Page 99

O

HISTORIA MAGISTRA VITAE

HISTORIA BOTANIKI I INNYCH DZIEDZIN BIOLOGII ORAZ RELACJE PRZYRODA – NAUKA – KULTURA

gromna rola nauki w dzisiejszym biologii, w tym botaniki, jest wciąż rzadka przyniosły mu prace na temat początków świecie sprawia, że jest ona przed- w skali światowej. nauk przyrodniczych w naszym kraju, miotem wielodyscyplinarnych badań, mięUniwersytet Jagielloński, na którym których doszukiwać się można w okresie dzy innymi historycznych. Historia nauki, studia nad przeszłością nauk ścisłych, przy- średniowiecza i renesansu. Unikatowy należąca do grupy nauk teoretycznych, jest rodniczych i lekarskich rozpoczęto w XIX charakter ma dwutomowe dzieło Średniojedną z gałęzi naukoznawstwa. Termin ten wieku, posiada specjalistyczne placówki wieczna historia naturalna (1900) – oprazaproponowali w 1935 roku polscy socjo- w wybranych dziedzinach: Katedrę Historii cowanie najstarszych polskich rękopisów logowie i filozofowie Stanisław i Maria Medycyny na Wydziale Lekarskim oraz i niektórych starodruków, zawierające Ossowscy, a jego anwykaz znanych wówgielski odpowiednik czas gatunków roślin, science of science zwierząt i minerałów. zastosował po raz Syntezą studiów nad hipierwszy w 1939 storią nazewnictwa roślin roku angielski biofijest niezastąpiony do dziś zyk i historyk nauki ponad 800-stronicowy John Bernal. Na czoSłownik polskich imion łowych uniwersyterodzajów (1900). Przetach świata istnieją jawem zainteresowawydziały, instytuty nia etnobotaniką stało i zakłady historii nasię wydanie monografii uki1, gdzie prowadzi Zielnik czarodziejski, to jest się specjalistyczne zbiór przesądów o roślinach badania, a także wy(1895, odbitka datowana kłady i seminaria. 1893), w której zestawione Studia nad przeszłosą wiadomości o przesąścią nauk przyrodnidach związanych z rośliczych i ścisłych oraz nami, zawartych w starej medycznych muliteraturze. Ogromną ilość szą być uprawiane materiałów dotyczących Obrazy irysa i mandragory w pierwszej „malowanej florze Europy” gatunków dziko przez specjalistów użytkowania roślin w czarosnących i uprawianych (XVI/XVII w.) – opracowane w ramach międzynarodowego poszczególnych dziesach mu współczesnych projektu „Libri picturati” (zob. s. 101). Ze zbiorów Biblioteki Jagiellońskiej dzin, posiadających zebrał Rostafiński drogą jednocześnie znajomość warsztatu histo- Zakład Historii Matematyki na Wydziale ankiety, której wyniki przetrwały do dziś2. rycznego i wiedzę z zakresu teorii nauki. Matematyki i Informatyki. W Instytucie Ten wszechstronny uczony zajmował się Są to badania niełatwe i wciąż niedocenia- Botaniki prowadzone są interdyscyplinarne ponadto historią uprawy roślin, edycją ne, zwłaszcza w Polsce. Zawód historyka badania dotyczące historii botaniki i innych dawnych prac przyrodniczych, biografistyką, sztuki czy historyka nauk humanistycz- dziedzin biologii, w powiązaniu z zagad- dziejami instytucji naukowych, opublikował nych jest powszechnie uznany, sytuacja nieniami etnobotaniki oraz problematyką też krótki szkic syntetyczny poświęcony historyka nauk ścisłych i przyrodniczych szerokich międzydyscyplinarnych relacji nauce o roślinach w Polsce. Jako jeden jest o wiele trudniejsza, ponieważ musi przyroda – nauka – kultura. Są one kon- z pierwszych w świecie prowadził wykłaon „balansować między światami”: nauk tynuacją dawnych, znakomitych tradycji dy z zakresu historii nauk biologicznych empirycznych – jakże wysoko dzisiaj w tej mierze, bardzo żywych w krakowskiej i botaniki (1919/1920–1921/1922) na UJ. wyspecjalizowanych, i humanistycznych, szkole geobotanicznej. Był ponadto organizatorem i długoletnim co często sprawia, że nie znajduje on Profesor Katedry Botaniki i dyrektor przewodniczącym Komisji Historii Nauk zrozumienia ani wśród przyrodników, ani Ogrodu Botanicznego Józef Rostafiński Matematyczno-Przyrodniczych AU i PAU u humanistów. Obecnie najbardziej rozwi- (1850–1928) był pierwszym profesjonalnym (1910–1927). nięte są badania nad historią nauk ścisłych historykiem botaniki w Polsce i jednym z pioW XX wieku refleksję nad przeszłoi medycznych – refleksja nad dziejami nierów w skali światowej. Szczególną sławę ścią swojej dziedziny podjął długoletni

alma mater nr 158

99

Alma Mater UJ 158  

Alma Mater UJ 158