Page 1

ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΟΜΙΚΣ

όνειρο...ίσως


Υπο την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ και του ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ:

ΤΕΧΝΟΠΟΛΙΣ

ΧΟΡΗΓΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

η ΒΑΒΕΛ παρουσιάζει 11Ο ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΟΜΙΚΣ

όνειρο...ίσως 12 - 15 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006


4

5

Και αν; Λέμε τώρα «αν». Αν ξυπνούσαμε ένα πρωί, και...; Αν ξυπνούσανε ένα πρωί, και...; Αν το πρωί ήταν πραγματικά πρωί και όχι το διαρκές σκοτάδι που ζούμε; Που μας κάνουνε να ζούμε; Γίνεται; Αφού γίνεται στο μυαλό μας, μπορεί και να γίνει. Μπορεί. Όνειρο; Ίσως. ΒΑΒΕΛ ΥΓ: Οι γιορτές γεννάνε όνειρα. Τα όνειρα είναι διαρκής γιορτή. Καλώς ήρθατε στη γιορτή σας.


6

Τα κόμικς, μια τέχνη καθαρά αστική, γέννημα-θρέμμα του 20ού αιώνα, γίνονται «τόπος» συνάντησης νέων και παλαιότερων δημιουργών απ’ όλο τον κόσμο, με κοινά σημεία αναφοράς. Τέχνη αδελφική του κινηματογράφου, με περισσότερες όμως ελευθερίες έκφρασης, άλλοτε ανατρεπτική, άλλοτε προφητική, ερωτική, σατιρική και χιουμοριστική, κριτική πάντοτε ως προς τα πράγματα, επινοεί διαρκώς καινούργιες φόρμες, και καταθέτει σταθερά νέες εικαστικές προτάσεις. Στο Φεστιβάλ της Βαβέλ γίνεται μια πολύτιμη ζύμωση ανάμεσα σε νέους -και όχι μόνο έλληνες δημιουργούς, οι οποίοι, με την προβολή τους στο εξωτερικό, συνδιαμοφώνουν μαζί με τους καταξιωμένους συναδέλφους τους τα ρεύματα και τις τάσεις του κόμικ.  Μια τέχνη που πρέπει να ενθαρρύνουμε και να προωθήσουμε περαιτέρω. Γιώργος Α. Βουλγαράκης Υπουργός Πολιτισμού

7

Με μεγάλη χαρά και φέτος φιλοξενούμε στο Γκάζι το 11ο Διεθνές Φεστιβάλ Κόμικς, που έχει ομόφωνα χαρακτηριστεί από τα ΜΜΕ ως η «πιο πετυχημένη νεανική εκδήλωση της πόλης». Ανερχόμενοι και διάσημοι δημιουργοί στέκονται πλάι-πλάι σε μια έκθεση που υμνεί αυτή τη μορφή τέχνης. Μιας τέχνης που δεν έχει κανένα ουσιαστικό φραγμό πέραν της φαντασίας του δημιουργού, μέσα από τα μάτια του οποίου βλέπουμε μια διαφορετική πραγματικότητα, διαφορετικούς κόσμους. Η αμφίδρομη σχέση που έχει αναπτυχθεί ανάμεσα στους δημιουργούς και τον ίδιο τον θεσμό του Φεστιβάλ, κατά τη δεκαετή παρουσία του, έχει αναδείξει αρκετούς έλληνες δημιουργούς, ενώ έχει καταφέρει να αποτελέσει τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στους φίλους των κόμικς και τη δουλειά διάσημων ξένων δημιουργών. Η εξοικείωση, φίλες και φίλοι, των πολιτών της Αθήνας με όλα τα είδη της τέχνης, αλλά και η συμμετοχή τους σε πολιτιστικές εκδηλώσεις, αποτελούν έναν από τους βασικούς πολιτιστικούς στόχους του Δήμου Αθηναίων. Θεσμοί όπως το Διεθνές Φεστιβάλ Κόμικς, εκτός του γεγονότος ότι προβάλλουν την Αθήνα σε όλο τον κόσμο και αναδεικνύουν τις ενεργές δημιουργικές δυνάμεις που δραστηριοποιούνται στην πόλη μας, συμβάλλουν, με τρόπο ουσιαστικό, και στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των Αθηναίων.   Το Διεθνές Φεστιβάλ Κόμικς έχει καταφέρει να αποδείξει όχι μόνο την καλλιτεχνική του αξία, αλλά και την απήχηση που έχει στους ίδιους τους Αθηναίους. Για όλους αυτούς τους λόγους, οι διοργανωτές του Φεστιβάλ θα μας βρίσκουν πάντα πρόθυμους όχι μόνο να θέτουμε το Φεστιβάλ υπό την αιγίδα μας, αλλά και να το στηρίζουμε με κάθε ουσιαστικό μέσο.   Θα ήθελα να ευχηθώ στους διοργανωτές του Φεστιβάλ καλή επιτυχία και καλή συνέχεια. Στους δε επισκέπτες των εκθέσεων, καλή διασκέδαση. Θεόδωρος Μπεχράκης Δήμαρχος Αθηναίων


8

Διοργάνωση: Εκδοτική ομάδα Βαβέλ Σύλλογος Φίλων Σύγχρονης Τέχνης Συντονισμός: Λάζαρος Ζήκος, Μάρκος Θεοδωράκης, Αλέξης Καλοφωλιάς, Γιάννης Κουκουλάς, Θοδωρής Κούτσης, Κατερίνα Μπαραμπούτη, Δημήτρης Παπαϊωάννου, Γιάννης Φραγκουλόπουλος Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός: Στάθης Χρυσικόπουλος Κεντρική έκθεση: Όνειρο… ίσως έλληνες δημιουργοί επιμέλεια: Κώστας Μανιατόπουλος, Έλενα Ναβροζίδου, Αλέξανδρος Πολυχρονόπουλος, Βιβή Φωτοπούλου Massimo Giacon: επιμέλεια: Latino Imparato, Βιβή Φωτοπούλου Filippo Scozzari: επιμέλεια: Giuseppe Palumbo Jeff Smith: με τη συνεργασία της Jemma Press επιμέλεια: Κατερίνα Μπαραμπούτη Massimo Caccia: επιμέλεια: Ferruccio Giromini Guido Scarabottolo: επιμέλεια: Ferruccio Giromini Αναδρομική έκθεση Oscar Chichoni: επιμέλεια: Gianni Miriantini, Παυλίνα Καλλίδου Ένα βαγόνι με αξιοπερίεργα: Υπερρεαλιστική Oμάδα Τσεχίας – Σλοβακίας (σε συνεργασία με την Υπερρεαλιστική Oμάδα Αθηνών) επιμέλεια: Bruno Solarik, Katerina Pinosova, Roman Kubik Σύγχρονα Ταρό επιμέλεια: Pietro Alligo, Λάζαρος Ζήκος

9

Ομάδα οπτικοακουστικών: τεχνικός σχεδιασμός-εγκατάσταση: Acoustika-Γιάννης Ανδρικόπουλος τεχνικός διευθυντής: Νικηφόρος Φακίνος ειδικοί φωτισμοί εκθέσεων: Τάσος Μαυράκης ηχολήπτες: Γιώργος Αργύρης, Δημήτρης Γιάλλας φωτιστής σκηνής: Γιάννης Λάββας stage manager: Νίκος Λεοντίδης υπεύθυνος προβολών: Γιώργος Βακιρλής τεχνικός: Μάνος Φακίνος φωτιστές-ηλεκτρολόγοι: Μιχάλης Αναστόπουλος, Γιώργος Κούγκας Εξέδρες – ικριώματα: Σπύρος Κοτσώνης Οθόνες: AMOI Ομάδα κατασκευών: Γιώργος Αλεξανδρόπουλος, Στράτος Αλεξανδρόπουλος, Νίκος Ασπιώτης, Στέφανος Κουμπούρας, Marius Marsoula, Γιάννης Μουταφίδης, Λευτέρης Φωτόπουλος, Νίκος Φωτόπουλος Παραγωγή εντύπου υλικού: Αφοι Τζίφα ΑΕΒΕ Κατασκευή ιστοσελίδας: Μάρκος Θεοδωράκης (www. comicart.gr) Φιλοξενία ιστοσελίδας: Γιώργος Θεοδωράκης (www.avc.gr) Τηλεοπτικό spot: video art ΟΝΕΙΡΟ ΙΣΩΣ δημιουργικό/σκηνοθεσία/εκφώνηση montage ήχου και εικόνας: Κατερίνα Μπαραμπούτη βοηθός/επιμέλεια μοντάζ: Μιχάλης Ασθενίδης μουσική: Φίλιππος Παππάς Ευχαριστούμε θερμά την Stefi Productions και τον Federico Pietra, τον Φώτη Κίκιρα και το studio Ήχοτρον. Τον Γιάννη Κυπαρισσό. Δημόσιες σχέσεις: Εύη Τζούδα Οικονομική διεύθυνση: Θέμης Μπορομπόκας, Αλίκη Σκιαδά Νομικός σύμβουλος: Γιάννης Τζίφας

Chuck Sperry επιμέλεια: Γιάννης Φραγκουλόπουλος

Φωτογραφικό αρχείο: Κώστας Κουτσαφτίκης, Μιχάλης Ασθενίδης

Κινούμενα σχέδια επιμέλεια: Ferruccio Giromini

Για την επιτυχία του φεστιβάλ συνεισέφεραν επίσης: Λέλα Βαβουράκη, Θανάσης Βασιλόπουλος, Γιώργος Καλέας, Εύη Καλογερή, Διαμαντής Καράβολας, Λένα Κατσιώλη, Αντώνης Νικολόπουλος, Αλέξανδρος Μόρντουντακ, Ρένα Παναγοπούλου, Roots, Smart, Λευτέρης Σταυριανός, Λήδα Τσενέ, Ιουλία Φωτοπούλου

Graffiti ομάδα Carpe Diem επιμέλεια: Κυριάκος Ιωσηφίδης Moυσικές εκδηλώσεις: οργάνωση / συντονισμός: Αλέξης Καλοφωλιάς, Θοδωρής Κούτσης

Ευχαριστούμε επίσης τον Γιάννη Μπίλια και την COMET για τη βοήθειά τους

Σχεδιασμός έντυπου υλικού & εικόνα αφίσας: Sotos Anagnos Επιμέλεια κειμένων: Βιβή Φωτοπούλου

© 2006, ΒΑΒΕΛ διεύθυνση επικοινωνίας: Λόντου 1, 106 81 Αθήνα τηλ. 210 3825430, 210 3828222 e-mail: babelcom@otenet.gr http://www.babelfestival.gr


10

11

CHICHONI

Oscar του Αβραάμ Κάουα

Γυναίκα με μηχανή. Σάρκα με μέταλλο. Σας κάνουν κάτι οι συνδυασμοί αυτών των λέξεων; Μήπως πλάθουν για χάρη σας μια εικόνα, έστω κι αν είναι η εικόνα μιας σέξι τύπισσας πάνω σε μια φοβερή μοτοσικλέτα μεγάλου κυβισμού; Ψάξτε στο μυαλό σας το γιατί. Γιατί, λόγου χάρη, η ένωση δύο ανόμοιων ουσιών, μιας θηλυκής, φτιαγμένης από απαλή, θερμή σάρκα, και μιας μηχανικής, φτιαγμένης από ψυχρό, σκληρό μέταλλο, μας δημιουργεί, σχεδόν αυτόματα, σχεδόν αθέλητα, μια ιδέα ερωτισμού; Τι είναι αυτό το στοιχείο, στον πολιτισμό, στον ψυχισμό, στην ψύχωσή μας, όπως θα την βάφτιζε ο J. G. Ballard, που μας κάνει να λιγωνόμαστε στη σκέψη, στη φαντασίωση της επαφής της γυναίκας με τη μηχανή; Αυτή τη φευγαλέα απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα δείχνει να ψάχνει με το έργο του ο Óscar Chichoni (1957-). Αργεντινός στην καταγωγή, αυτοδίδακτος, ο Chichoni ξεκίνησε να σχεδιάζει κόμικς στην πατρίδα του, σε νεαρή ηλικία, και παρά το γεγονός ότι στη συνέχεια τον κέρδισε η ζωγραφική και η εικονογράφηση, δεν φαίνεται ποτέ να εγκατέλειψε τον εφηβικό ενθουσιασμό των κόμικς με τις πληθωρικές μηχανές, τις φανταστικές γυναίκες, και την υπερβολή στον συνδυασμό αυτών των δύο. Σχεδιάζοντας μια πληθώρα εξωφύλλων για βιβλία επιστη-


12

μονικής φαντασίας, ο Chichoni σφυρηλάτησε αυτόν τον ενθουσιασμό σε δυνατή λεπτομέρεια, εμφατική, δυναμική ανατομία στις φιγούρες του, και, πάνω από όλα, συμμετρία και αίσθηση του design ως εξώφυλλο βιβλίου, κι όχι ως τυχάρπαστη εικόνα που απλά θα χρησιμοποιήσει ο γραφίστας. Η μετάβασή του στην Ευρώπη από τα τέλη της δεκαετίας του ’80 και τα εξώφυλλά του για τη μυθική ιταλική ανθολογία επιστημονικής φαντασίας Urania (1952-) οικοδόμησαν τον μύθο του Chichoni ως πραγματικού μετρ του φανταστικού. Η ικανότητά του να κάνει τις πιο ανομολόγητες και απίστευτες μορφές, τα πιο υπερμεγέθη, μακρινά και απίθανα περιβάλλοντα, να φαίνονται υλοποιήσιμα και απτά, τον βοήθησε να καθιερωθεί στη δεκαετία του ’90 και ως conceptual designer, με τις εικόνες του να δίνουν περισσή ουσία και υπόσταση στα γνωστά παιχνίδια Starship Titanic (όπου ο Chichoni υλοποίησε ιδέες του Douglas Adams, διατηρώντας ατόφιο το χιούμορ και την παράλογη, κοσμική ειρωνεία του φανταστικού σατιριστή) και Broken Sword 3: The Sleeping Dragon. Η μετάβασή του στον κόσμο του σινεμά τού έδωσε ακόμα και το συνονόματό του βραβείο Όσκαρ, με το οποίο τιμήθηκε όταν επιμελήθηκε

13

τον σχεδιασμό παραγωγής στην ταινία εποχής του Michael Hoffman Restoration (1995). Ο Chichoni υπηρέτησε το όραμα του σκηνοθέτη για τον 18ο αιώνα εμποτίζοντας τα σκηνικά με την πρέπουσα υπερβολή, ερωτισμό και έπαρση, παραλληλίζοντας έτσι τα ανάλογα χαρακτηριστικά της βασιλείας του Καρόλου του Β΄ και της Παλινόρθωσης της μοναρχίας στη Βρετανία, αλλά και με ένα υπόβαθρο σήψης και φθοράς όχι μόνον ηθικής, μιας που η ερωτική πλοκή της ταινίας λαμβάνει χώρα την περίοδο της πανούκλας του Λονδίνου. Το βραβείο ήρθε απλώς να προστεθεί σε μία πλούσια συλλογή, που περιλαμβάνει το αργεντίνικο Premio Más Allá (καλύτερη εικονογράφηση), το ισπανικό Premio 1984 (καλύτερο εξώφυλλο), και το ιταλικό Caran d’Ache (στο φεστιβάλ κόμικς της Lucca). Παρ’ όλη αυτή την πολυσχιδή δραστηριότητα, ο Chichoni δεν εγκατέλειψε ποτέ εκείνο το πρώτο, εφηβικό πάθος με τη γυναίκα και τη μηχανή, όπως φάνηκε και στο Mekanika (2000), την πρώτη συλλογική παρουσίαση έργων του. Μία μόνο ματιά στο έργο του Chichoni αρκεί για να μας πείσει για το πόσο ανεξάρτητο είναι από εκείνο του H. R. Giger, παρά την, σε πολλούς τομείς, διασταυρούμενη θεματική τους. Το αντεστραμμένο k στο εξώφυλλο του βιβλίου, η θηλυκότητα της νεόπλαστης λέξης Mekanika, το μέταλλο πάνω στη σάρκα, η αίσθηση της σκουριάς, όντως θυμίζουν τον διάσημο Ελβετό σχεδιαστή. Όμως, εκεί που, στον Giger, το μέταλλο ενώνεται βίαια με τη σάρκα, σε ένα είδος γενετικής διακόρευσης, στον Chichoni η ένωση των δύο είναι ηθελημένη, αισθησιακή, και χιουμοριστικά ανάλαφρη. Αποφεύγοντας τον αερογράφο και προτιμώντας στρώσεις επί στρώσεων από πινελιές, ο Chichoni προικίζει τις εικόνες του με βαρύτητα και υπόσταση. Όσο και αν τα τέλεια σχηματισμένα στήθη των δύο γυμνών γυναικών στο εξώφυλλο του Mekanika φαίνονται να αψηφούν τους νόμους της φύσης, τα κορμιά τους αναδίνουν μια σχεδόν αδιαμφισβήτητη φυσικότητα, τουλάχιστον εφάμιλλη με τη φυσικότητα των εξίσου απίθανων κορμιών των glamour models (ο Chichoni ανήκει στη σπάνια κάστα εικονογράφων που έχουν φιλοτεχνήσει εξώφυλλα του κατεξοχήν φωτογραφικού περιοδικού για άνδρες, του Playboy). Ο ερωτισμός των γυναικών αυτών συνδυάζεται με τα σταθερά χαρακτηριστικά του έργου του Chichoni: ένα αδιαπέραστο, αλλόκοτο μυστήριο (τα μάτια τους και τα μαλλιά τους είναι καλυμμένα με ένα


14

15

σχεδόν μουσουλμανικά αυστηρό μαύρο πέπλο), μία απροκάλυπτα ροκοκό, μηχανική αισθητική (το σώμα της μιας αποτελείται τουλάχιστον κατά το ήμισυ από περίτεχνα πλεγμένες μεταλλικές διακλαδώσεις, σαν μηχανικούς κισσούς που καλύπτουν το σώμα της), και ένα διαβρωτικό χιούμορ (η ημι-μηχανική κουκλάρα, το βιοτεχνολογικό αντικείμενο του πόθου, μας δίδεται πλήρης, με μια πλειάδα από κλειδιά που φαίνονται να κουρδίζουν τις κλειδώσεις της, και με μια κλειδαριά στο μηχανικό αιδοίο της, μεταμοντέρνα ζώνη αγνότητας, έτοιμη να δεχθεί το μοναδικό κλειδί που φαίνεται να λείπει). Αυτό το τελευταίο στοιχείο, το χιούμορ, φαίνεται να διεισδύει σε όλες τις εικόνες του Chichoni, πασίγνωστες σε όσους έχουν δει τα εξώφυλλά του σε περιοδικά, από το ιταλικό Eternauta ως το βρετανικό Interzone και το αμερικάνικο Heavy Metal. Γυναίκες με ενισχυμένες καμπύλες πάνω σε φουτουριστικές μοτοσικλέτες υπονομεύονται από σκανταλιάρικα κακομούτσουνα δαιμόνια που τις χουφτώνουν. Καλλίπυγες καλλονές ποζάρουν με φόντο αγάλματα με ανδρικές κορμοστασιές, γυμνασμένους μύες και κεφάλια σε σχήμα βρύσης. Δύο γιγαντόσωμοι μπάτσοι έχουν μπουζουριάσει μια κοπέλα που φαίνεται σαν να ξεπήδησε από κατάλογο σαδομαζοχιστικού sex shop, αλλά έχουν χαραγμένες στα κράνη τους τις λέξεις «Tom» και «Jerry». Ακόμα και το πιο επιβλητικό βιο-μηχανικό τοπίο, ακόμα και το πιο λεπτοδουλεμένο, γεμάτο μπουλόνια ρομποτικό σώμα, έχουν κάτι από τη σκουριά της υπερβολής, τη διάβρωση της ειρωνείας. Η απόκοσμη ομορφιά των εικόνων του Chichoni (γκριζόχρωμα, ραγισμένα μεταλλικά ανδροειδή με καταγάλανα μάτια, ακρόπρωρα αστρόπλοιων που θυμίζουν αιγυπτιακές Σφίγγες, παθιασμένες περιπτύξεις πολεμιστών βαμμένων με εξωγήινα χρώματα πολέμου, στοματικοί έρωτες ενός μυώδους ρομπότ με μια καλλίγραμμη, πεπλοφορούσα γυναίκα) δεν χάνει, αντίθετα, κερδίζει από αυτή τη χιουμοριστική διάσταση. Κι αυτό γιατί κάνει ολοφάνερη τη διάθεση του Chichoni για ένα παιχνίδισμα, εφηβικό, υπερβολικό, γεμάτο ορμόνες το ίδιο φαντασιώδεις με τα μηχανικά αιδοία των γυναικών του, αλλά ταυτόχρονα ποτισμένο με τη γνώση της υπερβολής του, πλήρως απελευθερωμένο από τη μετεφηβική σοβαροφάνεια πολλών ερωτικών καλλιτεχνών που πνίγουν τη φαντασίωση σε συμβολισμούς, αντί να πνίγουν τους συμβολισμούς στη φαντασίωση. Ο Chichoni δεν ψάχνει απαντήσεις στην έλξη του μηχανικού στο γυναικείο, αλλά την ίδια την ανεξήγητη έλξη.


16

17

Υπερρεαλιστική Ομάδα Τσεχίας-Σλοβακίας

Φως Σκοτάδι Φως

Στην Ελλάδα οι γνώσεις για τον υπερρεαλισμό περιορίζονται στη δράση της Παρισινής Ομάδας γύρω απ’ τον André Breton την περίοδο του μεσοπολέμου και, παρά την πληθώρα των εκτός Γαλλίας εκπροσώπων του, όπως των Buñuel, Ernst, Matta, Miró, Magritte, αλλά και των δικών μας Νίκου Εγγονόπουλου και Ανδρέα Εμπειρίκου, ο υπερρεαλισμός θεωρείται κυρίως ως ένα γαλλικό φαινόμενο. Αν και το κίνημα αναπτύχθηκε πρωτίστως σε μια σειρά από χώρες μέσα από τη συλλογική δράση των υπερρεαλιστικών ομάδων (Βέλγιο, ΗΠΑ, Αγγλία, Ρουμανία, Πορτογαλία), αυτή η σημαντική παράμετρος ξεφεύγει απ’ την προσοχή όσων επικεντρώνονται στη μεμονωμένη «καλλιτεχνική» δραστηριότητα. Ο τσεχοσλοβάκικος υπερρεαλισμός, παρά την 72χρονη αδιάκοπη πορεία του μέχρι σήμερα, παραμένει άγνωστος στη χώρα μας, αν και, όπως είχε πει ο André Breton το 1938, «η δράση της ομάδας της Πράγας δεν διαφέρει σε τίποτα από τη δράση της ομάδας του Παρισιού»1.

του Διαμαντή Καράβολα Η έκθεση γίνεται με τη συνεργασία της υπερρεαλιστικής ομάδας Αθήνας

Η γεμάτη παραδόσεις και πάντα πλούσια σε καλλιτεχνική ζωή Πράγα, όπως γεωγραφικά βρίσκεται μεταξύ Παρισιού και Μόσχας, έτσι και στην περίοδο του μεσοπολέμου, όπου οι καλλιτεχνικές πρωτοπορίες αναπτύσσονταν ορμητικά, βρέθηκε ανάμεσα στις επιδράσεις της επαναστατημένης ρώσικης Πρωτοπορίας και της γαλλικής avant-garde. Γενέθλιο έτος του τσέχικου υπερρεαλισμού θεωρείται το 1934, όταν μία ομάδα γύρω από τους Karel Teige, Vítezslav Nezval, Toyen, Jindrich Štyrský, προερχόμενη από το καλλιτεχνικό ρεύμα του Ποιητισμού, δημοσιεύει το μανιφέστο «Ο Υπερρεαλισμός στην Τσεχοσλοβακία». Το 1948, τρία χρόνια μετά την απελευθέρωση από την γερμανική κατοχή, γίνεται το σταλινικό πραξικόπημα και η ομάδα περνάει στην παρανομία, αφού εκφράσει την αντίδρασή της με την μπροσούρα «Ο Υπερρεαλισμός κόντρα στο ρεύμα». Στις συνθήκες αυτές, την ιδρυτική γενιά διαδέχεται μία νεότερη (Vratislav Effenberger, Karel Hynek, Zbynek Havlicek, Petr Kral, Mikulas Medek, Emila Medkova κ.ά.) που συνεχίζει τη δράση κυρίως με παράνομα έντυπα samizdat και κλειστές εκθέσεις. Η Άνοιξη της Πράγας σημαδεύει την πορεία της ομάδας, όπου σε ένα διάλειμμα ελευθερίας 2 χρόνων εκδίδεται το πρώτο τεύχος του περιοδικού Analogon. Νέα μέλη εισχωρούν στην ομάδα, τόσο πριν την εξέγερση όσο και μετά την καταστολή της (Karol Baron, Frantisek Dryje, Albert Marencin, Alena Nadvornikova, Martin Stejskal, Ludvik Svab, Eva Svankmajerova, Jan Svankmajer κ.ά.). Στα τέλη της δεκαετίας του ’80 μία ομάδα που έχει συγκροτηθεί στη Μοραβία με την ονομασία Υπερρεαλιστικός Κύκλος A.I.V. (Leonidas Kryvosej, Roman Kubik, Katerina Pinosova, Bruno Solarik, Pavel Surma, Roman Telerovsky κ.ά.) συγχωνεύεται με την ήδη υπάρχουσα και την ανανεώνει. Από το 1990 η ομάδα (που παρά τη διάσπαση της Τσεχίας και της Σλοβακίας παραμένει κοινή για τις δύο χώρες) επανεκδίδει το περιοδικό Analogon και πραγματοποιεί συνεχώς εκθέσεις, διαλέξεις, ποιητικές εκδηλώσεις, θεατρικά δρώμενα, στην Τσεχία, τη Σλοβακία και σε αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις. Ο τσέχικος υπερρεαλισμός, ξεκινώντας από τις δικές του αφετηρίες, έχει σχηματίσει τη δική του ξεχωριστή φυσιογνωμία που συνίσταται στην ιδιαίτερη έμφαση στη νοητική και ερμηνευτική επεξεργασία του φανταστικού και του ονείρου, στην αφομοίωση της τσέχικης αλχημιστικής παράδοσης, στη δημιουργική χρήση της αναλογικής μεθόδου, και στη λιγότερο «λυρική» (τουλάχιστον σε σχέση με τον γαλλικό υπερρεα-


18

19

Jan Daňhel Γεννήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 1971 στην Πράγα όπου και ζει. Είναι φωτογράφος και κινηματογραφιστής. Το 2005 βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Αθήνας για το μοντάζ της τσέχικης ταινίας Κάτι σαν ευτυχία. Έχει συνεργαστεί με τον Jan Švankmajer σε αρκετές ταινίες του τελευταίου (Faust, Conspirators of Pleasure, Otesanek, Lunasy κλπ.).

λισμό), αλλά περισσότερο σαρκαστική, γεμάτη μαύρο-αντικειμενικό χιούμορ ποιητική του διάσταση. Η ομάδα των τσέχων υπερρεαλιστών συνιστά ένα μοναδικό φαινόμενο στη σύγχρονη έκφραση, έχοντας επιδείξει αξιοθαύμαστη αντοχή στο χρόνο. Από το 1934 μέχρι σήμερα, καταφέρνει να ανανεώνει διαρκώς τις δυνάμεις της και να διευρύνει τους ορίζοντες και τα πεδία δράσης της, παρά τις όποιες κοινωνικές μεταβολές και τις αντίξοες συνθήκες απομόνωσης και παρανομίας όπου βρέθηκε από τον Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι την πτώση του σταλινικού καθεστώτος. Αυτό που επίσης ξαφνιάζει είναι η ποικιλομορφία στους εκφραστικούς τρόπους των μελών της, όπου ο καθένας χαράσσει το δικό του μονοπάτι χωρίς να χάνεται η πνευματική ουσία και ο ανατρεπτικός χαρακτήρας του υπερρεαλισμού, όπως συνέβη κατά κόρον στους λεγόμενους «μετα-υπερρεαλιστές» καλλιτέχνες που απλώς επηρεάσθηκαν από την «υπερρεαλιστική αισθητική». Τι αντιπροσωπεύει σήμερα ο υπερρεαλισμός; Ας παραθέσουμε τα λόγια του περίφημου υπερρεαλιστή κινηματογραφιστή Jan Švankmajer πάνω σ’ αυτό το ερώτημα: «Εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές παρανοήσεις γύρω απ’ τον σουρρεαλισμό. Οι ιστορικοί της τέχνης τον θεωρούν ένα καλλιτεχνικό κίνημα της μεσοπολεμικής πρωτοπορίας, άλλοι τον περιγράφουν ως κάτι πέραν της λογικής και της πραγματικότητας. Οι πολιτικοί έχουν φτάσει στο σημείο να χρησιμοποιούν τη λέξη ως ένα συνώνυμο της ανοησίας. Άλλοι συγχέουν τον σουρρεαλισμό με τον παραλογισμό. Ως ένα “καλλιτεχνικό κίνημα” είναι κάτι ξεπερασμένο για τους σνομπ που “πηγαίνουν όπου φυσάει ο άνεμος”. Πάνω απ’ όλα ο σουρρεαλισμός δεν είναι τέχνη. Είναι ένα συγκεκριμένο πνευματικό μονοπάτι του οποίου η αρχή δεν ταυτίζεται καν με το πρώτο σουρρεαλιστικό μανιφέστο του 1924, ούτε το τέλος του με τον Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο (ή τον θάνατο του Breton). Ο σουρρεαλισμός είναι ένα ταξίδι μέσα στα βάθη της ψυχής, όπως η αλχημεία και η ψυχανάλυση. Σε αντιδιαστολή, ωστόσο, δεν είναι ένα ατομικό ταξίδι, αλλά μια συλλογική περιπέτεια» 2.

André Breton, Η πολιτική θέση του σουρρεαλισμού, εκδ. Ουτοπία, Αθήνα 1980, σελ. 115. Συνέντευξη του Jan Švankmajer στον Peter Hames, μτφ. κειμένου Βαγγέλης Κούταλης, περιλαμβάνεται στο βιβλίο του Hames Dark Alchemy - The films of Jan Švankmajer, εκδ. Praeger, Westport Connecticut, 1995, σελ. 103. 1

2

Πηγές: Περιοδικό Ο Φαρφουλάς, αφιέρωμα «70 χρόνια Σουρεαλιστική Ομάδα Τσεχίας-Σλοβακίας», τχ. 4-5, Φεβρουάριος 2004. Krzysztof Fijalkowski & Michael Richardson, «Years of Long Days – Surrealism in Czechoslovakia», UK, Autumn 1996. Κατάλογος έκθεσης «Invention-Imagination-Interpretation», Swansea Festival of Czech and Slovak Surrealism, 1998.

František Dryje Γεννήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 1951 στην Πράγα όπου και ζει. Γράφει ποίηση και δοκίμιο και φτιάχνει κολάζ. Είναι μέλος της ομάδας από το 1979. Από το 1993 είναι ο εκδότης του περιοδικού της ομάδας Analogon.

Jakub Effenberger Γεννήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 1964 στην Πράγα όπου και ζει. Είναι φωτογράφος, σεναριογράφος, καθώς και τεχνικός υπεύθυνος του περιοδικού Analogon. Είναι μέλος της ομάδας από το 1987.


20

21

Leonidas Kryvošej

Alena Nádvorníková

Γεννήθηκε στις 14 Μαΐου 1957 στο Jaroměrice και ζει στο Prostějov. Είναι ζωγράφος και συμμετέχει στη δράση της ομάδας από το 1986. http://www.pavel-surma.com/p-strana-lona01. htm

Roman Kubík

Γεννήθηκε στις 12 Νοεμβρίου 1942 στο Lípnik nad Bečvou και ζει στην Πράγα. Συμμετέχει στις δραστηριότητες της ομάδας από το 1972. Είναι ζωγράφος, πανεπιστημιακή καθηγήτρια στην ιστορία της τέχνης, ενώ επίσης γράφει ποίηση και δοκίμια. Το εικαστικό όπως και το ποιητικό της έργο, λιτό και σκοτεινό, εστιάζει στη διερμηνεία του σχεδίου ή των λέξεων και στον ψυχικό αυτοματισμό.

Kateřina Piňosová Γεννήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1961 στο Šternberg όπου και ζει. Είναι φωτογράφος και συμμετέχει στη δράση της ομάδας από το 1986.

Přemysl Martinec Γεννήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 1957 στο Mělníce. Συμμετέχει στη σουρεαλιστική ομάδα από το 1990 και έχει πραγματοποιήσει αρκετές προσωπικές εκθέσεις στην Τσεχία. Το έργο του κινείται μεταξύ σουρεαλισμού και Art Brut. Διατηρεί εδώ και χρόνια ένα προσωπικό ημερολόγιο από σχέδια που αφηγούνται σκέψεις και γεγονότα της καθημερινότητάς του. http://www.surrealismus.cz/martinec/

Γεννήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 1973 στο Prostějov Moravia και ζει στην Πράγα. Συμμετέχει στις δραστηριότητες της ομάδας από το 1995. Είναι ζωγράφος, και γράφει ποίηση. Ποιήματά της έχουν περιληφθεί στην ανθολογία γυναικείας υπερρεαλιστικής ποίησης Surrealist Women: An International Anthology (Penelope Rosemont, Ed., University of Texas Press, 1998). Έχει κάνει αρκετές προσωπικές εκθέσεις στην Τσεχία, τις ΗΠΑ και τη Γαλλία. Την τελευταία πενταετία έζησε στις ΗΠΑ και το Μεξικό, όπου συμμετείχε στη δράση της Υπερρεαλιστικής Ομάδας του Σικάγου. http://www.surrealismus.cz/pinosova

Bruno Solařík Γεννήθηκε στις 20 Μαρτίου 1968 στο Brno και ζει στην Πράγα. Συμμετέχει στις δραστηριότητες της ομάδας από το 1987. Είναι υπεύθυνος έκδοσης του περιοδικού Analogon. Ασχολείται με τη φωτογραφία, γράφει ποίηση και δοκίμιο. Έχει επινοήσει τον όρο «γαλάζιο χιούμορ» ως μια κατάσταση παραδεισένιας ηλιθιότητας. Ο υπερρεαλισμός του έχει τις αναλογίες του στο έργο του τσέχου συγγραφέα του Καλού στρατιώτη Σβέικ, Γιάροσλαβ Χάσεκ.


22

23

Martin Stejskal Γεννήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου του 1944 στην Πράγα, ζει στην Πράγα και συμμετέχει στις δραστηριότητες της ομάδας από το 1968. Το 1969 πήρε μέρος σε κατευθυνόμενα πειράματα με LSD ενός ψυχιατρικού ερευνητικού ινστιτούτου. Ο ίδιος έχει πειραματιστεί πάνω στα διάφορα φαινόμενα των ψευδαισθήσεων, ενώ από τη δεκαετία του ’70 ασχολείται με τον Ερμητισμό και από τη δεκαετία του ’80 με την εικαστική χρήση των νέων τεχνολογιών. Είναι συγγραφέας μιας ερευνητικής μεθόδου γνωστής ως conturange. Στο έργο του, αρχέτυπα σύμβολα περασμένων πολιτισμών αποτυπώνονται πάνω σε φουτουριστικά μοτίβα καταδεικνύοντας ένα αποκαλυπτικά παρελθοντικό μέλλον. http://www.surrealismus.cz/surrvirtuality/

Jan Švankmajer Γεννήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου του 1934 στην Πράγα, ζει στην Πράγα και συμμετέχει στις δραστηριότητες της ομάδας από το 1970. Κινηματογραφιστής και εικαστικός, με τεράστιο –χωρίς υπερβολή– καθολικό έργο (μεγάλο μέρος του οποίου παράχθηκε υπό καθεστώς απαγορεύσεων και λογοκρισίας), διακρίνεται για την προσήλωση και τη βαθύτητα της σκέψης του πάνω στα σύγχρονα κοινωνικά αδιέξοδα, την ασυμβίβαστη στάση του, το ανελέητο μαύρο χιούμορ του και την εφευρετικότητά του στην πληθώρα των εκφραστικών μέσων που χρησιμοποιεί. http://www.illumin.co.uk/svank/

Eva Švankmajerova Γεννήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου του 1940 στο Kostelec nad Černými Lesy και πέθανε στην Πράγα στις 20 Οκτωβρίου του 2005. Συμμετείχε στις δραστηριότητες της ομάδας από το 1970. Εικαστικός και ποιήτρια, μαζί με τον σύζυγό της Jan Švankmajer συνιστούν μια σπάνια περίπτωση καλλιτεχνικού ζευγαριού, με κοινή δημιουργική πορεία τεσσάρων δεκαετιών, όπου ο καθένας αναπτύσσει το έργο του από κοινού ή αλληλοσυμπληρωματικά προς το έργο του άλλου. Από το 1990, έχουν εκθέσει μαζί σε μια σειρά από χώρες, από τις ΗΠΑ και το ΜΟΜΑ της Νέας Υόρκης έως την Ιαπωνία.

Roman Telerovský Γεννήθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 1972 στο Roudnice nad Labem. και συμμετέχει στη σουρεαλιστική ομάδα από το 1992. Ασχολείται με το σχέδιο, την ποίηση και το assemblages.

Kateřina Kubíková Γεννήθηκε στις 6 Νοεμβρίου 1973 στο Olomouc και ζει στο Šternberg. Ασχολείται με το κολλάζ και τη ζωγραφική και συμμετέχει στη δράση της ομάδας από το 1993.

Albert Marenčin Γεννήθηκε στις 26 Ιουλίου 1922 στο Bystry nad Toplou και ζει στη Bratislava της Σλοβακίας. Είναι καθηγητής κινηματογράφου και τηλεόρασης, μεταφραστής των κορυφαίων υπερρεαλιστικών έργων στα τσέχικα, ασχολείται με την ποίηση και κυρίως με το κολλάζ. Συμμετέχει στην δράση της ομάδας από τα τέλη της δεκαετίας του ’60.


24

25

MASSIMO GIACON του Γιώργου Σιούνα

«Όταν δουλεύω, έχω την τηλεόραση ανοιχτή, χωρίς ήχο, όλα τα φώτα του σπιτιού αναμμένα, βάζω να παίζουν στο maximum το ραδιόφωνο και το στέρεο, κι όλο αυτό το πανδαιμόνιο με πωρώνει». Μιλάει ο Massimo Giacon, ένας από τους λίγους που κατόρθωσε να συνδυάσει και να εκφράσει με διαφορετικούς τρόπους το «πανδαιμόνιο» της εποχής μας. Δημιουργός κόμικς, εικονογράφος, designer, ζωγράφος, performer, μουσικός. Άρχισε από τα κόμικς, όπως κάθε σημαντικός εικαστικός καλλιτέχνης που σεβόταν τον εαυτό του στη δεκαετία του ’70. Από το Alter, από το Frigidaire (φυσικά), από το Dolce Vita, το Cyborg και το Nova Express. Χωρίς να εγκαταλείψει ποτέ τη βάση της έκφρασής του, την εικονογραφημένη αφήγηση, και μέσα στο πνεύμα των όσων κάνει στα κόμικς, συνεργάστηκε ως designer με μερικές από τις σημαντικότερες εταιρείες στον κόσμο: Olivetti, Memphis, Artemide, Alessi, Matteo Thun, Studio Mendini, Sieger Design, Swatch, Philips, Ritzenhoff, Telecom… To 1990 αποφασίζει να αφιερώσει λίγο από το χρόνο του και σε καθαρά εικαστικές δραστηριότητες, με αποτέλεσμα πολλές ομαδικές και ατομικές εκθέσεις σε γνωστές γκαλερί, σε πολλά μέρη του κόσμου. Από το 1994, ασχολείται και με τη γραφιστική επιμέλεια sites στο Δίκτυο και CD-rom. Μετά από μια ολόκληρη δεκαετία δραστηριότητας ως μουσικός σε διάφορα γκρουπ, το 1996 κυκλοφορεί το πρώτο σόλο άλμπουμ του με τίτλο Horror Vacui και το 2003 το δεύτερο με τίτλο Nella città ideale.


26

Έχει σχεδιάσει χαλιά, κεραμικά, αντικείμενα για την κουζίνα, εικονογραφήσεις για τη διαφήμιση, συνεργάστηκε με μεγάλους στιλίστες και περιοδικά μόδας, δημιούργησε περιβάλλοντα για μεγάλες διεθνείς εκθέσεις, έκανε ακόμα και κινούμενα σχέδια για την τηλεόραση. Διδάσκει στο Istiruto Europeo di Design. Αυτή την εποχή σχεδιάζει διάφορα αντικείμενα για την Alessi και βρίσκεται στην τελική επεξεργασία κάποιων βιντεοπαιχνιδιών. Παράλληλα ετοιμάζει καινούργια κόμικς, ένα εκ των οποίων διακοσίων σελίδων, χωρίς να παραλείπει να δίνει τακτικά παραστάσεις ως μουσικός και performer. Ο Massimo Giacon είναι μια μηχανή δημιουργίας. Που δεν περιορίζεται, που δεν επαναλαμβάνεται, που δεν σταματάει. Ευτυχώς. Γιατί κάθε έκθεσή του, κάθε παράστασή του, είναι και μια γιορτή. Ένα πανδαιμόνιο σχεδίων, χρωμάτων, ήχων, κινούμενων εικόνων. Αναλόγως…

27


28

29

F ILIPPO SCOZZARI του Γιώργου Σιούνα

Προκλητικός, μυστήριος, επιθετικός, παραδοξολόγος, ακραίος, πνεύμα αντιλογίας. Αλλά και επίμονος, δημιουργικός, με μεγάλο ταλέντο και μεγάλη εικαστική δύναμη Έδωσε το καλύτερο του εαυτού του σε «ακραία», εναλλακτικά έντυπα. Γέμισε τρεις –τουλάχιστον– δεκαετίες με σφοδρές αντιπάθειες και μεγάλες συμπάθειες, με κριτικούς που τον απέρριπταν κι άλλους που παραληρούσαν με την «ιδιοφυΐα του». Αλλά, κυρίως, γέμισε τρεις δεκαετίες με τις καταπληκτικές εικόνες του. Που δεν γίνεται να τις μπερδέψεις με κανενός άλλου. Λέγεται Filippo Scozzari και γεννήθηκε στην Μπολόνια το 1946. Το κίνημα του 1977 τον βρήκε ήδη στην πρωτοπορία, στις σελίδες του Re Nudo, του πιο γνωστού underground περιοδικού της Ευρώπης. Υπήρξε μία από τις «ψυχές» του περίφημου ραδιοφωνικού σταθμού Radio Alice, από τις συχνότητες του οποίου δεν έπαψε να προκαλεί τόσο τις «αρχές» και τους «φιλήσυχους πολίτες», όσο και τους καθώς πρέπει «επαναστά-

τες». Ήθελε να είναι μια επανάσταση μόνος του… Λίγο αργότερα, το ένστικτό του τον οδήγησε στη Ρώμη, κοντά στον Vincenzo Sparagna, τον Andrea Pazienza, τον Stefano Tamburini, τον Tanino Liberatore, τον Massimo Mattioli, πρώτα στο Male κι έπειτα στο Cannibale και στο Frigidaire. Εκεί, και κυρίως στο Frigidaire, βρέθηκε στα νερά του, καθώς κάθε πρόκληση ήταν δεκτή και η μορφή που έδωσε στο περιοδικό ο Stefano Tamburini αναδείκνυε τη δύναμη των εικόνων του. Η θρυλική εξάδα (Sparagna, Scozzari, Pazienza, Tamburini, Liberatore, Mattioli) άλλαξε ριζικά την αντίληψή μας για τα περιοδικά, τα κόμικς, τα εικαστικά. Η «επανάσταση του Frigidaire» προκάλεσε σάλο και άπειρες επιθέσεις, μέχρι να «λεηλατηθεί» από το mainstream, που είχε ξεμείνει (όπως πάντα ξεμένει) από ιδέες. O Tamburini και ο Pazienza «έφυγαν» γρήγορα, o Liberatore δεν μπόρεσε (δεν ήταν κι εύκολο) να αντισταθεί στις σειρήνες από τη Γαλλία, που τον γέμιζαν λεφτά για μια εικόνα του, κι έμεναν αυτός με τον Sparagna να αναζητούν τους «νέους λύκους» των


30

ιταλικών κόμικς για να πλαισιώσουν ένα εγχείρημα, που βάδιζε πλέον σε έδαφος υπονομευμένο. Κυρίως από την απάθεια του κόσμου, που άρχισε να γενικεύεται. Ο Scozzari ακολούθησε τον Sparagna σε όλες τις προσπάθειές του να αναβιώσει το παλιό Frigidaire. Μέχρι που ο Vincenzo κλάταρε και ο Scozzari αποφάσισε να συνεχίσει να προκαλεί μόνος του. Με εικόνες, βιβλία, άλμπουμ, συνεντεύξεις και εκθέσεις, που «εκτοξεύει» δεξιά και αριστερά. Σαν γιαπωνέζος πολεμιστής, που δεν θέλει να παραδεχθεί ότι ο στρατός του συνθηκολόγησε. Επίμονος και ξεροκέφαλος. Μόνο που, χάρη στην ξεροκεφαλιά του, απολαμβάνουμε κι εμείς κάποιες εικόνες που «ξεφεύγουν». Από το κυρίαρχο ρεύμα και τα «αποκλίνοντα» παρακλάδια του. Από την κυρίαρχη ηθική και την «κατασκευασμένη» πρόκλησή της. Από τον αισθητικό χυλό που μας πνίγει. Ευτυχώς που ο Filippo Scozzari, μεγάλος πια, δεν μασάει ούτε από την απόρριψη ούτε από τους ύμνους που έχουν γράψει γι’ αυτόν. Mainstream δεν θα γίνει ποτέ. Τις δικές του γέφυρες τις γκρέμισε από μικρός, και η μεγαλύτερη του ηδονή είναι να γκρεμίζει τις γέφυρες που από τότε του στήνουν οι άλλοι.

31


32

jeff smith 33

του Γιάννη Κουκουλά

«ΣΑΝ ΒΓΕΙΣ ΣΤΟΝ ΠΗΓΑΙΜΟ ΓΙΑ ΤΟ BONEVILLE»

Bone® is copyright© 2006 by Jeff Smith


34

35

Τ

ρία ξαδέρφια βρίσκονται χαμένα σε μια αφιλόξενη και αχαρτογράφητη έρημο, έξω από το χωριό τους, το Boneville. Ο Fone Bone (ευγενικός, αλτρουιστής, γενναίος και αξιολάτρευτος), ο Smiley Bone («έξω καρδιά», απένταρος και αισιόδοξος, μια καρτούν εκδοχή του Harpo Marx) και ο Phoney Bone (πλούσιος, γκρινιάρης και κακομαθημένος) σαν μεταμοντέρνοι Οδυσσείς αναζητούν το δρόμο της επιστροφής στην προσωπική τους Ιθάκη που θα είναι δύσβατος, γεμάτος παγίδες και εκπλήξεις αλλά και γοητευτικός. Πιόνια σε ένα προκαθορισμένο παιχνίδι, τους κανόνες του οποίου θέτουν άγνωστες δυνάμεις, ή κυρίαρχοι του παιχνιδιού μέσω της επιμονής και της θέλησής τους; Και θα είναι πράγματι μακρύς ο δρόμος μέχρι να γυρίσουν στο Boneville. Στο ταξίδι αυτό θα συναντήσουν τη σκληροτράχηλη και κακομούτσουνη (μοιάζει και του Ποπάυ!) Gran’ma Ben, την πανέμορφη εγγονή της Thorn και έναν αινιγματικό, φλεγματικό Κόκκινο Δράκο που καπνίζει διαρκώς και είναι ορατός μόνο σε λίγους και εκλεκτούς. Αντίπαλοί τους τα περίεργα πλάσματα ενός παράξενου, εχθρικού κόσμου σε μια επική περιπέτεια σε funny animal περιτύλιγμα. Ο μικροκαμωμένος πρωταγωνιστής Fone Bone, μέσα από το μεγάλο του ταξίδι προς την αυτογνωσία, ανακαλύπτει σταδιακά τον εαυτό του και τις ανεξάντλητες δυνατότητές του φέρνοντας στο νου κάτι από Moby Dick, Lord of the Rings και Μάγο του Οζ.

Bone® is copyright© 2006 by Jeff Smith.

O Jeff Smith θεωρείται σήμερα ένας από τους κορυφαίους εκπροσώπους της νέας γενιάς των αμερικάνικων εναλλακτικών κόμικς. Από το Columbus του Ohio ξεκίνησε να δημιουργεί το Bone το 1991 ιδρύοντας τη δική του ανεξάρτητη εταιρία Cartoon Books. Ήδη από το πρώτο τεύχος, η σειρά κέρδισε το κοινό και έγινε δεκτή από τους κριτικούς με διθυράμβους και επαινετικά σχόλια. Διατηρώντας αλλά και συχνά ανατρέποντας όλα τα αρχέτυπα των κλασικών περιπετειών (καλοί ήρωες, κακοί και μοχθηροί ανταγωνιστές, αιμοβόρα τέρατα, μεταφυσικές αναζητήσεις, αγωνία και σασπένς), με άφθαστο χιούμορ και καλλιτεχνική πρωτοτυπία, το Bone αγαπήθηκε από παιδιά και ενήλικους και σάρωσε τα βραβεία σε ΗΠΑ και Ευρώπη (11 βραβεία Eisner, 11 βραβεία Harvey, βράβευση στην Ανγκουλέμ της Γαλλίας, στη Λούκα της Ιταλίας και αμέτρητα ακόμη) και έχει μεταφραστεί σε δεκαεφτά γλώσσες. Η σειρά ολοκληρώθηκε το 2004 μετά από πολλές επανεκδόσεις των 9 τόμων της, ενώ πρόσφατα κυκλοφόρησε στο σύνολό της σε έναν ογκώδη τόμο. Στην Ελλάδα κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Jemma Press.


36

37

έλληνες δημιουργοί

ΜΑΝΟΣ ΑΝΤΑΡΑΣ•ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΙΤΑΛΗΣ• ΚΩΣΤΑΣ ΒΙΤΑΛΗΣ•ΣΠΥΡΟΣ ΔΕΡΒΕΝΙΩΤΗΣ & ΑΝΤΩΝΗΣ ΒΑΒΑΓΙΑΝΝΗΣ•ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ & ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΑΝΕΛΛΗΣ•ΧΡΗΣΤΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ•ΜιχAλης ΔιαλυνAς•ΑΝΔΡΕΑΣ ΖΑΦΕΙΡΑΤΟΣ•ΠΕΤΡΟΣ ΖΕΡΒΟΣ•ΛΙΛΑ ΚΑΛΟΓΕΡΗ & ΜΑΡΩ ΚΑΛΟΓΕΡΗ•ΗΛΙΑΣ ΚΥΡΙΑΖΗΣ•ΚΩΣΤΑΣ ΚΥΡΙΑΚΑΚΗΣ•κων• ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΝΙΑΤΟΠΟΥΛΟΣ•ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΑΤΖΙΡΗΣ & ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗΣ•ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΟΤΣΟΣ•ΕΛΕΝΑ ΝΑΒΡΟΖΙΔΟΥ•ΑΛΕΞΙΑ ΟΘΩΝΑΙΟΥ•ΓΑΒΡΙΗΛ ΠΑΓΩΝΗΣ & ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΤΙΛΙΟΣ•ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ•ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΣΤΑΜΟΣ•ΘΑΝΑΣΗΣ ΠΕΤΡΟΥ & ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΥΣΤΑΣ•ΦΩΤΗΣ ΠΕΧΛΙΒΑΝΙΔΗΣ•SMART•SOLOUP•ΤΑΞΗΣ•Helm•ΠΕΤΡΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥΛΙΑΣ•ΩΡΥΝΟΣ•ΚΩΝ/ΝΟΣ ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ


38

39

ΜΑΝΟΣ ΑΝΤΑΡΑΣ Γεννημένος 22 χρόνια νωρίτερα και πρόωρα γοητευμένος από τον γενικότερο χώρο των αφηγηματικών τεχνών, αποφάσισε να ασχοληθεί με τα κόμικς. Φοίτησε στον ΑΚΤΟ στον κλάδο Σκίτσο-Κόμικ-Καρτούν, ενώ παράλληλα συμμετείχε στη φιλική αυτοέκδοση του fanzine FREE YOUR LINE. Στον ελεύθερό του χρόνο ελευθερώνει τη γραμμή του.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΙΤΑΛΗΣ Ο εντοπισμός του Δημήτρη Βιτάλη ορίζεται στο 1960. Πολλοί τον συσχετίζουν με τον μετεωρίτη None Vital που έπεσε σε ένα χώρο της Μικράς Ασίας την ίδια χρονολογία. Σχέδιά του εντοπίζουν οι μυστικές υπηρεσίες στο Παρά Πέντε, τη Βαβέλ και το 9 σε μορφή κόμικς. Σοβαρές ενδείξεις υπάρχουν και για άλλα έντυπα. Πολιτικές και θρησκευτικές οργανώσεις χρηματοδοτούν αντιβιταλικές προπαγάνδες, μήπως επιτέλους ο κόσμος απαλλαγεί από αυτή την αρρωστημένη αντίληψη. Πνευματιστές επιδίδονται σε τελετές εξάλειψης αυτής της βιταλικής αντιενέργειας, ενώ κάθε φορά που εκδίδονται σκίτσα του ο στρατός του πλανήτη τίθεται σε επιφυλακή. Κανείς πλέον δεν μπορεί να είναι σίγουρος για το μέλλον με ένα Βιτάλη ανάμεσά μας. Ας ελπίσουμε ότι το φαινόμενο είναι παροδικό και πως κάποτε θα μάθουμε περισσότερα…


40

41

ΚΩΣΤΑΣ ΒΙΤΑΛΗΣ Εικονογράφος, ζωγράφος, δημιουργός κόμικς και story board, ο Κώστας Βιτάλης είναι άπληστος παρατηρητής της σύγχρονης ζωής, φανατικός του rock and roll και του κινηματογράφου. Δίνει στις εικόνες του ένα χαρακτήρα ανεκδοτικό, πολλές φορές «πονηρό», που σιγά-σιγά εγκαταλείπει την πραγματικότητα για τη χώρα του μύθου και της επιστημονικής φαντασίας. Μούμιες, ζωόμορφοι θεοί, ημίθεοι ερημίτες και ο χώρος του «πουθενά» είναι τα μέσα της τέχνης του. Φαντασμαγορικός στις επιλογές των αντικειμένων του και στην έλξη που του ασκεί το υπεράνθρωπο, και με την προφανή ελευθερία της γραμμής του, ο Κώστας Βιτάλης, με το έργο του, δεν αφήνει κανέναν αδιάφορο, αλλά δημιουργεί φανατικούς υποστηρικτές ή επικριτές. Πολλές δουλειές του τις συνυπογράφει με την Έλενα Ναβροζίδου, όπως τα άλμπουμ Ο πειρασμός του Αγίου Αντωνίου και Ανοιξιάτικη νύχτα.

ΣΠΥΡΟΣ ΔΕΡΒΕΝΙΩΤΗΣ Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1969. Έχει συνεργαστεί με πληθώρα εντύπων φτιάχνοντας κόμικς και γελοιογραφίες. Το καθημερινό του στριπ Οι Αταίριαστοι (Citypresss) κυκλοφορεί σε άλμπουμ από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, όπως και η Μάνα Ρέηβερ (9) από τις εκδόσεις της Ελευθεροτυπίας. Σε συνεργασία με τους Δ. Βανέλλη και Δ. Καλαϊτζή έχει δημιουργήσει τη σειρά Φανούρης Άπλας (εκδόσεις Μαμούθ), ενώ αυτό τον καιρό συνεργάζεται με τον Αντώνη Βαβαγιάννη για τη σειρά Ο Φωτογράφος (Ελληνικά Γράμματα) ενώ συνεχίζει τη σειρά Διαρκής Ειρήνη για το περιοδικό Γαλέρα.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΒΑΒΑΓΙΑΝΝΗΣ

κείμενα

Ο Αντώνης Βαβαγιάννης έγραψε το σενάριο του Φωτογράφου. Το τοπ 10 αγαπημένων του χανζαπλάστ είναι: 10) Μπλε χανζαπλάστ 9) Αδιάβροχο χανζαπλάστ 8) Σελοτέιπ 7) Χανζαπλάτς 6) Χανζαπλάστ ραβιγκότ στα κάρβουνα 5) Μιχάλης Ρακιτζής 4) Όχι Μπλε Χανζαπλάστ 3) Αυτό που φοράει η Ούμα Θέρμαν μετά από εμβόλιο στον ποπό 2) Λευκοπλάστ 1) Μπλε χανζαπλάστ.


42

43

ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Γεννήθηκε το 1977 και το 1995 σπούδασε κινούμενο σχέδιο και εικονογράφηση. Από το 2001 εργάζεται ως ανεξάρτητος εικονογράφος (εκδόσεις Κέδρος, Πατάκη κ.ά.), σχεδιαστής και επιμελητής προ-παραγωγής για μια σειρά εταιρειών κινουμένου σχεδίου, παραγωγής παιχνιδιών και διαδραστικών εφαρμογών. Τελευταία προσπαθεί να βρει χρόνο για να κάνει και καμιά σελίδα κόμικ… Γεννήθηκε στη Λέσβο και από το 1976 ζει στην Αθήνα. Εργάζεται στη Βιβλιοθήκη της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών στην Αθήνα.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΑΝΕΛΛΗΣ

κείμενα

Γεννήθηκε στη Λέσβο και από το 1976 ζει στην Αθήνα. Εργάζεται στη Βιβλιοθήκη της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών στην Αθήνα. Από το 1990 έχει γράψει σενάρια για κόμικς για πολλούς δημιουργούς (Δερβενιώτη, Ζαφειράτο, Ζογλοπίτου, Πέτρου, Γ. Δημητρίου, Ζήκο, Κυριαζή, Κων κ.ά.), που δημοσιεύονται στη Βαβέλ, το 9, το Σινεμά κ.ά., αρκετά άρθρα, ενώ τέσσερα άλμπουμ της σειράς Φανούρης Άπλας (με συν-σεναριογράφο τον Δ. Καλαϊτζή και σκίτσα Σ. Δερβενιώτη) εκδόθηκαν τη δεκαετία του ’90 από τη ΜΑΜΟΥΘΚΟΜΙΚΣ. Παίρνει συχνά μέρος στα ετήσια φεστιβάλ της Βαβέλ καθώς και σε άλλες –κόμικς και μη– εκθέσεις με την Ομάδα ΜΜ. Έχει γράψει τα βιβλία Η μουσική στο κεφάλι μου, Ασμόλ (και τα δύο εκδ. Δίαυλος) και Το καλοκαίρι μου έξω από τον Θόλο (εκδ. Μέδουσα / Σέλας).

ΧΡΗΣΤΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Γεννήθηκε στη Δράμα το 1960. Ασχολήθηκε με τη ζωγραφική, τα κόμικς, την εικονογράφηση, το κινούμενο σχέδιο, τη λογοτεχνία και τη σκηνογραφία. Πρωτοδημοσίευσε κόμικς και διηγήματα στη Βαβέλ το 1993, όπου παραμένει ακόμα τακτικός συνεργάτης. Ακολούθησαν συνεργασίες και με άλλα περιοδικά όπως το Μετρό, το Μax, το 01, την εφημερίδα Τα Νέα, κ.ά. Κόμικς και σχέδιά του έχουν δημοσιευτεί στην Ιταλία και στη Γερμανία. Έκανε επίσης σκηνογραφίες για την τηλεόραση, το θέατρο και τον κινηματογράφο. Από το 1988 έχει κάνει πολλές ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές καθώς και σε διεθνή φεστιβάλ κόμικς, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Μια από τις πρόσφατες δουλειές του είναι η εικονογράφηση και η γραφιστική επιμέλεια στο βιβλίο του Διονύση Σαββόπουλου που θα εκδοθεί φέτος (στίχοι-παρτιτούρες-συνεντεύξεις από Τραπεζάκια έξω, Το κούρεμα, Μην πετάξεις τίποτα, Ο χρονοποιός). Από το 1998 ζει και εργάζεται στη Δράμα.


44

45

ΑΝΔΡΕΑΣ ΖΑΦΕΙΡΑΤΟΣ

ΜιχAλης ΔιαλυνAς Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα μικρό αγοράκι που κατάπιε ένα βώλο, δυο επίπονες βδομάδες έκανε για να περάσει από το σύστημά του, αλλά μόλις τον είδε μέσα στη λεκάνη κατάλαβε ότι ήθελε να γίνει… αρχαιολόγος. Καθώς μεγάλωνε διάβαζε ό,τι κόμικ έβρισκε, δεν ήταν πολλά αλλά ήταν αρκετά, μέχρι που μετακόμισε στην Αθήνα και γνώρισε άλλα παιδάκια που διάβαζαν κόμικς. Μαζί δημιούργησαν το fanzine FreeYourLine και ο μικρός μας αρχαιολόγος άρχισε να δημοσιεύει εβδομαδιαία κόμικς και στριπάκια στην πολιτική εφημερίδα Παρασκευή+13, βγήκε 1ος στον κλάδο Νέοι Καλλιτέχνες του 5ου διαγωνισμού κόμικς της Ελευθεροτυπίας και πρόσφατα αποφοίτησε από τον ΑΚΤΟ. Στον ελεύθερό του χρόνο ελευθερώνει τη γραμμή του.

Αθήνα 1978. Σπουδές και μεταπτυχιακό (Σχεδιασμός του Χώρου) στην Αρχιτεκτονική (Ε.Μ.Π.). Θέμα μεταπτυχιακής εργασίας: Τοπία Φθοράς και Κόμικς: Enki Bilal. Πρωτοεμφανίζεται: 12χρονος με σκίτσα στο βιβλίο Ο Νόμος του Μέρφυ (Δίαυλος, 1990). Εικονογραφεί: Βιβλία, περιοδικά (Harper’s Bazaar, Marie Claire, MAG) και CD. Cd-rom (εκπαιδευτικό): Σκίτσα με Κομμώσεις και Ενδυμασίες από την Αρχαία Ελλάδα (Υπουργείο Παιδείας, 1999). Φεστιβάλ Κόμικς και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό από το 1994. Ατομική έκθεση: 1999. Σινεμά: «40 εικόνες/σκηνές» ενσωματωμένες στη δράση της ταινίας του Διονύση Γρηγοράτου Κανείς δε χάνει σ’ όλα (2000). Σχεδιασμός σκηνικών στην ταινία Ε.Φ. του Χρήστου Οικονομίδη The Gatekeeper (2002). 8η Μπιενάλε Νέων, τομέας εικονογράφησης (Τορίνο 1997). 2η European Landscape Biennial, Escola d’Arquitectura de Barcelona (2001). Συνεργάτης στη Βαβέλ (από το 1994), και στο 9. http://homepages.pathfinder.gr/zafiratos totoata@yahoo.com


46

47

ΛΙΛΑ ΚΑΛΟΓΕΡΗ

ΠΕΤΡΟΣ ΖΕΡΒΟΣ Γεννήθηκε το 1958 στην Αθήνα και τελείωσε την Αρχιτεκτονική στο Ε.Μ.Π. Από το 1978 συνεργάστηκε με σκίτσα και κόμικς με τα έντυπα Θούριος, Βαβέλ, Σχολιαστής, Convoy, Φράση. Εξέδωσε τα άλμπουμ Οι ξανθιές το γλεντάνε (κείμενο Σωτήρης Κακίσης, Εκδόσεις του Ρόδου, 1991), Εγκεφαλικά επεισόδια (Εκδόσεις Τεγόπουλος, 2003), Αθήνα 200τέσσερα (Εκδόσεις Τεγόπουλος, 2004). Από το 2000 είναι τακτικός συνεργάτης του 9 (Ελευθεροτυπία). Επίσης συνεργάζεται με τη Γαλέρα και τους 4 τροχούς.

Η Λίλα Καλογερή γεννήθηκε στην Αθήνα και μεγάλωσε στα Χανιά. Τα τελευταία χρόνια ασχολείται επαγγελματικά με την εικονογράφηση και τα κόμικς. Συνεργάζεται με περιοδικά, εκδοτικούς οίκους και διαφημιστικές, και έχει λάβει μέρος σε πολλές εκθέσεις κόμικς, ζωγραφικής και εικονογράφησης.

ΜΑΡΩ ΚΑΛΟΓΕΡΗ κείμενα

Η Μάρω Καλογερή επίσης γεννήθηκε στην Αθήνα αλλά τη μεγάλωσαν στα Χανιά. Αφού έφτασε στο επιθυμητό ύψος την έστειλαν πίσω στην Αθήνα για να σπουδάσει, κάτι που πήρε στα πολύ σοβαρά και έτσι σπουδάζει ακόμα… Είναι διαχειρίστρια στην πολυκατοικία της, καθότι η μόνη στο κτίριο που δουλεύει στο σπίτι, γνωρίζει τη χρήση του excel και δεν φοβάται τις κατσαρίδες στο υπόγειο. Ασχολείται συστηματικά με τη δημιουργία δαντελών και τον εντοπισμό της Ιδεατής Γραβιέρας, ενώ στον ελεύθερο χρόνο της γράφει ιστορίες (και) για κόμικς, τα οποία ενίοτε και δημοσιεύονται (στο 9 της Ελευθεροτυπίας και στη Βαβέλ), όταν βρίσκονται καλοί και ανυποψίαστοι άνθρωποι να τις εικονογραφήσουν (Δερβενιώτης, Ζαφειράτος, Πέτρου). Αν πάλι δεν βρεθούν, τότε στρίβει το χέρι της μικρής της αδελφής και τα ζωγραφίζει εκείνη, κάτι που κάνει τον μπαμπά τους πολύ χαρούμενο που τα δυο του βλαστάρια συνεργάζονται αρμονικά…


48

49

ΗΛΙΑΣ ΚΥΡΙΑΖΗΣ Γεννήθηκε το 1978 στην Αθήνα. Σπούδασε διακοσμητική στο Τ.Ε.Ι. Αθηνών. Εργάστηκε για 2 χρόνια στο χώρο του κινουμένου σχεδίου και της διαφήμισης. Ακόμα έχει εφιάλτες από αυτή την περίοδο. Κέρδισε το πρώτο βραβείο στο διαγωνισμό Κόμικς του 9 της Ελευθεροτυπίας και από τότε συνεργάζεται τακτικά με το συγκεκριμένο περιοδικό. Έχει συμμετάσχει σε διάφορες εκθέσεις και διαγωνισμούς (μεταξύ άλλων κερδίζοντας το πρώτο βραβείο σεναρίου στο Διαγωνισμό Κόμικς του Βελιγραδίου). Ήταν μέλος της ομάδας Subart που έκανε πολλά γαμάτα πράγματα και έβγαζε το ομώνυμο περιοδικό κόμικς. Ξυπνάει αργά, οπότε μην τον παίρνετε τηλέφωνο πριν τις 2:00 μ.μ. Αν θέλετε να τον κάνετε χαρούμενο αγοράστε τα: Manifesto (εκδόσεις Τεγόπουλος), Blood Opera (εκδόσεις Τεγόπουλος), Τούρτα (εκδόσεις Giganto), GIN747 (αυτοέκδοση), Subart Comics #1-3 (εκδόσεις Giganto). Και μέχρι να ετοιμαστεί το site του μπορείτε να τον βρείτε online στο http://iliaskrzs.deviantart.com/

ΚΩΣΤΑΣ ΚΥΡΙΑΚΑΚΗΣ Γεννήθηκε τον Μάρτιο του 1979 στην Κρήτη. Ζωγραφίζει έκτοτε.


50

51

κων (aka Κων Χρυσούλης) Γεννήθηκε στο Terang της Αυστραλίας. Μεγάλωσε στη Μελβούρνη όπου αυτοέκδοσε για πρώτη φορά το comic του Clans και συνεργάστηκε με τον Nick Bugeja στο comic Bloodsport. Το 1997 μετακόμισε στην Αθήνα. Υπηρέτησε τη θητεία του και από το 2000 ως το 2005 αυτοεκδίδει το underground comic του Ιστορίες Ατελείωτης Ματαιοδοξίας (που έκλεισε τον κύκλο του στο δέκατο τεύχος). Ήταν ιδρυτικό μέλος της ομάδας Subart (μια ανθολογία comics νέων δημιουργών που μέτρησε συνολικά έξι τεύχη) και συμμετείχε σε αρκετές εκδηλώσεις και εκθέσεις από το 2000 έως και σήμερα (Εν Αιθρία, Μυτιλήνη, Βαβέλ). Συνεργάζεται με το ένθετο περιοδικό comics 9 της Ελευθεροτυπίας όπου δημοσιεύει τη σειρά του Κενή Διαθήκη, μια φουτουριστική αλληγορία για την ιστορία του χριστιανισμού και του δυτικού πολιτισμού. Συνεργαζόταν επίσης με την εβδομαδιαία εφημερίδα Παρασκευή και 13 δημοσιεύοντας επί ένα χρόνο εβδομαδιαίες αυτοβιογραφικές μονοσέλιδες ιστορίες, τις οποίες σκοπεύει να συλλέξει σε τόμο. Το τελευταίο του πάθος είναι το post-punk glam συγκρότημά του autodivine, όπου συμμετέχει γράφοντας στίχους και μουσική, αλλά και στα φωνητικά και στην κιθάρα. autodivine: www.myspace.com/autodivine Con Comics: www.mataiodoxia.deviantart.com

ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΝΙΑΤΟΠΟΥΛΟΣ Ο Κώστας Μανιατόπουλος κάποτε ονειρεύτηκε ότι γεννήθηκε κι από τότε δεν έχει ξυπνήσει.


52

53

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΑΤΖΙΡΗΣ Γεννημένος τον Απρίλιο του 1973 στη Γερμανία, διαβάζει και σχεδιάζει κόμικς φανατικά από τότε που θυμάται τον εαυτό του. Την πρώτη δημοσίευσή του την κάνει σε fanzine και παίρνει το πρώτο βραβείο σε διαγωνισμό κόμικς στα πλαίσια εκδηλώσεων της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας Ευρώπης το 1997. Άλλες συμμετοχές: ομαδικές-φοιτητικές εκθέσεις, έκθεση πρώτου Διεθνούς Συνεδρίου μελέτης των κόμικς του ΤΠΤΕ του Πανεπιστημίου Αιγαίου, 10ο διεθνές φεστιβάλ κόμικς της Βαβέλ στο Γκάζι, φεστιβάλ «Κόμικς και ρεαλισμός» του περιοδικού Γαλέρα 2006, φεστιβάλ GRRR στο Πάντσεβο της Σερβίας 2006, Δημήτρια 2006 στο Μύλο και πρώτο διεθνές φεστιβάλ κόμικς «Προβλήτα 2006» στη Θεσσαλονίκη, ενώ συνεργάζεται με συγκεκριμένα περιοδικά. Είναι τελειόφοιτος του Τμήματος Γλυπτικής στη Σχολή Καλών Τεχνών του ΑΠΘ και διατηρεί εργαστήριο στη Θεσσαλονίκη.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗΣ κείμενα Γεννημένος το 1976 στη Θεσσαλονίκη, από νωρίς άρχισε να ασχολείται με τα κόμικς παίρνοντας μέρος στο πρώτο fanzine με κόμικς στην Ελλάδα, το Zeppelin, όπου και γνωρίστηκε με τον Ματζίρη. Συμμετείχε σε: ομαδικές-φοιτητικές εκθέσεις, έκθεση πρώτου Διεθνούς Συνεδρίου μελέτης των κόμικς του ΤΠΤΕ του Πανεπιστημίου Αιγαίου, 10ο διεθνές φεστιβάλ κόμικς της Βαβέλ στο Γκάζι, φεστιβάλ «Κόμικς και ρεαλισμός» του περιοδικού Γαλέρα 2006, φεστιβάλ GRRR στο Πάντσεβο της Σερβίας 2006, Δημήτρια 2006 στο Μύλο και πρώτο διεθνές φεστιβάλ κόμικς «Προβλήτα 2006» στη Θεσσαλονίκη. Συνεργάζεται με συγκεκριμένα περιοδικά, ενώ συμμετείχε ως βοηθός σκηνοθέτη σε μια underground ταινία του Ζάχου Σαμολαδά. Είναι ενεργό μέλος στο εργαστήριο του Ματζίρη και ιδιοκτήτης του πρώτου comics cafe, COFIX, στη Θεσσαλονίκη.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΟΤΣΟΣ Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1960 και σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες. Ξεκίνησε πριν από 20 χρόνια την καλλιτεχνική πορεία του από τη Βαβέλ, όπου και έχει δημοσιεύσει το σύνολο σχεδόν των κόμικς του. Κόμικς του έχουν δημοσιευτεί επίσης στη Γαλλία και στην Ιταλία, έχει κάνει 8 ατομικές ζωγραφικής, έχει γράψει και εικονογραφήσει 5 παιδικά βιβλία, ενώ το 1988 και το 2003 συμμετείχε στο project KUFIA, μια έκδοση που συνοδεύτηκε από μια σειρά εκθέσεων στην Ιταλία με σκοπό την υποστήριξη του αγώνα για την απελευθέρωση της Παλαιστίνης.


54

ΕΛΕΝΑ ΝΑΒΡΟΖΙΔΟΥ Η Έλενα Ναβροζίδου είναι εικαστικός και σπούδασε ζωγραφική στη Σχολή Καλών Τεχνών του Νανσύ (1977-82) και σκηνογραφία στην Art Deco στο Παρίσι (1982-85). Κάνει κόμικς από το 1990 και έχει ως ηρωίδα τη Λουντμίλα. Ιστορίες της έχουν δημοσιευτεί στα περιοδικά Παρά Πέντε και Βαβέλ. Κάνει επίσης ζωγραφική και γλυπτική και εκθέτει τα έργα της στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έχει εκδώσει τα εικαστικά βιβλία Σε φόντο κόκκινο το 1990, Εταιρικοί διάλογοι το 1997 και Ενθύμιο Θεσσαλονίκης το 2000. Επίσης έχει εκδώσει, σε συνεργασία με τον Κώστα Βιτάλη, δυο βιβλία κόμικς το 1997, τον Πειρασμό του Αγίου Αντωνίου και την Ανοιξιάτικη νύχτα.

55

ΑΛΕΞΙΑ ΟΘΩΝΑΙΟΥ Γεννήθηκε το 1983 στην Αθήνα. Σπούδασε ζωγραφική στη σχολή Βακαλό και στο Surrey Institute of Art and Design University College. Έχει συμμετάσχει σε ομαδικές εκθέσεις ζωγραφικής και κόμικς. Έχει δημοσιεύσει κόμικς και εικονογραφήσεις στην Ελευθεροτυπία και την Athens Voice. Κυκλοφορεί το προσωπικό της fanzine Muffy.


56

57

ΓΑΒΡΙΗΛ ΠΑΓΩΝΗΣ Ο Γαβριήλ Παγώνης μεγάλωσε στο Παρίσι το Δεκέμβριο του 1979, σπουδάζοντας Οικονομικά και Κοινωνικές Επιστήμες στη Σορβόνη. Επιστρέφοντας στην πατρίδα εσπούδαξε σε μοναστήρι Σκίτσου γιατί από μικρός ζουγράφιζε και του λέγαν όλοι τότε «κοίτα να δεις, ίδιο το ’κανε» και «άπαπα σα φωτογραφία είναι». Τραβήχτηκε σε ολυμπιακά μπουντρούμια και κανάλια να βλέπει το «Ομιλείτε Παρακαλώ» αλλά όχι με ηθοποιούς, με ανθρώποι, και δώσ’ του να ζουγραφάει. Μπήκε σε μεγαλύτερο μοναστήρι όπου περνούσε τον καιρό του σκεφτόμενος το χρόνο του, μετά πήρε τα πάνω του και πήγε στην ευχή του θεού. Προσπαθεί πάντα να φέρνει την ερλουμπία στη ζωή του και στη ζωή του πλησίον του. Δηλώνει ότι μεγάλωσε στο Παρίσι και άλλα που ακούγονται σοφιστικέ.

ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΤΙΛΙΟΣ κείμενα Ο Σταύρος Ντίλιος μεγάλωσε αρκετά ώστε να μην του κάνουν τα βαφτιστικά που του αγόρασε η νονά του το 1976 και δε βρίσκει τι να βάλει στην ντουλάπα. Άμα τον δείτε να φοράει τίποτα βαπόνες μη του πείτε τίποτα γιατί δεν την παλεύει γενικά. Ώρες-ώρες άμα δεν την παλεύει κάθεται και γράφει τον πόνο του για να μη την παλεύουν και οι άλλοι, να κάνουν παρέα. Εκτός από το να γράφει, σχεδιάζει και μια ληστεία τραίνου στο Γουέστ για να πιάσει την καλή αλλά δε βρίσκει αρκετούς ινδιάνους πουθενά στο εμπόριο και δεν το βλέπει να γίνεται σύντομα το πράμα. Γενικά είναι ένας απλός άνθρωπος ντυμένος με απλές βαπόνες, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Τι «τι»;

ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ Ο Τάσος Παπαϊωάννου, παρόλο που πλησιάζει τα τριάντα, παραμένει ένα μικρό παιδί. Τον ελεύθερό του χρόνο σχεδιάζει comics για το 9 της Ελευθεροτυπίας (σειρά « Ένα τσιγάρο χρόνος» σε συνεργασία με τον Ηλία Κυριαζή), το μουσικό περιοδικό soniκ (σειρά «mixtape») και την πάρτη του. Είναι ο άνθρωπος πίσω από τις εκδόσεις giganto που ειδικεύονται στην έκδοση γαμάτων comics (βλέπε Γεννήτρια του international Βασίλη Λώλου – και όχι μόνο). Προς το παρόν έχει κυκλοφορήσει δύο προσωπικά του comics (populart #1 και Τούρτα, το δεύτερο σε συνεργασία με τον Ηλία Κυριαζή). Το 2001 κέρδισε το 1ο βραβείο στην κατηγορία «νέων ταλέντων» του 1ου πανελλήνιου διαγωνισμού comics του 9, το 2004 κέρδισε το 1ο βραβείο σεναρίου στο διαγωνισμό comics του Βελιγραδίου και το 2006 κέρδισε βραβείο ΕΒΓΕ στην κατηγορία «γενικής γραφιστικής» ως μέλος της ομάδας «poor designers family». Ήταν μέλος της αυτοκαταστροφικής ομάδας «subart comics», η οποία όσο ζούσε κατάφερνε με άνεση να επιπλέει στα σκατά. Περισσότερα γι’ αυτόν μπορείτε να δείτε και να διαβάσετε στο προσωπικό του site: http://www.gigantobooks.gr/populart/


58

59

ΘΑΝΑΣΗΣ ΠΕΤΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΣΤΑΜΟΣ Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1968. Σπούδασε Ιστορία Τέχνης και Πλαστικές Τέχνες στο Παρίσι. Το 1999 απέσπασε το 1ο βραβείο κόμικς του περιοδικού Νέμεσις. Το 2000 το ίδιο περιοδικό εκδίδει το άλμπουμ του Ο μαύρος άγγελος. Το 1994 έκανε ατομική έκθεση στην αίθουσα Le Saint στο Παρίσι και το 1995 συμμετείχε σε ομαδική έκθεση στην γκαλερί Saint Charle στο Παρίσι. Μεταξύ 1996-1998 δούλεψε ως σκηνογράφος με την πειραματική ομάδα Maesta. Σήμερα δουλεύει ως storyboarder, ζωγράφος και δημιουργός κόμικς.

Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1971. Σπούδασε Γαλλική Φιλολογία και Κοινωνιογλωσσολογία. Το 2002 κέρδισε το πρώτο βραβείο στο διαγωνισμό Νέων Ταλέντων του 9 της Ελευθεροτυπίας. Το 2005 αποφοίτησε από τον ΑΚΤΟ (τμήμα Κόμικς-Καρτούν). Είναι μόνιμος συνεργάτης του 9 και της Γαλέρας. Συμμετέχει για τρίτη φορά στο φεστιβάλ της Βαβέλ.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΥΣΤΑΣ κείμενα Γεννήθηκε το 1965. Δεν κοίταξε ποτέ στο λεξικό τη λέξη «καριέρα» κι έτσι μέχρι σήμερα του είναι άγνωστη. Γράφει διηγήματα επιστημονικής φαντασίας (δύο από αυτά βρίσκονται στην ανθολογία 9ΕΦ) και συνυπογράφει τηλεοπτικά σενάρια, κόμικς, άρθρα και μεταφράσεις. Συνεργάζεται συστηματικά με τον Θανάση Πέτρου και το περιοδικό 9. Είναι παντρεμένος και πολύ ευχαριστημένος απ’ αυτό. Πιστεύει πως το παρόν είναι μια «κρίσιμη μάζα», γι’ αυτό επιλέγει το κουτάκι «δεν ξέρω, δεν απαντώ» στις μετρήσεις της κοινής γνώμης, αφού δεν επιθυμεί να στερεί το μεροκάματο των ερευνητών.


60

61

SMART ΦΩΤΗΣ ΠΕΧΛΙΒΑΝΙΔΗΣ O Φώτης Πεχλιβανίδης δημιουργεί εικόνες για περιοδικά (πολλά από τα οποία έχει σχεδιάσει ως καλλιτεχνικός διευθυντής), έχει πάρει μέρος σε εκθέσεις ζωγραφικής και κόμικς, έχει σχεδιάσει εξώφυλλα βιβλίων, αφίσες κ.ά. Η δουλειά του έχει παρουσιαστεί σε ομαδικές και ατομικές εκθέσεις και στα Φεστιβάλ της Βαβέλ. Το 2001 δημιούργησε το κόμικ-άλμπουμ Luna, που είναι και το μοναδικό ελληνικό κόμικ που κυκλοφόρησε στην Αμερική. Παράλληλα διδάσκει στον ΑΚΤO. Έχει βραβευτεί με το βραβείο EBΓE 2004 για σχεδιασμό εντύπου (μάντεψε: Athens Voice). Η αγελάδα «Νο feelings» είναι η συμμετοχή του στην Cow Parade της Αθήνας.

Γεννήθηκε το 1982… Από πολύ μικρός έκανε παρέα με την εικόνα, ταξίδεψαν μαζί σε φανταστικά μέρη, άρχισαν σιγά-σιγά να ερωτεύονται ο ένας τον άλλον, ώσπου τελικά αγαπήθηκαν. Μετά από καιρό η εικόνα γνώρισε το λόγο. Απρόσμενα, ο Σμαρτ δεν είχε καμιά αντίρρηση στην πολύ στενή φιλία που άρχισε να αναπτύσσεται ανάμεσα στην εικόνα και τον λόγο. Αντιθέτως, μάλιστα, άρχισε να συμμετέχει ανησυχητικά όλο και περισσότερο στην παράδοξη αυτή σχέση, ενθαρρύνοντάς τους να περνάνε όλο και μεγαλύτερα διαστήματα μαζί. Τελικά το εγκεκριμένο μεν, παράνομο δε, ζευγάρι ανακάλυψε ότι είχε μετατραπεί σε υποχείριο του απατημένου μεν, ευτυχισμένου δε… καλλιτέχνη…, που άρχισε να ασελγεί εις βάρος τους με κύριο σκοπό την οπτική και λογοτεχνική ικανοποίηση του ιδίου και των «φίλων» του.


62

63

SOLOUP Έλλην δημιουργός που δεν γεννήθηκε στο εξωτερικό. Δεν σπούδασε αρχιτεκτονική και καλές τέχνες, ούτε γραφιστική, όμως τα πραγματικά ψυχολογικά προβλήματα άρχισαν πολύ νωρίτερα, όταν, σε ηλικία 5 χρονών, συγγενής πρώτου βαθμού τού εκμυστηρεύτηκε ότι τα γαϊδούρια είναι ξαδέλφια του. Έκτοτε ζει απομονωμένος στον πύργο του στο Prixton εκτρέφοντας ελάφια και εκποτίζοντας αγκινάρες. Διατηρεί τσαντιρόγιαφκα στο διαδίκτυο στη διεύθυνση: www.soloup.gr

ΤΑΞΗΣ Γεννήθηκε το 1983. Σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας και ασχολείται με τα graffiti και τα κόμικς από το 1998. Το 2002 κέρδισε διάκριση στον 2ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Κόμικς του περιοδικού 9. Έχει συμμετάσχει σε διάφορες ομαδικές εκθέσεις και διάφορα πανελλήνια φεστιβάλ graffiti. Από το 2005 συνεργάζεται με το περιοδικό Βαβέλ.


64

65

Helm Υλοποιήθηκε σε σταθερή μορφή κάπου το 1984. Δεν έκανε τίποτα μέχρι τα 11 του, όπου άρχισε να διατηρεί αυτά που αργότερα θα γινόταν 11 χρόνια μακριών μαλλιών, ένα υποβόσκον πρόβλημα συμπεριφοράς, μια ιδιαίτερη αγάπη προς το heavy metal και τις εικαστικές τέχνες. Την αυτή δεδομένη στιγμή, ερασιτέχνης κιθαρίστας και συνθέτης, ικανοποιητικώς προσωρινά άνεργος δημιουργός κόμικς. Απολαμβάνει λέξεις, σχήματα, δείκτες, μοτίβα. Επιθυμεί πολλά αδύνατα πράγματα.

ΠΕΤΡΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥΛΙΑΣ Γεννήθηκε στη Χαλκίδα το 1979. Το 2005 αποφοίτησε από την Α.Σ.Κ.Τ. Θεσσαλονίκης. Έχει συμμετάσχει και διακριθεί σε πολλές εκθέσεις κόμικς (Σημεία & τέρατα, Ζούνε ανάμεσά μας, Καρέ-Καρέ κ.ά.) και εικαστικών (Κόδρα 2003, Μακεδονικό Μουσείο Τέχνης κ.ά.). Κόμικς του έχουν δημοσιευτεί σε πολλά περιοδικά και fanzines.


66

67

ΩΡΥΝΟΣ Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1957. Σπούδασε Φιλοσοφία και Ιστορία της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο της Λουντ στη Σουηδία. Έχει παρουσιάσει τη δουλειά του σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στη Στοκχόλμη, την Κοπεγχάγη, το Βερολίνο, τις Βρυξέλλες, το Παρίσι, την Μπολόνια, το Τόκυο, καθώς και στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Το 2004 παρουσιάστηκε στο Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού το σημειωματάριο της Louis Vuitton για την Αθήνα με 116 σχέδιά του. Σχέδιά του έχουν δημοσιευτεί σε πολιτικές και λογοτεχνικές επιθεωρήσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Εργάστηκε ως σκιτσογράφος στη σουηδική εφημερίδα Arbetet και το περιοδικό Super στη Γερμανία. Δημοσίευσε ιστορίες κόμικς στο 2029 Magazine στη Γερμανία, στο Επόμενη Μέρα, το Παρά Πέντε και στη Βαβέλ. Έχει λάβει μέρος στην 3η Πανελλήνια Έκθεση Κόμικ στο «Μύλο», στη Θεσσαλονίκη, στα τρία τελευταία Φεστιβάλ Κόμικς της Βαβέλ, στο Πανόραμα των Ελληνικών Κόμικς στο Βελιγράδι, στο 1ο Διεθνές Συνέδριο για τη μελέτη της θεωρίας και ιστορίας των κόμικς της ομάδας Iconotopia στη Μυτιλήνη, καθώς και στο International Nasreddin Hodja Cartoon Contest του 2005 στην Κωνσταντινούπολη.

ΚΩΝ/ΝΟΣ ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1975. Φοίτησε στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας με δασκάλους τη Ρένα Παπασπύρου και τον Τριαντάφυλλο Πατρασκίδη. Παρακολούθησε επίσης για δύο χρόνια το εργαστήριο χαρακτικής του καθηγητή Γ. Παπαδάκη στην Α.Σ.Κ.Τ. και το 1998, στα πλαίσια του προγράμματος Erasmus-Socrates, τα μαθήματα του εαρινού εξαμήνου στην Gerrit Rietveld Academie στο Άμστερνταμ. Το 1998 κέρδισε το δεύτερο βραβείο του Ιδρύματος Γιάννη και Ζωής Σπυροπούλου. Συνεργάζεται με τη Βαβέλ και με τα περιοδικά 9 και Βιβλιοθήκη της Ελευθεροτυπίας. Η ζωγραφική δουλειά του έχει παρουσιαστεί σε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έργα του υπάρχουν στις συλλογές του Μουσείου Μπενάκη, του Μουσείου Σπυρόπουλου, του Μουσείου Φρυσίρα, της Πινακοθήκης Κουβουτσάκη, καθώς και σε άλλες ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Είναι υπότροφος του ΙΚΥ, στο Α' εργαστήριο χαρακτικής της Α.Σ.Κ.Τ. Το 2000 οι εκδόσεις futura εξέδωσαν το κόμικς άλμπουμ του Ο Γιάπωνας και αυτή την εποχή ετοιμάζεται ο δεύτερος τόμος.


68

69

εικαστικές επεμβάσεις

ΣΠΥΡΟΣ ΒΕΡΥΚΙΟΣ ΛΑΖΑΡΟΣ ΖΗΚΟΣ & ΑΛΕΚΑ ΚΑΤΣΕΛΗ ΑΡΗΣ ΜΠΑΡΑΜΠΟΥΤΗΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΡΑΓΚΝΑΡ KΑΣΑΠΗΣ


70

71

ΣΠΥΡΟΣ ΒΕΡΥΚΙΟΣ Σπούδασε ζωγραφική στην Α.Σ.Κ.Τ. κοντά στον Δημήτρη Μυταρά, καθώς και γραφικές τέχνες με τον Γιώργο Παπαδάκη. Διδάσκει στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο στο τμήμα Τεχνών, Ήχου και Εικόνας. Έχει διδάξει επίσης για πέντε χρόνια στο Κολέγιο Αθηνών. Έργα του έχουν παρουσιαστεί σε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Αθήνα, στη Βαλένθια, στο Λονδίνο, στο Τορίνο, στην Τύνιδα και αλλού. Κόμικς του δημοσιεύονται στη Βαβέλ, στο ιταλικό περιοδικό Blue και στο σλοβένικο Stripburger. Έχει εικονογραφήσει τέσσερα παιδικά βιβλία στις εκδόσεις Πατάκη και Λιβάνη και έχει σχεδιάσει ένα επιτραπέζιο παιχνίδι για λογαριασμό του ΥΠΠΟ. Το 1999 κυκλοφόρησε το άλμπουμ του Δεν θέλω να ονειρεύομαι, δεν θέλω να ξυπνήσω από τις εκδόσεις της Βαβέλ. Έχει ασχοληθεί με τον κινηματογράφο στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και η τελευταία του ατομική έκθεση έγινε το 2005 στην Αίθουσα Τέχνης Αθηνών.

ΛΑΖΑΡΟΣ ΖΗΚΟΣ Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1954. Ζωγραφίζει παιδιόθεν. Έχει συνεργαστεί με πολλά περιοδικά και εκδοτικούς οίκους, με κόμικς, εικονογραφήσεις και εξώφυλλα βιβλίων. Έχει παρουσιάσει ζωγραφική και κατασκευές σε 11 ατομικές εκθέσεις. Συνεχίζει να έχει αρμονική σχέση με τη μούσα του.

ΑΛΕΚΑ ΚΑΤΣΕΛΗ

κείμενα

Γεννήθηκε το 1979. Έκανε σπουδές σκηνοθεσίας. Μετά την πρώτη βραβευμένη ταινία της (Κοίτα… Happiness) ετοιμάζει την επόμενη. Παράλληλα δοκιμάζει στον γραπτό λόγο μια άλλη έκφραση των εικόνων που την εμπνέουν.


72

ονειρο2

ΑΡΗΣ ΜΠΑΡΑΜΠΟΥΤΗΣ Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1978. Σπούδασε ζωγραφική, χαρακτική και ενδυματολογία θεάτρου και κινηματογράφου στην Accademia di Belle Arti di Bologna στην Ιταλία. Αποφοίτησε με άριστα το 2005. Ασχολήθηκε με τη θεωρία της Ψυχολογίας της Φόρμας και τη σχέση της σύγχρονης τέχνης με το παιδικό σχέδιο. Έχει κάνει μία ατομική έκθεση (Città, Βαβέλ 2006). Συμμετείχε σε ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στην Ιταλία. Η δουλειά του χαρακτηρίζεται από μια ιδιαίτερη γραφή, όπου η ζωγραφική συναντά την ψηφιακή εικόνα. Το έντονο χρώμα και οι κόμικ αναφορές εκφράζονται με πικρό χιούμορ και παιδική διάθεση, σαν παιχνίδι.

73

ονειρο2

ΑΝΔΡΕΑΣ ΡΑΓΚΝΑΡ KΑΣΑΠΗΣ Γεννήθηκε το 1981. Σπούδασε ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας στο εργαστήριο της Ρ. Παπασπύρου και στην Ακαδημία Καλών Τεχνών (CSOB) της Πράγας. Έχει παρουσιάσει τη δουλειά του σε δύο ατομικές εκθέσεις Sleep Maps (Βαβέλ 2006) και Numb (gazon rouge 2006). Συμμετείχε επίσης σε ομαδικές εκθέσεις εικαστικών στην Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ρώμη: Plan B και Less is more / millefiori art space, Αθήνα 2004, Αρχόμενοι / gazon rouge, Αθήνα 2005, Κόδρα / Θεσσαλονίκη 2005, Eικαστική έκθεση στα πλαίσια του G-festival 2005, Street art (pioneers festival) / bios, Αθήνα 2006, International Poster Art / Rome 2006, Tattoo my art / antonopoulou art, 2006, Ό,τι απομένει είναι μέλλον / Αρσάκειο, Πάτρα Πολιτιστική Πρωτεύουσα 2006, Anathena / Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ 2006). Τα τελευταία τρία χρόνια ασχολείται με την τέχνη που διακινείται στον δημόσιο αστικό χώρο, κάνοντας εικονογραφικές επεμβάσεις στο αστικό τοπίο.


74

75

MASSIMO

caccia

Σύγχρονος ιταλός καλλιτέχνης, ιδιαίτερα αγαπητός στους νεώτερους. Γεννήθηκε το 1970 στο Μιλάνο, όπου ζει και εργάζεται. Η δουλειά του –murales, μαριονέτες, ταινίες μικρού μήκους, αντικείμενα τέχνηςείναι πάντα απόλυτα αναγνωρίσιμη. Δημιουργεί, με έντονα πλακάτα κοντράστ, έναν φανταστικό κόσμο, όπου κατοικούν ζώα κάθε τύπου αντιμέτωπα με παράδοξες καταστάσεις που τα προβληματίζουν (και εμάς μαζί) και παράξενα κίτρινα ανθρωποειδή, επίσης έκθαμβα με ό,τι σιωπηλά τα περιβάλλει. Είναι ένα σύμπαν μετέωρο μέσα σε χιλιάδες υπαρξιακά ερωτήματα. Ο δημιουργός του ζουμάρει πάνω σε κάποιες σκηνές αγάπης και βίας, φωτογραφικά στιγμιότυπα ενός αφηγήματος πολέμου και ειρήνης, εξαγνισμένου μέσα από μια απουσία βάθους πεδίου. Συμβαίνει μερικές φορές, ενώ στεκόμαστε μπροστά σ’ αυτά τα λιτά στιγμιότυπα, να συνειδητοποιούμε πως ό.τι εκτυλίσσεται εκτός σκηνής είναι πιο σημαντικό από αυτό που βλέπουμε. Και τότε, με τα μάτια ορθάνοιχτα γινόμαστε κι εμείς οι δημιουργοί αυτού του εξωπραγματικού κόσμου. Αυτό είναι και το πιο συναρπαστικό.


76

GUIDO SCARABOTTOLO Γεννημένος το 1947, είναι ένας πρωταγωνιστής της ιταλικής εικαστικής σκηνής. Ξεκινώντας το 1975 από το Μιλάνο, όπου τελείωσε τις σπουδές του στην αρχιτεκτονική, κατέκτησε την παγκόσμια εκδοτική σκηνή ως γραφίστας και εικονογράφος. Έχει κερδίσει τα πιο σημαντικά διεθνή βραβεία και έχει επιβληθεί ως ένας από τους κυριότερους εκπρόσωπους του Italian Style. Ψηφιακός πλέον ζωγράφος, δουλεύει και επεξεργάζεται τις ιδέες του στις δύο διαστάσεις. Ή τις ζωντανεύει σε σύντομα κινούμενα σχέδια. Ή τις σμιλεύει σε απρόσμενα αντικείμενα, όπως βότσαλα με μεταλλικές χειρολαβές για πιο εύκολη μεταφορά. Επικεντρωμένος πάνω σε πρωτογενή σχήματα, οπαδός της θεωρίας και της πρακτικής του «less is more», παρατηρεί αποστασιοποιημένος τον κόσμο και ζει με τρόπο ζεν. Του αρέσει συχνά να θυμάται ότι ως παιδί έπαιζε μπάλα κάτω από τα παράθυρα του Πρίγκιπα της Γραμμής, του ρουμανοεβραίου Saul Steinberg που αργότερα έκανε καριέρα στις ΗΠΑ. Μοιάζει με άμεση κληρονομιά ευφυΐας και λιτότητας σ’ έναν άνθρωπο που ξέρει να είναι τόσο απλός στη φόρμα και τόσο σύνθετος στην ουσία.

77


78

συγχρονα

79

o του Riccardo Minetti

Ό

λες οι προσπάθειες να προσδιοριστεί τι ακριβώς είναι, ή δεν είναι, τα ταρό στάθηκαν αναποτελεσματικές. Η δομή που εμείς σήμερα μάθαμε να θεωρούμε παραδοσιακή εμφανίζεται στο πρώτο μισό του 15ου αιώνα. Σύμφωνα με αυτή, κάθε σειρά ταρό αποτελείται από 78 χαρτιά, 22 Θρίαμβοι ή Μεγάλη Αρκάνα, και 4 ομάδες από 14 χαρτιά η κάθε μία, τα οποία με τη σειρά τους αποτελούνται από 10 αριθμημένα χαρτιά και 4 Αυλικά: Ακόλουθος, Ιππότης, Βασίλισσα, Βασιλιάς. Από τότε αυτή η δομή παρέμεινε σημείο αναφοράς για κάθε σειρά ταρό. Αυτό που άλλαξε όμως είναι η αντίληψη για τα ταρό που, από απλό παιχνίδι χαρτιών, πέρασε από τον εσωτερισμό και τη μαγεία στην τέχνη και τελικά απέκτησε νέες διαστάσεις χάρη στην ψυχολογία και τις θεωρίες του υποσυνείδητου. Τα ταρό στις αρχές του 21ου αιώνα έχουν αποκτήσει μια δυναμική σε συνεχή εξέλιξη, όπου κάθε απόδοση καλλιτεχνική ή ερμηνευτική συμβάλλει σε μια διαφορετική ανάγνωση. Κατά κάποιο τρόπο, όπως τα ταρό –ως σημείο αναφοράς– χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν και να χαρτογραφήσουν φαντασιακά τοπία, έτσι και οι σύγχρονες μυθολογίες και τα νέα πολιτιστικά στοιχεία ενισχύουν και εμπλουτίζουν τον συμβολικό και συγκινησιακό απόηχο των χαρτιών. Η διαδικασία ανάγνωσης των ταρό επιτελείται μέσω του συνδυασμού εκείνων των συμβολικών, διαισθητικών και ιδεολογικών στοιχείων που προκαλεί η κάθε εικόνα. Με αυτή την έννοια, η καλλιτεχνική ευαισθησία και δεξιοτεχνία είναι ο μίτος που μας καθοδηγεί μέσα στο λαβύρινθο των συμβολισμών. Σε κάθε καλλιτέχνη ανατέθηκε ένα θέμα το οποίο έπρεπε να αναπτυχθεί με σεβασμό στην παραδοσιακή δομή. Έτσι οι δημιουργοί οδηγήθηκαν, μέσω της προσωπικής τους αναζήτησης, σε νέες στυλιστικές και συμβολικές ερμηνείες. Το δύσκολο δεν ήταν να απεικονίσουν το κάθε σύμβολο, όσο το να αποδώσουν, με μία μόνο εικόνα, το πολύπλευρο υποσυνείδητο νόημά του.


80

ANDREA SERIO τα ταρό του Δάντη

Κατέχει ένα σχέδιο απόλυτα ιδιαίτερο και βαθιά μοντέρνο. Η επιλογή να δέσει τη γραμμή του με τους στίχους του Δάντη ήταν βασανιστική. Θα μπορούσε να αναζητηθεί η απόδοση του δαντικού περιβάλλοντος στις μεσαιωνικές αναπαραστάσεις ή στα περίφημα χαρακτικά του Dürer. Μια τέτοια επιλογή θα ενείχε τον κίνδυνο να υποβιβαστεί το έργο σε μία μπανάλ εικονογραφική απόδοση της Θείας Κωμωδίας. Αντίθετα, για τη συγκεκριμένη σειρά επιλέχθηκε ο Andrea Serio, ένας καλλιτέχνης με εξαιρετικές δυνατότητες εσωτερικής επεξεργασίας και απόδοσης, που έδωσε στις δαντικές εικόνες νέο πρόσωπο, ασυνήθιστο και συγκινησιακά ισχυρό. Ο Serio άφησε να αναπτυχθεί ελεύθερα η εκφραστικότητα του σχεδίου του γεμίζοντας τις εικόνες του με μαλακές κυματιστές γραμμές, όπου η πραγματικότητα δεν μοιάζει με φωτογραφία αλλά με τη ροή της εσωτερικής μας συνείδησης. Η ιερότητα και η φρίκη δεν αποδίδονται περιγραφικά, αλλά συλλαμβάνονται υποσυνείδητα και αφομοιώνονται πριν ακόμα το μάτι προλάβει να επεξεργαστεί τη σκηνή και να ταξινομήσει τα επιμέρους στοιχεία της. Ο Andrea Serio γεννήθηκε στην Καράρα της Ιταλίας το 1973. Βραβευμένος εικονογράφος και σχεδιαστής κόμικς, εξπρεσιονιστικής γραφής. Συνεργάζεται με τους κυριότερους εκδοτικούς οίκους της Ιταλίας και έχει επιμεληθεί διαφημιστικές καμπάνιες. Η σχέση του με τους υπολογιστές περιορίζεται στην αμοιβαία αντιπάθεια.

81


82

EMILIANO MAMMUCARI τα ταρό των vampir

Ο συνδυασμός τελείως αντιφατικών συμβόλων μέσα στην ίδια εικόνα υπήρξε η κατ’ εξοχήν δυσκολία στη δημιουργία αυτών των ταρό. Άλλωστε το αρχέτυπο του βρικόλακα συμβολίζει την υπαρξιακή αντίφαση του ανθρώπου. Είναι το τέρας με το αγγελικό πρόσωπο, ο φόβος που γοητεύει, ο ίλιγγος που οδηγεί στην επιθυμία του κενού. Στο σχεδιασμό των ταρό ήταν λοιπόν βασικό, από τη μία πλευρά να κρατηθούν τα σκληρά, γωνιώδη χαρακτηριστικά, τονισμένα από τους φωτισμούς νέον, κι από την άλλη, σε ένα δεύτερο επίπεδο, να μεταδοθεί το συναίσθημα και η ποίηση του βαμπίρ, η αέναη αναζήτησή του. Ο Mammucari απέδωσε αυτόν τον δυϊσμό, σχεδιάζοντας με αδρές, αιχμηρές γραμμές που σβήνουν και μαλακώνουν με τη χρήση του χρώματος, σχεδόν απομονώνοντας το πρώτο επίπεδο από το φόντο. Διάλεξε μια κινηματογραφική προσέγγιση με εικόνες που μοιάζουν βγαλμένες από storyboard ταινίας. Με αυτόν τον τρόπο, κάθε χαρτί μοιάζει με καρέ από μία σεκάνς που το μοντάζ της αφήνεται στη φαντασία του αναγνώστη. Ο Emiliano Mammucari κάνει το ντεμπούτο του στον κόσμο των κόμικς το 1998. Έχει εκδώσει ένα graphic novel και μία μίνι σειρά horror. Τα τελευταία χρόνια ανήκει στο team των εκδόσεων Sergio Bonelli.

83


84

ANNA LAZZARINI τα ταρό μάνγκα

Η ιδέα των ταρό μάνγκα γεννήθηκε ως άσκηση στυλ. Ο σκοπός ήταν να αποδοθούν τα αρχετυπικά ταρό, με τους αφηρημένους συμβολισμούς τους, με ένα ύφος εύληπτο στους νέους. Η ιαπωνική κόμικ μυθολογία, που έχει πλέον περάσει στο συλλογικό φαντασιακό, θα επέτρεπε στις νεώτερες γενιές να γνωρίσουν τον κόσμο των ταρό με τρόπο άμεσο και κατανοητό. Η τεχνοτροπία των μάνγκα ήταν ταυτόχρονα το μέσο και ο σκοπός της δημιουργίας αυτής της τράπουλας. Η Anna Lazzarini πρόσφερε τη δική της ερμηνεία και χρησιμοποίησε τη συγκεκριμένη μανιέρα χωρίς υπερβολές και χωρίς να της επιτρέψει να υπερκαλύψει την παραδειγματική καθαρότητα των αρχέτυπων. Η Anna Lazzarini γεννήθηκε στο Μιλάνο το 1969. Γνωστή δημιουργός κόμικς και κινούμενων σχεδίων, έχει εργαστεί στην τηλεόραση και στα έντυπα της Fininvest. Από το 1997 συνεργάζεται με τις εκδόσεις Sergio Bonelli και ανήκει στο team των σχεδιαστών της σειράς Legs Weaver.

85


86

MASSIMO ROTUNDO τα ταρό της Ατλαντίδας

Η πρόκληση αυτής της σειράς ήταν να μετατραπεί η ανάμνηση της μυθικής Ατλαντίδας, πολιτισμού κατεστραμμένου και νεκρού, σε μία ανάμνηση παλλόμενης καθημερινότητας και ζωής. Η επιλογή δεν έγκειται μόνο στην απεικόνιση, για παράδειγμα, ενός παλατιού μέσα στην ζωντανή μεγαλοπρέπειά του ή στα απομεινάρια του, όσο η ανάδειξη, μέσα από αφηρημένα σύμβολα, της ανθρώπινης ζωής, της τόσο χαοτικής και ακαθόριστης, της τόσο αντιφατικής και οικείας. Ο Rotundo εναλλάσσει τα κοντινά πλάνα με το βάθος πεδίου και χρησιμοποιεί μαλακές γραμμές και ζεστά χρώματα για να μεταδώσει την πραγματικότητα ενός μυθικού πολιτισμού. Διάσημος ιταλός σχεδιαστής, γεννήθηκε στη Ρώμη το 1955, όπου ζει και εργάζεται. Ιστορίες του έχουν δημοσιευτεί σε όλο τον κόσμο. Το 1990 βραβεύτηκε με το Yellow Kid. Εκτός από τα κόμικς ασχολείται με τα κινούμενα σχέδια, το θέατρο και τον κινηματογράφο.

87


88

89

ΤΑ ΑΣΕΒΗ ΠΟΣΤΕΡ ΤΟΥ

CHUCK SPERRY του Γιάννη Κουκουλά

o

Chuck Sperry γεννήθηκε στο Dayton του Ohio το 1962 και μεγάλωσε σε καλλιτεχνικό περιβάλλον (ο πατέρας του ήταν ζωγράφος και γλύπτης) ενώ τα μεγαλύτερα αδέρφια του διάβαζαν μετά μανίας κόμικς και συνέλεγαν πόστερ από μουσικά γκρουπ του Σαν Φρανσίσκο. Ως έφηβος συνήθιζε να επισκέπτεται τα καταστήματα που πωλούσαν πόστερ και να συλλέγει δουλειές των Gary Grimshaw, Rick Griffin, Stanley Mouse, Alton Kelley, Victor Moscoso και Peter Max, ενώ μετά το σχολείο παρακολούθησε μαθήματα στο Living Arts Center και στο The Dayton Art Institute. Σπούδασε στο τέχνη και δημοσιογραφία στο Πανεπιστήμιο του Missouri, όπου επί τέσσερα χρόνια δημοσίευε γελοιογραφίες στη φοιτητική εφημερίδα The Maneater, και μετά την αποφοίτησή του εργάστηκε στο περιοδικό Columbia Tribune. To 1985 μετακόμισε στη Νέα Υόρκη και έγινε συνεκδότης του περιοδικού World War 3 Illustrated, της αντιπολεμικής κόμικς «βίβλου» των Peter Kuper, Eric Drooker και Seth Tobocman, ένα περιοδικό που ευτύχησε να έχει για συνεργάτες του μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα των κόμικς όπως αυτά των Art Spiegelman, Sue Coe, Spain Rodriguez. Από την ανατολική ακτή μεταφέρθηκε στη δυτική, στο Σαν Φρανσίσκο, το 1989 και ξεκίνησε τη συνεργασία του με τις εκδόσεις Last Gasp. Δημοσίευσε πολλές δουλειές του στο περιοδικό Last Gasp Comics and Stories και ήταν υπεύθυνος έκδοσης του Filth Weekly Weird News, ενός δωρεάν άντεργκραουντ χιουμοριστικού περιοδικού που κυκλοφόρησε 25 τεύχη. Το 1993 έγινε μέλος της Psych


90

Sparkplug Printing Collective και τρία χρόνια αργότερα μαζί με τον Ron Donovan άνοιξαν τη δική τους εταιρία, The Firehouse Kustom Rockart Company. Στο Firehouse οι Sperry-Donovan δημιούργησαν περισσότερα από 500 πόστερ για μουσικά συγκροτήματα και συνεργάστηκαν με μεγάλο αριθμό καλλιτεχνών όπως οι Frank Kozik, Alan Forbes, Rick Griffin, Stanley Mouse, Alton Kelley, Victor Moscoso. Τα πόστερ αυτά έχουν εκτεθεί σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες τα τελευταία χρόνια και τα συνεχή ταξίδια των δυο καλλιτεχνών στην Ευρώπη τούς οδήγησαν στη δημιουργία ενός ακόμα στούντιο με τίτλο Firehouse Europe στο Μιλάνο.

91


92

Τα πόστερ των Sperry-Donovan χαρακτηρίζονται από τη σκληρή ειρωνεία και τον πικρόχολο σαρκασμό ενάντια στον μικροαστισμό, τις κοινωνικές συμβάσεις, τον πολιτικό συντηρητισμό, ακόμα και τη σύγχρονη μουσική βιομηχανία. Ο ποπ σουρεαλισμός μπορεί ως καλλιτεχνικό, αν και αδιαμόρφωτο, ρεύμα να έχει πολλούς εκπροσώπους αλλά οι SperryDonovan, χρησιμοποιώντας ένα εντελώς δικό τους στυλ, αξιοποιώντας την τεχνική του κολάζ, μετατρέποντας και ρετουσάροντας παλιές και αναγνωρίσιμες εικόνες, εκμεταλλευόμενοι ως readymades μεταχειρισμένα υλικά, έχουν μέχρι σήμερα συνθέσει μια μοναδική εργογραφία στον τομέα της σχεδίασης πόστερ. Ψυχεδελικά χρώματα, δεινόσαυροι και μεταλλαγμένα τέρατα από b-movies, ο Κινγκ Κονγκ, μπουζί μηχανών, ρουλέτες, άγγελοι με κέρατα και διάβολοι με φτερά, ο «θριαμβευτής» Τζορτζ Μπους παρέα με τον πανηγυρίζοντα Νίξον, ένας μαοϊκός εργάτης κρατώντας ροκ εν ρολ φυλλάδια με τον Λένιν, γίνονται το υπόστρωμα πάνω στο οποίο οι Sperry-Donovan αναπτύσσουν τις ασεβείς και βλάσφημες εικόνες τους. Στα χέρια τους, η κλασική εικόνα των αμερικανών πεζοναυτών που καρφώνουν την ανεμόεσσα στην Ιβοζίμα μεταμορφώνεται σε μια απολαυστική παρωδία όπου μια «διμοιρία» κατσέρ μπήγει μια κόκκινη σημαία στις παρυφές μιας μεγαλούπολής. Οι αγρότες του μεσοπολέμου από το American Gothic του Grant Word δίνουν τη θέση τους σε έναν γηρασμένο, συνοφρυωμένο και καραφλό Μπιλ Κλίντον που κρατά την τσουγκράνα δίπλα σε μια χαμογελαστή

93

και παραμορφωμένη Χίλαρυ. Για τους Zodiac Minowarp, o Έλβις παίρνει τη θέση του σταυρωμένου Ιησού σφαδάζοντας από πόνο, ένας Φρανκενστάιν με τρία μάτια διαφημίζει τους Bad Brains και ένας βαλές κούπα γίνεται το φόντο για μια συναυλία των Pearl Jam. Μεταξύ των συγκροτημάτων και των μουσικών για τους οποίους οι Sperry-Donovan σχεδίασαν πόστερ είναι οι U2, Marilyn Manson, The Cramps, Garbage, Johnny Cash, John Lee Hooker, Beastie Boys, Pearl Jam, Beck, Oasis, Spin Doctors, Jello Biafra, Smashing Pumpkins, Ricky Martin, Madonna, Limp Bizkit.


94

95

digital ANIMATION

THE VERY BEST OF DIGITAL ANIMATION ALL AROUND THE WORLD! του Ferruccio Giromini Τα τελευταία χρόνια, οι τεχνικές δημιουργίας και επεξεργασίας εικόνων έδωσαν μεγάλη ώθηση στις δυνατότητες έκφρασης. Ο κινηματογράφος, η τηλεόραση, η διαφήμιση, τα κινούμενα σχέδια χρησιμοποιούν όλο και πιο πολύ τις ψηφιακές τεχνολογίες, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα εντυπωσιακό μείγμα. Ανιχνεύοντας τα παράξενα αποτελέσματα του σύγχρονου πολύμορφου φαντασιακού, βυθιζόμαστε συχνά σε ένα γόνιμο εργαστήριο ιδεών και πρωτότυπων ευρημάτων. Και απομακρυνόμενοι από τον κόσμο των παραδοσιακών κινουμένων σχεδίων, χανόμαστε σε ένα εικονικό σύμπαν που μοιάζει να υπόσχεται άπειρες δυνατότητες έκφρασης. Οι νέες μικρές ταινίες κινουμένων σχεδίων –ευρωπαϊκές, αμερικάνικες, ασιατικές–, που συνήθως μπορεί κάποιος να «κατεβάσει» από το Internet, ανακατεύουν τεχνικές και έμπνευση και διαμορφώνουν τον κόσμο της φαντασίας των νέων γενεών, τα «όνειρα» της Τρίτης Χιλιετίας.


96

97

CARPE DIEM CARPE DIEM Έκθεση graffiti / street art Συμμετέχουν: η ομάδα Errorism, η ομάδα Heroes, η ομάδα Ofk, ατομική συμμετοχή από DreykEros. Παρέμβαση στον εξωτερικό προαύλιο χώρο του Φεστιβάλ: Τοιχογραφία από την ομάδα Errorism Post-art από τον Qbrick Επιμέλεια: Κυριάκος Ιωσηφίδης Υποστήριξη: Sabotatz 80


98

99

μ ο υσικη Πέμπτη 12.10.06 Night on Earth Atria Παρασκευή 13.10.06 Low Gravity Engine V Σάββατο 14.10.06 Απευθείας Σύνδεση One Drop Κυριακή 15.10.06 Ιδιό-ρυθμον Dubient


100

101

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΤΑΚΛΥΣΜΟ Οι φετινές μουσικές εκδηλώσεις συνεχίζουν κατά κάποιον τρόπο από εκεί που δεν σταμάτησαν πέρυσι γιατί, όπως ίσως θυμάστε, τις δύο πρώτες ημέρες του φεστιβάλ δεν άρχισαν ποτέ. Ήταν όταν άνοιξαν οι ουρανοί και πλημμύρισε το Γκάζι! Έτσι τα τέσσερα γκρουπ που ήταν να εμφανιστούν τότε (Atria, Απευθείας Σύνδεση, Engine V, Low Gravity) ανέβαλαν την εμφάνισή τους για φέτος. Μαζί τους θα είναι οι θεσσαλονικείς One Drop με τα θετικά reggae vibes τους, οι αθηναίοι Night on Earth με την κινηματογραφική αισθητική τους, καθώς και οι παλιοί γνώριμοι και ιδιαίτερα αγαπητοί στην οικογένεια της Βαβέλ, Dubient και Ιδιό-ρυθμον. Ειδικά φέτος πήραμε πολλά demos από αρκετά νέα γκρουπ, τα περισσότερα από τα οποία σίγουρα αξίζουν μια θέση στη σκηνή της Βαβέλ και θα την έχουν στα φεστιβάλ που έρχονται, αν συνεχίσουν έτσι. Θέλουμε να ζητήσουμε συγγνώμη από τους περισσότερους από αυτούς για το ότι δεν είμαστε σε θέση, λόγω της ανωτέρας βίας, να τους φιλοξενήσουμε στο 11ο Φεστιβάλ, και να ανανεώσουμε το ραντεβού μας μαζί τους και μαζί σας για του χρόνου. Μέχρι τότε, Keep on Rockin’

Από την Εκτελεστική Γραμματεία του Πολιτικού Γραφείου της Οργανωτικής Επιτροπής του Φεστιβάλ της Βαβέλ.


night on earth Ο ήχος των Night On Earth είναι περισσότερο διαμορφωμένος από τις εικόνες του Jim Jarmusch και του Wong Kar-Wai, παρά από ένα συγκεκριμένο μουσικό ιδίωμα. Παρ’ όλα αυτά, στο παίξιμό τους συναντιούνται ετερόκλητα ακούσματα: από τη μελαγχολία του Bristol και των progressive κιθαριστικών ταξιδιών των ’70s μέχρι τα Film Music του John Zorn και τους πιανιστικούς αυτοσχεδιασμούς του Keith Jarrett. Οι συναυλίες τους πλαισιώνονται συνήθως εικαστικά, με video και κινηματογραφικό υλικό, ενώ η πρώτη τους δισκογραφική δουλειά (διπλό CD) κυκλοφόρησε πρόσφατα από την Oultandish Recordings. Costinho: πιάνο Δημήτρης: κιθάρα (effected) Lagos: κιθάρα (infected) Θανάσης: μπάσο Digital Alkemist: τύμπανα Juanito: βιολί Κλείτος: σαξόφωνο, φλάουτο Sophia: φωνή

103

ATRIA Εάν ψάξει κάποιος στον ουρανό, θα συναντήσει το ATRIA σαν: «Το λαμπρότερο από τα τρία αστέρια που σχηματίζουν το μικρό τρίγωνο με το όνομα Triangulum Australe (Νότιο Τρίγωνο)». Από αυτό το αστέρι πήραν το όνομά τους οι ATRIA, που δημιουργήθηκαν στην Αθήνα το 2000. Η δισκογραφική τους πορεία περιλαμβάνει τα Παιδιά της πόλης (2001), Είμαι Καρδιά (2003), Man in Motion (2004) και συμμετοχές σε πολλές συλλογές της ηλεκτρονικής σκηνής. Κρατώντας τη φράση του Νίτσε «Χωρίς μουσική, η ζωή θα ήταν λάθος», οι ATRIA αυτή τη στιγμή βρίσκονται στο studio και ετοιμάζουν την καινούργια τους δισκογραφική δουλειά που θα κυκλοφορήσει σύντομα. Δάφνη Γερογιάννη: στίχοι, φωνή Ηρακλής Αναστασιάδης: σύνθεση, ενορχήστρωση Μιχάλης Σεμερτζόγλου: μπάσο Σπύρος Παπακώτσης: τύμπανα, κρουστά Γιώργος Ζαβούρης: κιθάρα Γιώργος Γκίνης: πικ-απ

πέμπτη 12*10*06

πέμπτη 12*10*06

102


LOW GRAVITY Οι Low Gravity δημιουργήθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2000. Αποτελούνται από 4 μουσικούς με προϋπηρεσία σe γκρουπ όπως οι Purple Overdose, οι Terminal Curve, Missuse, Koulianse και Vibratore Bizarro. Ο πλούσιος και ασυνήθιστος instrumental ήχος τους και οι funk, blues, rock, hardcore και psychedelic επιρροές τους, ανοίγουν μια νέα παράγραφο στο κεφάλαιο Fusion Rock. Έχουν εμφανιστεί με τους Hawkwind, τον Bevis Front, τους Witchcraft κ.ά. Με την ευκαιρία της συμμετοχής τους στο Φεστιβάλ της Βαβέλ, θα επιδείξουν τις τελευταίες συνθέσεις τους «ερμηνευμένες μέσα από βαθιά και ομιχλώδη ηλεκτρικά τοπία». Γιώργος Ρούλος: μπάσο Kωσταντίνος Ρούλος: τύμπανα Κώστας Στεργίου: πλήκτρα Ιάσων Λεοντίδης: κιθάρα

105

ENGINE V Οι Engine V σχηματίστηκαν το 1998 στην Αθήνα. Σύντομα διαμόρφωσαν έναν σκληροτράχηλο, στιβαρό hard-rock ήχο με επιρροές από καινούργια αλλά και παλαιότερα γκρουπ. Τον Μάρτιο του 2005 κυκλοφόρησε το πολυαναμενόμενο πρώτο άλμπουμ του γκρουπ με τίτλο Broken World. Τo καλοκαίρι που μας πέρασε εμφανίστηκαν με τους Deep Purple και απέσπασαν πολύ θετικά σχόλια. Γιώργος Λάιτμερ: κιθάρα, φωνή Πάνος Τομαράς: μπάσο Κώστας Πέτρου: τύμπανα Κώστας Παπασπύρου: κιθάρα

παρασκευή 13*10*06

παρασκευή 13*10*06

104


ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΣΥΝΔΕΣΗ Οι Απευθείας Σύνδεση είναι ένα επταμελές μουσικό σχήμα που στηρίζεται σε ένα dub μουσικό εργαστήρι το οποίο λειτουργεί στην Αθήνα από το 1998, εξερευνώντας τους συσχετισμούς μεταξύ ρυθμού, ψυχεδέλειας και ηχοχρωματισμού. Στις ζωντανές εμφανίσεις τους χρησιμοποιούν αναλογικές και ψηφιακές ηχητικές πηγές και ηλεκτρονικά και φυσικά κρουστά, σε συνδυασμό με προβολές video. Fefer: guitar, synthesizers, FX animation/FM modulation Spiris: drums, electronic pads, sampler, sound programming, HD recording, engineering McYinka: bass, vocals Chris OTL: video editing, recitations Mc Dash: vocals Sotokkan: samplers, percussions Dubmastur Vlash: sound engineering Nisidis Stereoscope: video projection Dj Castro: music interventions, website, graphics designer

107

ONE DROP Σχηματίστηκαν το 1991 στην Θεσσαλονίκη και μετά από μια περίοδο ανακατατάξεων και αλλαγών ονομάτων κατέληξαν στο σημερινό 11μελές (!) σχήμα. Έχουν εμφανιστεί σε διάφορα φεστιβάλ στην Ελλάδα και την Ισπανία, όπως και στα δύο μέχρι στιγμής Rastavibe Festival (μαζί με τους Max Romeo, Dennis Alcapone, Mad Professor κ.ά.). Με τα μέλη τους να έχουν γεννηθεί από τα τέλη των sixties μέχρι τα μέσα των eighties, το συγκρότημα ζει και αναπτύσσεται στο παρόν, παραμένοντας ανήσυχο «σ’ έναν κόσμο που αλλάζει συνεχώς». Stefanatty: φωνητικά Sistah Sofia: φωνητικά Moukas: κιθάρα, φωνητικά Migiagi: κιθάρα, φωνητικά Maquitto: μπάσο Zikas: τύμπανα Antoin: σαξόφωνο Panagiotakis: τρομπέτα Menelaos: τρομπόνι Jahkeim: κρουστά Vangelis: μηχανικός ήχου

Σάββατο 14*10*06

Σάββατο 14*10*06

106


ΙΔΙΟ-ΡΥΘΜΟΝ «Η δυνατότητα των τυμπάνων να παράγουν αρμονικούς ήχους (τόνους, διαστήματα, συγχορδίες) διαμέσου της ρυθμικής ενεργοποίησής τους, μας επιτρέπει να βιώσουμε το Μουσικο-Ακουστικό φαινόμενο σε μια πρωτογενή μορφή, πριν αυτό υπαχθεί σε κάποιο ιδίωμα, διατηρώντας έτσι τη μυητική και αποκαλυπτική του δύναμη. Σε συνδυασμό με το Μονόχορδο –ΚΑΝΩΝ– που από τα χρόνια του Πυθαγόρα αποτέλεσε το κατ’ εξοχήν όργανο “απεικόνισης” της Μουσικής Νομοτέλειας, και με την τεχνολογία σε καταλυτικό ρόλο, μας δίνεται η ευκαιρία να εισχωρήσουμε στα ενδότερα του ήχου, ανακαλύπτοντας μία τάξη καθ’ όλα θαυμαστή». Σωτήρης -Δανός- Γεωργάκης: κατασκευή οργάνων, τύμπανα Παναγιώτης Βουρδουμπάς: τύμπανα Χρήστος Κώνστας: τύμπανα Ηλίας Τσαγκάρης: αναπαραγωγή ήχου

109

DUBIENT Τα συνθετικά της λέξης Dubient αποδίδουν και το ηχητικό στίγμα του γκρουπ. Ένα πάντρεμα ήχων και ρυθμών που έχουν ως βάση το dub και το ambient, ενσωματώνοντας ταυτόχρονα στοιχεία από afro-funk, trip-hop, soul-jazz, ακόμη και από το ελληνικό δημοτικό τραγούδι. Πάνος «Τσίκο» Κατσικιώτης: τύμπανα, κρουστά Ηλίας Τσαγκάρης: μπάσο Κλέων Αντωνίου: κιθάρα Florian Mikoyta: πλήκτρα

Kυριακή 15*10*06

Kυριακή 15*10*06

108


110

111

Παράλληλες Εκδηλώσεις ★★★★★★★★★★★★★ BARUTI KOKOU - MOUKLO ΡΙΡΙΣ Ο ΕΞΩΓΗΙΝΟΣ TSIRKO RENTIKOLO SHAMAN’S WAY


112

113

BARUTI

Η ομάδα ξεκίνησε το 1987 ως διερευνητικό εργαστήριο με αντικείμενο την κατασκευή και εμψύχωση της κούκλας. Στην έως τώρα πορεία της αποκόμισε πολύτιμες εμπειρίες, εξελίσσοντας μια ιδιαίτερη τεχνική: μαριονέτες που μιμούνται με χάρη και φυσικότητα την ανθρώπινη κίνηση σε μια ατμόσφαιρα παραμυθιού. Η εικόνα, που γεννιέται σε συνδυασμό με τη μουσική, διεγείρει στην ψυχή πρωτόγνωρες αισθήσεις και συναισθήματα. Το άψυχο ζωντανεύει και εκπλήσσει το θεατή, μεταφέροντάς τον σε έναν κόσμο μαγικό, όπου τίποτα δεν είναι αδύνατο. Από το 1989 έχουν συμμετάσχει σε πολλά ελληνικά και διεθνή φεστιβάλ και έχουν δώσει πολυάριθμες παραστάσεις. Επίσης έχουν εκθέσει τις μαριονέτες τους και έχουν συνεργαστεί με διάφορα θεατρικά και μουσικά σχήματα.

KOKOU - MOUKLO

Παράσταση θεάτρου δρόμου Το όνειρο του γέρο-Ταρκάν …Κρυφο…κοιτάζοντας για μια στιγμή στη ζωή ενός γέροντα ανθρώπου που έχει ξεχαστεί ανάμεσα στα παλιά του βιβλία, ξεφυλλίζοντας τις κιτρινισμένες σελίδες που του επιφυλάσσουν κρυμμένες εκπλήξεις και τον παρασύρουν να ξεχνά το χώρο και το χρόνο… Μια παράσταση αφιερωμένη στη δύναμη και τη μαγεία των βιβλίων, των εικόνων και της μουσικής που μας ταξιδεύουν Πιάνο: ΑΝΝΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΟΥ Μπάσο / Ακορντεόν / Κρουστά: ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΑΛΤΣΑΣ www.kokoumouklo.gr


114

ΡΙΡΙΣ Ο ΕΞΩΓΗΙΝΟΣ

Κυρίες και κύριοι! Είναι γεγονός! Ο παγκοσμίου φήμης κυνηγός ταλέντων Έκτορ Λα Λέκτορ καταφθάνει με το καινούριο του απόκτημα από τον πλανήτη Άρη, Τον Ριρί τον εξωγήινο! Πρόκειται για μια μεγαλειώδη συνεργασία που έπειτα από διαπλανητική τουρνέ καταφθάνει επιτέλους στη μαγευτική και εξωτική Αθήνα. Να τι μας δήλωσε ο κ. Έκτορ: «Ύστερα από επίμονες πιέσεις της ελληνικής κυβέρνησης αποφασίσαμε να μην απογοητεύσουμε τους Έλληνες θαυμαστές μας, κι έτσι...» Κι έτσι ένα όνειρό μας γίνεται πραγματικότητα: για 4 μόνο παραστάσεις ο Ριρίς ο εξωγήινος στο φεστιβάλ κόμικς της ΒΑΒΕΛ! Ένα θέαμα που θα μείνει βαθιά χαραγμένο στη μνήμη όλων των ανθρώπων, στο χαμόγελο κάθε παιδιού, στην αγκαλιά κάθε μάνας. Προπώληση εισιτηρίων: Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.,Υπ. Δημόσιας Τάξης και στα ελληνόφωνα χωριά της Κάτω Ιταλίας! Με αγάπη, Γιάννης Σαρακατσάνης: ηθοποιός, σκηνοθέτης στο θίασο ABOVO Άρης Μπινιάρης: ηθοποιός

115

TSIRKO RENTIKOLO

Συνθέτουν το μοντέρνο τσίρκο με το θέατρο, παρουσιάζοντας παραστάσεις και στον δρόμο... τι λες ρε παιδάκι μου! Ιδιαίτεροι performers τσίρκου, μουσικοί και χορευτές συνυπάρχουν σε οπτικοακουστικά ταξίδια αισθήσεων... αμέ! Και βάσει της αλτρουιστικής ανιδιοτέλειας και εμπλουτισμένης βεμπεριανής απίσχανσης γύρω από το κατεστημένο περιοδικό κρεσέντο (!), καταπλήττουν το κοινό προσφέροντας θαυμασμό, γέλιο και ευχαρίστηση μέσα από τις ιστορίες και τις καταστάσεις που κάθε φορά ερμηνεύουν... πςςςς... Συμμετέχουν : Αθανασία Σουλίδου, Θάνος Κιούσης, Εύα Τσούρου, Φρόσω Γλύτσου, Δημήτρης Μικιός, Αθηνά Τσικνιά, Στράτος Σκοπελίτης.


116

117

SHAMAN’S WAY FOR DREAMERS AND ACTIVISTS Συγκινητικά και τιμητικά, η συμμετοχή μας και αυτή τη φορά στο φεστιβάλ της Βαβέλ έχει ένα και μοναδικό συμβολισμό μέσα μας: Την ένταξή μας σε ένα ενιαίο συνειδησιακό οδόφραγμα, που στόχο έχει όχι τη ρήξη αλλά το κράτημα και την ανάσταση της συνείδησής μας μέσα από το «ισχύς εν τη ενώσει». Απέναντι σε ένα Truman Show του εφησυχασμού, της αφομοίωσης, των καμερών και της καταστολής, στεκόμαστε σαν πνευματικοί κουκουλοφόροι που αντιστέκονται μέσα από τα συχνοτιακά τους κελιά. Με στόχο την απόδραση (αφύπνιση), για μας δεν υπάρχει το «χάνω ή κερδίζω» παρά μόνο το «STILL IN THE GAME». Αυτό είναι και το μήνυμά μας με το γλυκό ταινιάκι DREAMERS RIDE καθώς και τη μοναδική προβολή φωτογραφίας με μουσική επένδυση ACTIVE ART του τιμώμενου μέλους της οικογένειας ΣΠΥΡΟΥ ΤΣΑΚΙΡΗ, που προβάλλονται τις μέρες του φεστιβάλ. ΕΝΑ ΟΔΟΦΡΑΓΜΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΜΑΣ HOKA-HEY

SHAMAN’S WAY FOR DREAMERS AND ACTIVISTS

SHAMAN’S WAY


118

Catalogue_11  

O κατάλογος του 11ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κόμικς

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you