Page 237

„Magna pompa et splendido apparatu”. Ceremonia pogrzebowa Adama Mikołaja Sieniawskiego...

237

tarczę herbową na znak, że odszedł ostatni z rodu po mieczu87. Ceremonię zakończył generał Gumowski składając zmarłemu in spolium szpadę88. Nastąpiły kondolencje składane przez dygnitarzy w imieniu senatu, trybunału i wojska89. W imieniu wdowy wystąpił wojewoda ruski Jan Jabłonowski, który podziękował przybyłym gościom i zaprosił na „chleb żałobny” do zamku, czyli stypę90. Ksiądz prowincjał jezuitów oddał głos swojemu oratorowi, który wygłosił panegiryk ku czci zmarłego91. Weszli husarze, którzy wzięli trumnę i przy salwach z broni ręcznej, którym odpowiadały zamkowe armaty, wynieśli ciało z kościoła. Trumnę złożono na wozie obitym karmazynowym aksamitem ze złotym galonem, zaprzężonym w szóstkę koni okrytych takiegoż koloru czaprakami. Tej samej barwy były stroje stangreta i forysia, a także kapy 24 dworzan asystujących bezpośrednio przy trumnie92. Podobnie jak we Lwowie, uformował się długi kondukt żałobny i ciało poprowadzono, przy dźwiękach kapeli, do kaplicy zamkowej – rodowego mauzoleum93. Na ulicach rozdawano anonimowy druk ulotny pt. Żale Marsa Polskiego...94. Gdy kondukt zbliżał się do wałów zamkowych oddano salwę armatnią, kolejną przy bramie. Wojsko ustawiło się w czworobok i trumnę przeniesiono do kaplicy, oddano ostatnią salwę. Mowę pożegnalna wygłosił wojewoda ruski Jan Stanisław Jabłonowski, u wejścia do kaplicy. Przy śpiewie Salve Regina i po odegraniu przez kapelę requiem spuszczono ciało do krypty grobowej obitej czarnym kirem95. Po zakończonych ceremoniach gości podejmował w zamku pełniący obowiązki gospodarza Stanisław Denhoff. Zaproszeni goście zasiedli przy trzech stołach wedle stanu: przy pierwszym arcybiskup, biskupi, senatorowie i wyżsi dygnitarze, przy drugim prałaci i kanonicy, przy trzecim zaś inni goście. W drugiej izbie jadalnej zamku Dunin-Karwicki, op. cit., s. 170. Pułaski, Relacja pogrzebu…, k. Gg2v.; Dunin-Karwicki, op. cit., s. 170. 89 Część z mów pogrzebowych zachowana w BZNiO, rkps 297, Kondolencya od KJMci y senatu na pogrzebie śp. JO. JMP Adama Sieniawskiego […] przez JMX Szaniawskiego, biskupa chełmskiego miana w Brzeżanach di 29 iulii 1726, s. 227–230, ibidem, Mowa na pogrzebie tegoż od koła rycerskiego autoramentu cudzoziemskiego miana przez JMP Ożarowskiego, generała majora wojsk Rzplitey, s. 230–233 (Katalog rękopisów Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, wyd. W. Kętrzyński, t. 2, Lwów 1886, s. 254). 90 BCzart., rkps 483, s. 401 Diariusz pogrzebu…; Dunin-Karwicki, op. cit., s. 170. Zob. też BZNiO, rkps 297, Mowa na pogrzebie Adama Mikołaja Sieniawskiego przez JW. JMP Jana Jabłonowskiego, wojewodę ziem ruskich, s. 233–240 (Katalog…, s. 254). 91 BCzart., rkps 483, s. 401, Diariusz pogrzebu… 92 Pułaski, Relacja pogrzebu…, k. Gg2v.; BCzart., rkps 483, s. 402, Diariusz pogrzebu…; BCzart., rkps 2903, s. 315, Konotacja prawdziwa…; Dunin-Karwicki, op. cit, s. 170 podaje, ze dworzan było 48. 93 Pułaski, Relacja pogrzebu…, k. Gg2v-Hh; BCzart., rkps 483, s. 402, Diariusz pogrzebu…; BCzart., rkps 2903, s. 315, Konotacja prawdziwa…; Dunin-Karwicki, op. cit, s. 170–171; Maciszewski, Brzeżany…, s. 77. 94 Nowak, Szkło na pogrzeb… Opublikowany przez F. Pułaskiego, Żale Marsa polskiego, [w:] idem, Krótka annotacya…, k. Hh1-Hh2v oraz we fragmentach przez Skulskiego, op. cit., s. 49. Zachowany również w odpisie rękopiśmiennym w Bibliotece Czartoryskich, BCzart., rkps 602, s. 137, Żale Marsa Polskiego post Fata JW. Adama Mikołaja z Granowa na Myszy i Szkłowie Sieniawskiego K.K.H.W.K, zeszłego d. 10 feb.r 1726. 95 Pułaski, Relacja pogrzebu…, k. Gg2c-Hh; BCzart., rkps 483, s. 403, Diariusz pogrzebu…; DuninKarwicki, op. cit, s. 171. 87

88

Profile for Andrzej Betlej

Sztuka kresów wschodnich  

tom VI (najrzadszy) z serii

Sztuka kresów wschodnich  

tom VI (najrzadszy) z serii

Advertisement