Page 233

„Magna pompa et splendido apparatu”. Ceremonia pogrzebowa Adama Mikołaja Sieniawskiego...

233

tylko sztukaterska robota, bo trophea […] statuy Marsa a Herkulesa dla szczupłej liczby sztukatorów ledwie ciągną się”53. Figury te, podobnie jak pozostałe prace przy katafalku, wykonał z całą pewnością pozostający na usługach Elżbiety Sieniawskiej Francesco Fumo. W jednym z listów Fumo wspominał: „dzień i nocą w Brzeżanach nad katafalkiem robiłem”54. Po pogrzebie hetmana, 1 VIII, w rachunkach odnotowano wypłatę 100 zł dla dwóch sztukatorów „co pomagali Panu Fumowi do apparencyi katafalku”55. We wspominanym liście Niesiołowskiego pada jeszcze jedna istotna informacja: „malarze za przybyciem Carola spieszniej continuują robotę”56. Wymieniony w liście Karol, to najprawdopodobniej, pozostający na usługach Sieniawskiej, Carlo de Prevo, na stałe zatrudniony przy fabryce pałacu w Łubnicach57. Odnośnie innych wykonawców pracujących nad artystyczną oprawą hetmańskiego pogrzebu nie posiadamy pewnych informacji. 15 VII zapłacono za wyjazd do Brzeżan anonimowemu malarzowi i tokarzowi58. Zapewne do prac przy pogrzebie wyprawiano 25 VII z Podola snycerza Boila, pracującego dla Sieniawskich na terenie tamtejszego klucza dóbr59. Prawdopodobnie wykorzystano również zatrudnionych na stałe w Brzeżanach artystów, malarza Theodora i sztukatora Turskiego60. Z Warszawy do obijania kościoła sprowadzono tapisiera Dominika Neterdę61. Niewykluczone, że oprócz Francesca Fuma, Carla de Prevo i będącego na kontrakcie Dominika Neterdy, Sieniawska sprowadziła do Brzeżan innych wykonawców spośród rzeszy artystów będących na jej usługach. Nie posiadamy niestety żadnego przekazu ikonograficznego, który dokumentowałby wygląd castrum doloris wystawione w brzeżańskiej farze. Informacje na temat wystroju kościoła zamkowego oraz komnat tamtejszego zamku nie są obszerne. Wiadomo, że wnętrze kościoła zamkowego obito czarnym, żałobnym płótnem, a trzy ołtarze zostały stosownie oświetlone. Katafalk (raczej skromny – ponieważ główne uroczystości miały odbyć się w kościele farnym) został oświetlony przez kilkanaście zestawów srebrnych lichtarzy, m.in. parą „wielkich” stojących „na dwóch łapach”. Na trumnie z dwoma portretami zmarłego, „z głową pańską”, ustawiony był krucyfiks; w pobliży trumny znajdowało się dziesięć większych i mniejszych srebrnych i pozłocistych tablic, zapewne z przedstawieniami o charakterze emblematycznym. Ze srebra zostały też wykonane trzy lampy. Największa z nich została zawieszona przed głównym 55 56 57 53

54

58

61 59

60

BCzart., rkps 5901, l. 27248, Niesiołowski do Sieniawskiej, 23 VII 1726. BCzart., rkps 5811, l. 11238, Fumo do Sieniawskiej, 1729; Karpowicz, op. cit., s. 152. BCzart., rkps 6005, t. 1, rachunek pieniędzy, 30 VII 1726. BCzart., rkps 5901, l. 27248, Niesiołowski do Sieniawskiej, 23 VII 1726. Prace Carla de Prevo dla Sieniawskiej omawia P. Bohdziewicz, Korespondencja artystyczna Elżbiety Sieniawskiej z lat 1700–1729 w zbiorach Czartoryskich w Krakowie, Lublin 1964. W zachowanej korespondencji malarza brak wzmianek na temat prac w Brzeżanach; BCzart., rkps 5924, l. 32390–32415 (1720–1731). BCzart., rkps 2903, s. 307, 331, Konotacja ekspensy na różne necessaria do Brzeżan posłane na akt pogrzebowy, 15 VII 1726. Być może owym anonimowym malarzem był właśnie Carlo de Prevo. BCzart., Ew 35, Latus ekspensy ad Anno 1725, k. 22. BCzart., rkps 2626, s. 29, Rachunek wypłacanych pieniędzy na pierwszy kwartał 1704 roku. BCzart., rkps 2903, s. 301, Terminata wiele by wyszło na kościół brzeżański kiru albo aksamitu według pomiarkowania Dominika tapisiera w Jarosławiu, 11 V 1726; BCzart., rkps 6005, t. 1, Wypłata kwartału marzec-lipiec 1726 (316 zł). W tym dokumencie odnotowano ponadto wypłatę za zrobienie kap (61 zł) oraz porachowanie z furmanem, który go przywiózł z Warszawy do Lwowa (40 zł).

Profile for Andrzej Betlej

Sztuka kresów wschodnich  

tom VI (najrzadszy) z serii

Sztuka kresów wschodnich  

tom VI (najrzadszy) z serii

Advertisement