Page 1

Interview

Gert Verhulst, de Walt Disney van België

“IK ZIE ALLEEN MAAR VOLLE ZALEN” Zijn carrière herleidt hij tot een opeenstapeling van fijne momenten, met hier en daar eens een berekend risicootje. Het succes van Studio 100? “Organisch gegroeid.” Zijn eigen inbreng? “Ik doe gewoon wat ik graag doe.” Bij Gert Verhulst geen zweem van zweefgedrag, geen sprake van snoeverij. Tekst: Kristof Vanderhoeven Foto’s: Koen Van Buggenhout


Donderdagochtend 10u. De kantoren van

“Je moet eens kijken wat de mensen allemaal

weken richting Ardennen getrokken voor op-

Het juiste gezelschap

Studio 100, alwaar K3 alomtegenwoordig

durven te schrijven. (surft naar hln.be en leest

names van de nieuwe Samson & Gert en voor

is en waar Maya De Bij, Kabouter Plop

luidop voor) ‘Wat een arrogante eikel is die

het overige ben ik zowat het klankbord van

en Bumba de muren sieren. Gert Verhulst

Verhulst toch!’, ‘Heel goed, dan ben je alvast

eenieder die hier een goed idee wil komen

slaat een praatje met een werknemer en

niet meer op andere zenders te zien’ en zo

aftoetsen. Tussendoor amuseer ik me dan nog

complimenteert een andere loontrekkende

gaat dat maar door. Mensen die mij van haar

wat op tv, hetzij in mijn eigen programma’s,

met zijn nieuwe look. “Wat? Een interview?

noch pluim kennen en toch de moeite nemen

hetzij in programma’s zoals De Slimste Mens

Dat moet ik dan in een onbewaakt moment

om hun ongenoegen online te uiten. In alle

en Mijn pop-uprestaurant.”

toegestaan hebben”, verrast Verhulst. Een

anonimiteit, dat spreekt. Wat jammer is, want

grapje. Een van de vele. Doodgemoedereerd

ik zou wel eens graag de confrontatie aangaan

beantwoordt hij de vragen, gedwee onder-

met zo’n zure stukjesreageerder. Na meer dan

gaat hij de fotoshoot. Verrassend grappig en

25 jaar in de showbizz kun je dat soort zaken

immer rechtuit, exact zoals hij geportret-

wel plaatsen, maar plezant wordt het natuurli-

teerd werd door Luk Alloo in Alloo bij …

jk nooit.”

Weet je nog waar je was toen je het idee voor Samson & Gert kreeg? “Oei, niejet manneke. Dat is gewoon spontaan gegroeid. Je moet daar nu ook geen geniaal idee van maken, hè.” Hoe verklaar je dan dat het al sinds mensenheugenis op tv draait? “Oké, daar ben ik inderdaad wel trots op. Maar dat heeft meer met de kwaliteit van de uitwerking dan met de genialiteit van het idee op zich te maken. Ik ben de laatste om te beweren dat wat wij maken grote kunst is, maar het doet wel precies dat wat het moet doen en ook dat is een kunst.”

“Ik heb nooit meer reactie gekregen op iets dan op dat programma. Mensen herkenden zich blijkbaar in mij. In mijn nostalgische gevoelens, in mijn gewichtsproblemen en misschien nog het meest van al in de manier

Het ontspoort nooit? “Hoe later op de avond, hoe groter de kans dat er wel eens iemand ‘Awel, is awen hond er ni baa?’ roept. En als ik dan zelf ook al iets

Je doet gewoon wat je graag doet? “Natuurlijk. Wat zou ik anders moeten doen?” Van een vermogend bedrijfsleider denkt men vaak dat die van meeting naar meeting holt en zich pas ’s avonds laat weer door zijn chauffeur thuis laat afzetten? “Aan dat clichébeeld voldoe ik dan officieel niet. Ik moet wel eens naar een bestuurders-

waarop ik me opboei in het verkeer.”

Gingen de meeste mailtjes daarover, ja? “Het ging alle kanten uit. Het waren er ook gewoon zo veel dat ik het amper kon bijhouden. Nu goed, ik heb ze allemaal gelezen en ik had niet het gevoel dat de mensen een antwoord verwachtten. Ze wilden gewoon even hun hart luchten of laten weten wat ze van het programma vonden.” Waarom zei je ja op de vraag van Luk Alloo? Ook een onbezonnen moment? (glimlacht) “Neen, ik ken Luk al lang en ik wist dat hij er een eerlijk en mooi portret van zou maken. Mijn enige voorwaarde was dat ik de uitzending een week op voorhand mocht bekijken zodat ik nog de kans had om eventuele wijzigingen aan te brengen. Dat bleek – uiteraard – niet nodig. Ik heb me ook gewoon reuze geamuseerd met Luk. We hadden genoeg materiaal om twee of drie afleveringen te vullen.” Dat zou je vast alleen maar meer lof opgeleverd hebben. Toen bekend raakte dat je exclusief voor VIER zou gaan werken, waren de reacties evenwel iets minder lovend … (diept zijn smartphone op uit zijn vestzak)

“IK WAS ER OP MIJN ZESDE AL VAN OVERTUIGD DAT IK LATER EEN PRETPARK ZOU UITBATEN. IK HAD GEEN IDEE VAN HET HOE EN HET WAT, MAAR IK WIST HET WEL ZEKER” gedronken heb, roep ik al wel eens iets terug.

meeting en dat zijn meteen dan ook mijn

Maar echt grimmig wordt het nooit. Al schrok

minst favoriete momenten. Voor het overige

ik me vorig jaar op Tomorrowland wel echt

omring ik me zo vaak als mogelijk met fijne

rot. Mijn vriendin moest naar

mensen en doe ik inderdaad gewoon wat ik

de wc en ik besloot mij even op de grond te

graag doe. Daarom doe ik nog steeds mee in

zetten terwijl ik op haar wachtte. Voor ik het

de kerstshows van Samson & Gert. Dat is

goed en wel besefte, werd ik omstuwd door tig

gewoon te leuk om mee te stoppen.”

festivalgangers die net iets te graag met mij op de foto wilden. Toen heb ik wel even gedacht ‘Hier kom ik niet zonder kleerscheuren uit’, maar zelfs toen is het gelukt. Veel geduld, een paar keer lachen met hun slechte mopjes en je bent er zo van af.”

Toetssteen Verhulst Hoe ziet een doorsnee week in het leven van Gert Verhulst eruit? “Daar kun je geen touw aan vastknopen. Ik ben nu net klaar met de muziek voor Ghost Rockers te schrijven, onlangs zijn we twee

Een leven lang doen wat je graag doet. Dat is pas luxe … “Dat beschouw ik inderdaad als mijn grootste rijkdom. Al moet ik daar wel meteen bij zeggen dat ik in het begin van mijn carrière enorm hard gewerkt heb. Toen deden we in de kerstvakantie zestien dagen op een rij drie shows per dag. Ik kan je verzekeren dat je dan op dag 15 wel denkt ‘Verdorie, waarom doe ik dit toch’. Ook nu maak ik nog lange dagen – ik was gisteren ook na middernacht pas thuis – maar dat voelt niet als werken omdat ik me met leuke dingen mag bezighouden.”

Je vormde heelder generaties kinderen die zich stuk voor stuk die zondagochtend voor het scherm nog herinneren als de dag van gisteren … “Dat besef ik maar al te goed. Het doet me ook plezier als er op café een dertiger op me afstapt om te zeggen hoe graag hij vroeger naar Samson & Gert keek. We waren ons van in het begin ook bewust van de grote verantwoordelijkheid die op onze schouders rust. Er zijn wel eens voorstellen geweest waarin de teddybeer van Oscar een zelfmoordpoging ondernam of de burgemeester zat was na de receptie te veel, maar dat soort

“IK WAS NOOIT MEER MEZELF OP TELEVISIE DAN TIJDENS DE SLIMSTE MENS TER WERELD. EN DAT VIEL BLIJKBAAR NOG IN DE SMAAK OOK” ideeën sneuvelt al heel snel. Je mag er niet

het theater gaan. Het bleek mensen te

aan denken dat het een kindje op slechte

verbazen dat ik graag op café ga met mijn

gedachten brengt.”

zoon. Iedereen lijkt altijd maar te denken dat wie veel geld heeft het ene na het andere

Jij entertaint de Vlaamse jeugd al 25 jaar, maar wat doe je zelf als je er eens tussenuit wil voor wat ontspanning? “De simpele dingen des levens. Ik ben onlangs een weekendje naar Londen geweest. En dan doe ik daar wat elke toerist doet: beetje rondlopen, wat shoppen, eens naar

weekend op een luxejacht doorbrengt. Niets is minder waar. Het juiste gezelschap, daar draait het om. Zelfs als je dan toch eens op zo’n luxejacht zit. Zet mij daar met mensen die ik niet graag heb en ik ga er geen seconde van genoten hebben. Luxejacht of niet.”

De pretparkdroom Een toppatissier maakt het gebak dat hij lekker vindt, een succesvol schrijver schrijft het boek dat hij wil lezen en een regisseur maakt de film die hij zelf graag zou zien. Kan iemand die kinderprogramma’s maakt ook louter op z’n eigen buikgevoel voortgaan? “Dat is zo’n misvatting: wij maken familieprogramma’s, geen kinderprogramma’s. Ik begin echt nooit aan een nieuwe show met enkel kinderen als doelpubliek in mijn gedachten. Nu, ik snap wel wat je bedoelt, maar ik denk dat mijn grootste verdienste ligt in het feit dat ik heel goed aanvoel wat de markt nodig heeft. Ik zie ook alleen maar volle zalen als ik aan een nieuwe show begin te denken. Daar bestaat


geen twijfel over. Vroeger al niet trouwens. Ik

“Zo zie ik dat niet, maar feit is wel dat De

was er immers op mijn zesde al van overtuigd

Slimste Mens voor mij veel deuren geopend

dat ik later een pretpark zou uitbaten. Ik had

heeft. Het rechtstreekse gevolg daarvan was

geen idee van het hoe en het wat, maar ik wist

dat VIER mij vroeg om Het zijn net mensen

het wel zeker.”

te presenteren en onrechtstreeks zou je gerust kunnen stellen dat ik mijn huidig exclusivi-

Je gaat nu toch niet beweren dat je het voormalige Meli Park hebt opgekocht om een jongensdroom in vervulling te zien gaan? “Zeker niet. Ik mag dan wel een emotionele mens zijn, die dingen weet ik wel van elkaar te scheiden. Die pretparken opkopen was een van onze betere strategische zetten. We merkten eind jaren negentig al dat een groot deel van onze activiteiten ingehaald zou worden door de immer voortschrijdende digitalisering. Cd- en dvd-verkoop vormde ooit het leeuwendeel van onze inkomsten, maar we wisten dat dat vroeg of laat grotendeels zou wegvallen. Toen we de kans kregen om het Meli Park over te nemen, hebben we geen seconde geaarzeld. Het pretpark herdopen tot Plopsaland was geen evidentie, maar nu zijn we maar wat blij dat we die stap gewaagd hebben. Zo’n pretparkbelevenis kun je immers niet zo makkelijk ‘verdigitaliseren’. Dus met die pretparken zitten we nog wel een paar jaar goed.” Het track record van Studio 100 leest als een – komt ie – … sprookje, maar ook jij nam toch ooit wel eens een verkeerde beslissing? “Ongetwijfeld, maar daar sta ik allemaal niet te lang bij stil. Ik mag dan wel een nostalgisch type zijn, in zaken kijk ik alleen vooruit. In het verleden heb je beslist wat je beslist hebt, met de kennis waarover je toen beschikte. Daar nu spijt van hebben, heeft geen enkele zin.”

Merci, Erik Hoe succesvol en bekend je al was, toch kwam alles pas echt in een stroomversnelling terecht na je deelname aan De Slimste Mens ter Wereld. Conclusie, zelfs de grote Gert Verhulst moet het ijzer smeden als het heet is?

teitscontract aan De Slimste Mens te danken

Twintig jaar succès fou

heb. Dat is bepaald niet erg om te zeggen, want zo gaat het er in de televisiewereld nu eenmaal aan toe.”

1996: Gert Verhulst richt samen met Danny Verbiest en Hans Bourlon Entertainmentgroep Studio 100 op, nadat omroeper Gert in 1989 een sprekende hond

“IK ZAL NIET BEWEREN DAT WAT WIJ MAKEN GROTE KUNST IS, MAAR HET DOET WEL PRECIES DAT WAT HET MOET DOEN EN OOK DAT IS EEN KUNST” De Slimste Mens – intussen uitgegroeid tot een entertainmentshow van staatsbelang – hielp inderdaad al wel meer mensen aan een job. Waarom nam je eigenlijk deel? “Wederom omdat de vraag me gesteld werd en het me wel leuk leek. Meer hoef je er echt niet achter te zoeken. Voor Mijn pop-uprestaurant zei ik om dezelfde reden toe. Ik zat daar – ondanks mijn gebrekkige kennis van eten – wel degelijk op mijn plek. Zij het vanwege mijn expertise als ondernemer. Het meest opmerkelijke aan mijn deelname was evenwel dat ik daar voor het eerst in mijn tv-carrière echt mezelf was. Voor de eerste aflevering was ik toch wat zenuwachtig – je wil daar toch niet afgaan – en van de weeromstuit vergat ik mooi Nederlands te spreken. Je kunt daarmee lachen, maar ik stam nog uit de tijd dat de taaladviseur je na een fout uitgesproken woord de volgende dag op de vingers tikte middels een blauwe briefkaart. Van dialect kon er al helemaal geen sprake zijn op televisie. Wel, bij De Slimste Mens gaat het er zo ontspannen en familiair aan toe dat je al snel in je dialect hervalt. Ik was nooit meer mezelf op televisie en om God weet welke reden viel dat blijkbaar wel in de smaak bij de mensen.” (knipoogt)

naast zich bedacht. Samson & Gert werd een hit en vormde de basis van het huidige studio 100. 1998: Studio 100 heeft met Sneeuwwitje een eerste musical. Later volgen nog Assepoester, Daens en recent nog 14-18. 1999: Kabouter Plop en de kabouterschat is de eerste van de in totaal 31 films die Studio 100 tot nu toe maakte. 2000: Studio 100 herdoopt het oude Meli Park tot Plopsaland en voegde daar inmiddels nog vijf parken aan toe. 2002: De grootste hit sinds Samson & Gert; Studio 100 neemt K3 over van Niels William. Een schot in de roos. 19 cd’s, 180 nummers en 5 miljoen verkochte exemplaren. 2007: Studio 100 goes Germany. Sinds 2007 worden de nieuwe formats van Verhulst & Bourlon verdeeld vanuit Studio 100 Media in München. 2008: De zaken komen in een stroomversnelling terecht wanneer Studio 100 het Duitse EM Entertainment overneemt. Door deze megadeal krijgt Studio 100 er in één klap Maja de Bij, Heidi, Nils Holgersson, Pippi Langkous, Lassie en Wickie de Viking bij. 2014: De duizendste voorstelling van Samson & Gert is een feit. Ook de verkoop van de Studio 100 merchandising draait op volle toeren. 2016: Studio 100 bestaat twintig jaar!


Interview

Nico en Sean over wanden ontmaagden en klimmen als vorm van expressionisme

HET ONBEKENDE OVERWINNEN

Nicolas Favresse en Sean Villanueva, cooler dan deze jongens vind je ze niet. Rustig, sober en vooral heel erg open-minded, dat zijn de drie adjectieven die het best bij deze twee klimmers passen. Het is die ruimdenkendheid in combinatie met hun lef en durf die hen in 2011 de Piolet d’Or opleverde. Maar het moge duidelijk zijn dat dit geen adrenalinejunkies zijn die het voor de prijzen zouden doen. ” Tekst: Kristof Vanderhoeven Foto’s: Koen Van Buggenhout


Extreme Sporten

Daar waar Sean (31) de stille van de twee

echt niets anders wilde dan de wereld rond-

lopen. Wat uiteraard niet betekent dat we het

is, blijkt Nicolas (32) een spraakwaterval

trekken om overal te kunnen gaan klimmen.

klimmen niet serieus nemen en we ons niet

wiens ogen twinkelen als hij over zijn passie

Ik hou echt van deze levensstijl.”

bewust zijn van de gevaren, hé! We bouwen

mag praten – ook al is hij dan nog maar een

Hoe ziet die levensstijl er dan uit?

ons jaar logisch op zodat we onszelf de mo-

kwartier uit zijn bed. Nicolas ontvangt ons in

Nico: “Je bent altijd onderweg en leeft als

gelijkheid geven om stilletjes aan in vorm te

het huis van zijn ouders. Dat geen van beide

een echte avonturier. We wandelen soms wel

komen. Je gaat niet zomaar een big wall be-

jongens een eigen huis heeft, hoeft niet te ver-

drie weken om die ene speciale rotswand te

klimmen nadat je vijf weken niets hebt ge-

bazen. Toch niet als je weet hoe druk ze bezig

bereiken, we kamperen altijd ter plaatse en

daan. Zo werkt het niet.”

zijn met reizen, klimmen en hun volgende

leven uiterst sober. Overdag klimmen we,

expeditie gefinancierd zien te krijgen. Het ou-

’s avonds maken we een kampvuur, eten we

Het is dus niet zo dat jullie van de ene

derlijk huis ziet er heerlijk rustiek uit en staat

gezellig samen en spelen we wat muziek. De

onmogelijke wand naar de andere big wall

te midden van de natuur. In de gigantisch

volgende ochtend ontwaken we in het mid-

reizen?

grote tuin staat een al even kolossale boom

den van de wildernis en maken we ons op

Nico: “We doen twee of drie grote expedities

met een grote overhangende tak. Wedden

voor een nieuwe dag vol klimplezier. Heer-

per jaar, liefst naar wanden die nooit eerder

dat Nicolas – Nico voor de vrienden – daar

lijk toch!”

zijn beklommen. Dat zijn de grote uitdagin-

zijn eerste klimkunstjes uitprobeerde?

141

NicoMaagdelijke eN SeaN over waNdeN oNtmaagdeN wand eN klimmeN alS vorm vaN expreSSioNiSme gen en de leukste trips, maar die kosten ook het meeste geld. De rest van de tijd trainen

Hoe zijn jullie met klimmen begonnen? Sean Villanueva: “Ik speelde hockey als klein jongentje, maar nadat ik een keer met een vriendje naar de klimhal was geweest, was ik verkocht. Het is ook daar dat ik Nico heb leren kennen.” Nicolas Favresse: “Ik was vijftien toen onze wegen mekaar kruisten en niet veel later namen we allebei een abonnement in de

Doen jullie zomaar wat of hebben jullie ook een coach die een trainingsschema voor jullie opstelt? Nico: “Zo zou het moeten zijn, ja. (lacht) Neen, we doen alles zelf. We zijn zo vaak onderweg - ik denk dat ik de voorbije acht jaar amper een maand in België ben geweest dat het heel moeilijk zou zijn om ons aan een trainingsschema te houden.”

we op kleinere rotswanden en schaven we

aan onze techniek in de klimhal. Ik moet wel toegeven dat we meestal voor iets vrij tot zeer onmogelijk gaan. Maar dat is gewoon omdat we het best presteren wanneer we onze limieten opzoeken. Het heeft weinig zin om een wand te beklimmen die we met onze ogen dicht aankunnen.” Sean: “We nemen wel eens bestaande klimroutes – dan weten we dat het mogelijk is om de top te halen – maar we kiezen het liefst

Het onbekende overwinnen

“TEGENWOORDIG MOET ALLES GESTRUCTUREERD ZIJN. DAT ANALYTISCHE DRUIST IN TEGEN DE SPIRIT VAN DE KLIMSPORT, MAAR VANDAAG WILLEN MENSEN OP VOORHAND WETEN WAT ZE WANNEER MOETEN DOEN EN WAT HET RESULTAAT ZAL ZIJN” (SEAN VILLANUEVA)

van al ons eigen pad. Niets zo leuk als een

maagdelijke wand betreden en je eigen weg zoeken.”

Wat doen jullie na zo’n – al dan niet geslaagde – beklimming?

Nico: “Na elke big wallroute maken we een

verslagje op met daarin welke route we gekozen hebben, waarom juist die route en nog

klimzaal van Oudergem. Ik heb als kind

Sean: “We trainen natuurlijk wel eens in een

een aantal tips. Dat verspreiden we via fora en

nochtans een heleboel andere sporten beoe-

fitnesscenter, maar het is niet zo dat we ons

zo weten andere klimmers dat het mogelijk is

fend - mountainbiken, skiën, surfen, noem

aan een opgelegd schema houden. Als ik dan

om die wand te beklimmen. Soms vermelden

maar op - en eigenlijk wil ik die best wel

toch eens in een gymzaal kom, werk ik vooral

we niet alle details omdat we de pret na-

opnieuw oppikken. Het zou zelfs een goe-

op mijn zwakke punten en focus ik me op

tuurlijk niet willen bederven. Het leuke aan

de aanvullende training voor het klimmen

stabilisatie- en evenwichtsoefeningen. Het zal

klimmen is immers net dat je het onbekende

zijn.”

je niet verbazen dat de oefeningen voor de

kunt overwinnen en als wij te veel informatie

vingers het belangrijkst zijn voor een klim-

zouden vrijgeven, is die wand voor andere

Wanneer wisten jullie zeker dat klimmen

mer.”

klimmers niet langer onbekend terrein.”

jullie job zou worden?

Nico: “Wat mij betreft past zo’n trainings-

Sean: “Dat is beetje bij beetje gekomen. Ik

schema ook niet echt bij de spirit van het

Hoeveel andere klimmers kunnen wat

droomde er als puber wel van, maar het was

klimmersleven. Het leuke aan klimmen vind

jullie kunnen?

pas toen ik achttien was dat ik merkte dat ik

ik net dat de dingen niet gestructureerd ver-

Sean: (schuifelt wat verlegen heen en weer op

140_147 extreme sporten.indd 141

14/12/12 16:50


zijn stoel) “Echt veel zullen het er niet zijn, maar ...”

op en top geconcentreerd bent en je je ten

Nico: “… het is natuurlijk ook een kleine

volle bewust bent van je lichaam en wat het

wereld. Er zijn niet zo heel veel big wallklim-

aankan.”

mers, maar wij doen die big walls net het

Sean: “Klimmen brengt je in een bepaalde

liefst omdat iedereen zegt dat ze onmogelijk

zone. En eens je in die zone zit, ben je je te-

zijn. Als je zo’n wand dan weet te overwin-

gelijkertijd bewust van de risico’s en je eigen

nen, levert dat wat naambekendheid op,

mogelijkheden. Soms overtuig je jezelf dat

maar daar is het ons echt niet om te doen.

het niet gevaarlijk is om die bepaalde pas

Staan jullie nog open voor uitdagingen zoals de expe-

We vinden het vooral belangrijk dat we op

te zetten en soms moet je gewoon toegeven

ditie op El Capitán (mythische rotswand van 900 meter

onze manier kunnen klimmen. Daarmee

dat het niet kan. Als je begint te denken dat

hoog in het Yosemite Park in Californië, red.) met Tom

bedoel ik: niet te veel analyseren op voor-

je superman bent, is het einde nabij.”

Waes voor een van zijn vele beproevingen in Tomtest-

hand en de wand zo maagdelijk mogelijk

Jullie zijn niet te trots om op jullie stappen

erom?

beklimmen. We zoeken onze eigen weg en

terug te keren?

Nico: “Tgoh, waarom niet? We hadden er aanvankelijk geen

gebruiken zo weinig mogelijk vaste anker-

Nico: “Makkelijk is dat niet, maar een

goed gevoel bij. De redacteurs die we eerst over de vloer

punten. Het is die unieke stijl en aanpak die

mislukte passage betekent zelden het einde

kregen, wilden die hele aflevering van begin tot einde re-

ons in 2011 de Piolet d’Or (een soort Franse

van de klim. De volgende dag proberen we

gisseren en dat kun je gewoon niet doen met klimmen. Het

Oscar voor beste klimprestatie van het jaar,

gewoon opnieuw.”

was pas nadat we Tom Waes zelf hadden ontmoet, dat we er

red.) heeft opgeleverd.”

vol voor wilden gaan. Het was ook voor ons een interessante

Klimmen als kunstvorm

Sean: “Iedereen kent de kleine Belgen in de klimwereld hoor, geloof me maar.”

Creativiteit en een open geest

“TOM WAES GENIET HEEL WAT AANZIEN IN DE KLIMWERELD”

uitdaging. Je neemt niet elke keer een man die niet eens het profiel van een klimmer heeft mee naar de top van El

Jullie zijn, voor zover dat mogelijk is, pro-

Cap. We hadden ook maar zeven dagen de tijd om hem in

fessionele klimmers, maar rijk worden jullie

België voor te bereiden op die compleet crazy uitdaging en

daar waarschijnlijk niet van …

eens aangekomen bij El Cap moest hij meteen die wand op.

Is het door jullie unieke stijl of door jul-

Nico: “Als we daar echt goed onze kost mee

Dat was eigenlijk gekkenwerk. Gelukkig besefte Tom dat zelf

lie uitzonderlijke lef dat jullie wanden

zouden verdienen, zou ik op mijn 32 niet

niet.” (lacht)

kunnen beklimmen die maar heel weinig

“WE ZIJN BEST GOED IN WAT WE DOEN, MAAR WE DURVEN OOK GEWOON MEER. WE STAAN VOOR ALLE MOGELIJKE OPLOSSINGEN EN ROUTES OPEN EN DAT ONDERSCHEIDT ONS VAN ANDERE KLIMMERS” (NICOLAS FAVRESSE)

e

meer bij mijn ouders wonen natuurlijk. Maar ik klaag zeker niet. Ik ben toch nooit

Hoe straf was het dat Tom de top heeft bereikt?

thuis. (knipoog) We zouden ons een stuk

Sean: “Dat was ronduit schitterend! Hij geniet dan ook heel

commerciëler kunnen opstellen, maar dat

wat aanzien in de klimwereld. Ik bedoel: zoiets doen met

doen we zeer bewust niet. We hebben wel

een minimum aan techniek en met een lichaam dat hoege-

sponsors, zowel kledingsponsors als spon-

naamd niet geschikt was voor het klimmen – hij moest een

sors die ons financieel steunen, en we ma-

hoop extra spiermassa meesleuren omdat hij ook voor zijn

gen. De meeste big wallklimmers willen alles

ken ook filmpjes, maar dat laatste doen we

bodybuildingaflevering aan het trainen was – is compleet

plannen, analyseren en elk risico incalcule-

veel meer voor ons eigen plezier dan om ons

geschift.”

een bepaald imago aan te meten of om in

Nico: “Hij pikte de verschillende technieken heel snel op en

de spotlights te komen.”

was echt vastbesloten om de top te halen. We geloofden in

mensen in de wereld aankunnen en aandurven? Nico: “Beide denk ik. We zijn best goed in wat we doen, maar we durven ook gewoon meer. We zijn erg open-minded en staan open voor alle mogelijke routes en oplossin-

ren. Vraag me niet waarom want dat druist in tegen alles wat big wall climbing voor ons

Zelfs jullie kunnen niet elke wand over-

het ons om te doen. Laat ons zeggen dat de

is. Als je alles op voorhand bepaalt is er im-

winnen, laat staan dat jullie elke keer een

top halen de bekroning is van iets wat we

mers geen ruimte meer voor creativiteit en

nieuwe route kunnen openen. Hoe reage-

sowieso al geweldig graag doen”

eigen initiatief.”

ren jullie als een beklimming mislukt?

Sean: “Dat analytische druist inderdaad in

Nico: “Van ontgoocheling is in elk geval

Zijn jullie nog wel eens bang?

moeten zoeken, of niet?

Krijgen jullie iedereen zo ver om de top van El Cap te

tegen de spirit van de klimsport, maar dat is

geen sprake. We vinden het gewoon al fijn

Sean: “Zeker wel. Angst zal er altijd zijn,

Nico: “We hebben onlangs nog samen ge-

bereiken?

wel hoe mensen vandaag leven. Alles moet

om die wand te voelen en ons een weg naar

maar wat de echt goede klimmers typeert is

klommen met een man van 75 dus we heb-

Sean: “Ik denk het wel, ja. Op voorwaarde dat die persoon

gestructureerd zijn. Mensen willen op voor-

boven te proberen banen. De top halen is

dat ze een manier gevonden hebben om met

ben nog wel enkele jaartjes voor de boeg.

vastberaden is en open-minded genoeg.”

hand weten wat ze wanneer moeten doen

leuk, maar lang niet altijd het hoogste goed.

die angst om te gaan.”

Wat zeg ik? We zitten nog niet eens in de

Nico: “Je moet ook wel enigszins sportief zijn en vooral in

en wat daarvan het resultaat zal zijn. Zelf zit

Het kan ook gewoon leuk zijn om bepaalde

Nico: “Als je op grote hoogte op een richel-

helft!”

staat om je angst onder controle te houden. Dat was net het

ik hoegenaamd niet zo in mekaar en ik ben

delen van een wand te beklimmen.”

tje van amper anderhalve centimeter staat

Sean: “De expedities zullen minder spec-

grappige met Tom. Hij was bang voor de meest simpele be-

maar wat blij dat ik met Nico, zijn broer

Sean: “Halen we de top, des te beter, maar

en je bent bang … dan is dat niet bepaald

taculair worden naarmate je ouder wordt,

wegingen en had dan weer helemaal geen schrik bij passag-

Olivier en Stephane Hanssens drie gelijkge-

ook als het niet lukt, hebben we toch weer

wat je op zo’n moment wil voelen. (lacht)

maar ik hou deze manier van leven nog wel

es die wij toch wel tricky vonden.”

stemde zielen heb gevonden.”

die unieke klimervaring beleefd. En daar is

Er is geen zaliger gevoel dan merken dat je

even vol, denk ik.”

het begin echt niet dat hij het zou halen en dat hebben we Dat siert jullie, maar als jullie te oud zijn

de mensen van de productie ook laten weten.”

om te klimmen, zullen jullie toch een job


Het verlangen om zelfs op je 75e nog te

me zo zeggen: als je je medeklimmers niet

klimmen bewijst dat het veel meer een

respecteert en vertrouwt, lukt het niet. Je

way of life dan een sport is, of niet?

kunt met iedereen wel eens proberen te

Nico: “Klimmen heeft iets artistieks. Het

klimmen, maar als het niet klikt, kun je de

is een vorm van expressionisme. De manier

samenwerking maar beter meteen stopzet-

waarop je klimt, hoe je beweegt en hoe je

ten. Je mag met de beste klimmer ter wereld

je voorbereidt, zegt heel veel over hoe je als

samen klimmen, als dat een eikel blijkt te

persoon bent.”

zijn, wordt het niets.” Nico: “Je leert mensen ook wel heel snel

Je gaat nu toch niet beweren dat je ie-

heel goed kennen wanneer je een paar dagen

mands persoonlijkheid kunt achterhalen

24 op 24 met hen samenleeft in een tentje

door hem of haar te zien klimmen?

van 1,5 op 2. We klimmen wel eens met

“JE KUNT MAAR BETER IN ‘IETS’ MOET GELOVEN ALS BIG WALL KLIMMER. HET HELPT ALS JE GELOOFT DAT ER ACHTER DIE ROTSWAND IETS SCHUILT DAT JOU ZAL HELPEN ALS DAT NODIG ZOU ZIJN” (NICOLAS FAVRESSE) Nico: (denkt na) “Hmm, toch wel hoor. Je

andere mensen samen maar de drie jongens

kunt natuurlijk geen volledig karakter ont-

uit ons vaste groepje zijn de enige klimmers

leden door iemand even te zien klimmen,

die ik echt voor de volle honderd procent

maar je krijgt toch wel een heleboel aanwij-

vertrouw.”

zingen. Als iemand heel snel en met grote bewegingen klimt, dan is dat waarschijnlijk een zeer actief en extravert persoon. Zie je

“Je kunt maar beter in iets geloven”

iemand anders heel traag en met kleine, wei-

Als iemand jullie vraagt of klimmen ge-

felende bewegingen klimmen, dan kun je er

vaarlijk is, wat zeggen jullie dan?

zeker van zijn dat de persoon in kwestie een

Nico: “Dat het er van afhangt welk soort

teruggetrokken en introverte jongen is.”

klimmen je doet. Klimmen in zaal is hoe-

Sean: “Iets anders wat we met kunstenaars

genaamd niet gevaarlijk, terwijl big wall

gemeen hebben is dat we iets creëren. Net

climbing toch wel wat risico’s met zich

zoals een schilder een leeg canvas in een

meebrengt. Zelfs al heb je een zeker niveau

mooi schilderij omtovert, zo ontmaagden

bereikt, dan nog kun je altijd de pech heb-

als je doet wat wij doen. We vertrouwen

weer is, niet het gevaar of het riskante van

wij rotswanden door ze voor het eerst te be-

ben om eens een loshangende steen vast te

constant op onze intuïtie en dan helpt het

het klimmen.”

klimmen of nieuwe routes te ontdekken.”

grijpen.”

wel als je gelooft dat er achter die rotswand

Nico: “We willen ook niet te veel eer opstrij-

Mensen die regelmatig in gevaarlijke situ-

iets schuilt wat jou zal helpen als dat nodig

ken want die wand is er natuurlijk al eeuwen

aties terechtkomen, zijn vaak bijgelovig.

zou zijn”

en eigenlijk doen wij niets meer dan telkens

Geldt dat ook voor jullie?

opnieuw de volledige puzzel (proberen te)

Sean: “We hebben niet zoiets als een boxer-

leggen. Aankomen bij een wand en meteen allerlei mogelijkheden zien, is exact wat het zo boeiend maakt.”

men dan om een straat over te steken.”

derde, was er het ongeluk van de Belgische muurklimster Chloé Graftiaux. Ze deed een

Er is vast al wel eens een collega-klimmer

relatief makkelijke passage, maar greep een

Als klimmen het liefst is wat jullie doen

gekwetst geraakt tijdens het klimmen.

loshangende steen vast en werd honderden

en jullie beseffen ook dat het een gevaar-

Hoe reageren jullie dan?

meters mee naar beneden gesleurd, met het

lijke bezigheid is, zijn jullie dan ook klaar

Sean: “Ik ontsnapte zowel in Patagonië als

meest dramatische resultaat tot gevolg. Ze

Jullie komen hoegenaamd niet zo over, maar

om te sterven tijdens het klimmen?

onlangs in Venezuela twee keer zeer nipt aan

was een van de beste Belgische klimsters -

short die we altijd moeten dragen, al heb ik

schuilt er een adrenalinejunkie in jullie?

Sean: (tikt de houten tafel even aan) “Ik denk

de dood. Mijn beide klimtouwen waren op

er was zelfs sprake van dat ze een keer met

wel steevast dezelfde haarband aan – nu ik er

Nico: “De adrenaline helpt natuurlijk wel

dat je in het leven altijd klaar moet zijn om

enkele vezels na volledig doorgesleten. Als je

ons op expeditie zou gaan - en plots was ze

zo over nadenk. Het enige wat we altijd bij

om boven jezelf uit te stijgen, maar het is

te sterven. Je kunt net zo goed de straat

dat ziet wanneer je bovenkomt, ben je wel

dood. Ik was in shock en heb het zeker twee

hebben zijn onze muziekinstrumenten, maar

niet zo dat we het gevaar bewust opzoeken.

oversteken en zomaar van de weg gereden

even stil.”

maanden een stuk rustiger aan gedaan. Maar

Moet je goede vrienden zijn om samen te

dat heeft veel meer met afleiding dan met

We willen gewoon de wand ontcijferen en

worden.”

Nico: “Exact op de dag dat ook ik door het

goed, uiteindelijk kruipt het bloed dan toch

kunnen klimmen?

bijgeloof te maken.”

doen wat we graag doen. We zoeken de

Nico: “Dat klopt, maar het is nog wel net

oog van de naald kroop toen ik een stuk

waar het niet gaan kan en begin je weer te

Sean: “Tgoh, goede vrienden … Laat het

Nico: “Je kunt maar beter in ‘iets’ geloven

intense ervaring die klimmen toch steeds

iets gevaarlijker om een big wall te beklim-

rots vastgreep en ermee naar beneden don-

klimmen ...”


Interview

Chef-entrepreneur David Martin (La Paix, Brussel)

“GESCHIEDENIS SCHRIJVEN VRAAGT TIJD” David Martin bestiert niet alleen sterrenrestaurant La Paix aan het slachthuis van Anderlecht, hij stuurt ook nog de bekende Brasserie Bozar in hartje Brussel aan. Tussenin vindt de chef en entrepreneur hors catégorie nog de tijd om culinaire uitzendingen voor RTL smakelijk vorm te geven en adviseert hij met zijn brede knowhow een tiental voedingsmerken. En alsof dat nog niet genoeg is, opent Martin dit najaar een nieuw atelier-restaurant in Neufchâteau. Volg even mee in het spoor van de culinaire wervelwind die David Martin heet. Tekst: Kristof Vanderhoeven Foto’s: Koen Van Buggenhout


Iets zegt ons dat al die activiteiten Martins

er niet in geslaagd om zich aan te passen.

afvragen wat men als nieuwe vraag kan creë-

hoogstpersoonlijke manier zijn om de crisis

Vandaag zijn een aantal van onze onder-

ren. Ellis Gourmet Burger heeft bijvoorbeeld

die de horeca de laatste jaren stevig in zijn

nemingen zo’n dinosaurussen want ze zijn

gedacht aan kwaliteitsburgers naast wat de

greep heeft het hoofd te bieden. “Als Dar-

er niet in geslaagd om te evolueren terwijl

giganten van de fastfoodketens al aanboden.

win zegt dat degene die wil overleven zich

andere zichzelf in vraag hebben gesteld. Die

Midden in het kegelspel moet men kunnen

moet aanpassen, kan ik dat alleen maar eens

aanpassing gebeurt volgens een analyse van

innoveren.”

zijn met hem. Niet de samenleving gaat

wat de markt qua vraag en aanbod te bieden

“Twee tot drie jaar geleden kenden we een

veranderen, het zijn onze eetgelegenheden

heeft. En daarnaast moet men zich ook

periode van overconsumptie. Daarna is de

die zich moeten aanpassen. Wanneer we de evolutie sinds de prehistorie bekijken dan zien we dat de bijen nog altijd actief zijn en dat ze een bijzonder gesofisticeerd communicatiesysteem hebben ontwikkeld terwijl de dinosaurussen van zeven ton die zich tevreden stelden met het rustig kauwen van de bladeren van de bomen al lang verdwenen zijn. Met hun hersenen die nauwelijks een paar grammen wogen, zijn die mastodonten

“TOEN IK IN LA PAIX BEGON, WERKTE IK UITSLUITEND MET VLEESGERECHTEN. NA EEN TIJDJE VOELDE IK EVENWEL DAT ER SLEET OP DE FORMULE KWAM. IK WAS WEL GELUKKIG OMDAT WE SUCCESVOL WERKTEN, MAAR IK KREEG ZIN OM IETS ANDERS TE DOEN.” crisis uitgebroken, de prijzen zijn blijven stijgen, restaurateurs bleven nog altijd met comfortabele grote brigades werken. Maar de loonkost werd steeds belangrijker en maakt inmiddels 45 tot 55 procent van de totale kost uit. Men reageerde op basis van de jaarlijkse eindbalans door de verschillende kosten op dat moment in orde te brengen. Ik van mijn kant heb nooit zo gewerkt want ik wil elke week inzicht in mijn balans hebben en mijn foodcost verifiëren zodat ik die tot op de millimeter kan bijsturen. Het is noodzakelijk om snel te reageren want als ik dat pas na twee maanden doe dan spreken we mogelijk al snel over een verlies van tienduizenden euro’s. Als men dagelijks bijstuurt, werkt men veel doeltreffender. Men speelt geen Russische roulette, men beheert een onderneming permanent. Natuurlijk zijn er niet te drukken onkosten zoals bepaalde investeringen of kredieten, er is de foodcost (zo’n dertig procent) en de lonen (vijftig procent). Dan rest er nog twintig procent voor bepaalde aankopen, vaatwerk, de afschrijvingen van machines, energie… Pas als dat allemaal betaald is, draai je break-even. Vandaag hanteren een aantal restaurants een doodgeboren economisch model. De zaak is al van bij aanvang zwaar ziek maar men weet niet waar het schoentje


“NOEM MIJN KEUKEN GERUST GEJAPONISEERD, MAAR IK HEB GEEN JAPANS RESTAURANT. ER IS HOOGUIT SPRAKE VAN WAT JAPANSE INVLOEDEN.” knelt. Werken zoals in de jaren zestig of

Japanse invloed

met minder medewerkers toch beter pres-

zeventig met een overvloed aan keukenmen-

Naast de gastronomische restaurants is er

teren. Men moet starten met een op papier

sen en kelners is niet langer haalbaar. Opdat

een nieuw aanbod gekomen. Er is een gene-

evenwichtig financieel plan en zichzelf niets

men doeltreffend zou werken, zou men een

ratie chefs die de evolutie naar zo’n nieuwe

wijsmaken. In het begin hadden we in La

bezettingsgraad in het restaurant van 100%

aanpak op basis van vraag en aanbod begre-

Paix 120 zitplaatsen, daarna zijn we gezakt

moeten halen. En men werkt zozeer op het

pen heeft. Ze openen conceptuele restau-

naar tachtig plaatsen en vanaf 2014 hebben

scherp van de snee dat men bij een daling in

rants met een strikt aanbod en zijn gefocust

we dat aantal verder teruggeschroefd. Ook

die bezetting van 10% onmiddellijk in het

op een bepaald type product. “Er zijn inder-

het aantal medewerkers werd verminderd en

rood belandt. Daarom moet men compleet

daad chefs die besloten hebben te werken

we hebben ons aangepast. Inmiddels is onze

dat businessmodel herbekijken. Ik maak

met het aanbod van een bereide schotel

keuken geëvolueerd naar het gebruik van

deel uit van een generatie waar de kosten

zeevruchten aan vijftien euro. Dat is lekker

meer nobele producten en onze gemiddelde

van de aankopen zijn afgeschreven. De

en de klant komt terug. Dat zijn nieuwe

couvertprijs is verdrievoudigd.”

jongeren die willen werken zoals chefs die al

intelligente wegen die worden ingeslagen

Toen Martin in La Paix begon, werkte hij

jaren bezig zijn, hebben het helemaal mis…

die aanspreken. Men moet zich aanpassen

uitsluitend met vleesgerechten. “Ik was een

Ik ben begonnen met tweedehandsborden

aan een economische realiteit, de balans

beetje moe geworden door mijn parcours in

waarvoor ik 25 centiemen had betaald, met

ter hand nemen, de kosten bekijken die

de grote gastronomie (David Martin werkte

een miserabele keuken en een team van vijf

verlaagd kunnen worden, evenwicht bren-

bij Alain Passard in L’Arpège en le Jules Verne

mensen. We draaiden 120 couverts per dag

gen tussen het aandeel aan tewerkgestelde

in Parijs, l’Epicerie de l’Hôtel Méridien en

en een zakencijfer van 1,2 miljoen euro.”

mensen en de gemiddelde couvertprijs en

bij Jean-Paul Bruneau in Brussel, nvdr) en

ik had goesting om met vlees van excellente

was daarvoor financieel gewapend waardoor

thentieke Japanse keukentechnieken gaan

kwaliteit te werken. Ik was de eerste die een

ik in de tijdspanne van twee jaar de zaak

toepassen. Ik ben beïnvloed door de Japanse

affineerruimte had om vlees te laten rijpen.

volledig heb kunnen veranderen. Indien we

manier van zaken op smaak te brengen maar

Gedurende tien jaar hadden we hier een

klanten hebben verloren, hebben we er ook

ik heb geen Japans restaurant. De keuken is

kaart met uitsluitend vleesbereidingen die

nieuwe aangetrokken en een aantal oude

wel verruimd, ze is ‘gejaponiseerd’.

we tijdens zes diensten van maandag tot

klanten zijn teruggekeerd en hun commen-

vrijdag ’s middags en vrijdagvond aanboden.

taren zijn positief. Op de kaart staat nog één

Maar na een tijdje voelde ik sleet op deze

gerecht met côte de boeuf maar alle andere

“Ik wil inderdaad dingen realiseren waar-

formule. Ik was wel gelukkig omdat we

gerechten zijn verdwenen. De geest is wel

voor ik nu goesting heb om daar later geen

succesvol werkten maar ik kreeg zin om iets

dezelfde gebleven omdat één van onze voor-

spijt van te hebben. Ik wil berekende risico’s

anders te doen. Ik wou creatief zijn en de

gerechten een mix is van creaties uit de tijd

nemen om mijn dromen te realiseren. On-

kaart aanpassen. Maar de klanten deelden

van de vroegere La Paix met honderd pro-

dertussen hebben we ook Bozar Brasserie

mijn mening niet en ze wilden hun gewoon-

cent varkensbereidingen waaronder mousse

geopend en die draait goed. We overstijgen

tes niet aanpassen. Na verschillende reizen

van hesp, varkensoren, krokantjes van

de kaap van 1 miljoen euro omzet. Daar

naar Japan, besloot ik een andere weg op te

varkenspoten, enzovoort. Daarnaast hebben

hebben we een keukenstijl ontwikkeld die

gaan en mijn kaart radicaal te veranderen. Ik

we een moestuin aangelegd en zijn we au-

nauwgezetter is geworden. We hebben het

Identiteit gevonden


geluk om daar een chef te hebben die echte passie toont voor de Franse keuken. Hij heeft smaak gegeven aan onder meer pasteien in deegkorst en aan hartig gebak, maar hij heeft ook oog voor lichtere bereidingen met vis zoals bijvoorbeeld houting uit het Lemanmeer, geserveerd met tomatenbouillon. De twee eetgelegenheden hebben een verschillende identiteit, maar ze zijn wel coherent. In La Paix voel ik me thuis. De mensen die me kennen weten dat die plek op mij lijkt. Ik hou van kunst, van authenticiteit. Ik had de toog kunnen veranderen maar ik hou van dat ‘versleten’ plekje dat door de tijd een patina heeft gekregen. Het

“VANDAAG HANTEREN EEN AANTAL RESTAURANTS EEN DOODGEBOREN ECONOMISCH MODEL. WERKEN ZOALS IN DE JAREN ZESTIG OF ZEVENTIG MET EEN OVERVLOED AAN KEUKENMENSEN EN KELNERS IS NIET LANGER HAALBAAR.” zijn mijn schoonouders (Roland en Jeanine

toets in het interieur zijn de echte Fourmi

waarop, zonder gebruik te maken van ijs,

Obbiet, nvdr) die La Paix gecreëerd hebben.

de Arne Jacobsen-stoelen en de open keu-

schotels met vis gepresenteerd worden. De

En de slijtage op de formicatoog herinnert

ken. Daar mankeert een ziel die wel in La

klant kiest een beetje zoals in een kaaswinkel

aan de ontelbare plateau’s die erover gescho-

Paix aanwezig is … Om geschiedenis te

en we snijden de vis op de gewenste dikte.

ven zijn. In La Paix ziet, voelt en ruikt men

schrijven, moet men de tijd nemen.”

Alles gebeurt voor de ogen van de klant. Er

de geschiedenis van drie generaties die elkaar hebben opgevolgd. En in dat interieur

Derde restaurant

zijn ook zitplaatsen geïnstalleerd rond een leeftank. We bieden voornamelijk eenvoud-

wonen met andere woorden verschillende

Geschiedenis mag dan wel tijd vragen,

ige visbereidingen, gebakken of gestoomd

periodes samen. In de binnenkant van één

ondertussen zit Martin niet stil en smeedt

met een simpele garnituur. Het is een pro-

van deze kolommen in de zaal zit een kolom

hij het ijzer wanneer het heet is. “We fi-

ductgegeven keuken met een no-nonsense

van het slachthuis. Ongetwijfeld heeft de

naliseren momenteel inderdaad een derde

bediening. Er is ook een traiteurafdeling

architect van dit huis op die manier vroeger

restaurant. Atelier de Mer bevindt zich in

waar we meeneemgerechten voorstellen

zijn maaltijden hier betaald. Precies die

Neufchâteau in de provincie Luxemburg op

zoals bijvoorbeeld visgratin, kroketten,

authenticiteit maakt deel uit van de geschie-

25 kilometer van de grens. We hebben die

bereide vissen, gekookte poten van koning-

denis van dit restaurant. Bozar huist in een

locatie gekozen omdat er in een straal van

skrab... Het is ook een testkeuken, want ik

renovatie van een geklasseerd gebouw uit

35 kilometer geen viswinkel te vinden is.

heb nog veel ideeën die ik bij gebrek aan

1927. We moesten het plan tot op de milli-

We hebben een eigentijdse ruimte gecreëerd

passende infrastructuur nog niet heb kun-

meter respecteren. Mijn enige persoonlijke

die ten dele is uitgerust met een koelsysteem

nen ontwikkelen.”


Food

KEFTA Hapje voor 4 personen 500 g geitenvlees, van schouders en buik

1 Snijd het vlees in grove stukken. Als je over een vleesmolen beschikt, maal het vlees dan grof door de molen. Heb je geen vleesmolen, doe het vlees

1 sjalot, fijngesneden

dan in een cutter en maal het heel kort. Het vlees moet een grove structuur

1 theel gestampte komijn

hebben. Want als je te lang laat malen, wordt het te papperig. Is dat toch

1 theel korianderpoeder

het geval, meng dan een of twee eierdooiers en wat paneermeel door het

1 theel paprikapoeder

vlees om het terug wat stevigheid te geven.

16 takken rozemarijn

2 Doe het vlees in een kom en meng er de kruiden onder.

Zout en peper naar smaak

3 Verdeel het gekruide gehakt in gelijke porties. Rol elke portie uit tot een

Sap van 1/2 citroen

worstje van 8 tot 10 cm. Er zou genoeg gehakt moeten zijn voor zestien worstjes. 4 Rits de bladeren van de rozemarijntakken, maar laat aan de top nog wat groen. Steek ze door de worstjes. 5 Bak de worsten gedurende 5 tot 6 minuten, tot ze goed gaar zijn.


GEITENRIBBETJES MET MANGO-MUNTDIP Hapje voor 4 personen 2 geitencarrés 50 g ongezouten pecannoten 1 takje tijm Fleur de sel Olijfolie Boter

1 Schil de mango. Snijd in stukken en mix samen met de munt, koriander, vier eetlepels olijfolie, de platte kaas, piment d’espelette, zeste en het sap. 2 Rooster de noten in een scheutje olijfolie tot ze goed knapperig zijn. Bestrooi met fleur de sel en laat uitlekken op keukenpapier. 3 Bak de carrés in een hete pan met olijfolie en een klont-

Voor de dip 1 groene (onrijpe) mango 1 bosje munt 1/2 bosje koriander 1 eetl platte kaas 1 mespuntje piment d’Espelette 1 limoen, sap en zeste Fleur de sel Zwarte peper Olijfolie

je boter gedurende drie minuten aan elke kant Laat ze even rusten voor je begint te versnijden. 4 Serveer met wat gebrande tijm. Dat zorgt voor een extra gerookte smaak en geur.


KROKANT GEBAKKEN SCHOUDER, GEPOFTE AUBERGINE MET KARNEMELK EN GRANAATAPPEL Voor 4 personen 2 schouders

1 Verwarm de oven voor op 120°C.

1 eetl ras el hanout

2 Leg de schouders op een bakplaat. Kruid met peper, grof zout en de

200 g boter

ras el hanout. Besprenkel met olijfolie. Verdeel er de klontjes boter,

4 sjalotten, in 4 gesneden

gesneden sjalotten, tijm, rozemarijn, steranijs, kaneel, look en li-

1 tak tijm

moenen over. Schuif de bakplaat in de warme oven en laat twee uur

1 tak rozemarijn

garen. Verhoog de oventemperatuur vervolgens tot 180°C en laat

2 stuks steranijs

nog tien minuten bakken. Zo krijg je een erg krokant vel.

2 kaneelpijpjes

3 Verwarm de oven voor op 180°C.

2 lookbollen, doormidden gesneden

4 Snijd de aubergines doormidden. Besprenkel ze met olijfolie, grof

2 limoenen, doormidden gesneden

zout en peper. Dek af met aluminiumfolie en gaar 40 minuten in de

Grof zeezout en zwarte peper

oven.

Olijfolie

5 Meng de karnemelk met de yoghurt. Kruid met peper, zout, de ras el hanout, de zeste, het sap en een flinke scheut olijfolie.

Voor de gepofte aubergines 2 aubergines 1 dl karnemelk 1 dl Griekse yoghurt 1 granaatappel, enkel de pitjes 4 takjes verse munt 1 koffiel ras el hanout 1 limoen, sap en zeste Olijfolie

6 Lepel deze dip over de aubergines. Besprenkel met extra olijfolie, granaatappelpitjes en muntblaadjes.

test  
test  
Advertisement