλί, Ελιά και Βαγγέλη στη μπετά». Και Βενιζέλο πιστεύει στη Αλί. Τη συμβουλεύεται για όλες τη ζητήματες. Για παράδειγμα Αλί είπε Βαγγέλη πώς συσπειρώσει τη οπαδοί τη ΠΑΣΟΚ με ένα και μόνο κίνηση: Καταργήσει όλες τις δωρεάν φάρμακα για νέοι ασθενείς, το οποίοι ψηφίζουν όλοι άλλα κόμματα και γι’ αυτό τις αξίζει έχουν Άδωνι υπουργό, πάρει τη λεφτά, και βάλει δωρεάν τη βιάγκρα για γέρους. Μία άλλη ζήτημα που εμπιστεύεται πρόεδρο Βαγγέλη στη Πακιστανό φίλη της είναι το σχέσεις με ΔΗΜΑΡ. Το δύο masterminds έχουν σκεφτεί μία σατανική σχέδιο: Ακολουθήσουν το τακτική του διάσπασης τη χώρου. Από τη μία συρρικνώνεται

τη ποσοστά τη ΔΗΜΑΡ, από την άλλη συρρικνώνεται τη ποσοστά τη ΠΑΣΟΚ, φτάσουν σε λίγο καιρό ψηφίζει και τη δύο κόμματα μόνο ένα άτομο, διασπάσουν και τη άτομο αυτό, κάνουν πυρηνική έκρηξη και κερδίσουν αυτοδυναμία 98% στο επόμενες εκλογές. Τη ζητήματα τη χώρου λυθούν μόνο με επιστημονική μέθοδο γιατί αν περιμένουν Έλληνες ξανααγαπήσουν τη ΠΑΣΟΚ φέξε Αλί και γλίστρησε. Τέλος, τη ζήτημα που εμπιστεύεται πιο πολύ από όλα Βαγγέλη τη Αλί είναι το σχέσεις της με Γιώργο Παπανδρέου. Αλί έχει εντελώς διαφορετικό γνώμη από ότι έχουν όλο το άσχετοι δημοσιογράφοι με τη θέμα. Πιστεύει ότι Βαγγέλη και Γιώργο δεν είναι εχθροί ούτε το ένα μισεί το άλλο. Τη αντίθετο πιστεύει πως το δύο άντρες είναι βαθειά ερωτευμένοι. Το έρωτά τους μπορεί μόνο συγκριθεί με Ρωμαίο και Ιουλιέτα, με κιοφτέ και οδοντογλυφίδα. Εντάξει έχουν βλέπεις τη καβγαδάκια τους που και που, αλλά κι εσύ που αγαπάς τόσο πολύ το γυναίκα σου πες Αλί πόσες φορές ευχήθηκες τη πατήσει αυτοκίνητο μόνο το τελευταίο εβδομάδα. Αλί προσεγγίζει τη πρόβλημα ψυχαναλυτικά. Μετά από πολλές συνεδρίες με τη ΓΑΠ Αλί κατάφερε μπει στο ψυχή της και βρει το αιτία. Αιτία ήταν μπαμπάς του. Μπαμπάς του δεν αγαπούσε Γιώργο όσο πρέπει. Γιώργο ήθελε παίξει μπάλα με μπαμπά του όταν ήταν μικρή, αλλά μπαμπάς είχε όλο δουλειές με κάτι φίλες, μέχρι που ένα φορά βγήκε μπαμπάς στη γήπεδο παίξει. Αντί παίξει με Γιώργο όμως, αυτό προτίμησε την χοντρό με τη γλυφιτζούρι στη χέρι που είχε και τη μπάλα δικιά της. Μετά Αλί προσπάθησε μπει και στο ψυχή τη Βαγγέλη αλλά ακόμα τζίφος γιατί όλο μεζέδες έχει να παραμερίσει, σουβλάκια και μάσες. Όταν Αλί φτάσει στη άδυτα της ψυχής τη Βαγγέλη πει εσάς πρώτοι. Εντάξει;


HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 51


Διεθνή Παρασκήνια Της Ρένας Ακριτίδου

Οι ευρωεκλογές και ο Τζέρι Άνταμς Δύο πρόσφατες δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι το συγκυβερνών Σιν Φέιν αναμενόταν να κερδίσει 3 από τις 11 έδρες της Ιρλανδίας στις ευρωεκλογές, όσες δηλαδή και το κόμμα του πρωθυπουργού Έντα Κένι, Φάιν Γκάελ. Τα ευρήματα επέτειναν την αγανάκτηση στελεχών του Σιν Φέιν, τα οποία θεωρούν απολύτως συνδεδεμένη τη σύλληψη του Τζέρι Άνταμς –ιστορικού στελέχους του κόμματός τους και πρωτεργάτη της ειρηνευτικής συμφωνίας του 1998 που έθεσε τέλος στις 30ετείς αιματηρές ταραχές– με πολιτικές μηχανορραφίες αντιπάλων τους. Ο Τζέρι Άνταμς ανακρινόταν επί 17 ώρες την ημέρα ως ύποπτος εμπλοκής στη δολοφονία, το 1972, μιας 37χρονης χήρας, κατηγορία την οποία ο ίδιος αρνείται. Η Μακόνβιλ είχε απαχθεί μπροστά στα παιδιά της και πυροβολήθηκε από μαχητές του ΙΡΑ, αφού είχε κατηγορηθεί εσφαλμένα ως πληροφοριοδότης του βρετανικού στρατού. Μιλώντας σε συγκέντρωση υποστηρικτών του Άνταμς στο Μπέλφαστ, ο αντιπρόεδρος της Βόρειας Ιρλανδίας Μάρτιν Μακγκίνες ανέφερε ότι η σύλληψη αποτελεί μέρος προσπάθειας ορισμένων αστυνομικών να «λύσουν παλιές διαφορές, με όποιο πολιτικό κόστος».

Ο Τζέρι Άνταμς ανακρινόταν επί 17 ώρες την ημέρα ως ύποπτος εμπλοκής στη δολοφονία, το 1972, μιας 37χρονης χήρας, κατηγορία την οποία ο ίδιος αρνείται

Οι μαθήτριες και ο Τύπος

Έδιωξαν την Κοντολίζα

Οργισμένες διαδηλώσεις έγιναν στη Νιγηρία για την απαγωγή, πριν από ένα μήνα, 230 μαθητριών σχολείου της βόρειας Νιγηρίας από ένοπλους εξτρεμιστές ισλαμιστές της οργάνωσης Μπόκο Χαράμ. Οι εξτρεμιστές είχαν μεταμφιεστεί σε στρατιώτες και, σύμφωνα με καταγγελίες στο AFP, μετά την απαγωγή πολλά κορίτσια πουλήθηκαν ως νύφες, έναντι 12 δολαρίων το κεφάλι, σε ομοϊδεάτες των εξτρεμιστών σε Καμερούν και Τσαντ. Μόνο 53 έφηβες κατόρθωσαν να διαφύγουν. Τον Φεβρουάριο η ίδια οργάνωση είχε σφαγιάσει δεκάδες παιδιά σε επαρχιακό οικοτροφείο.

Η πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Κοντολίζα Ράις αναγκάστηκε να ματαιώσει ομιλία της στο πανεπιστήμιο Ρούτγκερς του Νιου Τζέρσι μετά από πολυήμερες διαμαρτυρίες φοιτητών και καθηγητών για τον ρόλο της στον πόλεμο του Ιράκ. «Έπαιξε σημαίνοντα ρόλο στις προσπάθειες της κυβέρνησης Μπους να παραπλανήσει τον αμερικανικό λαό για την παρουσία όπλων μαζικής καταστροφής», έγραφε κείμενο που υπέγραφαν τον Φεβρουάριο. Σε σημείωμά της προς το πανεπιστήμιο, η Ράις υποστήριξε ότι αισθάνεται τιμή γιατί υπερασπίστηκε «την πίστη της Αμερικής στην ελευθερία του λόγου και την ανταλλαγή ιδεών»...

Εφιάλτης σε εξέλιξη Για νέο Κατίν και Άουσβιτς έκανε λόγο ο Λεονίντ Σλούτσκι, λέ γοντας στη ρωσική Βουλή ότι το λουτρό αίματος της 2ας Μαΐου στην Οδησσό τού θύμισε τα εγκλήματα των ναζί στον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο. Στο διαδίκτυο κυκλοφορούσαν ήδη εφιαλτικά βίντεο από την πολιορκία και πυρπόληση του μεγάρου των συνδικάτων στην Οδησσό από ακροδεξιούς του Δυτικού Τομέα, που είχε ως αποτέλεσμα τον φρικτό θάνατο

52 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

δεκάδων πολιτών. Την ίδια μέρα, η πρώην πρωθυπουργός της Ουκρανίας Γιούλια Τιμοσένκο έλεγε «μεγάλο ευχαριστώ σε όσους ήρθαν και πολέμησαν στην Οδησσό για την Ουκρανία μας». Σε συνέντευξή της στο AP δήλωνε: «Το ΝΑΤΟ είναι η καλύτερη επιλογή για την Ουκρανία». Στις ΗΠΑ, μετά τη συνάντησή τους, η γερμανίδα καγκελάριος και ο αμερικανός πρόεδρος χαρακτήριζαν αναπόφευκτες τις κυρώσεις κατά

της Ρωσίας «αν η Μόσχα δεν αποκλιμακώσει την κατάσταση στην Ουκρανία πριν τις εκλογές» της 25ης  Μαΐου, όπου η Τιμοσένκο είναι υποψήφια πρόεδρος. Κατάπληκτη από την αταραξία με την οποία αντιμετώπισαν χώρες της Δύσης τις παράνομες πράξεις της ηγεσίας του Κιέβου με τη χρήση βίας εναντίον πολιτών στην ανατολική Ουκρα��ία δήλωνε η ρωσική αντιπροσωπεία στον ΟΗΕ.


Κούβα

Μυστικό twitter

για την Κούβα

Δίκτυο ανταλλαγής μηνυμάτων στα πρότυπα του twitter, με στόχο την υπονόμευση της κυβέρνησης της Αβάνας, σχεδίασε και λειτούργησε από το 2009 και για δύο χρόνια η αμερικανική κυβέρνηση, λαμβάνοντας πληθώρα προφυλάξεων για να μην αποκαλυφθεί ο εμπνευστής και χρηματοδότης του. Το δίκτυο Zun Zuneo, σύμφωνα με ντοκουμέντα και συνεντεύξεις μετεχόντων που μετέδωσε το Associated Press στις αρχές Απριλίου, δημιουργήθηκε από την USAID (Αμερικανική Υπηρεσία για τη Διεθνή Ανάπτυξη) μέσω μυστικών εταιριών και χρηματοδοτήθηκε μέσω ξένων τραπεζών. Στο αποκορύφωμα της λειτουργίας του είχε 40.00 συνδρομητές. Το ποσό που δαπανήθηκε για το δίκτυο, περίπου 1,6 εκατομμύρια δολάρια, επισήμως προοριζόταν για κάποιο πρόγραμμα στο Πακιστάν. Της Ρένας Ακριτίδου

Τ

ο πρόγραμμα ξεκίνησε όταν ήρθαν στην κατοχή της Creative Associates International, που έχει την έδρα της στην Ουάσιγκτον, μισό εκατομμύριο αριθμοί κουβανικών κινητών τηλεφώνων.Είναι ασαφές πώς αποκτήθηκαν αυτοί οι αριθμοί, παρόλο που ντοκουμέντα δείχνουν ότι αποκτήθηκαν παράνομα, από σημαντική πηγή στον κρατικό πάροχο στην Αβάνα. Οι οργανωτές του δικτύου χρησιμοποίησαν αυτούς τους αριθμούς ως βάση συνδρομητών. Αρχικά επιδιώχθηκε να κινηθεί το ενδιαφέρον κυρίως νέων Κουβανών, με ειδήσεις για αθλητικά, μουσική και

καιρό. Οι χρήστες του Zun Zuneo (σημαίνει κολιμπρί στα κουβανικά) δεν γνώριζαν ότι ήταν δημιούργημα αμερικανικής υπηρεσίας που συνδέεται με το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, ούτε πως άτομα και εταιρίες που το στήριξαν συνέλεγαν προσωπικά τους δεδομένα, ελπίζοντας να χρησιμοποιηθούν κάποια στιγμή οι πληροφορίες για πολιτικούς σκοπούς.

Ανάλυση πληροφοριών

Για τις ανάγκες του δικτύου δημιουργήθηκε ιστοσελίδα, που περιείχε και ψεύτικες διαδικτυακές διαφημίσεις, προκειμένου να δοθεί η εντύπωση πως

επρόκειτο για πραγματική εταιρία. Ένας

Κουβανός, πρώην συνδρομητής, δήλωσε στο

BBC πως δεν είχε ιδέα ότι η υπηρεσία χρημα-

τοδοτούταν από την αμερικανική κυβέρνηση, ενώ ανέφερε ότι το Zun Zuneo του έστελνε δωρεάν αθλητικές ειδήσεις. Στις κουίντες

του δικτύου, οι υπολογιστές του Zun Zuneo

αποθήκευαν και ανέλυαν μηνύματα συνδρομητών και άλλες δημογραφικές πληροφορίες,

συμπεριλαμβανομένων δημογραφικών στοιχείων γένους, ηλικίας, δεκτικότητας και

πολιτικών τάσεων. Η USAID πίστευε πως

τέτοια στοιχεία θα την βοηθούσαν να φτιάξει

χάρτη διαφωνίας στο νησί, που θα ήταν   HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 53


Κούβα

φτιάξει χάρτη διαφωνίας στο νησί, που θα ήταν χρήσιμος σε άλλα προγράμματα για την Κούβα. Στα προσεχώς του δικτύου, ήταν η οργάνωση ξαφνικών διαδηλώσεων, που θα οργανώνονταν μέσα σε μικρό διάστημα μέσω μηνυμάτων, ως πρόδρομων πολιτικών διαδηλώσεων. Το πρόγραμμα προχωρούσε αργά και προσεκτικά, προκειμένου να μη γίνει αντιληπτό από την κουβανική κυβέρνηση.

Εταιρίες σε Ισπανία και Νησιά Κέιμαν

Τόσο η USAID όσο και οι εργολάβοι του προγράμματος μπήκαν σε πολύ κόπο προκειμένου να κρύψουν τους δεσμούς της Ουάσιγκτον με το Zun Zuneo. Δημιούργησαν μάλιστα εταιρίες στην Ισπανία και στα Νησιά Κέιμαν προκειμένου να κρύψουν την προέλευση του χρήματος. «Δεν θα υπάρξει απολύτως καμία αναφορά σε ανάμειξη της κυβέρνησης των ΗΠΑ», αναφέρει υπηρεσιακό σημείωμα της Mobile Accord Inc, μίας από τους δημιουργούς του δικτύου, το οποίο ξεκίνησε λίγο μετά τη σύλληψη, το 2009, του αμερικανού εργολάβου Άλαν Γκρος στην Κούβα. Ο Γκρος φυλακίστηκε αφού είχε ταξιδέψει επανειλημμένα στην Αβάνα, για διαφορετική μυστική αποστολή της USAID, που αφορούσε την επέκταση της πρόσβασης στο ίντερνετ «με χρήση ευαίσθητης τεχνολογίας που μόνο κυβερνήσεις χρησιμοποιούν».

Ερωτηματικά για τη νομιμότητα

Δεν είναι σαφές αν το σχέδιο ήταν νόμιμο βάσει του αμερικανικού δικαίου, που απαιτεί γραπτή έγκριση των μυστικών ενεργειών από τον Πρόεδρο και ενημέρωση του Κογκρέσου. Αξιωματούχοι της USAID δεν έδωσαν απαντήσεις στα ερωτήματα για το ποιος ενέκρινε το πρόγραμμα και αν ο Λευκός Οίκος το γνώριζε. Ο διευθυντής της υπηρεσίας, Ρατζίβ Σαχ, υποστήριξε πως δεν επρόκειτο για μυστικό πρόγραμμα, αν και παραδέχθηκε ότι τμήματά του υλοποιήθηκαν με διακριτικότητα, για να προστατευτούν οι εμπλεκόμενοι. Σε συνέντευξή του στο MSNBC ο Σαχ δήλωσε πως το Γραφείο Λογοδοσίας της κυβέρνησης βρήκε το πρόγραμμα σύννομο, ο

54 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

“Τι στο καλό σκέφτεστε; Αν πρόκειται να πραγματοποιήσετε μυστική επιχείρηση σαν αυτή, για αλλαγή καθεστώτος, υποθέτοντας πως αυτό μοιάζει λογικό, δεν είναι κάτι που πρέπει να γίνει μέσω της USAID”

δε εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Τζέι Κάρνεϊ δήλωσε άγνοια για το αν κάποιος στον Λευκό Οίκο το γνώριζε. Πρόσθεσε πάντως ότι ο Πρόεδρος υποστηρίζει τις προσπάθειες επέκτασης των επικοινωνιών στην Κούβα. Η κουβανική κυβέρνηση αρνήθηκε να σχολιάσει. Σχόλιο στο περιοδικό The Nation ανέφερε πως το λιγότερο που μπορεί να σημειώσει κανείς είναι ότι οι λεπτομέρειες που αποκαλύφθηκαν φαίνεται να θολώνουν τις πολυετείς διαβεβαιώσεις της USAID ότι δεν διεξάγει μυστικές επιχειρήσεις, ενώ οι λεπτομέρειες των αποκαλύψεων μπορεί να υπονομεύσουν την αποστολή της υπηρεσίας για παράδοση βοήθειας σε φτωχές και ευάλωτες περιοχές του κόσμου – «μια προσπάθεια που απαιτεί εμπιστοσύνη και συνεργασία των ξένων κυβερνήσεων». Ο δημοκρατικός γερουσιαστής από το Βερμόντ και πρόεδρος της Επιτροπής Παροχών του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και της υποεπιτροπής


Canvas χρωματιστών επαναστάσεων

Εξωτερικών Επιχειρήσεων, Πάτρικ Λι, χαρακτήρισε το πρόγραμμα «βλακώδες, βλακώδες, βλακώδες». Δεν το γνώριζε και αν τον είχαν ρωτήσει θα είχε απαντήσει: «Τι στο καλό σκέφτεστε; Αν πρόκειται να πραγματοποιήσετε μυστική επιχείρηση σαν αυτή, για αλλαγή καθεστώτος, υποθέτοντας πως αυτό μοιάζει λογικό, δεν είναι κάτι που πρέπει να γίνει μέσω της USAID». Το ίδιο πιστεύει και ο ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής από τη Γιούτα Τζέισον Τσάφετζ. «Αν η USAID αρχίσει να μετέχει σε μυστικές, ανατρεπτικές δραστηριότητες, η αξιοπιστία των ΗΠΑ μειώνεται», τόνισε. Ωστόσο ορισμένοι πολιτικοί υποστήριξαν την ενέργεια της αμερικανικής υπηρεσίας. Μάλιστα ο δημοκρατικός γερουσιαστής από το Νιου Τζέρσι Μπομπ Μενέντεζ, πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, είπε πως αξίζουν συγχαρητήρια στην USAID γιατί έδωσε στον λαό της Κούβας μια πλατφόρμα λόγου.

Παύση χορηγίας, τέλος μηνυμάτων

Τον Σεπτέμβριο του 2012 το Zun Zuneo έπαψε να λειτουργεί, όταν σταμάτησε η χορηγία της αμερικανικής κυβέρνησης. Και τα μηνύματα σταμάτησαν. «Τη στιγμή που εξαφανίστηκε, ήταν σαν να δημιουργήθηκε ένα κενό», είπε πρώην συνδρομητής. Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε ότι ούτε η πρώην υπουργός Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον ούτε ο σημερινός υπουργός Τζον Κέρι γνώριζαν σχετικά με το Zun Zuneo. Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί ότι σε ομιλία της στο Πανεπιστήμιο Τζορτζ Ουάσιγκτον, το 2011, η Χίλαρι Κλίντον είχε αναφέρει ότι οι ΗΠΑ βοηθούν λαούς σε καταπιεστικά ιντερνετικά περιβάλλοντα. Και αναφερόμενη στον ρόλο της Τυνησίας στην Αραβική Άνοιξη, είχε πει πως ο κόσμος χρησιμοποίησε την τεχνολογία για να φουντώσει ένα κίνημα που οδήγησε σε επαναστατική αλλαγή. 

Στο μεταξύ, στον ρόλο της Canvas, μιας χρηματοδοτούμενης από τις ΗΠΑ ομάδας εκπαίδευσης στις… χρωματιστές επαναστάσεις, αναφερόταν άρθρο του συγγραφέα Ουίλιαμ Ένγκνταλ στο Global Research. «Οι Ουκρανοί βρήκαν αποδείξεις άμεσης ανάμειξης της εκπαιδευτικής ομάδας, που έχει έδρα το Βελιγράδι και χρηματοδοτείται από τις ΗΠΑ, στις προσεκτικά ενορχηστρωμένες διαδηλώσεις του Κιέβου. Αντίγραφο φυλλαδίου που διένειμαν διαδηλωτές της αντιπολίτευσης στο Κίεβο πριν την αποπομπή του Γιανουκόβιτς είναι λέξη προς λέξη και εικόνα προς εικόνα μεταφράσεις φυλλαδίου που χρησιμοποίησαν οργανωτές της Canvas στις διαδηλώσεις του 2011 στην πλατεία Ταχρίρ στο Κάιρο. Η Canvas, πρώην Otpor, είχε λάβει το 2000 σημαντικά κονδύλια από το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ για να υλοποιήσει την πρώτη επιτυχή χρωματιστή επανάσταση, κατά του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς στην τότε Γιουγκοσλαβία. Από τότε έχει μετατραπεί σε πλήρους απασχόλησης εταιρία συμβούλων των ΗΠΑ περί επαναστάσεων, ενόσω εμφανίζεται ως ομάδα βάσης που υποστηρίζει τη δημοκρατία. Ποιος θα το φανταζόταν ότι μια μη κυβερνητική οργάνωση με έδρα τη Σερβία θα ήταν προκάλυμμα για αλλαγή καθεστώτος με την υποστήριξη των ΗΠΑ;»

HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 55


ΗΠΑ

Η «περίεργη» περίπτωση ενός τραπεζίτη

56 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014


Φανταστείτε μία μικρή τράπεζα στην πολιτεία της Νέας Υόρκης που λέει όχι στα κέρδη, με τον ιδιοκτήτη της να δηλώνει ότι δεν ξέρει καν τι είναι τα CDS! Στα χρόνια της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης μάθαμε όρους, κανόνες κι απίθανα ονόματα χρηματοπιστωτικών προϊόντων, τα οποία παλιότερα έβγαιναν μόνο από τα στόματα χρηματιστών, τραπεζιτών και χρηματομεσιτών, που έως το 2007 γύριζαν από πόρτα σε πόρτα πουλώντας ψεύτικα όνειρα με ενέχυρο πραγματικές ζωές. Ασφάλιστρα κινδύνου, εμπόριο στεγαστικών δανείων και πολλές ακόμη χαριτωμενιές του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος ήταν έξω από την καθημερινότητά μας, όσο κι αν στην πραγματικότητα αποτελούσαν έναν παρασιτικό συμβιωτικό οργανισμό που φούσκωνε ασταμάτητα μια φούσκα απληστίας.

Του Βασίλη Σαμούρκα

Μ

έσα σε αυτόν τον κυκεώνα, στην καρδιά του παγκόσμιου καπιταλισμού, τις ΗΠΑ, ιδιαίτερη π��ρίπτωση αποτελεί η μικρή Bank of Cattaraugus και ο επί 30 χρόνια επικεφαλής της Πάτρικ Κάλεν. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι «εμείς δεν είμαστε οι μοναδικοί που κάνουμε αυτό το πράγμα. Υπάρχουν δεκάδες τοπικές τράπεζες στην Αμερική οι οποίες στόχο έχουν να ενισχύσουν την τοπική κοινωνία κι όχι να κυνηγήσουν τα τεράστια κέρδη». Η τράπεζα του Πάτρικ Κάλεν έχει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που δεν την κάνουν ακριβώς αυτό που όλοι πάνω-κάτω σκεφτόμαστε. Δεν έχει υποκαταστήματα, δεν τζογάρει τις καταθέσεις του κόσμου, δεν κυνηγά τεράστια κέρδη και δεν έχει στόχο να επεκταθεί. «Από το 1971 μέχρι σήμερα παρουσιάζουμε ένα μέσο όρο κερδών της τάξης των 20.000 δολαρίων τον χρόνο. Πριν από τρία χρόνια βγάλαμε μόλις 5.000. Δεν ενδιαφερόμαστε για όλα

όσα αναζητούν οι άλλες τράπεζες που όλοι ξέρουμε. Εγώ εξακολουθώ να απαντώ σε όποιον με ρωτάει ότι δεν ξέρω καν τι είναι το CDS. Δεν το ξέρω γιατί δεν με ενδιαφέρει». Η τράπεζα έγινε γνωστή σε όλες τις ΗΠΑ μέσω των New York Times, κάτι που ναι μεν κολάκευσε τον Πάτρικ Κάλεν, αλλά του προκάλεσε κι αρκετούς πονοκεφάλους. «Μετά από αυτό το ρεπορτάζ, όλος ο κόσμος μας έπαιρνε τηλέφωνο για να ανοίξει έναν λογαριασμό ή να πάρει ένα δάνειο! Η έκπληξή τους όταν τους λέγαμε ότι εμείς δεν θέλουμε τα χρήματά τους, δεν επιθυμούμε να δώσουμε δάνεια παρά μόνο στους κατοίκους της πόλης μας, ήταν μοναδική!» Η μικρή αυτή τράπεζα ιδρύθηκε το 1882 από κατοίκους του χωριού της πολιτείας της Νέας Υόρκης. «Οι πρώτοι μέτοχοι περνούσαν στα παιδιά και στα εγγόνια τους τις μετοχές της, λέγοντάς τους να μη διανοηθούν να τις πουλήσουν για να βγάλουν κέρδος», θυμάται ο σημερινός της πρόεδρος, ο οποίος μετά τις σπουδές του

στα οικονομικά βρέθηκε το 1971 δίπλα στον πατέρα του και τότε επικεφαλής της, Ρόμπερτ Κάλεν, αναλαμβάνοντας την προεδρία το 1982. «Τα κέρδη έρχονταν πάντα δεύτερα. Πρώτα όλοι μας βάζαμε την ενίσχυση της περιοχής και των κατοίκων της», λέει ο Πάτρικ Κάλεν. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις αντιδεοντολικής συμπεριφοράς της τράπεζας. «Υπάρχουν πολλά παραδείγματα όπου δεν παίξαμε σύμφωνα με τους κανόνες, αλλά αυτό που εγώ έχω να θυμάμαι είναι ένα περιστατικό που συνέβη πριν από 15 χρόνια. Τρία αδέρφια με νοητική στέρηση ήρθαν μια μέρα στο γραφείο μου κλαίγοντας. Ο πατέρας τους μόλις τα είχε πετάξει από το σπίτι. Δεν είχαν καμία πηγή εισοδήματος, ούτε κάποιο μέρος να μείνουν. Το πρώτο πράγμα που κάναμε ήταν να τους βρούμε προσωρινά ένα σπίτι. Στη συνέχεια καταφέραμε να έρθουμε σε συνεννόηση με τις αρχές για να τους εξασφαλίσουν ένα επίδομα, το οποίο, ενώ δικαιούνταν, δεν είχαν εισπράξει ποτέ στη ζωή τους. Κι όταν φτάσαμε στο νοσοκομείο για να κάνουμε τις εξετάσεις που χρειάζονταν ως απόδειξη της πάθησής τους, μιλάω ειλικρινά, κλάψαμε όλοι μαζί. Λίγο αργότερα ο πατέρας τους πέθανε κι ανέλαβα την κηδεμονία των χρημάτων τους. Μαζί χτίσαμε το δικό τους σπίτι, αυτό που μένουν σήμερα. Υπάρχουν πολλές ακόμη περιπτώσεις που μπορώ να μοιραστώ, όμως γι’ αυτήν αισθάνομαι πραγματικά υπερήφανος». Ο Πάτρικ Κάλεν ισχυρίζεται ότι διοικεί «τη μικρότερη τράπεζα των περιοχών της Νέας Υόρκης, του Οχάιο και της Πενσυλβάνια». Όχι όμως και την πιο αδιάφορη: «Κάθε εβδομάδα έχουμε και μια νέα πρόταση εξαγοράς, από πολλούς παράγοντες. Τραπεζίτες, επιχειρηματίες, επενδυτές κλπ. Σε όλους δίνω την ίδια απάντηση: Κανείς δεν μπορεί να μας HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 57


ΗΠΑ

Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι μικρές τοπικές τράπεζες σαν αυτή του Πάτρικ Κάλεν άλλαξε άρδην μετά το 2007. Σύμφωνα με έρευνα της ICBA (Independent Community Bankers of America) στην καρδιά της κρίσης, η οικονομική κατάρρευση μείωσε κατά πολύ την εμπιστοσύνη των πελατών στις μεγάλες τράπεζες

58 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

προσφέρει αυτά που μπορούμε εμείς να εξασφαλίσουμε για τον εαυτό μας». Η οικογενειακή επιχείρηση τρέχει για πάνω από 60 χρόνια από την οικογένεια Κάλεν. Η κόρη του Πάτρικ, Κολίν Γιανγκ, είναι η οικονομική διευθύντρια. Η σύζυγός του, Τζοάν, είναι η γραμματέας της τράπεζας, ενώ οι τρεις γιοι αναμένουν το πτυχίο των οικονομικών από το πανεπιστήμιο του Σικάγο για να ακολουθήσουν κι εκείνοι τα γνώριμα μονοπάτια. Η χρηματοπιστωτική κρίση του 2007, μετά το σκάσιμο της φούσκας των ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων, δεν ήρθε για τον Πάτρικ Κάλεν από το πουθενά. «Βλέπαμε τριγύρω μας όλο και περισσότερο κόσμο να επιλέγει ως δευτερεύον ή κύριο επάγγελμα το εμπόριο δανείων. Χρηματομεσίτες γύριζαν από πόρτα σε πόρτα, γεμίζοντας τον κόσμο επαγγελματικές κάρτες και ψεύτικες ελπίδες. Έφερναν έτοιμα συμπληρωμένα συμβόλαια, και η πίεση από τις επενδυτικές εταιρίες και τις τράπεζες, οι οποίες πούλαγαν τα δάνεια στη δευτερογενή αγορά για να θησαυρίσουν, ήταν ατελείωτη. Έμπαιναν στα σπίτια κι έλεγαν “Μπορείς αντί για 25.000 δολάρια το χρόνο να βγάζεις 35.000. Αρκεί να αποδεχθείς αυτό εδώ το συμβόλαιο και τα επιτόκια των

δανείων σου θα μειωθούν ενώ ο χρόνος αποπληρωμής θα αυξηθεί. Φτάνει να υπογράψεις αυτήν την αίτηση”». Για τον Πάτρικ Κάλεν το ζήτημα της τραπεζικής λειτουργίας ξεπερνά τους συναδέλφους προέδρους μεγάλων τραπεζών που διαχειρίστηκαν αυτές τις καταστάσεις. «Όταν είδα να γίνονται αυτά τα πράγματα μπροστά στα μάτια μου, αναρωτήθηκα πώς θα την γλυτώσουν. Τελικά, οι περισσότεροι από αυτούς παρέμειναν στη θέση τους. Μετά από όλα αυτά, ένα πράγμα έχω να πω. Όσο κι αν ψάξεις, δεν θα βρεις καμιά σχολή για τραπεζίτες στον κόσμο. Υπάρχουν όμως πάρα μα πάρα πολλοί ηλίθιοι πρόεδροι τραπεζών εκεί έξω, οι οποίοι δείχνουν τα πτυχία τους για να αιτιολογήσουν τις θέσεις τους!». Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι μικρές τοπικές τράπεζες σαν αυτή του Πάτρικ Κάλεν άλλαξε άρδην μετά το 2007. Σύμφωνα με έρευνα της ICBA (Independent Community Bankers of America) στην καρδιά της κρίσης, η οικονομική κατάρρευση μείωσε κατά πολύ την εμπιστοσύνη των πελατών στις μεγάλες τράπεζες. Οι καταθέσεις του 2009 αυξήθηκαν στο 55% των τοπικών τραπεζών, ενώ μόνο το 11% από αυτές δήλωσε πως επηρεάστηκε αρνητικά η ικανότητά τους να δανείζουν. Παρ' όλα αυτά, ο δανεισμός αυτός –έστω και με χαμηλά επιτόκια– εξακολουθεί να κινείται στον αστερισμό του κέρδους. Πολλές είναι οι φωνές που υποστηρίζουν πως η πραγματική ώθηση μπορεί να δοθεί από τους μη κερδοσκοπικούς πιστωτικούς συνεταιρισμούς, οι οποίοι ανήκουν αποκλειστικά στα ίδια τα μέλη/ καταθέτες που μοιράζονται ισομερώς τα έσοδα. Αυτοί άντεξαν καλύτερα από όλους τους αμερικανούς ανταγωνιστές τους στην κρίση του 2007/2008. Όμως από τις αρχές του 20ού αιώνα, όταν έκαναν την εμφάνισή τους, βρίσκονται σε διαρκή σύγκρουση με τις παραδοσιακές κερδοσκοπικές τράπεζες για το ποιος θα διαχειρίζεται το δημόσιο χρήμα. Και οι νίκες που έχουν πετύχει μέχρι στιγμής σε αυτόν τον τομέα είναι ελάχιστες· φυσικά, για ευνόητους λόγους.


Tech.doc

Γιατί οι μύγες πετάνε σε τετράγωνα;

Από τον Γιάννη Καρτερό

Είμαστε ανίκανοι να βρούμε εξωγήινους Όσο ο άνθρωπος δεν μπορεί να βγει εκτός ηλιακού συστήματος, εξωγήινη ζωή δεν αποδεικνύεται. Μια νέα έρευνα της Διεθνούς Ακαδημίας Επιστημών έδειξε πως τα σήματα οξυγόνου-μεθανίου (τα βασικότερα στοιχεία για την ύπαρξη ζωής) που λαμβάνουν δορυφόροι ή πιάνουν οι φωτογραφίες των τηλεσκοπίων δεν αρκούν για την επιβεβαίωση ύπαρξης ζωής, καθώς, όπως και με τη Γη και το φεγγάρι, δύναται ο μακρινός πλανήτης να έχει το οξυγόνο και ο εξίσου μακρινός δορυφόρος του το μεθάνιο. Η σημερινή τεχνολογία δεν επαρκεί για να διαχωριστεί ποιο στοιχείο εντοπίζεται πού, ούτε καν για να διακρίνουμε τους δορυφόρους του πλανήτη.

Ακολουθήστε το DNA σας 1.000 χρόνια πριν Από πού κρατάει η σκούφια σας; Με μια νέα μέθοδο χαρτογράφησης του γενετικού κώδικα τώρα είναι δυνατόν να δείτε πού βρίσκονταν οι πρόγονοί σας ακόμα και 1.000 χρόνια πριν. Ερευνητές του πανεπιστημίου Sheffield εξέλιξαν το Geographic Population Structure (GPS), ένα ηλεκτρονικό εργαλείο που αναλύει το DNA και, συνδυάζοντας την ανάλυση με τις ιστορικές μετατοπίσεις πληθυσμών, πολέμων και γενικά καταστάσεων οι οποίες οδήγησαν δύο διαφορετικά γονίδια να συνδεθούν, βρίσκει με 98% ακρίβεια την τοποθεσία που το DNA σας δημιουργήθηκε.

Το ξέρατε

ότι...

Μια νεογέννητη γαλάζια φάλαινα έχει μήκος 6 με 8 μέτρα και ζυγίζει 3 τόννους.

Έως και το 50% της θερμοκρασίας του σώματός μας μπορεί να χαθεί από το κεφάλι, εξαιτίας του πολύπλοκου κυκλοφορικού του.

Απλώς επειδή μπορούν. Όλοι έχουμε παρατηρήσει μύγες να πραγματοποιούν απότομες –και συνήθως δεξιές– στροφές 90 μοιρών. Αυτό συμβαίνει επειδή πολλά έντομα, ενώ ξεκίνησαν με τέσσερα φτερά, στην πορεία τα δύο χρησιμοποιήθηκαν για άλλους σκοπούς (π.χ. στο σκαθάρι τα 2 φτερά λειτουργούν ως κέλυφος). Στις μύγες, τα πίσω φτερά εξελίχθηκαν σε αλτήρες, οι οποίοι κινούνται στον ίδιο ρυθμό με τα μπροστινά, λειτουργώντας ως γυροσκόπια. Χάρη σε αυτό το σύστημα οδήγησης, οι μύγες αντιλαμβάνονται τις αλλαγές στον αέρα υπερβολικά γρήγορα και εξίσου γρήγορα αλλάζουν κατεύθυνση.

Φορτίστε το κινητό περπατώντας Η λογική είναι απλή και βασίζεται στον μηχανισμό των παλιών χειροκίνητων φακών. Η Χάνα Αλεξάντερ και ο Ματ Στάντον, του Carnegie Mellon University, ξόδεψαν 3 χρόνια εξελίσσοντας μια σόλα παπουτσιού, η οποία χρησιμοποιεί ένα σύστημα μετάδοσης για να μετατρέψει την πίεση του ποδιού που ασκείται σε κάθε βήμα σε κινητική περιστροφική ενέργεια και μετέπειτα σε ηλεκτρισμό μέσω μαγνητών. Το πρωτότυπο χρειάζεται περίπου 15 μίλ��α για να φορτίσει ένα κινητό, ενώ ο τελικός στόχος είναι κάτω από 5 μίλια για την πλήρη φόρτιση ενός iPhone.

Ένας άνθρωπος ανοιγοκλείνει τα μάτια του κατά μέσο όρο 4,5 εκατομμύρια φορές τον χρόνο.


@tweets

ακολουθήστε μας στο twitter

@hotdoc_mag

@Palaiologos1453

Σε μία Χώρα με 1,5 εκ ανέργους, πηγαίνουν περισσότεροι σε ένα τελικό κυπέλλου από όλες τις πορείες της Πρωτομαγιάς. Λαός της πλάκας! @kostasboz

Ψάχνω άνθρωπο να πιω καφέ και έχουν μείνει μόνο υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι!

@nikosp20

Όταν με χαιρετάνε γνωστοί,τους λέω «ευχαριστώ για τη στήριξη». Μπορεί να κατεβαίνω κάπου υποψήφιος και να μη το ξέρω,μη με πουν και αχάριστο @KrinostoKtinos

Αφηρημένος άρχισα να διαβάζω το βιογραφικό ενός υποψήφιου δημοτικού σύμβουλου κι ασυναίσθητα σηκώθηκε το χέρι μου κ άρχισε να με χαστουκίζει @Papavannesa @yannis_bvb

O πρώτος γιατρός του Μητσοτάκη ήταν ο Ιπποκράτης

3,35€ τα πρώτα διόδια ανοίγει το τζαμάκι και λέω στην κοπέλα ένα φρέντο εσπρέσο γλυκό με λίγο εβαπορέ @Boubounokefalos

Βελζεβούλα@velze_voula

Μεγαλώνοντας κατάλαβα ότι αυτά τα αχ που ακούγονταν απ’ το δωμάτιο των γονιών μου δεν ήταν σεξ αλλά άγχος για το πως θα τα βγάλουν πέρα @bitchonio_109_

-Αγάπη μου αύριο έχει champions league. -Α ωραία,να κανονίσω να βγω με τις φίλες μου. Τι ώρα τελειώνει; -Τέλος Μαΐου υπολόγιζε.

Όταν βλέπω συζήτηση με δύσκολες λέξεις πετάγομαι, λέω ένα «Όλα οφείλονται στην αναδιαστρωμάτωση» και φεύγω καμαρωτός-καμαρωτός. @La_cookaracha

Άμα σας έρχεται να γράψετε κάνα δυνατό αντιρατσιστικό ή τίποτα βαθύ δημοκρατικό τραγουδήστε πρώτα δυνατά για 2 λεπτά το νιάου βρε γατούλα @ringringring11

Ρε χρυσαυγίτες γιατί σπάτε το μαγαζί του ανθρώπου;Έλληνας είναι. -Γιατί γράφει κρύσταλλα,καθρέφτες τζαμιά! -Τζάμια ρε ζώα, τζάμια!

@Nathan_Krds

Δεν σε αναγνωρίζω βρε γυναίκα. Πώς και μίλησες στο τηλέφωνο μόνο ένα τέταρτο αυτήν την φορά? - Είχα πάρει λάθος...

@marie_la_bas

Ποτέ πέρασε ο χειμώνας ποτέ ήρθε η έξυπνη σίτα ούτε που το κατάλαβα


Η ζωή των Ωνάσηδων μοιάζει με αρχαία τραγωδία. Μόνο που, σε αντίθεση με τις ελληνικές τραγωδίες, οι Ωνάσηδες πεθαίνουν πάντα επί σκηνής. Στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων και στα δελτία ειδήσεων. Κατά μια έννοια συνεχίζουν να πεθαίνουν και σήμερα, στο τέλος κάθε ιστορίας που αναπαράγει τη ζωή τους.

ΞΕΦΥΛΛΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ ΣΤΟ ΜΥΘΟ Αποκτήστε το πρώτο βιβλίο των εκδόσεων

στην τιμή των 6,5 ευρώ Τηλ. επικοινωνίας 210 621 7990


Hot Sports Από τον Μάριο Αραβαντινό

Να «ρίξει» τον ΠΑΟΚ απειλεί ο Σαββίδης

Χωρίς άδεια Γιάννενα και Πανιώνιος

Με υποβιβασμό του ΠΑΟΚ στην τρίτη εθνική απειλεί ο Ιβάν Σαββίδης, σε περίπτωση που το κράτος δεν δεχθεί ρύθμιση για τα χρέη της ΠΑΕ. Ο μεγαλομέτοχος του δικέφάλου ισχυρίζεται ότι τα τελευταία δύο χρόνια έχει απολέσει περί τα 32 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 22 αφορούσαν χρέη της ομάδας προς το δημόσιο. Ο Ιβάν Σαββίδης ανέφερε σχετικά: «Αν δεν πάρουν λεφτά από εμάς, δεν θα χάνω τον χρόνο μου. Θα πάμε στην τρίτη κατηγορία και θα ξεκινήσουμε από το μηδέν. Αν δεν θέλουν να πάρουν τα χρήματα, καλύτερα να τα επενδύσουμε για μια ριζική ανακαίνιση. Αν θεωρούν ότι ο ΠΑΟΚ χρωστάει, τότε πρέπει να συνεργαστούν. Υπάρχουν πάρα πολλές εταιρίες που δεν πληρώνουν τίποτα από το 1979 και μετά».

Άδεια συμμετοχής στο πρωτάθλημα της Super League πήραν από τη δευτεροβάθμια επιτροπή αδειοδότησης της Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας όλες οι ομάδες, πλην του ΠΑΣ Γιάννινα, του οποίου η έφεση απορρίφθηκε. Υπενθυμίζεται ότι ο Άγιαξ της Ηπείρου, παρότι πέρυσι είχε πάρει σχετική άδεια από την Ομοσπονδία, δεν συμμετείχε στο Europa League, καθώς κόπηκε από την UEFA. Στο μεταξύ, απαράδεκτη κρίθηκε η έφεση του Άρη, ο οποίος σε πρώτο βαθμό είχε καταθέσει ελλιπή φάκελο, ενώ φάκελο αδειοδότησης δεν κατέθεσε ο Πανιώνιος, ο οποίος θα συμμετέχει, όπως όλα δείχνουν, στο πρωτάθλημα της σεζόν 2014-2015 χωρίς άδεια, όπως άλλωστε συνέβη και φέτος.

17 Απριλίου 2001

Ο Δαυίδ στην κορυφή της Ευρώπης 62 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

Αν ο Γκάρι Λίνεκερ έπαιζε μπάσκετ, θα έλεγε πως «δέκα παίκτες κυνηγούν μια μπάλα για 40 λεπτά και στο τέλος κερδίζουν οι Έλληνες». Αυτό ακριβώς έκανε, στις 17 Απριλίου 2001, το άσημο Μαρούσι, του Βαγγέλη Αλεξανδρή, το οποίο κατάφερε, επικρατώντας, με 74-72 της γαλλικής Ελάν Σαλόν στον τελικό Κυπέλλου Σαπόρτα (πρώην Κυπελλούχων) στη Βαρσοβία, να ανέβει στην κορυφή της Ευρώπης. Πρωταγωνιστής για την αρμάδα του Βαγγέλη Αλεξανδρή ήταν ο αμερικανός Τζίμι Όλιβερ, ο οποίος σημείωσε 31 πόντους, κατακτώντας δικαιωματικά τον τίτλο του πολυτιμότερου παίκτη. Το Μαρούσι έγινε έτσι η τέταρτη ομάδα, μετά την ΑΕΚ, τον ΠΑΟΚ και τον Άρη, που έφθανε στην κατάκτηση αυτού του τροπαίου.


Στη δίνη οικονομικού σκανδάλου η Μπαρτσελόνα Πέπλο μυστηρίου καλύπτει την υπόθεση χρηματισμού αξιωματούχου της FIFA, ο οποίος ψήφισε προκειμένου το Κατάρ να αναλάβει τη διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2022. Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ, σε λογαριασμό της δεκάχρονης κόρης του αξιωματούχου Ricardo Teixeira βρέθηκαν 3,4 εκατ. δολάρια, τα οποία είχαν κατατεθεί από τον Sandro Rosell, ο οποίος ανέλαβε την προεδρία της Μπαρτσελόνα μόλις έξι μήνες πριν το Κατάρ αναλάβει το Μουντιάλ. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί και το γεγονός ότι μία εβδομάδα μετά την επιλογή του Κατάρ, η Μπαρτσελόνα ανακοίνωσε το νέο της πενταετές συμβόλαιο ύψους 210 εκατ. δολαρίων με την Qatar Foundation. Σημειωτέον ότι ο Teixeira έχει κατηγορηθεί και στο παρελθόν για δωροδοκία ύψους 13 εκατ. δολαρίων σχετικά με διαφημιστικές συμφωνίες. Στην Ισπανία έπραξαν το αυτονόητο. Στην Ελλάδα πότε; Σκληρή, αλλά απολύτως δικαιολογημένη, ήταν η τιμωρία που επέβαλλε η Βιγιαρεάλ σε οπαδό της, ο οποίος κατά τη διάρκεια του αγώνα της ομάδας του κόντρα στην Μπαρτσελόνα, στις 27 Απριλίου, πέταξε μια μπανάνα στον Ντάνι Άλβες. Η διοίκηση του «κίτρινου υποβρύχιου» ανακοίνωσε πως ο θερμοκέφαλος βρέθηκε, με τη βοήθεια και των αρχών, και του επέβαλε διά βίου αποκλεισμό από τους εντός έδρας αγώνες της ομάδας, ενώ του αφαιρέθηκε και η κάρτα διαρκείας του. Σε ανακοίνωσή της η Βιγιαρεάλ ζήτησε συγγνώμη από τους Καταλανούς και υπογράμμισε πως ανέκαθεν ο σύλλογος λειτουργούσε με αξίες και αρχές, κάτι που άλλωστε επιβεβαιώνεται και από την εύρεση του ενόχου. Την ίδια στιγμή, κι ενώ στη χώρα υπήρξε αντίστοιχο περιστατικό, στην αναμέτρηση του ΠΑΟΚ με τον Ολυμπιακό, στις 16 Απριλίου, ο ένοχος δεν εντοπίστηκε ποτέ.

Κούγιας κατά διαιτητών και εισαγγελέα Σοβαρό επεισόδιο μεταξύ του προέδρου της ΠΑΕ Παναχαϊκή Αλέξη Κούγια και του αθλητικού εισαγγελέα Παναγιώτη Καρρά έλαβε χώρα στα επίσημα του ΟΑΚΑ, κατά τη διάρκεια του τελικού Κυπέλλου μεταξύ του ΠΑΟΚ και του Παναθηναϊκού. Σύμφωνα με τη διαδικτυακή «Δίκη», ο ποινικολόγος, απευθυνόμενος στον κ. Καρρά, είπε: «Εσύ είσαι εισαγγελέας; Ούτε τον περιπτερά δεν μπορείς να κάνεις» και συμπλήρωσε: «Θα πάτε όλοι φυλακή. Γιατί ασκείς διώξεις στον Σαββίδη, στον Αλαφούζο, στον Βελλή, σε εμένα, και δεν κάνεις το ίδιο στον Μαρινάκη; Δεν ντρέπεσαι; Τράβα να σβήσεις καμιά ποινή». Ο Αλέξης Κούγιας, μάλιστα, φέρεται να πέταξε στον εισαγγελέα ένα χαρτονόμισμα των 50 ευρώ. Λίγο αργότερα, κατά την απονομή του κυπέλλου στους πράσινους, ο μεγαλομέτοχος της Παναχαϊκής είχε έντονο διάλογο με τον ρέφερι της αναμέτρησης Τάσο Κάκο και τον βοηθό του Τάσο Σιδηρόπουλο, με τον δεύτερο να κατηγορεί τον Αλέξη Κούγια ότι τον «έχει γαμ…», και τον πρόεδρο της Παναχαϊκής να απαντάει: «Εσύ Σιδηρόπουλε έχεις γαμ… το ελληνικό ποδόσφαιρο».

HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 63


Ιστορία

Μ

ε ελάχιστους πια ανθρώπους να μιλούν μαζί του, ξεχασμένος από τον υπόλοιπο κόσμο, ο Σπινέλι ξεκίνησε εκεί ένα πνευματικό ταξίδι που θα άλλαζε την ήπειρό μας. Μαζί με τον ομοϊδεάτη του Ερνέστο Ρόσι ξεκίνησε να γράφει πάνω σε τσιγαρόφυλλα ένα πολιτικό μανιφέστο. Του έδωσαν τίτλο: «Για μια ελεύθερη και ενωμένη Ευρώπη». Έκρυβαν τα τσιγαρόφυλλα στον ψεύτικο πάτο μιας κονσέρβας και τα έβγαλαν από τις φυλακές μέσω της Ούρσουλα Χίρσμαν. Η Χίρσμαν θα γινόταν μετά από χρόνια σύζυγος του Σπινέλι. Κι αυτή

Η Ευρώπη μετά τον πόλεμο κινδύνευε να ξαναγυρίσει στον εθνικό της διαχωρισμό, στην ισορροπία των δυνάμεων που πότε διασφαλιζόταν και πότε διαταρασσόταν από εφήμερες συμμαχίες ανάμεσα στις δυνάμεις. Κι όλα αυτά μέχρι τα έθνη της να ξεκινούσαν έναν ακόμα πιο καταστροφικό πόλεμο. Η λύση για τον Σπινέλι ήταν στην πολιτική της ένωση ή, με μεγαλύτερη ακρίβεια, στην ομοσπονδιοποίησή της. Το μανιφέστο έφτασε στα χέρια της ιταλικής αντίστασης και κέρδισε αμέσως οπαδούς. Το καθεστώς του Μουσολίνι κατέρρευσε το 1943 και ο Σπινέλι έφυγε

για την ενοποίηση ήταν το Βέλγιο, η Ιταλία, η Δυτική Γερμανία, η Γαλλία, το Λουξεμβούργο και η Ολλανδία. Ο Σπινέλι έγραψε με διαύγεια πνεύματος και πολιτική οξυδέρκεια τα παρακάτω: «Η κοινή διαχείριση της παραγωγής άνθρακα και χάλυβα θα θεμελιώσει αμέσως μια κοινή βάση οικονομικής ανάπτυξης, πρώτο στάδιο της ευρωπαϊκής ομοσπονδίας, και θα αλλάξει το πεπρωμένο αυτών των περιοχών που από καιρό ασχολούνται με την κατασκευή πολεμικών όπλων και των οποίων είναι σε μόνιμη βάση τα θύματα… Έτσι, θα πραγματοποιηθεί απλά και γρήγορα

Η Ευρώπη του Αλτιέρο Σπινέλι Ο Αλτιέρο Σπινέλι είχε ξοδέψει ήδη 10 χρόνια από τη νεότητά του στις φυλακές, όταν το 1937 μεταφέρθηκε στον Άγιο Στέφανο, έναν βράχο απέναντι από το νησάκι του Βεντοτένε στα ανοιχτά του Λάτσιο. Έζησε κλεισμένος στο κολαστήριο που έχτισαν οι Βουρβόνοι μαζί με άλλους 400 κομμουνιστές, «εχθρούς» του φασιστικού κόμματος του Μπενίτο Μουσολίνι. Κι όμως, όταν διαχώρισε τη θέση του από τις αποφάσεις και τις πρακτικές του Στάλιν, απομονώθηκε και από αυτούς τους ίδιους τους συντρόφους του. Από τον Παναγιώτη Πασπαλιάρη

ήταν η μικρή ιστορία του Μανιφέστου

του Βεντοτένε.

Το όραμα της ενωμένης Ευρώπης

Για τον Ρόσι και τον Σπινέλι το σχίσμα

ανάμεσα στους προοδευτικούς και τους

αντιδραστικούς δεν ήταν πια η επιδίωξη

περισσότερης ή λιγότερης δημοκρατίας,

περισσότερου ή λιγότερου σοσιαλισμού.

Ο ευρωπαίος πολίτης θα έπρεπε να σκε-

φτεί αν θέλει να συνεχίσει να ζει με το

παραδοσιακό καθεστώς των εθνικών

κρατών και των μεγάλων ιδεών που σχε-

δόν όλα αναπτύσσουν για τον εαυτό τους

ή αν θα αποφασίσει να ζήσει σε ένα υπερεθνικό κράτος.

64 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

μετά από 16 χρόνια από τις φυλακές. Βρήκε το έδαφος καλλιεργημένο και ανέλαβε αμέσως πολιτική δράση. Φορέας της πολιτικής του σκέψης και πράξης υπήρξε το Ευρωπαϊκό Φεντεραλιστικό Κίνημα.

Από τη θεωρία στην πράξη

Τη δεκαετία του 1950 η Ευρώπη ξαναχτιζόταν μέσα από τα ερείπια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου. Ο Σπινέλι, παρότι αριστερός, δεν δίστασε να συνεργαστεί με τον χριστιανοδημοκράτη πρωθυπουργό της Ιταλίας, τον Αλτσίντε ντε Γκάσπερι. Οι δυο τους πρωτοστάτησαν στην ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα. Μέλη της πρωτόλειας αυτής προσπάθειας

ο συγκερασμός των συμφερόντων που είναι αναγκαίος για τη συγκρότηση μιας οικονομικής κοινότητας, η οποία θα αποτελέσει τον καταλύτη για μια ευρύτερη και βαθύτερη συνεργασία μεταξύ χωρών που για μεγάλο διάστημα τις χώριζαν αιματηρές διενέξεις». Όμως η σκέψη και η επιθυμία του για την ένωση της Ευρώπης κάλπαζε την ώρα που οι εθνικές ηγεσίες των κρατών της βάδιζαν διστακτικά προς την ίδια κατεύθυνση. Ο Σπινέλι οραματίστηκε την Ευρωπαϊκή Αμυντική Ένωση. Ο σύμμαχός του ντε Γκάσπερι αρνιόταν πεισματικά την είσοδο της Ιταλίας στο ΝΑΤΟ, τελώντας εν αναμονή αυτού που οραματιζόταν ο αριστερός φίλος του και οι ομοϊδεάτες του. Το σχέδιο όμως θάφτηκε κάτω από τους δισταγμούς της Γαλλίας. Κι έτσι οι ευρωπαϊκές δυνάμεις θα συντάσσονταν τελικά κάτω από την ομπρέλα του ΝΑΤΟ, δηλαδή θα αναγνώριζαν τη στρατιωτική επικυριαρχία του υπερατλαντικού συμμάχου.

Ένας σύγχρονος πολιτικός Σίσυφος

Κάθε αποτυχία σηματοδοτούσε για τον Σπινέλι έναν καινούριο αγώνα. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική Ένωση (ΕΟΚ) διαδέχτηκε την ΕΚΑΧ, και από το 1970 ως το 1976 ο ιταλός πολιτικός εργάστηκε


Από τις φυλακές και την εξορία στην καρδιά της Ευρώπης και των πολιτών της.

ως επίτροπος βιομηχανίας. Όμως θεωρούσε ότι η ΕΟΚ ήταν ακόμα ένας ενδιάμεσος σταθμός προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, τη δημιουργία δηλαδή ενός υπερεθνικού κράτους στο οποίο τα έθνη κράτη θα εκχωρούσαν βασικές εξουσίες, κρατώντας ανέγγιχτη την εθνική τους ταυτότητα. Το 1979 ήταν η χρονιά σταθμός για την Ευρώπη με την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ο Σπινέλι θέλησε να περιορίσει και να ελέγξει τις διακυβερνητικές αποφάσεις με την ίδρυση ενός δημοκρατικού αντιπροσωπευτικού θεσμού. Οι ευρωπαίοι πολίτες θα ψήφιζαν για τους βουλευτές τους στην Ευρώπη. Ο ίδιος κατέβηκε ως συνεργαζόμενος με το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ιταλίας, το οποίο είχε μεταστραφεί προς τον Ευρωκομμουνισμό. Εκλέχτηκε βουλευτής για δύο θητείες. Η νέα του πορεία προς την ολοκλήρωση ξεκίνησε αυτή τη φορά όχι στις φυλακές και τις εξορίες, αλλά στο εστιατόριο Le Crocodile του Στρασβούργου. Το 1980 συναντήθηκε εκεί για πρώτη φορά με άλλα μέλη του Ευρωκοινοβουλίου και εξέχουσες προσωπικότητες της πολιτικές για να συγκροτήσει τη «Λέσχη του Crocodile», ένα λόμπι πίεσης υπέρ του Ευρωπαϊκού Συντάγματος. Ο ενθουσιασμός και η ακάματη ενεργητικότητα του Σπινέλι

γέμισαν με φεντεραλιστικά συναισθήματα τόσο τους βουλευτές όσο και τους υπαλλήλους του Ευρωκοινοβουλίου. Οι πολιτικές ζυμώσεις συνεχίστηκαν και στις 14 Φεβρουαρίου 1984, με ψήφους 237 υπέρ, 31 κατά και 43 αποχές, ψηφίστηκε το «Σχέδιο Συνθήκης για την Ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης», γνωστό επίσης και ως σχέδιο Σπινέλι. Ο ενθουσιασμός ήταν μεγάλος, μεγαλύτερη όμως ήταν η απογοήτευση, καθώς το σχέδιο απορρίφθηκε μετ’ επαίνων από τις κυβερνήσεις των δώδεκα κρατών μελών. Μην ξεχνάμε ότι σε πολλές από τις χώρες μέλη κυριαρχούσε ακόμα ο σκεπτικισμός και συνθήματα όπως «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο». Ο Σπινέλι, έχοντας αντιληφθεί από χρόνια ότι η αντίδραση απέναντι στο όραμά του δεν ήταν δομική, ούτε σοφή, αλλά προερχόταν από φοβίες και εκλογικούς υπολογισμούς, ανέλαβε να μεταπείσει έναν από τους βασικούς αντιπάλους, τον Φρανσουά Μιτεράν.

Η κληρονομιά του Σπινέλι

Αυτή ήταν και η τελευταία κατ’ ουσίαν πολιτική πράξη του Σπινέλι. Η Γαλλία μεταστράφηκε εντυπωσιακά και το 1986, τη χρονιά που πέθανε ο ιταλός πολιτικός, υπογράφηκε η Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη, με την οποία άνοιξαν τα σύνορα και προωθήθηκε στην ουσία η οικονομική

ενοποίηση. Έξι χρόνια αργότερα ιδρύθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση με τη συνθήκη του Μάαστριχτ. Όπως πάντα, όμως, λειψή, ανολοκλήρωτη και ακόμα μακριά από το όραμά του. Ο Σπινέλι σήμερα έχει να μας πει δύο πράγματα. Πρώτον, ότι η ενοποίηση της Ευρώπης σε μία υπερεθνική κρατική οντότητα, με Σύνταγμα και στρατό, είναι ένα κατεξοχήν αριστερό όραμα, που κινείται από την ανάγκη των λαών για ειρήνη, σταθερότητα και ευημερία. Δεύτερον, ότι το προοδευτικό στις μέρες μας είναι ακριβώς αυτή η πορεία, χωρίς δεύτερη ανάγνωση και χωρίς το άγχος για την επικράτηση ή μη του σοσιαλισμού. Το συντηρητικό, από την άλλη, είναι η εμμονή στις εθνικά περιχαρακωμένες θέσεις που εκπορεύονταν πάντα από οικονομικές και πολιτικές ελίτ. Κι όσο τα προβλήματα συνεχίζονται τόσο οι διαφορετικές αναγνώσεις, οι εθνικοί υπολογισμοί, οι τευτονικοί μεγαλοϊδεατισμοί, οι λεπτομέρειες των συνθηκών και η διείσδυση των «ανεξάρτητων» τραπεζιτών θα χάνουν τη μία μάχη μετά την άλλη. Γιατί το όραμα μιας ενωμένης Ευρώπης των λαών, της ελευθερίας και της δημοκρατίας, κατά την άποψη του Σπινέλι, είναι μια αναπόφευκτη ιστορική εξέλιξη. HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 65


Hot Doculture Από τους Κωνσταντίνο Καϊμάκη, Παναγιώτη Φρούντζο

Pink Martini Οι Pink Martini έρχονται και πάλι στην Αθήνα, αυτήν τη φορά με διάθεση εμπνευσμένη από τη «Μελωδία της Ευτυχίας». Και αυτό γιατί στο τελευταίο τους άλμπουμ «Dream a Little Dream» συμμετέχουν μέλη της οικογένειας Φον Τραπ, όπως και τραγουδιστές που είχαν λάβει μέρος στην ταινία του Ρόμπερτ Γουάιζ. Επίσης, μαζί τους έρχονται και οι θρυλικοί The Chieftains, πιστοί θεράποντες της ιρλανδικής μουσικής. Συνδυάζοντας στη μουσική τους ρετρό και τζαζ  μοτίβα με ποπ ρυθμούς αλλά και στοιχεία από διαφορετικές κουλτούρες, οι Pink Martini δημιουργούν ένα αισθησιακό κράμα, που διατηρεί τη φρεσκάδα του και ταυτόχρονα μαγεύει το κοινό. Όπως δηλώνει ο ιδρυτής τους Τόμας Λόντερντεϊλ, «είμαστε σαν μουσικοί αρχαιολόγοι που ανασύρουμε μελωδίες και ρυθμούς από διάφορα μέρη του κόσμου και δημιουργούμε ένα είδος μοντέρνας μουσικής». ΓΚΑΖΙ LIVE, 16 & 17 ΜΑΪΟΥ

Πετρολούκας Χαλκιάς «Το κλαρίνο κατάγεται από τον αυλό των αρχαίων Ελλήνων. Από τον αυλό Γερμανοί και Γάλλοι έφτιαξαν το σημερινό κλαρίνο. Όμως, ο ήχος ο δικός μας είναι διαφορετικός. Είναι το φύσημα που έχουμε, είναι το αίσθημα, είναι το μεράκι που τον δημιουργεί. Με τους άλλους μουσικούς από άλλα μέρη επικοινωνούμε με τη μουσική. Έχω παίξει με Ινδούς που δεν μιλούσαν ούτε καν αγγλικά, αλλά μιλούσαν τα όργανα, και καταλάβαινα τι ήθελαν να παίξω, και καταλάβαινα και εγώ τι ήθελαν αυτοί να κάνω.» Τάδε έφη Πετρολούκας Χαλκιάς, ο καλλιτέχνης που μπορεί με το κλαρίνο του να σας ταξιδέψει στο άπειρο των ηχοχρωμάτων της Ηπείρου. Αν είστε έτοιμοι να τον ακολουθήσετε σε αυτό το ταξίδι, ο Πετρολούκας Χαλκιάς σας περιμένει τις Παρασκευές του Μαΐου στο «Χαμάμ». Μαζί του οι: Παναγιώτης Λάλεζας: τραγούδι, Χαράλαμπος Χαλκιάς: κλαρίνο, Νίκος Χαλκιάς: λαούτο, Βαγγέλης Κουμζής: βιολί, Θεόδωρος Μπαλντούμας: κρουστά. ΧΑΜΑΜ, 9, 16 23 & 30 ΜΑΪΟΥ

66 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

ΤΟ ΓΑΛΛΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ A LA GRECQUE - ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ 8 & 9 Μαΐου «Εκείνη» του Ζαν Ζενέ, σε σκηνοθεσία Γιάννη Σκουρλέτη / bijoux de kant. Ερμηνεύουν: Στράτος Τζώρτζογλου, Πολύδωρος Βογιατζής, Ορέστης Καρύδας. 10, 11, 13 & 14 Μαΐου «Στο Χείλος» της Κλοντίν Γκαλεά, σε σκηνοθεσία Θέμελη Γλυνάτση. Ερμηνεύουν: Ασπασία Κράλλη, Νέστορας Κοψιδάς. 20, 21, 22 & 23 Μαΐου «Αναζήτηση Εργασίας: Έργο σε 30 Θραύσματα» του Μισέλ Βιναβέρ, σε σκηνοθεσία Θανάση Σαράντου. Ερμηνεύουν: Μιράντα Ζησιμοπούλου, Αγγελική Καρυστινού.

Η σύγχρονη γαλλική δραματουργία συναντά  Έλληνες μεταφραστές, σκηνοθέτες και ερμηνευτές μέσα από τα έργα πρωτοπόρων και βραβευμένων συγγραφέων, τα οποία με τρόπο συχνά προκλητικό και άμεσο, ποιητικό αλλά πολλές φορές και οξύ και ακραίο, αναδεικνύουν μια ανοικτή και πολύχρωμη θεματική σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο κόσμο. Εργοδότες και εργαζόμενοι, αφεντικά και υπηρέτες, ακρότητα και κυνισμός, ο καπιταλιστικός κόσμος, η αγιότητά του, η μοναξιά, η αξιοπρέπεια, η αναζήτηση ατομικής ταυτότητας, η άρνηση της ετερότητας, η ουτοπία της συνύπαρξης, τα βασανιστήρια και η βία, οι σεξουαλικές φαντασιώσεις ακόμα και η Μήδεια και ο πάπας «ξεκλειδώνονται» μέσα από τα έργα σαν μια ευρεία σύνθεση της πολυπρόσωπης πραγματικότητας και των αξιών της.. ΙΔΡΥΜΑ «ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ», ΜΕΧΡΙ ΤΙΣ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ


Βασιλιάς Ληρ Με επίκεντρο τον τραγικό ήρωα του Ουίλιαμ Σαίξπηρ και περιβάλλον τις σκοτεινές δολοπλοκίες που εξυφαίνονται χάριν της εξουσίας την οποία παραδίδει ο γερασμένος και μωρός βασιλιάς, η παράσταση εστιάζει  στην εγκατάλειψη, τη μοναξιά και την «εξ αποκαλύψεως» συνειδητοποίηση από τους ήρωες των απλών, όχι όμως και αυτονόητων, αξιών – όπως η αγάπη και η ανθρώπινη φύση καθ' αυτή. Μετάφραση: Διονύσης Καψάλης, Δραματουργική επεξεργασία - σκηνοθεσία: Γιάννης Παπαγιάννης, Μουσική: Σταύρος Γασπαράτος, Ερμηνεύουν: Δημήτρης Παπαγιάννης, Χάρης Εμμανουήλ, Μαριάννα Πολυχρονίδη, Δημήτρης Λιόλιος, Σωτήρης Τσακομίδης.  ΘΕΑΤΡΟ ΤΕΧΝΗΣ «ΚΑΡΟΛΟΣ ΚΟΥΝ» - ΣΚΗΝΗ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΦΡΥΝΙΧΟΥ, 2 ΜΑΪΟΥ-27 ΙΟΥΛΙΟΥ

Άντονι Μπράξτον ΣΤΕΓΗ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΤΕΧΝΩΝ, 10 ΜΑΪΟΥ

Ο Άντονυ Μπράξτον είναι ένας ιδιοφυής δημιουργός, αφιερωμένος στη μουσική ως σύνολο και όχι ως στιλιστική επιλογή. Για τον ίδιο, η τέχνη των ήχων είναι «πνευματική δέσμευση», οι συναυλίες του «πεδία δράσης» και η προσωπική του έκφραση, όχι ακριβώς τζαζ ή αβανγκάρντ, αλλά ghost-trance music, δηλαδή «πνευματεκστατική».

Portico Quartet GAZARTE, 9 ΜΑΪΟΥ

Οι Jack Wyllie, Duncan Bellamy, Milo Fitzpatrick και Keir Vine έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν μια μπάντα, η οποία έχει καταφέρει να χαρακτηριστεί ως η μουσική μπάντα της νέας εποχής, αλλά και η αφρόκρεμα της πειραματικής σκηνής παγκοσμίως.

Μέλισσες

Στην Κρίση Απαντάμε με Αλληλεγγύη H «Tεχνόπολις» του Δήμου Αθηναίων, οι κοινότητες του ΚΕΘΕΑ Παρέμβαση, Στροφή και Διάβαση, το Δίκτυο για τα  δικαιώματα του παιδιού και οι Encardia  με τους συνεργάτες τους και φίλους καλεσμένους καλλιτέχνες διοργανώνουν μια μεγάλη συναυλία στηρίζοντας το έργο των Γιατρών του Κόσμου. Συμμετέχουν: τα μουσικά σύνολα των θεραπευτικών κοινοτήτων, Κ.Ε.Θ.Ε.Α. ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ, Κ.Ε.Θ.Ε.Α. ΣΤΡΟΦΗ και  ο Ηλίας  Λογοθέτης. Ακόμα μια φορά με το πιο ακριβό εισιτήριο του κόσμου: ένα κουτί αντιβίωση ή ένα παιδικό γάλα για αυτούς που το έχουν απόλυτη ανάγκη! «ΤΕΧΝΟΠΟΛΙΣ» ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ, 13 ΜΑΪΟΥ

ΠΑΡΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ «ΑΝΤΩΝΗΣ ΤΡΙΤΣΗΣ», 10 ΜΑΪΟΥ

Το συγκρότημα Μέλισσες συμμετέχει στη «μελισσογιορτή» που διοργανώνει η Greenpeace την Ευρωπαϊκή Μέρα Δράσης για τις μέλισσες.

Trilogia

HALF NOTE JAZZ CLUB, 10 ΜΑΪΟΥ

Trilogia ή αλλιώς τρεις από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της ελληνικής jazz σκηνής ενώνουν τις δυνάμεις τους: Γιώργος Τρανταλίδης (drums), Γιώτης Σαμαράς (guitar), Γιώργος Κοντραφούρης (hammond).

HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 67


συνέντευξη

Στους Κωνσταντίνο Καϊμάκη, Παναγιώτη Φρούντζο

Γιώργος Αυγερόπουλος

Τον άρρωστο τον θεραπεύεις,

δεν τον εκτελείς

Έμπειρος στο πολιτικό ρεπορτάζ ο Γιώργος Αυγερόπουλος καταπιάνεται με ένα γεγονός που σόκαρε την Ελλάδα πριν από ένα χρόνο. Το κλείσιμο της ΕΡΤ και τα όσα επακολούθησαν ήταν το έναυσμα για να δημιουργηθεί το «Χαμένο Σήμα της Δημοκρατίας», ένα ντοκιμαντέρ που όπου και αν προβλήθηκε στο εξωτερικό, ξεσήκωσε πληθώρα αντιδράσεων. Τώρα ήρθε η στιγμή να συναντηθεί και με το ελληνικό κοινό...

68 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014


Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που σας λένε οι ξένοι όταν βλέπουν την ταινία σας;

Πώς είναι δυνατόν οι Έλληνες να ανέχονται κάτι τόσο απίστευτο σαν αυτό. Αν το σήμα της δημοκρατίας μας ήταν η ΕΡΤ, τότε αυτό δεν σημαίνει ότι κάτι δεν πήγαινε καλά με τη δημοκρατία μας; Δεν ονομάτισα έτσι το φιλμ για τον λόγο αυτό. Μάλιστα τούτο είναι και το επιχείρημα όσων πρόσκεινται ιδεολογικά στη δεξιά ή την άκρα δεξιά. «Σιγά την ΕΡΤ που ήταν και ο φάρος της δημοκρατίας», μου λένε. Χρησιμοποίησα την ΕΡΤ για να μιλήσω για τη δημοκρατία. Κυρίως αναφέρομαι στον τρόπο που έκλεισε η ΕΡΤ, για να δείξω πώς πλήττεται η δημοκρατία στην Ελλάδα κατά την περίοδο της κρίσης. Το φιλμ μιλά κυρίως για το πώς η δημοκρατία στην Ελλάδα της κρίσης πεθαίνει και η ΕΡΤ είναι το πρώτο μεγάλο θύμα της.

Ποιους άλλους τομείς θίγετε μέσω του ντοκιμαντέρ σας;

Το έργο δεν μιλά μόνο για ένα δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα που κλείνει. Ή που χάνουν τη δουλειά τους 2.656 άνθρωποι. Αυτό που στόχευα να δείξω είναι ένα πολύ πιο ευρύ φάσμα συμβολισμού που σηματοδοτεί το μαύρο στην ΕΡΤ.

Για ποιο λόγο όμως έπρεπε να μαυρίσει η εικόνα της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης;

επιβολή ελέγχου της κυβέρνησης στην ΕΡΤ.

Θεωρείτε ότι μπορεί να υπάρχει και συνέχεια σε αυτό το έγκλημα; Είπατε πριν ότι η ΕΡΤ ήταν το πρώτο μεγάλο θύμα... Η δημόσια σφαίρα συρρικνώνεται σε όλη την Ευρώπη προς όφελος των ιδιωτών. Είναι κεντρική πολιτική επιλογή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα στους τομείς της δημόσιας εκπαίδευσης, της υγείας ή άλλων δημόσιων αγαθών. Στην περίπτωση του νερού, για παράδειγμα. Σας θυμίζω ότι το 2011 στην Ιταλία έγινε δημοψήφισμα και ο λαός με ποσοστό 95,4% τάχθηκε κατά της ιδιωτικοποίησης του νερού. Τότε ο Όλι Ρεν έστειλε μυστική επιστολή στον Μπερλουσκόνι –τη δημοσίευσε η εφημερίδα Republica– που του έγραφε ανερυθρίαστα: «Παρά τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος, τι προτίθεστε να κάνετε για την ιδιωτικοποίηση του νερού;»

Πριν φτάσουμε στο μαύρο, πάντως, υπήρξε απαξίωση της ΕΡΤ σε μεγάλο βαθμό, απαξίωση που χρησίμευσε ως επιχείρημα στους επικριτές της, οι οποίοι έφτασαν στο σημείο να υποστηρίζουν πως καλά έκαναν στους εργαζόμενους...

Σαφώς. Η ΕΡΤ ήταν ένας καθρέφτης του Υπάρχουν τέσσερις λόγοι που προκαλούν δημοσίου. Όμως, δεν την κάναμε έτσι την καταστροφική καταιγίδα πάνω από εγώ ή εσείς, αλλά οι εκάστοτε κυβερνώτην ΕΡΤ. Ο πρώτος ήταν η εφαρμογή του ντες. Το έκαναν οι δεκάδες κυβερνήσεις «δόγματος του σοκ» στην ελληνική κοι- που παρήλασαν από αυτό τον τόπο και θεωρούσαν ότι η ΕΡΤ ήταν το τσιφλίκι, το νωνία. Το μήνυμα που ο πρωθυπουργός φερέφωνό τους, ο ιδανικός τόπος υλοποίπερνά εκείνη τη στιγμή είναι πως «κοιησης των ρουσφετιών τους. τάξτε, μπορώ να κάνω ό,τι γουστάρω». Ο δεύτερος ήταν για να ικανοποιηθούν οι δανειστές, που ζητούσαν 2.000 απολύσεις μέχρι το τέλος του καλοκαιριού, ενώ υπήρχε ήδη και ονομαστική αναφορά συρρίκνωσης της ΕΡΤ στους βασικούς όρους της σύμβασης του πρώτου δανεισμού. Ο τρίτος ήταν ο απόλυτος έλεγχος της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης. Και τέλος, για να δημιουργηθεί χώρος στα ιδιωτικά συμφέροντα.

Πιστεύετε ότι δεν υπήρχε μέχρι τότε έλεγχος της κυβέρνησης στην ΕΡΤ;

Σαφώς και υπήρχε, αλλά σας μίλησα για απόλυτο έλεγχο. Υπήρχαν κάποιοι δημοσιογράφοι ή εκπομπές που ήταν νησίδες αντικειμενικότητας και αντίστασης στην

Η ΕΡΤ ήταν ένας καθρέφτης του δημοσίου. Όμως, δεν την κάναμε έτσι εγώ ή εσείς, αλλά οι εκάστοτε κυβερνώντες

Δεν έπρεπε, όμως, να γίνει κάτι;

Επειδή κάποιος είναι άρρωστος τον εκετελείς; Όχι φυσικά. Τον θεραπεύεις. Τον αναμορφώνεις. Αν θες να κλείσεις τη δημόσια τηλεόραση, έχεις το δικαίωμα ως κυβέρνηση να το κάνεις. Όμως, στη θέση της την επόμενη κιόλας στιγμή έπρεπε να υπάρχει ο εναλλακτικός φορέας. Κι όχι αυτό το φάντασμα που σέρνεται εδώ και ένα χρόνο…

Ως πολιτική πράξη πώς την κρίνεις, πέρα από την προφανή επίδειξη ισχύος από την πλευρά του Σαμαρά;

Ήταν μια τεράστια γκάφα. Ο Σαμαράς δεν είναι κάνα παιδάκι να του πουν τι θα κάνει. Άρα θεωρώ ότι την πάτησε από συμβούλους ή ομοϊδεάτες του στην Ευρώπη. Κάποιος θα είπε με στόμφο «ας κλείσουμε την ΕΡΤ και δεν θα ανοίξει ρουθούνι, αφού όλοι την βρίζουν». Δεν εκτίμησαν τις αντιδράσεις που θα προκαλούσε αυτή η ενέργεια. Ήταν μια λάθος κίνηση σε έναν αγώνα σκάκι που μετά δεν μπορούσε να διορθωθεί και επακολούθησαν κι άλλες βεβιασμένες ή λαθεμένες ενέργειες. Η εικόνα του μαύρου στην οθόνη για ένα μήνα δεν έχει συμβεί πουθενά σε όλο τον πλανήτη. Ταυτόχρονα ανοίγει ένας μεταβατικός φορέας, που μας λένε ότι δεν θα κρατήσει πολύ, άντε 2-3 μήνες μόνο, μέχρι να πάρει την τελική μορφή. Ακολουθεί η δήλωση ότι δεν θα πληρώνουμε ανταποδοτικό, αλλά με τον ερχομό του νέου χρόνου επανέρχεται το ανταποδοτικό για μια υπηρεσία που δεν υπάρχει (!) κ.ο.κ. Ήταν μια απίστευτη ανοργανωσιά.

Η ΕΤ3, ωστόσο, εξακολουθεί να αντιστέκεται και να εκπέμπει.

Ναι, και είναι ένα μεγάλης κλίμακας πείραμα αυτοδιαχείρισης, το οποίο συνεχίζει χάρη στην αυτοθυσία των ανθρώπων που εργάζονται εκεί και κάνουν τα πάντα: Καθαρισμό, προστατεύουν τις εγκαταστάσεις και κάνουν πρόγραμμα με τα μέσα που διαθέτουν. Είναι συγκινητικό! Η μόνη φορά που είχα δει να συμβαίνει αυτό –σε μικρότερη κλίμακα βέβαια– ήταν το 2005 στην Οαχάκα του Μεξικού κατά τη διάρκεια της μεγάλης απεργίας των δασκάλων, με αίτημα παπούτσια και φαγητό για τους φτωχούς μαθητές. Εκεί γυναίκες ιθαγενείς κατέλαβαν τη δημοτική τηλεόραση και την έτρεξαν για μεγάλο χρονικό διάστημα, μέχρι που μια ωραία νύχτα κουκουλοφόροι άρχισαν να πυροβολούν μέσα από αυτοκίνητα εν κινήσει εναντίον του κτιρίου της τηλεόρασης. HOTDOC. • 24 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2014 • 69


Ένας για 10 Από την Αντιγόνη Μιχοπούλου

Λάκης Παπαδόπουλος 1 Αντί να σηκώσουμε τα ρεβέρ,

γιατί δεν σηκώνουμε τα μανίκια να παλέψουμε για την κοινωνική δικαιοσύνη;

O «Λάκης με τα ψηλά ρεβέρ» συστήνεται στους αναγνώστες  του Hot Doc. Ξεκίνησε την καριέρα του τη δεκαετία του ’60 με το συγκρότημα Dragons ως ένας καθαρόαιμος ροκάς που έχει δώσει πολλά διαχρονικά τραγούδια σε καλλιτέχνες από τον χώρο της λαϊκής μουσικής.

Έχω παλέψει με αυτό που ξέρω να κάνω καλά, να γράφω μουσική και λόγια. Έχω γράψει το «Σκληρά Παιχνίδια», που έχει προμαντέψει το τι θα συμβεί εδώ και πέντε χρόνια, αλλά τον κόσμο δεν τον νοιάζει. Ποτέ δεν μου έχουν ζητήσει να το παίξω σε συναυλίες.

Ποιος είναι ο ��εγαλύτερος

2 φόβος σας;

Φοβάμαι ότι και να βρει δουλειά ο κόσμος, οι τιμές θα είναι στα ύψη και το μεροκάματο ακόμα κομμένο στη μέση. Οπότε, πάλι φτωχοί θα είμαστε, πάλι θα υποφέρουμε.

Όταν ο λαός φοβάται, τι μπορεί 3 να συμβεί; Να βγάλει ήρωες. Από τον φόβο βγαίνουν οι ήρωες, με θυσίες.

4 Πολλοί λένε «προτιμώ να είμαι απολιτίκ», εσείς;

1972: Απολύομαι από τον στρατό. 1973 Μπαίνω στα κρουαζιερόπλοια και γυρίζω τη μισή γη. 1980: Επιστρέφω στην Αθήνα και βρίσκω όλα τα μαγαζιά γεμάτα με καφέ και μαύρα ρούχα. 1981: Μαθαίνω πως δύο τραγούδια μου μπήκαν στους Αγώνες Ελληνικού Τραγουδιού του Μάνου Χατζιδάκη. 70 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

Εγώ ασχολούμαι με τα πολιτικά, αλλά από φιλειρηνική θέση. Έχουν δίκιο στο να μην παίρνουν θέση. Ο Έλληνας είναι σοφός, δίνει ευκαιρίες, αλλά πάντα σε όσους δόθηκαν κατέληξαν χειρότεροι από τους προηγούμενους.

5 Γιατί σήμερα δεν ευημερεί ο πολιτικός στίχος;

Γιατί αν κάνεις πολιτικό στίχο σήμερα πρέπει να είσαι ποιητής, και δεν έχουμε τους ποιητές που είχαμε κάποτε. Ένα παιδί που θα αφήσει το σκυλάδικο και θα γράψει πολιτικό στίχο θα φανεί ότι δεν ξέρει να γράφει. Ο πολιτικός στίχος πρέπει να περιέχει πολιτισμό για να γίνει κατανοητός.

6 Το αγαπημένο σας δημιούργημα; Δεν μπορώ να ξεχωρίσω τα παιδιά μου.

Αν οι πολιτικοί είχαν μια ροκ

7 διάθεση, θα ήταν καλύτερα τα πράγματα;

Μα αυτοί που κυβερνούν είναι παιδιά του Woodstock. Στην πορεία είδαν ότι η πολιτική είναι ένα ωραίο επάγγελμα για να τους φέρει χρήμα και την ακολούθησαν. Αυτοί ξέρουν τα πάντα γύρω απ’ το ροκ. Θυμάμαι ακόμα τον Γιαννόπουλο να λέει «πάμε στα μπουζούκια, στον Ναό της Μουσικής».

8 Τι θα αναζητούσατε ως

άνθρωπος, κι ας είναι κι αυταπάτη;

Εγώ, και αύριο να φύγω, είμαι χορτάτος από εικόνες και από ζωή. Αυτό που θέλω είναι να δημιουργηθεί ένα κόμμα από χορτάτους, όχι πεινασμένους, που θα πέσουν στην πολιτική για να βγάλουν τα σπασμένα των γονιών τους που τους χρυσοπλήρωσαν τα κολέγια.

9 Ποια είναι η ομορφότερη στιγμή που είχατε στη ζωή σας;

Όταν έφυγα από το κολαστήριο που λεγόταν στρατός.

10 Υπάρχει κάποιο λαϊκό τραγούδι που θα θέλατε να είχατε ερμηνεύσει;

Υπάρχει ένα, εγώ το λέω λαϊκό και οι λαϊκοί το λένε καντάδα, υπάρχει παρασάγγας διαφορά, το «Τι όμορφη που είσαι όταν κλαις».


Τριμηνιαία έκδοση για την εκπαίδευση στο ντιζάιν κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία Παπασωτηρίου, Eλευθερουδάκης, Ιανός, και στο Μουσείο Μπενάκη

ΜΙΧ. ΚΑΡΑΟΛΗ 69, 16121 ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗ ΤΗΛ.: 210 7299745

www.grammabooks.gr HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 71


1968

Του Δημήτρη Μαρούλη

1990

5 ΜΑΪΟΥ

Σε ένα από τα ‘’ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑ’’ της εφημερίδας ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, που έφερε την υπογραφή Γ. ΤΖ., διαβάζαμε: «Οι ‘’πατέρες του έθνους’’ σκέπτονται τα ‘’παιδιά’’ τους, ακόμα και στις κρίσιμες στιγμές για την πολιτική ζωή του τόπου. Έτσι και χθες, λίγο πριν την ψηφοφορία για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, ένας υπουργός και ένας βουλευτής της Ν.Δ. βρήκαν το χρόνο για ένα...ρουσφετάκι. Υπολόγισαν, όμως, χωρίς το... φωτογράφο, ο οποίος τους απαθανάτισε μέσα στο Ναό της Δημοκρατίας να υλοποιούν τις...νέες ιδέες. Ο βουλευτής Σερρών της ΝΔ Θεόδωρος Παπαδόπουλος έδωσε στον υπουργό Μεταφορών και Επικοινωνιών Νίκο Γκελεστάθη ένα μπιλιετάκι με το όνομα νεαρής ψηφοφόρου του, που θα ήθελε να γίνει εκφωνήτρια στο Ραδιοφωνικό Σταθμό Σερρών. Αμέσως, ο υπουργός συμπλήρωσε την αίτηση προς την ΕΡΤ, εφαρμόζοντας την κυβερνητική εντολή για...αξιοκρατία στις προσλήψεις! Πάλι καλά που δεν ήταν μυστική η ψηφοφορία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, γιατί μπορεί να έκανε λάθος ο υπουργός και να έριχνε στην κάλπη το...μπιλιετάκι!».

72 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

1 ΜΑΪΟΥ

Λίγο πριν το ξεκίνημα των ταραχών του Γαλλικού Μάη «δεκάδες χιλιάδες εργατών παρήλασαν δια των οδών του ανατολικού Παρισιού, κραυγάζοντες διάφορα συνθήματα δια την εξαγγελθείσαν αλλά μηδέποτε πραγματοποιηθείσαν εργατικήν μεταρρύθμισην εις την χώραν». Για πρώτη φορά μετά από 14 χρόνια, τα εργατικά συνδικάτα διαδήλωσαν, ανταποκρινόμενα στο κάλεσμα της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργασίας (CGT) και του Κομμουνιστικού Κόμματος, με συνθήματα κατά της ‘’αντιλαϊκής Γκωλικής κυβέρνησης’’, αντιΑμερικανικά -λόγω της επέμβασης στο Βιετνάμ- και εναντίον των δικτατορικών καθεστώτων του Φράνκο και του Σαλαζάρ, σε Ισπανία και Πορτογαλία. «Χο! Χο! Χο Τσι Μινχ! Τσε! Τσε! Τσε Γκεβάρα!», ‘’Ειρήνη εις το Βιετνάμ’’, «Φράνκο δολοφόνε», ‘’Οι φασίσται δεν έχουν θέσιν εις την Ευρώπην’’ ήταν μερικά από τα συνθήματα που ‘’επ΄ ευκαιρία του εορτασμού της εργατικής πρωτομαγιάς’’ αντηχούσαν στους δρόμους της «Πόλης του Φωτός».

2004

25 ΑΠΡΙΛΙΟΥ

Τα πρωτοσέλιδα δύο ελληνικών εφημερίδων την επομένη της βροντερής -δια δημοψηφίσματος- άρνησης των Ελληνοκυπρίων, να αποδεχθούν το σχέδιο του τότε Γ.Γ. του ΟΗΕ Κόφι Ανάν για την επίλυση του Κυπριακού προβλήματος. Στο δημοψήφισμα, που πραγματοποιήθηκε ταυτόχρονα στην ελεύθερη Κύπρο και στα Κατεχόμενα, οι Ελληνοκύπριοι απέρριψαν το σχέδιο με ποσοστό 75,83%. Στην άλλη πλευρά του νησιού, το «Ναι» συγκέντρωσε ποσοστό 64,9%. Με το σχέδιο Ανάν, οι Ελληνοκύπριοi καλούνταν -έναντι ορισμένων εδαφικών παραχωρήσεων- να αποδεχθούν, μεταξύ άλλων, τα τετελεσμένα της τουρκικής εισβολής του 1974, την παραμονή των εποίκων και των Τουρκικών στρατευμάτων, με διευρυμένα παρεμβατικά δικαιώματα στο Ελληνοκυπριακό κρατίδιο και χωρίς εγγυητικούς μηχανισμούς, τη διάλυση της Εθνικής τους Φρουράς καθώς και τη δημιουργία ενός χαλαρού συνομοσπονδιακού συστήματος διακυβέρνησης.


1961

3 ΜΑΪΟΥ

Στα πλαίσια των προκριµατικών αγώνων ποδοσφαίρου για το Παγκόσµιο Κύπελλο του 1962, στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, η εθνική Ελλάδας υποδέχεται τη Βόρεια Ιρλανδία και μπροστά σε 15.000 θεατές κατάφερε να επικρατήσει με 2-1. Τα τέρματα της ελληνικής ομάδας σημείωσε ο Ανδρέας Παπαεμμανουήλ (8’, 64’) ενώ οι Ιρλανδοί είχαν μειώσει με αυτογκόλ του Κώστα Πολυχρονίου στο 81ο λεπτό. Στις αθλητικές σελίδες της επόμενης ημέρας, γινόταν λόγος για την «πρώτη μεταπολεμική νίκη διεθνούς αξίας» που αποτελούσε την ‘’μεγαλυτέραν εποποιΐαν εις την ιστορίαν του Ελληνικού ποδοσφαίρου, ύστερα από σειράν συντριπτικών ηττών’’ καθώς και για την «αρίστην απόδοσιν των Ελλήνων ποδοσφαιριστών, πολλοί εκ των οποίων δια πρώτην φοράν έφεραν τα εθνικά χρώματα».

1985 30 ΑΠΡΙΛΙΟΥ

Διαφημιστική καταχώρηση -στον ημερήσιο τύπο- την παραμονή της κυκλοφορίας του πρώτου τεύχους του περιοδικού ‘’Τέταρτο’’, διευθυντής του οποίου ήταν ο Μάνος Χατζιδάκις και ιδιοκτήτης η Γραμμή ΑΕ του Γιώργου Κοσκωτά. Στην κορυφή της, ο Μάνος Χατζιδάκις, έγραφε: «Σκέφτηκα ένα Τέταρτο που να περιέχει αντιθέσεις, επιθυμίες και μύθους του καιρού μας. Σκέφτηκα ένα Τέταρτο που να κυκλοφορεί στους τελευταίους ορόφους ενός πολυόροφου κτιρίου, μέσα στα δάση και μες στις εξοχές, με τους ανθρώπους της μέρας κι όχι της νύχτας. Ένα Τέταρτο που ν΄ ασχολείται με την μαγεία, την ένταση, την υψηλή θερμοκρασία, την παρατήρηση και την απρόοπτη σκέψη. Τέλος, ένα Τέταρτο πολιτιστικό, όσο και μία αντικυβερνητική εκδήλωση και πολιτικό, όσο μία φράση τραγουδιού».

HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 73


Βιβλιοπροτάσεις

Βασίλης Βασιλικός

«Για να συνεχίσω να είμαι ερωτευμένος με την Ελλάδα, έπρεπε να μένω εκτός» Με αφορμή την επανακυκλοφορία ενός από τα παρθενικά σας βιβλία θα ήθελα να ρωτήσω ποιους θα αποκαλούσατε σήμερα «θύματα ειρήνης»; Πολύ καίρια ερώτηση. Μα όλα τα θύματα της χρηματοπιστωτικής (τι λέξη κι αυτή σιδηρόδρομος!) παγκοσμιοποίησης, των ανάξιων οίκων αξιολόγησης, της νεογερμανικής ηγεμονίας κτλ.

«Υπάρχουν πόλεμοι που δεν είναι παγκόσμιοι. Παγκοσμιοποιημένος όμως είναι ο ανάλγητος νεοφιλελευθερισμός. Με άσφαιρα πυρά. Χωρίς ναπάλμ. Κι όμως χειρότερα ψυχοφθόρος από τους παγκόσμιους πολέμους του περασμένου αιώνα», λέει στο Hot Doc ο Βασίλης Βασιλικός, αναφερόμενος στα σύγχρονα «θύματα ειρήνης». Ο μεγάλος έλληνας συγγραφέας, που έχει τιμηθεί με βραβεία και διακρίσεις μας μιλά για τη σχέση έλξης- άπωσης με την Ελλάδα, για τη λογοτεχνία της εξορίας, για τη συγγραφή σε καφενεία και σε ξενοδοχεία, για το μαύρο της ΕΡΤ, για τους νεκρούς που πάντα ζουν... Από τη Δήμητρα Αθανασοπούλου

74 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

Το Ζ επανήλθε στην επικαιρότητα και με τον Φύσσα. Πόσο έχουν αλλάξει από τότε οι εποχές; Κυρίως επανήλθε με τη θεατρική μεταφορά της άξιας σκηνοθέτιδος στο Εθνικό Θέατρο, της Έφης Θεοδώρου, που συνέπεσε με τα 50 χρόνια από τη δολοφονία του Λαμπράκη και με τα 47 από την πρώτη έκδοση του βιβλίου. Στις 10 τελευταίες παραστάσεις συνέπεσε και η δολοφονία του Φύσσα. Όπου οι θεατές στο τέλος φώναξαν (όλοι σχεδόν κάτω των 30) μαζί με το «Ο Λαμπράκης ζει» και ο «Ο Φύσσας ζει». Ναι, οι νεκροί ζουν. Το πρόβλημα είναι οι ζωντανοί να μην είναι πεθαμένοι. Μια ζωή επιστρέφατε στην Ελλάδα και φεύγατε. Τι σας γύριζε πίσω και τι σας έδιωχνε; Δεν είχα κανένα πρόβλημα με τη χώρα μου ως τον Απρίλη του 1967. Τα προβλήματα προέκυψαν με την επιστροφή μου τον Αύγουστο του 1974. Ξανάφυγα σε ένα μήνα. Επέστρεψα μόνο τον Οκτώβρη του 1981, οπότε παρέμεινα 3 χρόνια, όχι στην Ελλάδα, αλλά εγκλωβισμένος στην ΕΡΤ. Είχα σπουδάσει νέος την τηλεόραση, στις ΗΠΑ, είμαι και διπλωματούχος τηλεσκηνοθέτης χωρίς ποτέ να εξασκήσω το επάγγελμα αυτό, αλλά ως αναπληρωτής γενικός διευθυντής, υπεύθυνος για το πρόγραμμα, παθιάστηκα για 3 χρόνια με

αυτό το μαγαζί. Το αγάπησα. Ξανάφυγα πάλι. Υπάρχει μια σ��έση έλξης-άπωσης, όπως συμβαίνει σε όλους τους μεγάλους έρωτες. Κι εγώ είμαι ερωτευμένος με την Ελλάδα. Αλλά για να παραμείνω τέτοιος, έπρεπε να ζω εκτός. Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου, που λένε. Θα ήθελα και λίγα λόγια για τη λογοτεχνία της εξορίας, τις «εκδόσεις 8½»... Ευχαριστώ που μου δίνετε την ευκαιρία να μιλήσω για τα 11 πεζογραφικά βιβλία μου της εξορίας και τις 6 ποιητικές πλακέτες που κυκλοφόρησα ιδίοις εξόδοις στα ελληνικά από τις δικές μου εκδόσεις «8 ½» στα χρόνια της χούντας. Τα βιβλία αυτά δεν είχαν κυκλοφορήσει ποτέ εντός της χώρας. Εδώ και 2 χρόνια υπάρχουν σε δύο τόμους απ’ τις εκδόσεις Παπαζήση. Ως τώρα βέβαια κανείς δεν ασχολήθηκε μ’ αυτά. Αλλά υπάρχουν. Και παρηγοριέμαι. Ποιο όμως από τα βιβλία σας ξεχωρίζετε; Και ποιο από τα βιβλία άλλων συγγραφέων σας καθόρισε; Τα νεανικά, όχι γιατί είναι τα καλύτερα, αλλά γιατί μέσω αυτών, τώρα που επανεκδίδονται, νοσταλγώ τη νεότητά μου, τον «Γλαύκο Θρασάκη», το μυθιστόρημα της μέσης ηλικίας (45 χρονών) και το τελευταίο, την αυτοβιογραφία μου «Η Μνήμη από μελάνι». Πάντα με το χέρι έγραφα. Και την πένα την καθάριζα στο άσπρο κόκκαλο της σουπιάς, όταν το μελάνι της σουπιάς είχε φύγει. Όσο για το ποιοι με καθόρισαν: Ο Αντρέ Ζίντ, ο Αλμπέρ Καμύ, ο Σαρτρ, ο Ναμπόκοφ, ο Τρούμαν Καπότε, ο Φραντς Κάφκα, ο Ιονέσκο, ο Στερν (με το «Tristram Shandy» του 18ου αιώνα) και, όχι ως πολιτικός αλλά ως συγγραφέας, ο Λέων Tρότσκι.


ΘΥΜΑΤΑ ΕΙΡΗΝΗΣ

ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΟΣ ΕΡΩΣ

Συγγραφέας: Βασίλης Βασιλικός

Συγγραφέας: Μαρία Γιαγιάννου, Γιώργος

Ο ΚΗΠΟΥΡΟΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΙΡΟΣΚΟΠΟΣ

Εκδότης: Γκοβόστη ISBN:960-446-213-1 Σελ:320/ Τιμή: €15,00

Λαμπράκος, Δημήτρης Νάκος

Συγγραφέας: Δημήτρης Φύσσας

Εκδότης: Γαβριηλίδης ISBN: 9789605760908 Σελ: 232/ Τιμή: €15,34

Εκδότης: Εστίας ISBN: 978-960-05-1595-4 Σελ: 256 /Τιμή: €12

Ένα βιβλίο αποτελούμενο από τρία δοκίμια, όπου ο έρωτας γίνεται αντιληπτός ως μια τριπλή δύναμη: Σεξουαλικότητα-ΕρωτισμόςΠνευματικότητα. Τρεις μελέτες για τρεις μορφές τέχνης, τα εικαστικά, τη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο, σε μια εποχή που οι εραστές θυμίζουν περισσότερο τουρίστες παρά καλλιτέχνες. Το βιβλίο όμως επιμένει να πιστεύει σε ένα άλλο είδος ταξιδευτή.

Στο μυθιστόρημα,το οποίο διαδραματίζεται τα χρόνια της Κατοχής στην Αθήνα, πρωταγωνιστούν ένας μετεωρολόγος (“Καιροσκόπος”) και ένας γεωπόνος (“Κηπουρός”). Δυο εμβληματικές φιγούρες εμμονικών μελετητών του κλίματος και των λαχανόκηπων, αντίστοιχα, με στόχο να χρησιμοποιηθεί η έρευνά τους σε μια νεοτερική πολεοδόμηση της πρωτεύουσας των Αθηνών.

Το μυθιστόρημα ενηλικίωσης του Βασίλη Βασιλικού επανεκδόθηκε, συνοδευόμενο από μια διαφωτιστική εισαγωγή του Θανάση Αγαθού. Το βιβλίο αφηγείται την ιστορία μιας συντροφιάς επτά νέων ανδρών, οι οποίοι ωριμάζουν με τον πλέον επώδυνο τρόπο στη Θεσσαλονίκη των αρχών της δεκαετίας του ’50, αναζητώντας κάποιο ιδανικό και παλεύοντας με τον έρωτα, τον θάνατο, τις ιδεολογίες και τα φαντάσματα της μετεμφυλιακής Ελλάδας.

Η ΚΟΝΤΟΡΕΒΙΘΟΥΛΑ

Συγγραφέας: Αρτούρο Περέθ- ΡεβερτεΕκδότης: Πατάκης ISBN : 9789601651361 Σελ:608 / Τιμή: € 18,90

ΤΟ ΤΑΝΓΚΟ ΤΗΣ ΠΑΛΙΑΣ ΦΡΟΥΡΑΣ

Συγγραφέας: Michel Serres

Η ιστορία δυο ανθρώπων ζωντανεύει μέσα στις σελίδες του Αρτούρο Πέρεθ Ρεβέρτε μαζί με την ιστορία ενός κόσμου. Μια παράξενη αναμέτρηση ανάμεσα σε δύο μουσικούς, που οδηγεί τον ένα από τους δύο στο Μπουένος Άιρες το 1928· μια υπόθεση κατασκοπείας στη γαλλική Ριβιέρα στη διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου· μια ανησυχητική παρτίδα σκάκι στο Σορρέντο της δεκαετίας του εξήντα…

«Δεν θέλουμε πια οι όμιλοί μας να πήζουν με το αίμα. Αχρείαστη για τις εικονικές ζωές μας -(και δεν ήταν δα λιγότερο εικονικά τα δικά σας φαντάσματα: πατρίδα, θρησκεία, οικογένεια)- η ενσάρκωση αυτή. Δεν θέλουμε πια το συλλογικό να χτίζεται με τις σφαγές των άλλων ή και με τις ίδιες τις δικές μας θυσίες. Να ποιο είναι το μέλλον της δικής μας ζωής, έναντι της ιστορίας σας και των πολιτικών του θανάτου». Αυτό είναι το ξέσπασμα της κοντορεβιθούλας του διακεκριμένου επιστημολόγου Michael Serres.

Εκδότης: Ποταμός ISBN: 978-960-545-030-4 Σελ: 128 / Τιμή€:9,50

HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 75


ΑΠΟΤΥΠΟΜΑΤΑ Της Ματίνας Παπαχριστούδη

Μας πήρανε χαμπάρι και στην Αμερική Πριν λίγες μέρες κυκλοφόρησε η έκθεση του Freedom House για την ελευθερία του Τύπου, στην οποία η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στην 92η θέση, μόλις οκτώ θέσεις λιγότερες από την 100η, που αποτυπώνει τη χειρότερη κατάσταση ανελευθερίας του Τύπου στον δυτικό κόσμο. Επισημαίνεται με οξύ τρόπο πως από τις χώρες της Ευρώπης η Ελλάδα είναι αυτή που σημειώνει τη μεγαλύτερη οπισθοδρόμηση σε παγκόσμιο επίπεδο τα τελευταία πέντε χρόνια. Μια από τις βασικές αιτίες που οδήγησαν τη χώρα στα καθεστώτα ανελευθερίας των ΜΜΕ ήταν το λουκέτο στην ΕΡΤ το 2013, δήλωσαν ερευνητές, οι οποίοι εκτιμούν πως στην Ελλάδα «οι δημοσιογράφοι είναι περισσότερο εξαρτημένοι από τα μέσα στα οποία εργάζονται και αντίστοιχα τα μέσα ενημέρωσης εξαρτώμενα από την κυβέρνηση της χώρας, με αποτέλεσμα να μην καλύπτονται θέματα που θα έβλαπταν την κυβερνητική πολιτική ή να καλύπτονται με τρόπο ευνοϊκό προς την ελληνική κυβέρνηση». Αυτό που δεν λέει η έρευνα του αμερικανικού μη κερδοσκοπικού οργανισμού είναι πως η κατάσταση αυτή επιβλήθηκε με σχεδόν φυσικό τρόπο. Πώς μετά από ένα μόλις χρόνο αντίδρασης του δημοσιογραφικού κλάδου τα Μέσα Μαζικής ενημέρωσης της χώρας, και με την ενεργή συμμετοχή των δημοσιογράφων τους, μετατράπηκαν σε όπλο της κυβερνητικής προπαγάνδας, πετώντας στα σκουπίδια τον ρόλο τους ως ουδέτερων, αποστασιοποιημένων μέσων. Δεν μιλάμε για αντικειμενικότητα, γιατί αυτή δεν υπάρχει, αλλά για ουδετερότητα. Αυτό που δεν λέει η έκθεση είναι πως οι δημοσιογράφοι που παραμένουν στην προμετωπίδα των προπαγανδιστικών μέσων όχι μόνο δεν νιώθουν ντροπή όταν λειτουργούν σαν παπαγαλάκια και ενσωματωμένα φερέφωνα πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων, αλλά πλέον το περηφανεύονται με τσαμπουκά. Σαν αυτό τον τσαμπουκά της Μαρίας Σπυράκη που ενέταξε στην προεκλογική της καμπάνια τα ρεπορτάζ της στο Mega. Για να πιστοποιήσει πως το Mega απασχολούσε εν γνώσει του μια κομματική υπάλληλο της Νέας Δημοκρατίας. Φυσικά και δεν ενοχλήθηκε το Mega από το προεκλογικό σποτ της πρώην πολιτικής συντάκτριάς του. Οπότε η δήλωσή της πως έκρυψε μια είδηση για το καλό του κόμματος και της χώρας εκλαμβάνεται ως ευθεία παραδοχή του ρόλου της και του ρόλου του τηλεοπτικού σταθμού ως οργάνων καταστολής σκέψης των πολιτών.

76 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014

Και λεφτά και χρόνο ο Βενιζέλος για την TV

Από εδώ το είχαν, από εκεί το έφεραν, κατάφεραν να πάρει το ΠΑΣΟΚ περισσότερα χρήματα της κρατικής χρηματοδότησης για τις επικείμενες εκλογές. Το σύστημα διανομής που ενέκρινε το υπουργείο Εσωτερικών διεκδικεί βραβείο ταχυδακτυλουργίας. Το ΠΑΣΟΚ διαλύθηκε, αλλά έχει τη δεύτερη θέση στη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων για τις ευρωεκλογές. Και φυσικά αναλογικά ισάξιο χρόνο διαφημιστικών μηνυμάτων στην τηλεόραση...

Θυμάστε τα 300 εκατ. ευρώ;

Δυο χρόνια τώρα μας φλόμωσαν με τα περίφημα έσοδα των 300 εκατ. ευρώ που θα έχει το δημόσιο από την πώληση των ψηφιακών συχνοτήτων στις εταιρίες κινητής τηλεφωνίας. Το περίφημο ψηφιακό μέρισμα, το οποίο ως απαίτηση της Κομισιόν πρέπει να πουληθεί στην κινητή τηλεφωνία για να έρθει το 4G που θα δημιουργήσει ψηφιακή οικονομία, κι άλλα παραμύθια. Με αυτό το επιχείρημα καταργήθηκαν οι τηλεοπτικές άδειες, με αυτό το επιχείρημα παραδόθηκαν σε fast track δημοπρασία οι τηλεοπτικές ψηφιακές συχνότητες στην κοινή εταιρία των καναλαρχών, την Digea. Και μόλις έφθασε ο χρόνος να δοθούν με διαγωνισμού οι περίφημες αυτές συχνότητες, το υπουργείο Μεταφορών ζήτησε επανεκτίμηση της αξίας τους! Γιατί το απαίτησαν οι εταιρίες κινητής τηλεφωνίας. Με επιχείρημα βέβαια πως δεν μπορεί αυτές να πληρώσουν 300 εκατ. ευρώ, όταν οι καναλάρχες έδωσαν για όλες τις άλλες ψηφιακές συχνότητες μόλις 18,6 εκατ. ευρώ. Είμαστε περίεργοι τι θα πουν στην Κομισιόν για το χαμηλότερο έσοδο στον προϋπολογισμό. Εκτός αν μεταφέρουν πάλι τα ισοδύναμα στις συντάξεις ή την παιδεία...

Μετά το Μέγαρο, πάμε ΔΟΛ

Συνεχίζει να πληρώνει τα δάνεια του Μέγαρου Μουσικής το ελληνικό δημόσιο. Κι αφού τα πληρώνει, πρόσθεσαν και μια ακόμη διάταξη να απαλλαχθεί από κάθε φόρο, πρόστιμο, διεκδίκηση οφειλών κτλ. Μπροστά στα 223 και κάτι εκατ. ευρώ που χρωστάει το Μέγαρο Μουσικής τι είναι τα 18 εκατ. ευρώ που βρέθηκαν τελικά για τον ΔΟΛ; Ο οργανισμός του Σταύρου Ψυχάρη μπορεί να έχει επίσης εκατοντάδες εκατ. ευρώ χρέη, αλλά έχει ρόλο στην πολιτική ζωή του τόπου. Ως εγγυητής της καλής προπαγάνδας φέρεται να λαμβάνει νέο δάνειο ύψους 18 εκατ. ευρώ. Σώθηκε το μαγαζί για ένα ακόμη 6μηνο.

Στα κάγκελα οι υποστηρικτές ΝΕΡΙΤ

Η ΝΕΡΙΤ απορρόφησε τη ΔΤ, το μόρφωμα δηλαδή του Γιάννη Στουρνάρα. Το σήμα της ΔΤ έσβησε και άναψε της ΝΕΡΙΤ, χωρίς προσλήψεις, χωρίς προσωπικό, χωρίς διαδικασίες. Υπάρχει μόνο η διοίκηση Προκοπάκη που διαχειρίζεται άγνωστο ποσό εσόδων και θα ενσωματώσει το προσωπικό της ΔΤ στο δυναμικό της. Το πώς αυτό θα συμβεί το έλυσε η τροπολογία του υπουργού Επικρατείας Δ. Σταμάτη. Η συνέχεια θα δοθεί με την υπογραφή μιας ακόμη 8μηνης σύμβασης με τους συμβασιούχους της ΔΤ για τις ανάγκες λειτουργίας της ΝΕΡΙΤ. Όσο για τις χιλιάδες των υποψήφιων που έκαναν αιτήσεις πρόσληψης στη ΝΕΡΙΤ, θα τρέχουν στα δικαστήρια για να βρουν το δίκιο τους.


GUTENBERG / ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΤΙΤΛΟΙ

GUTENBERG HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 77


78 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014


HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014 • 79


80 • HOTDOC. • 8 ΜΑΪΟΥ 2014


HOT DOC Τευχος 52