Page 26

26

Michał Kurzej

i klasztorze25, a w r. 1884 następny, podczas którego uległy zniszczeniu dach i okna świątyni, a jej fundamenty się zarysowały. Budowlę, dzięki staraniom o. Norberta Golichowskiego, szybko odremontowano26. W r. 1901 przeprowadzono kolejny poważny remont kościoła: spięto fundamenty ankrami, otynkowano elewacje zewnętrzne i pokryto dach blachą27. Dwa lata później pobielono prezbiterium i przesunięto ołtarz główny o 3 metry w kierunku apsydy28. W r. 1904 pokryto klasztor blachą, a w kościele wykonano nową posadzkę z drewna29. W r. 1907 „wyporządzono front kościoła” i wymieniono okna30. W r. 1909 kościół został „wymalowany”31. Podczas I wojny światowej, w l. 1914–1915 zostały uszkodzone dachy na kościele, zaś ze sklepień odpadły w niektórych miejscach sztukaterie32. Prace restauracyjne – odbudowę wieży, otynkowanie kościoła i klasztoru, wymianę dachów, budowę wieżyczki na sygnaturkę – przeprowadzono w l. 1921–1926 dzięki dotacji prowincji, a kierował nimi o. Manswet Majkut33. W r. 1936 przystąpiono do remontu sklepień w kościele – postanowiono m.in. „dać nową gipsaturę”, ponieważ część sztukaterii w prezbiterium odpadła34. Prace ukończono w r. 1938; wtenczas także wymieniono posadzkę na kamienną oraz rozpoczęto konserwację ołtarza głównego, zakończoną w maju lub czerwcu 1939. Podczas konserwacji „twarze i stroje świętych dostały kolor”, co wywołało sprzeciwy lwowskich konserwatorów35. Szczególnie interesująco przedstawiają się wojenne dzieje leszniowskiego klasztoru. Początkowo był on schronieniem dla ludności uciekającej przed Niemcami36. Następnie konwent był zagrożony skasowaniem przez władze sowieckie, a w czasie działań wojennych budynki klasztorne kilkakrotnie przechodziły z rąk do rąk 37. W r. 1943, kiedy w okolicy rozpoczęły się napady na ludność polską, klasztor stał się miejscem schronienia dla okolicznych mieszkańców, a zakonnicy utworzyli oddział samoobrony. W jego organizacji pomagał należący do AK Stanisław Włodyka, brat gwardiana Władysława Konstancjusza Włodyki. Zgromadzono sporo broni, m.in. APB, XXI-6, Włodyka, Kronika..., s. 21; Golichowski, op. cit., s. 88; wg T. Szydłowski, Ruiny Polski, Kraków 1919, s. 125, podczas pożaru w r. 1881 najbardziej ucierpiała wieża, na której „spłonęły wiązania i pokrycia”. 26 Golichowski, op. cit., s. 88; Chadam, op. cit., s. 173. 27 APB, RGP-f-9, s. 371, 375, listy do prowincjała zakonu, 17 V, 18 VI 1901. 28 APB, RGP-f-9, s. 644, Scheda Conventus Lesnioviensis, 23 IX 1903. 29 APB, RGP-f-9, s. 648, Scheda Conventus Lesnioviensis, 11 X 1904; AALw., AV-57, Sprawozdanie z wizytacji dziekańskiej w r. 1905. 30 APB, RGP-f-9, s. 664, Scheda Conventus Lesnioviensis, 7 XII 1907. 31 APB, RGP-f-9, s. 674, Scheda Conventus Lesnioviensis, 3 XI 1909. 32 AALw., AR-Leszniów, list ks. Władysława Konstancjusza Włodyki z Mikołowa do kurii w Lubaczowie, 10 IV 1964; Szydłowski, op. cit., s. 125. 33 APB, RGP-f-9, s. 724, Scheda Conventus Lesnioviensis, 21 X 1921; s. 738; Scheda Conventus Lesnioviensis, 5 IX 1922; s. 733, Scheda Conventus Lesnioviensis, 25 VIII 1923; s. 744; Scheda Conventus Lesnioviensis, 12 VI 1926; AALw., AV-37, sprawozdanie z wizytacji dziekańskiej z r. 1925. 34 AALw., AV-37, sprawozdanie z wizytacji dziekańskiej, 26 V 1936, prawdopodobnie przed przystąpieniem do tych prac wykonano wykorzystaną w niniejszym artykule dokumentację fotograficzną. 35 APB, XXI-7, Kronika klasztoru OO. Bernardynów w Leśniowie, 1924–1938, s. 71, 73; APB, XXI-8, notatki kronikarskie do kroniki klasztoru OO. Bernardynów w Leszniowie, 1936–1942, s. 1, 3, 4; APB, XXI-6, Włodyka, Kronika..., s. 65–69; APB, RGP-f-9, s. 780, Scheda Conventus Lesnioviensis, 18 X 1937; s. 784, Scheda Conventus Lesnioviensis, 3 X 1938. 36 APB, XXI-8, s. 5; APB, XXI-6, Włodyka, Kronika..., s. 75. 37 APB, XXI-6, Włodyka, Kronika..., s. 107–113; APB, XXI-8, s. 6. 25

Profile for Andrzej Betlej

Sztuka kresów wschodnich  

tom VI (najrzadszy) z serii

Sztuka kresów wschodnich  

tom VI (najrzadszy) z serii

Advertisement