Page 1

Rozwoi felietonistykina świecie |iczyprawieĘ wieki.Pierurszeteksty,nosząces|adyH 3 Historiafe|ietonistyki ,,stylufelietonowegol,jednak )eszcze nienazwanefelietonami,zna|azłySię * r '' _ ichautorami periodyku by|iĘ AddisoniJĘ Stee|e,vl{ N"!/f,, |atach1711-1714 ,,Spectator!w Termin felietonzacząłbyc uzywanyw 1803 roku,kiedyBu|łe#€ ' t'iq Geoffroy*"fiil .U eksperyment. des debatsTprzeprowadził francuskimczasopiŚmie,,Journa| H"/ I.. }kłóry| ,

-

\l

rl

przedłuzeniuo dodatkowąkańkę ko|umńygazety, na ktoĘ zamieŚciłlF Vo,n do|egałVna Termin felietonpochodzi od francuskiegofeuille,eo dodatek literacko-rozrywkowy2. oznaczaViśtfeuitletonnatomiastto ,,kańkafoŻona na c'*oro|. Nazwa ma związekylr'lT.' kreskąi z faktem,iż.Ów dodatekbyłoddzie|onyod górnejczęŚci tekstutypograficzną jako odrębnagraficzniei redakcyjniecałość3. Nazwa;ĘĘ!91d otyczyłaĄĘ funkcjonował treści. zatem pewnegofragmentuczasopisma,w którym znależcsię mogłyokreś|one w tej odciętej Wkrotce pojawiłysię autonomiczneteksty, ktore da|ejfunkcjonowały kreską przestrzeni gazety, ale juŻ same nazywane bvłv.Ę!plgnąu, Byłyto przede wszystkim re|acje z podroŻy,opowiadania, recenzje, repeńuar teatrów, przeg|ąd mody, ogłoszenia4. Stasińskiswspomina, Że na początkuX|X wieku fe|ietonybyły stałym działem W gazecie codziennej, w ktorym zamieszczano dla rozrywki podawanew |ekkisposob. Zapotrzebowaniena ku|tura|ne, czytelnikówwiadomości ten rodzaj tekstu rosło,poniewazw prasie stawałsię powoli odczuwa|nynadmiar informacji.Ponadto felieton,z racji swojego lekkiego, przyjemnegocharakteru, przyciągał nowych czyte|nikow.

iąniaĆ

urLni.f cr tematyk atr{r$gi i*v"-";

poruszanaw fe|ietonacny'fl mode|mozaikowoŚci, co l czyniłou. czyniłoV.iłt |aczął"dominowaĆ HilT z fe|ieton nieprzewidywalnymi

pozwa|ało często dawaĆ wrazenie nowości, .^ ^ ...^

!

-t

v (/

zapobiegającznudzeniu.Dawałoto takzewrazeniewolnoŚci,poniewazdobortematu byłdowo|nyi za|eŻnyoo autora..ŁęjigtoJbyłteŻ- jak pisze Stasiński - intrygującyrr..n.-n przez to, Że łamałlinearność |ektury_ Wymagałrozkładaniaciągow tekstowych zgodnie z graficznymi sugestiami i ponownego ich składania na nowych, 1Mozdżonek A,, Mistrzo',tlliefelietorut, Warszawa l999, s. 5. t lbidem. ] Por' Chudziński E., Felieton. Geneza i ewolucja gatunht,[w:f Dziennikarstwo i światmediów,rcd.Bauer Z., ChudziriskiE., Kraków 2000' s. l97. a Por. Wojtak M., Gatunki prasowe) Lublin 2004, s. 203. Wojtak pisze tu, żeforma i temaĘka ówczesnych felietonów odbiegĄ maęznie od dzisiaj znatych.Dziś zapewnetego typu teksty opatrzonoby nagłówkiem ..Rozmaitości... 5 StasińskiP., op.cit.,s. 6.


kontekstualnychzasadach, w celu zrozumieniacałości.Fe|ietonpozwa|ałtakze i sformalizowanie tekstow zamieszczanych w prasie. złamac instytucjona|nośc o d c i ę c i efe|iet o nuk res k ąs uge r ow ał o|Foonieoficj a|nydą charakter.

u

Rozwój felietonistyki w Polsce W Po|sce,podobniejak we Francji,stosowanotermin felietonna okreŚ|enie zamieszczonychpod kreskąw czasopismach,jak tez J'' zarówno roznych,,drobiazgówT konkretnychtekstow, dających się wyodrębnic spoŚrod innych na podstawie 6. specyficznychcech zewnętrznychi wewnętrznych teksty,mającecharakterfe|ietonow,ale |-{ r{ Eb{gn,€ W itzner7 podaje,ze pienłvsze U nie występujące jeszcze pod tą nazwą, to utwory Krasickiego i Bohomolca,

w sobieJ..*\ ..ll^tko"A Te zańob|iweutworyłączyły drukowanena łamach,,Monitora1ft4765..{+84{. tematykę rozrywkową, anegdoty i przeg|ądy mod paryskich. Podobne formy u fe|ietonowe zna|afy się W ,,KuznicyT,piśmiez okresu Sejmu Wie|kiego.W f

,t'6s-47&.

Brukowycht(wilno' 1816-1822) zamieszczanotekstyfelietonow",T., ,,WiadomoŚciach

r.to,"@tematowrozrywkowych,a|epolitycznych,obyczajowy"h,La fi|ozoficznych i oŚwiatowych8. byłjuŻ znanym terminem' Zostalttakżestałym ł\-./ry e|ementemprasy satyrycznej.obecny był w takich tytułachjak ,,Pszonka''na w Krakowieg. w Królestwie,,,Diabeł'' i ,,Sowizdrzał'' emigracji,,,Wo|neŻarty,,,,,Mucha'' W połowieX|X wieku

Fe|ietonyo tematyceniesatyrycznejzamieszczały ,,DziennikLiteracki''(Ałg€ | .J€ } ełł/l H9 Łoziński), ',DziennikPoznański'' (powieściKraszewskiegow odcinkach,fe|ietony Po|ski''1o.Ten}fr{ ><q ]właaysłał#{Rabskiegoibanrsłavła(KoŹmiana),,,Prawda'',,,Goniec ostatnizasługujena szczegó|nąuwage,Ęko+{w nim w 1851 roku)€ y p+1g$(Non,rrid )-t"'{ Ę,u J opub|ikowałtekst pt. o fetietoniefelieton, w którym probowałcharakteryzowac gatunek. Do ważnychpozycji na|eŻątakże:,,KurierWarszawski'',,,NiWa'', ,,Kurier w ktorychprzez 37 lat publikowatswoje Codzienny"oraz,,TygodnikllustrowanY", " Por. ChudzińskiE., op.cit.,s. |98. t Mitzner 7,.,Felieton,lw'.1 Teoria i praktyka dziennikarstwa,red. Golka 8., Kafel M., Mitzner Z.,Warszawa 1964,s . 130 . s Ibidem,s. 131. 9-.

',

r D l o e m . s . , t Jf.

." ^, ChudzińskiE., op'cit'^s. |98.

t0


KronikiPrusabrałypod uwagęaktua|netematy,ktÓremogłyH kronikilBo'}esłattĄPrusl1. interesowaĆczyte|nikÓw,a pisane były lekkim' dowcipnymjęzykiem. Gatunek uprawianyprzez tego pisarza byłformąbardzo zbliŻonydo tego, czymjest dzisiejszy felieton. Nawet sam PruS, Wypracowawszyjuz swoj warsztat, zawarłjego głowne załoŻeniawUwagach nad pisaniemfelietonu1z. XX wiek to da|szy rozwoj polskiej felietonistyki'Na jego początku fe|ietony zamieszczano przede wszystkim w ,,LiberumVeto" w Krakowie.W dwudziestoleciu i w końcu W ,,Szpi|kach'', fe|ietonypisano w,,Szczutku'',,,Cyru|iku'' międzywojennym ktore rownieŻprzodowaływ satyrze w Polsce Ludowej.Fe|ietonyw Po|sce Ludowej odna|eŹÓ mozna takŻew ,,TrybunieLudU'',,,ŻyciuWarszawy,,,,,Przekroju''i wielu innych.

l r Ibi de m,s .2 0 4 . tt lbidem.

Y

Felieton korekta  

Moja pierwsza korekta. Długo zastanawiałam się jak zaznaczyć błędne cudzysłowy, albo jak wstawić brakującą kropkę tak, aby było to czytelne....

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you