Page 187

Michał Wardzyński Instytut Historii Sztuki UW

Sztuka kresów wschodnich, t. 6 Kraków 2006

ANALIZA MATERIAŁOWA ZABYTKÓW MAŁEJ ARCHITEKTURY I RZEŹBY KAMIENNEJ Z XVI I POCZĄTKU XVII WIEKU W WILNIE I NIEŚWIEŻU W polskiej literaturze z dziedziny historii sztuki problematyka analizy materiałowej dzieł małej architektury kamiennej w epoce nowożytnej doczekała się zaledwie kilku prac. Z najważniejszych należy wymienić opracowania Władysława Tatarkiewicza (1966), Hanny Sygietyńskiej (1978), Wiesława Procyka (1998) i Ryszarda Szmydkiego (1999, 2000)1. Odniosły się do niej także monografistki rzeźby renesansowej w Polsce, m.in. Helena Kozakiewiczowa (1984) i Anne Markham-Schulz (1998)2. Należy zaznaczyć, iż dotychczasowe badania koncentrowały się niemal wyłącznie na najbardziej znanych zabytkach Małopolski z Krakowem oraz Warszawy, pomijając dzieła z terenu Wielkiego Księstwa Litewskiego. W ostatnich latach badania takie podjęli dopiero Ryszard Szmydki, Piotr Jamski i piszący te słowa, niemniej dotyczyły one głównie dzieł z 1. poł. w. XVII3. Prezentowany tekst nie jest jednocześnie próbą syntezy małej architektury kamiennej w Wielkim Księstwie Litewskim w badanym okresie. Wydaje się, iż byłaby ona przedwczesna wobec obecnego, wciąż dalekiego od wyczerpania stanu badań. Z literatury przedmiotu zob. m.in.: W. Tatarkiewicz, Czarny marmur w Krakowie, [w:] idem, O sztuce polskiej XVII i XVIII wieku. Architektura, rzeźba, Warszawa 1966, s. 347–399; H. Sygietyńska, Kamień w architekturze i rzeźbie Warszawy, Warszawa 1978; W. Procyk, Marmury królewskie, zjawisko wietrzenia i problemy konserwacji, cz. 1, Warszawa 1998, s. 11–27; R. Szmydki, Niderlandzcy kamieniarze angażowani przez Zygmunta III (w pierwszej połowie XVII wieku), ,,Kronika Zamkowa”, 38, 1999, s. 45–65; idem, Południowoniderlandzkie marmury w Zamku Królewskim w Warszawie za Zygmunta III,, ibidem, 40, 2000, s. 5–15. 2 H. Kozakiewiczowa, Rzeźba XVI wieku w Polsce, Warszawa 1984; A. Markham-Schulz, Giammaria Mosca called Il Padovano: a Renaissance Sculptor in Italy and Poland, The Pensylvania State University 1998, s. 175–176. 3 R. Szmydki, Marbres mosans dans les demeures royales en Pologne sous Sigismond III Vasa, [w:] Pouvoir(s) de marbres, ,,Dossier de la Commission Royale des Monuments, Sites et Fouilles”, t. 11, Liège 2004, s. 77–84; P. Jamski, Nowe wiadomości do budowy kaplicy Św. Kazimierza przy katedrze w Wilnie (w druku). Omówienie referatu zob. M. Wardzyński, Lietuvos sakralinė dailė: atodangos ir naujueji kontekstai. Międzynarodowa konferencja naukowa, Wilno 15–17 października 2003 r., ,,Barok”, 10, 2003, s. 263. W tym miejscu chciałbym serdecznie podziękować Panu prof. dr. hab. Juliuszowi A. Chrościckiemu (IHS UW) oraz drowi Ryszardowi Szmydkiemu (Leuven) za pomoc i wskazówki bibliograficzne. Piotrowi Jamskiemu (IS PAN) dziękuję za podzielenie się oczekującymi na publikację cennymi archiwaliami dotyczącymi budowy kaplicy Św. Kazimierza w Wilnie. Zob. też: M. Wardzyński, O pierwotnym kształcie struktury architektonicznej ołtarza głównego w kościele parafialnym w Różanie, ,,PW”, 7, 2001, s. 913; idem, Nagrobek Lwa Sapiehy i jego żon w kościele Bernardynek w Wilnie, [w:] SKW, t. 5, red. A. Betlej i P. Krasny, Kraków 2003, s. 139–140; idem, Nagrobek Pawła Sapiehy i jego żon w kościele oo. Franciszkanów w Holszanach, [w:] Litwa i Polska. Dziedzictwo sztuki sakralnej, red. W. Boberski i M. Omilanowska, Warszawa 2004, s. 109–115; idem, Ołtarz główny w kościele Michała Archanioła PP. Bernardynek w Wilnie, ,,Ikonotheka”, 17, 2004, s. 123–124, 134; idem, Kaplica biskupa wileńskiego Eustachego Wołłowicza przy katedrze w Wilnie (w druku). Omówienie ostatniego tekstu zob. Wardzyński, Lietuvos sakralinė dailė..., s. 263. 1

Profile for Andrzej Betlej

Sztuka kresów wschodnich  

tom VI (najrzadszy) z serii

Sztuka kresów wschodnich  

tom VI (najrzadszy) z serii

Advertisement