Issuu on Google+

ZRÓŻNICOWANIE LUDNOŚCI ŚWITA. KRĘGI KULTUROWE. RELIGIE ŚWIATA. Ludzie na świecie różnią się między sobą pod wieloma względami. Jest to na przykład kolor skóry, który zależy od ilości zawartej w niej melatoniny. W warunkach częstego operowania silnych promieni słonecznych, najkorzystniejsze są ścisłe skupiska komórek melanocytów, dzięki którym pochłaniane są promienie ultrafioletowe - taką adoptacją do środowiska wykazuje się rasa czarna (zdj 1).),kolor włosów, kształt ust, nosa, czy oczu, budowa ciała (Sama budowa ciała zależy od temperatury panującej zazwyczaj na danym terenie, generalnie ludzie z gorących i suchych stref są wysocy, szczupli, co zapewnia im szybką wymianę ciepła. Natomiast krępą budową ciała i krótkimi kończynami charakteryzują się ludzie z zimnych stref klimatycznych, gdyż taka budowa ciała pozwala na większą proporcje tkanki tłuszczowej, dzięki czemu ciepło jest dłużej zatrzymywane w organizmie). Cechą charakterystyczną mieszkańców gór jest zwiększona klatka piersiowa (zdj. 3), co spowodowane jest tym, że zawartość tlenu na tych terenach jest niska, więc należy wdychać i wydychać większe porcje powietrza.), kształt twarzy (przykładem może być twarz mongoloidów, która została zabezpieczona przed chłodem poprzez zmniejszenie jej wielkości, oczy zostały otoczone poduszkami tłuszczu, co zapewnia ochronę gałki ocznej i zatok przed zimnem. (zdj.2)

Strona 1 z 7


Jest to tak zwane zróżnicowanie rasowe. Różnice te powstały w wyniku mutacji jako skutek przystosowania organizmu człowieka do życia w określonych warunkach przyrodniczych. Niezależnie od tych cech przedstawiciele wszystkich ras wykazują jednakowe możliwości intelektualne. Występujące różnice w poziomie umysłowym poszczególnych grup są spowodowane warunkami życia społecznego, a nie pochodzeniem i barwą skóry. Wyróżniamy trzy rasy, które dzielą się na podtypy. •

Rasa biała (europeidalna, kaukaska) dzieli się na trzy podtypy:

europejską - ludy Europy i ludność pochodzenia europejskiego w obu Amerykach, Australii, Nowej Zelandii, RPA oraz Rosjanie w Azji; semicko-chamicką - głównie Arabowie w północnej Afryce i na Bliskim Wschodzie; indyjsko-irańską - ludność Azji Południowo-Zachodniej (np. Turcy, Irańczycy) i północnych Indii. •

Rasa żółta (mongoloidalna) składa się z 2 podtypy:

azjatyckiej - Chińczycy, Mongołowie, Koreańczycy, ludy Syberii i Dalekiego Wschodu (np. Jakuci, Ewenkowie) oraz Eskimosi; amerykańskiej - są to Indianie obu Ameryk. •

Rasa czarna (negroidalna) dzieli się na 2 podtypy:

afrykańską - zamieszkującą tereny na południe od Sahary - są to Murzyni sudańscy, Murzyni Bantu, Pigmeje, Buszmeni, Hotentoci, należą do niej również potomkowie murzyńskich niewolników w obu Amerykach; oceaniczną - są to aborygeni w Australii, Papuasi na Nowej Gwinei oraz ludy Melanezji. Ciągłe migracje ludności spowodowały, że wyróżnia się także tzw. odmiany mieszane. Proces ich tworzenia nazywamy metysażem. Należą do nich Metysi ,czyli potomkowie odmiany europejskiej i amerykańskiej.

Strona 2 z 7


Rasizm Rasizm to doktryna głosząca, ze ludzie dzielą się na rasy nie tylko ze względu na cechy somatyczne (budowa ciała, kolor skory) ale i psychiczne. Rasy są nierówne, "wyższe", "niższe". Mieszanie ras prowadzi do degeneracji ludzkości, upadku cywilizacji i kultur. Według tego Zambosi – potomkowie przekonania konieczna jest troska rasy czarnej i żółtej

Mulaci – potomkowie rasy

o czystość rasową i stosowanie segregacji rasowej. Jednakże białej i czarnej argumenty z dziedziny genetyki, antropologii, psychologii, czy historii kultury, przytaczane na poparcie tych poglądów nie znalazły potwierdzenia w wynikach wielu przeprowadzonych testów, i można bezspornie twierdzić, że mają one podłoże społeczno-ekonomiczne, a nie genetyczne. Nie znalazły również poparcia próby wykazania, że krzyżowanie się ras ma ujemne skutki biologiczne, czyli że potomstwo przedstawicieli różnych ras jest umysłowo, lub fizycznie mniej sprawne, niż potomstwo pary tej samej rasy. Bez względu na te wszystkie podziały i różnice wśród ludzi każdy człowiek przedstawia tę samą wartość ludzką. Wszyscy jesteśmy równi i mamy równe prawo do życia na Ziemi.

Strona 3 z 7 Źródła:    

podręcznik Oblicza Geografii Nowa Era http://edudu.pl/print-sciaga-zroznicowanie-ludnosci-na-swiecie,64bfb90db9e32851ebf9 http://geografia.na6.pl/zroznicowanie-rasowe-ludnosci-swiata http://www.planeta.bo.pl/geografia/lekcje/liceum/zakres_podstawowy/l6_liceum_p.htm


KRĘGI KULTUROWE. Krąg kulturowy - jest to wspólnota posługująca się tym samym systemem wartości (religia oraz tradycja), tym samym językiem, oraz o podobnej historii (przeszłości).

Strona 4 z 7


RELIGIE ŚWIATA. Religia pomaga porządkować system wartości i pozwala wierzyć, np. że życie nie kończy się śmiercią. Spośród wielu tysięcy różnych religii, wyróżnia się kilka o charakterze globalnym: Chrześcijaństwo Religia monoteistyczna założona przez Jezusa Chrystusa. Najliczniejsza religia świata, która wiąże się ściśle z osobą i działalnością Jezusa Chrystusa. Podstawą tej religii jest wiara w bóstwo Chrystusa. Wyjątek stanowią arianie polscy, którzy nie uznają Trójcy Św. i bóstwa jezusowego, a także świadkowie Jehowy, którzy uważają Chrystusa nie za Boga, lecz anioła zamienionego w człowieka, który musiał się stopniowo doskonalić. Przejawem chrześcijańskiego kultu jest sprawowanie Eucharystii zgodnie z Ostatnią Wieczerzą Chrystusa. Są to również inne obrzędy religijne, np. przyjmowanie sakramentów. Chrześcijaństwo uznaje istnienie osobowego Boga w Trójcy Świętej jedynego. Bóg jest stwórcą duchowego i materialnego świata. Szczególnym stworzeniem powołanym na obraz i Boże podobieństwo jest człowiek, jako istota cielesnoduchowa obdarzona nieśmiertelnością. Buddyzm Jego założycielem był Siddharth Gautama ok. V w p.n.e. po krótkim czasie życia dworskiego i małżeńskiego zdecydował się na życie bezdomne. Swoje oświecenie, przebudzenie do prawdziwej rzeczywistości znalazł w ćwiczeniu medytacji. Od tego czasu nazywał się Buddą, a ruch, któremu nadał początek – buddyzmem. Wywodzi się z Indii, ale został stamtąd wyparty w kierunku Tybetu. Budda występuje jedynie jako wzór człowieka, a nie wysłannik Boga, czy pośrednik zbawienia między Bogiem, a człowiekiem. Wg tej religii zbawienie zdobywa człowiek własnymi siłami. Bogowie nie mają wpływu na losy świata. Przedstawicielami tej religii są mnisi zachowujący celibat, jedzący tylko do południa użebrany pokarm, posiadający jedynie miskę żebraczą, brzytwę, igłę i sitko. Zbiór kazań Buddy ogłoszonych w Benares jest podstawową księgą w buddyzmie. Celem buddyzmu jest uwolnienie się od cierpienia. Wtedy pragnienie zostaje stłumione, a przywiązanie zanika i istnieje możliwość osiągnięcia stanu nirwany – uwolnienia od cierpienia. Religia ta opiera się przede wszystkim na kontemplacji, ćwiczeniach duchowych, skupieniu i milczeniu. Medytację wspomaga wyrzeczenie. Szczególną odmianą buddyzmu jest Lamaizm. Wyznawcy mieszkają w Tybecie, państwie kapłańskim, rządzonym przez Dalaj Lamę. Od 1935 r. XIV Dalajlama to: Dzietsyn Dżambel Ngalang Losang Jeszie Tenzin Giatso, co oznacza: Najczcigodniejszy, doskonałej chwały, elokwentny, inteligentny dzierżawca nauk, ocean mądrości. Strona 5 z 7 Źródła:    

podręcznik Oblicza Geografii Nowa Era http://edudu.pl/print-sciaga-zroznicowanie-ludnosci-na-swiecie,64bfb90db9e32851ebf9 http://geografia.na6.pl/zroznicowanie-rasowe-ludnosci-swiata http://www.planeta.bo.pl/geografia/lekcje/liceum/zakres_podstawowy/l6_liceum_p.htm


Islam Islam wywodzi się od postaci założyciela Mahometa, który urodził się w VI w n.e. w mieście Mekka. Jego wyznawcy są nazywani mahometanami lub muzułmanami. Są to wyznawcy Boga Allaha, a Mahomet jest dla nich prorokiem. Islam dzieli się na dwa odłamy: większościowy, ortodoksyjny (sunnici – wszelkie objawienie zostało zawarte w Koranie) i mniejszościowy (szyici – możliwość dalszego objawienia po Mahomecie). Główne cechy charakterystyczne islamu to: wyznanie wiary, modlitwa rytualna odprawiana pięć razy w ciągu dnia, jałmużna (czterdziesta część dochodu); post w (ramadan), pielgrzymka do Mekki przynajmniej raz w roku. Wymagania islamu są opisane w Koranie – islamskim piśmie świętym. Księga zawiera objawienia proroka z czasu pobytu w Mekce i Medynie. Wg Mahometa ojcem wszystkich jest Abraham, Mojżesz i Chrystus to kolejni prorocy. Muzułmanin ma prawo posiadania jednocześnie czterech żon i licznych niewolnic-nałożnic. Kobieta może się pokazywać publicznie tylko z zakrytą twarzą. Wyznawcom islamu nie wolno spożywać wieprzowiny i wina. Hinduizm Cechy odróżniające hinduizm od innych religii: brak postaci założyciela, a więc brak możliwości ustalenia pochodzenia religii; wyznawcą religii jest się przez urodzenie. Do tego muszą być spełnione jeszcze inne dwa warunki: uznanie Wed jako kanonicznego zbioru zasadniczych hinduistycznych pism objawionych, uznanie porządku społecznego określonego przez kasty (inaczej stan, ranga): bramini (kasta kapłanów), kszatrija (kasta wojowników), wajsja (kasta chłopskiego i mieszczańskiego stanu średniego), sindra (kasta stanu służebnego). Poniżej ostatniej kasty istnieje jeszcze bardzo liczna warstwa społeczna (ponad 50 mln.) pariasów (nietykalnych), którzy są uważani za nieczystych i mogą wykonywać jedynie nieczyste posługi: zamiataczy ulic, czyścicieli ustępów. Spośród wymienionych kast tylko wojownicy mogą polować i jeść mięso, inni mogą spożywać jedynie jarskie posiłki. Wierzy się w reinkarnację i przeznaczenie, a kąpiel w wodach Gangesu oczyszcza z grzechów. W Indiach czci się Trójcę:   

Brahma – stwórcę i pana wszechświata; Wisznu – tego, który podtrzymuje i chroni wszechświat; Siwę – wielkiego przeobraziciela wszystkich rzeczy, boga zniszczenia i narodzin.

Strona 6 z 7


Judaizm Twórcą narodu i założycielem religii izraelskiej był Mojżesz w XIII w p.n.e. Mojżesz zawarł z Bogiem przymierze otrzymując tablice z wypisanymi dziesięcioma przykazaniami. Święta księga to Tora – księgi Mojżeszowe. Żydzi obchodzą szabat – siódmy dzień tygodnia, dzień wypoczynku, spotkanie w synagodze, czytanie Tory, zapalanie siedmioramiennego świecznika – menory. Znakiem przynależności Izraelitów do przymierza z Bogiem zawartego na Górze Synaj przez Mojżesza było obrzezanie. W ósmym dniu życia podlegały obrzezaniu wszystkie niemowlęta płci męskiej. Judaizm odrzuca przekonanie o dziedziczeniu grzechu pierworodnego. Nowe religie (sekty) Oryginalność nowych religii nie polega na tworzeniu czegoś do tej pory całkowicie nieznanego. Oryginalność polega często na wyborze religijnych form i wypowiedzi (eklektyzm) i zmieszaniu zapożyczeń z różnych religijnych tradycji (synkretyzm; kulty synkretyczne - łączenie w jedną całość różnych, często sprzecznych poglądów filozoficznych, religijnych, społecznych; zespolenie się, skrzyżowanie się jakichkolwiek elementów), które dla określonych grup ludzkich czy też określonego regionu i kultury uzyskują aktualne znaczenie. Chrześcijaństwo

Hinduizm

monoteistyczna J. Chrystus 0 w n.e. chrzest

politeistyczna brak XII w p.n.e. urodzenie

Pismo św.

Eucharystia, Trójca św., bóg stwórcą świata; różne odłamy: prawosławie, protestantyzm, kalwinizm, autokefaliczny, anglikański, jehowy

Buddyzm

Islam

Judaizm

nie uznaje bogów Gautama (Budda) V w p.n.e podporządkowanie się prawdom buddyzmu Wedy, Zbiór kazań Mahabhabarata, ogłoszonych w Ramajana, Benares

monoteistyczna Mahomet VI w n.e. decyzja nawrócenia

monoteistyczna Mojżesz XIII w p.n.e. obrzezanie

Koran

Tora

Kasty, brak dogmatów, czyli tolerancja sprzecznych informacji, drogi wyzwolenia, kolejne wcielenia: ciało boskie, ludzkie lub zwierzęce, reinkarnacja

Gihad, modlitwa 5 razy dziennie w stronę Mekki, pielgrzymka do Mekki przynajmniej raz w roku, jałmużna (40 część dochodu), prawo do posiadania jednocześnie 4 żon i wielu nałożnic.

Szabat, spotkania przy modlitwie w synagodze, obrzezanie

Ubóstwo, asceza, doświadczanie cierpienia, medytacja, nirwana, odmiana Lamaizm

Strona 7 z 7 Źródła:    

podręcznik Oblicza Geografii Nowa Era http://edudu.pl/print-sciaga-zroznicowanie-ludnosci-na-swiecie,64bfb90db9e32851ebf9 http://geografia.na6.pl/zroznicowanie-rasowe-ludnosci-swiata http://www.planeta.bo.pl/geografia/lekcje/liceum/zakres_podstawowy/l6_liceum_p.htm


Zróżnicowanie ludności świata