Page 60

60

Rafał Nestorow

przeprowadził krótką analizę projektu pałacu w Nowosiółce wykazując, że został on przeznaczony dla Stefana Potockiego i Joanny Sieniawskiej. Niestety, autor oparł się na nocie zamieszczonej w katalogu rysunków architektonicznych Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego, podając nazwisko architekta „Logan” z błędną lekcją5. W kolejnym artykule Kowalczyk podsumował dotychczasową wiedzę na temat Logaua (podając tym razem prawidłową pisownię nazwiska), którego określa architektem nadwornym hetmana Adama Mikołaja Sieniawskiego. Autor poszerzył oeuvre brzeżańskiego architekta przypisując mu autorstwo drewnianego kościoła w Toustem (r. 1715) koło Trembowli z fundacji Adama Mikołaja Sieniawskiego6.

Wiadomości biograficzne W Bibliotece Czartoryskich w Krakowie zachowało się 109 listów Logaua7, które przynoszą nowe informacje na temat tego architekta. W większości są one pisane własnoręcznie w języku francuskim. Na początek należy podać prawidłową formę pisowni jego nazwiska. Wszystkie zachowane listy podpisane są J. „de” lub „des” Logau. Na podstawie innych źródeł udało się ustalić imię architekta – Jacob, występujące również w spolszczonej wersji – Jakub8. Nie wiadomo, kiedy dokładnie Logau pojawił się w Brzeżanach. Wiadomo natomiast, że sprowadził go Adam Mikołaj Sieniawski. W jednym z listów Logau pisał: „świętej pamięci Imć Pan krakowski dowiedział się o mnie i pisał do Imć Pana Denhoffa abym przyjął służbę w Rz[eczpos]p[o]litej i przysłał mi półroczną gażę do Brzeżan, w krótkim czasie po tym kazał mnie w swoim regimencie forsztelować za kapitana”9. Wspomniany w liście „Imć Pan krakowski” to z pewnością Adam Mikołaj Sieniawski, który piastował urząd kasztelana krakowskiego10, a „Imć Pan Denhoff” to hetman Stanisław Denhoff, któremu w r. 1724 Sieniawski oddał rękę córki Zofii11. Logau wspominał o przyjęciu służby w Rzeczypospolitej, można się zatem zastanawiać nad jego pochodzeniem. Pewnych informacji na ten temat dostarcza wcześniejsza część powyższego listu, w którym pisze: „służąc w wojsku cesarskim tak w Węgrzech jak i Sycyliej będąc we Wrocławiu u swoich krewnych”12. Dowiadujemy się, że Logau był na usługach armii cesarskiej oraz, że pochodził ze Śląska, być może z Wrocławia, i stamtąd został sprowadzony do Brzeżan za pośrednictwem Stanisława J. Kowalczyk, The Significance of Bohemia and Moravia for Late-Baroque Architecture in Poland, „BHS”, 64, 2002, s. 128–130. 6 J. Kowalczyk, Świątynie i klasztory późnobarokowe w archidiecezji lwowskiej, „RHS”, 28, 2003, s. 179, 220, 285. 7 BCzart., rkps 5872, l. 21821–21929. 8 BNAN-Lw., 5–1–5735/III, Akta parafii w Brzeżanach 1621–1811 (kopje), s. 63; AALw., AP-36 (Akta parafii w Brzeżanach), Anniwersarz coroczny w kościele farnym brzeżańskim dnia 24 lipca za dusze Ś.P. Jakoba Laogau odprawiający się, którego kapitał 500 złp fundo publico lokowany [...]. 9 BCzart., rkps 5872, l. 2188, Logau do Zofii Czartoryskiej, 24 VI 1736. Ronikier w książce dotyczącej regimentarzy Adama Mikołaja Sieniawskiego nie wymienia Logaua. Zob. J. Ronikier, Hetman Adam Sieniawski i jego regimentarze. Studia z historii mentalności szlachty polskiej 1706–1725, Kraków 2000. 10 A. Link-Lenczowski, Sieniawski Adam Mikołaj, [w:] PSB, t. 37, 1996, s. 105. 11 Ibidem. 12 BCzart., rkps 5872, l. 21881 5

Profile for Andrzej Betlej

Sztuka kresów wschodnich  

tom VI (najrzadszy) z serii

Sztuka kresów wschodnich  

tom VI (najrzadszy) z serii

Advertisement