Issuu on Google+

ANIMALIAK Animali guztiak ornodunak dira, hau da, bizkarrezurra dutela. Zelunaniztunak dira eta zelula eukariotoak dituzte. Nutrizio heterotrofoa dute: haragijaleak, belarjaleak edo orojaleak izan daitezke. Sentikortasun handia dute eta informazioa zentzumen-organoen bidez jasotzen dute. Gehienak, lekuakdatzeko gai dira.


Birikak(; Birikak arnasteko balio dute. Zenbait animali mota dituzte. Adib: ugaztunek, hegaztiek , narrastiek eta anfibio gehienek (zapaburuek, zakatzen bidez). Arrainak berriz, ez dituzte birikarik, ere zakatzen bidez arnaste dutelako.


Dortoka Dortokak lehortarrak dira, naiz eta batzuk denbora asko pasa uretan. Ez daude ezkatez estaliak beste narrastiak bezala haiek oskola batez estalita daude. Poikilotermoak, hau da, ezin dutela haien gorputzeko tenperatura erregulatu eta biriken bidez arnasten dute. Obiparoak (barne-ernalketa) eta haragijaleak.


EUKARIOTOAK Bi mota: Prokariotoak eta Eukariotoak. -Eukariotoak: nukleoa duten zelulak dira. Adibidez: animali zelula eta landare zelula. -Prokariotoak: nukleorik ez duten zelulei deritzo. Adibidez:bakterioak zelula prokariotoak dituzte.


Fusiformeak Arrainak fusiformeak diren animali bakarrak dira. Fusiformea izatea, gorputza zabalagoa izatea erdialdian muturrean baino esan nahi du.


GIZAKIAK Gizakiak ugaztunak dira. Hauek dira zenbait ezaugarri nagusi: - Ez dute buztanik - Zutikako jarrera, hau da, hankabikoak - Ile gutxi gorputzean - Izerdi guruin ugari - Garuna oso garatua - Zenbait hizkuntza erabili


Haragijaleak Animalia gehienak haragijaleak dira, hau da, haragia jaten dutela. Elikadura mota gehiago daude. Adib:belarjaleak (landareak jaten dituztenak) eta orojaleak(denetarik jaten dituztenak).


Izerdi-guruina Izerdi-guruina izerdia sortzen duen guruina da eta hainbat animalia dute. Adib: ugaztunak‌ Izerdi-guruina ez da duten guruin bakarra ere, ugatzguruina dute (esnea sortzeko).


Jirafa Jirafa, ugaztunen taldeko animalirik altuena da. Bere altuera, 4,3 eta 5,2 metro artekoa da batez beste (gehien bat bere lepoaren gatik). Kolore horikoa da eta orbain marroiak ditu.


Kanpo-ernalketa Kanpo-ernalketa zelula har eta emeak gorputzen kanpoan elkartzen direnean da. Kanpo-ernalketa duten animaliei Obiparo deritze.adib: hegaztiak. Izan ere, barne-ernalketa ere badago eta hoiei obobibiparoak deritze,hau da,arrautza emakumearen barruan garatzean. Adb: narrastiak.


lumak Hegaztiek soilik gorputza estaltzeko erabiltzen dute. Mota eta kolore desberdinak daude. Atalak: - Luma bizarrak - Errakia - Luma orratzak


Metamorfosia Arrautzetatik ateratzen direnetik, heldu egin arte egiten dituzten alaketak dira. Anfibioak, metamorfosia duten animali mota bakarrak dira. Adb: igelak.


NARRASTIAK Ornodun lehortarrak dira. Ezaugarriak: -Ezkatez estalita -Poikilotermoak dira -Biriken bidez arnastu -Haragijaleak gehienak -Obiparoak edo obobibiparoak -lau gorputz-adar, hankak guztiak.


obobibiparoak Arrautza emearen barruan garatzeari, deritzo. Adb: arrainak. Ere, obiparoak izan daitezke animaliak, hau da, aita-amek ez dituztela txitatzen. Adb: anfibioak.


POIKILOTERMOAK Def: ezin dute, haien gorputzeko tenperatura erregulatu eta horren ondorioz, iguroko tenperatura izaten dute. Adb: narrastiak. Ere, homeotermoak izan daitezke, hau da, haien gorputzeko tenperaturari konstante eusteko gai direla. Adb: ugaztunak.


ARRANOA Arranoa hegazti bat da. ezaugarriak: Gorputz aerodinamikoa dauka lumaz estalita hezur hutsak dauzka adarkizko mokoa - Lau gorputz-adar


sentikortasuna Animalia-erreinuko animaliak, sentikortasun handia dute, hau da, erraz autematen dutela zer gertatzen den inguruan. Zentzumen organoen bidez jasotzen dute informazio hori.


tigrea Ugaztun bat da. Ezaugarri nagusiak: - Lau gorputz-adar - gorputza ilez estalita - ezpainak eta hortzak ahoan - hainbat guruin dauzkate - homeotermoak dira - biriken bidez arnastu - bibiparoak dira


URTARRAK Urtarrak, uretan bizi diren animailiak dira. Adb: arrainak. Ur gezetan, gazietan edo itsasoan bizi daitezke.


ZAKATZAK Zakatza edo brankia uretan bizi diren organismo askoren arnas organoa da. Uretan oso oxigeno oso dago eta, horren ondorioz, bertan bizi diren animaliek zakatz edo brankia izeneko egiturak garatu behar izan dituzte.


Animalien alfabetoa DBH 1.A

Uxue Nahia eta

Amaia


uxue nahia amaia_1A