Page 43

Kościół p.w. Przenajświętszej Trójcy i klasztor Trynitarzy „intra moenia” we Lwowie...

43

W r. 1701 funkcja ministra lwowskiego klasztoru Trynitarzy „intra moenia” została powierzona o. Antoniemu Wielhorskiemu10. 7 VIII 1703, po uprzednim wyburzeniu dwóch należących do zakonu kamienic, przystąpił on do wznoszenia murowanej świątyni. Przedsięwzięcie to było możliwe dzięki hojnym ofiarom jego matki, Anny z Ożgów Wielhorskiej, kasztelanowej wołyńskiej, oraz brata Wacława, kasztelana wołyńskiego i jego żony Joanny z Potockich11. 8 IX wmurowano kamień węgielny. 6 IX 1704, podczas najazdu Szwedów na Lwów, klasztor Trynitarzy został splądrowany, a zakonnicy zmuszeni do zapłacenia wysokiej kontrybucji. Wydarzenia te nie spowodowały jednak wstrzymania prac budowlanych: o. Mateusz od Aniołów (sprawujący funkcję ministra od kwietnia r. 1704) wydał na „fabrykę” 7 520 złotych polskich, a jego następca, o. Jan od św. Franciszka (minister w l. 1707–1710), zgromadził na ten cel 19 859 złotych polskich oraz nabył kolejną kamienicę pod budowę klasztoru12. 16 II 1707, w krypcie nieukończonej jeszcze świątyni została pochowana Anna Wielhorska (zm. 15 V 1706)13. W maju r. 1710 ponownie wybrano na superiora o. Wielhorskiego, „qui prosecutus fuit fabricam hujus modernae Ecclesiae, pluraque Collegio praestitit”14. Za rządów o. Kazimierza od św. Michała Sokółkowskiego (minister w l. 1713–1716) zakrystia wzbogaciła się w cenne sprzęty i szaty liturgiczne. Ponadto, dla powiększenia kolegium został zakupiony drewniany dom z ogrodem, zwany „Wałkowiczów”. Wybudowano również osiem cel klasztornych i przekryto sklepieniem zakrystię i znajdujący się nad nią chór zakonny. W maju r. 1716 mury świątyni były prawie ukończone – należało je jeszcze podwyższyć o dwa łokcie15. Do maja r. 1719, dzięki staraniom o. Wielhorskiego sprawującego po raz trzeci funkcję ministra, skorygowano błędy popełnione przy wznoszeniu kościoła, rozpoczęto budowę drugiego chóru i położono fundamenty pod dwanaście cel i furtę klasztorną. Zakupiono również przylegający do klasztoru grunt. Następny superior, o. Jan od św. Józefa Karczewski (minister w l. 1719–1722), wokół dziedzińca klasztornego wybudował kolejne sześć cel, korytarze, refektarz, chór i dolne krużganki16. 14 XI 1721, do ukończonego już prezbiterium – „post extructam perfecte, et adornatam W owym czasie we Lwowie, na przedmieściu Halickim – „extra moenia” – istniał już drugi klasztor i kościół trynitarski Św. Mikołaja, wzniesiony z drewna z fundacji Mikołaja Strzałkowskiego, podczaszego żydaczowskiego w l. 1693–1696. Zob. ibidem, s. 410–413, por. Białynia Chołodecki, op. cit., s. 44–46. 11 Anna Wielhorska i jej syn Wacław w roku rozpoczęcia budowy kościoła p.w. Przenajświętszej Trójcy przekazali na ten cel 10 640 złotych polskich. W r. 1706 Anna ofiarowała zakonnikom kolejne 4 320 złotych polskich, a ponadto zapisała im w testamencie 7 707 złotych polskich. Wacław Wielhorski w r. 1707 przekazał na budowę 10 000 złotych polskich. Po jego śmierci w r. 1708, na „fabrykę” łożyła wdowa po nim, Joanna z Potockich. Budowę kościoła i klasztoru trynitarskiego wspierali finansowo również inni dobrodzieje zakonu, m.in. Tomasz Rojewski, starosta drohobycki, i jego żona Anna. Zob. Sikorski, op. cit., s. 380–382, 396, 433–434. 12 Ibidem, s. 432–433; Białynia Chołodecki, op. cit., s. 48–49, mylnie podaje, iż po najeździe Szwedów budowę świątyni przerwano do r. 1710. 13 Kościół Trynitarzy pełnił funkcję mauzoleum rodziny Wielhorskich: w jego podziemiach, obok Anny, został pochowany Wacław (zm. w r. 1707), Teresa Bełzecka, córka Heleny z Wielhorskich, wnuczka Anny (zm. w r. 1707), Joanna z Potockich, żona Wacława (zm. w r. 1741), ich synowie: Grzegorz (zm. w r. 1725), Feliks (zm. w r. 1733) i Józef (zm. w r. 1736), Ludwika z Zamoyskich, żona Feliksa (zm. w r. 1737), wreszcie o. Antoni od św. Jana Chrzciciela (zm. w r. 1729). Zob. Sikorski, op. cit., s. 380–407. 14 Ibidem, s. 434. 15 Ibidem, s. 435–436. 16 Ibidem, s. 440. 10

Profile for Andrzej Betlej

Sztuka kresów wschodnich  

tom VI (najrzadszy) z serii

Sztuka kresów wschodnich  

tom VI (najrzadszy) z serii

Advertisement