Page 1

ԱՆԴՐԱԴԱՐՁ... ԳՐԱԿԱՆ ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԱՄՍԱԹԵՐԹ ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 2011, ԵՐՈՒՍԱՂԷՄ

ԹԻՒ

ՀԱՅՐԵՆԻՔԻՍ Հայաստանի Անկախութեան Առիթով 21 Սեպտեմբեր 1991

Դուն կառուցուեցար Հայ ժողովուրդի Աննկուն ոգով: Դարերու վիշտով Արցունք շաղուեցաւ Ամէն մէկ քարիդ: Դուն շատ ունեցար Փառքի մեծ օրեր, Բայց մեզի հասար Փոքրիկ ու աւեր...։ Հրաշք չէ՞ միթէ, Որ դուն դիմացար Թշնամու զարկին, Բնութեան քանդին: Ո՛չ չկայ հրաշք, Կա՛յ միայն հաւա՛տք, Որ պահեց անշէջ Կանթեղէն անմար Հուրը Նայիրեան...

Որքան քարոտ է Ու փշոտ ճամբադ, Նոյնքան ամուր է Կա՛մքը հայկական...։ Ահա կը շողայ Հայոց երկնքին Դրօշը հպարտ Սուրբ Անկախութեան...։ Բայց կը մնայ դեռ Ցիրուցան եղած Զաւակներուդ մէջ Այս «Սփիւռք» կոչուող Վէրքը մխացող...։ Արդ ժամն է հիմա, Ձեռք-‐ձեռքի տալու. Եւ սուրբ երդումով Ուխտել մնալու Մի՛շտ պատրաստ կողքիդ, Մէ՛կ սիրտ ու մէ՛կ միտք, Անկա՛խ Հայրենիք...։ Ա.Ն.

7


Հայրենիք... Հող ես եւ քար... սակայն մեր սիրտն ես եւ արիւնը... մե՛ր սրբութիւնը...։ Քսան տարի անցած է այն օրէն, երբ հայ ժողովուրդը վերապրեցաւ Անկախութեան անհուն հրճուանքը, վստահեցանք մեր ուժերուն, մեր կամքին, սակայն ինչ գինով, այդ մեր նահատակներուն արիւնով շաղախուած հողը թող խօսի...։ Հայրեր՝ որոնք չտեսան իրենց զաւակներուն աճն ու ուրախութիւնները... երիտասարդներ՝ որոնք զաւակներ պիտի պարգեւէին ազգին, սակայն իրենց անձնուիրութեամբ ԱՆԿԱԽՈՒԹԻՒՆ տուին մեր հայրենիքին...: Աստուած ստեղծեց մարդը ու անոր տուաւ ազատ կամք. մենք Հայկ Նահապետի արձակած նետով ընտրեցինք ԱԶԱՏՈՒԹԻՒՆը... Շատ պատերազմներ մղեցինք անկախութեան համար, հոգիի ազատութեան համար: Ազգովին դարձանք քրիստոնեայ, որովհետեւ քրիստոնէութիւնը ազատութեան կրօնք է եւ մենք ազատութիւնը սիրող ու գնահատող ժռողովուրդ ենք: Արդէն քսան տարի... սակայն երէկ էր կարծես երբ Հայրենիք-‐Արցախ-‐Սփիւռք մէկ բռունցք եղած ԱՆԿԱԽՈՒԹԻՒՆ կը պոռայինք...: Այսօր թէեւ անկախ, սակայն ինչպէս միշտ շրջապատուած ենք դարաւոր թշնամիներով եւ ոչ միայն արտաքին այլ նաեւ ներքին... թերեւս երկար ժամանակ անկախութիւն չվայելած մեր ժողովուրդը, պարզապէս մոռցած է անկախութիւն վայելել, պարզապէս ձեռք-‐ձեռքի տալու եւ միասնաբար գործելու փոխարէն կը կարծենք թէ պէտք է խռովութիւններ, խոչընդոտներ ստեղծենք, անկախութիւն անունը տալով...։ Արտաքին թշնամին միայն սահմանին միւս կողմը գտնուող յայտնի   թշնամին չէ, այլ մեր շատ արագ ու մեծ ընդունակութեամբ ընդօրինակելն է օտար կապկութիւններն ու սովորութիւնները...։ Մեր անտարբերութիւնն ու թերացումը հանդէպ մեր արժէքներուն, մեր ժառանգին, պարզապէս պիտի նպաստեն, որ մենք այլեւս զինուոր չունենանք որեւէ մարզի մէջ պայքարելու: Մեր ներքին թշնամին մեր անհանդուրժողութիւնն է իրարու հանդէպ։ Մեր անգին ժառանգներուն հետ դժբախտաբար այդ ալ ժառանգած ենք, ինչպէս նաեւ մեր օտարամոլութիւնը, որը դա՛րձեալ կը շփոթենք անկախութեան հետ...: ...Եւ նոյնն է վիճակը Հայրենիքի եւ Սփիւռքի մէջ... Հայաստանի մեծ մասը տակաւին կը մնայ գազանին ճիրաններուն մէջ, ան պիտի աւերէ մեր եկեղեցիներն ու վանքերը, խաչքարերը, բայց ինչո՛ւ կը զարմանանք... այդ գազանին բնազդն է: Սակայն երբ կը նահանջէ լեզուն, կը նահանջէ հաւատքը, կը նահանջէ մշակոյթը... քաղաքակրթուած ու հինգերորդ դարը Ոսկեդար հռչակած ժողովուրդի մը վայել չէ: Այսօր անկախ է մեզի հասած փոքրիկ Հայաստանը, բայց արդեօք անկա՞խ է մեր հոգին, մեր միտքը...: Այո իմ սիրելի Սաղիմահայ քսան տարի առաջ Հայաստան հասնելու համար պիտի երթայինք Յորդանան, անկէ Լիբանան կամ Սուրիա եւ լոկ Տէրը գիտէր թէ երբ թռիչք պիտի գտնէինք հասնելու Հայրենիք: Գիտութիւնը դեռ չէր զարգացած այնքան, որ մենք համակարգիչով կամ գոնէ հեռաձայնով կարենայինք օդանաւին մէջ տեղ ապահովել: Այսօր դիւրին է ամէն բան. անկախութեան ու դարի զարգացման հետ բնականաբար շատ բան փոխուեցաւ: Սակայն ո՛րն է անկախութիւնը...։ Ու ես դա՛րձեալ քեզի հետ կ'ուզեմ զրուցել ու անդրադարձնել թէ ուր կը տանի ներկան մեզի... շատ դիւրին կրնաս հասնիլ Հայրենիք, նոյնիսկ հեռախօսէդ ապահովելով թռիչքդ եւ կեցութիւնդ. սակայն համակարգիչիդ մէկ կոճակին վրայ կոխելով արդեօք գծա՞ծ ես ապագայի ճամբաներդ թէ շուարած ես օտար արահետներու վրայ...: Ամէն սփիւռքահայի, ամէն 1915էն վերապրածի զաւակին կամ թոռնիկին նման կարօտով ուղղեցինք մեր հայեացքը Սովետով սահմանուած մեր հայրենիքին, երգեցինք կարօտի ու պանդխտութեան երգեր ու մեր սրտերը սրտանց յուզուեցան ամէն մէկ ուրախ թէ տխուր «խապրիկէ», որ կը հասնէր մեզի...։ Սփիւռքի մէջ Հայ Երուսաղէմը իր մեծ դերը ունեցաւ հոգեւոր եւ աշխարհիկ մարզերու մէջ դաստիարակելով Հայ Զաւակներ, պահելով Հաւատք եւ Սրբութիւն, Լեզու եւ Մշակոյթ... ծիածան կապեցինք Սուրբ Յակոբի գմբէթներէն՝ Էջմիածին, Լուսաւորչի Կանթեղին իւղը Սուրբ Յակոբի Գլխադիրին կանթեղներուն մէջ վառեցինք... Հայաստանէն բերուած լաւաշն ու ջուրը սրբութեամբ ընդունեցինք... մեր տուներուն պատերը զարդարեցինք Էջմիածինի, Արարատի, մեր


վանքերուն ու եկեղեցիներուն, մեր հերոսներուն պատկերներով... աւելի կարողները՝ մեծ նկարիչներու ու արուեստի գործերով... Այսօր Անկախ է Հայրենիքը, փոխուած է նաեւ կարօտը. կարօտ այսօր կը նշանակէ Արեւմտեան Հայաստան, կարօտ կը նշանակէ Կիլիկիա, Վան, Մուշ, Կարս ու Արտահան , Սեբաստիա եւ Ուրֆա, Զէյթուն եւ Սասուն, Մարաշ եւ Ատանա... Այո՛, այս բոլորը այրող կարօտ է, այս բոլորը խոցելի վէրքեր են, սակայն մենք այս վէրքերը չբուժած, վայելելով անկախութիւնը մեր Երկրին, նոր վէրքեր կը բանանք... վէրքեր, որ մերը պիտի չ'ըլլան, այլ գալիք սերունդին, վէրքեր... որ մերը չ'ըլլալով հանդերձ ժառանգ պիտի ձգենք մեր յաջորդներուն... մեր զաւակները պիտի այցելեն Հայրենիք ոչ թէ Անկախ Հայրենիքը վայելելու, այլ վայելքներ փնտռելու, որովհետեւ իրենք հայերէն պիտի չխօսին, Հայոց Պատմութիւն պիտի չգիտնան. իսկ ինչպէս վերջին այցելուները կ'ըսեն թէ շատ սուղցած է Հայաստանի մէջ ամէն բան, մեր զաւակները այդ վայելքները աւելի աժան տեղեր պիտի փնտռեն ու դա՛րձեալ պիտի փոխուի կարօտը, անոնք ոչինչ պիտի ունենան ժառանգ ձգելու եւ իրենց յաջորդները պիտի տարակուսին կարօտ պիտի մնան մեր Լեզուին ու մեր Մշակոյթին, իրենց Ինքնաճանաչման... պիտի շուարին, որովհետեւ ծանօթ պիտի չ'ըլլան իրենց պապերուն հաւատքին, պիտի չհաւատան հոգիի աչքերով տեսնուող Լուսաւորչի կանթեղին...։ Հա՛յ Երուսաղէմ ինչ սրտով պիտի նշես Հայրենիքիդ Անկախութեան Քսանամեակը, երբ Տէր Զօրի աւազներուն վրայ հայերէն տառերը սորված վերապրողներուն թոռները այսօր՝ Եղիշէ Դուրեան Մեծ Պատրիարքին, Մեծ Հայուն շունչով հիմնուած ու կառուցուած դպրոցին մէջ, մանկապարտէզը կը սկսին օտար ուսուցիչով, օտար լեզուով... երբ հայկական վարժարանի խաղավայրին մէջ հայ պզտիկը օտար լեզուով կը խաղայ... Անկախութի՞ւն... Երբ գերի է լեզուն ալ ի՛նչ անկախութիւն...: Կարենալ պահելու եւ վայելելու համար մեր անկախութիւնը բծախնդիր պէ՛տք է ըլլանք մեր արժէքները պահելու մէջ: Իսկ հայ Երուսաղէմը «բծախնդիր» անտարբերութեամբ կը ղեկավարուի այսօր, աւելի ճիշդ է ըսել անձնական քմահաճոյքներով...: Մեր ամենամեծ խնդիրը այսօր ամբողջովին անտեսուած «հայեցի դաստիարակութիւն»ն է: Լիակատար վայելելու համար Հայրենիքն ու անոր Անկախութիւնը պէտք է ճիշդ ՀԱՅ մեծնալ...։ Անկախ Հայ մեծնալու համար պիտի սնանիս քու արմատներէդ, որպէսզի առողջ պտուղ տաս: Հայրենիքէ հեռու հայ մեծնալու համար մեծ դեր ունին տունը, ընտանիքը, դպրոցը, նաեւ՝ ակումբները, որոնք նոյնպէս դադրած են իրենց առաքելութենէն։ Իմ սիրելի ՀԱՅ ԵՐՈՒՍԱՂԷՄ ծանր օրեր կ'ապրիս. «ԱՆՀԱՅ ՕՐԵՐ» կ'ապրիս, անոր համար մեր նախնիներուն օրհնութիւնը չկայ մեր վրայ: Հա՛յ Երուսաղէմ, դո՛ւն, որ ջարդէն վերապրած որբերով վերակենդանացար, դուն, որ քսաներորդ դարու Սփիւռքի առաջնորդներ, ուսուցիչներ եւ ազգային գործիչներ պատրաստելու մէջ մեծ դեր ունեցար, հակառակ Միջին Արեւելքի անկայուն վիճակին. կը հասկնա՞ս թէ ինչ կը նշանակէ քու անտարբերութիւնդ այսօր հանդէպ Մեր Հաւատքին, Մեր Լեզուին, Մեր Մշակոյթին, Հայոց վանքին սրտին մէջ նստած՝ ազգային դիմագիծը կորսնցուցած դպրոցին, նորոգուած սակայն իր դերը չկատարող Մատենադարանին, փակի տակ մնացած Ձեռագրատան, գործունէութենէ դադրած Տպարանին, մշակոյթէ հեռու Ակումբներուն. Անկախութի՞ւն է որ կը վայելենք մենք այսօր, երբ անտարբերութեան մատնուած գերութեան մէջ են մեր հոգիները... Գերութեան մէջ է մեր պապերուն ձգած ժառանգը...: Անմատչելի սրբութիւններ են մեր Հաւատքը, մեր Լեզուն, մեր Պատմութիւնը, մեր Մշակոյթը... Արտաքին ու ներքին կառավարողներ սպաննեցին հայ Երուսաղէմը, թաղումը դեռ չէ եղած, արարողութեան մէջ ենք. Յարալէզներու ժամանակն անցած է...

ՅԱՐՈՒԹԵԱՆ ՇՈՒՆՉ Է ՊԷՏՔ... ՇՏԱՊԵ՛ՆՔ:


Ահաւասիկ մեզի հասած բանաստեղծութիւն մը , որ պատգամ է: Բանաստեղծութիւն մը, որմով պիտի սկսի թոթովել հայկական մանկապարտէզ յաճախող հայ մանուկը: Հայկի նետին թռիչքով հասակ պիտի առնէ եւ ոչ թէ օտար լեզուով, օտար մշակոյթով, Հայկի նետը իր ձեռքին այնպէս պիտի զօրանայ, որ իր կեանքին մէջ երբեք չ՛ենթարկուի «բէլ»երու եւ կարենայ լիովին վայելել ԱՆԿԱԽՈՒԹԻՒՆը...

ՀԱՅԿԻ ԵՒ ԲԷԼԻ ՊԱՏԵՐԱԶՄԸ Իր քաջ մարդիկ յանուր-‐յանուր, Հազիւ թիւով երեք հարիւր: Կ'ըսէր անոնց. «Ո՜վ իմ քաջեր Ազարտասէր թորգոմեաններ, Կ'ուզէ՞ք, որ մենք ստրուկ դառնանք Հպարտ Բէլին ոտքերուն տակ»: «Ո՛չ, ո՛չ պէտք է մենք պայքարինք Կա՛մ կը մեռնինք կամ հա՛յ կ'ապրինք. Եւ այն ատեն վստահ կ'ըլլանք Մեր պատիւը փրկած կ'ըլլանք»: Դարեր առաջ ով մանուկներ, Պէտք է գիտնանք թէ մենք հայեր, Ունէինք մի քաջ ազգապետ Անունն էր Հայկ Նահապետ: Հաստաբազուկ ու գանգրահեր, Քաջակորով, ազատասէր, Արի, պարկեշտ հայրենաէր, Հայկ Նահապետ մեծ հսկայ մըն էր: Հայկ Նահապետ երբ կը լսէր Ինք իր կարգին կը պատրաստուէր,

Ահա այսպէս Հայկ Նահապետ Յաղթեց Բէլին հպարտապետ, Յետոյ շէնցուց ու ծաղկեցուց Մեր երկիրը գեղեցկացուց: Ինքը դրաւ հիմը Հայկազեան Մեր առաջին հարստութեան. Ուստի տղաք հպարտ եղէ՛ք Որ քաջ Հայկի թոռներն էք: Հայկի անունով մենք ՀԱՅ եղանք Իսկ մեր երկիրը Վեհ ՀԱՅԱՍՏԱՆ:

Վայելելու համար մեր ԱԶԱՏ ԱՆԿԱԽ ՀԱՅԱՍՏԱՆը պէտք է ՀԱՅ ըլլանք, ճիշդ սերունդներ հասցնենք: Հայկ Նահապետի բանակին թիւը աւելի չէ քան մեր թիւը այսօր, հրաշքներ կրնանք գործել: Հայկ Նահապետ է մեզի պէտք...: Պատրաստեց՝ Անուշ Նագգաշեան Հեռ։ 054 464 29 09 Email: anakashian61@hotmail.com

ԱՆԴՐԱԴԱՐՁ - 7  

ԱՆԴՐԱԴԱՐՁ - 7

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you