Issuu on Google+

het amsterdam van anne frank inhoud

{docenten handleiding}

Met verschillende opdrachten verkennen leerlingen de structuur en de inhoud van de site:

www.annefrank.org/amsterdam

Het startpunt is steeds anders: ze beginnen bij de homepage, de ooggetuigen, de onderwerpen, de locaties of de tijdlijn. De opdrachten bevatten diverse werkvormen en verdiepende vragen die onder extra te vinden zijn. praktisch

doelgroep doelen

Elke opdracht is in een lesuur van vijftig minuten uit te voeren. Opdracht 1 is de start. De andere opdrachten kunt u in willekeurige volgorde aanbieden. Echter, bij een aantal opdrachten moet van tevoren worden bepaald of de computer wel of niet wordt gebruikt. Klassikaal is een smartboard/ digiboard of beamer nodig voor de introductie en de presentatie van opdrachten. Leerlingen van klas 2-5 vmbo/havo/vwo. Differentiatie is mogelijk met de extra vragen. Door de routes • verdiepen leerlingen hun kennis van de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust. • krijgen leerlingen meer oog voor verhalen ‘op de plek zelf’. Leerlingen zijn zich daardoor meer bewust van de geschiedenis van Amsterdam. Ze kunnen een aantal historische gebeurtenissen tussen 1930 en 1945 lokaliseren in Amsterdam. • ontdekken de leerlingen dat gebeurtenissen en plekken verschillend ervaren kunnen worden. • verwerven leerlingen enige mediawijsheid. Ze leren vragen te Waarom is stellen over het kader (frame) van een foto of gemaakt? Wat wil de maker of opdrachtgever die foto of ermee laten zien? Wat is er níét te zien? • ontdekken de leerlingen hoe de site is opgebouwd: wat kunnen ze er vinden en waar? • nemen de leerlingen kennis van de inhoud van de website en kunnen zij zelf onderzoek doen aan de hand van de website.


....................................................... .......................................................

legenda finish

anne frank huis

oost

lokaties/gebeurtenissen

jaartal

zuid

jaartal

.............................................................................

......................

........................................................

...................... ......................

........................................................

......................

........................................................

...................... ......................

........................................................

01

........................................................

(beschrijf)

.............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. ..............................................................................

..............................................................................

(beschrijf)

.............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. .............................................................................. ..............................................................................

g ........................... ................................... Verschillen/verklarin .............................................................. .............................................................. .............................................................. .............................................................. ..............................................................

Lees hoe het die twee personen in de oorlog en daarna is vergaan. Maak daarvan een samenvatting in steekwoorden.

........................... Samenvatting ................................... .............................................................. .............................................................. .............................................................. .............................................................. .............................................................. g ........................... ................................... Verschillen/verklarin .............................................................. .............................................................. .............................................................. .............................................................. ..............................................................

Voer met een klasgenoot een gesprek over de ervaringen van de personen die jullie hebben gekozen. Waarin verschillen hun herinneringen aan de meidagen van 1940? Probeer samen die verschillen te verklaren. Denk daarbij bijvoorbeeld aan hun afkomst, hun religie, hun leeftijd en politieke voorkeur. Schrijf de verklaring voor jouw twee personen op.

02.05

(beschrijf)

........................................................

.............................................................................

lokatie/gebeurtenis 03

........................................................

..............................................................................

lokatie/gebeurtenis 02

.....................

........................... Samenvatting ................................... .............................................................. .............................................................. .............................................................. .............................................................. ..............................................................

1942

langs amsterdamse portretten

1944

Je werkt in een groepje van drie of vier. Elk groepje is verantwoordelijk voor één jaartal. Welk jaartal dat is, hoor je van je docent. Je hoort dan ook of je jouw portret met PowerPoint of op papier maakt.

stap 1 tot 5

naam 1 naam 2 naam 3

de filmroute Stadsbeelden uit

Amsterdam

04.01 Ieder kiest vervolgens één ooggetuige of een persoonlijk verhaal bij dat jaartal. Van die persoon maak je op een blad (bijv. A4) voor dat jaartal een portret. Dat doe je als volgt.

m van koningin Wilhelmina

Ga naar de tijdlijn. Bekijk de filmpjes zonder geluid. Kies een van de filmpjes en maak er de geluidsband bij. Werk in een groepje van twee of drie personen.

1945

Ga naar jullie jaartal op de tijdlijn. Lees samen op de tijdlijn de hoofdtekst in het gekleurde vlak aan het begin van dat jaar.

in het Zet het jaartal van jouw groepje Download een foto van die persoon. midden bovenaan. van de persoon. Zet onder de foto de naam Teken er wat deze persoon toen meemaakte. Maak op het portret duidelijk tekeningetjes. bij. Illustreer je portret met eventueel een denk- en tekstwolk volgorde in de klas. Hang de portretten op chronologische als je dat wilt, zijn/haar portret. Doe dat, Om de beurt presenteert iedereen start met het oplezen Mijn naam is ….. Elk groepje in de ik-vorm. Begin dan met: die daarbij hoort. van het jaartal en de openingstekst Vermeld ook de jaartallen.

{opdr 04} (www.annefrank.org/amsterdam)

Regeringsjubileu

? 1943

het amsterdam van anne frank

het amsterdam van anne frank

namen ................

Met de klas maak je een tijdlijn in portretten. De tijdlijn loopt van 1940 t/m1945. Hij kan iets eerder beginnen of later eindigen. Dat hangt van de grootte van de klas af.

Bron: mailwisseling met Dineke Stam, 2011

MEI 1940

jaartal

1941

jaartal

PLAK

langs amsterdamse portretten

(www.annefrank.org/amsterdam)

? 1940

De meeste mensen waren heel verdrietig. Enkelen salueerden met de Hitlergroet.” (‘Most people were very sad. A few gave the Nazi salute.’) Ed Silverberg, Anne Franks vriendje van vóór de onderduik, herinnert zich dat hij op zijn fiets naar de Berlagebrug ging om de invasie te zien.

.........................., Naam ................................... ........................... Herrinnering ................................... .............................................................. .............................................................. ..............................................................

namen

plak hier je portret op!

Je mag best buiten de lijntjes kleuren!

02.01 02.03

Lees en beluister de herinneringen van ooggetuigen aan de meidagen van 1940. Kies twee ooggetuigen. Zet hieronder de namen van deze twee personen en hun herinnering.

{OPDR 03}

....................................................... :-) / :-( 

makkie

het amsterdam van anne frank

het amsterdam van anne frank

..............................................................

het amsterdam van anne frank

Is deze foto gemaakt door iemand die blij was met de komst van de Duitsers of juist niet? Licht je antwoord toe. lees ook de tekst in het kader!

02.04

noord

03

onderweg naar school

Ga via > Onderwerpen > Locaties. Welke van deze locaties passeer jij (of passeer jij bijna) op weg naar school? Kies drie locaties. Geef deze drie plekken aan op een plattegrond van dat stuk van Amsterdam, zie de extra! Verbind ze op je kaartje in een loop- of fietsroute vanaf jouw huis naar school. Lees welke gebeurtenissen plaatsvonden op jouw drie locaties. Beschrijf bij elke locatie de gebeurtenis die jij belangrijk vindt. Vermeld ook het jaartal.

.............................................................. ..............................................................

.........................., Naam ................................... ........................... Herrinnering ................................... .............................................................. .............................................................. ..............................................................

lokatie/gebeurtenis

a) Wanneer is de foto gemaakt?

d) Wat gebeurt er?

03

www.annefrank.org/amsterdam

Wat gebeurt er op deze foto?

Ga via > Onderwerpen > Locaties. Kies drie locaties op de route van het Centraal Station naar het Anne Frank Huis. Je mag omlopen. Je mag ook het Centraal Station zelf kiezen. Geef deze drie plekken aan op een plattegrond van dat stuk van Amsterdam, zie de extra! Verbind ze op je kaartje in een loop- of fietsroute vanaf het Centraal Station naar het Anne Frank Huis. Beschrijf bij elke locatie de gebeurtenis die jij belangrijk vindt. Vermeld ook het jaartal.

west

PLAK

c) Wie staan erop?

naam

de berlagebrug in mei 1940

Start op de Berlagebrug. Ga daarvoor onder menu onderwerpen naar > thema’s > meidagen > locatie’s > berlagebrug. Kijk goed naar de foto.

finish

02

het amsterdam van anne frank

b) Waar in Amsterdam?

Kies een foto van de homepage en plak deze hier op!

{OPDR 02}

Slachtoffers van

Kristallnacht vluchten naar Amsterdam

Een collecte voor Joodse vluchtelingen Joop Zoutberg: ‘Toen de Duitsers kwamen mei 1940 leken het in mij correcte mannen.’ De WA marcheert door Amsterdam De bedoeling is dat jullie samen de gesproken Anne Frank, toevallig gefilmd tekst maken bij dit filmpje. Jullie presenteren Geallieerde bommen daarna het filmpje aan de klas, waarbij jullie de vallen rond de Fokker-fabriek tekst laten horen. Voor het filmpje start, geven en

04.02

jullie een korte inleiding.

In de gesproken tekst maken jullie duidelijk: Wanneer en waarom het filmpje is gemaakt. Waar het was. Wat er gebeurde. Zo mogelijk geef je achtergrondinformatie.

04.03

+ Speciaal voor Amsterdamse scholieren!

Mijn naam is ...

FIN ISH

van het centraal station naar het 02 anne frank huis

01

Waarom is hiervoor gekozen denk je?

03

knip uit en plak de zegel op de plattegrond

.................................................... .................................................... ....................................................

(www.annefrank.org/Amsterdam)

.................................................... ....................................................

02

plattegrond van amsterdam

FIN ISH

Kies een foto van de homepage. Noteer de antwoorden op deze vragen.

Kies drie gebeurtenissen uit de tijdlijn die jij indrukwekkend vindt. Waar vonden ze plaats? Geef die plekken aan op een plattegrond van Amsterdam, zie de extra! Verbind ze op de plattegrond in een route. Maak op de plattegrond duidelijk wat er op die plekken gebeurde. Vermeld ook de jaartallen.

01

extra

03

............................................................................................

jouw 01 fietsroute

{OPDR 01}

02.02

............................................................................................ ............................................................................................

Mijn naam is ...

maak 1 van de opdrachten hieronder

02

01.01

Start bij de hompage. Je ziet steeds een andere foto. Bekijk ze alle negen. Wat valt je op aan al deze foto’s?

{OPDR 01}

extra

01

(www.annefrank.org/Amsterdam)

langs de foto’s

01.02

01.03

namen

{OPDR 01}

U toont de site klassikaal met het smartboard. Als invalshoek voor een globale kennismaking start u bijvoorbeeld bij de tijdlijn. U kunt dan belangrijke jaartallen nog eens doornemen. 1 Ga via ‘Ontdek het Anne Frank van Amsterdam’ naar de tijdlijn. Zorg ervoor dat u de vakjes met de jaartallen onderaan in beeld hebt. Ga langs de jaren van de tijdlijn. U kunt steeds de openingsteksten voorlezen. 2 Kies een foto of een filmpje om nauwkeurig te bekijken. Ga naar het volgende onderdeel van de tijdlijn door op de rechterknop te klikken, of klik de foto of het filmpje weer dicht en keer dan terug naar de tijdlijn. 3 Laat zien dat moeilijke woorden in de begrippenlijst staan, bij ‘Tips’. U kunt dan tevens wijzen op de opdrachten voor de leerlingen.

het amsterdam van Anne Frank

voorstel introductie 10 min.

mijn naam is ....................................................... .......................................................

van Werk in een radio-uitzending samen een over het oorlogsjaar... twee minuten je het over wilt Bedenk waar onderwerpen, welke hebben: over , welke locaties? interview, een welke personen je uitzending een nis, een Gebruik voor g van de gebeurte muziek, . ge, een stukje ooggetuigeversla een deskundi je verder kunt bedenken wat gesprek met geluiden of historische tekst uit. Verdeel de rollen. Schrijf je op. daarna Neem

1940 1941 1943

extra

VERZETSKRANT Beluister de opname van de rede van Seyss-Inquart in 1941 in het Concertgebouw.

extra

nding radiouitze 3. Maak groepje van

1933 1938 1938 1938 1940

A

de tekst staat eronder in het Nederlands.

Selecteer zeven foto’s uit dat jaar waaruit blijkt dat de woorden van Seyss-Inquart werkelijkheid werden. Schrijf een bijschrift bij die foto’s.

B

Schrijf voor een verzetskrant jouw commentaar op de rede. Doe dit aan de hand van de foto’s die je hebt gekozen (max. 250 woorden).

t bij 1944 over

het radiofragmen inspiratie naar Luister voor Kowadlo D-Day van Boris

bij de opdrachten lessuggestie bij opdracht 1 wat zie je op de foto?

Laat de leerlingen in groepjes de meest gekozen foto – stem eerst over welke foto – van onderschriften voorzien. Wat weten ze echt van de foto en welke extra informatie kunnen ze eraan toevoegen? Laat dit in groepjes onderzoeken en bedenken. Bespreek de onderschriften klassikaal. Doe hetzelfde bij een andere historische foto op

www.annefrank.org/amsterdam lessuggestie bij opdracht 2 klassengesprek

Voer aan de hand van de opdracht over de ooggetuigen van mei 1940 een klassengesprek over hoe herinneringen en ervaringen worden beïnvloed door geloof, afkomst, politieke overtuiging, leeftijd of andere kenmerken van een persoon. Ga hierbij in op de verschillen tussen enerzijds persoonlijke kenmerken die vaststaan en anderzijds persoonlijke kenmerken die veranderlijk zijn.

toelichting bij opdracht 3 langs amsterdamse portretten

Voor deze route werken leerlingen in groepjes. U wijst elk groepje een jaartal toe. U kunt leerlingen ook willekeurig een jaartal toewijzen, waarna ze in een groepje bij elkaar gaan zitten. De tijdlijn in de klas loopt van 1940 tot 1946. U kunt ook besluiten een groepje de jaren voorafgaand aan 1940 toe te wijzen, idem voor de naoorlogse jaren. Bij de presentatie hebben leerlingen de vrijheid hun portret in de ik-vorm toe te lichten. Dit is directer en spannender dan in de derde persoon.


Docentenhandleiding