Page 232

232

Rafał Nestorow

zamkowego, ale również do pokojów zamkowych, w których oprócz pomieszczenia licznych gości miała się odbyć uroczysta stypa45. Na ucztę pogrzebową, w należących do Sieniawskich w starostwie lubaczowskim hutach: Kryształowej i Płazowskiej, wykonano od marca do końca lipca 2562 sztuki wyrobów szklanych46. Wypożyczano paramenty liturgiczne od zakonów: karmelitów, franciszkanów, dominikanów, trynitarzy i jezuitów. Do transportu sreber kościelnych wykonywano specjalne pudła i pudełka podróżne. Płacono za transport księży i zakonników (od 10 do 40 od jednego zakonu, w sumie ok. 250)47. W Brzeżanach trwały intensywne przygotowania do artystycznej oprawy pogrzebu, którą kierował architekt wojskowy Jacob de Logau48. Jego uczestnictwo w pracach wydaje się nie być przypadkowe, ponieważ trafił on na brzeżański dwór hetmana Sieniawskiego za pośrednictwem Stanisława Denhoffa, który z ramienia Sieniawskiej nadzorował przygotowania do pogrzebu. Główne uroczystości pogrzebowe miały się odbyć w kościele farnym, gdzie wystawiono hetmanowi okazałe castrum doloris. Prace nad odpowiednim przygotowaniem wnętrza kościelnego rozpoczęły się najprawdopodobniej już w czerwcu. 5 lipca Logau wspominał o dekoracji ołtarza głównego, który miał być pokryty czarnym aksamitem z białym krzyżem, nad którym miał się rozpościerać również aksamitny baldachim obszyty frędzlami i złotym galonem49. 14 lipca większa część kościoła była już obita kirem. Materiał obiciowy kończył się i Logau prosił o przysłanie kolejnej partii. Wspominał również o sztukatorze, którego osobiście rekomendował Stanisław Mateusz Rzewuski, hetman polny koronny, „jako że jest in arte perfectus”. Atmosfera musiała być nerwowa, skoro rozżalony architekt skarżył się na brzeżańskiego cejkwarta, który wraz z puszkarzami chciał bić „snycerza ze Lwowa znanego” i jego towarzyszy „przez co porzuciwszy robotę odjechać chcieli, ledwiem ich z wielką obligacją utrz[ymał]”50. Dwa dni później pisał, że w kościele wykonano blejtramy zasłaniające ściany, na których zawieszono portrety antenatów i krewnych Adama Mikołaja. Trwały gorączkowe prace przy katafalku i koło innych „apparatów”. Sprowadzono również 800 lichtarzy. W szybkim tempie znikały dziesiątki łokci kiru, o którego przysłanie po raz kolejny prosił Logau51. Artystom nadsyłano niezbędne materiały (farby, druty dla sztukatorów, „ćwieczki” dla tapisiera, srebro) i narzędzia (pilniki dla sztukatorów)52. Tydzień przed pogrzebem Niesiołowski informował hetmanową: „Manufaktury do ornamentu pogrzebowego idą spiesznie sama BCzart., rkps 6005, t. 1, Rachunek pieniędzy wziętych od pułkownika Kamińskiego, luty-marzec 1726 (2 III 1726). 46 Nowak, Szkło na pogrzeb… 47 BCzart., rkps 2903, s. 295, Projekt do decyzji Pańskiej wiele trzeba na księży jak od fary jako i zakonników lwowskich, co mają być wyprawieni do Brzeżan tudzież i na inne ekspensa w Starymsiele d. 22 July 1726. (ok. 10 tys. zł); BCzart., rkps 2903, s. 307, 331, Konotacja ekspensy na różne necessaria do Brzeżan posłane na akt pogrzebowy, 15 VII 1726. Odnotowano wysłanie skrzyń po srebra kościelne do Żółkwi i Brodów. 48 Nestorow, Architekt i inżynier… 49 BCzart., rkps 5872, l. 21822, Logau do Elżbiety Sieniawskiej, 5 VII 1726; BCzart., rkps 2903, s, 229, Na wielki ołtarz farny wiele aksamitu, VII 1726. Według wyliczenia: 240 łokci aksamitu, 12 łokci białej lamy na krzyż, 120 łokci na katafalk. 50 BCzart., rkps 5872, l. 21825. 51 BCzart., rkps 5872, l. 21826, Logau do Elżbiety Sieniawskiej, 14 VII 1726. 52 BCzart., rkps 2903, s. 307, 331, Konotacja ekspensy na różne necessaria do Brzeżan posłane na akt pogrzebowy, 15 VII 1726. 45

Profile for Andrzej Betlej

Sztuka kresów wschodnich  

tom VI (najrzadszy) z serii

Sztuka kresów wschodnich  

tom VI (najrzadszy) z serii

Advertisement