Page 1

TMENT • DEVELOPMENT � VALUE � ΓΝΩΣΗ • ΕΠΕΝ∆ΥΣΗ • ΑΝΑ

ΓΝΩΣΗ • ΕΠΕΝ∆ΥΣΗ • ΑΝΑΠΤΥΞΗ • ΑΞΙΑ • KNOWLEDGE • INVES

ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ

& CORPORATE VALUES

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗ • 26 Ο ΕΤΟΣ • ΙΟΥΛΙΟΣ 2010

Το πνεύµα του Καπιταλισµού και η πυξίδα της Ανάπτυξης Στην παγκόσµια οικονοµία σήµερα, ένα πρόβληµα λύνεται και δύο ελλοχεύουν. Η αποτελεσµατικότητα των πρακτικών αναζητείται ακόµη.

Το οικονοµικό µοντέλο Ελλάδα Οι αξίες και οι νοοτροπίες µίας χώρας που αρκούνταν πάντα στη θεωρία και ανέβαλε την πράξη.

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟ

2010

Οι Έλληνες επιχειρηµατίες αναµετρώνται µε την ύφεση, ανασυντάσσουν τις δυνάµεις τους και δένονται στο άρµα της καινοτοµίας και της εξωστρέφειας. Τράπεζες • Ασφάλειες • Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας • Καύσιµα • Ακίνητη Περιουσία • Τρόφιµα - Ποτά • Καπνός • Κλωστοϋφαντουργία • Ένδυση • Δέρµα - Υπόδηση • Ξύλο • Χαρτί • Εκτυπώσεις - Εκδόσεις • Παράγωγα Πετρελαίου • Χηµικά - Φάρµακα • Ελαστικό - Πλαστικά • Μη Μεταλλικά Ορυκτά • Βασικά Μέταλλα • Μεταλλικά Προϊόντα • Μηχανήµατα - Είδη Εξοπλισµού • Ηλεκτρονικοί Υπολογιστές • Ηλεκτρολογικός Εξοπλισµός • Ιατρικά Όργανα - Όργανα Ακριβείας • Αυτοκίνητα • Εξοπλισµός • Μεταφορών • Έπιπλα • Ανακύκλωση

ΧΟΡΗΓΟΙ ΕΚΔΟΣHΣ


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Η Πυξίδα της Ανάπτυξης.................................................................10 Στην παγκόσµια οικονοµία σήµερα, ένα πρόβληµα λύνεται και δύο ελλοχεύουν. Οι πολιτικές και οι στρατηγικές επανεξετάζονται. Η αποτελεσµατικότητα των πρακτικών που υιοθετούνται σε µόνιµη ζήτηση. Από τον Κώστα Καλλωνιάτη

Το οικονοµικό Μοντέλο Ελλάδα........................................16 Η εποχή που τα συστηµικά προβλήµατα της οικονοµίας µπορούσαν να λυθούν στο µέλλον, έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Από τον Αντώνη Λιβιεράτο

Bottom-up αξιολόγηση του κινδύνου αφερεγγυότητας ενός κράτους ...................................................18 Τι συµβαίνει όταν χάνεται ο έλεγχος της οικονοµικής κατάστασης ενός κράτους και υποστηρικτικά συστήµατα αξιολόγησης. Από τον Από τον Edward I. Altman

Ανηφορικός Δρόµος ...................................................................................20 Μέση µείωση πωλήσεων κατά 7% χαρακτήρισε τη δραστηριότητα των ελληνικών επιχειρήσεων το 2009. Ταυτόχρονα, παρουσίασαν σηµαντική υποχώρηση της κερδοφορία τους κατά 13%. Βασικά χαρακτηριστικά της αγοράς η αύξηση των αναγκών σε κεφάλαια κίνησης και η µείωση της τραπεζικής χρηµατοδότησης. Από τον Χρήστο Γιαννακόπουλο

Οι 100 µεγαλύτερες εµπορικές επιχειρήσεις .............................. 26 Οι 100 µεγαλύτερες βιοµηχανικές επιχειρήσεις .................... 28 ΤΡΑΠΕΖΕΣ

Συν «συγχωνεύσεις» και χείρα κίνει ......................................................... 32 ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ

Το Crash Test της Solvency II ........................................................................ 36 EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

4

Επιλογή Ισολογισµών MARFIN POPULAR BANK ...............................14-15 S & B ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ Α.Ε. 80-81 ΒΙΟΧΑΛΚΟ ΑΕ. ..............................................................................50 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ ................................................................ 6-7 ΕΛΒΑΛ ΑΕ ...........................................................................................52 ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΛΩΔΙΑ ..................................................58 ΕΤΕΜ ..........................................................................................................56

Η µεγάλη προετοιµασία .................................................................................... 40

ΙΝΤΕΑΛ ΣΤΑΝΤΑΡΝΤ ΑΒΕΕ ...............................46

ΑΛΚΟΟΛΟΥΧΑ ΠΟΤΑ

ΜΟΤΟΡ ΟΙΛ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. ..............................................23

Υποχωρεί η κατανάλωση ................................................................................. 44

ΟΤΕ .........................................................................................................38-39

ΧΟΝΔΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

ΠΛΑΙΣΙΟ COMPUTERS A.E.Β.Ε ...........................86

Κύκλος εξαγορών & χαµηλές αποτιµήσεις ............................................ 48

ΣΙΔΕΝΟΡ ...............................................................................................72

ΑΚΙΝΗΤΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ

Ισχυροί κραδασµοί & γερά αναχώµατα ................................................... 54

ΤΡΑΠΕΖΑ EFG EUROBANK ERGASIAS AE ........................................................................30-31

ΟΙΝΟΠΟΙΙΑ

ΧΑΛΚΟΡ ...............................................................................................70

Αντεπίθεση εξωστρέφειας στην ύφεση ..................................................... 60


Industry Mirror

ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VALUES

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚ∆ΟΣΗ

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗ, ΙΟΥΛΙΟΣ 2010 Εκδότης: Χρήστος Παπαϊωάννου Ιδιοκτησία: ALLMEDIA ΜΕΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΟΜΙΑΣ Α.Ε. Θεοφάνους 19, 115 23 Αθήνα τηλ.: 210 640 1850 Διεύθυνση Έκδοσης: Ευαγγελία Παπαϊωάνου Διεύθυνση Σύνταξης: Θώµη Μελίδου Τα δηµοσιευόµενα άρθρα, στατιστικές σειρές, πίνακες και διαγράµµατα αποτελούν ιδιοκτησία της έκδοσης. Απογορεύεται η καθ' οιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγή, αναδηµοσίευση ή αναφορά µέρους ή συνόλου των περιεχοµένων χωρίς την έγγραφη άδεια του εκδότη.

Τιµή έκδοσης: 15€

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

64

ΤΡΟΦΙΜΑ - ΠΟΤΑ

74

ΚΑΠΝΟΣ

82

ΚΛΩΣΤΟΫΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑ

88

ΕΝΔΥΣΗ

92

ΔΕΡΜΑ - ΥΠΟΔΗΣΗ

96

ΞΥΛΟ - ΦΕΛΛΟΣ

100

ΧΑΡΤΙ

104

ΕΚΤΥΠΩΣΕΙΣ - ΕΚΔΟΣΕΙΣ

108

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ

112

ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ - ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ

118

ΕΛΑΣΤΙΚΟ-ΠΛΑΣΤΙΚΑ

124

ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΑΠΟ ΜΗ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ

128

ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ

132

ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ

136

ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ - ΕΙΔΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ

140

ΜΗΧΑΝΕΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ

144

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΚΕΥΕΣ

148

ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

152

ΙΑΤΡΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ - ΟΡΓΑΝΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ & ΟΠΤΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ

156

ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΣΑ

160

ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΕΚΤΟΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

164

ΕΠΙΠΛΑ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ

168

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ

174

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

TMENT • DEVELOPMENT � VALUE � ΓΝΩΣΗ • ΕΠΕΝ∆ΥΣΗ • ΑΝΑ

ΓΝΩΣΗ • ΕΠΕΝ∆ΥΣΗ • ΑΝΑΠΤΥΞΗ • ΑΞΙΑ • KNOWLEDGE • INVES

Η επόµενη µέρα της βιοµηχανικής δραστηριότητας στη χώρα από την Επιλογή Ισολογισµών & Corporate Values σε αποκλειστική συνεργασία µε το ΙΟΒΕ.

5


������

1�875�851 74�752�545 14�337�698 99�618 1�877�834 164�895 � 42�680 2�486�943 2�099�152 174�218 805�960 189�481 2�460�484 � 113�394�183

21�643�338 1�329�164 71�194�471 1�859�699 1�224�973 2�581�323 137�336 245�301 74�924 3�276�136 � 103�566�665

������������������������������ �����������������������������������(�������������������) ������������������������������������������������������������ ������������������������������������������������������������������ ����������������������������������������������� ������������������ ������������������������������������� ������������������������������������ ���������������������,���������������������������������������������� ����������������������� ������������������������������������ ������������������������������������������ ������������������������������� �������������������������� �������������������������������������������������������������� ��������������������������������������������������������������������������������������������

�������� ������������������������������������������ ������������������������������ ������������������������ ����������������������������������� ���������������������������� ������������������������������������� ������������������������������������� ������������������������������������� ����������������� ������������������������ ������ � ������������������������������������� ����������������

857�376

842�408

944�063 5�971�607

1�735�487 8�453�450

������������&���������������������� ������������������������������

���������������������

2�490�771 2�682�050 (145�277)

3�392�708 3�335�881 (10�626)

14�840�030 1�567�815 67�656�948 1�813�678 1�922�873 2�266�256 104�443 230�747 12�428 2�632�114 8�856 93�056�188

1�590�320 69�897�602 9�589�647 141�062 3�178�867 148�073 � 55�683 2�473�994 1�982�768 258�819 707�721 113�903 2�241�827 116�893 101�323�242

4�145�395 2�490�064 2�190�604

31.12.2008

����������������� ���������������������������������������� �����:��������������

�������������

4�252�854 3�707�911 4�066�059

31.12.2009

���������� ������������������������������������������ ��������������������������������������������(�������������������) ������/������������������������������������������������������������

���������������������������������������(������������������������������)

������������������������������: ����������������������������������: ��������������������:

��

1�495�572 8�224�161

3�392�708 3�335�881 �

18�390�685 1�204�621 58�081�167 1�485�109 1�209�377 � � 134�284 60�497 2�430�563 � 82�996�303

1�670�914 58�129�698 7�476�660 932�195 1�483�552 � 8�064�609 27�631 124�854 381�642 82�094 � 189�481 1�697�746 � 91�220�464

2�073�721 5�881�701 3�003�966

31.12.2009 1�959�249 5�202�048 1�717�902

31.12.2008

��

1�406�242 6�433�786

2�490�771 2�682�050 (145�277)

13�801�415 1�426�951 56�291�053 � 3�874�881 � � 108�057 � 1�883�712 � 77�386�069

1�303�708 53�440�200 6�978�453 729�918 2�358�070 � 7�149�862 6�921 111�285 986�405 173�947 � 113�903 1�587�984 � 83�819�855

�������

�������86,�102�32������ 6062/06/�/86/01� ��������������� 18���������2010 ����������.����������(�.�.������12231) Deloitte.������������,����������&�������������������������� �����������������&����������������������� ���������������� 30���������2010 www.nbg.gr

���������������������������������.�. ��������������������������������µ������ �������������������� �������������������� �������������������� ������������������������������� ������������������������������� ������������������������������� ������������������������������� ������������������������������� ������������������������������� ������������������������������� ���������������������������������

���������������������������������������������(A+B)

���������������������������/(�����)�����������������(B)

��������������: ����������������������� ���������������������

�������������(A)

������

��������������������������������������

������������������������������������������������������������������ ������������������������������������������������������������������ ����������������/�(������)����������������������������������������� ���������������

630�267

(333�078)

40�777 922�568

(240�984) 963�345

(47�736)

(1�577�474) (725�032) (197�842) (24�071) (5�556) (1�295�172) 117 1�252�065

428�415 (73�575) 5�077�095

���������������������������������������������������������������������������� �������������������/�(�����) ������������������������ ������������������ ��������������������������������������������� ��������������������������������������������������������������������� ���������������������������������������������������������������������

936�091 (840�539) 95�552

741�733 (55�319) 686�414

6�551�829 (2�611�540) 3�940�289

31.12.2009

(47�674) 177�311

(493�801)

� 224�985

(132�973) 224�985

(45�669)

(995�114) (338�872) (105�581) � (5�556) (787�532) � 403�627

197�413 (71�629) 2�636�282

� � �

306�465 (27�027) 279�438

3�677�056 (1�445�996) 2�231�060

31.12.2009

(146�212)

(626�518)

� 480�306

(152�868) 480�306

(885�102) (338�656) (75�957) � (11�940) (408�558) � 633�174

24�725 1�795 2�353�387

� � �

307�689 (28�402) 279�287

4�065�836 (2�018�256) 2�047�580

31.12.2008

������� ����01.01����

(2�078�744)

38�931 1�546�012

(352�071) 1�584�943

(1�447�667) (771�742) (163�499) (27�406) (11�940) (537�631) (28�932) 1�937�014

427�289 24�059 4�925�831

713�441 (590�561) 122�880

841�252 (69�183) 772�069

6�941�418 (3�361�884) 3�579�534

31.12.2008

������ ����01.01����

������������������������������������� ������������������������������������� ��������������������������������������������

���������������� ���������������� ���������������������������

���������������������������� ���������������������������� �����������������������

���������������������������������������������(�������������������

*�����18���������2010,����.���������.������������������������������������.�.�������������������������������������.�������������.��������.

�����������.�������� �����������.����������� ���������.���������� ���������.������������� ��������.����������������* ��������������������������������������.���������� ����������.���������� ����������.������� �����������.������������������ �����������.����������������������������� �������K.������������� �������.������������ �����������N.���������

������������������������������

����: �.�.�.�.: ����������������: ��/�������������������������������������������������.�.�: �������������������������: ������������������:

��������������������

����������������������������.�. �� �������� �������� ��� ����������� ��� ���������� ��� ��� ����������� �����������, ��������� �� ��� ������ ��������� ��� ��� ���������� ��������� ��� �� ������������ ��� ������� �������� ��� ��� ������ ���. ���������� �������� ���� ���������, ���� ������ �� ����������� ������ ���������� ������� � ���� ��������� �� ��� �������, �� ��������� ���� ��������� ���������� ��� (www.nbg.gr), ���� ���������� �� ����������� ������������,�������������������������������������������������������.

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

������������������������������������1������������2009�����31������������2009� (�������������������������.�.�2190/1920,�������135����������������������������������������������������������������,��������������������,������ �.�.�.�.) (���������������������)

6


101�323�242

� 177�311 1�552�348 (42�192) 145�277 (42�369) 8�224�161

6�433�786

31.12.2009

� (146�212) 494�076 (223�363) (123�676) (102�960) 6�433�786

6�535�921

31.12.2008

������� ����01.01����

83�819�855

6�433�786

8�224�161 91�220�464

�� ��

1�406�242 6�433�786

�� ��

1�495�572 8�224�161

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

�����������.��������

�������������������������������������

(3�359�488) 50�964 281�031 15�167 296�198 2�622�978 2�919�176

3�589�555

31.12.2009

(5�686�924) (23�179) (3�276�743) (265�200) (3�541�943) 6�164�921 2�622�978

2�433�360

31.12.2008

(194�911) 147�693 382�272 4�401 386�673 3�674�864 4�061�537

429�490

31.12.2009

€0.8366

€0.8373

(5�978�955) 556�365 (1�762�924) (19�008) (1�781�932) 5�456�796 3�674�864

3�659�666

31.12.2008

������� ����01.01����

€0.3241

€0.3241

(146�212)

�������������������� ������������������������������������� ���������.�����������

O���������������������

�����������.�����������

���������.��������������

��������������������������� ������������

��

(146�212)

(626�518)

� 480�306

480�306

�)�������������������������������: O����������������������.�.��������������Bantas�A.S.��������������������������������������������������������������������������� 30 ������������2009,������������� �������������������������������������������������31������������2008��������������������������������������������������������������.�.������������������������15�������������2009. �)�����������������������������������������������������������������������������������������. �)���������������������������������������������������������������������������������������������������������������������.8)������������������������������������������������������������������������ ��������������,����������������������������������������������������������������������������€(193,8)�����.,��������������������������������€(28,1)�����.,������������������������������� ����������������€(111,2)�����.��������������,����������������������������������������(����������������������������������������������������������������������������)�������€(47,8)�����.�����€0,1����.����� 9) ����31������������2009,������������������337.350������������������������������€10.626����.,�����������������������������������������������������. 10)�������������������: �)�����22������������2009,�������������������������������������������������������������������������70.000.000�����������������������������������������������������€5,������������������������������ ��������������������������������������������������������������,������������������������������������������.�3723/2008����������������������������������������������������������.������24������������� 2009,���������2�1950��������������������������������������.�.,����������������������������������������������������������.������21�������2009,������������������������������������������������������ ��������������������������������������������������������������.�����������������������������������������������������������������(�������������)�����������������������������������������������,� ������������������Euribor 6��������������������������130��������������.�������25�������2009,����������������������������������������������������������������������������������������������,� �������������������������.�.�(�2�5300��������). �)�����2���������2009,�����������.�.�����������������������������������������������:�1)�����������������������������������������������€32,7�����.�(USD�42,2�����.)��������������������������������� �����������������������������������������������������������������������������������������31������������2008,�������������������������������������������������������������������������������������17� ����������2008,�2)����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������€42,2�����.�(USD 56,25�����.),����������������������� ������������������������������3)������������������������������������������������������������,����������������������������������������������������������������������������������������������������� ����������. �)������������2009�������������������18���������2009������������������������������������,������������������������������������������������������������€551.838����.����������������������������������� ���������������������������������������������������������������2�����������9����������������.�����������������������������������110.367.615���������������������������������������������������€5,00� �������������������€11,30�����������.�������������������������€1.247.154����.,������������€551.838����.����������������������������«�����������������»,���������������������������������������� �����������������������������������«����������������������������������������».��������������������������������������������������30���������2009. �)�����22���������2009,��������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������(����������������)���������������������������� ����������NBG�Funding�Limited.���������������������������������������������������������������������€1.050�����.��������,����������������������������������������������������������������������������� �������������,�������������������€450�����.��������.�����7���������2009,���������������������������������������������������������������,����������������������� ����������������������������������� €450�����.���������(�����43%��������������������������������������������)���������������������������������������������������������������������������.����������������������������������������������� ������������������������������������8���������2009�����������������������������������������������������������.������������������ 7�����������2009�(��������������������������������������������� ��������),������������������������������������������������������������������������������������������������������€19,1�����.������������A,�B�����D,�GBP�46,6�����.������������E�and�USD�0,8�����.����� �������C.�������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� ���������(Core�Tier�I)������€318,4�����.���������(���������������). (�)�����8�����������2009,���Finansbank�����������,����������������������������������������,������������������������������������USD�200�����.,��������������������2004�������������9%�������������� 5��������������������������������������11,79%�������������������������������. (��)�����1�������������2009,����������������������������������������������������������������������������������2008,���������� ������������������������€100�����.�����7�����������2009,����������� ���������������������������������������������������€1,5����.,�����������7�����,���������������������(�������)��������������������������������������������������������������������������3,875%.���� ����������������������������������������������������������������������������������������Moody’s�����Fitch����������������������������������������Aaa�������,�����������.��������������������������� ����������������������������������������������������������������������������������.����������������������������������������������������������������������������������������€10����.� (�)�����22�������2009,���NBG�Finance�Plc,������������������������������������������������������€1.500�����.,���������������2007.�����31������������2008,������������������������������������������������ €299�����.�����9�����������2009,���NBG�Finance�Plc,������������������������������������������������������USD�300�����.,�������������������2007.������31������������2008,����������������������������� ��������������������USD�259�����. (�)����������������������������������������������������������������29�������������2009,�������������������������������€614.953����.������������������������������������������������������������ ���������.�.�.�.�.����������������������������������������������������������������������������������������������������������� �������������������.� (�)�����16�����������2009,���Finansbank��������������������������������������������������������������������2004�B�����������USD�125�����.,����������������������������������������������������� �����������DPR’s�����Finansbank. (�)�����7������������2009,���Finansbank�����������������������������������USD�221�����.����������������������������������USD�700 ����.,�����������������������������������������Libor�������60��.�.���� ������������������USD�479�����.�������������������������2008. (��)�����11������������2009,���Finansbank��������������������������������������������������������������USD�470�����.��������������������������. (��)���������������������������������������������������.�3723/2008�������������������������28������.�3756/2009,���������������������������������������������������������������17���������2010,��� ��������������������������������������,�����������������2008�����2009,����������������������������������������������.����������� ���������������������������������������������.���������������������������� �������������������������������������������������������������������������������������. 11) ��������������������������������������������������31������������2008����������������������������������������������������������� ����31������������2009.���������������������������������������� �����������������������������������������������������������������.������������������������������������������51���������������������������������31������������2009.

�������������������������� ����������������������������� ��������������/�(������)�������������������������������������������������� ����������������������������������������������������������������������� ���������������/�(������)������� ����������������������������������������������� ���������������������������������������������

��������������������������/�(������)����: ���������������������������

€2.7045

€2.7066

�� 177�311

(87�791)

177�311

(406�010)

(47�674)

(493�801)

� 224�985

224�985

(2�078�744)

38�931 1�546�012

1�584�943

������ ����01.01����

€1.4813

�������������

��������������������������������������������

€1.4813

������

K���������������

16�255 614�012

���������������������

630�267

��������������: �����������������������

���������������������������������������������(A+B)

�����,��18����������2010

1) ����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������(�.�.�.�.)�������������������������������������������������������������������,� ��������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������.������������������������ ���������������������������������������(�.�.�.�1)�«��������������������������������������»,������������������������������������������������(�.�.�.�.�8)�«���������������������»,����������������������� �.�.�.�.�7�«����������������������:���������������»�������������������������������������16�«��������������������������������� ��������������������������»���������������������������������������� ����������������������2009.������������������������������������������2���������������������������������31������������2009. 2) �������������2009�����������������������������������������������������������������������2008.���������������������������������������������������������������������������������������€3.308����.,� ����������������������������������������������2009�������€2.113����.,������������������������������������������.������������������������������������������������������������������������������� ���������������������������������������������������������������,������������������������������47�����24��������������������������������������������31������������2009.� 3) ��������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������.����� ���������������������������������������������������������������������������������31������������2009����������������)�������������������������€60,7�����.�����€29,2�����.�����������,��)���������������� �������������������€19,1�����.�����€6,6�����.�����������������)�����������������������€9,8�����.�����€2,4�����.�����������. 4) ����31������������2009�����������������������������������������������������������������36.314�����13.066�����������������,���������31������������2008��������������36.589�����13.593�����������. 5) ���������������������������������������������������������������������������.�.�.�24�������������������:��������������,������������,���������,����������������������������������������������������������� �����������/������������������������������31������������2009,���������������€5,6�����.,�€11,2�����.,�€0,6�����.,�€2,1�����.�����€1,4�����.�����������.�������������������������������������������������������� ���������������������������������������31������������2009���������������€6.657,5�����.,�€2.390,8�����.,�€186,3�����.,�€192,6�����.�����€229,2�����.�����������,��������������,����������������������,��������������� ���������,������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������31������������2009����€25�����.,�€78�����.,�€0,2� ����.,�€12�����.,�€8,7�����€26�����.�����������,����������������������������������������(�����������������������������������,���������������������������������������������������������������)������������€16� ����.,�€40�����.�����€9,6�����.������������������������������������������������������������������������������������,�������������������������������������€49,6�����.�(2008:�€54,2�����.)����������������� �����������������€118,2�����.����������31������������2009�(2008:�54,1�����.)�����������������������������������. 6) �����������������: (�)�����24�������������2009,���Finansbank �������������������������Finans�Malta�Holdings�Ltd �����NBG�International�Holdings�B.V.�(����������100%�������������),����������������€185�����.����������������,��� ������������������������������������������������������������������������������������,��������������������������������������������������������������������.���������������������������������������� �������������������.����������������������,���NBG�International�Holdings�B.V.��������������������������������������€185,5�����. (�)��������������������2009,������������������������Titlos�PLC,����������������������������������������������������,�����������������������������������������������������������������������������,������������ ������������������������������������. (�)�����19�������2009,�����������������������������Factors �������������������������������������������������������,����������������������������100%. (�)�����8���������2009,���Finansbank �����������Finans�Faktoring�Hizmetleri�A.�.,����������������������������100%. (�)�����30���������2009,��������������NBG�Luxembourg� Holding�S.A.�����NBG�Luxfinance�Holding�S.A.��������������,�����������������������������������������.���������������������������������NBG�Asset� Management�Luxembourg� S.A. (��)�����10���������2009,����������������������������������������������������20%,�������.�.�.�.�.������������������������,����������������������������€1.270����.����������������������������������������� �����������������������€576����.�����€1.035����.�����������.����������������������������������������������������������.�.�.�.�.��������������������������������������40%����20%.�� (��)�����15���������2009,�������������������������21,83%���������������������������.�.���������,�������������������������������������������������������������������.��������������������������������������� ���€432����. (�)�����31���������2009,��������������������������«���������������������������������������������������»�(����������)��������������������������.�.���������������������������������������������������� ��������������������������������������«������Facility�Management�����������������������������������.�.»�(������FM),�������������������������������������������������������FM����������������.����������� ������������18������������2010������������������������€161,5����.�������������53.846���������������������������������������������������������������€3,00�����������,������������������������������35%����� ������������������������������FM. (�)�����15�������������2009,��������������������������������������������������������������������������.�.,����������������������������€18,9�����.,��������������������€2,6�����.������������������� �������������������������������������������������������������������.��������������������������������������������������������������€10�����.�����€7,5�����.�����������.�� (�)���Finansbank���������������33,33%�����������������Bantas�A.S.,�������������������������������������������������������������������������������������������������. (�)����14�����������2009,�������������������������������������������������������������������������.�.�������������������������������������������������������������������������€20.513����.���������� ����������������������������������������������������������.�.�������������������������� �������������36,43%����33,36%. (��)�����16�����������2009,���UBB �����������UBB�Factoring�EOOD,����������������������������100%. �������������������������������������������������24�����46���������������������������������31������������2009. 7) ����������������47�&�24��������������������������������������������������������������������������������������������������������������,�����������������������������������,�������������������������� ����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������. ���������������������������������������������������������31������������ 2009: �)�����������������������������������: ��������������������������Titlos�Plc,����������Factors��������������������������������������������������������,���Finans�Faktoring�Hizmetleri�A.�.�������UBB�Factoring� EOOD,�������������������������������������������������������������������������������,��������������������������������������������������������������������������.��������������������������������������� �������������������31������������2008,������������������������������������NBG�Luxfinance�Holding�S.A.������������������������ NBG�Luxembourg� Holding�S.A.����������������������������������������.��

����������

8�267�054

� (493�801) 494�076 (290�160) (123�676) 138�680

� 630�267 1�552�348 (87�038) 134�651 (669�764) 9�827�518

������������������:

�������������������������������������������� ��������������������������/�������������� ���������������������� ������������ (������)�/������������������������ ���������������� �������������������������������������

8�541�935

8�267�054

���������������������������������������

������ ����01.01����

113�394�183

842�408 1�453�039 � 8�267�054

31.12.2008

9�827�518

857�376 516�692

944�063 5�971�607

31.12.2009

�������������������������������������������������������

������������������������������������

��������������������� ������������������� �������������������������������������������������

1�735�487 8�453�450

������������&���������������������� ������������������������������ (333�078)

40�777 922�568

���������������������������/(�����)�����������������(B)

963�345

2�490�771 2�682�050 (145�277)

�������������(A) 3�392�708 3�335�881 �

��������������: ����������������������� ���������������������

2�490�771 2�682�050 (145�277)

3�392�708 3�335�881 (10�626)

�������������

����������������� ���������������������������������������� �����:��������������

7


από την Έκδοση

Με ισχυρά αντανακλαστικά

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Α

8

ναµφίβολα η τωρινή συγκυρία είναι ιδιαίτερα δύσκολη για την Ελλάδα. Το κράτος απέφυγε τη στάση πληρωµών χάρη στη στήριξη της ΕΕ και του ΔΝΤ, η οικονοµία είναι σε ύφεση, οι επιχειρήσεις τελούν σε καθεστώς χρηµατοδοτικής ασφυξίας, οι πωλήσεις και τα κέρδη τους υποχωρούν, η στενότητα ρευστότητας στην αγορά είναι µεγάλη και το επιχειρηµατικό κλίµα σε ιστορικά χαµηλά. Σε αυτό το περιβάλλον το ερώτηµα είναι ποιές προοπτικές διαγράφονται για τις ελληνικές επιχειρήσεις. Όπως δείχνει η έρευνα του ΙΟΒΕ, που πραγµατοποιήθηκε ειδικά για την έκδοση και παρουσιάζεται στις σελίδες της, η ελληνική βιοµηχανία παρουσιάζει µεγαλύτερες αντοχές στην κρίση από ότι το εµπόριο και οι υπηρεσίες. Και όπως προκύπτει από τις εξελίξεις στους επιµέρους κλάδων, οι επιχειρήσεις που έχουν τις µικρότερες απώλειες είναι εκείνες που έχουν αντιληφθεί και έχουν κάνει πράξη τα µηνύµατα των καιρών. Δίνουν έµφαση στην εξωστρέφεια, προϋπόθεση της οποίας είναι η στρατηγική στόχευση και η παραγωγή ανταγωνιστικών προϊόντων που κερδίζουν µια θέση στις ξένες, αλλά και την ελληνική αγορά. Και γι αυτό, απαλλάσσονται από περιττά βάρη επανεξετάζοντας κάθε στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας, επενδύουν στην καινοτοµία, προχωρούν σε στρατηγικές συνεργασίες στην παραγωγή και τη διάθεση των προϊόντων και γενικά έχουν στραµµένο το βλέµµα περισσότερο στο µέλλον και λιγότερο στο παρόν. Tέτοια παραδείγµατα υπάρχουν πολλά στην ελληνική οικονοµία. Το πρόβληµα όµως είναι ότι ενώ σε ατοµικό επίπεδο, σε επίπεδο επιχείρησης, υπάρχουν φωτεινά παραδείγµατα, σε συλλογικό επίπεδο υστερούµε. Ίσως αυτό είναι το µεγαλύτερο µάθηµα από την τωρινή κρίση. Ότι θα πρέπει ως χώρα να απαλλαγούµε από τις αγκυλώσεις του παρελθόντος, από ένα περιβάλλον που αποθαρρύνει την επιχειρηµατικότητα –από την οποία και µόνο θα προκύψουν νέες θέσεις εργασίας και άνοδος του βιοτικού επιπέδου όλων- σε ένα περιβάλλον που ενθαρρύνει τις πρωτοβουλίες. Σε µια οικονοµία που θα χαρακτηρίζεται από σταθερό φορολογικό πλαίσιο, στο οποίο οι διαδικασίες αδειοδότησης µιας επιχείρησης δεν θα είναι τόσο χρονοβόρες και γραφειοκρατικές, µε ευελιξία, η οποία θα προβάλλει τα όποια πλεονεκτήµατα αναµφισβήτητα έχει ή µπορεί να αποκτήσει, που θα µπορεί να προσελκύσει ξένες επενδύσεις. Όπου οι τοπικές κοινωνίες δεν θα έχουν αρνητική στάση σε επενδύσεις, που µόνο θέσεις εργασίας και οφέλη προσφέρουν. Όπου οι κυβερνήσεις δεν θα διστάζουν να προωθήσουν αλλαγές που έχουν µεν βραχυχρόνιο κόστος, αλλά πολύ µεγαλύτερα µακροπρόθεσµα οφέλη. Από αυτή την άποψη οι τωρινές δυσκολίες είναι συγχρόνως η µεγάλη ευκαιρία της Ελλάδας για να αλλάξει. Αλλιώς το κόστος της ύφεσης θα είναι µια ακόµη απώλεια για τη χώρα. Για τις επιχειρήσεις, τώρα που οι οικονοµίες των εµπορικών µας εταίρων ανακάµπτουν, υπάρχει ένα παράθυρο ανοικτό για αξιοποίηση ευκαιριών που δεν προσφέρει η, βρισκόµενη σε ύφεση, ελληνική αγορά. Σηµασία έχει να µπορεί κανείς να διακρίνει τις ευκαιρίες και µε ισχυρά αντανακλαστικά να τις αξιοποιήσει. Μόνον έτσι θα βγούµε ισχυρότεροι από την τωρινή περιπέτεια της χώρας. Η Ελλάδα, παρά τις αδυναµίες της, έχει αποδείξει στο παρελθόν ότι µπορεί. Ευαγγελία Παπαϊωάννου


UpSet !

Εδώ και δύο δεκαετίες, η Εθνική Τράπεζα είναι πρώτη στη χρηματοδότηση έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ελλάδα.

N

O

43% της αιολικής ενέργειας, 26% της φωτοβολταϊκής ενέργειας και 57% της ενέργειας από βιοαέριο και βιομάζα που παράγονται σήμερα στην Ελλάδα προέρχονται από έργα που χρηματοδότησε η Εθνική Τράπεζα. Στην Εθνική Τράπεζα γνωρίζουμε πόσο σημαντική είναι η αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, γι' αυτό συμμετέχουμε συστηματικά στη χρηματοδότηση επενδύσεων για την κατασκευή αιολικών και φωτοβολταϊκών πάρκων, καθώς κοι επενδύσεων σε άλλες μορφές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας οε ολόκληρη την Ελλάδα. Προστατεύουμε το περιβάλλον, συμβάλλουμε στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας κοι στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Με πράξεις.

www.nbg.gr

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ


EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

 Π ΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

10


Η πυξίδα της ανάπτυξης Στις άγνωστες θάλασσες, για την ασφαλή πορεία τους, οι εξερευνητές αναζητούσαν το αστέρι του βορά. Αυτοί που κρατούν σήµερα το τιµόνι της παγκόσµιας οικονοµίας βλέπουν τους κινδύνους να αυξάνονται και αναζητούν τον δικό τους οδηγό καθώς η πυξίδα της παγκόσµιας οικονοµίας δείχνει σταθερά τη λερναία Ύδρα. Ένα πρόβληµα λύνεται, δύο ελλοχεύουν. Πολιτικές και στρατηγικές επανεξετάζονται διαρκώς. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει το ΔΝΤ στις πρόσφατες προβλέψεις του, οι κίνδυνοι για την παγκόσµια οικονοµία έχουν αυξηθεί καθώς οι ανησυχίες για τα κρατικά χρέη µπορούν να οδηγήσουν σε κλιµάκωση των εντάσεων στις χρηµαταγορές και µετάδοση της κρίσης χρεών και σε άλλες χώρες.  Από τον Κώστα Καλλωνιάτη

άνοδος των spreads ελληνικών, πορτογαλικών και ισπανικών οµολόγων εξαπλώθηκε αγκαλιάζοντας όχι µόνον και άλλες αδύναµες οικονοµίες αλλά πλήττοντας και τα εταιρικά οµόλογα. Ωφελήθηκαν, βεβαίως, τα αµερικανικά και γερµανικά οµόλογα ως «επενδυτικά καταφύγια» αφού από τον Μάιο µέχρι τον Ιούλιο γνώρισαν αυξήσεις τιµών και είδαν τις αποδόσεις τους να υποχωρούν κατά 100 µονάδες βάσης περίπου (-25% στα 10ετή των ΗΠΑ που από 4% έπεσε σε 3%). Συγχρόνως, από τα τέλη Απριλίου έως σήµερα ο χρηµατιστηριακός δείκτης S&P 500 έχασε 12% της αξίας του ενώ ο ιαπωνικός Nikkei απώλεσε το 15% και µόνον ο γερµανικόςDAX περιόρισε τη κάµψη του σε 5%. Όµως, εάν συνυπολογίσουµε το 7% που έχασε στο ίδιο διάστηµα το ευρώ έναντι του δολαρίου τότε οι απώλειες του DAX σε όρους δολαρίου ανέρχονται στο 12%. Αντίστοιχα, εάν συνυπολογίσουµε την ανατίµηση του γιεν έναντι του δολαρίου στο

ίδιο διάστηµα, τότε οι απώλειες του Nikkei περιορίζονται σε 9%, εξέλιξη λογική εξαιτίας της µεγαλύτερης εµπιστοσύνης που δείχνουν οι επενδυτές στην οικονοµική δυναµική της Κίνας και της Ασίας συνολικά.

Η εικόνα της πραγµατικής οικονοµίας Για να καταλάβουµε εάν η στροφή των αγορών είναι προσωρινή ή καθρεπτίζει µία µονιµότερη τάση είναι απαραίτητο να δούµε τι συµβαίνει µε τις πραγµατικές οικονοµίες και εάν η παγκόσµια ανάκαµψη είναι βιώσιµη ή όχι. Το σκηνικό αυτή τη στιγµή έχει ως εξής: η αµερικανική οικονοµία ανακάµπτει αλλά δεν υπάρχει καµία ασφάλεια για τη διατηρισιµότητά της, η ασιατική οικονοµία που είναι η πλέον εύρωστη αντιµετωπίζει µία επιβράδυνση των ρυθµών ανάπτυξης στη Κίνα και την αβεβαιότητα που εκεί προκαλεί η φούσκα των πιστώσεων και της αγοράς ακινήτων, ενώ ο µεγάλος

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Θ

υµάστε τον Σεπτέµβριο του 2008; Έ, λοιπόν, ο Μάιος 2010 µοιάζει µε δίδυµο αδελφό του, αφού ήταν ο πρώτος µετά από 14 µήνες συνεχούς ανόδου και κερδοφορίας που εµφάνισε το 75% των hedge funds µε ζηµιές λίγο χαµηλότερες του Σεπτεµβρίου 2008. Αυτό είναι φυσικά το σύµπτωµα µιας γενικότερης κρίσης εµπιστοσύνης που έπληξε όλες τις αγορές µετά την εκδήλωση της κρίσης του χρέους στην Ελλάδα και σε άλλες οικονοµίες της ευρωπαϊκής περιφέρειας. Κρίση χρέους που επανέφερε στο προσκήνιο την κρίση εµπιστοσύνης του 2008 στο ίδιο το χρηµατοπιστωτικό σύστηµα, µε συνέπεια την φυγή από κρατικά οµόλογα αδύναµων και υπερχρεωµένων οικονοµιών προς αυτά των παραδοσιακά ισχυρών οικονοµικών (πχ ΗΠΑ, Γερµανίας κ.α.) και την ταχεία ρευστοποίηση µετοχικών τίτλων γενικά στα πλαίσια της αποστροφής ανάληψης ρίσκου από τους επενδυτές. Η

11


EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

 Π ΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

12

ασθενής, η Ευρώπη, βρίσκεται ουσιαστικά σε στασιµότητα λόγω της δηµοσιονοµικής κρίσης στο Νότο και µε µόνη ατµοµηχανή τις γερµανικές κυρίως εξαγωγές. Όµως, υπάρχουν ορισµένοι εξαιρετικά δυσοίωνοι παράγοντες που προσδίδουν άλλη δυναµική στο παραπάνω στατικό σκηνικό. Έτσι (α) πίσω από την δηµοσιονοµική κρίση υπάρχει µία πάντα σοβαρή σοβούσα χρηµατοπιστωτική κρίση η οποία δεν περιορίζεται στην ΕΕ όπως ορισµένοι θέλουν να την παρουσιάζουν και η οποία επιδεινώνεται µε την τάση αύξησης των επιτοκίων και την απροθυµία τραπεζικού δανεισµού της πραγµατικής οικονοµίας, (β) η αµερικανική οικονοµική πολιτική βρέθηκε σε πλήρη διάσταση µε την οµόλογό της ευρωπαϊκή, µε την ΕΕ να υιοθετεί περιοριστικά δηµοσιονοµικά µέτρα θέτοντας σε κίνδυνο την ήδη χλωµή ανάκαµψη παρά τις πιέσεις των ΗΠΑ για αναβολή τους έως ότου στεριώσει η ανάκαµψη, (γ) η σινοαµερικανική διαµάχη σχετικά µε την συναλλαγµατική ισοτιµία του γιουάν δεν φαίνεται να λύνεται µε την οριακή ανατίµηση του κινεζικού νοµίσµατος µε συνέπεια να µην προσφέρεται καµία ουσιαστική διέξοδος στις διεθνείς ανισορροπίες των εµπορικών ισοζυγίων και να µην διευκολύνεται η ανάκαµψη. Κατόπιν αυτών δεν είναι τυχαίο που στη τελευταία συνάντηση κορυφής του G20 δεν λήφθηκε καµία σηµαντική απόφαση και ένας υπόγειος νοµισµατικός πόλεµος φαίνεται να έχει ξεκινήσει µε κίνδυνο να επεκταθεί στο εµπορικό πεδίο. Αυτά συµβαίνουν όσο οι πραγµατικές οικονοµίες βρίσκονται σε σηµείο καµπής. Στις ΗΠΑ ο πληθωρισµός υποχωρεί και το φάσµα του αποπληθωρισµού επανέρχεται την ίδια ώρα που η ανεργία έχει κολλήσει στο 9,5% και η υποαπασχόληση στο 17% µε 650.000 αποθαρρυµένους εργαζόµενους να µην αναζητούν πλέον εργασία. Για κάθε µία νέα θέση απασχόλησης που προκηρύσσεται υπάρχουν 6 υποψηφιότητες. Στο µεταξύ η αύξηση του ΑΕΠ κατά 3% το 1ο τρίµηνο αναπροσαρµόστηκε σε 2,7% και οι 46 από τις 50 οµόσπονδες πολιτείες αντιµετωπίζουν τεράστια ελλείµµατα (127,4 δις δολ αθροιστικά) που θα χρειαστούν µεγάλες περικοπές για να επιστρέψουν σε ισορροπία, καθώς το πακέτο οικονοµικής


Οι αντίθετοι άνεµοι Όµως οι προβλέψεις αυτές δεν συνάδουν µε πρόσφατους οικονοµικούς δείκτες που υποδηλώνουν κόπωση της τάσης ανάκαµψης και κίνδυνο για νέα ύφεση της παγκόσµιας οικονοµίας. Για παράδειγµα, ο δείκτης ναύλων ξηρού φορτίου BDI, ο οποίος αποτελεί βαρόµετρο για την πορεία του διεθνούς εµπορίου µειώθηκε κατά 50% τον τελευταίο µήνα (Μάιος), ενώ το ολλανδικό γραφείο CPB εκτιµά κάµψη του διεθνούς εµπορίου κατά 2% τον ίδιο µήνα. Επίσης, ο δείκτης οικονοµικού κλίµατος στην Ευρώπη ήταν στάσιµος τον Ιούνιο. Ακόµη, ο σύνθετος ηγετικός δείκτης ECRI (Economic Cycle Research Institute) έπεσε στις 21/6 στο -6,9 υποδηλώνοντας ύφεση για τις ΗΠΑ προς τα τέλη του 2010. Ο δείκτης αυτός υποχωρεί ταχύτερα από ποτέ µεταπολεµικά. Στο µεταξύ τόσο η ευρύτερη προσφορά χρήµατος (Μ3) όσο και η ταχύτητα κυκλοφορίας του χρήµατος στις ΗΠΑ σηµειώνουν κάµψη και είναι να αναρωτιέται κανείς: αφού τα 2,5 τρισ. δολ. που χορηγήθηκαν ως τονωτική ένεση απέτυχαν να εδραιώσουν µια διατηρίσιµη ανάκαµψη ως σήµερα, γιατί να το πετύχουν πχ τα 5 τρις ; Χρήµα παράγεται και διοχετεύεται στο τραπεζικό σύστηµα, όµως δεν κυκλοφορεί στην οικονοµία για να την αναζωογονήσει. Ούτε τα στεγαστικά δάνεια κινούνται µετά τη ζηµιά των ενυπόθηκων και τιτλοποιηµένων οµολόγων τους (subprime), αλλά ούτε και τα καταναλωτικά κινούνται (4,5% στις ΗΠΑ). Από την άλλη πλευρά, στην Ευρώπη και τη µεγαλύτερη οικονοµία της, τη Γερµανία αλλά και τη δεύτερη µεγαλύτερη οικονοµία του κόσµου, την Ιαπωνική, η κατανάλωση παραµένει υποτονική. Το ΔΝΤ στις πρόσφατες προβλέψεις του εκτιµά ότι η

επιβράδυνση της ανάπτυξης το 2ο εξάµηνο του έτους αντανακλά την επιβράδυνση της ιδιωτικής κατανάλωσης. Και το ερώτηµα είναι χωρίς την αναθέρµανση της ιδιωτικής κατανάλωσης πώς να ανακάµψει πραγµατικά η παγκόσµια οικονοµία ; Υπό το πρίσµα των παραπάνω δεν µπορούµε να είµαστε αισιόδοξοι για τις χρηµατιστηριακές αγορές και τις αγορές περιουσιακών στοιχείων µεσοµακροπρόθεσµα. Η περίοδος που διανοίγεται µπροστά µας στη καλύτερη των περιπτώσεων είναι περίοδος χαµηλής ανάπτυξης, αύξησης επιτοκίων, µείωσης των τιµών των εµπορευµάτων, περιορισµού των δηµοσίων ελλειµµάτων και διόρθωσης των ζηµιογόνων ισολογισµών τραπεζών και επιχειρήσεων σε µία γενική προσπάθεια περιορισµού του δανεισµού που θα κρατήσει χρόνια. Θα υπάρξουν χρεοκοπίες µεγάλων εταιρειών και κρατών και σοβαρές νοµισµατικές διακυµάνσεις και εµπορικές συγκρούσεις. Η διετία 2008-2010 της διαχείρισης της κρίσης έδειξε πως οι πολιτικές πληθωρισµού των χρεών και υποτίµησης των νοµισµάτων προσφέρουν απλά ένα περιθώριο χρόνου µε-

Πίσω από την δηµοσιονοµική κρίση υπάρχει µία πάντα σοβούσα χρηµατοπιστωτική κρίση η οποία δεν περιορίζεται στην ΕΕ.

τακυλίοντας το βάρος της κρίσης σε κάποια γειτονική χώρα ή περιφέρεια. Στο τέλος, ο λογαριασµός που πρέπει να πληρωθεί για τη κρίση είναι µεγαλύτερος για όλους καθώς έχουν αποσταθεροποιηθεί οι διεθνείς οικονοµικές ισορροπίες και σχέσεις εµπιστοσύνης από τις διακρατικές τριβές και έριδες. Η έξοδος από την κρίση θα πάρει χρόνο και θα είναι επώδυνη για όλους. Δεν υπάρχει κάποια µαγική και εύκολη λύση στον όγκο της πυραµίδας χρεών και πλαστού χρήµατος που σωρεύτηκε τις δύο τελευταίες δεκαετίες. Στην αβεβαιότητα και την ανασφάλεια των εποµένων ετών η προτίµηση των επενδυτών θα στραφεί λογικά σε εύκολα ρευστοποιήσιµους τίτλους και στα πολύτιµα µέταλλα (πρωτίστως χρυσό) ή σε πραγµατικά καινοτόµες παραγωγικές και τεχνολογικές λύσεις.

Τεστ αντοχής µε κρατικά βάρη Στην Ευρώπη εν τω µεταξύ διεξάγονται τεστ αντοχής για τις τράπεζες. Περιλαµβάνουν 91 τράπεζες από την Ευρωζώνη που αντιστοιχούν στο 65% όλων των στοιχείων ενεργητικού των τραπεζών. Περιλαµβάνουν, δε, τρία σενάρια : το αναπτυξιακό σενάριο της ΕΚΤ, ένα σενάριο οικονοµικής ύφεσης και ένα σενάριο υψηλότερου κινδύνου από τα πρόσθετα βάρη που προκαλούν τα κρατικά χρέη προβληµατικών δηµοσιονοµικά χωρών όπως η Ελλάδα. Όπως εκτιµά το πρακτορείο Μπλούµπεργκ, τα τεστ αντοχής των τραπεζών θα περιλαµβάνουν ένα «κούρεµα» (µείωση/διαγραφή) κατά 3% του ισπανικού και κατά 17% του ελληνικού κρατικού χρέους (τρίτο σενάριο). Πρόκειται, φυσικά, για µία υπόθεση εργασίας υπεραισιόδοξη και κάτω των προσδοκιών των επενδυτών, οι οποίοι αναµένουν ότι σε περίπτωση ελληνικής αναδιαπραγµάτευσης χρέους ή χρεοκοπίας θα πάρουν πίσω µόλις το 40% των οφειλοµένων. Σήµερα, οι αγορές προεξοφλούν ήδη 25% «κούρεµα» του ελληνικού κρατικού χρέους… Είναι οι µη ρεαλιστικές αυτές υποθέσεις εργασίας που κάνουν τους αναλυτές να µιλούν για στηµένα ή αποτυχηµένα τεστ αντοχής τραπεζών που σκοπό έχουν περισσότερο να συγκαλύψουν παρά να εκθέσουν τα προβλήµατα των τραπεζών.

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

ενίσχυσης των 787 δις. δολ. του προέδρου Οµπάµα εξαντλείται. Έτσι, ενόσω στην Ευρώπη η ανάπτυξη το α’ τρίµηνο 2010 δεν υπερβαίνει το 0,5% και οι νοµισµατικές και οικονοµικές αρχές καταβάλλουν εναγώνιες προσπάθειες να πείσουν για την αξιοπιστία των πολιτικών µείωσης των δηµοσίων δαπανών και ελλειµµάτων από τη µια και διεύρυνσης της ρευστότητας από την ΕΚΤ, το ΔΝΤ αισιοδοξεί προβλέποντας επιτάχυνση της ανάκαµψης παγκοσµίως κατά 0,4% (από 4,2% σε 4,6%) πλην Ευρώπης.

13


Η Marfin Investment Group είναι ο µεγαλύτερος Επιχειρηµατικός και Επενδυτικός Όµιλος στην περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η εταιρεία είναι εισηγµένη στο Χρηµατιστήριο Αξιών Αθηνών και διαθέτει ευρεία µετοχική βάση διεθνών θεσµικών µετόχων και Ελλήνων επενδυτών. Στην παρούσα µορφή της ως εισηγµένος επιχειρηµατικός επενδυτικός όµιλος, η MIG είναι µια ιδιαίτερα «νεαρή» εταιρεία, έχοντας δραστηριοποιηθεί για περίπου τρία χρόνια µετά από συγκέντρωση µετοχικού κεφαλαίου €5,19 δις τον Ιούλιο του 2007. Την περίοδο εκείνη, αυτή η συγκέντρωση αντιπροσώπευε τη µεγαλύτερη διάθεση µετοχών στην παγκόσµια ιστορία για έναν εισηγµένο επενδυτικό όµιλο και τη µεγαλύτερη διάθεση µετοχών στην ιστορία της Ελλάδας. Πρόκειται για έναν πολυεθνικό Όµιλο µε εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε παραπάνω από 22 τοµείς. Έχει παρουσία σε 40 χώρες, συνολικό εργατικό δυναµικό που υπερβαίνει τους πενήντα έξι χιλιάδες υπαλλήλους και συνεργάτες. Το 35% των πωλήσεων του Οµίλου πραγµατοποιείται εκτός Ελλάδας, ενώ ο συγκεντρωτικός κύκλος εργασιών του Οµίλου διαµορφώθηκε για το 2009 στα €1.860 εκατοµµύρια.

Το χαρτοφυλάκιο του Οµίλου MIG ΤΡΟΦΙΜΑ & ΠΟΤΑ

ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

Vivartia Goody’s Hellenic Catering Flocafe Δέλτα Everest Olympic Catering Μπάρµπα Στάθης

Olympic Air Olympic Handling Olympic Engineering Attica Superfast Ferries Blue Star Ferries

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

ΥΓΕΙΑ Όµιλος Υγεία Μητέρα Λητώ Safak

14

PRIVATE EQUITY Hilton Cyprus Bluesun Hotels MIG Real Estate Robne Kuce Beograd FAI

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ SingularLogic ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Marfin Popular Bank Euroline Interinvest

Σηµαντικές εξελίξεις στον Όµιλο MIG το 2010 αποτελούν: α) Η συµφωνία των µετόχων της AEGEAN και OLYMPIC AIR για τη δηµιουργία «Εθνικού Πρωταθλητή» στις αεροµεταφορές. Συγκεκριµένα, συµφωνήθηκε η συγχώνευση των δραστηριοτήτων των δύο εταιρειών, ώστε η νέα εταιρεία να είναι εισηγµένη στο Χρηµατιστήριο Αθηνών, ενώ και οι εταιρείες OLYMPIC HANDLING και OLYMPIC ENGINEERING θα καταστούν κατά 100% θυγατρικές του νέου σχήµατος. Η νέα εταιρεία που θα προκύψει από τη συγχώνευση θα χρησιµοποιεί το όνοµα και τα σήµατα της OLYMPIC AIR µετά από το απαραίτητο µεταβατικό χρονικό διάστηµα αλλαγών και προσαρµογής όπου θα χρησιµοποιούνται παράλληλα το όνοµα και τα σήµατα της AEGEAN και β) η συµφωνία για την πώληση του 100% του κλάδου αρτοσκευασµάτων και ζαχαρωδών της Vivartia, ο οποίος θα αποσχισθεί και θα εισφερθεί σε νέα εταιρεία µε την ονοµασία Chipita, σε κοινοπραξία επενδυτών της οποίας ηγούνται ο όµιλος Olayan και ο κ. Σπύρος Θεοδωρόπουλος, µέχρι πρόσφατα Διευθύνων Σύµβουλος της Vivartia, έναντι συνολικού τιµήµατος €730 εκατ. από τα οποία €327 εκατ. είναι δανειακές υποχρεώσεις που αναλαµβάνει η νέα εταιρεία. Το τίµηµα ανταποκρίνεται σε πολλαπλασιαστή 12,6 επί του EBITDA 2009, που είναι σηµαντικά υψηλότερος από τα τρέχοντα επίπεδα της αγοράς καθώς και από ανάλογους πολλαπλασιαστές σε συγκρίσιµες συναλλαγές.


15

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010


 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Το οικονοµικό µοντέλο Ελλάδα

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES V 2010

Χωρίς σπονδυλική στήλη, ολίγον σοσιαλιστική, ολίγον καπιταλιστική, ολίγον συντεχνιακή, µε µεγάλη παραοικονοµία. Με άλλα λόγια τα χαρακτηριστικά µιας οικονοµίας που λειτούργησαν σαν ντόµινο βυθίζοντας την Ελλάδα στην κρίση.  Από τον Αντώνη Λιβιεράτο

16

Α

ρχισε σιγά -σιγά, όµως γρήγορα η αλλαγή έγινε ταχεία και από κάποιο σηµείο και ύστερα, ο τραγέλαφος της ελληνικής οικονοµίας προβλήθηκε ως δράµα. Η έκπληξη των συµπατριωτών µας ακολούθησε τις εκπλήξεις των τεχνοκρατών, οι οποίοι ανέλαβαν τη διάγνωση και εν συνεχεία τη θεραπεία. Μια οικονοµία χωρίς σπονδυλική στήλη, ολίγον σοσιαλιστική, ολίγον καπιταλιστική, ολίγον συντεχνι-

ακή. Όµως µέσα στον ορυµαγδό των λέξεων, όπου κατά πάγια συνήθεια δεν προβαλλόταν αλλά κρυβόταν επιµελώς η αλήθεια, η ωµή πραγµατικότητα ξεγύµνωσε την ελληνική οικονοµία, µε τις γνωστές πλέον συνέπειες, κυρίως στο εξωτερικό, για την εικόνα της χώρας. Όσο για το εσωτερικό, τα οµαδοποιηµένα µικροσυµφέροντα, δεν ενοχλούνται ακόµη και από το ρεζιλίκι. Ως προς την εµφανή οικονοµία, «κουτσά-στραβά» υπάρχει

µια εικόνα ατελής, αλλά υπάρχει. Όµως η ελληνική οικονοµία συντίθεται από την εµφανή οικονοµία αλλά και την παραοικονοµία, ή για να χρησιµοποιήσει κανείς ένα καλύτερο τίτλο, την «Underground Economy». Η τελευταία δεν είναι καθόλου αµελητέα. Η φοροδιαφυγή στη χώρα φθάνει το 25% του αεπ της χώρας σύµφωνα µε τις εκτιµήσεις του ΟΟΣΑ, ενώ µελέτη της Εθνικής Τράπεζας υπολογίζει τα εισοδήµατα που φοροδιαφεύγουν σε 50


Η µηχανή «µπούκωσε» Πρόσφατο, δηλητηριώδες σχόλιο, γερµανικής εφηµερίδας ανέφερε ότι οι Έλληνες δηµόσιοι υπάλληλοι κοιµούνται κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας τους. Δηλητηριώδες µεν αλλά όχι και τόσο µακριά από την πραγµατικότητα όταν αναφερθεί κανείς στο πρώτο και κύριο χαρακτηριστικό της αγοράς εργασίας στον δηµόσιο τοµέα. Ο ράθυµος ρυθµός εργασίας δεν οφείλεται σε κάποιο ελληνικό γονίδιο, όπως αφήνουν να εννοηθεί τα λαϊκίστικα και πολλές φορές κακόβουλα ΜΜΕ πάσης φύσεως και εθνικότητας. Είναι κατά µεγάλο µέρος αποτέλεσµα καθηµερινής δεκάωρης ή και δωδεκάωρης απασχόλησης σε δυο εργοδότες, προκειµένου ο εργαζόµενος να ικανοποιήσει τις ανάγκες ή τις επιθυµίες του. Και βέβαια εις βάρος του κράτους, όπου ο έλεγχος είναι ανύπαρκτος κατ’ ουσία. Οικονοµικοί υπάλληλοι το πρωί, φοροτεχνικοί µικροεπιχειρήσεων το απόγευµα, γιατροί του ΕΣΥ µε προσωπική πελατεία, εκπαιδευτικοί στα φροντιστήρια ή κατ’ οίκον, και πλήθος άλλοι συνδυασµοί. Έτσι η µαύρη εργασία αποτελεί ουσιωδέστατο παράγοντα της δηµιουργίας ενός στρεβλού µηχανισµού και ένα θαυµάσιο πεδίο φοροδιαφυγής. Βεβαίως ως προς το τελευταίο, διαπρέπουν κυρίως ελεύθεροι επαγγελµατίες και επιχειρηµατίες.. Αυτό το σύστηµα απασχόλησης στηρίζεται στην ανυπαρξία ελέγχου, γεγονός που εξασφαλίζει η συνδικαλιστική, συντεχνιακή οργάνωση της απασχόλησης, µε αποτέλεσµα την παραγωγή έργου κακής ποιότητας. Η δικαιολογία απάντων των διπλοαπασχολούµενων είναι ότι οι µισθοί στο δηµόσιο δεν επαρκούν. Το επιχείρηµα είναι έωλο µεν αλλά αντικατοπτρίζει µια πραγµατικότητα. Αν οι υπηρεσίες δεν ήταν παραγεµισµένες σε προσωπικό µε την ίδια ή και µικρότερη δαπάνη… «τα λεφτά θα ήταν καλά». Ποιοι είναι οι υπεύθυνοι για το παραγέµισµα, το γνωρίζουν οι πάντες. Σηµειώθηκε παραπάνω η συνδικαλιστική, συντεχνιακή δοµή της

οργάνωσης των εργαζοµένων. Σε καµία από τις χώρες όπου κυριαρχεί η ελεύθερη οικονοµία, όπου προσποιούµεθα ότι ανήκουµε, η συνδικαλιστική ή ορθότερα η συντεχνιακή οργάνωση έχει την έκταση, τον καταµερισµό και την ένταση την οποία έχει στη χώρα µας. Η ελληνική συντεχνία πάντοτε πολιτικοποιηµένη, φροντίζει για τα εργασιακά προβλήµατα –όχι βέβαια µετά πάθους και οράµατος– όµως κυρίως παρέχει «προστασία» στα µέλη της. Είναι χαρακτηριστικό ότι σχεδόν κάθε φορά που κάποιο από τα µέλη της παρεκτρέπεται, η συντεχνία θα προβάλλει µια παραποιηµένη εικόνα της πραγµατικότητας, καλύπτουσα τον υπεύθυνο της παρεκτροπής. Βέβαια υπάρχουν συντεχνίες και συντεχνίες, δεν είναι όλες ίδιες, αλλά η γενική εικόνα δεν αλλάζει. Η έκταση τώρα της συνδικαλιστικήςσυντεχνιακής οργάνωσης είναι εκπληκτική. Αυτή η οργάνωση προστασίας έχει και µια

άλλη επώδυνη συνέπεια. Ασκεί µια ολέθρια πίεση στα συµβούλια κρίσεως των εργαζοµένων στον δηµόσιο τοµέα. Ο γράφων αντί να αναλύσει το φαινόµενο θα περιοριστεί σε µια χαρακτηριστική συζήτηση. Παλαιότερα, διοικητής µεγάλης ΔΕΚΟ εκφράζει την απορία του, πως είναι δηλ. δυνατό το υπηρεσιακό συµβούλιο να αποφαίνεται ότι το σύνολο των κρινόµενων συνίσταται από ικανούς και άψογους λειτουργούς, µε ελαχιστότατες εξαιρέσεις. Ο εν λόγω διοικητής εισέπραξε την αφοπλιστική απάντηση: «Μα διότι πράγµατι όλοι είναι εξίσου ικανοί και άψογοι». Έτσι η ισοπέδωση προς τα κάτω είναι πλέον δυστυχώς κανόνας. Θα µπορούσαν τα πράγµατα να µπουν σε τάξη, η συνταγή παρέχεται από τον ποιητή…. «Εκείνο που πρέπει να γίνει πρώτα είναι να σχηµατισθούν οι επιτροπές, τα γνωµοδοτικά συµβούλια, διαρκείς επιτροπές»…. (Τ.Σ ΕΛΛΙΟΤ: Δυσκολίες πολιτευόµενου, Μετάφραση Γ. Σεφέρη).

ΣΤΡΑΤΙΑ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΑΠΟΤΥΧΗΜΕΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ! Ο καθηγητής Στουρνάρας και η Μιράντα Ξαφά, διαπρεπείς οικονοµολόγοι, χαρακτήρισαν, πρόσφατα την Ελλάδα ως την τελευταία Σοβιετική Δηµοκρατία της Ευρώπης. Όχι αδίκως, αφού τώρα που σηκώνεται ο πέπλος της µυστικότητας, βλέπει κανείς κατάπληκτος ότι ο δηµόσιος τοµέας είναι ένα συνονθύλευµα µηχανισµών της κρατικής διοίκησης και εκατοντάδων δηµοσίων επιχειρήσεων είτε εισηγµένων στην αγορά µε διάφορα ποσοστά ιδιοκτησίας είτε αµιγώς δηµόσιων, εµπεπηγµένων ασφαλώς και άχρηστων για το ευρύτερο κοινό αλλά ωφέλιµων για τους αξιοποιούντες τις δυνατότητές τους. Και βέβαια µετατρέποντας όσους ιδιώτες θα ήθελαν να επενδύσουν δηµιουργικά στην οικονοµία σε «δροµείς µετ’ εµποδίων». Διερωτάται κανείς πώς ήταν δυνατό να περιµένει κανείς ένας υπουργός, που παραµένει για λίγο στην εξουσία κατά πάγια παράδοση, να µπορεί να συλλάβει και να χαλιναγωγήσει αυτό το συνονθύλευµα. Η πείρα από το παρελθόν είναι γεµάτη από κακούς οιωνούς και δεν προοιωνίζει τίποτα ευχάριστο για το σηµερινό οικονοµικό επιτελείο και κατ’ επέκταση για το κράτος. Οι αποτυχηµένοι στον τοµέα αυτό υπουργοί και υφυπουργοί είναι τόσοι ώστε θα µπορούσαν να συστήσουν σωµατείο. Μόνο από τους παλαιότερους, από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, θα µπορούσε κανείς να αναφέρει τον Λάζαρη, τον Κουλουριάνο, τον Δρεττάκη, τον Τσοβόλα, τον Σηµίτη ως υπουργό, τον Παπαδόπουλο, τον Αρσένη, τον Παπαντωνίου, τον Χριστοδουλάκη, ενώ την ίδια οδό ακολουθούν και τα στελέχη της Νέας Δηµοκρατίας που ακολούθησαν και υπάρχει βάσιµη υποψία ότι σύντοµα θα προστεθούν και οι τωρινοί. Όσο για τις δεκάδες υφυπουργούς ….ουδείς λόγος.

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

δισ ευρώ. Στο 40% του αεπ ανεβάζει το µέγεθος ο Δ. Γεωργακόπουλος, γενικός γραµµατέας του υπουργείου Οικονοµικών.

17


 ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Bottom-up αξιολόγηση του κινδύνου αφερεγγυότητας ενός κράτους Κατά καιρούς, χάνεται ο έλεγχος της οικονοµικής κατάστασης ενός κράτους και απαιτείται µια ριζική αναδιάρθρωση του χρέους ή/και κάποιο σχέδιο διάσωσης (bailout) σε συνδυασµό µε οδυνηρά µέτρα λιτότητας για να µπορέσει η χώρα να ενταχθεί ξανά στις παγκόσµιες εµπορικές και χρηµατοοικονοµικές αγορές. Αυτό βιώνει τώρα και η Ελλάδα καθώς και αρκετές γειτονικές της χώρες στη Νότια Ευρώπη.  Από τον Dr. Edward Altman, καθηγητή χρηµατοοικονοµικών στο Stern School of Business στο Πανεπιστήµιο NYU και κεντρικό οµιλητή του 3ου Συνεδρίου Διαχείρισης Πιστωτικού Κινδύνου της ICAP Group*

Ο

σύστηµα Risk Metrics’ Z-Metrics™ µπορούν να χρησιµεύσουν ως µια επιπλέον µέ¬τρηση για να δείξουν το πόσο ευάλωτος µπορεί να είναι ο δηµόσιος τοµέας µιας χώρας. Το σύστηµα Z-Metrics συνδυάζει διάφορες θεµελιώδεις µετρήσεις για τον κίνδυνο αθέτη¬σης των εταιρειών όπως η κερδοφορία, η µό¬χλευση και η ρευστότητα, µε µετρήσεις για την αξία των µετοχικών αγορών καθώς και ορι¬σµένες µακροοικονοµικές µεταβλητές (stress variables), µε την ανάθεση στάθµισης σε κάθε παράγοντα, οι οποίοι όταν καταµετρούνται δί¬νουν µια µέτρηση της πιθανότητας αθέτησης σε ορίζοντα ενός και πέντε ετών. Αθροίζοντας τις µετρήσεις αυτές για τις εισηγµένες εταιρείες σε κάθε χώρα και υπολογίζοντας τις διάµεσους της πιστοληπτικής βαθµολογίας και τις πιθανό¬τητες αθέτησης, µπορεί κανείς να αξιολογήσει τη συνολική υγεία του ιδιωτικού τοµέα µιας χώρας. Τα Z-Score τεστ µας έδειξαν ότι στα τέλη του 1996, η Νότιος Κορέα ήταν πράγµατι η πιο επισφαλής χώρα σε όλη την Ασία, παρά το ότι θεωρείτο µια από τις «ασιατικές τίγρεις» µε αξιολόγηση ΑΑ-. Η τωρινή κατάσταση στην Ευρώπη είναι εξίσου διδακτική. Ένα πρόσφατο τεστ για τις πιθα-

ι ακαδηµαϊκοί και οι επαγγελµατίες της αγοράς δεν φηµίζονται για την πρόβλεψη σοβαρών χρηµατοοικο¬νοµικών κρίσεων ή για την έγκαιρη και ικανοποιητική προειδοποίηση όσον αφορά τα επικείµενα οικονοµικά και χρηµατοοικονוּικά προβλήµατα του Δηµοσίου. Οι εν λόγω αναλυτές χρησιµοποιούν τους καθιερωµένους µακροοικονοµικούς δείκτες, όπως την ανάπτυξη του ΑΕΠ, τα επίπεδα χρέους σε σχέση µε το ΑΕΠ, το χρηµατοοικονοµικό έλλειµµα και το έλλειµµα εµπορικών συναλλαγών, την ανεργία, την παρα¬γωγικότητα, και άλλα. Χωρίς να υπάρχει καµία εγγύηση ότι πρόκειται για τη µαγική φόρµουλα έγκαιρης προειδοποίησης σε περιπτώσεις επι¬κείµενων κρίσεων, πιστεύουµε ότι µπορούµε να µάθουµε αρκετά για τον κίνδυνο αδυναµίας πληρωµής του Δηµοσίου (sovereign risk) αναλύ¬οντας την υγεία και το συνολικό κίνδυνο αθέτη¬σης των επιχειρήσεων του ιδιωτικού τοµέα µιας χώρας- ένα είδος ανάλυσης από κάτω προς τα πάνω (bottom-up). Μοντέλα όπως η καθιερωµέ¬νη Z-Score τεχνική µου (1968) και πιο πρόσφα¬τα (2010) το

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Η κατάσταση υγείας του ιδιωτικού τοµέα επιλεγµένων χωρών µε βάση την αξιολόγηση Z- Metrics

18

Χώρα

Ολλανδία Ην. Βασίλειο Καναδάς Η.Π.Α. Γαλλία Γερµανία Ισπανία Ιταλία Πορτογαλία Ελλάδα

Αρ. εισηγµένων εταιρειών

61 442 368 2236 297 289 82 155 30 79

Διάµεσος πιθανότητας αθέτησης από τα spreads των CDS†

Σε ορίζοντα 5 ετών* Διάµεσος πιθανότητας αθέτησης 3,33% 3,62% 3,70% 3,93% 5,51% 5,54% 6.44% 7,99% 9,36% 10,60%

Τυπική απόκλιση

Διάµεσος αξιολόγησης

† Πενταετής

7,52% 11,60% 12,20% 9,51% 9,72% 13,10% 9,63% 10,20% 7,25% 14,40%

ΖΒ ΖΒΖΒΖΒZC+ ZC+ ZC ZC ZCZC-

2,83% 6,52% 4,15% 3,28% 3,75% 2,67% 9,39% 8,69% 10,90% 24,10%

Σε ορίζοντα 1 έτους* Διάµεσος πιθανότητας αθέτησης 0,153% 0,218% 0,164% 0,139% 0,290% 0,268% 0,363% 0,493% 0,482% 0,935%

Τυπική απόκλιση

Διάµεσος αξιολόγησης

1,020% 2,580% 3,350% 2,320% 2,060% 3,960% 1,360% 1,650% 0,827% 3,660%

ΖΒZC+ ΖΒΖΒ ZC+ ZC+ ZC ZC ZC ZC-

*Βάσει των πιθανοτήτων αθέτησης (probabilities of default) του συστήµατος Z-Metrics από την 1/1//2010 έως την 1/4/2010 †Υπολογίζοντας ένα ποσοστό ανάκτησης της τάξεως του 40%, µε βάση τα spreads των CDS από 1/1/2010 έως 1/4/2010 †Η πιθανότητα αθέτησης υπολογίζεται µε βάση τη φόρµουλα 1-e(-5*s/(1-R) Πηγές: RiskMetricsGroup, 2010, Markit, Compustat

νότητες αθέτησης (βλ. συνηµµένο πίνακα), όπου χρησιµοποιήσαµε τη νέα µας µέτρηση Z-Metrics, έδειξε ότι η Ελλάδα έχει το πιο επισφα¬λές και λιγότερο υγιές προφίλ ιδιωτικού τοµέα µε µια πενταετή διάµεσο αθροιστικής πιθανό¬τητας αθέτησης πάνω από 1.000 πόντους βάσης (10,56%). Ακολουθούν η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Ισπανία. Η Γερµανία και η Γαλλία είχαν ένα µέτριο συνολικό πιστω¬τικό κίνδυνο µε το Ηνωµένο Βασίλειο (που ίσως αποτελεί έκπληξη) και την Ολλανδία να έχουν τους λιγότερο επισφαλείς ιδιωτικούς τοµείς. Με την Ελλάδα να αποτελεί την πιο αξιοσηµεί¬ωτη εξαίρεση, οι πενταετείς διάµεσοι αθροιστι¬κών πιθανοτήτων αθέτησης για τις επιχειρήσεις είναι παραπλήσιες µε την πιθανότητα αθέτησης για το Δηµόσιο. Οι πιθανότητες αθέτησης για το Δηµόσιο προκύπτουν από το πενταετές συµβό¬λαιο της αγοράς αντιστάθµισης πιστωτικών κιν¬δύνων (credit default swap, CDS) τους τελευταί¬ους µήνες του 2010. Η πιθανότητα αθέτησης του ελληνικού χρέους, όπως την αξιολογεί η αγορά των CDS, είναι υπερδιπλάσια από τη δική µας διάµεσο πιθανότητας αθέτησης του χρέους του ιδιωτικού τοµέα της. Κατ’ επέκταση, όταν επιβάλλονται σκληρά µέτρα στις κυβερνήσεις έτσι ώστε να µπορούν να έχουν πρόσβαση σε σχέδια διάσωσης και επιδοτήσεις, πρέπει να δίνεται βάση στην προώθηση, και όχι στην κατακρήµνιση, των αξιολογήσεων των ιδιωτικών επιχειρήσεων. Η βελτίωση της υγείας των επιχειρήσεων µπορεί να αποτελέσει έναν έγκαιρο δείκτη ανάκαµψης της υγείας ενός κράτους καθώς και µια πρώτη προειδοποίηση για επικείµενα προβλήµατα όταν η τάση είναι αρνητική και οι πιθανότητες αθέτησης µεγάλες. Ένας υγιής ιδιωτικός τοµέας µπορεί να αποτελέσει πολύτιµη πηγή φορολογικών εσόδων για ένα κράτος. *Tο συνέδριο θα πραγµατοποιηθεί στις 26 Οκτωβρίου στο ξενοδοχείο Ledra Marriott. Περισσότερες πληροφορίες στα τηλ.: 210 7200232, 210 7200157 ή στο icapsales@icap.gr


19

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010


EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

20

Ανηφορικός δρόµος Μέση µείωση πωλήσεων κατά 7% χαρακτήρισε τη δραστηριότητα των ελληνικών επιχειρήσεων το 2009. Ταυτόχρονα, παρουσίασαν σηµαντική υποχώρηση της κερδοφορία τους κατά 13%. Βασικά χαρακτηριστικά της αγοράς η αύξηση των αναγκών σε κεφάλαια κίνησης και η µείωση της τραπεζικής χρηµατοδότησης.  Από τον Χρήστο Γιαννακόπουλο, Partner, Επικεφαλής Ανάπτυξης Προϊόντων & Υπηρεσιών της Hellastat *


Ε

ίναι η πρώτη φορά τα τελευταία 10 χρόνια που καταγράφεται αρνητική µεταβολή στις πωλήσεις των ελληνικών επιχειρήσεων, καθώς σύµφωνα µε την ανάλυση των ισολογισµών της χρήσης 2009 από την Hellastat A.E. προκύπτει µέση πτώση κατά 7%, έναντι ικανοποιητικής αύξησης κατά 3,2% το 2008. Αποτελεί επίσης πρωτόγνωρο φαινόµενο οι επιχειρήσεις µε πτώση του τζίρου να ξεπερνούν σε αριθµό αυτές µε ενίσχυση: το ισοζύγιο είναι 60-40 υπέρ αυτών µε χαµηλότερες πωλήσεις το 2009 έναντι του 2008, εξέλιξη ανησυχητική, καθώς η δεύτερη χειρότερη παρατηρήθηκε –ως φυσιολογική και αναµενόµενη, µάλιστα- στο µετα-ολυµπιακό 2005 όπου περίπου ισοµοιράστηκαν ανοδικές και πτωτικές. Σε επίπεδο καθαρής κερδοφορίας οι εξελίξεις είναι οι πλέον δυσάρεστες, καθώς παρατηρείται µέση κάµψη κατά -12,6%, σε συνέχεια της επίσης κακής χρονιάς του 2008 (-10%). Το 55% των επιχειρήσεων εµφανίζει κάµψη αποτελεσµάτων -όπως και το 2008ενώ από το 2001 µόνο µια χρονιά ξεπέρασαν ελαφρά το 50%, το έτος 2005. Θετικό αξιολογείται πάντως το γεγονός ότι σταθερά την τελευταία 10ετία 2 στις 3 επιχειρήσεις εµφανίζουν κερδοφορία. Ταυτόχρονα, και η λειτουργική κερδοφορία επηρεάζεται από το δύσκολο επιχειρηµατικό περιβάλλον του 2009, µε µέση πτώση κατά -9%, ενώ το 2008 είχε διατηρηθεί σχεδόν αµετάβλητη. Η µικτή κερδοφορία τώρα -ο πλέον κρίσιµος δείκτης για την εξέλιξη των υπολοίπων µεγεθών των επιχειρήσεων- υποχωρεί κατά 1,5 µονάδα, στο 27,2%, µε αντίστοιχη επίπτωση στο περιθώριο ΚΠΤΦΑ, το οποίο εκτιµάται στο 8,5% (από 9,5%). Η επίδοση αυτή είναι η χαµηλότερη στο διάστηµα 2009-2001.

Μέσοι ρυθµοί µεταβολής πωλήσεων & κερδών 15%

Σύνολο επιχειρήσεων Πωλήσεις Κέρδη

10%

2009

-6,8%

-12,6%

2008

3,2%

-10,3%

2007

7,4%

12,0%

0%

2006

6,8%

12,8%

-5%

2005

1,6%

-4,1%

2004

3,9%

0,7%

2003

4,2%

6,0%

2002

3,9%

3,6%

09/01

4,0%

1,9%

5% 2009

2008

2007

Μικτό περιθώριο

Περιθώριο ΚΠΤΦΑ

2005

2004

2003

2002

-10% -15% Κέρδη

Πωλήσεις

Εξέλιξη περιθωρίων κέδους Περιθώρια κέρδους

2006

Πίνακας 2, Διάγραµµα 2

Περιθώριο ΚΠΦ

2009

27,2%

8,5%

2,1%

2008

28,7%

9,5%

2,2%

2007

28,7%

9,9%

2,9%

2006

28,0%

9,3%

2,6%

2005

27,3%

8,8%

2,2%

2004

26,8%

8,9%

2,3%

2003

27,2%

9,5%

2,6%

2002

27,0%

9,3%

2,7%

2001

26,5%

9,8%

3,0%

35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% 2009

2008

2007

Μικτό περιθώριο

2006

2005

2004

Περιθώριο ΚΠΤΦΑ

2003

2002

2001

Περιθώριο ΚΠΦ

*Το άρθρο είναι βασισµένο στην ετήσια επισκόπηση της Ελληνικής Επιχειρηµατικότητας της Hellastat που περιλαµβάνει 37.000 επιχειρήσεις και καλύπτει την περίοδο 2001-2009.

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Περίοδος

Πίνακας 1, Διάγραµµα 1

21


 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Ανάλυση µεταβολών βάσει κύκλου εργασιών επιχείρησης Μέση µεταβολή πωλήσεων

Πίνακας 3

Μέση µεταβολή κερδών

2009/2008

2008/2007

2009/2008

2008/2007

κάτω από 1 εκ.

-9,7%

0,3%

-9,5%

-14,4%

1 έως 3 εκ

-8,1%

3,6%

-20,2%

-8,6%

3 έως 50 εκ.

-5,0%

6,0%

-10,8%

-7,5%

πάνω από 50εκ.

-2,0%

6,8%

-4,8%

-16,3%

Μεγάλη η επιδείνωση στις µικρές επιχειρήσεις Σηµαντική διαφοροποίηση προκύπτει στα αποτελέσµατα των επιχειρήσεων ανάλογα µε το µέγεθός τους: οι µεγάλες επιχειρήσεις µε κύκλο εργασιών άνω των ευρώ 50εκ. εµφανίζουν µέση µείωση τζίρου κατά 2% (+6,8% το 2008), ενώ οι µικρές επιχειρήσεις µε έσοδα µέχρι ευρώ 1 εκ. εµφανίζουν εντονότερη του µέσου υποχώρηση, αγγίζοντας το -10% (+0,3% το 2008). Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στη µεταβολή των κερδών, καθώς οι µεγάλες επιχειρήσεις υφίστανται µέση µείωση που δεν υπερβαίνει το -5%, ενώ εταιρείες µε πωλήσεις ευρώ 1 έως 3 εκ. και µέχρι ευρώ 1 εκ. παρουσιάζουν µέση µείωση κατά -20% και -9,5% αντίστοιχα. Πάντως, το συµπέρασµα είναι µια πτωτική πορεία των µεγεθών ανεξάρτητα από το µέγεθος της επιχείρησης.


(EΛΛAΣ) ∆IYΛIΣTHPIA KOPINΘOY A.E. ΑΡ. Μ.Α.Ε. 1482/06/Β/86/26 Ε∆ΡΑ: ΗΡΩ∆ΟΥ ΑΤΤΙΚΟΥ 12Α, ΜΑΡΟΥΣΙ 151 24 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΠΟ 1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΕΩΣ 31 ∆ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2009 (δηµοσιευόµενα βάσει του κ.ν. 2190/20, άρθρο 135 για επιχειρήσεις που συντάσσουν ετήσιες οικονοµικές καταστάσεις, ενοποιηµένες και µη, κατά τα ∆ΛΠ) Τα παρακάτω στοιχεία και πληροφορίες, που προκύπτουν από τις οικονοµικές καταστάσεις, στοχεύουν σε µία γενική ενηµέρωση για την οικονοµική κατάσταση και τα αποτελέσµατα της "ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ (ΕΛΛΑΣ) ∆ΙΥΛΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ Α.Ε.". Συνιστούµε εποµένως στον αναγνώστη, πριν προβεί σε οποιαδήποτε είδους επενδυτική επιλογή ή άλλη συναλλαγή µε τον εκδότη, να ανατρέξει στη διεύθυνση διαδικτύου του εκδότη, όπου αναρτώνται οι οικονοµικές καταστάσεις καθώς και η έκθεση ελέχγου του νόµιµου ελεγκτή.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Αρµόδια Νοµαρχία: Υπουργείο Ανάπτυξης, ∆ιεύθυνση Α.Ε. και Πίστεως ∆ιεύθυνση διαδικτύου: www.moh.gr Σύνθεση ∆ιοικητικού Συµβουλίου: Πρόεδρος και ∆ιευθύνων Σύµβουλος: Βαρδής Ι. Βαρδινογιάννης, Αντιπρόεδροι: Ιωάννης Β. Βαρδινογιάννης, Παναγιώτης Ν. Κονταξής, Αναπληρωτές ∆ιευθύνοντες Σύµβουλοι: Ιωάννης Ν. Κοσµαδάκης, Πέτρος Τ. Τζαννετάκης, Μέλη: ∆ηµοσθένης Ν. Βαρδινογιάννης, Νίκος Θ. Βαρδινογιάννης, Γεώργιος Π. Αλεξανδρίδης, Ελένη - Μαρία Λ. Θεοδωρουλάκη, Κωνσταντίνος Β. Μαραβέας, Αντώνιος Θ. Θεοχάρης, ∆έσποινα Ν. Μανώλη. Ηµεροµηνία έγκρισης από το ∆ιοικητικό Συµβούλιο 1 Μαρτίου 2010 των ετήσιων οικονοµικών καταστάσεων: Νόµιµος ελεγκτής: Τηλέµαχος Χ. Γεωργόπουλος Ελεγκτική εταιρία: Deloitte. Τύπος έκθεσης ελέγχου ελεγκτών: Με σύµφωνη γνώµη

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ

ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε χιλ. Ευρώ 31.12.2009 31.12.2008

ΕΤΑΙΡΙΑ Ποσά σε χιλ. Ευρώ 31.12.2009 31.12.2008

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ιδιοχρησιµοποιούµενα ενσώµατα πάγια στοιχεία Άυλα περιουσιακά στοιχεία Λοιπά µη κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία Αποθέµατα Απαιτήσεις από πελάτες Λοιπά κυκλοφορούντα περιουσιακά στοιχεία ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ

902.073 40.376 37.980 254.103 290.022 58.079 1.582.633

759.137 23.795 22.428 235.529 261.624 47.763 1.350.276

853.934 581 48.086 248.478 224.894 36.654 1.412.627

713.043 916 45.188 233.705 175.445 38.136 1.206.433

Ι∆ΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μετοχικό κεφάλαιο Λοιπά στοιχεία ιδίων κεφαλαίων Σύνολο ιδίων κεφαλαίων ιδιοκτητών µητρικής (α) ∆ικαιώµατα µειοψηφίας (β) Σύνολο ιδίων κεφαλαίων (γ) = (α) + (β) Μακροπρόθεσµες δανειακές υποχρεώσεις Προβλέψεις / Λοιπές µακροπρόθεσµες υποχρεώσεις Βραχυπρόθεσµες δανειακές υποχρεώσεις Λοιπές βραχυπρόθεσµες υποχρεώσεις Σύνολο υποχρεώσεων (δ) ΣΥΝΟΛΟ Ι∆ΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ (γ) + (δ)

33.235 317.716 350.951 1.225 352.176 254.384 71.852 432.521 471.700 1.230.457 1.582.633

33.235 276.351 309.586 0 309.586 276.871 74.086 393.919 295.814 1.040.690 1.350.276

33.235 299.557 332.792 0 332.792 192.375 67.670 377.661 442.129 1.079.835 1.412.627

33.235 281.125 314.360 0 314.360 227.031 70.308 332.219 262.515 892.073 1.206.433

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΣΟ∆ΩΝ

Κύκλος εργασιών Μικτά κέρδη / (ζηµιές) Κέρδη / (ζηµιές) προ φόρων, χρηµατοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσµάτων Κέρδη / (ζηµιές) προ φόρων Κέρδη / (ζηµιές) µετά από φόρους (Α)

ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε χιλ. Ευρώ 01.01-31.12.2008 01.01-31.12.2009 3.938.935 5.505.365 214.559 241.730

ΕΤΑΙΡΙΑ Ποσά σε χιλ. Ευρώ 01.01-31.12.2009 01.01-31.12.2008 3.493.334 5.057.751 158.514 189.283

155.349 155.601 107.957

138.524 102.380 78.406

146.480 130.406 84.902

129.668 99.356 75.767

-Ιδιοκτήτες µητρικής -∆ικαιώµατα µειοψηφίας

107.835 122

78.406 0

84.902 0

75.767 0

Λοιπά συνολικά έσοδα µετά από φόρους (Β) Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα µετά από φόρους (Α)+(Β)

0 107.957

382 78.788

0 84.902

0 75.767

-Ιδιοκτήτες µητρικής -∆ικαιώµατα µειοψηφίας

107.835 122

78.788 0

84.902 0

75.767 0

0,9745 0

0,7077 0

0,7664 0,7000

0,6839 0,6000

211.443

190.345

196.454

176.824

Κέρδη / (ζηµιές) µετά από φόρους ανά µετοχή - βασικά (σε Ευρώ) Προτεινόµενο µέρισµα ανά µετοχή - (σε Ευρώ) Κέρδη / (ζηµιές) προ φόρων, χρηµατοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσµάτων και συνολικών αποσβέσεων

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ Ι∆ΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ

Σύνολο ιδίων κεφαλαίων έναρξης χρήσεως (01.01.2009 και 01.01.2008 αντίστοιχα) ∆ικαιώµατα µειοψηφίας που προκύπτουν από εξαγορά θυγατρικής Συγκεντρωτικά συνολικά έσοδα µετά από φόρους ∆ιανεµηθέντα µερίσµατα Σύνολο ιδίων κεφαλαίων λήξης χρήσεως (31.12.2009 και 31.12.2008 αντίστοιχα) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΑΜΕΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ Έµµεση µέθοδος

ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε χιλ. Ευρώ 31.12.2008 31.12.2009

ΕΤΑΙΡΙΑ Ποσά σε χιλ. Ευρώ 31.12.2009 31.12.2008

309.586

363.738

314.360

371.533

1.103 107.957 (66.470)

0 78.788 (132.940)

0 84.902 (66.470)

0 75.767 (132.940)

352.176

309.586

332.792

314.360

ΟΜΙΛΟΣ Ποσά σε χιλ. Ευρώ 01.01-31.12.2009 01.01-31.12.2008

Λειτουργικές δραστηριότητες Κέρδη / (ζηµιές) προ φόρων 155.601 Πλέον / µείον προσαρµογές για: 56.767 Αποσβέσεις Προβλέψεις 647 Συναλλαγµατικές διαφορές 5.314 Αποτελέσµατα (έσοδα, έξοδα, κέρδη και ζηµιές) επενδυτικής δραστηριότητας (21.353) 20.652 Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα Πλέον / µείον προσαρµογές για µεταβολές λογαριασµών κεφαλαίου κίνησης ή που σχετίζονται µε τις λειτουργικές δραστηριότητες: Μείωση / (αύξηση) αποθεµάτων (18.574) (29.326) Μείωση / (αύξηση) απαιτήσεων (Μείωση) / αύξηση υποχρεώσεων (πλην δανειακών) 145.835 Μείον: Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβληµένα (21.523) (18.319) Καταβεβληµένοι φόροι Σύνολο εισροών / (εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες (α) 275.721 Επενδυτικές δραστηριότητες Απόκτηση θυγατρικών, συγγενών, κοινοπραξιών και λοιπών επενδύσεων 1.583 (198.521) Αγορά ενσώµατων και άυλων παγίων στοιχείων 1.211 Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώµατων και άυλων παγίων στοιχείων Τόκοι εισπραχθέντες 205 Μερίσµατα εισπραχθέντα 156 Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β) (195.366) Χρηµατοδοτικές δραστηριότητες Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια 1.051.369 Εξοφλήσεις δανείων (1.048.211) Εξοφλήσεις υποχρεώσεων από χρηµατοδοτικές µισθώσεις (χρεολύσια) (205) (66.470) Μερίσµατα πληρωθέντα (63.517) Σύνολο εισροών / (εκροών) από χρηµατοδοτικές δραστηριότητες (γ) Καθαρή αύξηση / (µείωση) στα ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα χρήσης (α) + (β) + (γ) 16.838 9.208 Ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα έναρξης χρήσης Ταµειακά διαθέσιµα και ισοδύναµα λήξης χρήσης 26.046

ΕΤΑΙΡΙΑ Ποσά σε χιλ. Ευρώ 01.01-31.12.2009 01.01-31.12.2008

102.380

130.406

99.356

52.513 (4.734) 7.841 (2.080) 39.871

50.648 (1.127) 5.344 (979) 16.645

47.849 (4.621) 7.761 (1.386) 32.878

110.684 97.878 (47.012)

(14.774) (47.393) 152.061

106.210 116.985 (52.681)

(39.209) (43.260) 274.872

(16.897) (16.688) 257.246

(32.903) (43.260) 276.188

(4.115) (78.415) 211 1.248 196 (80.875)

(3.491) (191.221) 2 167 156 (194.387)

(4.044) (71.727) 0 1.168 360 (74.243)

1.390.991 (1.456.396) (187) (132.940) (198.532)

911.207 (900.352) (205) (66.470) (55.820)

1.126.208 (1.197.678) (187) (132.940) (204.597)

(4.535) 13.743 9.208

7.039 7.982 15.021

(2.652) 10.634 7.982

1. Στη σηµείωση 16 επί των οικονοµικών καταστάσεων παρατίθενται αναλυτικά πληροφορίες σχετικά µε τις εταιρίες που περιλαµβάνονται στις ενοποιηµένες καταστάσεις (η έδρα τους, το ποσοστό συµµετοχής καθώς και η µέθοδος ενοποίησής τους). Οι εταιρίες “BRODERICO Ε.Π.Ε.”, “AVIN ALBANIA S.A.”, "ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΟΥΣΑΚΙΟΥ Α.Ε." και "NUR-MOH ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ", περιλαµβάνονται στην ενοποίηση στο κόστος κτήσης, λόγω επουσιώδους σηµασίας και λόγω του ότι δεν έχουν δραστηριότητες. Οι αλλαγές που έχουν επέλθει στις εταιρίες που περιλαµβάνονται στην ενοποίηση καθώς και στη µέθοδο ενοποίησής τους, αφορούν στην αλλαγή µεθόδου ενοποίησης α) της "ΚΟΡΙΝΘΟΣ POWER A.E.", από ολική ενοποίηση σε καθαρή θέση και β) της “OFC ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΟΥ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Α.Ε.” από καθαρή θέση σε ολική ενοποίηση. 2. Υφίστανται επίδικες απαιτήσεις τρίτων κατά του Οµίλου συνολικού ποσού Ευρώ 10,9 εκατοµµυρίων περίπου (εκ των οποίων Ευρώ 10,6 εκατοµµύρια περίπου αφορούν την Εταιρία). Επίσης υπάρχουν επίδικες απαιτήσεις του Οµίλου κατά τρίτων συνολικού ποσού Ευρώ 77,1 εκατοµµυρίων περίπου (εκ των οποίων Ευρώ 61,7 εκατοµµύρια περίπου αφορούν την Εταιρία). Για όλες τις παραπάνω περιπτώσεις η τελική έκβασή τους δεν µπορεί προς το παρόν να προβλεφθεί. Επίσης, δεν αναµένεται να προκύψουν σηµαντικές υποχρεώσεις από τις ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις. Τα ποσά των σωρευτικών προβλέψεων που έχουν διενεργηθεί στον Όµιλο έχουν ως εξής: α) πρόβλεψη για επίδικες υποθέσεις ποσού Ευρώ 1.844 χιλιάδες (Εταιρία: Ευρώ 0 χιλιάδες), και β) προβλέψεις για αποχωρήσεις προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία ποσού Ευρώ 37.489 χιλιάδες (Εταιρία: Ευρώ 35.406 χιλιάδες). 3. Για τις ανέλεγκτες φορολογικά χρήσεις, γίνεται σχετική αναφορά στη σηµείωση 33 επί των οικονοµικών καταστάσεων. 4. Τον Απρίλιο 2009 ολοκληρώθηκε η συναλλαγή µέσω της οποίας η “ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε. – ΟΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ” απέκτησε, µέσω αύξησης µετοχικού κεφαλαίου µε καταβολή µετρητών, τον έλεγχο ποσοστού 65% στην “ΚΟΡΙΝΘΟΣ POWER A.E.”. Η “ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ (ΕΛΛΑΣ) ∆ΙΥΛΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ Α.Ε.” παραµένει µέτοχος της “ΚΟΡΙΝΘΟΣ POWER A.E.” µε ποσοστό 35%, σηµείωση 31 επί των οικονοµικών καταστάσεων. Στις 8 Μαΐου 2009 ολοκληρώθηκε από τον Όµιλο η απόκτηση ποσοστού 64,06% του µετοχικού κεφαλαίου της “OFC ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΟΥ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Α.Ε.” που διαµόρφωσε το συνολικό ποσοστό του Οµίλου επί του µετοχικού κεφαλαίου της “OFC ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΟΥ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Α.Ε.” σε 92,06%, σηµείωση 30 επί των οικονοµικών καταστάσεων. Τον Ιούλιο 2009, η Εταιρία συµµετείχε στην σύσταση της εταιρίας “NUR-MOH ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ” κατά 50%, σηµείωση 30 επί των οικονοµικών καταστάσεων. Tον Σεπτέµβριο 2009, η Εταιρία ήρθε σε συµφωνία µε τη “SHELL OVERSEAS HOLDINGS LTD” προκειµένου να αποκτήσει από την τελευταία τις δραστηριότητές της στην Ελλάδα, καθώς και µε τη “SHELL GAS (LPG) HOLDINGS B.V.” για τη µεταβίβαση από την τελευταία του 100% των µετοχών της “SHELL GAS A.E.B.E. ΥΓΡΑΕΡΙΩΝ”, σηµείωση 30 επί των οικονοµικών καταστάσεων. Επίσης, τον ∆εκέµβριο 2009, ο Όµιλος προχώρησε στην πώληση του συνόλου της έµµεσης συµµετοχής κατά 50% που είχε, µέσω της θυγατρικής “AVIN OIL Α.Β.Ε.Ν.Ε.Π.”, στην εταιρία “ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Α.Ε. (HAFCO S.A.)”, σηµείωση 32 επί των οικονοµικών καταστάσεων. 5. O αριθµός απασχολούµενου προσωπικού την 31η ∆εκεµβρίου 2009 είναι για τον Όµιλο 1.523 άτοµα (31.12.2008: 1.489 άτοµα) και για την Εταιρία 1.268 άτοµα (31.12.2008: 1.271 άτοµα). 6. Πάσης φύσεως συναλλαγές (έσοδα, έξοδα) και υπόλοιπα απαιτήσεων και υποχρεώσεων του Οµίλου και της Εταιρίας µε τα συνδεδεµένα µέρη κατά την έννοια του ∆ΛΠ 24 σε χιλιάδες Ευρώ: ΕΤΑΙΡΙΑ ΟΜΙΛΟΣ ΕΙΣΡΟΕΣ 93.418 537.049 ΕΚΡΟΕΣ 975 1.640 9.057 45.720 ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ 0 1 ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ & ΑΜΟΙΒΕΣ ∆ΙΕΥΘΥΝΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ∆ΙΟΙΚΗΣΗΣ 2.930 2.620 ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ∆ΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΚΑΙ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ∆ΙΟΙΚΗΣΗΣ 0 0 ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ∆ΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΚΑΙ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ∆ΙΟΙΚΗΣΗΣ 0 0

Μαρούσι, 1 Μαρτίου 2010

Ο ΠΡΟΕ∆ΡΟΣ ΤΟΥ ∆ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ∆ΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΒΑΡ∆ΗΣ Ι. ΒΑΡ∆ΙΝΟΓΙΑΝΝΗΣ A.∆.T. K 011385/82

Ο ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ∆ΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΣ ∆ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΕΤΡΟΣ Τ. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ Α.∆.Τ. Ρ 591984/94

Ο ∆ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ ΘΕΟ∆ΩΡΟΣ Ν. ΠΟΡΦΥΡΗΣ A.∆.T. Ρ 557979/94 Αρ. Αδείας Ο.Ε.Ε. 0018076 Α’ Τάξης

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

23


 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Πωλήσεις και κέρδη ανά κλάδο Περίοδος

Βιοµηχανία Πωλήσεις Κέρδη

Πίνακας 4

Εµπόριο Πωλήσεις Κέρδη

Κατασκευές Πωλήσεις Κέρδη

Μεταφορές Πωλήσεις Κέρδη

Ακίνητη περιουσία Πωλήσεις Κέρδη

Ξενοδοχεία & εστιατόρια Πωλήσεις Κέρδη

2009

-9,9%

-16,1%

-9,4%

-17,2%

-4,8%

-19,8%

-7,0%

-21,5%

2,9%

11,3%

-3,8%

-6,4%

2008

2,7%

-11,5%

1,3%

-11,7%

8,5%

5,7%

5,5%

-6,6%

4,7%

-8,4%

2,9%

-27,4%

2007

7,3%

8,7%

7,4%

14,4%

10,4%

18,3%

8,4%

10,9%

5,0%

5,1%

6,5%

7,6%

2006

7,9%

12,7%

6,1%

11,2%

7,8%

11,5%

7,7%

13,3%

4,6%

8,1%

6,1%

14,6%

2005

0,9%

-8,2%

-0,2%

-15,4%

0,3%

-9,6%

1,7%

4,1%

5,0%

11,3%

5,2%

13,6%

2004

5,8%

2,8%

5,2%

5,2%

9,5%

3,3%

5,2%

3,7%

4,8%

2,7%

-2,6%

-24,3%

2003

3,6%

3,9%

5,1%

12,1%

13,7%

11,1%

3,7%

2,0%

4,8%

4,8%

-1,1%

-32,0%

2002

4,8%

2,1%

5,5%

9,7%

0,0%

-20,6%

3,2%

2,5%

3,6%

5,4%

2,3%

4,9%

09/01

3,6%

1,0%

4,1%

1,9%

5,4%

-1,8%

4,2%

5,0%

5,4%

6,0%

2,6%

-0,4%

Σε Βιοµηχανία, Εµπόριο και Μεταφορές οι µεγαλύτερες απώλειες Σύµφωνα µε τα στοιχεία που δηµοσιεύει η Ελληνική Στατιστική Αρχή, η επιδείνωση των µεγεθών των επιχειρήσεων, δεν προκαλεί έκπληξη: ο δείκτης βιοµηχανικής παραγωγής υποχώρησε το 2009 κατά 9,4% (-4% το 2008), ενώ αντίστοιχα ο δείκτης της µεταποίησης µειώθηκε κατά 11,2%. Αντίστοιχη πτώση καταγράφει και ο δείκτης λιανικού εµπορίου, µε κάµψη κατά 9,3% το 2009. Αποκαλυπτική είναι και η εικόνα στις µεταφορές, βάσει των στοιχείων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής: χερσαίες -31,5%, πλωτές -23%, αποθήκευση -33%. Τέλος, η οικοδοµική δραστηριότητα διατηρείται σε πτωτική τροχιά από το 2005, µε περαιτέρω µείωση το 2009 κατά 24% και 26% σε επιφάνεια και όγκο αντίστοιχα. Με αυτά υπόψη, από την ανάλυση των ισολογισµών του 2009 της Hellastat A.E. η πτώση των πωλήσεων στη Βιοµηχανία αγγίζει το -10% κατά µέσο όρο, -9,5% αντίστοιχα στο Εµπόριο, ενώ οι µεταφορές ακολουθούν µε πτώση εσόδων κατά -7%. Ο κατασκευαστικός τοµέας υποχωρεί µε -5%, ενώ Ξενοδοχεία & Εστιατόρια έκλεισαν µια µέτρια χρονιά –δεδοµένων των συνθηκών- µε πτώση που δεν ξεπέρασε το -4%. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί ο ευρύτερος κλάδος Ακίνητης Περιουσίας, µε µέση αύξηση εσόδων της τάξης του 2,9%. Από πλευράς καθαρής κερδοφορίας, Κατασκευές και Μεταφορές αντιµετωπίζουν µέση κάµψη κατά 20% και 21,5% αντίστοιχα, ενώ σε 16-17% εκτιµάται η µέση υποχώρηση στη Βιοµηχανία και το Εµπόριο.

Οι µεγάλες προκλήσεις το 2010

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Ο

24

ι βασικοί δείκτες ανάπτυξης των επιχειρήσεων υποχωρούν σύµφωνα µε τα οικονοµικά αποτελέσµατα του 2009, εξέλιξη αναµενόµενη, καθώς βιοµηχανική παραγωγή, κατανάλωση ενέργειας και καυσίµων, διεθνές εµπόριο, οικοδοµική δραστηριότητα, τουριστική κίνηση, κατανάλωση και λιανικό εµπόριο, παρουσιάζουν υποχώρηση τους τελευταίους 18 µήνες. Σε αυτό το αρνητικό περιβάλλον, καταλυτικό ρόλο για την επιβίωση και ανάπτυξη των επιχειρήσεων θα διαδραµατίσει: ••• η πολιτική σταθερότητα και η ικανότητα εισαγωγής µεταρρυθµίσεων µε τη µέγιστη δυνατή αποδοχή από την κοινωνία, •••η ενεργοποίηση αναπτυξιακών µέτρων και η προσέλκυση ξένων επενδύσεων σε

ενέργεια, τουρισµό, µεταφορές, τεχνολογία, •••η διευθέτηση χρόνιων διαρθρωτικών αδυναµιών όπως τα περίφηµα κλειστά επαγγέλµατα, η κρατική παρέµβαση στον καθορισµό τιµών και περιθωρίων κέρδους, ο χαοτικός µηχανισµός αδειοδότησης και εποπτείας, οι κακής ποιότητας πανάκριβες υπηρεσίες του δηµόσιου τοµέα σε πολίτες, επιχειρήσεις και επενδυτές, •••η αποκατάσταση της ροής κεφαλαίων προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, που απαιτεί ασφαλώς χρόνο καθώς οι διεθνείς αγορές είναι ακόµη επιφυλακτικές έναντι της Ελληνικής Οικονοµίας και του τραπεζικού συστήµατος και προς το παρόν υπάρχει εξάρτηση από τη χρηµατοδότηση που παρέχει η ΕΚΤ, •••η βελτίωση της ψυχολογίας, κυρίως

ως αποτέλεσµα θετικών εξελίξεων στους παραπάνω τοµείς. Ωστόσο, θα πρέπει να γίνει σαφές ότι οι συνθήκες αυτές έχουν µεσοµακροπρόθεσµο ορίζοντα και ότι αναµφίβολα περνούν µέσα από την επιτυχή εφαρµογή του προγράµµατος ανασυγκρότησης της ελληνικής οικονοµίας , καθώς ενδεχόµενη εκτροπή θα αλλάξει ριζικά τις προοπτικές της επιχειρηµατικότητας. Στον βραχυπρόθεσµο ορίζοντα, επιχειρήσεις και κοινωνία θα πρέπει να αποδεχτούν αρχικά ότι το µοντέλο της φθηνά χρηµατοδοτούµενης κατανάλωσης αποτελεί οριστικά παρελθόν και να προσαρµοσθούν ταχέως στα νέα δεδοµένα ώστε να γίνει πράξη το αισιόδοξο ρητό «η κρίση φέρνει ευκαιρίες».


Πωλήσεις και κέρδη ανά κλάδο

Πίνακας 5

2009/2008

2008/2007

2009/2001

Βιοµηχανία

-1,1%

7,5%

11,4%

Εµπόριο

0,0%

9,0%

13,3%

Κατασκευές

5,1%

6,5%

24,3%

Μεταφορές

-0,3%

2,4%

13,0%

Ξενοδοχεία και εστιατόρια

-1,6%

-0,1%

11,1%

Ακίνητη περιουσία

-3,9%

-1,5%

7,4%

Σύνολο επιχειρήσεων

-0,5%

5,8%

12,7%

Η εικόνα των ισολογισµών Μειωµένη η χρηµατοδότηση των επιχειρήσεων µέσα στην ύφεση. Η µείωση αυτή αποτυπώνεται και στους ισολογισµούς τους. Συγκεκριµένα, το 2009 αποτελεί την πρώτη χρονιά από το 2001 που καταγράφεται αρνητική µέση µεταβολή στον τραπεζικό δανεισµό των επιχειρήσεων, κατά -0,5%, ενώ το διάστηµα 2001-2009 εµφανίζει µέση αύξηση της τάξης του 12,7% ετησίως. Η εξέλιξη αυτή αντανακλάται και στη µικρή βελτίωση του δείκτη βραχυπρόθεσµου δανεισµού προς πωλήσεις, που εκτιµάται σε 24,7% από 25,7%. Η ικανότητα κάλυψης τόκων παρουσιάζει σχετική σταθερότητα τα τελευταία δύο χρόνια (3,7 φορές), ωστόσο υπόκειται σε σηµαντική υποχώρηση έναντι της περιόδου 2003-2001 (5 φορές περίπου). Υψηλή δανειακή επιβάρυνση εµφανίζουν τα ξενοδοχεία & εστιατόρια (32,7% των πωλήσεων, έναντι 29% το 2008) και η Βιοµηχανία (29,7%, σταθερά συγκριτικά µε το 2008). Αντίθετα, Μεταφορές και Υπηρεσίες παρουσιάζουν χαµηλή εξάρτηση από βραχυπρόθεσµο τραπεζικό δανεισµό (14,4% και 17% αντίστοιχα).

Κάλυψη τόκων 2009

24,7%

3,7

2008

25,7%

3,4

2007

25,0%

4,0

2006

25,8%

4,2

2005

25,9%

4,1

2004

23,9%

4,5

2003

23,3%

4,8

2002

22,0%

4,9

2001

20,0%

5,1

Αυξάνουν οι ανάγκες σε κεφάλαιο κίνησης

Πίνακας 7

Ηµέρες απαιτήσεων

Ηµέρες αποθεµάτων

Ηµέρες προµηθευτών

Εµπορικός κύκλος

2009

145

68

155

58

2008

136

69

163

42

2007

134

71

165

40

2006

134

69

169

34

2005

131

69

168

32

2004

121

66

159

28

2003

119

65

163

21

2002

113

67

156

24

2001

107

66

145

28

Το 2009, µετά από µια 4ετία σχετικής σταθερότητας, καταγράφεται επέκταση του µέσου διαστήµατος είσπραξης απαιτήσεων κατά 9 ηµέρες, συνολικά στις 145. Μεγάλες καθυστερήσεις παρατηρούνται στις Κατασκευές (179 ηµέρες, +21 από το 2008) και στη Βιοµηχανία (171 ηµέρες, +6 από το 2008). Η ανακύκλωση των αποθεµάτων είναι σχετικά σταθερή την περίοδο 2001-2009, στις 68 ηµέρες. Στη Βιοµηχανία και το Εµπόριο καταγράφεται µικρή βελτίωση, αντανακλώντας τη µειωµένη βιοµηχανική παραγωγή αλλά και τη σηµαντική πτώση στο εξωτερικό εµπόριο. Αναφορικά µε τη χρηµατοδότηση από προµηθευτές, παρουσιάζεται επιτάχυνση των πληρωµών στις 155 ηµέρες (8 ηµέρες ταχύτερα έναντι του 2008). Ο εµπορικός κύκλος διαµορφώνεται στις 58 ηµέρες, επιβαρύνοντας τις επιχειρήσεις µε κεφάλαιο κίνησης για ακόµη 16 ηµέρες έναντι του 2008 (42 ηµέρες).

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Εµπορικός κύκλος

Βραχυπρόθεσµος δανεισµός προς πωλήσεις Πίνακας 6

25


 ΟΙ 100 M ΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ EΜΠΟΡΙΚΕΣ EΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Κέρδη προ τόκων, αποσβέσεων και φόρων

Κύκλος εργασιών

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Εταιρία

26

Λογιστικά πρότυπα

2009

2008 Μεταβολή

2009

2008 Μεταβολή

Αποτελέσµατα προ φόρων 2009

2008

Μεταβολή

CARREFOUR ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

1.934,65

1.994,60

-3,0%

55,46

77,93

-28,8%

6,21

25,16

-75,3%

ΕΚΟ Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

1.609,86

2.285,95

-29,6%

16,95

29,36

-42,3%

-1,55

2,32

-166,7%

SHELL HELLAS Α.Ε.

ΕΛΠ

1.539,24

1.856,72

-17,1%

10,56

-15,38

168,7%

-5,35

-14,12

62,1%

ΑΒ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

1.393,79

1.289,26

8,1%

80,47

73,16

10,0%

50,91

47,95

6,2%

ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Ι. ΚΑΙ Σ. Α.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

1.153,50

1.088,65

6,0%

52,55

48,25

8,9%

22,56

15,97

41,3%

MAMIDOIL JETOIL Α.Ε.

∆ΠΧΠ

1.048,15

1.281,05

-18,2%

22,79

22,35

2,0%

2,75

2,23

23,0%

ΑΙΓΑΙΟΝ ΟΙΛ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

1.011,35

1.127,31

-10,3%

12,61

10,99

14,7%

2,19

1,02

116,1%

AVINOIL Α.Ε.

∆ΠΧΠ

878,79

1.019,05

-13,8%

11,43

13,55

-15,6%

2,81

2,53

11,0% 120,6%

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΥΣΙΜΑ Α.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

768,55

1.397,52

-45,0%

43,75

38,90

12,4%

32,60

14,78

ΒΕΡΟΠΟΥΛΟΙ ΑΦΟΙ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

729,86

711,38

2,6%

16,86

17,27

-2,4%

1,91

3,99

-52,1%

ΓΕΡΜΑΝΟΣ Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

677,60

765,69

-11,5%

15,11

16,54

-8,6%

5,40

7,48

-27,8%

ΜΕΤΡΟ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

668,26

650,66

2,7%

29,86

36,45

-18,1%

15,15

24,73

-38,8%

ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

656,40

743,92

-11,8%

10,71

9,99

7,3%

4,91

1,74

182,5%

∆ΙΑΜΑΝΤΗΣ ΜΑΣΟΥΤΗΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

602,18

573,56

5,0%

32,16

32,73

-1,7%

15,31

17,52

-12,6%

REVOIL Α.Ε.

∆ΠΧΠ

581,08

571,99

1,6%

7,79

5,83

33,7%

4,33

2,12

104,6%

ΑΤΛΑΝΤΙΚ ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ Α.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

562,21

604,93

-7,1%

-2,35

6,56

-135,8%

-14,67

-4,39

-234,5%

KOSMOCAR Α.Ε.

ΕΛΠ

546,95

580,17

-5,7%

23,80

29,22

-18,5%

16,59

15,02

10,5%

ΕΤΕΚΑ Α.Ε.

ΕΛΠ

513,60

533,34

-3,7%

3,65

3,64

0,2%

0,84

0,72

17,2%

DSGI SOUTH-EAST EUROPE A.E.B.E.*

ΕΛΠ

488,34

499,30

-2,2%

28,51

40,61

-29,8%

18,87

34,24

-44,9%

PROCTER & GAMBLE ΕΛΛΑΣ Ε.Π.Ε.

ΕΛΠ

463,10

446,78

3,7%

20,82

22,14

-6,0%

19,77

20,94

-5,6%

JUMBO Α.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

444,14

386,26

15,0%

123,42

111,92

10,3%

107,75

97,86

10,1%

NOVARTIS HELLAS Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

439,85

377,25

16,6%

12,54

26,75

-53,1%

11,58

25,62

-54,8%

598,88

-28,9%

24,77

-10,1%

22,71

33,31

-31,8%

ΕΛΑΙΣ UNILEVER HELLAS A.E.**

ΕΛΠ

438,19

TOYOTA ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

425,56

10,29 22,26

6,87

MAKRO CASH AND CARRY Α.Ε.

ΕΛΠ

419,64

472,23

-11,1%

5,28

1,82

190,2%

-8,19

0,06

-13106,6%

ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

415,26

399,24

4,0%

19,25

16,63

15,8%

2,93

3,69

-20,6%

ΠΕΝΤΕ ΓΑΛΑΞΙΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

413,21

401,25

3,0%

24,23

23,15

4,7%

15,37

15,53

-1,1%

PFIZER ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

411,35

423,58

-2,9%

20,11

27,76

-27,5%

15,00

21,84

-31,3%

SANOFI AVENTIS Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

402,96

401,70

0,3%

69,30

68,54

1,1%

63,87

61,15

4,5%

ΠΛΑΙΣΙΟ COMPUTERS Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

386,56

408,75

-5,4%

15,12

13,00

16,3%

8,06

5,92

36,1%

DIA HELLAS Α.Ε.

ΕΛΠ

373,79

389,31

-4,0%

0,40

0,34

17,5%

-9,46

-8,45

-12,0%

CYCLON ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

367,39

399,25

-8,0%

6,68

8,19

-18,4%

2,47

3,68

-32,9%

MERCEDES BENZ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε.

ΕΛΠ

359,72

485,32

-25,9%

2,99

10,21

-70,7%

0,26

7,59

-96,5%

ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Κ. Π. Α.Ε. ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ

∆ΠΧΠ

358,40

294,84

21,6%

5,48

5,53

-0,9%

2,53

0,86

193,7%

ΣΙΛΚ ΟΙΛ Α.Β.Ε.Ε.Π.Τ.Ν.Ξ.Ε.

ΕΛΠ

339,96

348,76

-2,5%

3,48

3,64

-4,4%

0,82

0,91

-9,7%

ROCHE HELLAS Α.Ε.

ΕΛΠ

327,44

321,47

1,9%

22,34

31,74

-29,6%

-6,48

22,98

-128,2%

ΚΕΝΤΡΟ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ Α.Ε.Ε.

ΕΛΠ

303,92

299,84

1,4%

0,71

0,67

6,0%

0,99

0,65

51,9%

NOTOS COM ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

301,39

310,17

-2,8%

22,63

29,22

-22,6%

3,04

11,07

-72,5%

GLAXOSMITHKLINE A.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

298,41

279,95

6,6%

26,13

17,65

48,1%

19,53

16,33

19,6%

HOUSEMARKET Α.Ε.

∆ΠΧΠ

297,20

295,79

0,5%

43,74

45,45

-3,8%

38,01

37,97

0,1%

MERCEDES BENZ FINANCE A.E.

ΕΛΠ

293,84

72,99

302,6%

3,48

1,01

245,7%

2,61

0,91

187,0%

ΣΥ.ΦΑ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σ.Π.Ε.

ΕΛΠ

289,58

263,63

9,8%

5,27

5,19

1,5%

3,99

4,02

-0,6%

PRAKTIKER HELLAS Α.Ε.Ε.

ΕΛΠ

274,98

286,40

-4,0%

26,05

26,77

-2,7%

24,92

33,38

-25,3%

ΘΕΟΧΑΡΑΚΗΣ Ι. ΝΙΚ. Α.Ε.

ΕΛΠ

271,87

283,35

-4,0%

16,61

20,54

-19,1%

5,43

5,71

-4,8%

FORD MOTOR ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

265,91

305,28

-12,9%

22,18

3,34

564,1%

17,54

-0,80

2298,5% 4449,0%

FRIESLANDCAMPINA HELLAS Α.Ε.

∆ΠΧΠ

264,50

281,39

-6,0%

4,14

2,97

39,4%

1,02

0,02

ASTRAZENECA Α.Ε.

ΕΛΠ

257,20

253,84

1,3%

8,23

15,35

-46,4%

10,72

19,65

-45,4%

SIEMENS Α.Ε. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ

ΕΛΠ

254,43

191,14

33,1%

-29,58

-1,42

-1980,1%

-151,20

-17,65

-756,5%

ΚΑΕ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

251,48

268,17

-6,2%

53,22

53,07

0,3%

40,84

68,78

-40,6%

ΓΕΝΕΣΙΣ ΦΑΡΜΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

251,44

220,22

14,2%

45,54

38,43

18,5%

36,75

31,12

18,1%


Αποτελέσµατα προ φόρων

Λογιστικά πρότυπα

2009

2008 Μεταβολή

ΑΡΒΑΝΙΤΙ∆ΗΣ Α.Ε.E.

ΕΛΠ

243,23

229,36

6,0%

5,28

5,24

0,8%

0,32

-0,19

ΠΡΟ.ΣΥ.Φ.Α.Π.Ε.

ΕΛΠ

239,60

225,84

6,1%

3,44

3,48

-1,2%

3,93

3,88

1,4%

BMW ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

238,31

325,22

-26,7%

13,31

25,33

-47,5%

2,91

19,25

-84,9%

DRACOIL Α.Ε.

ΕΛΠ

235,61

204,43

15,3%

-0,09

0,13

-171,2%

-1,47

-1,98

25,9%

ΣΤΡΟΥΜΣΑΣ Ι. Α.Ε.

ΕΛΠ

234,06

220,79

6,0%

5,05

4,86

4,0%

1,02

0,47

115,3%

Εταιρία

2009

2008 Μεταβολή

2009

2008

Μεταβολή 273,8%

DIAGEO ΕΛΛΑΣ Α.Ε. ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΠΟΤΩΝ

ΕΛΠ

230,43

212,25

8,6%

15,90

12,34

28,9%

14,65

16,03

-8,6%

GENERAL MOTORS ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

228,28

266,98

-14,5%

10,93

2,21

395,1%

12,08

1,50

706,8%

ZARA ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

228,26

233,02

-2,0%

26,03

27,22

-4,4%

12,38

7,77

59,4% -38,4%

ΕΡΜΗΣ Α.Ε. ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΩΣ

ΕΛΠ

224,98

273,05

-17,6%

2,30

3,72

-38,2%

1,82

2,96

ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ ΛΙΛΛΥ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

218,85

194,66

12,4%

23,02

24,26

-5,1%

19,36

18,81

2,9%

INFO-QUEST Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

210,67

259,88

-18,9%

0,98

1,00

-2,8%

-1,53

-34,85

95,6%

VESTAS HELLAS Α.Ε.

ΕΛΠ

205,89

59,38

246,8%

-3,72

-4,36

14,6%

-3,01

-2,55

-18,4%

DALL Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

199,41

181,81

9,7%

1,24

3,97

-68,9%

-0,39

1,03

-138,1%

ΝΕΟΧΗΜΙΚΗ Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

197,20

211,41

-6,7%

29,75

0,17

17300,0%

1,57

-75,62

102,1%

ABBOTT LABORATORIES ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

191,35

174,00

10,0%

21,20

25,90

-18,1%

13,86

17,32

-20,0%

LOREAL HELLAS Α.Ε.

ΕΛΠ

191,29

193,40

-1,1%

33,23

38,35

-13,4%

27,51

33,65

-18,2%

MULTIRAMA Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

190,29

165,34

15,1%

0,91

0,85

7,5%

-4,36

-4,71

7,6%

ΠΕΙΡΑΙΚΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ Π.Ε.

ΕΛΠ

187,32

175,96

6,5%

1,53

1,44

6,5%

1,18

1,08

9,2% -639,2%

FIAT GROUP AUTOMOBILES ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

186,59

222,42

-16,1%

0,59

5,57

-89,5%

-2,58

0,48

ΣΥΝ.ΦΑ. Α.Ε.

ΕΛΠ

186,58

166,02

12,4%

3,01

2,42

24,4%

2,85

2,12

34,7%

ΜΥΡΤΕΑ Α.Ε.

ΕΛΠ

184,69

225,83

-18,2%

3,42

4,20

-18,5%

2,97

3,81

-22,2% -48,0%

KAOIL ΚΟΥΤΛΑΣ Ν. Α.Ε.

ΕΛΠ

184,54

206,96

-10,8%

0,87

0,75

16,6%

0,05

0,09

BAYER ΕΛΛΑΣ Α.Β.E.E.

ΕΛΠ

169,03

182,82

-7,5%

10,07

9,59

5,1%

1,80

1,16

55,7%

SONY ERICSSON Α.Ε.

ΕΛΠ

167,85

228,59

-26,6%

4,32

5,10

-15,4%

4,35

5,91

-26,4% -12,3%

BRISTOL MYERS SQUIBB Α.Ε.

ΕΛΠ

166,54

162,71

2,4%

24,17

29,07

-16,9%

24,09

27,47

CHIQUITA ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

165,99

104,59

58,7%

2,37

1,25

90,0%

2,22

1,32

68,5%

SCHERING-PLOUGH Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

165,81

141,80

16,9%

8,02

5,08

57,9%

7,69

-0,18

4384,1%

ΒΙΑΜΑΡ Α.Ε.

ΕΛΠ

161,93

164,34

-1,5%

9,96

10,68

-6,7%

2,82

1,11

153,2%

FOURLIS TRADE Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

161,50

159,44

1,3%

6,66

7,21

-7,7%

6,51

4,31

51,1%

ΠΟΛΙΤΗΣ ∆. Α.Φ.Ε. PHARMACON

ΕΛΠ

155,65

61,04

155,0%

2,96

0,65

357,2%

0,60

0,54

11,1%

SPRIDER STORES Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

155,01

149,43

3,7%

14,27

30,47

-53,2%

0,76

18,44

-95,9%

ΠΕΙΡΑΙΩΣ MULTIFIN A.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

153,72

255,59

-39,9%

11,82

4,41

168,3%

6,26

-9,02

169,4%

ΜΟΥΧΑΛΗΣ Α.Ε.Ε. ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ

ΕΛΠ

153,59

145,47

5,6%

8,49

6,92

22,6%

5,35

4,94

8,3%

ΡΑΥΖΟΝΕ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

153,02

86,39

77,1%

1,18

0,34

250,9%

0,96

0,21

355,3%

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

151,45

189,16

-19,9%

4,40

17,71

-75,1%

-1,79

10,20

-117,5%

JANSSEN - CILAG Α.Ε.Β.Ε. ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ

ΕΛΠ

151,34

172,22

-12,1%

4,02

11,10

-63,7%

4,91

13,79

-64,4%

HYUNDAI ΕΛΛΑΣ ∆ΑΒΑΡΗ Π. ΚΑΙ Ρ. Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

150,21

188,44

-20,3%

9,12

10,31

-11,5%

-1,47

-0,65

-126,9% 4295,6%

KARENTA Α.Β.Ε.

ΕΛΠ

149,23

137,97

8,2%

6,34

3,05

107,9%

1,28

0,03

ΑΡΓΟΣ ΝΕΤ Α.Ε.

ΕΛΠ

149,05

122,78

21,4%

1,26

1,07

17,6%

0,91

0,91

0,7%

EXPERT ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΙΚΗ Α.Ε.

ΕΛΠ

147,04

161,78

-9,1%

1,69

3,20

-47,0%

0,90

1,16

-22,9%

ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΙΚΟΣ & ΚΑΤΑΝΑΛ. ΣΥΝ. ΠΕ.ΜΕΛΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ

ΕΛΠ

142,57

145,81

-2,2%

4,67

5,33

-12,3%

2,79

3,43

-18,6%

ERICSSON ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

142,38

185,44

-23,2%

3,87

24,96

-84,5%

3,17

20,40

-84,5%

ΕΛΓΕΚΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

141,87

135,96

4,4%

4,76

3,36

41,4%

1,44

0,95

51,2%

ΓΕΝΙΚΗ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

141,33

173,64

-18,6%

2,47

7,78

-68,3%

-0,57

3,45

-116,7%

ΕΝΑ - ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Α.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

140,98

131,01

7,6%

7,21

5,48

31,5%

6,88

5,40

27,5%

PHILIPS ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

139,65

191,22

-27,0%

-1,98

-8,64

77,1%

-4,59

-10,67

57,0%

ΠΑΖΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Κ. Σ. Α.Ε.

∆ΠΧΠ

136,48

203,44

-32,9%

-1,28

1,79

-171,9%

-4,13

0,04

-10657,0%

GALLON OIL A.E. ΠΕΤΡΕΛΑΙΩΝ

ΕΛΠ

134,81

94,69

42,4%

0,74

1,07

-31,1%

0,52

0,62

-15,2%

LAVIPHARM ACTIVE SERVICES Α.Ε.

∆ΠΧΠ

131,58

128,74

2,2%

1,11

1,28

-12,8%

-1,00

-0,86

-15,3%

LION ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

130,06

155,23

-16,2%

4,83

5,20

-7,1%

-0,90

0,46

-296,7%

*30/4/2009 **µη συγκρίσιµα στοιχεία 2008, προέρχεται από απόσχιση/απορρόφηση κλάδων, Εµφανίζονται στοιχεία σε εταιρικό επίπεδο Ποσά σε € εκ., ∆ηµοσιευµένα στοιχεία µέχρι 6/7/2010

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Κέρδη προ τόκων, αποσβέσεων και φόρων

Κύκλος εργασιών

27


 ΟΙ 100 M ΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ BΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ EΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Κέρδη προ τόκων, αποσβέσεων και φόρων

Κύκλος εργασιών Λογιστικά πρότυπα

2009

2008

Μεταβολή

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

6.172,59

9.319,60

-33,8%

310,59

48,84

536,0%

219,01

-142,08

254,1%

∆ΕΗ - ∆ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

6.017,12

5.801,65

3,7%

1.668,00

339,65

391,1%

988,99

-326,71

402,7%

MOTOR OIL ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

3.493,33

5.057,75

-30,9%

196,45

176,82

11,1%

130,41

99,36

31,3%

∆.ΕΠ.Α. Α.Ε.

∆ΠΧΠ

1.003,64

1.475,10

-32,0%

47,52

112,55

-57,8%

61,00

118,65

-48,6%

COCA COLA 3Ε Α.Ε.

∆ΠΧΠ

700,70

714,10

-1,9%

125,00

118,90

5,1%

202,20

173,60

16,5%

ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε.

∆ΠΧΠ

627,58

607,91

3,2%

48,57

50,35

-3,5%

36,71

36,08

1,7%

VIVARTIA A.B.E.E.

∆ΠΧΠ

585,84

630,23

-7,0%

23,49

35,57

-34,0%

-31,73

-15,55

-104,0%

ΤΕΡΝΑ A.Τ.Τ.Ν.E.

∆ΠΧΠ

507,72

510,50

-0,5%

45,47

48,73

-6,7%

28,61

30,91

-7,4%

ALAPIS Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

479,67

438,76

9,3%

226,00

120,39

87,7%

69,94

75,28

-7,1%

J&P-ΑΒΑΞ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

476,05

554,06

-14,1%

36,20

35,84

1,0%

6,86

6,14

11,7%

ΗΡΑΚΛΗΣ Α.Γ.Ε.Τ.

∆ΠΧΠ

469,10

632,20

-25,8%

93,19

139,48

-33,2%

55,54

99,66

-44,3%

ΤΙΤΑΝ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

450,09

548,62

-18,0%

119,51

148,48

-19,5%

79,85

113,29

-29,5%

ΑΘΗΝΑΙΚΗ ΖΥΘΟΠΟΙΙΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

448,30

460,85

-2,7%

130,18

136,44

-4,6%

102,47

112,75

-9,1%

ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΝ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

427,35

468,59

-8,8%

50,98

34,11

49,4%

33,81

14,94

126,4%

ΕΛΒΑΛ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

408,10

541,00

-24,6%

20,67

12,67

63,1%

-1,79

-12,42

85,6%

ΕΥ∆ΑΠ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

386,17

403,16

-4,2%

48,33

78,33

-38,3%

18,02

49,22

-63,4%

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Εταιρία

28

Αποτελέσµατα προ φόρων

2009

2008

Μεταβολή

2009

2008

Μεταβολή

ΒΙΑΝΕΞ Α.Ε.

ΕΛΠ

376,87

354,45

6,3%

71,25

77,54

-8,1%

63,66

68,82

-7,5%

NESTLE ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

368,11

378,19

-2,7%

78,88

80,31

-1,8%

75,01

91,94

-18,4%

ΧΑΛΚΟΡ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

343,55

635,25

-45,9%

4,19

-0,50

929,9%

-13,25

-23,37

43,3%

ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ Α.Β.Ε. ΣΙΓΑΡΕΤΤΩΝ

ΕΛΠ

316,90

298,34

6,2%

94,46

80,44

17,4%

87,70

72,89

20,3%

ΣΟΓΙΑ ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

292,12

420,39

-30,5%

10,73

32,19

-66,6%

4,43

19,14

-76,9%

ΣΩΛΗΝΟΥΡΓΕΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

276,37

346,01

-20,1%

39,07

26,39

48,0%

25,28

10,53

140,1%

ΜΕΤΚΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

268,15

330,48

-18,9%

40,76

56,59

-28,0%

40,12

50,07

-19,9%

BOEHRINGER INGELHEIM ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

266,54

256,30

4,0%

15,28

17,17

-11,0%

10,02

11,76

-14,9%

BSH Α.Β.Ε.

ΕΛΠ

263,36

304,31

-13,5%

8,42

14,92

-43,6%

12,07

22,92

-47,4%

SOVEL Α.Ε. ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΧΑΛΥΒΑ

∆ΠΧΠ

239,44

513,08

-53,3%

-2,30

23,42

-109,8%

-20,47

1,57

-1405,3%

ΦΑΓΕ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

237,99

286,47

-16,9%

16,83

9,88

70,3%

14,29

-19,16

174,6%

INTRACOM TELECOM Α.Ε.

∆ΠΧΠ

234,26

260,48

-10,1%

16,40

26,50

-38,1%

-3,89

7,80

-149,8%

ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑ∆ΟΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

233,14

476,78

-51,1%

-16,87

25,99

-164,9%

-27,12

2,43

-1216,5%

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΑΥΠΗΓΕΙΑ Α.Ε.

ΕΛΠ

216,55

202,15

7,1%

92,70

46,09

101,1%

31,82

15,23

109,0%

ΣΙ∆ΕΝΟΡ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

210,71

419,96

-49,8%

-19,50

-1,20

-1526,6%

-33,01

76,64

-143,1%

ΜΥΛΟΙ ΣΟΓΙΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

201,35

231,94

-13,2%

8,22

12,98

-36,6%

2,99

2,28

31,2%

ΑΕΓΕΚ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

193,94

106,30

82,4%

12,31

-52,87

123,3%

0,08

-70,74

100,1%

JOHNSON AND JOHNSON ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

191,25

184,71

3,5%

20,83

11,27

84,8%

8,27

-5,17

259,8%

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΛΩ∆ΙΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

188,32

257,81

-27,0%

4,46

8,12

-45,1%

-1,67

2,43

-168,8% 377,4%

ΜΕΒΓΑΛ Α.Ε.

ΕΛΠ

183,99

185,16

-0,6%

11,77

11,26

4,5%

1,58

0,33

ΝΗΡΕΥΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

163,02

175,43

-7,1%

21,69

25,13

-13,7%

6,19

10,49

-41,0%

ΑΘΗΝΑ Α.Τ.E.

∆ΠΧΠ

154,16

154,89

-0,5%

10,41

2,64

294,7%

2,11

-10,10

120,9%

INTRAKAT Α.Ε.

∆ΠΧΠ

152,18

144,76

5,1%

7,10

6,95

2,2%

4,19

3,53

18,6%

ΕΒΖ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

147,68

131,50

12,3%

-45,76

-5,16

-786,6%

-47,59

-7,47

-536,8%

KRAFT FOODS ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

147,31

127,85

15,2%

21,95

16,23

35,2%

20,09

15,26

31,7%

ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

145,14

157,85

-8,1%

29,99

36,40

-17,6%

26,88

38,82

-30,7%

ΑΛΟΥΜΥΛ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΥ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

145,05

204,07

-28,9%

-1,01

12,43

-108,1%

-10,16

2,19

-564,1%

ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

143,30

179,44

-20,1%

4,96

17,49

-71,7%

-2,07

10,05

-120,6%

CROWN HELLAS CAN Α.Ε.

∆ΠΧΠ

139,68

148,16

-5,7%

15,16

11,58

31,0%

11,74

6,80

72,8%

ΕΛΑΝΘΗ A.Β.E.Ε.ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΕΛΠ

135,75

2,45

5448,1%

12,69

0,32

3913,5%

13,55

0,31

4202,3%

ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

134,93

282,70

-52,3%

-25,12

-19,57

-28,3%

-46,58

-47,79

2,5%

ELPEN Α.Β.Ε.

ΕΛΠ

132,89

120,58

10,2%

23,96

21,59

11,0%

14,57

11,44

27,4%

BIC ΒΙΟΛΕΞ Α.Ε.

ΕΛΠ

131,51

124,73

5,4%

30,09

20,70

45,4%

12,64

8,05

56,9%

∆ΟΛ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

130,30

156,33

-16,7%

-5,60

-2,00

-179,9%

-6,75

-5,90

-14,2%


Κύκλος εργασιών Εταιρία

Λογιστικά πρότυπα

2009

2008

Μεταβολή

2009

2008

Αποτελέσµατα προ φόρων

Μεταβολή

2009

2008

Μεταβολή

PEPSICO-ΗΒΗ Α.Β.Ε.

ΕΛΠ

125,59

118,03

6,4%

8,04

7,75

3,8%

0,31

0,27

13,5%

TASTY FOODS Α.Ε.

ΕΛΠ

122,19

118,23

3,4%

11,08

8,76

26,5%

7,43

6,80

9,3%

ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

121,69

181,31

-32,9%

13,04

35,73

-63,5%

8,45

8,87

-4,8%

ΦΑΜΑΡ Α.Β.Ε ΦΑΡΜΑΚΩΝ

∆ΠΧΠ

120,41

109,00

10,5%

6,41

8,27

-22,5%

1,49

2,44

-38,9% 49,2%

ΤΥΡ.Α.Σ. Α.Β.Ε.

ΕΛΠ

119,76

113,88

5,2%

14,96

12,99

15,2%

5,78

3,87

ΠΑΠΑ∆ΟΠΟΥΛΟΣ Ι. Ε. Α.Ε.

∆ΠΧΠ

117,00

117,66

-0,6%

18,83

20,43

-7,9%

14,09

13,27

6,2%

ΣΥΜΕΤΑΛ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

116,26

105,70

10,0%

2,86

1,82

57,2%

0,71

0,18

293,4%

ΝΙΤΣΙΑΚΟΣ Θ. Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

115,21

117,73

-2,1%

6,75

6,62

1,9%

0,24

0,07

223,7%

ASEA BROWN BOVERI Α.Ε.

ΕΛΠ

114,95

108,20

6,2%

6,34

6,91

-8,2%

2,84

3,95

-28,1%

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΑΛΥΒΟΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

114,57

199,15

-42,5%

-5,62

4,10

-237,0%

-11,22

-4,51

-148,9%

ΑΤΤΙ-ΚΑΤ Α.Τ.Ε.

∆ΠΧΠ

113,30

250,46

-54,8%

-15,26

21,25

-171,8%

-32,76

-4,81

-580,5% 221,9%

ΟΛΥΜΠΟΣ ΓΑΛΑΚΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΛΑΡΙΣΗΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

113,18

107,27

5,5%

17,35

13,47

28,8%

6,07

1,89

S & B ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

113,03

164,34

-31,2%

24,30

30,43

-20,2%

7,94

20,76

-61,7%

MODERN TIMES Α.Ε. ΕΚ∆ΟΤΙΚΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ

ΕΛΠ

110,71

126,04

-12,2%

8,90

12,20

-27,0%

3,70

5,02

-26,2%

ΝΑΥΠΗΓΕΙΑ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

109,54

89,16

22,9%

1,92

-4,72

140,7%

-1,68

-12,14

86,1%

ΙΟΝ Α.Ε. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΣΟΚΟΛΑΤΑΣ

ΕΛΠ

106,06

103,90

2,1%

12,09

10,53

14,8%

4,76

3,01

58,0%

CRETA FARM Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

105,83

103,24

2,5%

14,43

14,09

2,4%

3,37

2,52

33,9%

ΙΟΝΙΟΣ Α.Τ.Ε.

ΕΛΠ

104,87

115,61

-9,3%

17,70

24,00

-26,3%

14,32

20,41

-29,9% 93,4%

IRIS ΕΚΤΥΠΩΣΕΙΣ Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

103,91

110,98

-6,4%

11,03

8,04

37,1%

-0,32

-4,87

∆Ω∆ΩΝΗ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

102,43

110,38

-7,2%

5,45

7,60

-28,3%

2,00

1,86

7,4%

HQF HELLENIC QUALITY FOODS Α.Ε.

ΕΛΠ

102,37

103,38

-1,0%

13,99

12,41

12,7%

0,07

0,02

224,5%

ΣΑΡΑΝΤΗΣ Γ. Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

101,70

123,59

-17,7%

8,62

12,62

-31,7%

1,89

9,76

-80,7%

ΜΙΧΑΗΛΙ∆ΗΣ Α. ΚΑΠΝΙΚΗ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

100,37

100,51

-0,1%

37,66

46,54

-19,1%

17,59

23,36

-24,7%

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ SUNLIGHT Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

99,43

148,11

-32,9%

-2,18

4,10

-153,1%

-9,57

-4,93

-94,0%

ΛΑΡΚΟ Α.Ε. ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΗ

ΕΛΠ

98,82

284,18

-65,2%

-49,94

-70,79

29,5%

-105,49

-116,34

9,3%

ELBISCO Α.Β.Ε.Ε. ΤΡΟΦΙΜΩΝ

∆ΠΧΠ

98,64

104,35

-5,5%

10,19

7,17

42,0%

2,05

-2,29

189,4%

DEMO Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

96,66

90,04

7,3%

13,92

12,45

11,7%

1,90

0,70

172,4%

ΝΙΚΑΣ Γ. Π. Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

95,56

96,07

-0,5%

10,22

1,30

684,1%

3,48

-3,74

192,9%

RECKITT BENCKISER ΕΛΛΑΣ A.B.E.E.

ΕΛΠ

93,83

90,47

3,7%

18,08

15,11

19,6%

18,45

15,95

15,7%

NUTRIART Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

91,44

109,37

-16,4%

2,08

0,10

1986,9%

-9,46

-13,32

29,0%

ΦΑΡΜΑΤΕΝ Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

89,32

74,12

20,5%

25,06

20,11

24,6%

10,14

7,89

28,5%

∆ΙΑΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Α.Β.Ε.Ε

∆ΠΧΠ

88,47

63,66

39,0%

10,99

8,87

23,8%

4,97

3,11

59,5%

ΜΥΛΟΙ ΛΟΥΛΗ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

88,05

102,91

-14,4%

10,46

11,92

-12,3%

6,16

5,05

22,0%

ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΚΡΗΤΗΣ Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

86,83

95,00

-8,6%

11,68

11,10

5,3%

8,46

6,98

21,2%

ΜΙΝΕΡΒΑ ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΚΗ Α.Ε.

ΕΛΠ

84,85

79,46

6,8%

8,49

6,92

22,6%

5,35

4,94

8,3%

HELLENIC CATERING Α.Ε.

∆ΠΧΠ

84,30

79,69

5,8%

8,11

9,06

-10,5%

7,13

8,07

-11,6%

ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Π. Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

83,13

113,04

-26,5%

4,16

7,67

-45,8%

2,54

5,05

-49,7%

CADBURY ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

82,74

79,32

4,3%

16,68

15,87

5,1%

15,63

15,60

0,2%

ΟΛΥΜΠΙΑ Ο∆ΟΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

82,68

30,04

175,3%

52,89

15,84

234,0%

0,00

-12,11

100,0%

ΕΒΓΑ Α.Ε.B.E.

∆ΠΧΠ

82,66

94,49

-12,5%

14,63

13,35

9,6%

0,91

0,19

370,4%

ΚΛΕΜΑΝ ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

82,44

102,72

-19,7%

8,51

14,09

-39,6%

6,00

10,68

-43,8%

ΠΕΤΡΟΓΚΑΖ Α.Ε.

ΕΛΠ

81,08

99,82

-18,8%

4,83

3,37

43,4%

0,42

-0,81

151,7%

ΤΡΙΚΑΤ Α.Ε.Κ.Τ.Ε.**

ΕΛΠ

80,85

ΣΕΛΟΝΤΑ ΙΧΘΥΟΤΡΟΦΕΙΑ Α.Ε.Γ.Ε.

∆ΠΧΠ

80,74

62,97

28,2%

6,72

9,48

-29,0%

0,48

1,44

-66,7%

9,24

4,21

MISKO Α.Ε.

ΕΛΠ

80,61

82,85

-2,7%

11,91

10,71

11,2%

6,79

4,90

38,6%

ΠΕΤΤΑΣ Ν. ΠΑΥΛΟΣ Α.Β.Ε.Ε. ΕΛΑΙΟΥΡΓΙΑ

ΕΛΠ

80,10

111,12

-27,9%

6,10

19,96

-69,4%

3,52

15,13

-76,7%

ΤΕΓΟΠΟΥΛΟΣ Χ. Κ. ΕΚ∆ΟΣΕΙΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

78,99

98,19

-19,6%

-15,90

-6,22

-155,5%

-18,24

64,75

-128,2%

PERNOD RICARD HELLAS Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

77,66

82,06

-5,4%

9,69

5,01

93,3%

10,35

5,20

98,9%

ΕΥΑΘ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

77,38

75,92

1,9%

26,00

25,50

2,0%

22,01

22,00

0,1%

7,91

-145,1%

-5,56

2,53

-319,5%

ΕΛΑΣΤΡΟΝ Α.Ε.Β.Ε. ∆ΠΧΠ 76,54 182,35 -58,0% -3,57 *Χρήση 2007 υπερδωδεκάµηνη, έχει γίνει αναγωγή σε 12µηνο **µη συγκρίσιµα στοιχεία 2008, προέρχεται από απόσχιση/απορρόφηση κλάδων Εµφανίζονται στοιχεία σε εταιρικό επίπεδο, Ποσά σε € εκ., ∆ηµοσιευµένα στοιχεία µέχρι 6/7/2010

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Κέρδη προ τόκων, αποσβέσεων και φόρων

29


30 (������������ ����� ��� �.�.2190/1920, ����� 135 ��� ������������ ��� ���������� ������� ����������� �����������, ������������ ��� ��, ���� �� �.�.�.�)

������� EFG Eurobank Ergasias �.�. ���������� �������� ��� ����������� ��� ������ ��� 01 ���������� 2009 ��� 31 ���������� 2009

1.536 226 5 113 (49) 31 22 1.884 (902)

982 (719) 263 (27) 236

-

236

236

(395) 7

(388)

(152)

(152) -

0,3802

0,3802

1.332 251 5 71 5 62 8 1.734 (898)

836 (836) 0 3 3

-

3

47

120 (1)

119

122

122 -

(0,1754)

(0,0921)

������� 1 ���1 ���31 ��� 2009 31 ��� 2008

24 ������� 2010 ������ ������ PricewaterhouseCoopers S.A. �� ������� ����� http://www.eurobank.gr

������ 8, 105 57 ����� 6068/06/�/86/07 ��������� ���������� ������������������ ��� ���������

362

������ ����� ������������ ��� �������� �������� �����

652

(99) 14

280 10

0,4061

0.5130

�����/(������) ���� ��� ���� ��� ������ - ������

�����/(������) ������������ ��� �������� �������� ����� ��� ������ - ������

1,1766

1,1766

(762) (85)

(26) 290

(540) (222)

�.�.�. 39 ����������� �������������� ��������������� �������� ����� ������������ ���� ��� ���� ��������� ���� ������ ���� (�) ������������� �������� ������������ ���� ��� ���� (A) + (B) ��������� ��: - �������� -���������� ����������

29 (55)

25

11 652

1.711 (886) (7) 818 (141) 677

2.385 543 46 29 20 172 47 35 3.277 (1.566)

1.570 (1.177) 5 398 (82) 316

305

2.341 418 48 31 9 97 74 23 3.041 (1.471)

99.856

93.065

3.895

3.895

5.486 5.486

3.190 705

1.379 1.811 3.745 950 791

1.481 2.264

15.115 12.548 2.792 44.467 13.859 389 89.170

1.310 1.659 43.570 3.033 2.563 3.187 2.416 32 342 57 87 579 93.065

1.842 1.460 42.015 2.857 2.428 3.417 2.895 32 318 62 100 871 99.856

13.398 17.206 2.151 45.807 15.299 509 94.370

2.535 31.695

1.731 39.828

������� 31 ��� 2009 31 ��� 2008

������� ����������� ����������: ������� �. ������� �������� �. �������� ���� ����� ������ �. ����� ������� �. ����������� �������� �. ���������� ����� �. ������� �������� �. ���������� ������ �. ��������� �������� �. �������� ������ �. ��������� �������� �. ������� Emmanuel Leonard C. Busseti ��. ������ �. ������ ��. �������� �. ������� �������� N. �������� ��.���������� �. �������� �������� �. ������������

������ 1 ���1 ���31 ��� 2009 31 ��� 2008

������ ����� ��� ������ ������ ����� ��� ���������� ������� ��� ���������� ������ ����� ��� ������������ ��������� ����� ��� �� ���������� ��������� ����� ��� ��������� ������������ ������������� ���������� ������������ ��� ������������ ������� ����� ����������� ����� ����������� ����� ����������� ����� ����������� ����� ��� ���������� ��� ����������� ��������� ���������� ��� ����������� ��������� ����� ���������� �� ��������� ������������ ����� ��� ����� ����� ����������� ������ ����� ������ (�) ������ ����� ������ ��� ��������� ����� �������� ���������� ������ ����� ������ ��� ��������� ����� ��������

���� �� ����������� ����

�������� ���������� ��������� ������

��������� ����� ���������: ������� ������� �������� ���������: ������� ����: ���������� �������� ��� �� ���������� ��������� ��� ������� ����������� ����������� (��� ��� ������ ���������� �� �������� ��� �����������): ������� �������� ��������: ��������� ��������: ����� ������� ������� ��������: ��������� ���������� ���������:

�������� �����������

������ ����� ��������� ��� �����������

���������� ���������� ������

84.269

275 6.314

6.039

4.298 950 791

1.480 2.818

2.258 17.188 2.274 46.808 7.667 1.760 77.955

����������� ����������� ���� ���������������� �������� ��������� ���������� ���������� �� ���������������� �������� �������� ����������������� ���� ����������� ���� ������� ���������� ������ ��� ������ ��������� ����������� ������ ����������� ������ ����������� ���� �������� �������� �������� ������� ��� ������ ������� ���� �� ����� ��� ����� ����������� ���� �������� ��� ��������� ����� �������� ������ ������� ��� �������� ������������ ������� �������� �������� - ������������ ������ ���� �������� ��� ��������� ����� �������� ��� �������� ��� ������������ ������

868 1.224 55.837 6.955 3.625 4.663 44 875 377 710 1.228 84.269

3.079 4.784

82.202

331 4.623

4.292

3.587 705

1.378 2.209

2.792 15.925 3.077 45.656 8.565 1.564 77.579

1.012 1.518 55.878 5.289 3.052 3.859 36 866 365 731 942 82.202

4.041 4.613

������ 31 ��� 2009 31 ��� 2008 ���������� ������ ��� ��������� �� ��������� �������� ���������� ��� ���������������� �������� ����������������� �������� ����������� ���� ������ ���� ���� ������������� �������� ����������������� ���� ������ ��� ���������� ��� ������� ������������ ���������� ���� ������ ����������� ������ ������������ �������������� ����� �� ���� ����������� ������ ���������� ������ ��������� ������������� ���������� �� ���������� ������������ ���������� �� ��������� ������������ �������������������� �������� ����� �������� ���������� �� ������� ���� ����� �������� ����� �������� ����������� ������ �����������

���� �� ����������� ����

�������� ���������� ����������� �����

�������� �������� �������� (�� ������������ ���������) ������������ �' (�� ������������ ���������) ������������ �' (�� ������������ ���������) ��������� ��������� ����������� ��������� ��������� ����������� ��������� ��������� ����������� ��������� ��������� ������������ ��������� �� ������������ ��������� �� ������������ ��������� �� ������������ ��������� �� ������������ ��������� �� ������������ ��������� �� ������������ ��������� (����������� ��� 16� ������� 2009 ������� �� ��� ��������� ��� �. 3723/2008) �� ������������ ����������� ��������� �� ������������ ����������� ���������

�� �������� �������� ��� �����������, ��� ���������� ��� ��� ����������� �����������, ��������� �� ��� ������ ��������� ��� ��� ���������� ��������� ��� �� ������������ ��� �������� EFG Eurobank Ergasias A.E. ��� ��� ������ ���. ���������� �������� ����� ����������, ���� ������� �� ������������ ������ ���������� �������, � ���� ��������� �� ��� �������, �� ���������� ��� ��������� ���������� ��� ���� ���������� �� ����������� �����������, ��� ����� ��������� ������� �� �� ������ ������� ������������������ ������������ (�.�.�.�.), ����� ��� � ������ ������� ��� ������� ������� �������.

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010


31

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

������� �. ������� �.�.�. �-914611 �������� ����������� ����������

�������� �. ���������� �.�.�. ��-586794 ��������� ���������

(336) 65 3.895

5.594 5.230 10.824 10.824 13.025 23.849

(15) 533 1.946 2.464 2.464 23.849 26.313

������� 1 ���1 ���31 ��� 2009 31 ��� 2008

290 17 5.486

119 940 222

���� �������� 1�� ����������

���� �� ����������� ����

�������� ���������� ��������� ����� ���������

���� �. ������������� �.�.�. �-005040 ������� ����������

(9) (331) 65 4.623

(762) (265) (111)

677

5.359

4.182

(998) 5.180

(970) (28)

(2.364) (384)

1.778

5.180

490 4.690

578 (88)

(1.568) (3.362)

5.508

������ 1 ���1 ���31 ��� 2009 31 ��� 2008

(57) 291 19 6.314

(26) (14) 940 222

316

4.623

1 ���31 ��� 2008

������ 1 ���31 ��� 2009

����� �. ������������� �.�.�. ��-609305 ����������� ������� ���������� ����������� ���������

�������� ��������� ��� ��������� ����� ������

������ �������/(������) ��� ����������� �������������� ������ �������/(������) ��� �������������� �������������� ������ ������/(������) ��� �������� ��������� ��� ��������� ������ �������� ��������������� �������� ��� �������� ��������� ��� ��������� ������ �������/(������) ������ �������� ��������� ��� ��������� ������� ������

������ �������/(������) ��� ������������ ��������������

���� �� ����������� ����

�������� ���������� ��������� ����

��������/��������� �������� ���������� �� ���������� ��� ��������� ������������ (������)/�������� ����� ������� ����� ���� �������� 31�� ����������

������ ����� ������ ����� ������������ ���� ��� ���� (388) ��������� ���� ������ ���� (257) ���������� ������� - ������ ������������ �������, ���� ��� ����� (112) �������� ��������/������������ ������ 236

4.687

3.895 3

1 ���31 ��� 2008

������� 1 ���31 ��� 2009

�����, 24 ������� 2010

������� ���������� �� �� ����� 2 ���� ������� ��� 98 ������. � �������� ���� ��������� ������� ��������� ��� ����� ��� ���������� � ������� �� ������ ��� �������. 11. ���� 29 ������� 2009 ��� ���� 30 ��������� 2009, � ������ ���� ��� ��������� ������� ������, EFG Hellas Funding Limited, ������� € 300 ����. ��� 100 ����. ������������� �������, ����������, �� ������ ��������� ��� ��� ����� ������ �������� �������� (Tier 1).

10. � ������ ������� ������ ���������, ��� ���������� ��� 19�� ������� 2009, ���������, ������� �� ���� ������ 3723/2008 ��� 3756/2009, ��

�������� �������� �� ���������� �������� 10% (���������� ������������), ����� �������� �����, �� �����������������, �� �������������, �� ���������� ���� € 2,75 ������, ������� �� �� �.3723/2008 «��������� ��������� ��� ����������� ��� ��������� ����������» �� ������ ���������� ��� �� �������� ������� �� ������� ���� �����. � ������, � ����� ������ �� € 950 ����., ������������ ��� 21� ����� 2009. ��������� ����������� ����������� ���� ���������� 30 ��� 32 ��� ����������� ����������� ��� �������� ��� ��� ������ ����������.

9. ���� 12 ���������� 2009, � ������� ������ ��������� ��� ������� ��� �������� �������� ��� ������ 345.500.000 ������������ ������� ��

������ € 32 ��. �� 10� ����������� 2009, � ������� ������� �� ��������� ���������, ���� ��������� �����������, �� ������ ��� ����� ������� ��� ������� ������������ ����� € 26,3 ����. ��� ��������������� �� 4,87% ��� ������ ������� ��� ��������, ���� ���� ��� € 9,55 ��� ������. 8. �� ���������� ��� ������ �� ���������� ����, ����� �� ����: ���������� € 367 ��., ����������� € 313 ��., ���������� ���������� ��������� € 272 ��., ��������� ���������� ��������� € 271 ��., ����� € 15 ��. ��� ����� € 15 ��. �� ���������� ��� �������� �� ���������� ����, ����� �� ����: ���������� € 38.300 ��., ����������� € 35.470 ��., ���������� ���������� ��������� € 11.984 ��., ��������� ���������� ��������� € 271 ��., ����� € 1.259 ��. ��� ����� € 1.173 ��. �� ���������� ��� �� ������� ��� ������ �� �� ���� ��� ��������� ����� �� ����: ������� € 10,95 ��., ���������� € 20 ��., ����������� € 73 ��., ���������� ��������� € 1 ��., ��������� ��������� € 74 ��., ����� € 2 ��., ��� ����� € 1 ��. �� ���������� ��� �� ������� ��� �������� �� �� ���� ��� ��������� ����� �� ����: ������� € 10,33 ��., ���������� € 11 ��, ����������� € 56 ��., ���������� ��������� € 1 ��., ��������� ��������� € 10 ��., ����� € 1 ��., ��� ����� € 0,2 ��.

7. � ������� ��� ����� ������� ��� �������� �� ���������� ��� �� ��������� ��������� ��� �������� ��� 31 ���������� 2009 ���� 2.749.547 �����

24.497).

6. � ������� ��� �������������� ���������� ��� 31 ���������� 2009 ���� ���� ������� 10.080 (2008: 10.110) ��� ���� ����o 23.578 (2008:

A.D. ���� �������� ���������� ��� ��� �� ����� 2007, ii) �� �������� Eurobank EFG Private Bank Luxembourg S.A. ��� Eurobank EFG a.d. Beograd (������) ����� �������� ���������� ��� ��� �� ����� 2004, iii) � ������� Bancpost S.A. (��������) ���� �������� ���������� ��� ��� �� ����� 2003. �� ��������� ���������� ��� ��������� ��������� ��� ������ (���������� 21 ��� 24 ��� ������������ ����������� �����������), �� ������ �������� �� ����� ���� ����������� ��� �� ��������� �������� ����������� �������, ����� ���������� ������� ��� 0 ��� 9 ������.

5. �) � ������� ���� �������� ���������� ��� ��� �� ����� 2008. �) ��� ��� ���������� �������� ��� ������: i) � ������� Eurobank EFG Bulgaria

(�) � �������������� �������� ������ ������� �������� �.�. ����������� ��� ����� ���� ���� 31 ���������� 2009 �� �� ������ ��� ������ ����������. ��������, �� ��������� ��� ������������ �� �� ������ ��� ������ ���������� ���� 31 ���������� 2009 ��� ��� ��������������� ���� ����������� ����������� ��� 31 ���������� 2008 ����� �� ������������� NEU Property Holdings Ltd., Anaptyxi SME II APC Limited, Anaptyxi SME II 2009 - 1 Plc ��� Anaptyxi SME II Holdings Ltd. (�) �� ��������� Eurobank EFG ��������� ���������� �.�. ��� Activa Insurance �.�.�., �� ������ ����� ��������� �� �� ������ ��� ������ ���������� ��� 31 ���������� 2008, ��� ��������������� ���� ����������� ����������� ��� 31 ���������� 2009 ����� ������������� �� ���������� ��� ��� ������� ��� ��� ��� EFG Eurolife �.�.�.�., ����������.

����������� ��� European Financial Group EFG (������������) S.A. � European Financial Group EFG (Luxembourg) S.A. ����� ���������, ���� 100%, ��� �������� �������� ��������� ��� EFG Group ���, ��� 31 ���������� 2009, ������� ������ �� 42,9% ��� ������ ������� ��� ��� ����������� ����� ��� ��������, ��� �� EFG Group ������� �������� �� 44,1% ��� ������ ������� ��� ��� ����������� ����� ��� �������� ���� ��� 100% ����������� ���������� ���. 2. ��� �������� ���������� ���� ��� ��� ������ ��������� ��� �������� ��� ��� ������. 3. � ������ ��� ����������� �������� ��������� ��� ���������� �� ���� ��������� �������� ���� ����������� ����������� ��� �������� ��� ��� ������. 4. ���� ��������� ��� 31�� ���������� 2009 ��������������� �� ��������� ��� ������������ ���� ���������� 21 ��� 24 ��� ������������ ����������� �����������. ���� ���������� ����������� ����������� ��� �� ������� ���������� ��� ������ ��� �������� ���� ��������, � ���� ��� ��������� ����� ����� ��� � ������� ���������� ��� �����������.

����������: 1. �� ������������ ����������� ����������� ��� �������� ��������������� �� �� ������ ��� ������ ���������� ���� ������������ �����������


 Τ ΡΑΠΕΖΕΣ

«Συν (γ)χωνεύσεις» και χείρα κίνει Η αβεβαιότητα για την εξέλιξη των δηµοσιονοµικών της χώρας, η χαµηλή εµπιστοσύνη των καταναλωτών και η αυξανόµενη ανεργία περιορίζουν τη δυνατότητα των τραπεζών για πιστωτική επέκταση. Την ίδια στιγµή, οι αυξηµένες προβλέψεις και η έκτακτη εισφορά µειώνουν τα κέρδη των τραπεζών, µε τη δοµή του τραπεζικού συστήµατος να εξετάζεται από µηδενική βάση καθώς πληθαίνουν οι φωνές που διαπιστώνουν ότι η συνένωση δυνάµεων στον τραπεζικό τοµέα είναι µονόδροµος.

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Π

32

εριβάλλον ιδιαίτερα αυξηµένων προκλήσεων αποτελεί το τωρινό για τις τράπεζες σε παγκόσµιο επίπεδο. Η εξυγίανση των ισολογισµών τους δεν έχει ολοκληρωθεί. Οι ρυθµιστικές αρχές στην Ευρώπη προχωρούν σε ασκήσεις προσοµοίωσης ακραίων καταστάσεων (stress tests) για τις 100 µεγαλύτερες, ενώ στις ΗΠΑ η κυβέρνηση µε έκτακτη φορολόγησή των µεγαλύτερων τραπεζών προσδοκά να καλύψει τα 100 περίπου δισ. δολ. από τα 550 του προγράµµατος ενίσχυσής τους (TARP) που δεν προβλέπει να ανακτήσει από αυτές που ενισχύθηκαν. Για τις ελληνικές τράπεζες οι προκλήσεις είναι πολύ µεγαλύτερες. Από τη µια πλευρά η ύφεση στην οικονοµία, η αβεβαιότητα για τη δηµοσιονοµική κατάσταση της χώρας, η χαµηλή εµπιστοσύνη των καταναλωτών και η αυξανόµενη ανεργία περιορίζουν τη ζήτηση καταναλωτικών και στεγαστικών δανείων. Συγχρόνως η µειούµενη

ζήτηση στην οικονοµία περιορίζει τη ζήτηση δανείων από τις επιχειρήσεις. Από την άλλη πλευρά, οι τράπεζες είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικές στη χορήγηση νέων δανείων, περιοριζόµενες στην αναχρηµατοδότηση δανείων πελατών τους, καθώς αντιµετωπίζουν πρόβληµα ρευστότητας. Και αυτό γιατί όσο το ελληνικό δηµόσιο παραµένει εκτός αγορών ή δανείζεται µε πολύ υψηλά επιτόκια, καθίσταται απαγορευτική από άποψη κόστους η άντληση κεφαλαίων -όταν αυτά διατίθενταιγια τις ελληνικές τράπεζες. Η υποβάθµιση των ελληνικών κρατικών οµολόγων σε επίπεδο junk (µη-επενδυτικό επίπεδο) ουσιαστικά σηµαίνει και υποβάθµιση των ελληνικών τραπεζών, οι οποίες προσφεύγουν στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για άντληση ρευστότητας. Σύµφωνα µε εκτιµήσεις, οι ελληνικές τράπεζες έχουν αντλήσει περίπου 90 δισ. ευρώ από την κεντρική τράπεζα της Ευρωζώνης. Η εξάρτηση των τραπεζών από την ΕΚΤ είναι µεγάλη


(κάτι που ισχύει σε µικρότερο βαθµό για τις ισπανικές και τις πορτογαλικές) και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιώργος Προβόπουλος, στο παρελθόν είχε συστήσει στις τράπεζες να κάνουν λελογισµένη χρήση αυτής της πηγής ρευστότητας. Πράγµα δύσκολο στις τωρινές συνθήκες, καθώς η αβεβαιότητα για τις προοπτικές της οικονοµίας είχε ως συνέπεια τη φυγή καταθέσεων από το τραπεζικό σύστηµα, η οποία υπολογίζεται ότι φθάνει τα 20 δισ. ευρώ το 1ο εξάµηνο του 2010. Η φυγή αυτή κατά το µεγαλύτερο µέρος της αφορά µεταφορά κεφαλαίων σε τράπεζες του εξωτερικού και σε πολύ µικρό βαθµό ανάλωση διαθεσίµων από επιχειρήσεις και νοικοκυριά για την αντιµετώπιση της κρίσης. Έτσι, οι τράπεζες έχουν επιδοθεί σε έναν έντονο ανταγωνισµό µεταξύ τους για την προσέλκυση καταθέσεων, µε υψηλά επιτόκια που φθάνουν και το 7%. Η µείωση των εργασιών τους, το υψηλό κόστος άντλησης ρευστότητας και η έκτακτη εισφορά πιέζουν την κερδοφορία τους, η οποία µειώνεται για 2ο συνεχόµενο έτος το 2010. Στη µείωση των αποτελεσµάτων τους συνέβαλλε καθοριστικά η αύξηση των προβλέψεων για επισφάλειες, καθώς τα µη εξυπηρετούµενα δάνεια εκτιµώνται στα 20 δισ. ευρώ φέτος, ενώ το ποσοστό τους αυξάνεται από το 7,7% στα τέλη του 2009, σε πάνω από 8%. Στο περιβάλλον αυτό οι τράπεζες έκαναν χρήση του αδιάθετου υπολοίπου των 15 δισ. ευρώ από το πακέτο στήριξης των τραπεζών των 28 δισ. του 2008, που αφορά κυρίως εγγυήσεις του δηµοσίου. Το µεγαλύτερο µέρος, περίπου 12 δις. ευρώ, άντλησαν οι 4 µεγαλύτερες τράπεζες, Εθνική, Eurobank, Alpha και Πειραιώς. Σηµαντική εξέλιξη αποτελούν τα stress tests για την αξιολόγηση της ανθεκτικότητάς τους. Όσον αφορά τους τίτλους κρατικού χρέους που διακρατούν (που υπολογίζονται σε 40 δις ευρώ περίπου), έχοντας µεταφέρει σηµαντικό τµήµα τους στην κατηγορία «διακράτηση µέχρι τη λήξη» δεν καταγράφουν σηµαντικές απώλειες από την πτώση της τιµής τους.

Η στρατηγική της επόµενης µέρας Για την πρόληψη µελλοντικών προβληµάτων έχει συσταθεί το Ταµείο Χρηµατοπιστωτικής

Σταθερότητας µε κεφάλαια 10 δισ. ευρώ από το πρόγραµµα στήριξης της ελληνικής οικονοµίας από την ΕΕ και το ΔΝΤ για την παροχή κεφαλαίων σε περίπτωση που µια τράπεζα βρεθεί σε αδυναµία να καλύψει τις ελάχιστες απαιτήσεις κεφαλαιακής επάρκειας και οι µέτοχοί της βρίσκονται σε αδυναµία να την ενισχύσουν. Η διαφορά από το πακέτο του 2008 είναι ότι η προσφυγή σε αυτό είναι υποχρεωτική στην περίπτωση αδυναµίας κάλυψης των υποχρεώσεων κεφαλαιακής επάρκειας, ενώ η τράπεζα που θα λάβει ενίσχυση υποχρεούται να επιστρέψει το κεφάλαια στο Δηµόσιο ή να προχωρήσει σε αναδιάρθρωση. Το Ταµείο

Στα αναχώµατα της πιστωτικής επέκτασης Ο ρυθµός ανόδου των χορηγήσεων των τραπεζών στην ελληνική αγορά έχει περιορισθεί στο 2,8% (Μάιος 2010) από 4,2% στα τέλη του 2009 και 16% το 2008. Οι συνθήκες στην αγορά προοιωνίζονται µεγαλύτερη επιβράδυνση το επόµενο διάστηµα, ίσως και µείωση του υπολοίπου των δανείων. Η άνοδος της χρηµατοδότησης των επιχειρήσεων έχει περιοριστεί στο 3,4% από 5% το 2009, µε τη βιοµηχανία και το εµπόριο να κινούνται σε αρνητική περιοχή. Μεγάλη είναι η επιβράδυνση και στα νοικοκυριά, µε τον ρυθµό ανόδου στο 2% από 3% το 2009 και 13% το 2008. Η άνοδος των στεγαστικών δανείων διατηρείται στο 3% ενώ τα καταναλωτικά υποχωρούν. Έτσι, διακόπτεται η άνοδος του δείκτη δανειακής επιβάρυνσης των νοικοκυριών ως προς το αεπ της χώρας των προηγούµενων ετών. Τα επιχειρηµατικά δάνεια σήµερα αναλογούν στο 57% του αεπ µε µέσο όρο στην Ευρωζώνη 73% και τα δάνεια των νοικοκυριών στο 50% µε µέσο όρο στην Ευρωζώνη 65%.

αποτελεί ασπίδα προστασίας απέναντι σε δυνητικούς κινδύνους, όπως η µεγαλύτερη άνοδος των µη εξυπηρετούµενων δανείων και η χειροτέρευση της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου, η συνέχιση της υποχώρησης της καταθετικής βάσης αλλά και πιθανοί κίνδυνοι από τη µεγάλη έκθεση των τραπεζών στις χώρες της ΝΑ Ευρώπης, όπου αναλογεί το 18% του ενεργητικού τους. Το θετικό όσον αφορά τον τελευταίο παράγοντα κινδύνου, την έκθεση στην ΝΑ Ερώπη, είναι ότι οι οικονοµίες της περιοχής σταθεροποιούνται και οι τράπεζες αναµένουν µεγαλύτερη κερδοφορία από τις εκεί δραστηριότητές τους. Ήδη το 1ο τρίµηνο φέτος τα κέρδη από τις δραστηριότητες στην περιοχή αυξάνονται: η Εθνική Τράπεζα καταγράφει σηµαντική άνοδο των κερδών στην Τουρκία και τις Χώρες της ΝΑ Ευρώπης, ο Διευθύνων σύµβουλος της Eurobank, Νικόλαος Νανόπουλος προβλέπει ότι τι 1/3 των κερδών της θα προέρχεται από την περιοχή, ενώ και η Πειραιώς φέτος καταγράφει κέρδη από την περιοχή έναντι ζηµιών πέρυσι. Η στενότητα ρευστότητας σε συνδυασµό µε τους παράγοντες που αναφέρθηκαν συνθέτουν ένα περιβάλλον αυξηµένων προκλήσεων για τις τράπεζες. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι ο υπουργός Οικονοµικών, Γιώργος Παπακωνσταντίνου, σε οµιλία του στην Ελληνική Ένωση Τραπεζών κάλεσε τις τράπεζες να ισχυροποιήσουν τη θέση τους µέσα από στρατηγικές επιλογές ανασύνταξης, δήλωση που αποτελεί έµµεση προτροπή για συγχωνεύσεις. Αλλά και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, σε δηλώσεις του ανέφερε ότι το επόµενα 10 χρόνια θα είναι δύσκολα και σε ένα δύσκολο περιβάλλον θα υπάρξουν πιέσεις για συνένωση δυνάµεων. Πρώτη, στο πλαίσιο αυτό, η Τράπεζα Πειραιώς κατέθεσε δηµόσια πρόταση εξαγοράς του 77% της ATEbank και του 33% του ΤΤ έναντι 701 εκατ. ευρώ, ενώ αναµένονται κινήσεις και από τις άλλες µεγάλες τράπεζες. Εξάλλου η χαµηλή αποτίµηση των µετοχών των τραπεζών καθιστά υπαρκτό τον κίνδυνο αφελληνισµού του τραπεζικού συστήµατος, καθώς οι χαµηλές τιµές τις καθιστούν στόχο εξαγοράς. . .

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

33


 Τ ΡΑΠΕΖΕΣ

 Με τη συνεργασία της

Αποτελέσµατα Τραπεζών και λοιπων πιστωτικών ιδρυµάτων Καθαρά έσοδα τόκων και προµηθειών

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Λογιστικά πρότυπα

34

2009

2008

A membe

Κέρδη προ φόρων, µετά τις προβλέψεις

Μεταβολή

2009

2008

Μεταβολή -36,3%

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ∆ΟΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

2.510,50

2.326,87

7,9%

403,63

633,17

ALPHA BANK A.E.

∆ΠΧΠ

1.622,94

1.667,58

-2,7%

567,71

395,40

43,6%

EFG EUROBANK ERGASIAS Α.Ε.

∆ΠΧΠ

1.583,00

1.762,00

-10,2%

0,00

263,00

-100,0%

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ∆ΟΣ

ΕΛΠ

941,69

850,18

10,8%

228,16

225,08

1,4%

ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΛΤ∆

∆ΠΧΠ

908,99

901,25

0,9%

276,84

552,67

-49,9%

ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

869,23

957,30

-9,2%

200,77

137,09

46,5%

ATE BANK Α.Ε.

∆ΠΧΠ

790,66

676,91

16,8%

-406,76

13,85

-3037,1%

ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΛΤ∆ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ∆Α

∆ΠΧΠ

741,35

819,63

-9,6%

583,80

614,94

-5,1%

ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ∆ΟΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

617,10

704,13

-12,4%

-568,76

-396,06

-43,6%

MARFIN POPULAR BANK PUBLIC COMPANY LTD

∆ΠΧΠ

560,53

489,24

14,6%

200,71

414,76

-51,6%

ΤΑΧΥ∆ΡΟΜΙΚΟ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ∆ΟΣ Α.Τ.Ε.

∆ΠΧΠ

271,23

334,14

-18,8%

40,80

2,66

1434,0%

MARFIN ΕΓΝΑΤΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

253,98

312,25

-18,7%

-3,98

2,71

-247,0%

ΓΕΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑ∆ΟΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

183,45

175,57

4,5%

-104,88

-18,49

-467,2%

ATTICA BANK Α.Ε.

∆ΠΧΠ

135,87

135,26

0,5%

17,14

14,04

22,1%

MILLENNIUM BANK Α.Ε.

∆ΠΧΠ

134,21

151,86

-11,6%

18,39

24,56

-25,1%

ΤΡΑΠΕΖΑ PROBANK A.E.

∆ΠΧΠ

130,04

115,31

12,8%

30,00

25,61

17,1%

DINERS CLUB ΕΛΛΑ∆ΟΣ Α.Ε. ΠΑΡΟΧΗΣ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

∆ΠΧΠ

85,30

73,12

16,7%

24,64

21,22

16,1% 121,9%

PROTON ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

61,46

73,67

-16,6%

12,35

-56,50

ΕΠΕΝ∆ΥΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΛΛΑ∆ΟΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

41,05

85,27

-51,9%

27,56

64,21

-57,1%

ASPIS BANK A.E.

∆ΠΧΠ

34,64

55,23

-37,3%

-104,99

-63,42

-65,5%

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

27,13

23,05

17,7%

0,67

0,24

185,5%

F.B.B. ΠΡΩΤΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

21,38

37,18

-42,5%

-32,95

0,90

-3773,4%

CREDICOM ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

21,35

23,47

-9,1%

-32,83

0,93

-3614,3%

EUROBANK FACTORS Α.Ε.

∆ΠΧΠ

20,92

15,01

39,4%

16,25

10,83

50,1%

ΚΥΠΡΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟ∆ΟΤΙΚΕΣ ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

18,41

18,43

-0,1%

-5,75

8,20

-170,2% 560,5%

HELLENIC POST CREDIT Α.Ε. ΠΑΡΟΧΗΣ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

∆ΠΧΠ

17,79

6,60

169,5%

8,97

1,36

ABC FACTORS A.E.

∆ΠΧΠ

14,74

16,23

-9,2%

10,28

12,04

-14,6%

ΕΘΝΙΚΗ LEASING Α.Ε

∆ΠΧΠ

13,18

13,67

-3,6%

0,00

6,17

-100,0%

MARFIN LEASING A.E.

∆ΠΧΠ

12,03

10,81

11,3%

3,91

0,96

307,1%

ΤΑΜΕΙΟ ΕΓΓΥΟ∆ΟΣΙΑΣ ΜΙΚΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

∆ΠΧΠ

9,64

1,85

420,6%

-88,20

11,59

-861,2%

ΠΕΙΡΑΙΩΣ FACTORING Α.Ε.

∆ΠΧΠ

8,80

7,24

21,4%

2,73

1,91

43,1%

AEGEAN BALTIC BANK Α.Ε.

∆ΠΧΠ

8,10

10,51

-22,9%

1,78

2,63

-32,6%

MARFIN FACTORS & FORFAITERS Α.Ε.

∆ΠΧΠ

6,50

5,12

27,0%

1,41

0,64

119,4%

SFS HELLAS FINANCE CONSUMER Α.Ε. ΠΑΡΟΧΗΣ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

∆ΠΧΠ

3,24

2,90

12,0%

-8,79

-7,46

-17,9%

ASPIS LEASING Α.Ε. ΧΡΗΜΑΤΟ∆ΟΤΙΚΗΣ ΜΙΣΘΩΣΗΣ

∆ΠΧΠ

2,85

2,40

19,1%

-1,78

0,37

-588,5%

ΕΛΠ

2,37

3,54

-32,9%

3,19

4,07

-21,7%

ΓΕΝΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟ∆ΟΤΙΚΕΣ ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ Α.Ε.

FGA BANK GESELLSCHAFT M.B.H.

∆ΠΧΠ

1,11

1,81

-38,9%

-3,47

-4,44

21,9%

ΕΘΝΙΚΗ FACTORS Α.Ε.

∆ΠΧΠ

0,63

0,17

CITIBANK INTERNATIONAL PLC

µ/δ

543,53

µ/δ

ROYAL BANK OF SCOTLAND PLC

µ/δ

217,30

µ/δ

390,31 209,26

HSBC BANK PLC

µ/δ

207,08

µ/δ

133,50

BAYERISCHE HYPO UND VEREINSBANK AG

µ/δ

114,93

µ/δ

103,18

BNP PARIBAS

µ/δ

65,35

µ/δ

56,33

FORTIS BANK

µ/δ

42,54

µ/δ

39,61

GREEK BRANCH OF CLOSED JOINT STOCK COMPANY COMMERCIAL BANK - KEDR

µ/δ

0,50

µ/δ

-0,93

Ποσά σε € εκ. ∆ηµοσιευµένα στοιχεία µέχρι 5/7/2010 Στοιχεία σε εταιρικό επίπεδο


� ������ ���… …�� ��� ����� ������

� ���������� ��������������� ��� ������� (��� A.E.) ����� � ����������� ����������������� ������� ���� ������, ��� ���� �� ��� ���������� ��� �������� ������ ���� ��� ���� ���������� ������������������ ������� ��� �������������� ������. � ��� ����� ��� ��� ��� ����� ����������� ��������� ��� ������������� ������, ������� �� ��� ��������������, ��� �� ������� ��� ����������������� ��� ������ ������������� ��� ���� ������ ��� ��� ��������. ���������� ��� �� 1996, �� �������� ������� ������ �������� �� ��������� ��� ��� �������� �������� ��� ���. ���� 14 ����� 2008 �������� �������� ������� ���� �������� ��������� ��� ���� Deutsche Telekom ������� �� �� ��������� ��� ���������� ��� �������� �������� ��� ���. ��� ��� 31 ������� 2009, ���� ��� ��� ������ �������� 5% ������� ��� ����������� ����� ��� ��������� ��������, �� ������� ��� ��������� �������� ���� ��� ��������� �� 20% ��� ��� Deutsche Telekom �� 30%. � ������ ��� ��������� ����������� ���������, ������� ��� ������ ���������, ����������� ��������� ������ ��������� ��� ��������� ���������� �������. ��������� �� ��� ������ ����������������� ��� ��������������, ����������������� ���� ������ ��� ����� ������ ��� ����������� ������������, ��� �������� ��� ��� �����������. � ������ ��� ��������� ������� 30.000 ����� �� 4 �����.

�������������� ���������� �� ������� ����������� ���������� ��� ��������� �����: • �������������� ���� ��� ����������� ��� ��� ���� ��� �������� �������� ��� ������� ��� ��������� ������� �������� ���� �������� ��� ��� ��������������, • �������� ��� ���������� ��� ��������������� ���� ������� ����� ��� ��������� ��� �������� ����� ��� ��� �� ������� ���������� ��� �������������� �������������� ��� ���������, ���� ��� ������� ���������� ���������, ��������� ��� ������������� ������ ��������������� ��� ������������, • ���������� ��� ��������� ��� ����������� �� �� ���������� ��������� ��������� ��� ������� �������� ��� ������������ �������, • ������� �� �������� ��� �������� �������������� ��� ������������ ���������� ��������� ���������, • �������� ��� ���������� ����������� ��� ���������� ���� ������ ���� ��� ��� �� �� ������� ��������.

������� ��������

��� ������� ��� �������� ����������� ��� �����������, � ������ ��� ����������������� ��� �� 1997 ���� ����� ��������������� ��� ��������������� �������, �� ��� ������� ���������� �������� ����� ����������������� ���������. ������������, ������� �� 54% ��� ���������� ���������� ��������������� (Rom�elecom) ��� �� 20% ��� �������� ����������������� �������� ���������� (Telecom Serbia). ���������, ����������������� ���� ����� ������� ���������� ��� ���������, ���� ��� GloBul, ���� ������� ���� ��� AMC ��� ��� �������� ���� ��� Cosmote Romania.

O��������� ��������������� ��� ������� �.�.

����. �������� 99, 151 24 �������, ����� Web site: www.ote.gr


 Α ΣΦΑΛΕΙΕΣ

Το Crash Test της Solvency II Ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον αντιµετωπίζουν οι ασφαλιστικές εταιρείες καθώς το νέο εποπτικό πλαίσιο Solvency II εισάγει αυστηρότερες κεφαλαιακές απαιτήσεις φερεγγυότητας που αφορούν τόσο το προφίλ του ασφαλιστικού κινδύνου που αναλαµβάνουν όσο και κινδύνους που αφορούν το ενεργητικό τους όπως οι κίνδυνοι αγοράς, πιστωτικοί και λειτουργικοί κίνδυνοι. Βασικά χαρακτηριστικά της αγοράς ή άνοδος της παραγωγής των ασφαλίστρων φέτος και τα χαµηλά αποθεµατικά κυρίως στην αγορά αυτοκίνητου, χρόνιο άλλωστε πρόβληµα του κλάδου.

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Σ

36

τον ρυθµό των ασκήσεων ετοιµότητας κινείται η ασφαλιστική αγορά καθώς το νέο πλαίσιο Solvency II θα τεθεί σε εφαρµογή τον Οκτώβριο του 2012 και θα απαιτήσει αύξηση κεφαλαίων και ενίσχυση των µονάδων διαχείρισης του κινδύνου των ασφαλιστικών εταιρειών. Το νέο πλαίσιο θα εκτοπίσει από την αγορά όσες εταιρείες δεν κατορθώσουν να αυξήσουν τα κεφάλαιά τους. Χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της Επιτροπής Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης, Γιώργος Πέτσας, στην Επιτροπή Οικονοµικών Υποθέσεων της Βουλής κατά τη συζήτηση του νοµοσχεδίου για τη µεταφορά της εποπτείας στην Τράπεζα της Ελλάδος (η οποία τοποθετείται για τα τέλη του έτους) µίλησε για «ιδιότυπο καθεστώς λειτουργίας της ελληνικής ασφαλιστικής αγοράς που δεν φαίνεται να είναι σε θέση να ξεπεράσει τα προβλήµατα που θα προκύψουν από την εφαρµογή του Solvency II». Σηµαντικά προβλήµατα, όσον αφορά τα αποθέµατα, υπάρχουν στον κλάδο αυτοκινήτου, µε το έλλειµµα του επικουρικού να αγγίζει το 1 δισ. ευρώ. Ένα άλλο σηµαντικό ζήτηµα είναι η συσσώρευση ζηµιών στα ισόβια νοσοκοµειακά προγράµµατα, µε τις εταιρείες να στοχεύουν στη σταδιακή απόσυρσή τους και την αντικατάστασή τους µε προγράµµατα που θα επιτρέπουν στις εταιρείες όχι µόνο την αναπροσαρµογή των

ασφαλίστρων αλλά και τη µη ανανέωσή τους αν κριθούν ζηµιογόνα για την εταιρεία. Σηµαντική εξέλιξη, µετά την ανάκληση λειτουργίας της Ασπίς Πρόνοια και των συγγενών εταιρειών της, καθώς δεν πληρούσαν τις διατάξεις για τα τεχνικά αποθέµατα και το περιθώριο φερεγγυότητας, και της εκκρεµότητας µε τους ασφαλισµένους τους, είναι η δηµιουργία του Εγγυητικού Κεφαλαίου Ζωής. Το Κεφάλαιο θα χρηµατοδοτηθεί µε εισφορά 1,5% επί της παραγωγής ασφαλίστρων, εισφορά που προκάλεσε την αντίδραση των εταιρειών του κλάδου. Όσον αφορά τις τοποθετήσεις των εταιρειών σε τίτλους του Ελληνικού Δηµοσίου, εφόσον διακρατούνται µέχρι τη λήξη η υπεραξία που αποτελεί και στοιχείο του περιθωρίου φερεγγυότητας υπολογίζεται µε βάση την τιµή απόκτησής τους ώστε να µην αντιµετωπίζουν προβλήµατα από την υποχώρηση της τιµής τους.

Η αγορά σε αριθµούς Η ύφεση στην οικονοµία το 2009 είχε ως αποτέλεσµα τη µείωση της παραγωγής ασφαλίστρων κατά 2,9% στα 2,4 δισ. ευρώ. Η τάση µείωσης ωστόσο αντιστρέφεται το 2010, υπό την επίδραση και των ρυθµίσεων για το ασφαλιστικό σύστηµα της χώρας που µειώνουν τις συνταξιοδοτικές παροχές. Έτσι το 1ο τρίµηνο του έτους η παραγωγή ασφαλίστρων ζωής αυ-

ξήθηκε 6,3%, µε µεγαλύτερη την άνοδο στα υποκαταστήµατα ξένων εταιρειών 9,7% και 5,8% για τις εταιρείες µε έδρα την Ελλάδα. Διαφορετική είναι η εικόνα στις ασφαλίσεις ζηµιών που παρουσιάζουν σταθερή άνοδο. Η παραγωγή ασφαλίστρων µετά από άνοδο 4,4% το 2008 και 3,8% το 2009 αυξάνεται 6% το 1ο τρίµηνο φέτος. Η συνολική παραγωγή ασφαλίστρων µετά από άνοδο 1,8% το 2008 και 0,6% το 2009 (λόγω της µείωσης στον κλάδο ζωής) αυξάνεται 6% το 2010. Η συµµετοχή του κλάδου ζωής στο σύνολο υποχωρεί από 45% το 2009 σε 42% το 2010. Συγχρόνως ενισχύεται η συµµετοχή των υποκαταστηµάτων των ξένων εταιρειών στον κλάδο ζωής από 12,7% το 2009 σε 13,9% το 2010. Η στενότητα ρευστότητας της αγοράς και η ύφεση στη οικονοµία είχαν ως συνέπεια την αύξηση των εξαγορών συµβολαίων ζωής. Το 2008 εξαγοράστηκαν συµβόλαια αξίας 587 εκατ. ευρώ και το 2009 συµβόλαια αξίας 612 εκατ. µε ανάλογες εξελίξεις να αναµένονται και για το 2010. Η συγκέντρωση στον κλάδο είναι υψηλή, λόγω κυρίως της κυρίαρχης θέσης της µεγαλύτερης εταιρείας του κλάδου που συγκεντρώνει το 20% της συνολικής παραγωγής ασφαλίστρων. Στις 10 µεγαλύτερες εταιρείες αναλογεί ποσοστό 65% της συνολικής παραγωγής και στις 5 µεγαλύτερες 45%.


 Με τη συνεργασία της

A me

Ασφάλιστρα

Κέρδη προ φόρων

Λογιστικά πρότυπα

2009

2008

Μεταβολή

2009

2008

∆ΠΧΠ

838,55

762,41

10,0%

-58,50

15,60

-475,0%

ΕΛΠ

275,84

274,19

0,6%

7,77

17,09

-54,5%

∆ΠΧΠ

253,61

252,84

0,3%

45,00

34,29

31,3%

ΕΛΠ

224,84

269,48

-16,6%

-12,41

-28,48

56,4% 317,2%

Μεταβολή

1

ΕΘΝΙΚΗ A.E.Ε.Γ.Α.

2

ALICO - AMERICAN LIFE INSURANCE COMPANY Α.Ε.

3

EFG EUROLIFE ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΖΩΗΣ ΑΕ

4

ING Α.Ε. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ

5

INTERAMERICAN Α.Ε.Α.Ζ.

∆ΠΧΠ

221,25

224,68

-1,5%

11,79

2,83

6

ΑΧΑ ΑΣΦΑΛΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΕΝ∆ΥΣΕΙΣ Α.Α.Ε.

∆ΠΧΠ

184,67

193,93

-4,8%

14,02

14,14

-0,9%

7

ΑΤΕ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

182,91

176,62

3,6%

-2,28

0,21

-1212,7% -118,2%

8

INTERAMERICAN Α.Ε. ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ ΖΗΜΙΩΝ

∆ΠΧΠ

152,67

129,69

17,7%

-1,35

7,41

9

ALLIANZ Α.Ε.Γ.Α.

∆ΠΧΠ

152,12

137,71

10,5%

13,65

10,36

31,8%

10

GROUPAMA ΦΟΙΝΙΞ Α.Ε.

ΕΛΠ

144,32

136,91

5,4%

1,08

-59,27

101,8% 142,0%

11

ΙΝΤΕΡΣΑΛΟΝΙΚΑ Α.Ε.Γ.Α.

ΕΛΠ

119,49

108,30

10,3%

2,97

-7,08

12

ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΖΩΗΣ Α.Ε. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ

ΕΛΠ

119,37

37,97

214,4%

4,27

-1,28

433,8%

13

ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΠΙΣΤΗ Α.Ε.Γ.Α.

∆ΠΧΠ

102,92

91,34

12,7%

3,66

1,24

194,9% -80,4%

14

Υ∆ΡΟΓΕΙΟΣ Α.Ε. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ-ΑΝΤΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ

15

VICTORIA Α.Ε. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΖΗΜΙΩΝ

16

ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΙΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΙ ΜΙΝΕΤΤΑ Α.Ε.Γ.Α.

17

∆ΙΕΘΝΗΣ ΕΝΩΣΙΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ Α.Ε.

ΕΛΠ

18

ING ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΖΩΗΣ Α.Ε.Α.Ζ.

ΕΛΠ

ΕΛΠ

101,18

93,02

8,8%

0,27

1,39

∆ΠΧΠ

84,89

56,75

49,6%

7,31

6,11

19,7%

ΕΛΠ

80,99

53,48

51,5%

-0,78

-10,57

92,6%

70,05

79,43

-11,8%

0,15

-3,78

104,0%

61,38

40,19

52,7%

13,27

6,02

120,7% 49,0%

19

GENERALI LIFE A.E.Α.Ζ.

ΕΛΠ

47,71

46,23

3,2%

-2,37

-4,65

20

EFG EUROLIFE Α.Ε. ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ

∆ΠΧΠ

47,27

19,88

137,8%

17,84

11,91

49,8%

21

INTERNATIONAL LIFE Α.Ε. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

∆ΠΧΠ

46,89

23,12

102,8%

1,07

-3,37

131,8%

22

ΠΡΩΤΗ Α.Ε. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ

∆ΠΧΠ

44,94

28,36

58,5%

-1,99

-3,90

49,1%

23

ΑΙΓΑΙΟΝ Α.Ε. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ

ΕΛΠ

42,06

30,50

37,9%

-0,97

-0,82

-18,7%

24

ΕΠΕΝ∆ΥΤΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΕΛΛΑ∆ΟΣ Α.Ε.

25

GENERALI HELLAS Α.Ε.Α.Ζ.

26

ΑΤΛΑΝΤΙΚΗ ΕΝΩΣΙΣ Α.Ε.Γ.Α

27

MARFIN ΖΩΗΣ Α.Ε. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ

∆ΠΧΠ

41,05

85,27

-51,9%

27,56

64,21

-57,1%

ΕΛΠ

40,72

45,20

-9,9%

3,18

0,50

532,0%

ΕΛΠ

39,73

32,28

23,1%

6,15

4,50

36,4%

∆ΠΧΠ

39,34

2,24

1658,0%

1,40

0,32

345,4%

28

INTERLIFE Α.Ε. ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ

ΕΛΠ

36,50

21,26

71,7%

2,13

-2,96

172,0%

29

ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΠΡΟΝΟΙΑ Α.Ε.Γ.Α.

ΕΛΠ

31,54

27,96

12,8%

0,31

-9,30

103,3%

30

ΝΕΟΣ ΠΟΣΕΙ∆ΩΝ Α.Ε. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ

31

INTERNATIONAL LIFE Α.Ε.Α.Ζ.

32

ΕΥΡΩΣΤΑΡ Α.Ε. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ

ΕΛΠ

23,41

18,41

27,2%

0,10

0,05

124,8%

33

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ Α.Ε.Γ.Α.

ΕΛΠ

19,21

16,36

17,4%

0,62

0,06

857,7% -450,6%

ΕΛΠ

24,85

19,88

25,0%

2,65

0,62

327,7%

∆ΠΧΠ

23,57

22,42

5,1%

1,03

-10,02

110,3%

34

NATIONAL UNION FIRE INSURANCE COMPANY OF PITTSBURGH

ΕΛΠ

13,47

13,24

1,8%

-3,34

0,95

35

PERSONAL INSURANCE Α.Ε.Γ.Α.

ΕΛΠ

12,77

13,64

-6,4%

1,39

-0,21

755,6%

36

MAPFRE ASISTENCIA Α.Ε.

ΕΛΠ

10,43

6,06

72,0%

0,45

0,03

1272,7%

37

∆ΥΝΑΜΙΣ Α.Ε.Γ.Α.

38

UNIVERSAL LIFE ΕΛΛΑΣ Α.Α.Ε.Ζ.

ΕΛΠ

10,37

9,30

11,5%

0,05

0,03

88,7%

∆ΠΧΠ

10,23

10,15

0,8%

-0,85

-1,53

44,4%

39

ING ΕΛΛΗΝΙΚΗ Α.Ε.Γ.Α.

ΕΛΠ

8,17

12,63

-35,3%

-0,55

-6,21

91,1%

40

HDI GERLING INDUSTRIE VERSICHERUNG A.G.

ΕΛΠ

7,37

7,79

-5,3%

8,29

3,86

114,7%

41

D.A.S. ΕΛΛΑΣ Α.Ε. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ

ΕΛΠ

7,21

4,74

52,1%

0,76

0,60

26,1%

42

ΣΙ∆ΕΡΗΣ Γ. Α.Ε.Γ.Α. ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ

ΕΛΠ

6,76

5,80

16,6%

2,14

1,62

32,1%

43

VDV LEBEN INTERNATIONAL A.Ε.Α.Ζ.

ΕΛΠ

5,93

11,80

-49,8%

0,25

0,23

11,1%

44

LA VIE Α.Α.Ε.ΥΓΕΙΑΣ

ΕΛΠ

5,32

6,04

-11,9%

-1,08

-3,35

67,9% -114,0%

45

SOCIETE GENERALE BANK AND TRUST HELLAS

ΕΛΠ

5,16

9,38

-45,0%

-0,57

4,05

46

ΟΡΙΖΩΝ Α.Ε.Γ.Α.

ΕΛΠ

5,10

5,43

-6,1%

2,61

2,11

23,6%

47

INTERASCO Α.Ε.Γ.Α.

ΕΛΠ

4,83

3,89

23,9%

0,22

0,51

-57,0%

48

ARAG ALLGEMEINE RECHTSSCHUTZ VERSICHERUNGS AG Α.Ε.

ΕΛΠ

4,13

4,77

-13,6%

0,37

0,47

-22,0%

49

INCHCAPE ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ Α.Ε.Α.Ζ.

ΕΛΠ

3,45

3,64

-5,4%

2,06

1,64

25,3%

51

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΝΕΛΛΑ∆ΙΚΗ ΣΥΝ.Π.Ε. ΑΛΛΗΛΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ ΠΟΥΛΜΑΝ

ΕΛΠ

3,18

2,71

17,5%

0,42

0,24

73,8%

ΙΝΤΕΡΣΑΛΟΝΙΚΑ Α.Ε. ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ ΖΩΗΣ

ΕΛΠ

2,67

4,13

-35,4%

0,37

0,11

219,3%

52

EULER HERMES EMPORIKI ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ Α.Ε.

53

ΕΥΡΩΠΗ Α.Ε.Γ.Α.

54

ΚΥΠΡΟΥ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ

55

ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ Α.Ε.

56

VICTORIA Α.Ε.Α.Ζ.

57

INTERAMERICAN ΥΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ

58

Ο.Α.Ε.Π. ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΕΞΑΓΩΓΙΚΩΝ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ

ΕΛΠ

1,78

2,42

-26,4%

0,74

0,72

2,2%

∆ΠΧΠ

1,72

2,26

-23,7%

0,05

0,15

-64,7%

ΕΛΠ

1,71

1,50

14,1%

3,31

2,87

15,6%

∆ΠΧΠ

1,34

0,93

44,1%

0,33

-0,21

252,6%

ΕΛΠ

1,22

1,32

-7,3%

0,01

-0,12

109,8%

∆ΠΧΠ

1,22

1,30

-5,8%

3,25

3,73

-13,0%

ΕΛΠ

0,94

0,85

10,8%

3,47

3,12

11,4%

ΠΑΝΕΛΛΑ∆ΙΚΟΣ ΑΛΛΗΛOΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ Ι∆ΙΟΚΤΗΤΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΕΩΦΟΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΑΥΤ/ΤΩ

ΕΛΠ

0,31

0,19

63,1%

0,06

0,01

1034,6%

60

ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ & ΥΓΕΙΑΣ Α.Α.Ε.Ζ.

ΕΛΠ

0,08

0,18

-54,7%

0,05

0,04

39,5%

61

DIREKTA Α.Α.Ε.Γ.Α.

ΕΛΠ

0,07

0,00

0,12

-0,23

62

IMPERIO LIFE Α.Ε. ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ

∆ΠΧΠ

0,05

0,05

-3,3%

0,02

0,12

63

ΕΛΛΑΣ Α.Ε. ΑΣΦΑΛΕΙΩΝ

ΕΛΠ

0,02

-0,05

140,4%

-0,04

-0,14

72,1%

64

TOKIO MARINE EUROPE INSURANCE LIMITED Α.Α.Ε. Ποσά σε € εκ. ∆ηµοσιευµένα στοιχεία µέχρι 5/7/2010, Στοιχεία σε εταιρικό επίπεδο

ΕΛΠ

0,02

0,03

-47,7%

0,03

-0,02

251,2%

-87,1%

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Αποτελέσµατα Ασφαλιστικών Εταιρειών

37


38



        

  

        

  

                    

      

      

            

   

   



    

  

        

  

        

 

   

  



                                                  

 

    

  

             

         

        

        



        

          





 

          

          

 





    



      







 

    



  

          





         



 

    



  

          



    

  

                       

          

     







   

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010


           

          

 

 

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010



 

 

  

 

                    

 

                    











 











 

  



    





  



    













                                                                 

  

39


 Α ΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ Π ΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Η µεγάλη προετοιµασία Μπορεί ακόµη η συνεισφορά των ανανεώσιµων πηγών ενέργειας στο εθνικό ενεργειακό ισοζύγιο να διαµορφώνεται σε χαµηλά επίπεδα, βρισκόµαστε όµως στην εποχή που σχέδια καταρτίζονται, επενδύσεις προετοιµάζονται µε σκοπό οι απε να αποτελέσουν µία σηµαντική παράµετρο του οικονοµικού µοντέλου διατηρήσιµης ανάπτυξης που αναζητά σήµερα η χώρα.  Από τον Αλέξη Νικολαϊδη, Senior Analyst της Hellastat

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Σ

40

τον κλάδο δραστηριοποιούνται εγχώριες επιχειρήσεις που προέρχονται τόσο από τον καθαυτό χώρο της ενέργειας, όσο και τον κατασκευαστικό και ευρύτερο βιοµηχανικό τοµέα µέσω θυγατρικών. Ακόµα, στην αγορά έχουν εισέλθει πολυεθνικοί όµιλοι, είτε εξαγοράζοντας ελληνικές εταιρείες είτε µέσω συνεργασιών. Οι συνεργασίες αυτές προσφέρουν στους ξένους επενδυτές εξοικείωση µε το νοµοθετικό και επενδυτικό περιβάλλον της χώρας, ενώ οι ελληνικές επιχειρήσεις αποκτούν πρόσβαση σε εξειδικευµένη τεχνογνωσία, αλλά και συµµετοχή σε έργα µεγαλύτερης κλίµακας. Οι µεγαλύτεροι όµιλοι εµφανίζουν επιµερισµό των δραστηριοτήτων τους σε διάφορες µορφές ΑΠΕ (Ρόκας, ΔΕΗ Ανανεώσιµες, Ελλάκτωρ). Μεγαλύτερη έµφαση δίνουν στην ανάπτυξη αιολικών πάρκων, ενώ αναπτύσσουν παράλληλα µικρά Υ/Η έργα, Φ/Β πάρκα, αλλά και µονάδες επεξεργασίας βιοµάζας. Ορισµένες επιχειρήσεις αποτελούν θυγατρικές ενεργειακών οµίλων που δρα-

στηριοποιούνται ήδη στον τοµέα της ηλεκτροπαραγωγής από συµβατικές πηγές, ενώ κάποιες από αυτές διαθέτουν µονάδες παραγωγής ηλεκτρισµού που χρησιµοποιούνται για ιδιοκατανάλωση. Οι εταιρείες που ανήκουν στο ανώτερο τµήµα ιδρύουν µια ξεχωριστή θυγατρική για κάθε εγκατάσταση που υλοποιούν λόγω της διαδικασίας αδειοδότησης, γεγονός που είναι εµφανές στον τοµέα της αιολικής ενέργειας και των ΜΥΗΣ. Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν οι εταιρείες που προµηθεύουν τον απαραίτητο τεχνολογικό εξοπλισµό, αναλαµβάνοντας σε ορισµένες περιπτώσεις και την κατασκευή των εγκαταστάσεων για λογαριασµό των πελατών τους. Κάποιες από τις επιχειρήσεις αυτές παρέχουν ολοκληρωµένες υπηρεσίες «µε το κλειδί στο χέρι». Πάντως, λίγοι κατασκευαστές διατηρούν τις µονάδες που ανεγείρουν στην κατοχή τους για ίδια εκµετάλλευση. Η συνεισφορά τώρα των ΑΠΕ στο εθνικό ενεργειακό ισοζύγιο διαµορφώνεται ακόµα σε χαµηλά επίπεδα: το 2007 αποτέλεσαν το


15,6% της πρωτογενούς παραγωγής ενέργειας της χώρας, ενώ η συµµετοχή τους στην ακαθάριστη κατανάλωση ενέργειας διαµορφώθηκε σε 5%. Το ποσοστό αυτό περιορίζεται σε περίπου 2% αν εξαιρεθούν τα µεγάλα υδροηλεκτρικά έργα και η οικιακή χρήση βιοµάζας. Η ακαθάριστη εγχώρια κατανάλωση των ΑΠΕ την περίοδο 1990-2007 κατέγραψε µέση ετήσια άνοδο 2,1%, φθάνοντας το τελευταίο έτος τους 1,56 εκ. ΤΙΠ. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, εξαιρουµένων των µεγάλων Υ/Η εγκαταστάσεων και των αντλητικών συστηµάτων, το 2007 ανήλθε σε 2.274 GWh, αποτελώντας το 3,6% της ακαθάριστης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ την περίοδο 19902007 αυξανόταν µε µέσο ρυθµό 23,6% το έτος. Τα αιολικά πάρκα το εν λόγω έτος παρήγαγαν το 80% της ηλεκτρικής ενέργειας που προέκυψε από τις ΑΠΕ, ενώ οι µικροί υδροηλεκτρικοί σταθµοί (ισχύος κάτω των 10 MW) το 13%.

στο τέλος του έτους διέθεταν συνολική ισχύ 41 MW, συνιστώντας σχεδόν το 3% του συνόλου των ΑΠΕ. Η διείσδυση των Φ/Β συστηµάτων είναι αρκετά µικρότερη (µόλις 2,6%, ή 37 MW). Ωστόσο, το 9µηνο του 2009 παρατηρείται υπερδιπλασιασµός της εγκατεστηµένης ισχύος, κάτι που αναµένεται να διατηρηθεί και τα επόµενα χρόνια. Το µεγαλύτερο µέρος της ισχύος βρισκόταν συγκεντρωµένο στη Στερεά Ελλάδα (320 MW ή 23,4% του συνόλου) και ακολούθως στην Πελοπόννησο (16%), την Ανατολική Μακεδονία & Θράκη (14,6%), την Κρήτη (12,2%) και τη Δυτική Ελλάδα (8,7%).

Αδειοδότηση και νέο θεσµικό πλαίσιο Η εµπλοκή πολλών φορέων κατά την αδειοδότηση έχει καταστήσει τη λήψη άδειας µια ιδιαίτερα χρονοβόρα και πολύπλοκη διαδικασία, που µπορεί να υπερβεί ακόµα και τα 3 χρόνια. Τα προβλήµατα αυτά φιλοδοξεί να

βιοµάζα και ηλιοθερµικά συστήµατα, ενώ για τις περισσότερες κατηγορίες καταργήθηκε η διάκριση σε διασυνδεδεµένο σύστηµα και µη διασυνδεδεµένα νησιά.

Ενισχυµένες οι πωλήσεις Ο συνολικός Κύκλος Εργασιών των εταιρειών του δείγµατος το 2009 διαµορφώθηκε σε 413,32 εκατ. ευρώ, έχοντας αυξηθεί κατά 18,3% από το 2008. Η µέση ανάπτυξη του κλάδου διαµορφώθηκε σε 16,1%, µε το 78% των εταιρειών να ενισχύουν τις πωλήσεις τους. Τα ΚΠΤΦΑ ενισχύθηκαν κατά 29,5%, φθάνοντας στα 189,88 εκατ. ευρώ. Σηµαντική ανάπτυξη 40,8% χαρακτήρισε και τα ΚΠΦ του δείγµατος, τα οποία ανήλθαν σε 105 εκατ. ευρώ. Θετική λειτουργική και προ φόρων κερδοφορία επιδεικνύει µόνο το 47% και 44% αντίστοιχα των επιχειρήσεων, όµως οι περισσότερες από αυτές ενίσχυσαν τα αποτελέσµατα του προηγούµενου έτους.

Η εγκατεστηµένη ισχύς

Συγκέντρωση σε λίγους οµίλους εκτιµάται στον τοµέα των αιολικών πάρκων, ενώ η εγκατεστηµένη ισχύς των φωτοβολταϊκών αναµένεται να κινηθεί ανοδικά. επιλύσει ο Ν. 3851/2010 για την επιτάχυνση της διείσδυσης των ΑΠΕ που επικυρώθηκε πρόσφατα από τη Βουλή. Το εν λόγω θεσµικό πλαίσιο επιταχύνει την αδειοδότηση θεσπίζοντας παράλληλη διαδικασία, ώστε να ενισχυθεί η διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό µίγµα της χώρας. Οι ρυθµίσεις αυτές στοχεύουν στη µείωση του συνολικού χρόνου αδειοδότησης από 3-5 χρόνια σε λιγότερο από 8-10 µήνες, καθώς και στη βελτίωση του ρυθµού εγκατάστασης από 100-150 MW σε τουλάχιστον 500-1.000 MW ετησίως. Επιπλέον, ορίστηκαν υψηλότερες τιµές πώλησης για γεωθερµία,

Το µικτό περιθώριο αυξήθηκε περαιτέρω σε 45,2%. Παροµοίως, τα περιθώρια ΚΠΤΦΑ και ΚΠΦ ενισχύθηκαν σε 62,2% και 24,3% αντίστοιχα. Η κεφαλαιακή µόχλευση σταθεροποιήθηκε στο χαµηλό επίπεδο του προηγούµενου έτους (0,55 προς 1). Η γενική ρευστότητα µειώθηκε σε 1,48 (από 1,62 το 2008). Ο εµπορικός κύκλος διατηρήθηκε σε αρνητικές τιµές, φθάνοντας τις -128 ηµέρες. Η αποδοτικότητα Ιδίων Κεφαλαίων, εξαιρουµένων των επιχειρήσεων που δεν έχουν ξεκινήσει ακόµα εµπορική εκµετάλλευση, διαµορφώθηκε σε 5,4%.

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Η συνολική εγκατεστηµένη ισχύς των σταθµών ΑΠΕ µέχρι το Σεπτέµβριο του 2009 είχε διαµορφωθεί σε 1.398 MW, έχοντας ενισχυθεί κατά 166 MW (+13,5%) από τις αρχές του έτους, µε τον ετήσιο ρυθµό αύξησης µετά το 2000 να παραµένει γύρω στο 20%. Όλοι οι τοµείς παρουσιάζουν σηµαντική πρόοδο, κυρίως τα αιολικά πάρκα και τα µικρά Υ/Η έργα, ενώ τα τελευταία δύο χρόνια ξεκίνησε και η ανάπτυξη των Φ/Β συστηµάτων. Αντιθέτως, στον τοµέα των εγκαταστάσεων επεξεργασίας βιοµάζας παρατηρείται τάση σταθεροποίησης. Τα αιολικά πάρκα έχουν τη µεγαλύτερη εγκατεστηµένη ισχύ, φθάνοντας στα τέλη του 2009 στα 1.140 MW (81,5% του συνόλου). Η υπεροχή τους προέρχεται από την τεχνολογική πρόοδο στον τοµέα των ανεµογεννητριών, γεγονός που έχει µειώσει το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ακολούθως, η ισχύς των µικρών Υ/Η σταθµών διαµορφώθηκε σε 180 MW, συνιστώντας έτσι το 13% του συνόλου. Οι εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής µονάδων επεξεργασίας βιοµάζας (κυρίως βιοαερίου)

41


 Α ΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ Π ΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Η επόµενη µέρα Βασικά χαρακτηριστικά, προοπτικές και εξελίξεις σε ένα µέλλον πρώτιστα οικολογικό! ••• Ο Ν. 3851/2010 για την επιτάχυνση της διείσδυσης των ΑΠΕ εκτιµάται ότι θα συντοµεύσει και θα απλοποιήσει την αδειοδότηση µέσω της δυνατότητας διενέργειας παράλληλων διαδικασιών.

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

••• Σε αρκετές κατηγορίες ΑΠΕ οι τιµές πώλησης αυξήθηκαν, ενώ υιοθετήθηκαν αλλαγές στη χωροθέτηση, όπως η δυνατότητα των αγροτών να τοποθετήσουν Φ/Β µικρής ισχύος στις εκτάσεις τους. Μάλιστα, το πρώτο τρίµηνο από την έναρξη ισχύος του Νόµου η ΡΑΕ θα επεξεργάζεται αιτήσεις µόνο από αγρότες.

42

••• Αυξήθηκε το όριο ισχύος κάτω από το οποίο δεν απαιτείται άδεια παραγωγής, κάτι το οποίο θα διευκολύνει περαιτέρω την αδειοδότηση. Πάντως, οι πρώτες θετικές επιπτώσεις θα προκύψουν σε µεσοπρόθεσµο επίπεδο, αφού η αγορά χρειάζεται ένα αρχικό στάδιο προσαρµογής στις νέες συνθήκες. Εξάλλου, η χώρα ενέχει φυσικά χαρακτηριστικά που επιτρέπουν τη µεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή και την κατανάλωση ενέργειας, όπως το ιδιαίτερα πλούσιο αιολικό δυναµικό, ιδιαίτερα στα νησιά και τις περιοχές που περιβάλλουν το Αιγαίο Πέλαγος, και η έντονη ηλιοφάνεια τους περισσότερους µήνες του έτους. Επίσης, οι ΑΠΕ µπορούν να καλύψουν τις ανάγκες µη διασυνδεδεµένων µε το δίκτυο περιοχών, εξασφαλίζοντας την επάρκεια και ασφάλεια εφοδιασµού τους και επεκτείνοντας τη λειτουργία της απελευθερωµένης αγοράς. ••• Η διαρκής εξέλιξη της τεχνολογίας θα οδηγήσει σε περαιτέρω µείωση του κόστους παραγωγής. Σε αυτή την κατεύθυνση µπορούν να βοηθήσουν η βελτίωση στη διαδικασία κατασκευής και η παραγωγή µεγαλύτερης κλίµακας. ••• Στον τοµέα των αιολικών πάρκων αναµένεται να εξακολουθήσει η τάση συγκέντρωσης σε λίγους οµίλους, ενώ τα Φ/Β θα συνε-

Σύνοψη Αριθµοδεικτών Κλάδου Κεφαλαιακή ∆ιάρθρωση

2009

2008

2007

Βραχ. υποχρεώσεις / Πωλήσεις Βραχ. τραπεζικές υποχρ. / Πωλήσεις Ξένα προς ίδια κεφάλαια Κάλυψη τόκων από λειτουργικά κέρδη

78,7% 41,2% 0,55 3,5

60,8% 62,6% 0,54 2,6

69,4% 66,8% 0,39 1,3

1,48 1,40 -128 114 29 271

1,62 1,60 -84 116 52 252

1,80 1,76 -28 135 32 196

45,2% 62,2% 24,3% -1,3% -2,0%

42,2% 52,5% 16,2% -1,9% -3,3%

37,5% 56,6% 18,8% -2,8% -4,3%

Ρευστότητα Γενική ρευστότητα Άµεση ρευστότητα Εµπορικός Κύκλος Ηµέρες απαιτήσεων Ηµέρες αποθεµάτων Ηµέρες πίστωσης από προµηθευτές Περιθώρια κέρδους & Αποδοτικότητα Περιθώριο µικτού κέρδους Περιθώριο ΚΠΤΦΑ Περιθώριο καθαρού κέρδους (προ φόρων) Απόδοση συνολικού ενεργητικού προ φόρων Απόδοση ιδίων κεφαλαίων προ φόρων ∆ιάµεσος

χίσουν να αυξάνουν το µερίδιό τους επί της συνολικής εγκατεστηµένης ισχύος. ••• Στον τοµέα των βιοκαυσίµων-βιοµάζας προτείνεται η αξιοποίηση ακαλλιέργητων εκτάσεων, χρησιµοποιηµένων µαγειρικών ελαίων, κτηνοτροφικών οργανικών αποβλήτων και βιοαποικοδοµήσιµου κλάσµατος αστικών αποβλήτων, αλλά και η έναρξη παραγωγής βιοαιθανόλης. ••• Στη γεωθερµία βασικό ζητούµενο είναι η αξιοποίηση των πεδίων υψηλής ενθαλπίας Μήλου και Νισύρου. ••• Μοχλό περαιτέρω ανάπτυξης µπορούν να αποτελέσουν οι πόροι του ΕΣΠΑ και άλλων συγχρηµατοδοτούµενων προγραµµάτων, τα οποία µέχρι το 2013 θα διοχετεύσουν συνολικά στην αγορά 5,5 δισ. ευρώ. ••• Ακόµα, φορείς της αγοράς έχουν ήδη προτείνει θεσµικές και τεχνολογικές παρεµβάσεις που µπορούν να αποτελέσουν αρωγούς ενίσχυσης (προώθηση των υβριδικών

συστηµάτων στα νησιά, ανάπτυξη των Φ/Β συστηµάτων και επιτάχυνση αδειοδοτικής διαδικασίας για ώριµα έργα, θαλάσσια αιολικά πάρκα, δηµιουργία αιολικών πάρκων σε µη διασυνδεδεµένα νησιά και µεταφορά της παραγόµενης ενέργειας στο ηπειρωτικό σύστηµα µέσω υποθαλάσσιων καλωδίων κ.ά.). ••• Με βάση τα σηµερινά δεδοµένα, η επίτευξη του στόχου του 20% έως το 2020 κρίνεται µάλλον δύσκολη. Ωστόσο, είναι πιθανό να απαιτηθεί λιγότερη ποσότητα παραγωγής από ΑΠΕ, καθώς η οικονοµική κρίση έχει ήδη αρχίσει να µειώνει τη συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. ••• Γενικά, το επενδυτικό περιβάλλον -παρά τα προαναφερθέντα προβλήµατα- κρίνεται ελκυστικό, λόγω του πλούσιου αιολικού και ηλιακού δυναµικού της Ελλάδας, αλλά και των εγγυηµένων υψηλών τιµών πώλησης του ρεύµατος από µονάδες ΑΠΕ, οι οποίες διοχετεύουν κατά προτεραιότητα την παραγόµενη ενέργεια στο σύστηµα.


 Με τη συνεργασία της

2009

2008

∆ 09/08

65,22 68,44 -4,7% 49,07 40,78 20,3% ΒΙΟΣΑΡ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. ∆ΠΧΠ 30,35 11,98 153,4% ∆ΕΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ Α.Ε. ΕΛΠ 23,10 15,28 51,2% ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟ∆ΟΜΙΚΗ ΑΝΕΜΟΣ Α.Ε. ∆ΠΧΠ 14,46 8,14 77,7% ΡΟΚΑΣ ΑΙΟΛΙΚΗ Α.Β.Ε.Ε. ∆ΠΧΠ 12,23 12,49 -2,1% ΒΕΑΛ Α.Ε. ΒΙΟΑΕΡΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΩ ΛΙΟΣΙΑ ∆ΠΧΠ 11,13 10,21 9,0% ΡΟΚΑΣ ΑΙΟΛΙΚΗ ΘΡΑΚΗ ΙΙ Α.Β.Ε.Ε. ∆ΠΧΠ 9,56 8,95 6,8% ΡΟΚΑΣ ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΥΒΟΙΑ Α.Β.Ε.Ε. ∆ΠΧΠ 8,33 8,20 1,6% ΑΙΟΛΙΚΗ ΚΑΡΥΣΤΟΥ Α.Β.Ε.Ε. ∆ΠΧΠ 7,69 6,36 20,9% ΡΟΚΑΣ ΑΙΟΛΙΚΗ ΘΡΑΚΗ Α.Β.Ε.Ε. ∆ΠΧΠ 7,40 6,85 8,0% ΑΙΟΛΙΚΗ ΠΑΝΑΧΑΙΚΟΥ Α.Ε. ΕΛΠ 6,89 7,06 -2,3% ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΘΡΑΚΗΣ Α.Ε. ΕΛΠ 6,68 6,48 3,1% ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΒΡΟΥ Α.Ε. ∆ΠΧΠ 6,32 5,56 13,7% ∆ΙΕΘΝΗΣ ΑΙΟΛΙΚΗ ΘΡΑΚΗΣ Α.Ε. ΕΛΠ 6,09 5,79 5,1% ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. ΕΛΠ 5,74 2,23 157,8% ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΣΕΡΒΟΥΝΙΟΥ Α.Ε. ∆ΠΧΠ 5,43 4,21 28,8% ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Α.Ε. ∆ΠΧΠ 5,41 4,66 16,1% ΑΡΚΑ∆ΙΚΑ ΜΕΛΤΕΜΙΑ Α.Ε. ∆ΠΧΠ 5,41 4,74 14,1% ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. ∆ΠΧΠ 5,28 3,89 35,6% ΑΡΧΙΤΕΧ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. ΕΛΠ 5,27 5,96 -11,5% ΣΙΛΣΙΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΠΥΡΙΤΙΟΥ Α.Ε. ΕΛΠ 5,16 ΑΙΟΛΙΚΗ ∆Ι∆ΥΜΩΝ Α.Β.Ε. ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ∆ΠΧΠ 5,06 4,39 15,3% ∆ΙΕΘΝΗΣ ΑΙΟΛΙΚΗ Α.Τ.Ε.Β.Ε. ΕΛΠ 4,82 4,52 6,7% ΚΗ∆ΑΛΙΩΝ Ν. Α.Τ.Ε. ΕΛΠ 4,69 ΡΟΚΑΣ ΑΙΟΛΙΚΗ ΖΑΡΑΚΕΣ Α.Β.E.E. ∆ΠΧΠ 4,54 4,53 0,2% Υ∆ΡΟΑΙΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ Α.B.Ε. ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ∆ΠΧΠ 3,34 2,96 12,8% ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΚΡΥΩΝ Α.Ε. ΕΛΠ 3,06 2,64 16,1% ENVITEC ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ Α.Ε. ∆ΠΧΠ 3,03 2,74 10,6% ΑΙΟΛΙΚΗ ΣΙ∆ΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ Α.Ε. ∆ΠΧΠ 2,95 2,58 14,3% ΠΟΛΥΠΟΤΑΜΟΣ ΑΙΟΛΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε. ΕΛΠ 2,70 2,76 -2,0% ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. ΕΛΠ 2,69 3,01 -10,5% ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΑΧΛΑ∆ΙΩΝ Α.Ε. ΕΛΠ 2,63 2,23 17,7% ΜΠΟΥΡΛΑΡΙ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΚΥΚΛΑ∆ΩΝ Α.Ε. ΕΛΠ 2,60 2,42 7,5% ∆ΕΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ -ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. ∆ΠΧΠ 2,58 0,00 257400,0% ΚΑΛΛΙΣΤΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. ∆ΠΧΠ 2,47 1,25 97,2% ΒΟΡΕΙΝΟ ΠΕΛΛΗΣ Α.Ε. ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛ. ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΛΠ 2,38 1,63 46,1% ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟ∆ΟΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. ∆ΠΧΠ 2,37 2,04 16,2% ΑΙΟΛΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΡΟ∆ΟΥ Α.Ε. ΕΛΠ 2,26 2,04 11,1% Υ.Η.Σ. ΚΕΡΚΙΝΗΣ Α.Ε. ΕΛΠ 1,93 0,86 124,4% ΕΡΓΑΣΙΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. ΕΛΠ 1,87 3,46 -45,9% ΙΤΑ Α.Κ.Τ.Ε. ΕΛΠ 1,81 0,19 874,0% ∆ΕΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΡΟΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. ∆ΠΧΠ 1,75 1,47 19,2% ∆ΙΕΘΝΗΣ ΑΙΟΛΙΚΗ ΡΟ∆ΟΥ Α.Ε. ΕΛΠ 1,69 ELICA Α.Ε. ΕΛΠ 1,66 2,37 -30,2% ∆ΙΕΘΝΗΣ ΑΙΟΛΙΚΗ ΑΧΑΙΑΣ Α.Ε. ΕΛΠ 1,61 RETD RENEWABLE ENERGY TECHNOLOGY DEVELOPMENT A.E. ΕΛΠ 1,57 0,69 127,9% ΑΙΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗ ΡΟΚΑΣ Α.Β.Ε.Ε. ∆ΠΧΠ 1,55 0,99 56,3% ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΣΑΜΟΥ Α.Ε. ΕΛΠ 1,54 1,50 2,7% Υ∆ΡΟΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. Υ∆ΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΕΛΠ 1,52 0,37 309,6% ∆ΙΕΘΝΗΣ ΑΙΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε. ΕΛΠ 1,44 0,88 64,7% WASTEC ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ A.E. ΕΛΠ 1,39 1,17 19,6% ΑΝΕΜΟΕΣΣΑ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Α.Ε. ΕΛΠ 1,39 1,24 11,6% ΠΙΝ∆ΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. ΕΛΠ 1,38 0,36 280,5% WRE ΕΛΛΑΣ Α.Ε. ΕΛΠ 1,36 1,27 6,5% ΑΙΟΛΙΚΗ ΜΗΛΟΥ Α.Ε.B.E ΑΙΟΛΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΛΠ 1,35 1,08 25,2% ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΜΟΙΡΩΝ Α.Ε. ∆ΠΧΠ 1,35 1,24 8,9% Υ∆ΡΟΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. ΕΛΠ 1,17 0,52 124,4% Υ∆ΩΡ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ Α.Ε. ΕΛΠ 1,17 0,43 173,0% BWSC ΕΛΛΑΣ Α.Ε. ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΛΠ 1,13 1,57 -28,3% Υ∆ΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΑΧΑΪΑΣ Α.Ε. ∆ΠΧΠ 1,10 0,36 206,1% ΜΥΗΕ ΚΕΡΑΣΟΒΟΥ Α.Ε.Τ.Β.Ε. ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ∆ΠΧΠ 1,02 0,62 62,8% Σύνολα (εκ. €) / Κλαδικοί ∆ιάµεσοι 413,32 349,48 16,1% Εταιρείες µε δηµοσιευµένο ισολογισµό µέχρι 30/06/2010. Εµφανίζεται δείγµα εταιρειών του κλάδου και µε ελάχιστο κύκλο εργασιών το 1 εκ. ευρώ ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Β.Ε.Τ.Ε.

∆ΠΧΠ

ΗΛΕΚΤΩΡ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

Αποτελέσµατα προ Φόρων 2009

2008

∆ 09/08

19,41 15,82 4,02 6,50 5,01 5,88 4,68 4,20 4,55 3,10 3,43 0,96 3,19 2,31 2,86 3,35 2,28 0,50 1,89 1,28 -1,97 -0,24 2,21 2,25 0,09 1,89 1,52 1,97 0,90 1,61 0,76 1,18 1,53 0,30 1,39 0,25 0,35 -0,48 -1,65 1,27 0,29 0,26 0,99 -0,34 -1,64 -1,56 -0,09 0,63 0,24 -0,15 0,25 0,00 0,88 0,40 -0,16 0,49 0,58 -0,15 0,53 0,05 0,64 0,71 104,99

29,20 7,15 0,04 0,45 0,97 6,80 4,15 3,24 4,38 0,86 2,61 1,59 2,94 2,21 2,08 -0,42 1,95 -0,74 0,14 -0,38 -1,88

-33,5% 121,1% 9967,6% 1352,3% 418,6% -13,5% 12,7% 29,9% 4,0% 260,6% 31,1% -39,8% 8,7% 4,8% 37,5% 889,6% 17,3% 167,4% 1252,9% 435,6% -4,4%

1,63 1,95 -0,07 2,01 1,40 1,57 0,60 1,02 0,57 1,13 1,12 0,38 -0,07 -0,85 0,27 0,01 -0,25 0,24 0,64 0,05 0,59

35,7% 15,1% 215,7% -5,7% 8,7% 25,0% 48,4% 58,4% 33,1% 4,7% 36,1% -21,2% 2235,4% 129,4% 28,9% -3489,9% -554,8% 426,1% -54,8% 432,5% 68,1%

0,01

-14889,7%

0,10 0,32 0,32 -0,28 -0,17 0,01 0,74 -0,07 0,15 0,04 0,51 -0,54 -0,49 0,06 -0,01 0,29 74,57

-191,2% 100,3% -27,3% 46,7% 248,6% -66,1% 19,5% 710,7% -208,9% 1016,4% 13,7% 72,1% 208,9% -18,5% 8100,0% 145,5% 14,1%

A member

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας

ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ

Κύκλος εργασιών

43


 Α ΛΚΟΟΛΟΥΧΑ ΠΟΤΑ

Υποχωρεί η κατανάλωση

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

O

44

Με τσίπουρο και ρούµι, τα αλκοολούχα που παρουσιάζουν ανοδική πορεία, οι Έλληνες την τελευταία διετία περιόρισαν την κατανάλωση τους στις εξόδους εκτός οικίας, αγορά που έχει πληγεί περισσότερο. Στις εισαγωγές, έξι στα δέκα ποτά που εισάγονται ανήκουν στην κατηγορία των ουίσκι.  Από την Αυγή Οικονοµίδου, Senior Analyst της Hellastat

ύζο, τσίπουρο, µπράντυ και λικέρ είναι τα βασικά είδη της εγχώριας παραγωγής αλκοολούχων ποτών. Σε αυτή την αγορά, δραστηριοποιούνται µεγάλες εταιρείες µε οργανωµένα δίκτυα διανοµής σε όλη τη χώρα και µικρές εταιρείες που διακινούν τα προϊόντα τους κατά βάση στις τοπικές αγορές. Και στις δυο περιπτώσεις κύριο χαρακτηριστικό αποτελεί ο οικογενειακός χαρακτήρας των περισσότερων επιχειρήσεων. Να σηµειωθεί βέβαια ότι στον συγκεκριµένο κλάδο δραστηριοποιούνται αρκετοί συνεταιρισµοί, ενώ είναι πολυάριθµες οι ατοµικές επιχειρήσεις παραγωγής αποσταγµάτων. Χαρακτηριστικό επίσης είναι ότι αρκετές από τις εταιρείες του κλάδου επιδεικνύουν παραγωγική δραστηριότητα και στο κρασί (κυρίως αυτές που ασχολούνται µε το τσίπουρο). Στον αντίποδα, οι εισαγωγές αλκοολούχων ποτών ελέγχονται από 5 εταιρείες διανοµής: DIAGEO ΕΛΛΑΣ Α.Ε., ΚΑΡΟΥΛΙΑΣ Β.Σ. Α.Β.Ε.Ε., PERNOD RICARD ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε., BACARDI ΕΛΛΑΣ Ε.Π.Ε. και ΑΜΒΥΞ Α.Ε. Οι συγκεκριµένοι διανοµείς µάλιστα - που αντιπροσωπεύουν το 80% περίπου της εγχώριας αγοράς αλκοολούχων ποτών - έχουν αναλάβει την προώθηση στην αγορά των προϊόντων εγχώριων παραγωγικών επιχειρήσεων (κυρίως στον κλάδο του κρασιού, του ούζου και του τσίπουρου). Τέλος, στον κλάδο δραστηριοποιείται πληθώρα χονδρεµπόρων. Στην πράξη τώρα, σε ό,τι αφορά την κατανά-

λωση, η εγχώρια αγορά αλκοολούχων ποτών το 2009 ανήλθε σε 7.065 χιλ. κιβώτια των 9 λίτρων, σηµειώνοντας κάµψη 5,7% έναντι του 2008. Συνολικά την περίοδο 2006-2009 ο ΜΕΡΜ της κατανάλωσης αλκοολούχων ποτών ήταν -2,8%. Την περίοδο 09/08 η µεγαλύτερη πτώση σε όρους όγκου παρατηρήθηκε στο µπράντυ, το λικέρ και το ούζο (πάνω από -10%), ενώ αυξητική πορεία επέδειξαν το τσίπουρο και το ρούµι. Επιπλέον, σηµειώνεται ότι η «on-trade» αγορά (δηλαδή η κατανάλωση εκτός οικίας, π.χ. σε µπαρ, εστιατόρια κ.λπ.) είναι αυτή που έχει πληγεί περισσότερο την εν λόγω διετία, µε αποτέλεσµα η αναλογία µεταξύ «off-trade» και «on-trade» να προσεγγίζει πλέον το 50%-50%, ενώ το 2005 ήταν 35%-65% περίπου. Βασικό αίτιο της συρρίκνωσης της αγοράς αποτελεί η οικονοµική ύφεση, η οποία έχει προκαλέσει µείωση του διαθέσιµου εισοδήµατος, αλλά και η αρνητική ψυχαγωγία των καταναλωτών που οδηγεί σε µείωση των δαπανών για διασκέδαση. Ταυτόχρονα, οι εταιρείες του κλάδου πλήττονται από τις συνεχείς αυξήσεις του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (Ε.Φ.Κ.), ο οποίος από το 2005 και έπειτα έχει αυξηθεί 5 φορές, εκ των οποίων οι 3 πιο πρόσφατες πραγµατοποιήθηκαν εντός του 2010. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι ο Ε.Φ.Κ. για το ούζο και το τσίπουρο αυξήθηκε από 785 ευρώ ανά hlpa τον Ιανουάριο σε 942 ευρώ ανά hlpa το Μάρτιο και σε 1.225 ευρώ ανά hlpa το Μάιο.

Το εµπορικό ισοζύγιο του κλάδου των αλκοολούχων ποτών το 2009 παρουσίασε έλλειµµα περίπου 210 εκατ. ευρώ Ειδικότερα, οι εισαγωγές ανήλθαν σε 267,8 εκατ. ευρώ µε το 61,8% αυτών να αφορά στο ουίσκι. Οι εξαγωγές διαµορφώθηκαν σε περίπου 57,8 εκατ. ευρώ µε το 1/3 αυτών να αφορά στο ούζο και το 1/5 στο µπράντυ. Σε όρους όγκου, εξήχθησαν 16,4 εκατ. λίτρα καθαρής αλκοόλης ούζου και 5,2 εκατ. λίτρα καθαρής αλκοόλης µπράντυ το 2009. Η κύρια χώρα προορισµού για τα εγχωρίως παραγόµενα ποτά είναι η Γερµανία (µερίδιο 70% περίπου των συνολικών εξαγωγών). Σηµειώνεται τέλος, ότι οι εξαγωγές τσίπουρου είναι αµελητέες, αλλά εκτιµάται ότι θα ενισχυθούν καθώς εντατικοποιείται η τυποποίηση του συγκεκριµένου προϊόντος.

Βελτιωµένα περιθώρια κερδοφορίας Ο αθροιστικός κύκλος εργασιών των παραγωγικών εταιρειών του δείγµατος υποχώρησε το 2009 σε 102,74 εκατ. ευρώ, µειωµένος κατά -2,4% σε σχέση µε το 2008. Η µέση µεταβολή των πωλήσεων ήταν εντονότερη (3,5%). Εικοσιτέσσερις εταιρείες του δείγµατος ήταν κερδοφόρες το 2009 και 13 ζηµιογόνες. Επιπλέον, 4 στις 10 επιχειρήσεις αντιµετώπισαν κάµψη των αποτελεσµάτων τους την περίοδο 09/08. Παρόλα αυτά, ο µέσος ρυθµός µεταβολής των ΚΠΦ ήταν 16,9%. Τα περιθώρια κερδοφορίας βελτιώθηκαν κατά την τελευταία χρήση, γεγονός που αποδίδε-


 Με τη συνεργασία της

Σύνοψη Αριθµοδεικτών Κλάδου Κεφαλαιακή ∆ιάρθρωση

2009

2008

2007

Βραχ. υποχρεώσεις / Πωλήσεις Βραχ. τραπεζικές υποχρ. / Πωλήσεις Ξένα προς ίδια κεφάλαια Κάλυψη τόκων από λειτουργικά κέρδη

69,3% 50,3% 1,02 2,6

63,7% 39,1% 1,01 2,3

76,2% 44,5% 1,00 2,2

1,49 1,02 202 186 171 154

1,51 1,01 173 176 168 171

1,48 1,02 175 171 170 166

29,2% 10,9% 1,6% 0,4% 1,2%

27,8% 9,4% 0,6% 0,2% 0,6%

27,8% 9,8% 1,3% 0,9% 2,0%

Ρευστότητα Γενική ρευστότητα Άµεση ρευστότητα Εµπορικός Κύκλος Ηµέρες απαιτήσεων Ηµέρες αποθεµάτων Ηµέρες πίστωσης από προµηθευτές Περιθώρια κέρδους & Αποδοτικότητα Περιθώριο µικτού κέρδους Περιθώριο ΚΠΤΦΑ Περιθώριο καθαρού κέρδους (προ φόρων) Απόδοση συνολικού ενεργητικού προ φόρων Απόδοση ιδίων κεφαλαίων προ φόρων ∆ιάµεσος

Oινοπνευµατώδη ποτά

ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ

Κύκλος εργασιών 2009

2008

∆ 09/08

Αποτελέσµατα προ Φόρων 2009

21,00 19,40 8,2% 0,41 16,36 19,90 -17,8% 0,50 ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ Ι. ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ Α.Ε. ΕΛΠ 12,60 12,34 2,1% 1,28 ΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ- ΚΟΥΤΣΙΚΟΣ Α.Ε.Β.Ε. ΕΛΠ 7,66 7,22 6,1% 0,46 ΤΣΙΛΙΛΗΣ Κ. Α.Ε. ΕΛΠ 4,47 3,70 20,6% 0,46 ΚΑΛΛΙΚΟΥΝΗΣ Γ. Ν. Α.Β.Ε. ΑΙΘΕΡΙΑ ΕΛΑΙΑ ΕΛΠ 3,48 2,24 55,7% 0,14 ΓΟΙ∆Α Α.Β.Ε.Ε. ΠΟΤΟΠΟΙΙΑ ΕΛΠ 3,28 2,81 16,7% 0,01 ΠΙΛΑΒΑΣ ΠΟΤΟΠΟΙΙΑ Α.Β.Ε.Ε. ΕΛΠ 3,21 3,11 3,1% 0,81 ΠΟΤΟΠΟΙΙΑ ΣΑΜΟΥ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ Π. ΙΩΑΝΝΗΣ Α.Ε.Β.Ε. ΕΛΠ 2,99 3,13 -4,5% 0,29 ΒΡΥΣΣΑΣ Α.Ε. ΕΛΠ 2,84 2,90 -2,0% 0,03 ΡΟΥΣΑΛΟΙ ΑΦΟΙ Α.Ε. ΕΛΠ 2,80 2,52 11,3% 0,13 ARGO WINE ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ Α.Ε. ΕΛΠ 2,29 1,87 22,8% 0,05 ΜΑΚΕ∆ΟΝΙΚΗ ΠΟΤΟΠΟΙΙΑ Α.Β.Ε.Ε. ΕΛΠ 1,83 1,78 2,5% 0,00 ΕΒΡΙΤΙΚΑ ΚΕΛΛΑΡΙΑ Α.Ε. ΕΛΠ 1,82 1,53 18,5% -0,03 ΒΑΡΒΑΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ε.Π.Ε. ΠΟΤΟΠΟΙΙΑ ΕΛΠ 1,67 1,52 10,1% 0,23 ΠΑΥΛΙ∆Η Χ. ΑΦΟΙ Α.Ε. ΕΛΠ 1,45 1,75 -17,5% -0,02 ALEXANDRION GROUP HELLAS Α.Ε. ΕΛΠ 1,43 1,76 -18,8% -0,33 ΤΣΙΛΙΓΚΑΡΙ∆ΗΣ Α.Β.Ε.Ε. ΠΟΤΩΝ-ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΛΠ 1,43 1,57 -9,0% 0,00 ΣΤΕΦΑΝΟΥΡΗΣ Β. Α.Ε.Β.Ε. ΠΟΤΩΝ ΕΛΠ 1,38 1,44 -3,6% 0,04 ΕΝΩΣΗ ΠΟΤΟΠΟΙΩΝ ΚΑΒΑΛΑΣ Α.Ε. ΕΛΠ 1,37 3,62 0,01 ΣΑΜΑΡΑ ΠΟΤΟΠΟΙΙΑ Α.Ε. ΕΛΠ 1,30 1,17 11,2% 0,05 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΠΟΣΤΑΓΜΑΤΩΝ Α.Ε. ΕΛΠ 1,01 0,95 6,6% 0,00 Σύνολα (εκ. €) / Κλαδικοί ∆ιάµεσοι 102,74 105,24 -3,5% 3,90 Εταιρείες µε δηµοσιευµένο ισολογισµό µέχρι 30/06/2010. Εµφανίζεται δείγµα εταιρειών του κλάδου και µε ελάχιστο κύκλο εργασιών τα 1 εκ. ευρώ ΠΟΤΟΠΟΙΙA ΟΙΝΟΠΟΙΙΑ ΘΡΑΚΗΣ Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

OPTIMAL SUPPLY CHAIN A.E.

ΕΛΠ

2008 0,41 0,72 1,00 -0,57 0,28 0,01 0,01 0,73 0,25 0,04 -0,04 -0,28 0,02 0,01 0,15 0,01 -0,58 0,03 0,01 0,02 0,01 0,08 0,69

∆ 09/08 0,0% -29,6% 28,3% 181,2% 65,3% 929,0% -32,5% 10,0% 18,4% -25,3% 442,8% 118,5% -78,7% -427,0% 58,4% -509,2% 43,5% -97,0% 285,3% 240,7% -94,1% 16,9%

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

ται κυρίως στις µεγαλύτερες εταιρείες του δείγµατος. Το µικτό περιθώριο διαµορφώθηκε σε 29,2% από 27,8% και το λειτουργικό σε 10,9% από 9,4%. Το περιθώριο ΚΠΦ ανήλθε από 0,6% σε 1,6%, ωστόσο παρέµεινε σε χαµηλά επίπεδα. Τα λειτουργικά έξοδα κάλυψαν το 1/4 περίπου των πωλήσεων των εταιρειών στο δείγµα. Οι βραχυπρόθεσµες τραπεζικές υποχρεώσεις κατέλαβαν το 50% του κύκλου εργασιών και το δείγµα επέδειξε οριακή δυνατότητα κάλυψης των τόκων από τα λειτουργικά κέρδη (2,6 φορές). Ειδικά για τις µικρές επιχειρήσεις παρατηρείται ότι ο τραπεζικός δανεισµός υπερκάλυψε τις πωλήσεις κατά την τελευταία χρήση, τη στιγµή που η κάλυψη των τόκων ήταν µόλις 1,25 φορά. Η αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων διαµορφώθηκε σε χαµηλά επίπεδα, παρά τη βελτίωση έναντι του 2008 (1,2% από 0,6%). Το άνω τµήµα του δείγµατος αποτελεί εξαίρεση καθώς διαχρονικά λειτουργεί σε επίπεδα πάνω από 10%. Το 2009 η αποδοτικότητά τους µειώθηκε πάντως από 14,4% σε 11,7%. Ο εµπορικός κύκλος είναι εκτεταµένος (σχεδόν 7 µήνες). Την τελευταία διετία η ρευστότητα παρέµεινε σχετικά σταθερή, σε ικανοποιητικά επίπεδα (1,5 η γενική και 1 η άµεση).

45


INTEAΛ ΣTANTAPNT A.B.E.E. BIOMHXANIA KAI EMΠOPIA EI∆ΩN YΓIEINHΣ EK ΠOPΣEΛANHΣ KAI ΠΛAΣTIKΩN IΣOΛOΓIΣMOΣ THΣ 31ης ∆EKEMBPIOY 2009 - 43η ETAIPIKH XPHΣH (1.1.2009 - 31.12.2009) AP.M.A.E. 1044/01AT/B/86/068(06) Ποσά Kλειόµενης Xρήσεως 2009 EYPΩ

ENEPΓHTIKO Aξία κτήσεως

Aποσβέσεις

Ποσά Προηγούµενης Xρήσεως 2008 EYPΩ

Aναπ. αξία

Aναπ. αξία

Aξία κτήσεως Aποσβέσεις

Γ. ΠAΓIO ENEPΓHTIKO II.Eνσώµατες ακινητοποιήσεις 1. Γήπεδα - Oικόπεδα 2.292.725,88 0,00 2.292.725,88 2.292.725,88 0,00 2.292.725,88 3. Kτίρια & τεχνικά έργα 9.655.729,86 9.383.431,51 272.298,35 9.655.729,86 9.383.431,51 272.298,35 4. Mηχανήµατα - τεχνικές εγκαταστάσεις & λοιπός µηχανολογικός εξοπλισµός 9.669.105,04 8.851.177,80 817.927,24 10.386.616,20 9.446.325,84 940.290,36 5. Mεταφορικά µέσα 118.086,27 117.552,91 533,36 197.821,55 193.715,53 4.106,02 6. Eπιπλα & λοιπός εξοπλισµός 44.466,74 56.880,43 --656.700,79 ------- --612.234,05 ------- -------- --673.209,51 ------- --616.329,08 ------- -------Σύνολο ακινητοποιήσεων (ΓII) 22.392.347,84 18.964.396,27 3.427.951,57 23.206.103,00 19.639.801,96 3.566.301,04 ========= ========= ========= ========= ========= ========= III. Συµµετοχές & άλλες µακροπρόθεσµες χρηµατοοικονοµικές απαιτήσεις 2. Συµµετοχές σε λοιπές επιχειρήσεις 8.633.46 8.833,46 7. Λοιπές µακροπρόθεσµες απαιτήσεις --112.044.55 --------112.544,55 ------120.678.01 121.378,01 ========= ========= Σύνολο πάγιου ενεργητικού (ΓII+ΓIII) 3.548.629.58 3.687.679,05 ========= ========= ∆. KYKΛOΦOPOYN ENEPΓHTIKO I. Aποθέµατα 4. Πρώτες και βοηθητικές ύλες - Aναλώσιµα υλικά - Aνταλλακτικά & Eίδη συσκευασίας 330.372,36 373.656,16 Mείον: Προβλέψεις 30.372,36 73.656,16 --300.000,00 --------300.000,00 ------5. Προκαταβολές για αγορές αποθεµάτων 0,00 24.316,02 ----------------30.372,36 97.972,18 ========= ========= II. Aπαιτήσεις 1. Πελάτες 8.539.038,66 9.689.679,07 3α. Eπιταγές εισπρακτέες (µεταχρονολογηµένες) 2.283.290,26 2.607.779,16 10. Eπισφαλείς - Eπίδικοι πελάτες - χρεώστες 1.038.753,29 1.030.723,40 Mείον: Προβλέψεις 1.038.753,29 0,00 1.030.723,40 0,00 --------------11. Xρεώστες διάφοροι 546.681,95 510.906,08 ----------------11.369.010,87 12.808.364,31 ========= ========= IV. ∆ιαθέσιµα 1. Tαµείο 4.038,68 5.000,00 3. Kαταθέσεις όψεως & προθεσµίας 969.123,97 476.060,09 ----------------973.162,65 481.060,09 ========= ========= Σύνολο κυκλοφορούντος ενεργητικού (∆I+∆II+∆IV) 12.372.545,88 13.387.396,58 ========= ========= E. METABATIKOI ΛOΓAPIAΣMOI ENEPΓHTIKOY 1. Eξοδα επόµενων χρήσεων 1.266,00 5.391,27 3. Λοιποί µεταβατικοί λογαριασµοί ενεργητικού 71.740,37 71.740,37 --------------73.006,37 77.131,64 ========= ========= 17.152.207,27 15.994.181,83 ΓENIKO ΣYNOΛO ENEPΓHTIKOY (Γ+∆+E) ========== ========== ΛOΓAPIAΣMOI TAΞEΩΣ XPEΩΣTIKOI 1. Aλλότρια περιουσιακά στοιχεία 3.806,00 5.288,00 2. Xρεωστικοί λογαριασµοί εγγυήσεων & εµπράγµατων ασφαλειών 15.000,00 71.717,41 4. Λοιποί λογαριασµοί τάξεως 78,00 75,00 --------------18.884,00 77.080,41 ========= =========

A. I∆IA KEΦAΛAIA I. Kεφάλαιο µετοχικό (92.802 µετοχές των 42,12 EYPΩ) 1.Kαταβληµένο IV. Aποθεµατικά κεφάλαια 1.Tακτικό αποθεµατικό 4.Eκτακτα αποθεµατικά 5.Aφορολόγητα αποθεµατικά ειδικών διατάξεων νόµων

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

46

43.059.701,97 34.796.571,59 --------8.263.130,38

66.628.347,33 65.273.061,90 --------1.355.285,43

1.051.530,26 --------

1.098.422,33 --------

9.314.660,64

2.453.707,76

3.344.116,53 8.212.446,74 --------

9.831.837,90 -------- 13.175.954,43 ---------

-232.647,19 --------

61.164,45 --122.863,88 ------- --------

1.102.213,90

3.908.820,24

Γ. YΠOXPEΩΣEIΣ II. Bραχυπρόθεσµες υποχρεώσεις 1.Προµηθευτές 4.Προκαταβολές πελατών 5.Yποχρεώσεις από φόρους - τέλη 6.Aσφαλιστικοί Oργανισµοί 11. Πιστωτές διάφοροι Σύνολο υποχρεώσεων (ΓII)

∆. METABATIKOI ΛOΓAPIAΣMOI ΠAΘHTIKOY 2. Eξοδα χρήσεως δουλευµένα ΓENIKO ΣYNOΛO ΠAΘHTIKOY (A+B+Γ+∆) ΛOΓAPIAΣMOI TAΞEΩΣ ΠIΣTΩTIKOI 1.Aλλότρια περιουσιακά στοιχεία 2.Πιστωτικοί λογαριασµοί εγγυήσεων & εµπράγµατων ασφαλειών 4.Λοιποί λογαριασµοί τάξεως

Ποσά Προηγούµενης Xρήσεως 2008 EYPΩ

3.908.820,24

==========

==========

583.138,15 1.238.462,31

583.138,15 1.238.462,31

4.004.682,63 ---------

4.004.682,63 ---------

==========

==========

-5.761.129,10 3.973.974,23 ==========

==========

5.826.283,09

V. Aποτελέσµατα εις νέο Yπόλοιπο ζηµιών / κερδών χρήσεως εις νέο Σύνολο ιδίων κεφαλαίων (AI+AIV+AV) B. ΠPOBΛEΨEIΣ ΓIA KIN∆YNOYΣ & EΞO∆A 1.Προβλέψεις για αποζηµίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία 2.Λοιπές προβλέψεις

KATAΣTAΣH ΛOΓAPIAΣMOY AΠOTEΛEΣMATΩN XPHΣEΩΣ (Λ/86) 31ης ∆EKEMBPIOY 2009 (1 IANOYAPIOY - 31 ∆EKEMBPIOY 2009) Ποσά Προηγούµενης Ποσά Kλειόµενης Xρήσεως 2008 Xρήσεως 2009 EYPΩ EYPΩ

I. Aποτελέσµατα εκµεταλλεύσεως Kύκλος εργασιών (πωλήσεις) Mείον: Kόστος πωλήσεων Mικτά αποτελέσµατα (κέρδη) εκµεταλλεύσεως Πλέον: Aλλα έσοδα εκµεταλλεύσεως Σύνολο MEION: 1. Eξοδα διοικητικής λειτουργίας 2.412.005,70 3. Eξοδα λειτουργίας διαθέσεως 5.800.441,04 -------Mερικά αποτελέσµατα (κέρδη/ζηµίες) εκµεταλλεύσεως ΠΛEON: 4. Πιστωτικοί τόκοι & συναφή έσοδα 0,00 Mείον: 3. Xρεωστικοί τόκοι & συναφή έξοδα --232.647,19 ------Oλικά αποτελέσµατα (κέρδη/ζηµίες) εκµεταλλεύσεως II. ΠΛEON: Eκτακτα αποτελέσµατα 1. Eκτακτα & ανόργανα έσοδα 261.493,44 2. Eκτακτα κέρδη 681.770,00 4. Eσοδα από προβλέψεις προηγ. χρήσεων ------0,00 943.263,44 -Mείον: 1. Eκτακτα & ανόργανα έξοδα 148.462,24 2. Eκτακτες ζηµίες 6.387,21 3. Eξοδα προηγουµένων χρήσεων 509.303,66 4. Προβλέψεις για έκτακτους κινδύνους 8.029,89 -------- --672.183,00 ------Oργανικά & έκτακτα αποτελέσµατα (κέρδη/ζηµίες) MEION: Σύνολο αποσβέσεων παγίων στοιχείων 19.026,51 Mείον: Oι από αυτές ενσωµατωµένες στο λειτουργικό κόστος 19.026,51 --------KAΘAPA AΠOTEΛEΣMATA (Kέρδη/Zηµίες) XPHΣEΩΣ προ φόρων

Ποσά Kλειόµενης Xρήσεως 2009 EYPΩ

ΠAΘHTIKO

==========

5.826.283,09

-6.901.776,25 2.833.327,08 ==========

1.000.000,00

1.000.000,00

---235.498,31 -------

---307.044,38 -------

1.235.498,31 ==========

1.307.044,38 ==========

2.936.463,08 2.024.812,13 73.723,34 96.580,46 5.560.641,80 ---------10.692.220,81 ==========

6.200.755,93 2.225.367,77 169.964,67 220.173,21 4.121.085,75 ---------12.937.347,33 ==========

==========

92.488,48 15.994.181,83

==========

==========

==========

74.488,48 17.152.207,27

3.806,00

5.288,00

15.000,00 78,00 --------18.884,00 ==========

71.717,41 75,00 --------77.080,41 ==========

ΠINAKAΣ ∆IAΘEΣEΩΣ AΠOTEΛEΣMATΩN (Λ/88)

Kαθαρά αποτελέσµατα (κέρδη/ζηµίες) χρήσεως Yπόλοιπο αποτελεσµάτων (ζηµιών/κερδών) προηγουµένων χρήσεων ∆ιαφορές φορολογικού ελέγχου προηγουµένων χρήσεων Zηµίες εις νέο

H διάθεση των αποτελεσµάτων γίνεται ώς εξής: 8. Zηµιες εις νέο

-10.722.246,67

Ποσά Kλειόµενης Xρήσεως 2009 EYPΩ

Ποσά Προηγούµενης Xρήσεως 2008 EYPΩ

1.140.647,15

-7.762.365,58

-6.901.776,25

3.474.196,33

0,00 ---------

-2.613.607,00 ---------

==========

==========

-5.761.129,10

-5.761.129,10

==========

-6.901.776,25

-6.901.776,25

==========

184.028,33

869.566,71

-10.661.082,22

21.820,14 0,00 3.600.000,00 --------

3.621.820,14

213.364,28 315.837,52 167.707,63 26.194,07 2.898.716,64 --271.080,44 ------- -------- --723.103,50 ------- -------1.140.647,15 -7.762.365,58

ΣHMEIΩΣH : Στα πλαίσια των δανειακών συµβάσεων που έχει συνάψει η έµεση µητρική εταιρεία IDEAL STANDARD INTERNATIONAL ACQUISITIONS SarL η εταιρεία έχει προβεί στην προσηµείωση υποθήκης επί των ακινήτων της καθώς και στην παροχή ενεχύρου επί των τραπεζικών της λογαριασµών και των εισπρακτέων απαιτήσεων της µέχρι του ύψους ευρώ 16.000.000,00. Σηµειώνεται περαιτέρω πως στα πλαίσια της εν λόγω διαδικασίας έχουν ενεχυριασθεί πλήρως και οι µετοχές της εταιρείας.

376.558,11 0,00 -------1.140.647,15 =========

0,00 --376.558,11 ------- --------7.762.365,58 =========

O ∆ιευθύνων Σύµβουλος

Aθήνα, 16 Mαρτίου 2010 Mέλος του ∆.Σ.

O ∆ιευθυντής του Λογιστηρίου

ΓEΩPΓIOΣ I. ΘEO∆OΣIOY

AIKATEPINH MΠOYΓEΣH

KΩNΣTANTINOΣ A. MΠOYTΣIKOΣ

EKΘEΣH EΛEΓXOY ANEΞAPTHTOY OPKΩTOY EΛEΓKTH ΛOΓIΣTH Προς τους Mετόχους της Εταιρείας “ΙΝΤΕΑΛ ΣΤΑΝΤΑΡΝΤ Α.Β.Ε.Ε.” Έκθεση επί των Oικονοµικών Kαταστάσεων: Eλέγξαµε τις ανωτέρω Oικονοµικές Kαταστάσεις της Εταιρείας “ΙΝΤΕΑΛ ΣΤΑΝΤΑΡΝΤ Α.Β.Ε.Ε.”, που αποτελούνται από τον ισολογισµό της 31ης ∆εκεµβρίου 2009, την κατάσταση αποτελεσµάτων και τον πίνακα διάθεσης αποτελεσµάτων της χρήσεως που έληξε την ηµεροµηνία αυτή, καθώς και το σχετικό προσάρτηµα. Eυθύνη της ∆ιοίκησης για τις Oικονοµικές Kαταστάσεις: H διοίκηση είναι υπεύθυνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση αυτών των οικονοµικών καταστάσεων σύµφωνα µε τα Λογιστικά Πρότυπα που προδιαγράφονται από την Eλληνική Nοµοθεσία, όπως και για εκείνες τις εσωτερικές δικλείδες που η διοίκηση καθορίζει ως απαραίτητες ώστε να καθίσταται δυνατή η κατάρτιση οικονοµικών καταστάσεων απαλλαγµένων από ουσιώδη ανακρίβεια, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Eυθύνη του Eλεγκτή: H δική µας ευθύνη είναι να εκφράσουµε γνώµη επί αυτών των οικονοµικών καταστάσεων µε βάση τον έλεγχό µας. ∆ιενεργήσαµε τον έλεγχο µας σύµφωνα µε τα ∆ιεθνή Πρότυπα Eλέγχου. Τα πρότυπα αυτά απαιτούν να συµµορφωνόµαστε µε κανόνες δεοντολογίας, καθώς και να σχεδιάζουµε και διενεργούµε τον έλεγχο µε σκοπό την απόκτηση εύλογης διασφάλισης για το εάν οι οικονοµικές καταστάσεις είναι απαλλαγµένες από ουσιώδη ανακρίβεια. O έλεγχος περιλαµβάνει τη διενέργεια διαδικασιών για την απόκτηση ελεγκτικών τεκµηρίων, σχετικά µε τα ποσά και τις γνωστοποιήσεις στις οικονοµικές καταστάσεις. Oι επιλεγόµενες διαδικασίες βασίζονται στην κρίση του ελεγκτή περιλαµβανοµένης της εκτίµησης των κινδύνων ουσιώδους ανακρίβειας των οικονοµικών καταστάσεων, που οφείλεται είτε σε απάτη είτε σε λάθος. Kατά τη διενέργεια αυτών των εκτιµήσεων κινδύνου, ο ελεγκτής εξετάζει τις εσωτεικές δικλείδες που σχετίζονται µε την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των οικονοµικών καταστάσεων της εταιρείας, µε σκοπό το σχεδιασµό ελεγκτικών διαδικασιών κατάλληλων για τις περιστάσεις, αλλά όχι µε σκοπό την έκφραση γνώµης επί της αποτελεσµατικότητας των εσωτερικών δικλείδων της εταιρείας. O έλεγχος περιλαµβάνει επίσης την αξιολόγηση της καταλληλότητας των λογιστικών πολιτικών που χρησιµοποιήκαν και του εύλογου των εκτιµήσεων που έγιναν από τη διοίκηση, καθώς και αξιολόγηση της συνολικής παρουσίασης των οικονοµικών καταστάσεων. Πιστεύουµε ότι τα ελεγκτικά τεκµήρια που έχουµε συγκεντρώσει είναι επαρκή και κατάλληλα για τη θεµελίωση της ελεγκτικής µας γνώµης. Βάση για Γνώµη µε Επιφύλαξη: Από τον έλεγχο µας προέκυψαν τα εξής θέµατα: 1. Η Εταιρεία έχει σχηµατίσει πρόβλεψη για αποζηµίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία ύψους ε 1.000 χιλ., η οποία είναι µικρότερη κατά ε 1.519 χιλ. από αυτή που θα προέκυπτε εάν η πρόβλεψη αυτή σχηµατιζόταν για το σύνολο του προσωπικού της λόγω συνταξιοδότησης. Ως εκ τούτου, εάν η εταιρεία διενεργούσε πλήρη πρόβλεψη τα ίδια κεφάλαια θα ήταν µειωµένα κατά ε 1.519 χιλ., εκ των οποίων ποσό ύψους ε 1.654 χιλ. θα έπρεπε να επιβαρύνει τα αποτελέσµατα των προηγούµενων χρήσεων και ποσό ύψους ε 135 χιλ. θα έπρεπε να αυξήσει τα αποτελέσµατα της κλειόµενης χρήσης. 2. Η Εταιρεία δεν διενήργησε πρόβλεψη για δεδουλευµένες δαπάνες και λοιπές υποχρεώσεις συνολικού ύψους ε 288 χιλ., οι οποίες θα έπρεπε να επιβαρύνουν τα αποτελέσµατα της κλειόµενης χρήσης. Eπίσης η Εταιρεία έχει επιβαρύνει τα αποτελέσµατα µε δαπάνες και λοιπές υποχρεώσεις συνολικού ύψους ε 509 χιλ. οι οποίες θα έπρεπε να επιβαρύνουν τα αποτελέσµατα της προηγούµενης χρήσης. 3. Όπως αναφέρεται στο προσάρτηµα των οικονοµικών καταστάσεων, οι εταιρικές χρήσεις 2007 ως 2009 δεν έχουν ελεχθεί από τις φορολογικές αρχές και ως εκ τούτου οι φορολογικές υποχρεώσεις της Εταιρείας για τις χρήσεις αυτές δεν έχουν καταστεί οριστικές. Γνώµη µε Επιφύλαξη: Kατά τη γνώµη µας, εκτός από τις επιπτώσεις των θεµάτων που µνηµονεύονται στην παράγραφο “Bάση για Γνώµη µε Eπιφύλαξη”, οι ανωτέρω οικονοµικές καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα, από κάθε ουσιώδη άποψη, την οικονοµική θέση της Eταιρείας κατά την 31η ∆εκεµβρίου 2009, και τη χρηµατοοικονοµική της επίδοση για τη χρήση που έληξε την ηµεροµηνία αυτή σύµφωνα µε τα Λογιστικά Πρότυπα που προδιαγράφονται από την Ελληνική Νοµοθεσία. Έκθεση επί άλλων Nοµικών και Kανονιστικών Θεµάτων: Επαληθεύσαµε τη συµφωνία και την αντιστοίχηση του περιέχοµένου της Έκθεσης του ∆ιοικητικού Συµβουλίου µε τις ανωτέρω οικονοµικές καταστάσεις, στα πλαίσια των οριζόµενων από τα άρθρα 43α και 37 του Κ.Ν.2190/1920. Aθήνα, 24 Μαρτίου 2010 O Oρκωτός Eλεγκτής Λογιστής


47

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010


 ΧΟΝΔΡΙΚΟ EΜΠΟΡΙΟ K ΑΥΣΙΜΩΝ

Κύκλος εξαγορών & χαµηλές αποτιµήσεις Ο έντονος ανταγωνισµός στο χονδρικό εµπόριο καυσίµων πιέζει τις µικρότερες εταιρείες, µε την ένταξή τους σε κάποια από τις Aegean, Elinoil, Revoil, Jetoil και ETEKA που κατέχουν το 34% της αγοράς, να αποτελεί αυτή τη στιγµή την πιο προφανή διέξοδο. Ταυτόχρονα το µεσαίο κοµµάτι της αγοράς συσπειρώνεται για να αντιµετωπίσει των ανταγωνισµό των δύο µεγάλων οµίλων που δηµιουργήθηκαν από την εξαγορά των εµπορικών δραστηριοτήτων της ΒP από τον Όµιλο ΕΛΠΕ και του δικτύου της Shell από τη Motor Oil. Από τον Αλέξη Νικολαϊδη, Senior Analyst της Hellastat

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Π

48

ενήντα περίπου εταιρείες απαρτίζουν τον κλάδο της χονδρικής εµπορίας καυσίµων, δεκαεννέα από τις οποίες κατέχουν άδεια τύπου Α, µε δίκτυα πανελλαδικής εµβέλειας (επίσης, λειτουργούν και αρκετές µικρότερου µεγέθους επιχειρήσεις που δεν έχουν αντίστοιχη άδεια). Οι εταιρείες διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: α) µέλη καθετοποιηµένων οµίλων διύλισης. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται η ηγετική εταιρεία ΕΚΟ, µέλος των ΕΛΠΕ, η AVIN, µέλος της Motor Oil, καθώς και οι πρόσφατα εξαγορασθείσες BP Hellas και Shell Hellas από ΕΛΠΕ και Motor Oil αντίστοιχα, πρώην θυγατρικές των οµώνυµων πολυεθνικών και β) λοιπές εταιρείες ελληνικών συµφερόντων (JETOIL, AEGEAN, ELINOIL, REVOIL, SILK OIL, ETEKA κ.ά.). Στο λιανικό τοµέα δραστηριοποιούνται περίπου 8.500 πρατήρια.

Κάµψη στην κατανάλωση Οι αρνητικές οικονοµικές συνθήκες επηρεάζουν και την αγορά καυσίµων. Το 2009 καταναλώθηκαν συνολικά 17,7 εκατ. τόνοι καυσίµων, ποσότητα που υπολείπεται του προηγούµενου

έτους κατά 5,8%. Το 64% της αγοράς αποτέλεσαν τα καύσιµα γενικής χρήσης (πετρέλαιο θέρµανσης και κίνησης, βενζίνες, µαζούτ, άσφαλτος κ.λπ.), το 26% τα αεροπορικά και ναυτιλιακά καύσιµα και το 10% τα καύσιµα που αναλώνονται από τις µεγάλες βιοµηχανικές µονάδες. Οι πωλήσεις καυσίµων γενικής χρήσης το 2009 ανήλθαν σε 11,27 εκ. τόνους, έχοντας µειωθεί κατά 1%. Η ζήτηση για τα καύσιµα αεροπορίας και ναυτιλίας διαµορφώθηκε σε 4,58 εκατ. τόνους, έχοντας µειωθεί κατά 9,6%, κυρίως λόγω της υποχώρησης που σηµειώθηκε στο ναυτιλιακό µαζούτ. Ακόµα, το 2009 καταναλώθηκαν 1,84 εκατ. τόνοι καυσίµων µεγάλων βιοµηχανικών µονάδων, έναντι 2,33 εκατ. τόνων το προηγούµενο έτος (-21%). Αναφορικά µε τα προϊόντα που διακινούν εταιρείες εµπορίας µε άδεια κατηγορίας Α, το 2009 διακινήθηκαν 10,58 εκατ. τόνοι, ποσότητα µειωµένη κατά 0,6% σε σχέση µε το προηγούµενο έτος. Η υποχώρηση αυτή προήλθε κυρίως από τις ΕΚΟ και BP, οι οποίες υπέστησαν κάµψη των πωλήσεών τους κατά 9,1% και 8,8% αντίστοιχα. Το µεγαλύτερο µέρος της πτώσης εντοπίζεται στο ντίζελ κίνησης (-7,4%, στους 2,84 εκατ. τόνους). Η µεταβολή αυτή εκτιµάται ότι

οφείλεται στο εκτεταµένο λαθρεµπόριο µε την παράνοµη χρησιµοποίηση ντίζελ θέρµανσης αντί για κίνησης, όπου παρατηρείται άνοδος κατανάλωσης 7,6% (σε 3,35 εκ. τόνους), παρά το γεγονός ότι δεν επικράτησαν βαριές καιρικές συνθήκες κατά τους χειµερινούς µήνες. Η αγορά βενζίνης παρέµεινε ουσιαστικά αµετάβλητη στους 4,06 εκατ. τόνους. Επιπλέον, οι πωλήσεις του µαζούτ το 2009 µειώθηκαν κατά 20%, στο επίπεδο των 335 χιλ. τόνων, λόγω της µειωµένης κατανάλωσης από τη βιοµηχανία. . Στο σύνολο της αγοράς την ηγετική θέση έχει η ΕΚΟ, κατέχοντας το 15,8% του συνολικού όγκου των πωλήσεων, ποσοστό που αντιστοιχεί σε 1,67 εκατ. τόνους. Η εταιρεία το τελευταίο έτος υπέστη κάµψη στις 3 από τις 4 κατηγορίες καυσίµων, ιδιαίτερα δε στο ντίζελ κίνησης, µε συνέπεια την υποχώρηση του µεριδίου της κατά 1,5%. Η Shell κατέλαβε τη δεύτερη θέση, κατέχοντας το 13,5% της αγοράς (1,42 εκατ. τόνοι). Η ενίσχυση των πωλήσεων της κατά 2,4% οφείλεται αποκλειστικά στη σηµαντική άνοδο στον τοµέα του ντίζελ θέρµανσης (+19%). Η BP κατατάχθηκε στην τρίτη θέση µε 12,6% (ή 1,33 εκατ. τόνοι). Κατά τη διάρκεια του 2009 προέκυψε υποχώρηση


Φόροι και εξέλιξη τιµών Το 2010 η κατανάλωση των καυσίµων κίνησης χαρακτηρίζεται από πτωτική τάση λόγω των φορολογικών επιβαρύνσεων που επιβλήθηκαν. Συγκεκριµένα, ο ΦΠΑ αναπροσαρµόστηκε δύο φορές: από 19% σε 21% στις 15 Μαρτίου και πρόσφατα σε 23%, ρύθµιση η οποία ισχύει από 1η Ιουλίου. Επίσης, ο ΕΦΚ στη βενζίνη αυξήθηκε κατά 0,06 ευρώ/ λίτρο, ενώ στο πετρέλαιο κίνησης κατά 0,03 ευρώ /λίτρο. Αν συνυπολογιστεί και ο ΦΠΑ που επιβάλλεται επί του ΕΦΚ, τότε η συνολική αύξηση διαµορ-

φώνεται σε 0,0738 ευρώ και 0,0369 ευρώ αντίστοιχα. Οι επιβαρύνσεις αυτές αντανακλώνται ήδη στις λιανικές τιµές πώλησης και η Ελλάδα έχει καταστεί η ακριβότερη πλέον χώρα στην Ευρώπη. Πλέον, το πρώτο 4µηνο του 2010 οι φόροι και δασµοί απαρτίζουν το 58% της λιανικής τιµής της βενζίνης και το 48% του πετρελαίου κίνησης. Τα µέτρα αυτά έχουν οδηγήσει σε χαµηλότερα επίπεδα ζήτησης: η πτώση στις πωλήσεις βενζινών το πρώτο τρίµηνο του έτους ανέρχεται σε περίπου 10% σε ετήσια βάση, ενώ εκτιµάται ότι την τρέχουσα περίοδο η υποχώρηση είναι ακόµα µεγαλύτερη. Η αύξηση των τιµών αναγκάζει ολοένα και περισσότερα πρατήρια να αναστείλουν τη λειτουργία τους.

Τα χρηµατοοικονοµικά µεγέθη της αγοράς Ο κύκλος των εταιρειών του δείγµατος το 2009 ανήλθε στα 9,76 δισ. ευρώ, έχοντας µειωθεί κατά 21,5% έναντι του προηγούµενου έτους. Η µέση ετήσια µείωση πωλήσεων διαµορφώθηκε σε -10,3%, ενώ µόνο το 27% των εταιρειών του δείγµατος βελτίωσε το

επίπεδο του προηγούµενου έτους. Τα ΚΠΤΦΑ σχηµατίστηκαν στα 147,93 εκατ. ευρώ, έχοντας παρουσιάσει αύξηση κατά 13% από το 2008, µε 13 από τις 15 εταιρείες που παρουσίασαν κύκλο εργασιών το 2009 να είναι κερδοφόρες. Τα ΚΠΦ διαµορφώθηκαν στα 56,71 εκατ. ευρώ, ύστερα από µικρές ζηµίες το 2008, µε 8 από τις 12 κερδοφόρες επιχειρήσεις να βελτιώνουν τα αποτελέσµατά τους. Το µικτό περιθώριο αυξήθηκε στο 5,8% από 4,5%, συµπαρασύροντας ελαφρώς ανοδικά τους αντίστοιχους δείκτες της λειτουργικής και προ φόρων κερδοφορίας σε 1,2% και 0,3% αντίστοιχα. Η γενική ρευστότητα διαµορφώθηκε στο 1,04, ενώ η άµεση ρευστότητα σχηµατίστηκε σε επίπεδο χαµηλότερο της µονάδας (0,95). Ο εµπορικός κύκλος επεκτάθηκε στις 19 ηµέρες, µε το διάστηµα είσπραξης απαιτήσεων να φτάνει στις 37 ηµέρες. Η κεφαλαιακή µόχλευση βελτιώθηκε στο 2,3 προς 1, µε τις Βραχυπρόθεσµες Υποχρεώσεις να αποτελούν το 53% των συνολικών κεφαλαίων. Η αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων το 2009 σχηµατίστηκε στο 9,2%, επίπεδο υπερδιπλάσιο από το 2008 (4,2%).

Με τη συνεργασία της

Κύκλος εργασιών

Καύσιµα ΕΚΟ Α.Β.Ε.Ε. SHELL HELLAS Α.Ε. MAMIDOIL JETOIL Α.Ε. ΑΙΓΑΙΟΝ ΟΙΛ Α.Ε. AVINOIL Α.Ε.

ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ

A member of European Association of Directories &

∆ΠΧΠ ΕΛΠ ∆ΠΧΠ ΕΛΠ ∆ΠΧΠ

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΥΣΙΜΑ Α.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

REVOIL Α.Ε.

∆ΠΧΠ

ΕΤΕΚΑ Α.Ε.

ΕΛΠ

CYCLON ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

ΣΙΛΚ ΟΙΛ Α.Β.Ε.Ε.Π.Τ.Ν.Ξ.Ε.

ΕΛΠ

DRACOIL Α.Ε.

ΕΛΠ

BP ΕΛΛΗΝΙΚΗ Α.Ε. ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΕΙ∆ΩΝ KMOIL Α.Ε. ΜΕΛΚΟ ΠΕΤΡΟΛΕΟΥΜ Α.Β.Ε. Εταιρείες µε δηµοσιευµένο ισολογισµό µέχρι 30/06/2010.

∆ΠΧΠ ΕΛΠ ∆ΠΧΠ

2009 1.609,86 1.539,24 1.048,15 1.011,35 878,79 768,55 656,40 581,08 513,60 367,39 339,96 235,61 127,46 70,24 13,95

2008

∆ 09/08

2.285,95 -29,6% 1.856,72 -17,1% 1.281,05 -18,2% 1.127,31 -10,3% 1.019,05 -13,8% 1.397,52 -45,0% 743,92 -11,8% 571,99 1,6% 533,34 -3,7% 399,25 -8,0% 348,76 -2,5% 204,43 15,3% 0,60 21231,0% 88,03 -20,2% 12,18 14,5%

Αποτελέσµατα προ Φόρων 2009 -1,55 -5,35 2,75 2,19 2,81 32,60 4,91 4,33 0,84 2,47 0,82 -1,47 10,65 0,10 0,61

2008 2,32 -14,12 2,23 1,02 2,53 14,78 1,74 2,12 0,72 3,68 0,91 -1,98 -0,09 0,02 -2,74

∆ 09/08 -166,7% 62,1% 23,0% 116,1% 11,0% 120,6% 182,5% 104,6% 17,2% -32,9% -9,7% 25,9% 12429,4% 548,5% 122,1%

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

στις πωλούµενες ποσότητες κατά 8,8%, γεγονός που οδήγησε στην απώλεια µεριδίου µιας ποσοστιαίας µονάδας. Κυριότερη αιτία για την αρνητική αυτή εξέλιξη αποτέλεσε η υποχώρηση των πωλήσεων του ντίζελ κίνησης κατά 20%. Στις επόµενες θέσεις ακολούθησαν οι JΕΤ OIL (8,7%), AVIN (8,6%), Aegean (8,2%), ΕΛΙΝ (6,9%) και Revoil (6,1%). Παρατηρείται ότι οι τρεις µεγαλύτερες εταιρείες το 2009 υπέστησαν µείωση του αθροιστικού τους µεριδίου κατά 2%, καταλαµβάνοντας έτσι το 42% της αγοράς. .

49


100 95 ��.�.�.�.: 6053/06/�/86/105 �.��������� 2-4, ����� 11527 �������� ��� ����������� ��� ������ ��� 1 ���������� 2009 ��� 31 ����µ����� 2009 75 (��µ������µ��� ����� ��� �.�. 2190/20, ����� 135 ��� ������������ ��� ���������� ������� ������µ���� �����������, �������µ���� ��� µ� , ���� �� ���) �� �������� �������� ��� �����������,��� ���������� ��� ��� ������µ���� �����������, ��������� �� µ�� ������ ���µ����� ��� ��� ������µ��� ��������� ��� �� ��������µ��� ��� �������� �������� ���������� ������ ��� ���������� ��. ��� ��� ������ BIOXA���. ��������µ� ���µ���� ���� ��������� ���� ������ �� ����������� ������ ���������� ������� � ���� ��������� µ� ��� ������ , �� ��������� ��� ��������� ���������� ��� ������ ,���� ���������� �� ������µ���� ����������� ����� ��� � ������ ������� ��� ��µ�µ�� ������� ������� ����� ���� ����������. ��������� ���������� : www.viohalco.gr �µ���µ���� �������� ��� �� ���������� ��µ������ ��� ������µ���� �����������: 29 ������� 2010 ������� ����������� ��µ�������: �������� ������������� - �������� ��� ����������� µ����, ������� �������� - ������������ µ� ����������� µ����, ��������� ��������� - ����������� µ����, �������� ��������������� - ���������� µ� ����������� µ����, �������� �������� - ���������� µ� ����������� µ����, ������µ��� ������������ - µ� ����������� µ����, ��������� ���������� - µ� ����������� µ����, �������� ������� - µ� ����������� µ����, Jean Pierre de Launoit µ� ����������� µ����. ��µ���� ��������- ��µ�����: ��������� ������µ���, ������������������ ��� ���������, ��������� �����µ�� ��������� ��� ������� ��µ�µ�� �������� : ������µ��� �������� ( �.�. ���� 19071 ) ��������� �������� : KPMG ������� �������� �.� ����� ������� ������� : �� ��µ���� ���µ�

�������� ���������� ����������� ����� (���� ������µ��� �� ���. ����) ���������� ���������µ������µ��� ����µ��� ����� �������� .................. ���������� �� �������........................................................ ���� ����������� ��������.................................................. ����� µ� ������������� ����������� ��������.................... �����µ��� ........................................................................ ���������� ��� ������� ...................................................... ����� ������������� ����������� ��������......................... ������ ����������� ................................................. ���� �������� ��� ����������� �������� �������� ............................................................ ����� �������� ����� ��������� .......................................... ������ ����� ��������� ���������� µ������� (�)................. ������µ��� µ��������� (�)................................................. ������ ����� ��������� (�)=(�)+(�) .................................. �����������µ�� ��������� �����������............................. ���������� / ������ µ����������µ�� �����������.............. �����������µ�� ��������� ����������� ............................. ������ �����������µ�� ����������� .................................. ������ ����������� (�) ................................................... ������ ����� ��������� ��� ����������� (�) + (�)

�������� ���������� ��������� ������ (���� ������µ��� �� ���. ����)

������ 31 ��� 09

�������� 31 ��� 09 31 Äåê 08

31 Äåê 08

1.835.428 100.977 5.040 96.053 703.603 342.085 300.321 3.383.506

1.853.123 91.744 6.183 60.519 856.329 468.677 536.532 3.873.106

168 132.048 — 792.608 — 11 38.475 963.311

210 128.605 — 730.085 — 11 118.796 977.707

59.842 1.084.194 1.144.037 536.466 1.680.503 536.386 226.641 633.527 306.449 1.703.003 3.383.506

59.842 1.108.507 1.168.349 600.306 1.768.655 681.559 211.201 671.772 539.918 2.104.450 3.873.106

59.842 881.084 940.926 — 940.926 — 17.107 — 5.278 22.385 963.311

59.842 892.865 952.707 — 952.707 — 17.091 — 7.909 25.000 977.707

�������� ���������� ��������� ����� ��������� (���� ������µ��� �� ���. ����) ������ ����� ��������� ������� ������� (1/1/2009 ��� 1/1/2008)..................................................... ������������� �������� ����� µ��� ��� ������ ................

������ 1 ���-31 ��� 2009 1 ���-31 Äåê 2008

�������� �������� �� ���������� ..................................... (�����) / ������ ����� µ������ ........................................ �����µ������ µ����µ��� ................................................... ������ ������� ����� ����� ������� (31/12/2009 ��� 31/12/2008 ����������) .............................

�������� 1 ���-31 ��� 2009 1 ���-31 Äåê 2008

1.768.655 (68.018) 1.700.637 (15.097) 8.005 (13.043)

1.975.536 (75.224) 1.900.312 (87.637) — (44.020)

952.707 188 952.895 — — (11.968)

948.329 29.312 977.641 — — (24.934)

1.680.503

1.768.655

940.926

952.707

�������� ���������� �������� ���� (���� ������µ��� �� ���. ����) - �µµ��� µ������

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

������ 1 ���-31 ��� 2009 1 ���-31 ��� 2008

50

������������ �������������� ����� / (��µ���) ��� ����� ............................................... ����� / µ���� ������µ���� ���: ���������� ����µ����, ����� ������ ��������� ��� ���������� �� ������� ...................................................... ��������µ��� (�����,����� ,�����,��µ���) ����������� �������������� ................................................................. ���������� ����� ��� ������ �����..................................... ���µ������� ����µ���� ��� ����� ������������ ��������� ���µ������� �����µ���� ................................................... (�����) / ��µ��� ��� �������µ���� ������������................... ������ ������µ����........................................................... ����� / µ���� ������µ���� ��� µ�������� ��������µ�� ��������� ������� � ��� ����������� µ� ��� ������������ �������������� : ������ / (������) �����µ����.......................................... ������ / (������)����������............................................ (������) / ������ ����������� (���� ���������)............. ������ / (µ�����) ���������� .......................................... �����: ���������� ����� ��� ������ ����� ���������µ��� ............. ���������µ���� ����� ....................................................... ������ ������� / (������) ��� ������������ �������������� (�) ........................................................ ����������� �������������� (��������) / ������ ����������,��������,������������ ��� ������ ���������� ..................................................... ����� ����µ���� ��� ����� ������ ���������.................... ���������� ��� �������� ����µ���� ��� ����� ������........ ����� �������������........................................................... ���������� ������������� .................................................. �����µ��� ������������ .................................................... ������ (������) / ������� ��� ����������� �������������� (�) ........................................................ ���µ���������� �������������� ���������� ��� ������ µ�������� ��������� (�������� µ���������) (�����) / ������ ����� µ������........................................ ���������� ��� ��������� / ����������� ������ ................. ���������� ������� ........................................................... ���������� ����������� ��� ���µ���������� µ�������� (���������) ....................................................................... �����µ��� ����������...................................................... ������ (������) / ������� ��� ���µ���������� �������������� (�) ........................................................ ������ (µ�����) / ������ ��� ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ������ (�)+(�)+(�) .............................. ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ������� ������ .............. ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ����� ������ ........

(89.932)

(34.582)

�������� 1 ���-31 ��� 2009 1 ���-31 ��� 2008 3.911

33.202

135.649

133.289

1.167

986

(9.729) 46.549 1.571 (7.756) 2.744 (8.656)

(14.762) 100.316 4.329 157.187 (3.874) (12.723)

(2.854) — — — — —

(32.899) — 1.101 — — —

152.443 234.391 (145.728) 12.338

(34.782) 58.331 93.046 (4.279)

— 1.214 (3.655) —

— (2.684) 2.384 —

(61.616) (21.224)

(106.864) (31.980)

— (3.094)

— (1.662)

241.044

302.651

(3.311)

428

(72.215) (133.287) 5.512 9.021 5.552 1.464

(88.923) (241.420) 5.860 13.268 126 1.484

(62.109) (4.569) — 1.942 — 908

(45.605) (12.309) 2.613 5.291 — 27.255

(183.953)

(309.605)

(63.828)

(22.756)

17.154 8.005 495.383 (679.839)

— — 881.892 (917.768)

— — — —

— — — —

(687) (13.074)

(76) (44.020)

— (11.968)

— (24.934)

(173.057)

(79.972)

(11.968)

(24.934)

(115.966) 238.679 122.713

(86.927) 325.606 238.679

(79.107) 111.990 32.883

(47.263) 159.253 111.990

25 5 0

������ �������� 1 É��—31 ��� 2009 1 É��—31 ��� 2008 1 É��—31 ��� 2009 1 É��—31 ��� 2008 ������ ��������............................................................ 2.297.719 3.763.456 — 6 ����� ����� ................................................................... 189.299 317.397 — 5 ����� ��� �����, ���µ����������, ����������� 90.994 182.527 2.228 1.642 ��������µ���� ��� ����������................................... (��µ���) / ����� ��� �����, ���µ���������� ��� (44.663) 49.238 1.061 656 ����������� ��������µ���� ........................................ (��µ���) / ����� ��� ����� ......................................... (89.932) (34.582) 3.911 33.202 (20.983) ����� ������µ����............................................................ 6.960 (4.118) (1.126) (��µ���) / ����� µ��� ��� ������ (�) ......................... (110.915) (27.622) (207) 32.076 ������µ����� �� : ���������� µ�������............................................................ (76.760) (11.307) (207) 32.076 (34.155) ������µ��� µ��������� ...................................................... (16.316) — — (110.915) (27.622) (207) 32.076 ����� �������� ����� / (�����) µ��� ��� ������ (�) ������������� �������� (�����) / ����� µ��� ��� ������ (�) + (�)............................................................ ������µ����� �� : ���������� µ�������............................................................ ������µ��� µ��������� ...................................................... (��µ���) / ����� µ��� ��� ������ ��� µ����� - ������(�� €) ��������µ��� µ����µ� ��� µ����� (�� €).....................

42.897

(47.602)

394

(2.764)

(68.018)

(75.224)

188

29.312

(52.181) (15.837) (68.018)

(42.808) (32.417) (75.224)

188 — 188

29.312 — 29.312

-0,3848

-0,0569

-0,0010 —

0,1608 0,0600

�������� �������� ��� ����������� : 1. ��� ��� ������ ��������� ��� µ������� ��������� ��� ���������� �����µ������� ��� ��������. ��� ������� ���������� ��������� ����� �������� �������� ��� �����µ������� € 131,9 ����. 2. ���� ��� �µ���µ���� ��� ��������µ�� �����µ����� ���� ��� ���������� ��������� �������� � ��� ��������� �������� ���������� � ����������� ������� ��������� ����� € 11,9 ����. 3. ����µ�� ���������µ���� ���������� �µ���� ��� 31.12.2009, 7.931 ���µ�. (31.12.2008: 8.727 ���µ� ) 4. ���� �������� ��� ������ ��������� ��� ��� ������ ��� ������������� ������� ��� �� �������� ��� ���������� ��� ����������� ��� �µ���� ��� ��� ��������� ��� ���� ��� ��������� �������, ��� ����� �������� ��� ���������� ��� µ� �� �������µ��� ���� ��� ������ ��� ��� 24 ���� ����� µ���, ����� �� ����: (���� �� ��� €) i) ����� ii) ����� iii) ���������� iv) ����������� v) ���������� ��� �µ����� ������������ �������� ��� µ���� ��� ��������� vi) ���������� ���� ����������� ������� ��� µ��� ��� ��������� vii) ����������� ���� ����������� ������� ��� µ��� ��� ���������

������ 9.685 3.806 11.217 1.910 12.622 2.712 24

�������� 1.700 65 86 319 1.165 — —

5. �� ����� �������� ����� (µ��� ��� ������) ��� ������������� ��������� ��� ���� �������� ����� �� ���������� �� ��������µ��� ��� ������� �������: (���� �� ���. € ) ������ �������� 1 ��� - 31 ��� 2009 1 ��� - 31 ��� 2008 1 ��� - 31 ��� 2009 1 ��� - 31 ��� 2008 ��������µ������ �������� µ��������� ��������� ���������� (1.685) (11.895) — — ����� / (��µ���) µ��� ��� ������ ��� µ������� ��� ������� ����� ��� ��������µ���� ��µ. ���� 44.582 (35.707) 394 (2.764) ����� �������� ����� / (�����) µ��� ��� ������ 42.897 (47.602) 394 (2.764) 6. � ����� ������µ���� ��� �������� ���������� ��������µ���� ��������� �� ���� (���� �� ���. € ) ������ �������� 1 ��� - 31 ��� 2009 1 ��� - 31 ��� 2008 1 ��� - 31 ��� 2009 1 ��� - 31 ��� 2008 ����� ������µ���� ������� (18.777) (28.641) (4.118) (2.577) ��������µ���� ����� ������� (2.206) 35.601 — 1.451 (20.983) 6.960 (4.118) (1.126) 7. � �µ���� ���� ���µ������ ���������� ��� ��� �������� � ��� ��������� �������� ���������� � ����������� ������� € 7 ���� ,��� ���������� ���������� ������� € 2 ���� ��� ��� ������� ��������� ���������� € 7,4 ����. � �������� ��� ���� ���µ������ ����������� ����������. 8. �������� ��������� ��� ��� ��������� �� ������ ���������� ��� �µ���, �����������,������� ��µµ������ ��� µ������� ��������,����� ��� � µ������ ����µ������ ���������� ��� ��µ����� 11 ��� ������µ���� �����������. 9. � ������� �������� ���� �������� ��� ��� ����������� ����� µ���� ��� �� ����� 2007. ��� ��µ����� 11 ��� ������µ���� ����������� ����������� �� ���������� ������� ��������� ��� �µ����. 10. ��� ���������� µ������ ��� µ������� ��������� ��� ���������� ���� ��� ��� ���� ���� ��� ���������� ��� ��������� ��� ������������, ��� ���� ��� ��������� ������. 11. ����µ����������� ������ ���� ���������� ����� ��µ���� µ� ��� ���������� ��� ��� 1, ��� ����������� ��� ��� 23 ��� ��� ��������� ��� �.�.�.� 8 ( ��µ����� 2.5 ��� ������µ���� �����������). 12. ��µ���� µ� �� �.3808/2009 ������������ ������� ������� ���������� ������� ��� ��� ������ ��� 2008, � ����� ���� ��� ����� 2009 ��������� �� ���������� ����� ��� �� ���� �������� ��� ��������� ��� ��� �µ���� ���� € 2.784 ��� ��� € 11.100 ��� ���������� .

100 95 75

� �������� ��� �IOIKHT���� ���������� �������� �. ������������� ���. �050486

�����, 29 ������� 2010 � ������������ ��������� ��������� �. ��������� ���. ��343787

25

� ����������� �/���� �������� ��. �������� ���. �259513

5 0


51

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010


��������� ������µ��� �������� ��� ����������� ������� ��� 1 ���������� 2009 µ���� 31 ����µ����� 2009 (��µ������µ��� ����� ��� �.2190, ����� 135, ��� ������������ ��� ��������� ������� ������µ���� �����������, �������µ���� ��� µ�, ���� �� ���) �� �������� �������� ��� ����������� ��������� �� µ�� ������ ���µ����� ��� ��� ������µ��� ��������� ��� �� ��������µ��� ��� ����� �� �������� ���������� ���������� ��� ��� ������ �����. ��������µ� ���µ���� ���� ���������, ���� ������ �� ����������� ������ ���������� ������� � ���� ��������� µ� ��� �������, �� ��������� ���� ��������� ���������� ��� ��������, ���� ���������� �� ������µ���� ����������� ����� ��� � ������ ������� ��� ������� ������� �������. ����. ������� ��: 3954/06/�/86/13 ��������� �����: �. ��������� 2-4, ������ ������ ����������� ����: ��������� ���������, �/��� �����µ�� ��������� ��� ������� ��������� ����������: www.elval.gr ������� �. �.: ��������� ��������� (�������� ��� µ� ����������� µ����), ��µ������ ������������� (������������ ��� ����������� µ����), ������� ��������������� (����������� µ����), ������������ �������� (����������� µ����), �������� ��������� (����������� µ����), ������� �������� (���������� µ� ����������� µ����), ������������ ��������� (µ� ����������� µ����), �����µ ����� (µ� ����������� µ����), ������������ ��������� (µ� ����������� µ����), Reinhold Wagner (µ� ����������� µ����), Gerard Decoster (���������� µ� ����������� µ����). �µ���µ���� �������� ��� ������µ���� ����������� (��� ��� ������ ���������� �� ��������� ��������): 22 ������� 2010 ��µ�µ�� ��������: ���������� �������� (�.�. ���� 19071)��������� �������: KPMG ������� �������� �.�. ����� ������� ������� ��������: �� ��µ���� ���µ�

�������� ���������� ����������� ����� (�������µ��� ��� ��������) (���� ������µ��� �� ����) ���������� ���������µ������µ��� ����µ��� �����................................ ���������� �� �������........................................................ ���� ����������� ��������.................................................. ����� µ� ������������� ����������� ��������.................... �����µ��� ....................................................................... ���������� ��� ������� ...................................................... ����� ������������� ����������� ��������......................... ������ ����������� ................................................. ������ ���� ��� ����������� �������� ��������............................................................. ����� �������� ������� ����� µ������ �������� .................. ������ ������� ����� µ������ �������� (�) ....................... ������µ��� ���������� (�) ................................................ ������ ������� ����� (�) = (�) + (�) ............................... �����������µ�� ��������� �����������............................. ���������� / ������ µ����������µ�� �����������.............. �����������µ�� ��������� ����������� ............................. ������ �����������µ�� ����������� .................................. ������ ����������� (�) ................................................... ������ ������� ����� & ����������� (�) + (�)

����������� 31 Äåê 2009 31 Äåê 2008

�������� ���������� ��������� ������

�������� 31 Äåê 2009 31 Äåê 2008

512.480.061 10.989.192 2.580.685 14.445.645 216.516.643 171.114.768 61.255.408 989.382.402

512.272.583 4.980.565 2.393.495 23.585.972 220.657.566 198.043.233 55.124.654 1.017.058.068

293.863.515 — 1.519.968 150.686.971 119.359.507 94.227.398 33.204.074 692.861.433

289.402.277 — 1.263.787 146.058.946 110.419.242 119.225.098 26.249.693 692.619.043

37.230.245 472.640.028 509.870.273 47.522.432 557.392.705 121.241.125 66.361.018 140.646.011 103.741.543 431.989.697 989.382.402

37.230.245 430.935.914 468.166.159 39.478.549 507.644.708 161.972.866 62.481.176 129.193.072 155.766.246 509.413.360 1.017.058.068

37.230.245 441.430.532 478.660.777 — 478.660.777 65.200.172 45.864.912 48.793.200 54.342.372 214.200.656 692.861.433

37.230.245 428.654.815 465.885.060 — 465.885.060 83.799.347 40.403.227 44.122.468 58.408.941 226.733.983 692.619.043

�������� ���������� ��������� ����� ��������� (�������µ��� ��� ��������) (���� ������µ��� �� ����) ������ ���� ������� ������� (1/1/2009 ��� 1/1/2008 ����������)..................................... ������������� �������� ����� µ��� ��� ������ ................ ������ ������µ���� ������.. ............................................. ���������� ����������..... ............................................... �����µ������ µ����µ���..................................................... �������� �������� ��µµ������ �� ����������................... ������ ���� ����� ������� (31/12/2009 ��� 31/12/2008 ����������) .............................

����������� 31 Äåê 2009 31 Äåê 2008

�������� 31 Äåê 2009 31 Äåê 2008

507.644.708 33.421.226 15.339.384 1.053.219 (9.317) (56.515)

567.337.040 (52.734.704) — — (6.930.609) (27.019)

465.885.060 11.722.498 — 1.053.219 — —

481.761.417 (9.671.316) — — (6.205.041) —

557.392.705

507.644.708

478.660.777

465.885.060

�������� ���������� ���E����� ���� (�������µ��� ��� �������� - �µµ��� µ������) (���� ������µ��� �� ����)

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

����������� 1 ��� - 31 ��� 2009 1 ��� - 31 ��� 2008

52

������������ �������������� ����� ��� ����� (��������µ���� ��������������) .............. ����� / µ���� ������µ���� ���: ���������� ����µ���� ��� ����� ������ ������������ ��������� .......................................................................... ���������� �������������................................................. ���µ������� ����µ���� ��� ����� ������ ������������ ��������� .......................................................................... �����µ��� �����µ����...................................................... ����������........................................................................ ����� µ���� ����� ��� ��� ��������� ����.. ...................... ��������µ��� (�����, �����, ����� ��� ��µ���) ����������� �������������� ................................................................ ���������� ����� ��� ������ �����..................................... ����� / µ���� ������µ���� ��� µ�������� ��������µ�� ��������� ������� � ��� ����������� µ� ��� ������������ ��������������: ������ / (������) �����µ����.......................................... ������ / (������) ����������........................................... (������) / ������ ����������� (���� ��������) .............. �����: ���������� ����� ��� ������ ����� ���������µ��� ............. ���������µ���� ����� ....................................................... ������ ������� / (������) ��� ������������ �������������� (�)…… .................................................. ����������� �������������� (��������) / ������ ����������, �������� ��� ������ ����������....................................................................... ����� ����µ���� ��� ����� ������ ������������ ��������� ���������� ��� �������� ����µ���� ��� ����� ������........ ����� �������������........................................................... ������� �������µ�� �� ����� foil ....................................... �����µ��� ������������ .................................................... ������ ������� / (������) ��� ����������� �������������� (�)……................................................... ���µ���������� �������������� ���������� ��� ������ ������µ���� ������......................... ���������� ��� ��������� / ����������� ������.. ............... ���������� ������� .......................................................... ���������� ����������� ��� ���µ���������� µ�������� (���������)……….. ............................................................. �������� ������������. ..................................................... �����µ��� ����������...................................................... ������ ������� / (������) ��� ���µ���������� �������������� (�) ........................................................ ������ ������ / (µ�����) ��� ��µ����� �������µ�.... ��� �������µ� ������� (�) + (�) + (�) ........................ ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ������� ������� ............ ��������µ������ �������� ��� ��µ����� �������µ� �������.. ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ����� �������......

�������� 1 ��� - 31 ��� 2009 1 ��� - 31 ��� 12.2008

(8.094.142)

(29.203.390)

(1.792.907)

(12.420.933)

44.049.875 (1.087.420)

44.940.877 (921.207)

24.604.028 (632.518)

25.988.102 (551.099)

8.820 (17.803.114) 3.742.788 (1.371.600)

825.771 20.106.113 3.544.159 349.470

— (12.760.797) 143.280 (1.371.600)

— 12.560.797 449.909 1.371.600

(3.480.730) 9.022.655

(5.958.756) 22.316.887

(5.003.347) 3.788.360

(9.024.670) 8.670.657

23.017.332 24.217.565 6.729.695

20.522.888 (1.094.667) 11.353.386

3.820.531 22.353.586 12.028.885

23.637.626 (5.309.960) (5.294.074)

(12.599.514) (1.569.179)

(23.306.150) (4.484.739)

(4.748.782) (321.177)

(9.137.362) (2.354.252)

64.783.031

58.990.642

40.107.542

28.586.341

(286.052) (50.614.939) 1.130.562 4.216.587 — 155.788

(8.112.934) (73.879.290) 979.886 5.893.130 — 667.551

(10.352.405) (21.008.283) 187.765 2.901.375 — 2.162.129

(7.993.019) (26.983.406) 477.058 4.645.353 (9.556.537) 4.371.270

(45.398.054)

(74.451.657)

(26.109.419)

(35.039.281)

15.339.384 77.887.729 (107.163.195)

— 68.729.270 (61.691.821)

— 28.786.564 (42.715.007)

— 36.048.000 (36.206.717)

(3.337) 4.202.896 (9.425)

(28.676) 51.411 (6.924.230)

— 3.855.810 (108)

— — (6.198.662)

(9.745.948)

135.954

(10.072.741)

(6.357.379)

9.639.029 12.325.295 165.789 22.130.113

(15.325.061) 28.509.190 (858.834) 12.325.295

3.925.382 1.680.349 — 5.605.731

(12.810.319) 14.490.668 — 1.680.349

(�������µ��� ��� ��������) (���� ������µ��� �� ����)

����������� 1 ��� - 31 ��� 2009 1 ��� - 31 ��� 2008 ��������µ���� ��������µ���� �������������� �������������� ������ ��������............................................................... 690.186.277 902.459.671 ����� ����� / (��µ���)...................................................... 51.493.324 42.444.245 ����� / (��µ���) ��� �����, ���µ���������� ��� ����������� ��������µ���� .......................................... 572.166 (11.458.852)

�������� 1 ��� - 31 ��� 2009 1 ��� - 31 ��� 12.2008 ��������µ���� ��������µ���� �������������� �������������� 408.103.534 541.004.254 8.930.707 (673.963) (3.305.281)

(12.766.899)

����� / (��µ���) ��� ����� ............................................ (8.094.142) �����................................................................................... (3.268.123) ����� / (��µ���) µ��� ��� ������ (�) ............................ (11.362.265) �������� �������� ................................................................ (6.439.914) �������� ���������� ........................................................... (4.922.351) (11.362.265)

(29.203.390) 15.033.307 (14.170.083) (8.851.773) (5.318.310) (14.170.083)

(1.792.907) (563.632) (2.356.539) (2.356.539) — (2.356.539)

(12.420.933) 11.200.733 (1.220.200) (1.220.200) — (1.220.200)

����� �������� ����� µ��� ��� ������ (�) ................... ������������� �������� ����� µ��� ��� ������ (�) + (�) �������� �������� ................................................................ �������� ���������� ...........................................................

44.783.491 33.421.226 32.633.900 787.326 33.421.226

(38.564.621) (52.734.704) (47.106.158) (5.628.546) (52.734.704)

14.079.037 11.722.498 11.722.498 — 11.722.498

(8.451.116) (9.671.316) (9.671.316) — (9.671.316)

����� / (��µ���) µ��� ����� ��� µ����� - ������ (�� €) ��������µ��� µ����µ� ��� µ����� (�� €)........................ ����� / (��µ���) ��� �����, ���µ����������, ����������� ��������µ���� ��� ����������................

(0,0519) 0,0000

(0,0713) 0,0000

(0,0190) 0,0000

(0,0098) 0,0000

43.534.621

32.560.818

20.666.229

12.670.105

���������� (����µ���µ���� ��� ����������� ������).............

44.049.875

44.940.877

24.604.028

25.988.102

�������� �������� ��� �����������: 1. �� �������� ��� �µ���� µ� ��� ����������� ����������� ����, �� ������� µ� �� ����� � �µ���� ��µµ������ ��� µ������� ���� �������� ����� ��� � µ������ ����µ������ ���� ���� �������µ���� ������µ���� ����������� ��� ������ 2009, ������������ ��������� ���� ��µ����� 28 ��� ������� ������µ���� �����������. 2. -���� 23 �������� 2009 � ��������� ���� �.�. ��������� �� ������ �������� 55% ��� ���� 100% ���������� ��� ������ �.�. ���� ����� �.�. �� ��µ�µ� ��� ������� ������ �� € 7.385,0 ��� (��µ����� 10 ��� ������� ������µ���� �����������). -��� 30 ����µ����� 2009 � ����� �.�. ���������� ��� ���������� ��� ���� 100% ���������� ��� �������� ELVAL SERVICE CENTER A.E. ��µ���� µ� ��� ��������� ��� �.�.1297/1972. �µ���µ���� ��� ��������µ�� µ������µ����µ�� ���� ������� � 31/10/2009. (��µ����� 10 ��� ������� ������µ���� �����������). 3. �� ���������� ����������� ������� ��� �������� ��� ��� �������� ��� �µ����, ������������ ��������� ���� ��µ����� 28 ��� ������� ������µ���� �����������. 4. �� ������µ���� ����������� ��� �������� ������µ�������� ���� �������µ���� ������µ���� ����������� ��� ����������: �����µ�� �������� �������� �.�.

���� ����� ������

��µµ����� 66,66%

������� ����µ������ ����� ���������

5. ��� ��� ������ ��������� ��� ���������� �µ����µ��� ���� ��� ��������. 6. ��� �������� �������� � ��� ��������� �������� ���������� � ����������� ������� ��� �� ��������� �� ����� ��µ������ �������� ���� ������µ��� ��������� ��� �������� ��� ��� �µ����. ��� ���������� ������� ���� ���µ������� �������� ��� �������µ��� �������� ����� €355,1 ���. ��� ��� �������� �������� €27,6 ���. �� ������ ���������� ��� ����� ���µ������� ��� 31.12.2009 ���������� �� €40,0 ���. ��� ��� �µ��� ��� €0 ���. ��� ��� �������. 7. ����µ�� ���������µ���� ���������� ��� ����� ��� ��������� ��������: �������� 713 (31/12/2008: 748), �µ���� 2.170 (31/12/2008: 2.275). 8. ���� �������� ��� ������ ��������� ��� ��� ������ ��� �������������� ������ ��� �� �������� ��� ���������� ��� ����������� ��� �������� ��� ���� ��� ��������� �������, ��� ����� �������� ��� ���������� ��� µ� �� �������µ��� ���� ��� ������ ��� ��� 24 ���� ����� µ���, ����� �� ����: (���� �� ���. ����) i) ����� ii) ����� iii) ���������� iv) ����������� v) ���������� & �µ����� �����. �������� & µ���� ��������� vi) ���������� ��� �����. ������� & µ��� ��� ��������� vi) ����������� ���� �����. ������� & µ��� ��� ���������

����������� 29.862 35.053 11.574 12.761 3.883 — —

�������� 107.559 41.914 30.990 11.896 1.858 — —

9. �� ����� �������� ����� µ��� ��� ������ ��� ������, �������: - ��� ��� �µ��� �� ��������µ������ �������� µ��������� �������� ���������� ����� € 176,1 ���. ��� �� �����µ��� ��������� ��� ��� ������ �������� ����� € 44.607,4 ���. - ��� ��� ������� �� �����µ��� ��������� ��� ��� ������ �������� ����� € 14.079,0 ���. 10. ���� ��������� ��������µ���� �� �������� "�����" ��������� �� ��������: - �������µ��� ��������: 31/12/2009 ����� ������µ���� € (2.420,1) ���. ��������µ���� ����� € (848,0) ���., - 31/12/2008 € (2.142,3) ��� ��� € 17.175,6 ���. ����������. - �������� ��������: 31/12/2009 ����� ������µ���� € (1.225,4) ���. ��������µ���� ����� € 661,8 ���., - 31/12/2008 € 0 ��� ��� € 11.200,71 ���. ����������. 11. ��� 12 ����������� 2010, �� ���������� ��µ������ ��� �������� ELVAL COLOUR A.E., ���������� ���� 95,94% ��� ����� �.�. ��� ETALBOND A.E.,���������� ���� 100% ��� ���� �.�., ���������� �� �������� ���������� ����������� ��� ��� �������� µ� ���������� ��� ETALBOND A.E. ��� ��� ELVAL COLOUR A.E. (��µ����� 34 ��� ������� ������µ���� �����������).

� �������� ��� �.�. ��������� ��������� �.�.�.: N 032204

�����, 26 ������� 2010 ��� ����� ��� �.�. � ������� �/���� �������� ��������� ������� �������� �� �� 012572 �� �� 535203

� ����������� �/���� �������� ������� �� � 015643 �.�. 9239 �’ �����


53

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010


 Α ΚΙΝΗΤΗ Π ΕΡΙΟΥΣΙΑ

Ισχυροί κραδασµοί & γερά αναχώµατα Στα λιγότερο σύγχρονα κτίρια για επαγγελµατική χρήση, η εκλογίκευση τιµών έχει ξεκινήσει, στα σύγχρονα και σε εµπορική τοποθεσία, οι τιµές συντηρούνται. Στις κατοικίες, οι κατασκευαστές ανθίστανται στην κρίση µε αποτέλεσµα η υποχώρηση τιµών που παρατηρείται να είναι δυσανάλογη της ύφεσης στην αγορά. Από την Αυγή Οικονοµίδου, Senior Analyst της Hellastat

Η

εγχώρια αγορά της ακίνητης περιουσίας διακρίνεται σε 2 βασικές κατηγορίες: α) επαγγελµατικά ακίνητα β) κατοικία (κύρια και παραθεριστική κατοικία). Οι εταιρείες που ασχολούνται µε την ανάπτυξη και διαχείριση ακινήτων είναι πολυάριθµες, µε τις µεγαλύτερες να δραστηριοποιούνται στην ανάπτυξη έργων µεγάλης κλίµακας, ενώ οι µικρότερες (που αποτελούν και την πλειοψηφία) επικεντρώνονται στην ανέγερση κατοικιών. Τον κλάδο συµπληρώνουν επενδυτικές επιχειρήσεις (Α.Ε.Ε.Α.Π.) και εταιρείες παροχής υπηρεσιών, όπως συµβουλευτικές, εκτιµητικές, µεσιτικές κ.λπ.

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Εµπορικά ακίνητα

54

H οικονοµική κρίση που αντιµετωπίζει η χώρα και οι γραφειοκρατικές διαδικασίες και αδειοδοτήσεις έχουν προκαλέσει αναβολή ή ακύρωση σχεδίων που είχαν ανακοινωθεί. Οι συνηθέστεροι όροι µίσθωσης αφορούν σε µηνιαίο µίσθωµα µεταξύ 10-70 ευρώ ανά τ.µ. και ποσοστό επί των πωλήσεων 6-12%. Το 2009 οι αποδόσεις κυµάνθηκαν σε επίπεδα 6,57,5%. Ταυτόχρονα, παρατηρήθηκε αύξηση των αδιάθετων καταστηµάτων και πτώση των τιµών ενοικίασης. Η µέση πτώση των ενοικίων εκτιµάται σε 10% την περίοδο 09/08, ενώ βασικό χαρακτηριστικό αποτέλεσε η επαναδιαπραγµάτευση των µισθωµάτων των καταστηµάτων.

Αγορά γραφείων & βιοµηχανικοί χώροι Στην αγορά των γραφείων, κύρια χαρακτηριστικά αποτελούν το µεγάλο ποσοστό της ανάπτυξης κτιρίων για ιδία χρήση και η χαµηλή διαθεσιµότητα γραφείων υψηλής ποιότητας. Οι όροι των συµβολαίων επαναδιαπραγµατεύονται, καθώς έχει αυξηθεί το ρίσκο των εκµισθωτών να µείνουν µε αδιάθετους χώρους. Στα γραφεία τύπου grade A τα µισθώµατα υποχώρησαν µε µέσο ρυθµό 5-10% το 2009 και στα γραφεία grade B και C 10-20%. Η µείωση των µισθωµάτων στους βιοµηχανικούς και αποθηκευτικούς χώρους είναι εκ των πραγµάτων µικρότερη, εξαιτίας της περιορισµένης προσφοράς (κυρίως χώρων υψηλής ποιότητας) και των δυσκολιών µετεγκατάστασης. Οι τιµές των ενοικίων στις κύριες αγορές κυµάνθηκαν µεταξύ 4-5,5 ευρώ/τ.µ. και στις δευτερεύουσες µεταξύ 3-4,5 ευρώ/τ.µ. το 2009, ενώ οι αποδόσεις στην αγορά εκτιµήθηκαν σε 8,5-9%.

Η αγορά κατοικιών Ο µειωµένος ρυθµός επέκτασης της στεγαστικής πίστης (από 11,4% το 2008 σε 3,7% το 2009), η κάµψη της οικοδοµικής δραστηριότητας (-20% περίπου) και κυρίως η πτώση των αγοραπωλησιών (από 158 χιλ. σε 94,8 χιλ. περίπου το εν λόγω χρονικό διάστηµα) αποτυπώ-

νουν τις αρνητικές συνθήκες που επικρατούν στην αγορά. Παρόλα αυτά, οι περισσότεροι κατασκευαστές έχουν υιοθετήσει στάση αναµονής και αντίθετα µε το νόµο της προσφοράς και της ζήτησης, η µείωση των τιµών είναι δυσανάλογη µε το δυσµενές οικονοµικό περιβάλλον.

Τα χρηµατοοικονοµικά της αγοράς Ο αθροιστικός κύκλος εργασιών των εταιρειών του δείγµατος ανήλθε το 2009 σε 787,2 εκατ. ευρώ, σηµειώνοντας πτώση 6%. Η µέση µεταβολή των εσόδων την περίοδο 09/08 ήταν θετική (2,1%). Την καλύτερη επίδοση σηµείωσαν οι µικροµεσαίες επιχειρήσεις (3,1%), ενώ οι µεγάλες κατέγραψαν οριακή αρνητική µεταβολή ( -0,3%). Αρνητικό χαρακτηριστικό αποτελεί το γεγονός ότι σχεδόν 1 στις 2 εταιρείες του δείγµατος παρουσίασε ζηµιογόνα αποτελέσµατα το 2009. Επιπλέον, το 42,1% των επιχειρήσεων αντιµετώπισε κάµψη των αποτελεσµάτων του έναντι του 2008. Ωστόσο, η µέση µεταβολή ήταν θετική (9,5%) σε αντίθεση µε την περίοδο 09/07 (-1%). Τα περιθώρια κερδοφορίας του κλάδου είναι υψηλά και βελτιώθηκαν περαιτέρω την περίοδο 09/08 (µικτής κερδοφορίας: 56,9%, λειτουργικής κερδοφορίας: 50,2% και καθαρής κερδοφορίας: 7,2%). Αξιοσηµείωτη είναι η επίδοση των µεγάλων εταιρειών που διαµόρφωσαν περιθώριο ΚΠΦ σε 23%. .


 Με τη συνεργασία της

A me

Κύκλος εργασιών �ΟΤΕ ΑΚΙΝΗΤΑ Α.Ε.

2009

2008

∆ 09/08

74,61 74,81 -0,3% 43,04 31,84 35,2% ∆ΠΧΠ LAMDA OLYMPIA VILLAGE Α.Ε. 38,93 52,86 -26,4% ∆ΠΧΠ ΒΩΒΟΣ ΜΠΑΜΠΗΣ Α.Ε. 37,60 38,06 -1,2% ∆ΠΧΠ PICAR Α.Ε. 28,52 28,89 -1,3% ∆ΠΧΠ ΠΥΛΑΙΑ Α.Ε. 21,46 20,06 7,0% ∆ΠΧΠ LAMDA ∆ΟΜΗ Α.Ε. 19,53 6,24 212,9% ΕΛΠ ΚΟΝΚΑΤ Α.Τ.B.E. 16,58 15,06 10,1% ΕΛΠ DIMAND A.E. 16,04 19,58 -18,1% ΕΛΠ ΑΚΡΟΠΟΛ ΧΑΡΑΓΚΙΩΝΗΣ Α.Ε. 13,89 12,78 8,7% ∆ΠΧΠ ALPHA ΑΣΤΙΚΑ ΑΚΙΝΗΤΑ Α.Ε. 11,86 13,44 -11,8% ΕΛΠ ΤΑΚΟΣ ΑΚΙΝΗΤΑ Α.Ε. 11,77 13,48 -12,7% ∆ΠΧΠ METEORE HELLAS Α.Ε. 10,93 10,32 5,9% ΕΛΠ ΣΕΤΕ ΓΕΝΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Α.Ε. 9,43 12,13 -22,3% ∆ΠΧΠ ΑΤΕ ΤΕΧΝΙΚΗ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Α.Ε. 9,28 9,58 -3,2% ∆ΠΧΠ CLOUD HELLAS Α.Ε. KTHMATIKH 9,02 9,95 -9,4% ΕΛΠ SYNERGO Α.Ε. 8,43 8,27 1,9% ΕΛΠ TRIVILLAGE DEVELOPMENTS GREECE Α.Ε. 8,35 8,49 -1,7% ∆ΠΧΠ ΑΡΙΣΤΟ ΝΤΕΒΕΛΟΠΕΡΣ Α.Ε. 8,31 4,39 89,3% ΕΛΠ ∆ΙΟΓΕΝΗΣ Α.Ε. 6,94 3,73 85,9% ΕΛΠ Κ & Μ Α.Ε.Ξ.Κ.Τ.Ε. 6,80 0,26 2499,3% ΕΛΠ DORECO Α.Ε. ΑΝΑΠΤΥΞΕΩΣ & ΕΚΜΕΤ/ΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ 6,48 0,43 1405,8% ΕΛΠ ΗΡΙ∆ΑΝΟΣ Α.Ξ.Τ.Κ.Ε.Ε. 6,13 8,41 -27,2% ∆ΠΧΠ TRASTOR Α.Ε.Ε.Α.Π. 6,12 11,90 -48,6% ΕΛΠ BLUE LAND Α.Ε. ΚΤΗΜΑΤΙΚΗ 5,89 5,73 2,9% ΕΛΠ ΖΗΝΩΝ ΑΚΙΝΗΤΑ Α.Ε. 5,68 5,50 3,3% ΕΛΠ ΜΠΑΙΡΑΚΤΑΡΗ ΑΦΟΙ Α.Τ.Τ.Β.Ε.Γ.Ε. 5,57 4,69 18,6% ∆ΠΧΠ ΕΜΕΛ Α.Ε. ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΕΙΩΝ 5,55 ΕΛΠ ΜΗΝΕΤΤΟΣ Ι. Α.Ε.Ξ.Τ.Ε. 5,55 8,93 -37,8% ΕΛΠ ECE-LAMDA ΕΛΛΑΣ Α.Ε. ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ 5,42 4,35 24,6% ∆ΠΧΠ MIG REAL ESTATE A.E.Ε.Α.Π. 5,30 4,48 18,2% ΕΛΠ ∆ΑΚΩΝ Α.Τ.Ε. ΑΚΙΝΗΤΩΝ 5,18 4,25 21,9% ∆ΠΧΠ ΕΤΒΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Α.Ε. 4,93 37,90 -87,0% ΕΛΠ ΚΑΡΒΑΝ Α.Κ.Ε. 4,79 5,02 -4,7% ∆ΠΧΠ PASAL DEVELOPMENT A.E. 4,70 5,15 -8,7% ΕΛΠ UNITED PROPERTIES A.E. 4,54 4,18 8,6% ΕΛΠ ALFA OCEAN DEVELOPMENT A.Κ.E. 4,50 9,89 -54,5% ΕΛΠ KLEPIERRE ΜΑΚΕ∆ΟΝΙΑ A.Κ.Ε. 4,43 4,82 -8,0% ΕΛΠ ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ Α.Ε. 4,35 4,55 -4,6% ΕΛΠ PANMARIN Α.Ε. 4,13 4,58 -9,7% ΕΛΠ ΑΘΜΟΝΟ Α.Ε. ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ 3,84 9,05 -57,6% ΕΛΠ ΒΙΟΣ Α.Ε. ∆ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝ∆ΥΣΕΩΝ 3,83 3,67 4,5% ΕΛΠ ΑΡΚΑΤ Α.Ξ.Τ.Ο.Ε. 3,79 3,83 -1,1% ΕΛΠ ΠΟΛΙΤΕΙΑ Α.Ε. 3,52 3,38 4,0% ΕΛΠ ΠΕΙΡΑΙΑΣ Α.Ε. ΑΚΙΝΗΤΩΝ & ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ 3,46 4,48 -22,7% ∆ΠΧΠ J & P DEVELOPMENT Α.Ε. ΚΤΗΜΑΤΙΚΗ 3,41 1,20 183,4% ΕΛΠ KRETA EIENDOM Α.Ε.Τ.Ε. 3,30 1,35 143,2% ΕΛΠ ΟΡΦΑΝΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΙ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Α.Ε. 3,27 4,16 -21,3% ΕΛΠ ∆ΡΟΜΕΑΣ - ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗ Α.Τ.Κ.Ε. 3,18 2,24 41,7% ΕΛΠ ∆ΟΜΙΚΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Α.Ε.Ξ.Τ.Κ.Ο.Ε. 3,15 2,65 19,0% ΕΛΠ ΣΤΑΝΤΑΡΝΤ Α.Ε. 3,11 3,05 2,2% ΕΛΠ BLUE TERRA INTERNATIONAL DEVELOPMENTS Α.Ε. 3,02 0,88 243,3% ΕΛΠ PROCOM ΛΙΟΦΑΓΟΣ ∆. ΦΡΑΓΚΟΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ι. Α.Τ.Ε. 3,00 6,58 -54,4% Σύνολα (εκ. €) / Κλαδικοί ∆ιάµεσοι 787,20 837,81 2,1% Εταιρείες µε δηµοσιευµένο ισολογισµό µέχρι 30/06/2010. Εµφανίζεται δείγµα εταιρειών του κλάδου και µε ελάχιστο κύκλο εργασιών τα 3 εκ. ευρώ EFG EUROBANK PROPERTIES Α.Ε.

∆ΠΧΠ

∆ΠΧΠ

2009

2008 -63,26 45,01 22,53 -46,04 6,55 13,72 -2,97 4,03 8,29 -1,42 5,47 -1,49 1,48 -0,07 0,30 -21,55 0,11 0,62 -0,98 0,21 2,91 -11,51 4,15 4,49 -1,66 0,36 -0,16 5,47 -1,09 2,22 3,72 2,63 -1,21 3,95 -5,95 2,07 0,79 1,22 0,52 0,02 -3,23 -0,36 2,13 2,56 0,04 -1,45 0,62 0,11 0,20 0,41 -0,65 0,00 0,02 -2,35

82,46 34,29 15,33 -143,83 6,61 7,66 44,04 -0,49 3,44 2,07 7,28 -1,89 1,31 -0,03 0,60 -13,73 0,10 0,10 -4,91 0,11 -3,69 39,82 4,72 10,54 -1,04 0,45 2,53 -0,26 -0,42 1,89 2,91 1,44 21,70 4,10 -17,07 1,28 -3,74 1,54 -0,18 0,00 -4,28 0,65 2,00 2,16 0,01 -1,20 0,05 0,35 0,43 -0,25 -0,40 -0,09 0,50 119,29

∆ 09/08 -176,7% 31,3% 46,9% 68,0% -1,0% 79,1% -106,7% 916,6% 140,8% -168,8% -24,8% 21,4% 12,2% -128,4% -49,0% -56,9% 10,2% 496,5% 79,9% 96,8% 178,8% -128,9% -12,1% -57,4% -59,6% -20,1% -106,2% 2186,6% -159,2% 17,7% 27,9% 83,0% -105,6% -3,6% 65,2% 61,5% 121,1% -20,7% 381,4% 851,0% 24,5% -155,6% 6,8% 18,6% 235,7% -20,7% 1094,7% -68,5% -53,3% 261,4% -62,1% 99,6% -95,9% 9,5%

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Ακίνητη περιουσία

Αποτελέσµατα προ Φόρων

55


���� �.�. �������� ������� �������� ����. ������� ��: 7777/06/�/86/17, ��������� �����: ��������� 2-4, ����� �������� ��� ����������� �������� (��µ���� µ� ��� ������� 4/507/28.04.2009 ��� ����������� ��µ������� ��� ��������� �������������) ��� 1 ���������� 2009 ��� 31 ����µ����� 2009 �� �������� �������� ��� �����������, ��� ���������� ��� ��� ������µ���� �����������, ��������� �� µ�� ������ ���µ����� ��� ��� ������µ��� ��������� ��� �� ��������µ��� ��� ���� �.�. �������� ������� �������� �����µ�� �������� ��� ��� ������ ����. ��������µ�, ���µ���� ���� ���������, ���� ������ �� ����������� ������ ���������� ������� � ���� ��������� µ� ��� �������, �� ��������� ���� ��������� ���������� ��� ������, ���� ���������� �� ������µ���� ����������� ����� ��� � ������ ����������� ��� ��µ�µ�� ������� ����� ���� ����������. ��������� ���������� ��������: www.etem.gr �µ���µ���� �������� ��� �� ���������� ��µ������ ��� O�����µ���� K����������: 19 ������� 2010 ��µ�µ�� �������� : ����µ��� ��µ������ �.�.����.16891 ��������� ������� :PriceWaterhouseCoopers ����� ������� �����������: �� ��µ���� ���µ� ������� ����������� ��µ�������:��������� ������, ��������, µ� ����������� µ����, �������� ��µ������,������������, ����������� µ����, ��������� ��������, ����������� µ����, �������� �������, µ� ����������� ���������� µ����, ������������ ������µ���, µ� ����������� µ����, ������µ�� �������, ����������� µ����, ����µ��� ���������, µ� ����������� ���������� µ����.

�������� ���������� ��������� ������ (���� ������µ��� �� ����)

�������� ���������� ����������� ����� (���� ������µ��� �� ����) ���������� ���������µ������µ�������µ��� ����� �������� .................... ���������� �� �������........................................................ ���� ����������� ��������.................................................. ����� µ� ����������������������� ��������...................... �����µ��� ........................................................................ ���������� ��� ������� ...................................................... ����� ����������������������� �������� .......................... �� ����������������������� �������� ��������µ��� ��� ������........................................................................ ������ ����������� ................................................. ������ ���� ��� ����������� �������� (� ��������) �������� .......................................... ����� �������� ����� ���������.......................................... ������ ����� ��������� ���������� µ������� (�)................. ������µ��� ���������� (�) ................................................ ������ ����� ��������� (�) = (�) + (�).............................. �����������µ�� ��������� �����������............................. ����������/������ µ����������µ�� �����������................ �����������µ�� ��������� ����������� ............................. ������ �����������µ�� ����������� .................................. ������ ����������� (�) ................................................... ������ ����� ��������� ��� ����������� (�) + (�)..

� ������ 31/12/2008 31/12/2009

� �������� 31/12/2008 31/12/2009

91.806.233 10.989.192 815.845 8.573.159 46.327.471 45.210.435 3.095.820

111.918.791 4.980.565 839.941 1.498.029 58.296.528 56.420.421 4.371.910

45.154.832 1.689.270 188.081 44.559.792 13.399.320 32.906.014 1.459.395

57.082.494 1.791.416 194.069 41.513.842 28.421.530 47.153.883 1.236.402

302.317 207.120.472

302.317 238.628.502

302.317 139.659.022

302.317 177.695.953

9.302.855 56.077.442 65.380.297 433.871 65.814.168 43.833.614 8.487.467 67.353.013 21.632.210 141.306.304 207.120.472

9.302.855 69.124.987 78.427.842 264.920 78.692.762 62.214.147 9.704.094 58.282.153 29.735.346 159.935.740 238.628.502

9.302.855 45.062.720 54.365.575 — 54.365.575 33.750.000 3.387.077 36.810.006 11.346.364 85.293.447 139.659.022

9.302.855 55.990.936 65.293.791 — 65.293.791 58.750.000 3.994.824 29.529.213 20.128.125 112.402.162 177.695.953

�������� ���������� ��������� ����� ��������� (���� ������µ��� �� ����) ������ ����� ��������� ������� �������� (1/1/2009 ��� 1/1/2008 ����������)..................................... ������������� �������� ����� µ��� ��� ������ (��������µ���� ��� ����������� ��������������) ..................

������ / (µ�����) µ�������� ��������� ��������� ............... �����µ������ µ����µ���..................................................... ������ % ��µµ������ �� ����������.................................. ������ ����� ��������� ����� �������� (31/12/2009 ��� 31/12/2008 ����������) .............................

� ������ 1/1-31/12/2008 1/1-31/12/2009

� �������� 1/1-31/12/2008 1/1-31/12/2009

78.692.762

95.232.839

65.293.791

83.373.551

-12.977.257 65.715.505 250.000 — -151.337

-15.789.848 79.442.991 — -750.229 —

-10.928.216 54.365.575 — — —

-17.329.531 66.044.020 — -750.229 —

65.814.168

78.692.762

54.365.575

65.293.791

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

�������� ���������� ��������� ���� (���� ������µ��� �� ����) - �µµ��� µ������

56

������������ �������������� �����/ (��µ���) ��� ����� (��������µ���� ��������������). ����� / µ���� ������µ���� ���: ����������........................................................................ ���µ������� ����µ���� ��� ����� ������ ������������ ��������� ����������........................................................................ ��������µ��� (�����, �����, �����, ��µ���) ����������� �������������� ................................................................. ���������� ����� ��� ������ �����..................................... ������ ������µ����........................................................... ������ ���� ��������� µ��� ��������µ���� .................... ����� / µ���� ������µ���� ��� µ�������� ��������µ�� ��������� ������� � ������� ��� ����������� µ� ��� ������������ ��������������: M����� / (������) �����µ����.......................................... M����� / (������)����������............................................ (������) / ������ ����������� (���� ���������)............. �����: ���������� ����� ��� ������ ����� ���������µ��� ............. �������µ���� �����........................................................... ������ �������/(������) ��� ������������ ��������������(�) ......................................................... ����������� �������������� ��������/������ ����������, ��������, ������������ ��� ������ ���������� ...................................................... ����� ����µ���� ��� ����� ������ ���������.................... ���������� ��� �������� ����µ���� ��� ����� ������ ��������� .......................................................................... ����� �������������........................................................... �����µ��� ������������ .................................................... ����� ................................................................................ ������ ������� / (������) ��� ����������� �������������� (�) ........................................................ ���µ���������� �������������� ��µµ����� µ������ µ��������� �� ������������ ��������� . ���������� ��� ��������� / ����������� ������ ................. ���������� ������� ........................................................... ���������� ����������� ��� ���µ���������� µ�������� (���������) ....................................................................... �����µ��� ����������...................................................... ������ ������� / (������) ��� ���µ���������� �������������� (�) ........................................................ ������ ������ / (µ�����) ��� ��µ����� �������µ� ��� �������µ� �������� (�) + (�) + (�) ............................. ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ������� ��������............ ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ����� ��������.....

� ������� ���������� ��������� �����. �������� �.�.�. AZ 139024

� ������ 1/1-31/12/2008 1/1-31/12/2009

� �������� 1/1-31/12/2008 1/1-31/12/2009

-12.056.880

-18.357.244

-10.444.950

-20.767.050

6.977.846 — -1.647.006

7.561.332 825.771 11.053.650

4.212.887 — -755.486

5.640.808 825.771 10.106.421

-1.175.183 3.917.495 -37.469 —

-178.133 6.838.820 67.717 1.512.786

-1.921.458 2.588.804 -179.428 —

-122.766 5.210.850 56.724 1.512.786

11.451.417 9.176.531 -3.711.998

2.072.553 2.909.372 2.433.927

4.552.585 15.788.962 -7.146.794

3.438.255 2.878.184 -167.608

-4.782.307 -135.737

-6.435.840 -893.312

-3.353.295 —

-5.206.137 -273.250

7.976.709

9.411.399

3.341.827

3.132.988

7.624.104 -9.164.871

-89.915 -21.630.249

4.764.982 -2.668.657

-4.946.034 -5.284.763

733.957 258.034 141.718 1.167

163.367 124.618 92.601 —

135.955 12.878 219.718 -605

365.513 7.644 227.601 -62.754

-405.891

-21.339.578

2.464.271

-9.692.793

250.000 15.240.327 -24.550.000

— 30.258.287 -18.671.567

— 17.110.671 -23.300.000

— 24.404.492 -17.850.000

-3.337 —

-16.380 -750.229

— —

— -750.229

-9.063.010

10.820.111

-6.189.329

5.804.263

-1.492.192 3.417.514 1.925.322

-1.108.068 4.697.643 3.589.575

-383.231 701.546 318.315

-755.542 1.457.088 701.546

� ������ 1/1-31/12/2008 1/1-31/12/2009

� �������� 1/1-31/12/2008 1/1-31/12/2009

������ ��������............................................................... ����� ����� / (��µ���) ..................................................... ����� / (��µ���) ��� �����, ���µ���������� ��� ����������� ��������µ���� ........................................... ����� / (��µ���) ��� ����� ........................................... ����� ����� ......................................................................... ����� / (��µ���) µ��� ����� (�)..................................... ������µ����� �� : ���������� µ�������............................................................... ������µ��� µ��������� .........................................................

103.325.201 19.605.380

158.716.532 16.190.299

53.379.062 9.687.084

101.193.130 2.133.445

-6.076.171 -12.056.880 -1.043.008 -13.099.888

-10.753.207 -18.357.244 2.684.227 -15.673.017

-6.930.209 -10.444.950 -435.125 -10.880.075

-15.841.248 -20.767.050 3.504.569 -17.262.481

-13.018.840 -81.048 -13.099.888

-15.653.231 -19.785 -15.673.017

-10.880.075 — -10.880.075

-17.262.481 — -17.262.481

����� �������� ����� µ��� ��� ������ (�) ........................... ������������� �������� ����� µ��� ��� ������ (�) + (�)..... ������µ����� �� : ���������� µ�������............................................................... ������µ��� µ��������� .........................................................

122.633 -12.977.255

-116.831 -15.789.848

-48.143 -10.928.218

-67.047 -17.329.528

-12.896.207 -81.048 -12.977.255

-15.770.062 -19.786 -15.789.848

-10.928.218 — -10.928.218

-17.329.529 — -17.329.529

(0,4338) —

(0,5216) —

(0,3626) —

(0,5752) —

1.029.586

-2.976.270

-2.717.322

-10.060.720

����� / (��µ���) µ��� ��� ������ ��� µ����� - ������ (�� €) ��������µ��� µ����µ� ��� µ�����-(�� €) ....................... ����� / (��µ���) ��� �����, ���µ����������, ����������� ��������µ���� ��� ��������� ����������

�������� �������� ��� �����������: 1. �������� ��������� µ� ��� �������� ���� ������ ��µµ������ � �µ���� ����� ��� µ� �� ������ ��µµ������ ��� ��� ����������� ���� ����������� ���� ��µ����� 35 ��� ������µ���� �����������. 2. ����� ��� ������ ��� 2009 � ��������: i) A������� ������� 1% ��� ������ �.�. �� ��µ�µ� ��� ������ ������ �� ���� € 1,00. ������ �.�. ii) �������� µ������ € 7,14 ��� ��� ������ ��� µ�������� ��������� ��� ������ �.�. , ��� ��� ��������������� ��� ����µ�� ��� µ������ ��� ������ �.�. ���� ��� ����������� ��� ������ ��������. iii) ��������� �� ������ ������� 55% ��� ���� 100% ���������� ������ �.�. ���� ����� �.�.. �� ��µ�µ� ��� ������� ������ �� € 7.385.000. � ������ ����������� ��� ���� ������� ��� ������µ���� ����������� ��� 31/12/2009 µ� ��� µ����� ��� ������� �����. iv) ���� 31/05/2009 ������������ � �������� ��� ������ ETALBOND ��� � ������� ��� ���� ���� 100% ��������� ETALBOND A.E.. (��µ����� 10 ��� ���. �����������). �������� ��� ������� ��������� � ETALBOND A.E. ����������� ����� ��� ����� ���� ���� 30/06/2009. v) �� �.�. ��� �.��.�� �.�. µ� ��� ��� 30/06/2009 ���������� ��� ��������� ��� ��������� µ�������� ��������� ����� µ������� ��� µ� �� ��������� ���� ��� ��� ���� �.�. �� ��������� �� € 55.000. vi) � ���� �.�. ���� 30/09/2009 ��������� �� ������ ��� ������� ��� �������� ��µµ������ ��� ���� ������� KARAY METALS INC. µ� ���� ��� �. ����� ��� ���. �� ������� ��µµ������ ��� ���� ��������� �� 11% ��� �� ��µ�µ� ��� ������� ������ �� 190.036 ������� �µ������. H ���� ������ ��� ��������������� �������� ���� ������ ��������� ���� �� �������� ��� ��� �� �������µ��� ������� ��� ��� ��� ������ �������� ������ € 130.643,32. 3. �� ������µ���� ����������� ��� �������� ������µ�������� ���� �������µ���� ������µ���� ����������� ��� ����������: ������� ����µ������ ��µµ����� ���� ����� �����µ�� �������� ����� �.�. ������ 58,78% ����� ��������� �� �������µ���� ������µ���� ����������� ��� ����� �.�. ������µ�������� ���� �������µ���� ������µ���� ����������� ��� �µ���� �������� 4. ��� ��� ������ ��������� ��� ���������� �µ����µ��� ����. 5. ��� �������� �������� � ��� ��������� �������� ���������� � ����������� ������� ��� �� ��������� �� ����� ��µ������ ���� ������µ��� ��������� ��� ��������. 6. ��� ���������� ������� ���� ���µ������� �������� € 160.428 ���� ��� ��� �µ��� ��� ��� ��� ��� ��������. �� ������ ���������� ��� ����� ���µ������� ��� 31/12/2009 ���������� �� € 40.000 ��� ��� �µ��� ��� ��� ����� ���µ������� ��� ��� �������. 7. �� ���� €122.633 ��� ������������ ��������� ���� ������ ���� ��� �µ���� ����� ��� �����µ��� ��������� ���� ��������µ���� ��µ������ ���� ��� ��������µ������ �������� µ��������� ��������µ�� ���������� ����������. ��� ��� �������� �� ���������� ���� ����� € -48.143 (��. ��������� ��������� ����� ��������� ��� ���. �����������) 8. ����µ�� ���������µ���� ���������� ��� ����� ��� ��������� �������� : �������� 293 (2008:425) - �µ���� 784 (2008:901) 9. ���� ������ ��� ������ ��������� ��� ��� ������ ��� ������������� �������� ��� �� �������� ��� ���������� ��� ����������� ��� �������� ��� ���� ��� ��������� ��������, ��� ����� �������� ��� ���������� ��� µ� �� �������µ��� ���� ��� ������ ��� ��� 24 ���� ����� µ���, ����� �� ����:

(���� �� ���. ����) ����������� �������� �) ����� 6.842.226 8.128.242 �) ����� 16.226.153 12.205.598 �) ���������� 2.840.077 9.471.894 �) ����������� 7.310.882 3.422.462 �) ���������� ��� �µ����� ������������ �������� ��� µ���� ��� ��������� 1.662.788 1.232.261 ��) ���������� ��� ����������� ������� ��� µ��� ��� ��������� — — �) ����������� ���� �� ����������� ������� ��� µ��� ��� ��������� — — 10. ���� ��������� ��������µ���� �� �������� "�����" ��������� ��������: �� �������µ��� �������µ��� 1/1 - 31/12/2009 1/1 - 31/12/2008 1/1 - 31/12/2009 1/1 - 31/12/2008 ����� ������µ���� ������ -56.985 -1.019.841 -63.568 -615.291 ��������µ���� ����� ������ -986.024 3.704.069 -371.557 4.119.859 11. ��� ���������� µ������ ��� µ������� ��������� ��� ���������� ���� ��� ��� ���� ���� ��� ���������� � ��������� ��� ���� ���� ��� ��������� ������.

����� , 19 ������� 2010 � �������� ��� �.�. ������ ���. ��������� �.�.�. � 036869

� ����������� ���������� ��������� ������ �.�.�. � 015356 ����.������ 90495 �' �����


57

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010


100

95

��. ������� �.�. 2131/06/�/86/19 ���������: ������ ������, ��������, ��������� 2-4, 11527 ����� �������� ��� ����������� ������ ��� 1 ���������� 2009 ��� 31 ����µ����� 2009 (��µ�����µ��� ����� ��� �.� 2190/20, ����� 135 ��� ������������ ��� ��������� ������� ������µ���� �����������, �������µ���� ��� µ�, ���� �� ���) �� �������� �������� ��� ����������� ��� ���������� ��� ��� ������µ���� ����������� ��������� �� µ�� ������ ���µ����� ��� ��� ������µ��� ��������� ��� �� ��������µ��� ��� ���������. ��������µ� ���µ���� ���� ���������, ���� ������ �� ����������� ������ ���������� ������� � ���� ��������� µ� ��� ��������, �� ��������� ���� ��������� ���������� ��� ���������, ���� ���������� �� ������µ���� ����������� ����� ��� � ������ ������� ��� ������� ������� �������. ��µ���� ��µ����� : ��������� ��������� ��������� �����µ�� �������� ��� �������. ��������� ���������� : www.cablel.gr ������� �.�.: �������� : ��������� �., ������������ : ����� �. ��� µ��� : ������������ �., �������� �., ������������� �., ������� �.,�������� �., ������������ �., ������� �., ��������� �., Gee Ronald, Wiedenmann Rudolf �µ���µ���� �������� ��� �� �.� ��� ������� ������µ���� ����������� : 17 ������� 2010 ������� ��������� �������� : ������µ��� �������� (�.� ���� : 19071) ��������� ������� : KPMG ������� �������� �.� ����� ������� ������� �������� : �� ��µ���� ���µ�

���������� ���������µ������µ��� ����µ��� ����� �������� .................. ���������� �� �������........................................................ ���� ����������� ��������.................................................. ����� µ� ������������� ����������� ��������.................... �����µ��� ........................................................................ ���������� ��� ������� ...................................................... ����� ������������� ����������� ��������......................... ������ ����������� ................................................. ������ ���� ��� ����������� �������� �������� ............................................................ ����� �������� ������� �����............................................. ������ ������� ����� ���������� µ������� (�).......... ������µ��� ���������� (�) ................................................ ������ ������� ����� (�)=(�) + (�) .......................... �����������µ�� ��������� �����������............................. ���������� / ������ µ����������µ�� �����������.............. �����������µ�� ��������� ����������� ............................. ������ �����������µ�� ����������� .................................. ������ ����������� (�) .............................................. ������ ������� ����� ��� ����������� (�) + (�)

������ ������� ����� ������� ������� (1/1/2009 ��� 1/1/2008 ����������)..................................... ����� / (��µ���) �������, µ��� ��� ������ ........................ ������ ������µ� ��������µ��� ���������� ���� ������ ���� �����µ������ µ����µ���..................................................... ������ ������� ����� ����� ������� (31/12/2009 ��� 31/12/2008 ����������) .............................

������ 31-���-09

�������

31-Äåê-08

31-���-09

31-Äåê-08

90.614.361 2.152.565 680.305 3.992.250 59.763.389 46.547.964 30.386.471 234.137.305

87.224.194 2.152.565 905.126 5.769.693 64.688.407 67.289.322 17.089.611 245.118.918

65.337.150 2.152.565 516.938 22.723.170 35.317.600 36.189.935 18.181.376 180.418.734

58.963.249 2.152.565 649.122 22.646.965 39.918.020 49.784.432 12.792.831 186.907.184

19.330.716 84.523.219 103.853.935 741.388 104.595.323 48.867.717 5.394.981 45.934.888 29.344.396 129.541.982 234.137.305

19.330.716 86.309.693 105.640.409 783.352 106.423.761 61.908.831 5.464.697 45.449.968 25.871.661 138.695.157 245.118.918

19.330.716 56.681.800 76.012.516 — 76.012.516 41.404.967 4.923.778 22.542.288 35.535.185 104.406.218 180.418.734

19.330.716 56.834.188 76.164.904 — 76.164.904 51.404.967 5.031.407 28.804.853 25.501.053 110.742.280 186.907.184

������ 31-���-09

������� 31-Äåê-08

31-���-09

31-Äåê-08

106.423.761 (1.229.563) (598.875) —

115.848.948 (974.661) (4.911.099) (3.539.427)

76.164.904 (1.550.753) 1.398.365 —

76.641.024 3.288.359 (225.052) (3.539.427)

104.595.323

106.423.761

76.012.516

76.164.904

�������� ���������� �������� ���� (�������µ��� ��� µ� �������µ���)

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

(���� ������µ��� �� ����)

58

� �������� ��� �.�. ������� ��������� � 067453

0

(1.761.127)

(1.668.563)

2.425.989

7.308.437 13.417.934

4.573.012 (9.515.716)

4.060.364 9.980.893

(704.068) (162.439) 8.797.651

177.681 (126.176) 2.397.384

(3.398.233) (162.439) 5.337.194

8.508.841 31.401.717 (6.271.991)

14.338.982 2.826.794 10.231.641

(1.714.243) 28.677.491 (5.051.258)

(8.252.605) (2.615.951)

(3.165.084) (163.954)

(5.543.336) (2.229.157)

49.666.399

19.906.001

32.383.265

— (12.198.528)

(77.824) (10.815.016)

(4) (9.459.828)

94.695 239.802 524.287

41.453 48.084 874.207

170.651 144.067 3.098.911

(11.339.744)

(9.929.096)

(6.046.203)

7.709.820 (35.664.114)

12.500.000 (28.762.565)

7.709.820 (25.697.130)

(8.769) (3.543.072)

— (5.539)

— (3.543.072)

(31.506.135)

(16.268.104)

(21.530.382)

6.820.520 5.037.813 (33.645) 11.824.688

(6.291.199) 8.965.109 — 2.673.910

4.806.680 4.158.429 — 8.965.109

�����, 17 ������� 2010 ��� ����� ��� �.�. � ������� ���������� ������� ������������ ������� ������� � 221209 � 126605

������ ��������............................................................................................. ����� ����� / (��µ���)................................................................................ ����� / (��µ���) ��� �����, ���µ���������� ��� ����������� ��������µ���� .. ����� / (��µ���) ��� ����� ...................................................................... ����� �����.................................................................................................... ����� / (��µ���) µ��� ��� ������ (A)....................................................... ������µ����� �� : �������� ���������.......................................................................................... �������� µ��������� ......................................................................................

1 Éáí—31 ��� 2009 241.636.476 18.678.869 3.750.639 (179.252) (1.050.311) (1.229.563)

������

(1.218.153) (11.410)

1 Éáí—31 ��� 2008 358.334.933 21.304.052 7.256.164 (1.761.127) 786.466 (974.661)

(962.602) (12.059)

����� �������� ����� µ��� ��� ������ (�)......................................................

(598.875)

(4.911.099)

������������� �������� ����� µ��� ��� ������ (�) + (�).................... ������µ����� �� : �������� ���������.......................................................................................... �������� µ��������� ...................................................................................... �����/ (��µ���) µ��� ��� ������ ��� µ����� - ������ (�� €) ................ ����� / (��µ���) ��� �����, ���µ����������, ����������� ��������µ���� ��� ��������� ���������� .............................................

(1.828.438)

(5.885.760)

(1.786.474) (41.964) (0,0450)

(5.801.604) (84.156) (0,0354)

������ ��������............................................................................................. ����� ����� / (��µ���)................................................................................ ����� / (��µ���) ��� �����, ���µ���������� ��� ����������� ��������µ���� .. ����� / (��µ���) ��� ����� ...................................................................... ����� �����.................................................................................................... ����� / (��µ���) µ��� ��� ������ (A)....................................................... ������µ����� �� : �������� ���������..........................................................................................

11.065.726 1 Éáí—31 ��� 2009 188.315.126 8.056.060 14.780 (1.668.563) 117.810 (1.550.753)

14.402.162 �������

1 Éáí—31 ��� 2008 257.812.608 11.946.948 4.226.594 2.425.989 862.370 3.288.359

(1.550.753)

3.288.359

����� �������� ����� µ��� ��� ������ (�) .............................................

1.398.365

(225.052)

������������� �������� ����� µ��� ��� ������ (�) + (�).................... ������µ����� �� : �������� ���������.......................................................................................... ����� µ��� ��� ������ ��� µ����� - ������ (�� €)................................. ����� / (��µ���) ��� �����, ���µ����������, ����������� ��������µ���� ��� ��������� ���������� .............................................

(152.388)

3.063.307

(152.388) (0,0570)

3.063.307 0,1208

4.461.616

8.124.519

�������� �������� ��� ����������� :

������ ������� 1 Éáí—31 ��� 2009 1 Éáí—31 ��� 2008 1 Éáí—31 ��� 2009 1 Éáí—31 ��� 2008

������������ �������������� ��������µ��� ��� ����� (��������µ���� ��������������) .. (179.252) ����� / µ���� ������µ���� ���: ����������........................................................................ 7.441.263 ����������........................................................................ (12.078.587) ��������µ��� (�����, �����, ����� ��� ��µ���) ����������� ��������������............................................... 674.834 ���������� �������������................................................. (126.176) ���������� ����� ��� ������ �����..................................... 3.592.451 �����/ µ���� ������µ���� ��� µ�������� ��������µ�� ��������� ������� � ��� ����������� µ� ��� ������������ ��������������: 16.169.998 ������ / (������) �����µ����.......................................... ������ / (������) ����������........................................... 6.437.019 (������) / ������ ����������� (���� ���������)............. 4.194.200 �����: ���������� ����� ��� ������ ����� ���������µ��� ............. (4.360.151) ���������µ���� ����� ....................................................... (516.500) ������ ������� / (������) ��� ������������ �������������� (�) ........................................................ 21.249.099 ����������� �������������� �������� ����������, ��������, ������������ ��� ������ ����������............................................................ (77.824) (12.423.309) ����� ����µ���� ��� ����� ������ ���������.................... ���������� ��� �������� ����µ���� ��� ����� ������ ��������� ............................................................... 559.602 ����� �������������........................................................... 439.284 687.206 �����µ��� ������������ ................................................... ������ ������� / (������) ��� ����������� (10.815.041) �������������� (�) ........................................................ ���µ���������� �������������� ���������� ��� ��������� / ����������� ������ ................. 19.109.285 ���������� ������� ........................................................... (29.795.467) ���������� ����������� ��� ���µ���������� µ�������� (���������)........................................................ (6.069) (5.539) �����µ��� ����������...................................................... ������ ������� / (������) ��� ���µ���������� (10.697.790) �������������� (�) ........................................................ ������ ������ / (µ�����) ��� ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ������ (�) + (�) + (�)................................. (263.732) 11.824.688 ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ������� ������ .... (102.724) �������� ��������µ������ ��������......................... ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ����� ������ ........ 11.458.232

5

(���� ������µ��� �� ����)

�������� ���������� ��������� ����� ��������� (�������µ��� ��� µ� �������µ���) (���� ������µ��� �� ����)

25

�������� ���������� ������������� ������ (�������µ��� ��� µ� �������µ���)

�������� ����������� (�������µ��� ��� µ� �������µ���)

(���� ������µ��� �� ����)

75

� ����������� �/���� ������� ������ �� 035000 ������� ������ � ����� : 0011130

1.�� �������� ��� �µ���� ��� ������µ�������� ���� �������µ���� ������µ���� ����������� µ� ������� ��� ����� ��� ��� �������� ��µµ������ ����� �� ���� : ��µµ����� ���� ���������� ������� �� ��� ����� µ����� ����������: �µ��� �µµ��� ������ T���������� �.�. 100,00% 100,00% ������ 2004-2009 ICME ECAB S.A 98,59% 98,59% �������� 2003-2009 LESCO O.O.D 99,15% 0,85% 100,00% ��������� 2009 GENECOS S.A 60,00% 60,00% ������ 2005-2009 LESCO ROMANIA S.A 65,00% 65,00% �������� 2003-2009 DE LAIRE LIMITED 100,00% 100,00% ������ 2001-2009 �� �� µ����� ������� �����: ������� �.� 29,56% 29,56% ������ 2006-2009 METAL AGENCIES LTD 33% 33,00% ������ METAL GLOBE DOO 30% 30,00% ������ 2003-2009 �LECTRIC CABLE AGENCIES 100% 100,00% ������ COPERPROM ��� 20% 20% 40,00% ������ 2003-2009 �.�.� �.� 99,99% 99,99% ������ 1998-2009 �� �� µ����� ��� ���������� ����������: ����������� NEXANS–�������� �������– FULGOR– ��� 2007 33% 33% ������ 2007-2009 2. ���� 29.12.2009 �������� � ‘����������� NEXANS–�������� �������–FULGOR–��� 2009’, � ����� ��� ����������� ���� � ���������� ��� ������������� �������� ����� ��� 2010. �������� ����� ��� ������ 2009, ������� ��� ���������� ���� �� ������������ : ‘����������� NEXANS–�������� �������–FULGOR–������ ��� 2005’ ���� ����� � µ������ ��µµ������ ���� 33,3%, � ‘����������� NEXANS & �������� ������� – ��� 2005’ ���� ����� � µ������ ��µµ������ ���� 50% ��� � ‘����������� NEXANS & �������� �������–��� 2006’ ���� ����� � µ������ ��µµ������ ���� 50% 3. ��� ���������� ��� ��� �������� ��� �µ���� µ������ ��� µ������� ��������. 4. � ������� ���� �������� ��� ��� ����������� ����� µ���� ��� �� ����� 2008. ��� ��� ���������� ���������� ������� ���� ���µ������� ��� ��� ������� �������� ����� ���� 100.000 ��� ��� ������ ������µ���� ��������� ����������� �����������. 5. � ����µ�� ��� ���������µ���� ���������� ���� 31 ����µ����� 2009 ���� ��� �������� 398 ��� ��� �µ���� 971, ��� ���� 31 ����µ����� 2008 ���� 402 ��� 1.026 ����������. 6. ��� ���������� �������� ��������� ��� ����� ��� �������� ��� �µ���� ��� ������� ��� ����� ���µ������� �������� ����������. 7. ���� ������ ��� ������ ��������� ��� ��� ������ ��� �������������� ������ ��� �� �������� ��� ���������� ��� ����������� ��� �������� ��� ��� �µ���� ��� ���� ��� ��������� ��������, ��� ����� �������� ��� ���������� ��� µ� �� �������µ��� ���� ��� ������ ��� ��� 24 ���� ����� µ���, ����� �� ����: ������� (���� �� €) ������ i) ����� 19.226.582 20.662.573 ii) ����� 35.900.023 58.698.325 iii) ���������� 3.774.508 3.976.670 iv) ����������� 4.620.491 16.249.062 1.087.851 610.173 v) ���������� ��� �µ����� ������������ �������� ��� µ���� ��� ��������� vi) A��������� ��� ����������� ������� ��� µ��� ��� ��������� 0 0 vii) ����������� ���� ����������� ������� ��� µ��� ��� ��������� 0 0 8. ����µ����������� ������ ���� ���������� ����� ��� ��� ��������� ��� ���� 8 ��� ��� ������������� ��� ��� 1 ��� ��� 23 (��. ��µ. 2.5 ��� ������µ���� �����������). 9. �� ������µ���� ����������� ��� �µ���� ������µ�������� ���� �������µ���� ������µ���� ����������� ��� ���� ��������: ������� ��µµ������ ���� ����� ������� ����µ������ �����µ�� ������ �.� ������ ����� 78,72% ������ ����� 48,24% �������� �.� 10. �� ���� ��� � ���� ��� ������ ��������� ������ µ��� ��� ������ ��� ��� �µ��� ��� ��� ������� ����� �� ���� : ������� ������ 31-���-08 31-���-09 31-���-08 31-���-09 (���� �� €) ��������µ������ �������� (2.175.447) (4.185.000) 0 0 2.052.102 (896.554) 1.839.950 (300.070) �����µ��� ������� ����� ��������� 75.018 (441.585) 170.455 ����� ��� �������� (475.530) ����� �������� ����� µ��� ��� ������ (598.875) (4.911.099) 1.398.365 (225.052)

100

95

75

25

5


59

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010


 ΟΙΝΟΠΟΙΙΑ

Αντεπίθεση εξωστρέφειας στην ύφεση Στο ευρύτερο κλίµα της ύφεσης, υποχωρεί η κατανάλωση κρασιού στην εγχώρια αγορά, µε τους οινοπαραγωγούς να στρέφουν το βλέµµα στις αγορές του εξωτερικού και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων. Αγορές-στόχοι η Αµερική, η Γερµανία και η Αγγλία. Από την Αυγή Οικονοµίδου, Senior Analyst της Hellastat

Α

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

πό την παρουσία πληθώρας επιχειρήσεων, 680 περίπου, χαρακτηρίζεται ο κλάδος της παραγωγής κρασιού στην Ελλάδα. Ειδικότερα, δραστηριοποιούνται ολιγάριθµα µεγάλα οινοποιεία (ετήσια παραγωγή µεγαλύτερη του 1 εκατ. φιαλών), αρκετά σε πλήθος µεσαία οινοποιεία (ετήσια παραγωγή µεγαλύτερη των 150 χιλ. φιαλών), ενώ σηµαντική σε πλήθος είναι και η παρουσία των µικρών οινοποιείων που διακινούν τα προϊόντα τους στις τοπικές αγορές. Τέλος, αξιόλογη είναι η δραστηριοποίηση των συνεταιρισµών (40 περίπου). Συνολικά παράγονται και διακινούνται περισσότερες από 1.500 ετικέτες κρασιών. Επισηµαίνεται ότι πολλά οινοποιεία δραστηριοποιείται και σε άλλα ποτά, όπως το τσίπουρο, το ούζο, το λικέρ και το µπράντι.

60

Υποχωρεί η εγχώρια παραγωγή Η εγχώρια παραγωγή οίνου, της οποίας βασικά χαρακτηριστικά αποτελούν η µεγάλη διάρκεια της παραγωγικής διαδικασίας και η υψηλή εξάρτηση από τις κλιµατολογικές συνθήκες, διαµορφώθηκε σε 3,4 εκ. hl το 2009, σηµειώνοντας µείωση κατά -13%. Η συντριπτική πλειοψηφία της παραγωγής ανήκει στην κατηγορία των επιτραπέζιων οίνων (89,5%). Τα Ο.Π.Α.Π. (Ονοµασία Προέλευσης Ανωτέρας Ποιότητας) κρασιά καταλαµβάνουν µικρό µερίδιο (10,1%), γεγονός που αποτελεί µειονέκτηµα του κλάδου

σχετικά µε τις προοπτικές διείσδυσης στις αγορές του εξωτερικού. Σχετικά µε την εγχώρια κατανάλωση, το 2009 διαµορφώθηκε για πρώτη φορά έπειτα από το 2004 σε επίπεδα χαµηλότερα από 3 εκατ. hl (2,9 εκ. hl). Η µείωση έναντι του προηγούµενου έτους ήταν -8,2%. Τα βασικά κριτήρια επιλογής του εµφιαλωµένου κρασιού είναι η τιµή, η ετικέτα, η µόδα, ενώ εντείνεται από τις οινοποιίες η υιοθέτηση πρακτικών marketing (π.χ. προβολή της γεωγραφικής προέλευσης, προσφορές κ.ά.). Σηµαντικό πρόβληµα του κλάδου ωστόσο, αποτελεί το γεγονός ότι περισσότερο από το 65% της εγχώριας κατανάλωσης αφορά στο χύµα κρασί, αφήνοντας περιθώρια για χαµηλότερη ποιότητα και προκαλώντας αδυναµία αναγνώρισης από τον καταναλωτή της προστιθέµενης αξίας του εµφιαλωµένου κρασιού.

Το βλέµµα στο εξωτερικό Προκειµένου να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών κρασιών, η Εθνική Διεπαγγελµατική Οργάνωση Αµπέλου και Οίνου υλοποιεί στρατηγικό σχέδιο προβολής και ανάπτυξης. Οι αγορές στόχοι που έχουν επιλεγεί είναι οι Η.Π.Α., η Γερµανία και το Ηνωµένο Βασίλειο και οι ποικιλίες στις οποίες προτίθεται να βασιστεί η καµπάνια προώθησης των ελληνικών κρασιών υπό το λογότυπο «New

Wines of Greece - Your΄s to discover» είναι το ασύρτικο (Σαντορίνη), το µοσχοφίλερο (Μαντινεία), το ξινόµαυρο (Νάουσα - Αµύνταιο - Γουµένισσα - Ραψάνη) και το αγιωργίτικο ( Νεµέα). Η οικονοµική ύφεση έχει επηρεάσει την κατανάλωση κρασιού, η οποία βαίνει φθίνουσα τα τελευταία έτη, γεγονός που εκτιµάται ότι θα συνεχιστεί. Τα «premium» κρασιά, καθώς η ζήτησή τους είναι πιο ελαστική σε σύγκριση µε τα κρασιά χαµηλότερου κόστους, έχουν επηρεαστεί περισσότερο..

Τα χρηµατοοικονοµικά της αγοράς Ο κύκλος εργασιών των εταιρειών του δείγµατος ανήλθε το 2009 σε 283,6 εκατ. ευρώ, έχοντας µειωθεί κατά -7,1% έναντι του 2008. Η µέση µεταβολή των πωλήσεων ήταν αρνητική (-3,3%). Σηµειώνεται ότι την περίοδο 09/07 οι πωλήσεις είχαν αυξηθεί οριακά, µε µέσο ρυθµό 0,5%, γεγονός που δεικνύει την επιδείνωση των µεγεθών κατά το τελευταίο έτος. Κερδοφόρες το 2009 ήταν 43 εταιρείες του δείγµατος και 30 ζηµιογόνες. Επιπλέον, 1 στις 2 επιχειρήσεις επέδειξε κάµψη των αποτελεσµάτων έναντι του 2008. Παρόλα αυτά, η µέση µείωση των ΚΠΦ ήταν οριακή (-0,9%), ενώ την περίοδο 09/07 η πτώση ήταν εντονότερη (-14,5%). Τα περιθώρια κερδοφορίας επιδεινώθηκαν την περίοδο 09/08. Ο δείκτης των µικτών αποτελεσµάτων


 Με τη συνεργασία της

Κεφαλαιακή ∆ιάρθρωση Βραχ. υποχρεώσεις / Πωλήσεις Βραχ. τραπεζικές υποχρ. / Πωλήσεις Ξένα προς ίδια κεφάλαια Κάλυψη τόκων από λειτουργικά κέρδη Ρευστότητα Γενική ρευστότητα Άµεση ρευστότητα Εµπορικός Κύκλος Ηµέρες απαιτήσεων Ηµέρες αποθεµάτων Ηµέρες πίστωσης από προµηθευτές

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΤΣΑΝΤΑΛΗΣ Α.Ε. ΜΠΟΥΤΑΡΗΣ Ι. ΚΑΙ ΥΙΟΣ ΟΙΝΟΠΟΙΗΤΙΚΗ Α.Ε.

Περιθώριο µικτού κέρδους Περιθώριο ΚΠΤΦΑ Περιθώριο καθαρού κέρδους (προ φόρων) Απόδοση συνολικού ενεργητικού προ φόρων Απόδοση ιδίων κεφαλαίων προ φόρων

ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΕΛΠ ∆ΠΧΠ ΕΛΠ

ΜΑΛΑΜΑΤΙΝΑΣ Ε. & ΥΙΟΣ ΟΙΝΟΠΟΙΙΑ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

ΚΑΒΙΝΟ Α.Β.Ε.

ΕΛΠ ∆ΠΧΠ

ΕΥΒΟΙΚΗ ΟΙΝΟΠΟΙΗΤΙΚΗ Α.Ε.

ΕΛΠ

ΚΤΗΜΑ ΚΩΣΤΑ ΛΑΖΑΡΙ∆Η Α.Ε.

∆ΠΧΠ

ΕΝΩΣΗ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ ΘΗΡΑΪΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΕΛΠ

ΚΤΗΜΑΤΑ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗ Α.Ε.

ΕΛΠ

ΤΣΑΚΤΣΑΡΛΗΣ Β. ΓΕΡΟΒΑΣΙΛΕΙΟΥ E. Α.Ε.

ΕΛΠ

ΚΟΥΤΣΟ∆ΗΜΟΣ Γ. Α. Α.Ε.Ο.Ε.

ΕΛΠ

ΚΑΙΡ Α.Β.Ε. ΡΟ∆ΟΥ

ΕΛΠ

ΚΤΗΜΑ ΓΕΡΟΒΑΣΙΛΕΙΟΥ -ΟΙΝΟΠΟΙΙΑ Α.Ε.

ΕΛΠ

VINOBON Α.Ε.Β.Ε. ΛΑΖΑΡΙ∆ΗΣ ΝΙΚ. Ο.Β.Γ.Ε. Α.Ε.

ΕΛΠ ∆ΠΧΠ

ΚΑΤΩΓΙ & ΣΤΡΟΦΙΛΙΑ Α.Ε.

ΕΛΠ

∆ΙΟΝΥΣΟΣ ΟΙΝΟΠΟΙΗΤΙΚΗ Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ ΟΙΝΟΠΟΙΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ Α.Ε.

ΕΛΠ

EMERY Α.Β.Ε. ΚΤΗΜΑ ΠΟΡΤΟ ΚΑΡΡΑΣ Α.Ε.

2008

2007

104,0%

100,8%

46,5% 1,23 2,6

45,1% 1,19 3,1

59,5% 1,19 3,1

1,46 0,83 309 239 310 240

1,39 0,79 263 232 269 238

1,39 0,79 216 239 220 242

25,5% 13,1% 1,1% 0,4%

29,7% 13,9% 1,3% 0,5%

29,4% 15,9% 4,6% 2,6%

1,3%

1,6%

5,2%

∆ιάµεσος

ΚΟΥΡΤΑΚΗΣ ∆. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΛΛΑΡΙΑ ΟΙΝΩΝ Α.Ε. ΙΝΟ-ΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Α.Ε.

2009 107,4%

Περιθώρια κέρδους & Αποδοτικότητα

Κύκλος εργασιών Οινοποιία

A

Σύνοψη Αριθµοδεικτών Κλάδου

ΕΛΠ ∆ΠΧΠ

2009

2008

37,78 26,91 24,23 24,18 17,68 14,71 13,14 8,37 6,30 6,22 5,93 5,23 4,86 3,92 3,87 3,79 3,74 3,27 3,22 3,19 3,02 3,02 2,93 2,85

40,89 32,25 24,74 27,34 17,54 13,36 12,69 8,29 6,47 7,58 4,89 4,09 5,32 4,27 3,93 3,84 4,31 3,29 3,33 3,49 2,85 2,85 2,60 2,05

Αποτελέσµατα προ Φόρων

∆ 09/08 -7,6% -16,6% -2,0% -11,5% 0,8% 10,2% 3,5% 1,0% -2,6% -18,0% 21,2% 27,8% -8,5% -8,1% -1,5% -1,4% -13,4% -0,7% -3,3% -8,6% 6,0% 6,1% 12,4% 38,9%

2009

2008

0,40 -0,36 0,10 1,19 -0,64 0,33 0,14 1,75 1,14 0,36 1,45 0,03 -2,25 0,82 0,06 0,92 -0,24 0,01 0,10 -0,37 -0,71 0,10 0,10 -0,85

0,50 -0,94 -0,36 2,30 0,13 0,24 0,69 1,50 1,11 0,51 1,07 0,03 -1,84 1,34 0,29 0,89 0,30 0,04 0,02 -0,37 -0,10 0,22 0,09 -1,58

∆ 09/08 -21,1% 61,5% 128,0% -48,2% -601,9% 37,7% -79,9% 16,5% 2,5% -31,0% 35,6% 5,7% -22,2% -38,9% -79,7% 2,9% -179,7% -73,8% 372,2% 0,0% -584,1% -53,7% 4,0% 46,2%

ΚΥΡ ΓΙΑΝΝΗ Α.Ε.

ΕΛΠ

ΟΙΝΟΠΟΙΙΑ ΜΙΧΑΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ∆Η ΚΑΙ ΥΙΟΙ Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

ΣΕΜΕΛΗ Α.Ε.Ε. ΟΙΝΟΠΟΙΗΤΙΚΗ

ΕΛΠ

ΚΤΗΜΑ ΣΚΟΥΡΑ Ο.Α.Ε. ΟΙΝΟΑΜΠΕΛΟΥΡΓΙΚΗΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ

ΕΛΠ

2,74

2,84

-3,2%

0,47

0,46

2,8%

ΒΙΝΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

NICOLAS REPANIS Α.Β.Ε.Ε. ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΠΟΤΩΝ

ΕΛΠ

ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ Ο.Α.Ε.

ΕΛΠ

ΑΜΠΕΛΩΝΕΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗ Α.Β.Ε.Γ.Τ.Κ.Ε.

ΕΛΠ

ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ ΑΜΠΕΛΩΝΕΣ Α.Ε. ΟΙΝΟΠΟΙΗΤΙΚΗ

ΕΛΠ

ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ Γ. & Σ. Α.Ε.

ΕΛΠ

ΚΤΗΜΑ ΑΛΦΑ Α.Ε. ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗΣ ΟΙΝΩΝ

ΕΛΠ

ΤΣΕΛΕΠΟΣ ΟΙΝΟΠΟΙΗΤΙΚΗ Α.Ε.

ΕΛΠ

ΚΡΕΤΑ ΟΛΥΜΠΙΑΣ Α.Β.Ε ΓΕΩΡΓΙΚΗ

ΕΛΠ

2,53 2,49 2,47 2,37 2,33 2,22 2,13 2,06 2,06

2,64 2,69 2,68 2,06 2,52 2,65 1,82 2,19 2,80

-4,1% -7,6% -7,7% 15,0% -7,5% -16,5% 16,6% -5,9% -26,6%

0,04 0,17 0,31 0,20 0,01 0,07 0,03 0,34 -1,05

0,03 0,17 0,03 0,11 0,18 0,06 0,02 0,53 -0,94

17,7% 2,9% 1086,3% 76,6% -92,5% 15,3% 22,4% -36,8% -11,2%

283,57

305,30

-3,3%

-16,27

-10,41

-0,9%

Σύνολα (εκ. €) / Κλαδικοί ∆ιάµεσοι

Εταιρείες µε δηµοσιευµένο ισολογισµό µέχρι 30/06/2010. Εµφανίζεται δείγµα εταιρειών του κλάδου και µε ελάχιστο κύκλο εργασιών τα 2 εκ. ευρώ

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

διαµορφώθηκε σε 25,5%, το περιθώριο ΚΠΤΦΑ σε 13,1% και το περιθώριο ΚΠΦ σε 1,1%. Τα λειτουργικά έξοδα είναι σηµαντικά, καθώς ανέρχονται στο 32% των πωλήσεων. Ειδικά στις µικρές επιχειρήσεις το εν λόγω ποσοστό ήταν 57,2%. Οι βραχυπρόθεσµες τραπεζικές υποχρεώσεις καλύπτουν σηµαντικό τµήµα των πωλήσεων (46,5% το 2009). Η αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων υποχώρησε περαιτέρω σε 1,3% (από 1,6% το 2008 και 5,2% το 2007). Ο εµπορικός κύκλος είναι εκτεταµένος λόγω της µεγάλης διάρκειας της παραγωγικής διαδικασίας (309 ηµέρες το 2009). Τα αποθέµατα διακρατώνται περισσότερο από 10 µήνες και οι απαιτήσεις εισπράττονται σε σχεδόν 8 µήνες. Οι εταιρείες βελτίωσαν τη ρευστότητά τους τη διετία 09/08. Η γενική ανήλθε σε 1,5 και η άµεση σε 0,8.

61


AllmediaCreative ΣΧΕ∆ΙΑΣΜΟΣ - ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΤΥΠΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

 Σχεδιασµός και παραγωγή κάθε είδους εντύπου.  ∆ηµιουργία καταχωρίσεων για έντυπα και internet.  ∆ηµιουργία banner και pop-up windows.  Παραγωγή πολυσέλιδων εντύπων και business cards.  Μελέτη και σχεδιασµός εταιρικής ταυτότητας /εφαρµογές, σχεδιασµός και κατασκευή συσκευασίας, σχεδιασµός και παραγωγή εταιρικού περιοδικού - newsletter.  Σχεδιασµός και παραγωγή Εταιρικού Απολογισµού - Μετατροπή σε ηλεκτρονική έκδοση.

62

Για περισσότερες πληροφορίες: τηλ. 210 6401850, e-mail: creative@allmedia.gr


Η επόµενη µέρα στη βιοµηχανική δραστηριότητα σε αποκλειστική συνεργασία µε το ΙΟΒΕ

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

INDUSTRY MIRROR

63


ymirror

Industr

ΟΙ

Κ ΛΑΔΟΙ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

Αντοχές στην κρίση Το 2009 αποτέλεσε µία κρίσιµη χρονιά συνολικά για την ελληνική οικονοµία, µε τις επιπτώσεις της διεθνούς κρίσης να γίνονται έντονα αισθητές και στην πραγµατική οικονοµία. Η ελληνική βιοµηχανία δεν µπορούσε να µείνει προφανώς ανεπηρέαστη. Όµως, αν και η κρίση έχει επηρεάσει πλέον τους περισσότερους κλάδους της οικονοµίας, η ελληνική βιοµηχανία δείχνει γενικά µεγαλύτερες αντοχές σε σχέση µε κλάδους του εµπορίου και των υπηρεσιών. Η ελληνική βιοµηχανία πρέπει να αποτελέσει τον αρωγό στην προσπάθεια βελτίωσης της ανταγωνιστικής θέσης της χώρας διεθνώς µε προϊόντα υψηλότερης προστιθέµενης αξίας που ενσωµατώνουν τη γνώση και, γιατί όχι, τον παραδοσιακό χαρακτήρα της ελληνικής µεταποίησης.

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Β

64

ιοµηχανία και κατασκευές αποτελούν τον ευτερογενή τοµέα της οικονοµίας. Στον τοµέα της βιοµηχανίας, εντάσσεται η Μεταποίηση, που αποτελεί και το µεγαλύτερο τµήµα της, αλλά και οι επιµέρους τοµείς των Ορυχείων - Λατοµείων και η Παραγωγή ηλεκτρισµού- Φυσικού αερίουΝερού. Με βάση την κλαδική ταξινόµηση NACE 1 (ΣΤΑΚΟΔ 03), η οποία χρησιµοποιείται ακόµα σε αρκετά από τα επίσηµα στατιστικά στοιχεία που εκδίδονται (κυρίως σε µεγάλες χρονοσειρές), η µεταποίηση αποτελείται από 23 κλάδους. Η νέα ταξινόµηση (NACE 2, ΣΤΑΚΟΔ 08) περιλαµβάνει 24 µεταποιητικούς κλάδους, ενώ γίνονται και επιµέρους αλλαγές και εξειδικεύσεις οι οποίες έχουν ενδιαφέρον. Έτσι, για παράδειγµα, ο βασικότερος κλάδος της µεταποίησης (Τρόφιµα – Ποτά) διαχωρίζεται πλέον στις δύο διψήφιες κατηγορίες, ενώ προστέθηκαν στη Μεταποίηση και δραστηριότητες που περιλαµβάνουν επισκευή και εγκατάσταση µηχανηµάτων και εξοπλισµού.

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Η οικονοµική ύφεση επηρέασε αρνητικά τη βιοµηχανική παραγωγή, η οποία συνέχισε µεν το 2009 την πτωτική πορεία που έχει ξεκινήσει από το 2008, µε το δείκτη όµως, να σηµειώνει υπερδιπλάσια κάµψη (-9,3%) συγκριτικά µε το 2008 (-4,1%). Η συγκεκριµένη εξέλιξη είναι αποτέλεσµα της σηµαντικής υποχώρησης

της παραγωγής στη Μεταποίηση, η οποία µειώθηκε κατά 11,2% το 2009 έναντι -4,7% το 2008, ενώ αντίστοιχη είναι η κάµψη και στα Ορυχεία – Λατοµεία (-11,5% το 2009 έναντι -4,5% το 2008). Στον τοµέα του Ηλεκτρισµού, η παραγωγή υποχώρησε κατά 4,2% από -2,8% το 2008, ενώ στον τοµέα της παροχής νερού, ο δείκτης σηµείωσε τη µικρότερη πτώση (-3,1%, έναντι αύξησης 2,5% το 2008). Σωρευτικά το επίπεδο της παραγωγής το 2009 βρίσκεται σχεδόν 12% κάτω από το επίπεδο στο οποίο βρισκόταν το 2005 και 18% χαµηλότερα από το 2000. Στους κυριότερους κλάδους της Μεταποίησης οι επιπτώσεις της κρίσης ήταν ηπιότερες στα Τρόφιµα (-3,3% το 2009 έναντι +0,5% το 2008) και στα Παράγωγα πετρελαίου και άνθρακα (-0,1% έναντι -4,3%), προϊόντα που αποτελούν και σηµαντικό µέρος της µεταποιητικής παραγωγής στη χώρα. Αντίθετα, έντονα πτωτική ήταν η παραγωγή στα Μη µεταλλικά ορυκτά (-23,9% το 2009 έναντι -6,6% το 2008), στα Βασικά µέταλλα (-18% έναντι -6,4%), στα Χηµικά Προϊόντα (-12,3% έναντι -4,8%), στην κατασκευή Μεταλλικών (-13,9% έναντι -9,8%) και Πλαστικών-Ελαστικών προϊόντων (-13,9% έναντι -2,9%). Η µεγαλύτερη συρρίκνωση σηµειώθηκε για άλλη µια χρονιά στην Κλωστοϋφαντουργία, (-27,7% έναντι -21,7%), ενώ και στα Είδη ένδυσης η µείωση έφτασε το -23,2%. Ο µοναδικός κλάδος το 2009 που δεν φαίνεται να επη-

ρεάστηκε από την οικονοµική κρίση, ήταν αυτός των Φαρµακευτικών προϊόντων, όπου µάλιστα η αύξηση της παραγωγής (16,2%) ήταν πενταπλάσια από την αντίστοιχη του 2008. Η πτώση της παραγωγής και η µειωµένη ζήτηση λόγω της ύφεσης το 2009 είχαν ως αποτέλεσµα τη µεγάλη υποχώρηση των τιµών. Έτσι ο δείκτης τιµών παραγωγού µειώθηκε το 2009 κατά σχεδόν 7%, έναντι αύξησης κατά 8,8% το 2008, κυρίως λόγω της υποχώρησης των τιµών στην ενέργεια, ενώ ειδικά στη µεταποίηση η πτώση ήταν της τάξης του 2,4% (έναντι αύξησης κατά 8,3% το 2008). Στην εγχώρια αγορά, η πτώση ήταν ισχυρότερη (-7,2%), της αντίστοιχης στην εξωτερική αγορά (5,9%), όταν πέρυσι οι τιµές παραγωγού είχαν σηµαντική άνοδο αµφότερες (+9,7% και 6,3% αντίστοιχα). Η µείωση αυτή ερµηνεύει άλλωστε και την ηπιότερη πορεία του πληθωρισµού το 2009. Σωρευτικά, και σε σχέση µε το 2005 που αποτελεί το έτος βάσης, οι τιµές παραγωγού στη βιοµηχανία έχουν αυξηθεί κατά 12% στο σύνολο της παραγωγής και 14% στην εγχώρια αγορά. Αντίθετα µε το σύνολο της µεταποίησης, στους περισσότερους κλάδους διαπιστώνεται ήπια αύξηση της τάξης του 1%-2%. Όµως καθοριστική για το σύνολο είναι η πτώση των τιµών στον κλάδο των προϊόντων διύλισης πετρελαίου (κατά -28%), αλλά και στα Τρόφιµα, κατά -1,5%.


ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Αν και η οικονοµική κρίση δεν είχε ακόµα επηρεάσει έντονα την ελληνική οικονοµία το 2008, στο διεθνές περιβάλλον είχε αρχίσει ήδη να καταγράφεται συρρίκνωση της οικονοµικής δραστηριότητας. Το αποτέλεσµα ήταν να περιοριστεί το εξωτερικό εµπόριο της χώρας κατά 14%, καθώς καταγράφεται µεγάλη µείωση των εξαγωγών, αλλά και των εισαγωγών. Πιο συγκεκριµένα οι εισαγωγές µειώθηκαν το 2008 κατά 13,6% ενώ οι εξαγωγές κατά 15,6%, όµως λόγω του ότι οι πρώτες είναι σχεδόν τριπλάσιες των τελευταίων, το αποτέλεσµα στο εµπορικό ισοζύγιο είναι θετικό για την Ελλάδα. Ουσιαστικές, όµως, αλλαγές στους σχετικούς δείκτες ανταγωνιστικότη-

τας της ελληνικής βιοµηχανίας δεν καταγράφονται, καθώς ο βαθµός κάλυψης των εισαγωγών κινείται στο 32,1% και ο Δείκτης Balassa ξεπερνά το -51%. Διαχρονικά άλλωστε οι ρυθµοί µεταβολής των εισαγωγών και των εξαγωγών δεν είναι ευνοϊκοί και οδηγούν σε συστηµατική διεύρυνση του ισοζυγίου: οι εισαγωγές αυξάνονται µε µέσο ετήσιο ρυθµό της τάξης του 3,9%, ενώ οι εξαγωγές µε ρυθµό µόλις 2,6%.

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Το πλέον χαρακτηριστικό στοιχείο που προκύπτει από τα αποτελέσµατα των ισολογισµών και αποτελεσµάτων χρήσης του 2008 για 5.724 µεταποιητικές επιχειρήσεις Α.Ε. και Ε.Π.Ε., είναι η µεγάλη υποχώρηση των καθαρών αποτελεσµάτων. Πιο συγκεκριµένα η υποχώρηση ξεπερνά το 48%, µε το σύνολο των καθαρών αποτελεσµάτων να προσδιορίζεται µόλις

προηγούµενων ετών εξασθενεί σηµαντικά, καθώς αυτή είναι µόλις 0,6% (έναντι 11,5% το 2007). Η µείωση των αποθεµάτων και των απαιτήσεων αντισταθµίζει την άνοδο των διαθεσίµων, όµως αυτό ενισχύει το µερίδιο των τελευταίων στο σύνολο του κυκλοφορούντος ενεργητικού στο 10,5% από 9,3% το 2007. Στους βασικούς αριθµοδείκτες της µεταποίησης µπορεί να επισηµανθεί η ισχυρή µείωση στο µισό του καθαρού περιθωρίου κέρδους, ως αποτέλεσµα της µεγάλης πτώσης των κερδών, µε το σχετικό δείκτη να διαµορφώνεται στο 2,5% από 5,1% το 2007. Άλλωστε και το µικτό περιθώριο διαµορφώνεται στο χαµηλότερο επίπεδο της περιόδου 2004-2008 (18,9% έναντι 21,3% το 2007). Οι δείκτες ρευστότητας δεν παρουσιάζουν αξιόλογες µεταβολές, όµως οι δείκτες αποδοτικότητας ενεργητικού και ιδίων περιορίζονται.

Η ελληνική βιοµηχανία υιοθετώντας νέες στρατηγικές ανάπτυξης προχωρά σε µια διαδικασία καθετοποίησης προς το εµπόριο και τις υπηρεσίες. ηµαντικοί στα €1,56 δισεκ. έναντι €3 δισεκ. το 2007. Είναι το χαµηλότερο επίπεδο της περιόδου 2004-2008 και προκύπτει σε µία χρονιά που οι πωλήσεις κινήθηκαν ανοδικά κατά 6,4%. Κεφαλαιακά το 2008 σηµειώνεται νέα υποχώρηση της συνεισφοράς των ιδίων κεφαλαίων, καθώς αυτή περιορίζεται κάτω από το 40% των συνολικών κεφαλαίων. Αυτό ήταν αποτέλεσµα της στασιµότητας των ιδίων κεφαλαίων περίπου στα €29 δισεκ. όταν τα ξένα κεφάλαια αυξήθηκαν κατά 10%. Στα θετικά, όµως, θα πρέπει να καταγραφεί η σταθερή υποχώρηση της συµµετοχής των βραχυπρόθεσµων υποχρεώσεων στο σύνολο των ξένων κεφαλαίων: περιορίζεται το 2008 στο 65%, όταν το 2004 βρισκόταν στο 78,3%, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι µεταποιητικές επιχειρήσεις κατόρθωσαν σταδιακά να πετύχουν καλύτερους όρους δανεισµού. Από την άλλη πλευρά η ταχεία άνοδος του κυκλοφορούντος ενεργητικού των

ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Αν και η κρίση έχει επηρεάσει πλέον τους περισσότερους κλάδους της οικονοµίας, η ελληνική βιοµηχανία δείχνει γενικά µεγαλύτερες αντοχές σε σχέση µε κλάδους του εµπορίου και των υπηρεσιών, παρά τη µεγάλη υποχώρηση της παραγωγής. Άλλωστε η συµβολή της µεταποίησης στο σύνολο της ακαθάριστης προστιθέµενης αξίας της ελληνικής οικονοµίας ενισχύθηκε ακόµα και το 2008 και έφθασε στο 11,1% του συνόλου (10,4%), στην υψηλότερη επίδοση της περιόδου 2000-2008, ενώ συνολικά ο δευτερογενής τοµέας (πλην κατασκευών έφθασε στο 14,2% από 13,6% το 2007). Αλλά και σε όρους απασχόλησης, σηµειώνεται ήπια υποχώρηση κατά 1,5% (απώλεια περίπου 7.500 θέσεων εργασίας), µε τη συνεισφορά της µεταποίησης στην απασχόληση να περιορίζεται ελαφρά µόνο στο 10,7% (από 10,8%). Αποτέλεσµα των εξελίξεων αυτών είναι µεγαλύτερη παραγωγικότητα ανά εργαζόµενο και συνολικά αποδοτικότερη µεταποίηση, όµως

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Από την ετήσια βιοµηχανική έρευνα (ΕΒΕ) για τη µείζονα βιοµηχανία (>10 ατόµων) – η οποία είναι διαθέσιµη όµως µέχρι το 2007 – προκύπτει σηµαντική άνοδος της ακαθάριστης αξίας παραγωγής κατά 9,8% το 2007 σε σχέση µε το 2006, αν και σε επιβράδυνση σε σχέση µε την προηγούµενη χρονιά (14,7%). Αντίστοιχα υψηλή είναι και η άνοδος στην προστιθέµενη αξία παραγωγής (8,3% από 11,3% το 2006). Όµως – όπως συµβαίνει σχεδόν συστηµατικά τα τελευταία χρόνια – και πάλι η αύξηση αυτή είναι ηπιότερη της ανόδου της ακαθάριστης αξίας, µε αποτέλεσµα ο λόγος προστιθέµενης αξίας / ακαθάριστης αξίας παραγωγής να περιορίζεται ακόµα περισσότερο στο 32,6%, στη χαµηλότερη επίδοση από το 2000. Πάντως, αξίζει να σηµειωθεί ότι σύµφωνα µε τα προσωρινά εθνικολογιστικά στοιχεία, η ακαθάριστη προστιθέµενη αξία της µεταποίησης (σε τρέχουσες τιµές) ανήλθε το 2008 στα €23,3 δισεκ.., σηµειώνοντας άνοδο 12,3% σε σχέση µε το 2007. Από την άλλη πλευρά, οι ακαθάριστες επενδύσεις δεν µπορούν να συγκρατήσουν το επίπεδο των €1,9 δισεκ. στο οποίο είχαν ανέλθει το 2006 (αύξηση 5,9% σε σχέση µε το 2005) και µειώνονται κατά 2,2% το 2007, στα €1,861 δισεκ. Ωστόσο, η µέση ετήσια απασχόληση στη βιοµηχανία φαίνεται να ανακάµπτει: έτσι από το χαµηλό επίπεδο των 206 χιλιάδων απασχολούµενων (το χαµηλότερη της πιο πρόσφατης 15ετίας) το 2005, τις δύο επόµενες χρονιές σηµειώνεται άνοδος που φέρνει την απασχόληση στη µείζονα βιοµηχανία στα 217 χιλιάδες άτοµα, όταν όµως το 1994-1995 ήταν πάνω από 250.000 άτοµα.

65


ymirror

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Industr

66

ΟΙ

Κ ΛΑΔΟΙ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

οι απώλειες θέσεων εργασίας εντάσσονται σε µια µακροχρόνια τάσης αποβιοµηχάνισης και µετάβασης σε µια οικονοµία υπηρεσιών, φαινόµενο που συµβαίνει µε ακόµα µεγαλύτερη ένταση στην ΕΕ15 (σχεδόν διπλάσια µείωση της απασχόλησης στη βιοµηχανία την περίοδο 1996-2008). Στην Ελλάδα έχει άλλωστε διαπιστωθεί ότι η µείωση αυτή αφορά περισσότερο υποχώρηση στον αριθµό των αυτοαπασχολούµενων χωρίς προσωπικό, και λιγότερο της µισθωτής απασχόλησης, γεγονός που δείχνει ότι οι αναδιαρθρώσεις και οι αλλαγές στον τοµέα επετεύχθησαν χωρίς µεγάλες απώλειες εξαρτηµένης εργασίας, αλλά µε τη µείωση του αριθµού των µικρών µονάδων, όπου απασχολείται ο ιδιοκτήτης και µέλη της οικογένειάς του. Ήδη πάντως κατά το 2009 οι επιπτώσεις της κρίσης στην απασχόληση στη βιοµηχανία ήταν εντονότερες του 2008. Περίπου 61 χιλιάδες θέσεις εργασίας χάθηκαν στο δευτερογενή τοµέα, κυρίως όµως στον κατασκευαστικό κλάδο (-6,6% έναντι -4,7% στη µεταποίηση). Σε σύγκριση πάντως µε την υπόλοιπη Ευρώπη, η ελληνική µεταποίηση κινείται συνολικά καλύτερα τα τελευταία χρόνια. Ο ρυθµός αύξησης της προστιθέµενης αξίας παραγωγής της µεταποίησης ήταν σχεδόν διπλάσιος στην Ελλάδα την περίοδο 2004-2008 σε σύγκριση µε την Ευρωζώνη και την ΕΕ-27, φθάνοντας το 4,2%, έναντι 1,9% και 2,1% αντίστοιχα. Τη διετία 2007-2008 η αύξηση ήταν ηπιότερη, της τάξης του 3,1%, ωστόσο στην Ευρωζωνη-16 και την ΕΕ-27 η επιβράδυνση ήταν εντονότερη (0,9-1,0%). Η ταχύτερη µεγέθυνση της ελληνικής µεταποίησης είχε ως αποτέλεσµα την οριακή ενίσχυση της συµβολής της στο µεταποιητικό προϊόν της Ευρωζώνης από 1,1% το 2004 σε 1,2% το 2007 και 2008. Αλλά και το 2009 η µείωση της εγχώριας µεταποιητικής παραγωγής ήταν µικρότερη της αντίστοιχης ευρωπαϊκής (-9,4% έναντι -15% στην Ευρωζώνη και -14% στην ΕΕ-27). Μάλιστα, η εξέλιξη αυτή είχε ως αποτέλεσµα το επίπεδο του δείκτη να προσεγγίσει το αντίστοιχο µέσο ευρωπαϊκό. Έτσι σε Ελλάδα και Ευρώπη το επίπεδο της παραγωγής απέχει σχεδόν το ίδιο από το αντίστοιχο επίπεδο του 2005 (περίπου 10%). Εξάλλου, το πρώτο τρίµηνο του 2010, η πτώση της

βιοµηχανικής παραγωγής περιορίζεται (-5,5% έναντι -8,8% το αντίστοιχο τρίµηνο του 2009). Συνεπώς καταγράφονται κάποιες δειλές ενδείξεις για περιορισµό της έντονης πτώσης το 2010. Μένει όµως να αποδειχθεί αν η πορεία της βιοµηχανικής παραγωγής θα είναι της µορφής U, µε ανάκαµψη µετά από την υποχώρηση, ή θα είναι της µορφής W, δηλαδή θα οδηγηθεί σε νέα βαθιά υποχώρηση µετά από µια σύντοµη άνοδο. Σε όρους επενδύσεων, από τη σχετική έρευνα που εκπονεί το ΙΟΒΕ, προκύπτει ότι οι επενδυτικές δαπάνες στη βιοµηχανία το 2009 κατέγραψαν σηµαντική µείωση, κατά 44,8% σε σχέση µε τις δαπάνες του προηγούµενου χρόνου. Η πτώση της επενδυτικής δραστηριότητας το 2009, εξαιτίας της οικονοµικής κρίσης, είναι διαστρωµατική σε όλους τους µεταποιητικούς κλάδους, τάση που συγκλίνει και µε τα επίσηµα εθνικολογιστικά στοιχεία της

χανία κατά 5,6%. Ουσιαστικά η εξέλιξη αυτή όµως φαίνεται να συνιστά απλώς χρονική «µεταφορά» και επαναπρογραµµατισµό κάποιων σχεδίων που καθυστέρησαν ή και αναβλήθηκαν το 2009 λόγω της χρηµατοπιστωτικής στενότητας το 2009. Προεξοφλείται έτσι ένα ευνοϊκότερο περιβάλλον και ένα σχετικά βελτιωµένο επενδυτικό κλίµα για το 2010, γεγονός που υποδηλώνει ότι µετά την υπέρµετρη µείωση του 2009, η επενδυτική δραστηριότητα θα αρχίσει σταδιακά να αναθερµαίνεται. Οι περισσότερες επενδύσεις που προγραµµατίζονται αφορούν κυρίως στη διεύρυνση της παραγωγικής δυναµικότητας για νέα προϊόντα (22% των συνολικών) και ακολουθούν οι δαπάνες για βελτίωση των µεθόδων παραγωγής που ήδη εφαρµόζονται και δαπάνες για αντικατάσταση του υφιστάµενου κεφαλαιουχικού εξοπλισµού (17% σε αµφότερες). Παραπλήσιο επενδυτικό βάρος

Οι ελληνικές βιοµηχανίες πρέπει να υποστηρίξουν ένα νέο αναπτυξιακό κύκλο µε έµφαση στην καινοτοµία και την εξωστρέφειά τους. ΕΣΥΕ. Εντονότερη είναι η υποχώρηση στον κλάδο Τρόφιµα – Ποτά – Καπνός (-48,3%), τα Μη Μεταλλικά Ορυκτά (-32,7%), την Ένδυση – Υπόδηση (25,4%), ενώ ελαφρώς χαµηλότερη είναι η µείωση στην Κλωστοϋφαντουργία (-18,2%) και τα Χηµικά προϊόντα (-7,9%). Σύµφωνα µε τις επιχειρήσεις, οι παράγοντες που επηρέασαν αρνητικά την επενδυτική δραστηριότητα συνδέονται µε τη φορολογία των κερδών, και την περιορισµένη διαθεσιµότητα και κόστος κεφαλαίων, ενώ µακράν ο δυσµενέστερος παράγοντας επί των επενδυτικών προγραµµατισµών των επιχειρήσεων είναι η οικονοµική πολιτική στο σύνολό της, τόσο το 2009, όσο και το 2010. Από την άλλη όµως πλευρά, οι πρώτες προβλέψεις για την πορεία των επενδύσεων το 2010 αποτυπώνουν άµβλυνση της πολύ έντονης απαισιοδοξίας για την πορεία της επενδυτικής δραστηριότητας στη µεταποίηση. Συγκεκριµένα προβλέπεται άνοδος των επενδυτικών δαπανών στη Βιοµη-

φαίνεται να κατέχουν το 2010 και οι δαπάνες για την ενίσχυση της παραγωγικής δυναµικότητας σε ήδη παραγόµενα προϊόντα (16%), ενώ ως τελευταία προτεραιότητα παρουσιάζεται η δαπάνη για την εισαγωγή νέων µεθόδων παραγωγής (9%). Η συρρίκνωση της εγχώριας δραστηριότητας ενδεχοµένως να µπορούσε να αντισταθµιστεί µε µία µεγαλύτερη προσήλωση στις εξαγωγικές επιδόσεις και συνολικότερο προσανατολισµό στην εξωστρέφεια. Αρκετές άλλωστε από τις σηµαντικές µεταποιητικές επιχειρήσεις της χώρας είναι εκτεθειµένες στο διεθνές περιβάλλον και επηρεάζονται από τις διακυµάνσεις του διεθνούς εµπορίου. Στο πλαίσιο αυτό το 2009 ήταν µία κακή χρονιά λόγω της πτώσης του διεθνούς εµπορίου. Έτσι οι εξαγωγές βιοµηχανικών προϊόντων που συνιστούν περίπου το 60% των συνολικών εξαγωγών αγαθών της χώρας υποχώρησαν κατά 20% το 2009 και διαµορφώθηκαν περίπου στα €8,5 δισεκ. έναντι


€10,6 δισεκ. το 2008. Συνολικά, πάντως, σε όρους ανταγωνιστικότητας θα πρέπει να αναφερθεί ότι η χαµηλή διείσδυση των ελληνικών αγαθών στις αγορές του εξωτερικού, είναι αποτέλεσµα της χαµηλής ανταγωνιστικότητας των παραγόµενων προϊόντων, τα οποία στην πλειονότητα τους είναι αγαθά χαµηλής και µεσαίας προστιθέµενης αξίας. Πάντως µε δεδοµένο ότι οι έντονα αρνητικές επιπτώσεις της διεθνούς οικονοµικής ύφεσης αρχίζουν σταδιακά να υποχωρούν, οι εξαγωγές ελληνικών αγαθών το 2010, αναµένεται να ενισχυθούν και να διαµορφωθούν στα 15 δισεκ. ευρώ περίπου. Άλλωστε η σταδιακή ανάκαµψη από τα τέλη του 2009 των οικονοµιών της Γερµανίας, της Ιταλίας, της Γαλλίας και των ΗΠΑ -χώρες όπου διοχετεύεται το 1/3 σχεδόν των ελληνικών προϊόντων- θεωρείται ότι θα επηρεάσει θετικά κυρίως τις εξαγωγές βιοµηχανικών προϊόντων. Ταυτόχρονα, οι εξαγωγές τροφίµων και ποτών, επέδειξαν σηµαντική αντοχή

το 2009, παρά τη σηµαντική εξασθένιση της ζήτησης. Το γεγονός αυτό, υποδεικνύει τις θετικές προοπτικές των κλάδων, καθώς και τη µεγαλύτερη διείσδυση που µπορεί να επιτευχθεί και σε άλλες χώρες, πέραν των Βαλκανικών. Σηµαντικό εργαλείο στην καταγραφή των τάσεων σε διάφορους τοµείς της οικονοµίας και πρόδροµες ενδείξεις για την πορεία της αντίστοιχης οικονοµικής δραστηριότητας προσφέρουν οι έρευνες οικονοµικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ. Σε αυτές έχουν καταγραφεί αρκετά νωρίς οι πρώτες ενδείξεις της κρίσης, καθώς ο τοµέας της βιοµηχανίας ήταν ο πρώτος όπου σηµειώθηκε επιδείνωση των επιχειρηµατικών προσδοκιών. Έτσι συνολικά, ο Δείκτης Επιχειρηµατικών Προσδοκιών το 2009 κινήθηκε κατά µέσο όρο στις 65 µονάδες, 20 µονάδες χαµηλότερα σε σχέση µε το ίδιο διάστηµα πέρυσι. Ο δείκτης σηµείωσε ιστορικό χαµηλό τον Μάρτιο του 2009 (52 µονάδες), όµως έκτοτε η πορεία του ήταν

γενικά ανοδική, λόγω όµως υψηλών προεκλογικών προσδοκιών και όχι ανάκαµψης της ζήτησης. Πτωτικά επίπεδα ζήτησης και παραγγελιών από την εγχώρια αγορά, αρνητικές προβλέψεις για την παραγωγή, διογκωµένα αποθέµατα και εξασφαλισµένη παραγωγή που περιορίστηκε στους τέσσερις µήνες το 2009 κατά µέσο όρο (από πέντε το 2008), είναι τα κύρια χαρακτηριστικά του τοµέα. Οι εξελίξεις στην απασχόληση ήταν πολύ αρνητικές, ιδιαίτερα στους πρώτους µήνες του έτους. Κατά τους πρώτους µήνες του 2010 καταγράφεται σταθερότητα, η τάση όµως είναι µάλλον πτωτική. Πιο συγκεκριµένα ο Δείκτης Επιχειρηµατικών Προσδοκιών το πρώτο δίµηνο του έτους κινείται κατά µέσο όρο στις 74 µονάδες, από τις 65 µονάδες το ίδιο διάστηµα το 2009. Οι περισσότεροι δείκτες δραστηριότητας του τοµέα παραµένουν αρνητικοί, µε τις προβλέψεις για την εξέλιξη της παραγωγής τους προσεχείς 3-4 µήνες να παραµένουν

�������������� ��� �������� ���������� ������ ���µ������ (>10 ���µ��, ����� �� ����. ����) ����µ�� �������µ����

���� ������ ����������

���� ������ ���������� /�������µ�

������ �µ�����

���� �µ����

����. ���� ���������

��������µ��� ����

�����. ���� /����. ���� ��������� %

��������

����. ����������

2000

5.016

233.608

47

3.571,0

0,015

28.580,0

10.142,0

35,5%

25.319,0

2.494,0

2001

3.918

233.340

60

3.765,0

0,016

30.030,0

11.067,0

36,9%

25.791,0

2.313,0

2002

3.823

230.357

60

3.966,0

0,017

29.579,0

11.137,0

37,7%

26.305,0

1.897,0

2003

3.753

224.400

60

4.175,0

0,019

30.064,0

11.290,0

37,6%

26.899,0

2.001,0

2004

3.449

214.617

62

4.285,0

0,020

31.361,0

11.575,0

36,9%

28.146,0

1.837,0

2005

3.376

206.793

61

4.381,0

0,021

33.603,0

11.474,0

34,1%

29.944,0

1.797,0

2006

3.641

214.964

59

4.787,7

0,022

38.552,6

12.739,9

33,0%

34.837,9

1.902,6

2007

3.678

217.623

59

5.103,2

0,023

42.340,7

13.802,9

32,6%

38.351,6

1.860,8

ME�� 2007/2000

-4,3%

-1,0%

3,5%

5,2%

6,3%

5,8%

4,5%

-1,2%

6,1%

-4,1%

������� ���µ�������� ��������� (2005=100)

������� ��µ�� ��������� ��� ��� ���µ������ (2005 = 100)

��� ��� ���µ������ - �������� ������ (2005 = 100)

��� ��� ���µ������ - ���������� ������ (2005 = 100)

���������

�µ������ ��������

���� �µ������

���µ�� ������� ���������

������� Balassa

2000

107,7

86,1

84,0

90,4

9.825,1

27.805,4

-17.980,3

37.631

35,3%

-47,8%

2001

102,8

88,2

86,9

90,9

10.026,7

29.085,3

-19.058,6

39.112

34,5%

-48,7%

2002

101,8

89,8

88,7

91,9

9.160,4

26.839,4

-17.679,0

36.000

34,1%

-49,1%

2003

101,1

91,0

90,6

91,7

9.358,6

32.716,4

-23.357,8

42.075

28,6%

-55,5%

2004

101,8

94,8

94,0

96,4

9.866,7

35.193,6

-25.326,9

45.060

28,0%

-56,2%

2005

100,0

100,0

100,0

100,0

11.808,7

35.666,6

-23.857,9

47.475

33,1%

-50,3% -49,0%

����: ������� ������������ ������� - ����

��������

2006

102,0

107,0

107,9

104,8

14.030,7

40.964,7

-26.934,1

54.995

34,3%

2007

104,2

110,7

111,7

107,8

14.279,0

43.633

-29.354,3

57.912

32,7%

-50,7%

2008

99,3

120,5

122,6

114,6

12.173,6

37.877,0

-25.703,4

50.050,7

32,1%

-51,4%

2009

88,2

112,2

113,8

107,8

���� 2009/2000 **

-2,2%

3,0%

3,4%

2,0%

2,7%

3,9%

4,6%

3,6%

-1,2%

0,9%

����: ���� - EUROSTAT. ����������� ��������� ���������� �µ������: ���� ** � ���� ��� �� ��������� �µ����� ������������ ��� �� 2008/2000

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

�� ������ ������ (����� �� ����. ����)

67


ymirror

Industr

ΟΙ

Κ ΛΑΔΟΙ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

δυσµενείς, ενώ σε πολύ χαµηλά επίπεδα παραµένουν οι εκτιµήσεις για το επίπεδο παραγγελιών και ζήτησης, µε µόλις το 5% των επιχειρήσεων να εκτιµά ότι αυτό βρίσκεται σε υψηλό για την εποχή επίπεδο. Καθοδικά κινούνται οι προβλέψεις για την απασχόληση του τοµέα, γεγονός που υποδηλώνει συνέχιση των απωλειών θέσεων εργασίας . Συµπερασµατικά ο τοµέας της βιοµηχανίας επηρεάστηκε και αυτός το 2009 όπως σχεδόν όλοι οι κλάδοι της ελληνικής οικονοµίας από την οικονοµική κρίση. Μάλιστα η πορεία της µεταποίησης έδωσε πρόδροµες ενδείξεις αρκετά νωρίς για τον περιορισµό της οικονοµικής δραστηριότητας. Όµως, σε γενικές γραµµές, οι επιπτώσεις δεν

ήταν συντριπτικές, καθώς είναι ένας τοµέας που διατηρεί συγκριτικό πλεονέκτηµα σε σχέση µε άλλους τοµείς: έχει ανταποκριθεί σε προσπάθεια για εξωστρέφεια και απεξάρτηση από τη µικρού µεγέθους εγχώρια ζήτηση. Σαφώς το 2009 ήταν µία δύσκολη χρονιά µε υποχώρηση του διεθνούς εµπορίου, επιβράδυνση της οικονοµικής δραστηριότητας, κρίση του χρηµατοπιστωτικού συστήµατος και γενικευµένη αβεβαιότητα. Υιοθετώντας νέες στρατηγικές ανάπτυξης και προχωρώντας σε µια διαδικασία καθετοποίησης προς το εµπόριο και τις υπηρεσίες, µε την έννοια των επενδύσεων και σε αυτό το τµήµα της παραγωγικής δραστηριότητας, οι ελληνικές βιοµηχανίες πρέπει να υποστηρίξουν συνολικά ένα νέο αναπτυξιακό κύκλο για την ελληνική οικονοµία. Ο παραδοσιακός και ίσως περιοριστικός ως προς τις δυνατότητες

οικογενειακός χαρακτήρας της, δεν σηµαίνει απαραίτητα ότι πρέπει να απεµποληθεί, ωστόσο είναι απαραίτητος ένας δυναµικός µετασχηµατισµός µε επαγγελµατικού τύπου management και κυρίως επένδυση στην καινοτοµία και την εξωστρέφεια. Είναι δηλαδή σαφές ότι απαιτείται από όλες τις βιοµηχανικές µονάδες, ανεξαρτήτως µεγέθους, προσπάθεια για βελτίωση των προϊόντων / υπηρεσιών σε υπερεθνικό και όχι αυστηρά τοπικό επίπεδο. Έτσι εξασφαλίζεται όχι απλώς η βιωσιµότητα, αλλά η µεσοπρόθεσµη επιχειρηµατική ανάπτυξη που υποστηρίζει µια νέου τύπου ποιοτικότερη επιχειρηµατικότητα που βασίζεται στη γνώση (knowledge based entrepreneurship) δηλαδή ενσωµατώνει τη γνώση και παράγει καινοτοµία. Ο ρόλος εποµένως της ελληνικής βιοµηχανίας σε αυτό το µετασχηµατισµό είναι καθοριστικός.

����������������� ������ ��� ��������� ����������� (����� �� ����. ����) ���������� ������� ����. �� ��� ���

���.����� (����� ����������)

�����������

�����������

���������

������ ����������� � ���������

���� ��������

���� ��������/ �����������

����/������ �����������

��������

2000

5.748

22.304,8

2.183,3

21.383,4

7.267,4

45.871,5

22.732,3

23.139,2

18.130,1

36.313,2

2001

5.772

23.597,9

2.260,2

21.684,3

7.381,9

47.542,4

23.612,2

23.930,2

18.306,5

37.237,4

2002

5.964

22.202,1

2.105,7

25.191,2

8.205,5

49.507,0

22.947,9

24.895,2

19.503,5

39.510,1

2003

6.170

22.772,1

2.446,9

27.237,4

8.404,6

52.237,5

23.365,0

27.086,9

21.199,8

41.383,3

2004

6.187

24.441,7

2.194,1

28.718,7

9.021,4

55.476,6

24.861,7

28.890,8

22.036,8

44.945,9

2005

6.219

27.441,8

2.541,5

31.157,1

10.039,8

60.315,0

26.152,8

33.253,0

23.586,4

48.533,1

2006

6.228

29.167,2

2.898,6

33.926,4

10.428,9

64.936,3

27.974,4

35.999,7

25.481,4

55.084,1

2007

6.177

32.329,3

3.529,3

37.832,1

11.712,4

70.869,5

29.782,4

40.197,4

27.780,1

59.413,2

2008

5.724

36.176,0

4.019,1

38.047,3

11.305,6

74.859,1

29.534,4

44.323,9

28.762,2

63.229,8

ME�� 2008/2004

-1,9%

10,3%

16,3%

7,3%

5,8%

7,8%

4,4%

11,3%

6,9%

8,9%

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

������������ ������ ����� �����

������ ������

�������������

������ �����

������� ����� ���������

������ �����H� ������

������� �����������

�������� �����

������ ������������

����� ����������

����� ��������� �������

������ ��������� �������

2000

7.629,4

8.774,9

2.348,2

10,3%

1,02

5,1%

0,50

0,49

0,78

21,0%

6,5%

2001

10.970,7

9.035,3

1.935,4

8,2%

1,00

4,1%

0,50

0,50

0,78

29,5%

5,2%

2002

8.655,4

6.740,8

1.914,6

8,3%

1,03

3,9%

0,50

0,45

0,87

21,9%

4,8%

2003

9.372,3

7.003,4

2.368,9

10,1%

1,03

4,5%

0,52

0,44

0,89

22,6%

5,7%

2004

9.963,3

7.668,7

2.294,6

9,2%

1,02

4,1%

0,52

0,44

0,89

22,2%

5,1%

2005

10.491,9

8.127,1

2.364,8

9,0%

0,95

3,9%

0,55

0,45

0,90

21,6%

4,9%

2006

11.462,0

8.867,5

2.594,5

9,3%

0,96

4,0%

0,55

0,45

0,92

20,8%

4,7%

2007

12.638,0

9.617,7

3.020,4

10,1%

0,92

4,3%

0,57

0,46

0,94

21,3%

5,1%

2008

11.943,6

10.386,8

1.556,8

5,3%

0,82

2,1%

0,59

0,48

0,93

18,9%

2,5%

4,6%

7,9%

-9,2%

ME�� 2008/2004

�������� ������: CORPORATE V�LUE / E������ ����������� 20010, ����������� ��������� ����

68

������������ ������

��������


��.�. �.�. : 2836/06/�/86/48 ������ ������, �' ������, ��������� 2-4, 115 27 ����� �������� ��� ����������� ������ ��� 1 ���������� ��� 31 ���������� 2009 (��µ������µ��� ����� ��� �.�. 2190/20, ����� 135 ��� ������������ ��� ���������� ������� ������µ���� �����������, �������µ���� ��� µ� , ���� �� ���) �� �������� �������� ��� �����������, ��� ���������� ��� ��� ������µ���� �����������, ��������� �� µ�� ������ ���µ����� ��� ��� ������µ��� ��������� ��� �� ��������µ��� ��� ������ �.�. ��� ��� ������ ������. ��������µ� ���µ���� ���� ���������, ���� ������ �� ����������� ������ ���������� ������� � ���� ��������� µ� ��� ������, �� ��������� ��� ��������� ���������� ��� ������, ���� ���������� �� ������µ���� ����������� ����� ��� � ������ �������������� ��µ�µ�� ������� ������� ����� ���� ����������.

��µ���� �������� - ��µ����� : ��������� ������µ���, ������������������ ��� ���������, ��������� �����µ�� �������� ��� ������� ��������� ���������� ��������: www.halcor.gr ������� �.�.: �.���������������� (��������, ����������� �����), �.���������(������������, ����������� µ����), �. ����������, �. �����µ�������, �. ���������� (����������� µ���), �.������, �.���������, �������-������ ��µ�����, �.�������� (�� ����������� ����), �.�������� & N.������� (����������, µ� ����������� µ���). �µ���µ���� �������� ��� �� �.�. ��� ������� ������µ���� ����������� : 22 ������� 2010 ������� �������� �������� : ������µ��� �������� (�.�. ���� 19071) ��������� ������� : KPMG ������� �������� �.�. ����� ������� ������� �������� : �� ��µ���� ���µ�

�������� ���������� ����������� ����� (���� ������µ��� �� ����) ���������� ���������µ������µ��� ����µ��� ����� �������� ....................... ���������� �� ������� ........................................................... ���� ���������� ��������....................................................... ����� µ� ������������� ����������� �������� ........................ �����µ��� ............................................................................ ���������� ��� ������� .......................................................... ����� ������������� ����������� �������� ............................ �������µ� ��� ��µ���� �������µ� ............................................ ������ �����������...................................................... ������ ���� ��� ����������� �������� �������� (101.279.627 ��� € 0,38) .......................... ����� �������� ������� ����� ............................................... ������ ������� ����� µ������ �������� (�) ........................... ������µ��� ���������� (�)..................................................... ������ ������� ����� (�) = (�) + (�).................................... �����������µ�� ��������� ����������� ................................. ����������/ ������ µ����������µ�� ����������� ................... �����������µ�� ��������� �����������.................................. ������ �����������µ�� ����������� ...................................... ������ ����������� (�) ...................................................... ������ ������� ����� ��� ����������� (�) + (�) ..........

�������� ���������� ��������� ������ (���� ������µ��� �� ����)

����������� 31 Äåê 2009 31 Äåê 2008

�� ����������� 31 Äåê 2009 31 Äåê 2008

330.276.516 2.152.565 965.485 17.322.827 184.408.321 129.450.574 19.981.018 17.753.177 702.310.482

332.292.304 2.152.565 1.127.298 13.948.825 212.260.580 150.575.981 46.224.097 58.971.221 817.552.871

142.983.596 — 277.741 116.784.907 75.037.948 74.922.194 7.387.472 1.567.556 418.961.413

146.973.289 — 215.417 114.340.293 96.334.817 55.565.191 34.928.476 40.767.188 489.124.671

38.486.258 121.877.971 160.364.229 24.510.911 184.875.140 192.732.167 22.402.914 226.670.628 75.629.633 517.435.342 702.310.482

38.486.258 149.369.471 187.855.729 25.657.120 213.512.849 257.127.581 25.107.457 225.443.227 96.361.756 604.040.022 817.552.871

38.486.258 124.040.922 162.527.180 — 162.527.180 113.333.200 15.693.677 96.698.348 30.709.009 256.434.234 418.961.413

38.486.258 141.096.004 179.582.262 — 179.582.262 171.000.000 18.496.366 70.658.501 49.387.542 309.542.409 489.124.671

�������� ���������� ��������� ������� ����� �������� (���� ������µ��� �� ����) ������ ������� ����� ������� ������ (1/1/2009 ��� 1/1/2008 ����������).......................................... ������������� �������� ����� µ��� ��� ������ (��������µ���� ��������������) .............................................. �����µ������ µ����µ��� (�����) ............................................ �������������� ��µ��� ���������� ........................................ ������ ������� ����� ����� ������ (31/12/2009 ��� 31/12/2008 ����������) ..................................

����������� 31 Äåê 2009 31 Äåê 2008

�� ����������� 31 Äåê 2009 31 Äåê 2008

213.512.849

265.650.524

179.582.262

193.747.377

(28.293.076) 185.219.772 (1.055.990) 711.357

(43.800.567) 221.849.958 (8.337.109) —

(17.055.082) 162.527.180 — —

(8.088.338) 185.659.039 (6.076.778) —

184.875.140

213.512.849

162.527.180

179.582.262

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

�������� ���������� �������� ���� (���� ������µ��� �� ����)

70

������������ �������������� ����� / (��µ���) ��� �����............................................... ����� / µ���� ������µ���� ���: ���������� ������ ��������� ............................................. ���������� �������������................................................. ����������........................................................................ ��������µ��� (�����, �����, ����� ��� ��µ���) ����������� ��������������............................................... ���������� ����� ��� ������ ����� .................................... (�����) / ��µ��� ��� ������ ������ ������������ ��������� (����� / ��µ��� ��� ������ ��µµ������............................ (�����) / ��µ��� ��� ������ ���������� �� ������� .......... (�����)/��µ��� ������� ����� ���������............................ ��µ�� ��� ���������� / ���µ����� ����µ���� ��� ����� ������ ������������ ��������� .......................................... ���µ����� ��µµ������ ..................................................... �����/ µ���� ������µ���� ��� µ�������� ��������µ�� ��������� ������� � ��� ����������� µ� ��� ������������ ��������������: M����� / (������) �����µ���� ......................................... M����� / (������)����������............................................ (������) / ������ ����������� (���� ���������)............. �����: ���������� ����� ��� ������ ����� ���������µ��� ............ ���������µ���� ����� ....................................................... ������ ������� / (������) ��� ������������ �������������� (�) ........................................................ ����������� �������������� (��������) / ������ ����������, ��������, ������������ ��� ������ ���������� ...................................................... ����� ����µ���� ��� ����� ������ ������������ ��������� ���������� ��� �������� ����µ���� ��� ����� ������ ������������ ���������...................................................... ���������� ��� �������� ���������� �� ������� ................. ����� �������������........................................................... �����µ��� ������������ ................................................... ������ ������� / (������) ��� ����������� �������������� (�) ........................................................ ���µ���������� �������������� ���������� ��� ��������� / ����������� ������ ................. ���������� ������� ........................................................... ���������� ����������� ��� ���µ���������� µ�������� (���������) ....................................................................... �������� ������������ ...................................................... �����µ��� ����������...................................................... ������ ������� / (������) ��� ���µ���������� �������������� (�) ........................................................ ��� ������ / (µ�����) ��� ��µ �������µ� & �������µ� ������ (�)+(�)+(�) .................................... ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ������� ������ .............. ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ����� ������ ........

����������� 01.01 - 31.12.2009 01.01 - 31.12.2008

�� ����������� 01.01 - 31.12.2009 01.01 - 31.12.2008

����������� 01.01 - 31.12.2009 01.01 - 31.12.2008 ������ ������ ��������.................................................. 679.058.638 1.200.295.367 ����� ����� / (��µ���) ..................................................... 32.127.192 19.885.436 ����� / (��µ���) ��� �����, ���µ���������� ��� (20.929.762) ����������� ��������µ���� ........................................... (5.781.653) ����� / (��µ���) ��� ����� ............................................ (22.056.168) ����� �����.......................................................................... 2.790.767 ����� / (��µ���) µ��� ��� ������ (�) ............................ (19.265.401) ������µ����� �� : �������� �������� ................................................................ (19.375.369) �������� ���������� ........................................................... 109.968 ����� �������� ����� / (�����) µ��� ��� ������ (�) .. (9.027.675) ������������� �������� ����� / (�����) µ��� ��� ������ (�) + (�)............................................................... (28.293.076) ������µ����� �� : - ���������� ��������............................................................ (28.191.873) - ������µ��� ���������� ...................................................... (101.204) �����/(��µ���) µ��� ��� ������ ��� µ����� ������ (�� €) ..................................................................... ����� / (��µ���) ��� �����, ���µ����������, ����������� ��������µ���� ��� ��������� ����������

�� ����������� 01.01 - 31.12.2009 01.01 - 31.12.2008 343.547.307 635.252.436 8.464.238 7.242.463 (7.363.360)

(11.262.023)

(56.375.126) 8.728.296 (47.646.830)

(13.251.258) 2.063.398 (11.187.860)

(23.372.632) 8.188.282 (15.184.350)

(48.224.358) 577.528

(11.187.860) —

(15.184.350) —

3.846.263

(5.867.222)

7.096.012

(43.800.567)

(17.055.082)

(8.088.338)

(43.253.926) (546.640)

(17.055.082) —

(8.088.338) —

(0,1913)

(0,4762)

(0,1105)

(0,1499)

20.364.581

3.613.426

4.189.263

(504.802)

�������� �������� ��� ����������� : 1. �� �������� ��� �µ���� µ� ��� ����������� ����������� ����, �� ������� µ� �� ����� � �µ���� ��µµ������ ��� µ������� ���� �������� ����� ��� � µ������ ����µ������ ���� ���� �������µ���� ������µ���� ����������� ��� 2009, ������������ ��������� ��� ��µ����� �� 31 ��� ������µ���� �����������. 2. �����µ�� ����� ������� µ� �� ������µ� ��� ������� ���� E������ � ��������� �������� ���������µ�� ��� �������� ������� ��� ������� ���������µ�� ���� ����� �������� ������� ��� �������. 3. �� ������µ���� ����������� ��� �������� ������µ�������� ���� �������µ���� ������µ���� ����������� ��� ���������� � ������ �������: �����µ�� ������� ���� ����� ��µµ����� ������� ����µ������ �������� �� ������ 59,89% ����� ��������� 4. ��� �������� �������� � ��� ��������� �������� ���������� � ����������� ������� ��� ��������� �� ����� ��µ������ �������� ���� ������µ��� ��������� ��� �������� ��� ��� �µ����. 5. ����µ�� ���������µ���� ���������� ��� ����� ��� ��������� ������ : �������� 716 (������ 2008 : 742) , �µ���� 2.270 (������ 2008: 2.424). 6. ����� �������� �������� ��������� ����� € 3,9 ����. ��� ������� ��� ���������� SOFIA MED S.A. ��� ���������. ��� ���������� �µ����µ��� ���� ��� ��� �������� ��� µ�������. 7. ���� ����������� �������� ��� ���������� ���������� ������� �µ����: € 660 ���., ��������: € 500 ���.. �� ������ ���������� ��� ����� ���µ������� ��� 31.12.2009 ���������� ��� ��� �µ��� �� € 300 ���. ��� ��� ��� ������� �� € 107 ���.. ������� µ� �� ������µ� ��� ���� ��������� ��� ��� ��������� �������� ���������µ�� ���� �������, ���� ���µ������� �������� ����� € 6,1 ����. (B�. ��µ������� �� 20 ��� �� 28 ��� ������µ���� �����������). 8. ���� �������� ��� ������ ��������� ��� ��� ������ ��� �������������� ������ ��� �� �������� ��� ���������� ��� ����������� ��� �������� ��� ���� ��� ��������� ������, ��� ����� �������� ��� ���������� ��� µ� �� �������µ��� ���� ��� ������ ��� ��� 24 ���� ����� µ���, ����� �� ����: ����������� �� �����������

(22.056.168)

(56.375.126)

(13.251.258)

(23.372.632)

26.603.035 (456.800) 572.901

24.911.513 (368.326) 68.369.221

11.883.247 (330.624) 159.572

10.963.108 (205.887) 37.733.665

(1.469.199) 17.649.390 (508.239) 33.951 — 3.508.756

(1.354.270) 36.490.134 (94.393) — (5.948) —

(1.185.079) 6.978.652 (423.876) 33.951 — 1.643.217

(4.824.316) 16.625.425 (10.290) — — —

101.997 —

302.220 —

94.324

17.194 309.501

9. � ����� ������µ���� ��� �������� ���������� ��������µ���� ��������� �� ���� (���� �� €): �� ����������� ����������� 1 ��� - 31 ��� 2009 1 ��� - 31 ��� 2008 1 ��� - 31 ��� 2009 1 ��� - 31 ��� 2008 ����� ������µ���� ������ (1.298.777) (2.553.621) (92.610) (626.153) ��������µ���� ����� ������ 4.089.544 11.281.917 2.156.008 8.814.436

27.852.259 37.388.374 (18.463.080)

2.595.802 98.342.145 (2.470.084)

21.296.869 (1.044.480) (16.221.944)

(25.477.107) 54.564.637 11.740.133

(20.943.315) (1.977.448)

(37.073.856) (4.427.702)

(9.504.878) —

(17.754.193) (539.410)

47.836.412

128.841.328

127.695

59.769.829

(2.656.217) (28.845.043)

(408.000) (47.148.620)

(2.696.331) (10.002.593)

(17.400.699) (19.767.242)

3.081.360 — 2.196.760 64.754

600.143 85.728 627.990 97.579

2.470.592 — 202.476 982.603

391.019 — 272.022 4.552.295

10. �� ���������� ���������� ������� ��� �������� ��� ��� �������� ��� �µ���� ������������ ��������� ��� ��µ����� �� 31 ��� ������µ���� �����������. 11. �� ”����� �������� �����” ��� ������������� ��������� ��� ���� ��������, ����� �� ���������� �� ��������µ� ��� ������, ������� �� ��������µ������ �������� ���������� ���������� ���������� (�µ���� : € 2.409 ���.) ��� �����µ��� ��������� ��������µ���� ��µ����� ���� (�µ���� : € 6.618 ���. - ������� : € 5.867 ���.). (��. ��������� ��������� ����� ��������� ��� ������µ���� �����������) . 12. ��� ������ ��� 2009 � µ������ �������� ������� ��� ��� 100% ��������� ��� OGWELL LTD �� ������� ��µµ������ ��� ������� � ��������� ���� ��������� �������� ������� �.�., ������� �� �µ��� ������� ��µµ������ ��� µ������� ���� �������� ������� ������ ��� 78,71% ��� �� ������µ��� ����� ����µ����� �µ��������. ����������, ��� ����µ������� ���� ������µ���� ����������� ��� ��������� ������ � 100% ��������� �������� OGWELL LTD ���� ������ ����������� ��� ��� ������������� ��� ������������ ��������� ��� ��� ������ ��� 2009, ��� ���� ����µ������ ��� �������µ��� �����. (��. ��µ����� �� 8 ��� ������µ���� �����������). 13. ��� ���������� µ������ ��� µ������� �������� ��� ���������� ���� ��� ��� ���� ���� ��� ���������� ��� ��������� ��� ������������, ��� ���� ��� ��������� ������. 14. ����µ����������� ������ ���� ���������� ����� ��µ���� µ� ��� ���������� ��� ��� 1, ��� ����������� ��� ��� 23 ��� ��� ��������� ��� �.�.�.� 8 (��. ��µ. 2.1 ��� ������µ���� �����������).

(26.158.385)

(46.145.180)

(9.043.253)

(31.952.605)

32.192.485 (95.354.430)

62.709.820 (120.508.870)

13.083.200 (44.710.153)

55.000.000 (60.023.826)

(6.069) 1.348.900 (1.076.957)

(11.858) — (7.511.518)

— 1.348.900 (6.020)

— — (6.095.104)

(62.896.071)

(65.322.426)

(30.284.073)

(11.118.930)

(41.218.044) 58.971.221 17.753.177

17.373.722 41.597.499 58.971.221

(39.199.632) 40.767.188 1.567.556

16.698.293 24.068.894 40.767.188

i) ����� ii) ����� iii) ���������� iv) ����������� v) ���������� & �µ����� ������������ �������� ��� µ���� ��� ��������� vi) ���������� ��� ����������� ������� ��� µ��� ��� ��������� vii) ����������� ���� �� ����������� ������� ��� µ��� ��� ���������

� �������� ��� �.�. ��������� ���������������� �� 135393

83.602.391 75.231.433 31.895.186 11.131.507 3.698.296 24.269 —

�����, 23 ������� 2010 ��� ����� ��� �.�. � ������� ���������� �������� ������ ���������� �������� � 020251 � 473915

122.857.115 44.035.585 55.699.095 3.912.543 2.432.574 24.269 —

� ����������� �/���� ��� ������ �������� �������� � 701209


��.�.�.�. 2310/06/�/86/20 �. ��������� 2-4, 115 27 ����� �������� ��� ����������� ������ (��� 1 ���������� 2009 µ���� 31 ����µ����� 2009) (��µ������µ��� ����� ��� �.�. 2190/20, ����� 135 ��� ������������ ��� ���������� ������� ������µ���� �����������, �������µ���� ��� µ�, ���� �� ���) �� �������� �������� ��� �����������, ��� ���������� ��� ��� ������µ���� �����������, ��������� �� µ�� ������ ���µ����� ��� ��� ������µ��� ��������� ��� �� ��������µ��� ��� ������� ���������� ����������� ������� �.�. ��� ��� ������ �������. ��������µ� ���µ���� ���� ���������, ���� ������ �� ����������� ������ ���������� ������� � ���� ��������� µ� ��� �������, �� ��������� ��� ��������� µ�� ��� ���������, ���� ���������� �� ������µ���� �����������, ����� ��� � ������ ������� ��� ��µ�µ�� ������� ����� ���� ����������.

��µ���� ��µ�����: ��������� ������µ���, ������������������ ��� ���������, ��������� �����µ�� ��������� & ������� ��������� ���������� ��������: www.sidenor.gr ������� ����������� ��µ�������: �������� ������������, ��������, ����������� µ����, �������� ���������, ������������ ����������� µ����, �������� ������, �������� ������, ����������� µ���, ��µ������ ���������������, ��������� �����������, ������� ������µ��, µ� ����������� µ���, ������� ��������, ��������� ����µ���, µ� ����������� ��� ���������� µ���. �µ���µ���� �������� ��� ������� ������µ���� ����������� ��� �� ���������� ��µ������: 22 ������� 2010 ��µ�µ�� �������� : ��µ������ ����µ��� (�.�. ���� 16891) ��������� ������� : PRICEWATERHOUSECOOPERS �����µ� ��������� ������� ����� ������� �������: �� ��µ���� ���µ�

�������� ���������� ����������� ����� (������ �������µ��� ��� µ� �������µ���) (���� ������µ��� �� ����) ÅÍÅÑÃÇÔÉÊÏ �������� & K����� (���������µ������µ���) .......................... ������������� E������µ�� (���������µ������µ���) ............. ����� ���������µ������µ��� ����µ��� �����....................... ���� ����������� ��������.................................................. ���������� �� ������������ (��µµ������) ............................. �� ������������� ����������� �������� ��������µ��� ��� ������ ����� µ� ������������� ����������� ��������.................... �����µ��� ........................................................................ ���������� ��� ������� ...................................................... ����� ������������� ����������� ��������......................... ������ ����������� ................................................. ���� �������� ��� ����������� �������� ��������............................................................. �����µ����� ���� �� �����................................................. ����� �������� ������� ����� µ������ �������� .................. ������ ����� ��������� ���������� µ������� (�)................. ������µ��� ���������� (�) ................................................ ������ ����� ��������� (�) = (�) + (�) .............................. �����������µ�� ��������� �����������............................. ��������µ���� ����������� �����������............................ ���������� / ������ µ����������µ�� �����������.............. �����������µ�� ��������� ����������� ............................. ������ �����������µ�� ����������� .................................. ������ ����������� (�) ................................................... ������ ����� ��������� ��� ����������� (�) + (�) ...............................................

������ 31-���-09

31-���-08

�������� 31-���-09 31-���-08

259.877.583 453.457.277 71.889.396 661.701 28.983.897 1.485.009 4.653.354 278.674.913 107.220.252 101.077.385 1.307.980.767

263.987.369 469.774.095 67.220.007 951.546 30.584.715 1.485.009 4.891.187 391.394.682 175.877.082 209.075.868 1.615.241.560

57.652.581 83.040.999 4.657.240 54.536 221.018.271 1.354.368 3.844.839 68.409.489 38.994.956 97.117.613 576.144.892

59.719.234 83.924.307 4.838.853 109.073 212.401.863 1.354.368 4.043.287 85.306.169 61.436.273 169.913.493 683.046.920

39.460.002 120.406.136 355.833.315 515.699.453 111.110.803 626.810.256 203.199.630 67.393.900 24.677.772 245.653.441 140.245.768 681.170.511

39.413.091 120.046.867 424.780.453 584.240.411 112.520.630 696.761.041 252.561.628 58.486.846 23.642.305 280.287.709 303.502.029 918.480.518

39.460.002 120.406.136 130.460.280 290.326.418 — 290.326.418 78.750.000 18.291.324 2.240.666 52.541.935 133.994.549 285.818.474

39.413.091 120.046.867 170.142.604 329.602.562 — 329.602.562 110.000.000 19.608.853 2.192.182 88.444.196 133.199.127 353.444.358

1.307.980.767

1.615.241.560

576.144.892

683.046.920

�������� ���������� ��������� ����� ���������

������ ����� ��������� ������� ������ (1/1/2009 ��� 1/1/2008 ����������)..................................... ������������� �������� ����� µ��� ��� ������ (��������µ���� ��������������).......................................... ������ / (µ�����) µ�������� ���������.............................. �����µ� ............................................................................ �������� % ��µµ������ �� ���������� .............................. ������ ����� ��������� ����� ������ (31/12/2009 ��� 31/12/2008 ����������) .............................

�������� 1 Éáí—31 ��� 2009 1 Éáí—31 ��� 2008

696.761.041

721.385.589

329.602.562

293.113.803

-70.444.699 626.316.342 1.869.523 -111.928 -1.263.682

23.987.886 745.373.474 61.356 -29.498.152 -19.175.637

-39.682.324 289.920.238 406.180 — —

60.521.132 353.634.934 — -24.032.373 —

626.810.256

696.761.041

290.326.418

329.602.561

�������� ���������� ��������� ���� (������ �������µ��� ��� µ� �������µ���)

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

(���� ������µ��� �� ����) - �µµ��� µ������

72

������ 1 Éáí—31 ��� 2009 1 Éáí—31 ��� 2008 ������������ �������������� ����� / (��µ���) ��� ����� (��������µ���� ��������������) -58.835.172 47.413.645 ����� / µ���� ������µ���� ���: ����������........................................................................ 59.089.199 58.267.349 78.966 78.968 ���µ������� ����µ���� ��� ����� ������������ ��������� . ����������........................................................................ 2.374.656 1.601.087 ��������µ��� (�����, �����, �����, ��µ���) ����������� �������������� ................................................................. -1.248.704 762.469 ���������� ����� ��� ������ �����..................................... 23.169.552 43.296.701 8.539.216 -5.987.495 ������ ������µ����........................................................... ����� / µ���� ������µ���� ��� µ�������� ��������µ�� ��������� ������� � ��� ����������� µ� ��� ������������ ��������������: M����� / (������) �����µ����.......................................... 102.672.909 -3.907.546 M����� / (������)����������............................................ 163.585.640 -53.009.717 (������) / ������ ����������� (���� ���������)............. -142.019.670 84.583.526 �����: -26.272.787 -44.034.341 ���������� ����� ��� ������ ����� ���������µ��� ............. -12.695.212 ���������µ���� ����� ...................................................... -23.291.294 ������ ������� / (������) ��� ������������ 118.438.594 �������������� (�) ........................................................ 105.773.353 ����������� �������������� �������� ����������, ��������, ������������ ��� ������ ����������............................................................ -3.619.684 -19.187.294 — — ��������� ��������� �������µ���� ��������....................... -45.389.493 -73.736.844 ������ ����µ���� ��� ����� ������ ���������................... ���������� ��� �������� ����µ���� ��� ����� ��������������� ................................................................ 2.497.424 1.432.673 ����� �������������........................................................... 38.634 4.530 1.075.084 �����µ��� ������������ .................................................... 1.234.096 ������ ������� / (������) ��� ����������� -45.398.035 �������������� (�) ........................................................ -90.252.839 ���µ���������� �������������� ���������� ��� ������ µ�������� ��������� ....................... 1.869.523 61.356 ���������� ��� ��������� / ����������� ������ ................. 358.788.196 727.376.425 ���������� ������� ........................................................... -442.784.463 -720.761.245 ���������� ����������� ��� ���µ���������� µ�������� (���������) ....................................................................... -640 -15.723 ����� ����� - ���������� ............................................... 3.260.286 5.456.376 �������� ������������.....................................................— 74.263 -203.382 �����µ��� ����������...................................................... -29.753.334 ������ ������� / (������) ��� ���µ���������� -79.070.481 �������������� (�) ........................................................ -17.561.881 ������ ������ / (µ�����) ��� ��µ����� �������µ� ��� -6.029.922 -2.041.368 �������µ� �������� (�) + (�) + (�) ............................. 35.420.254 37.201.099 ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ���� ������ ��� �������� -244.787 ��������µ������ �������� ................................................. 260.523 ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ��� ���� ��� �������� 29.145.546 35.420.254

������ ��������µ���� �������������� 1 Éáí—31 ��� 2009 1 Éáí—31 ��� 2008 ������ ��������............................................................ 937.994.023 1.713.440.625 ������ ����������........................................................... -845.629.345 -1.469.083.896 ����� ����� / (��µ���)................................................... 92.364.679 244.356.729 ����� �������� ................................................................. -92.371.386 -123.254.932 ����� ��������� ................................................................ -31.102.373 -38.426.723 -5.717.177 ����� ����� / (�����) ��µ���������� (������) ................... -971.891 ����� / (��µ���) ��� �����, ���µ���������� ��� -36.826.257 81.703.182 ����������� ��������µ���� ........................................ ����� ��� �����, ���µ����������, ����������� ��������µ���� ��� ��������� ����������................ 22.262.942 139.970.531 -58.835.172 47.413.645 ����� / (��µ���) ��� ����� ........................................ ����� �����....................................................................... -16.004.085 -15.359.231 -74.839.257 32.054.414 ����� / (��µ���) µ��� ��� ������ (�) ......................... (0,7419) 0,3044 ����� / (��µ���) µ��� ��� ������ ��� µ����� - ������ (�� €) ������µ����� �� : ���������� µ�������............................................................ ������µ��� µ��������� ...................................................... ����� �������� ����� µ��� ��� ������ (�) ........................ ������������� �������� ����� µ��� ��� ������ (�) + (�) ������µ����� �� : ���������� µ�������............................................................ ������µ��� µ��������� ......................................................

�������� ��������µ���� �������������� 1 Éáí—31 ��� 2009 1 Éáí—31 ��� 2008 210.705.519 419.960.755 -209.742.132 -387.877.071 963.387 32.083.684 -18.725.094 -28.732.914 -12.650.823 -15.889.670 284.987 276.857 -30.127.543

-12.262.042

-19.495.780 -33.012.438 -6.513.467 -39.525.905 (0,4111)

-1.198.591 76.638.157 -15.814.048 60.824.109 0,6327

-71.324.684 -3.514.573 -74.839.257 4.394.557 -70.444.699

29.259.529 2.794.885 32.054.414 -8.066.528 23.987.886

-39.525.905 — -39.525.905 -156.419 -39.682.324

60.824.109 — 60.824.109 -302.977 60.521.132

-68.041.764 -2.402.935 -70.444.699

22.926.497 1.061.389 23.987.886

-39.682.324 — -39.682.324

60.521.132 — 60.521.132

Ðñüóèåôá óôïé÷åßá êáé ðëçñïöïñßåò :

(������ �������µ��� ��� µ� �������µ���) (���� ������µ��� �� ����) ������ 1 Éáí—31 ��� 2009 1 Éáí—31 ��� 2008

�������� ���������� ������������� (������ �������µ��� ��� µ��������µ���) (����������µ���������)

�������� 1 Éáí—31 ��� 2009 1 Éáí—31 ��� 2008 -33.012.438

76.638.157

10.631.763 — -1.968.636

11.063.451 — 1.282.948

-3.547.002 5.995.542 -204.413

-103.095.057 14.457.299 549.214

16.896.680 90.851.828 11.519.285

1.059.759 -17.885.651 43.094.829

-7.929.194 -8.822.807

-15.059.770 -6.864.740

80.410.609

5.240.438

-65.816.427 58.279.106 -8.013.947

-30.016.574 21.239.893 -10.512.766

1.129.022 — 2.093.126

14.925 — 103.986.250

-12.329.121

84.711.728

406.180 20.847.739 -88.000.000

— 134.000.000 -196.204.019

— 276.923 — -550

— 104.235 — -24.026.033

-66.469.707

-86.125.817

1.611.781 8.895.037 — 10.506.818

3.826.349 5.068.688 — 8.895.037

1. �� ������µ���� ����������� ��� �������� ������µ�������� ���� �������µ���� ������µ���� ����������� ��� �������� �������� �.�. µ� �� �������� ��������: �����µ�� �������� ���� ����� �µ��� ��µµ����� �µ��� & �µµ��� ��µ. ������� ����µ������ ������ 63,09% 69,68% ����� ��������� �������� �.�. 2. � µ������ ������� ���� �������� ��� ��� ��µ����� ����������� ����� µ���� ��� �� ����� 2006. ��� ��µ����� �� 38 ��� ������µ���� ����������� ����������� �� ���������� ������� ��� �������� ��� �µ���� 3. ���� ��� �µ���µ���� �������� ��� ��������µ�� �����µ����� �������� ��� �� ��� ��������� �������� ���������� �������� ����� € 2.842 ���. �� ���� ��� ��������� ��� ��� ����� ������ �������� � ��� ��������� �������� ��� 31.12.2009 ��������� ��� ��� �µ��� �� € 924 ���. ������ ���� ���µ������� �������� ��� ��� ���������� ���������� �������: �µ���� € 1.047 ���., �������� € 267 ���. �� ������ ���������� ��� �µ���� ��� ����� ���µ������� ��� 31.12.2009 ���������� �� € 7.504 ���. (��. ��µ. �� 26 ��� ������µ���� �����������) 4. ��� ��� ������ ��������� ���������� �������� �������� �������� ��� �����µ������� ���� �������� ��������� ����� € 128.200 ���. ��� ������ ��������� ��������� € 45.651 ���. 5. ����µ�� ���������µ���� ���������� ��� 31.12.2009: �������� 338 ��� �µ���� 2.980 ��� ��� 31.12.2008: �������� 364 ��� �µ���� 3.409. 6. ���� �������� ��� ������ ��������� ��� ��� ������ ��� ������ ��� �� �������� ��� ���������� ��� ����������� ��� �������� ��� ���� ��� ������, ��� ����� �������� ��� ���������� ��� µ� �� �������µ��� ���� ��� ������ ��� ��� 24 ���� ����� µ���, ����� �� ����: �µ���� �������� (���� �� ���. €) 2009 2008 2009 2008 i) �������� ������, ��������� ��� ������ 32.468 78.564 109.844 242.930 ii) ������ ������, ��������� ��� ������ 64.701 134.445 68.005 153.553 28.637 57.603 64.003 86.656 iii) ���������� ��� �������µ��� µ��� 9.861 9.419 96.516 78.106 iv) ����������� ���� �������µ��� µ��� 3.876 6.102 1.231 2.720 v) ��������� �µ����� ������������ �������� ��� µ���� ��������� vi) ����������� ���� �� ����������� ������� & µ��� �.�. 2.712 3.127 550 1.500 185 — — — vii) ����������� ���µ����µ�� ����������� �µ���� �������� 1 ��� - 31 ��� 2009 1 ��� - 31 ��� 2008 7. �� ����� �������� ����� µ��� ��� ������ �������: 1 ��� - 31 ��� 2009 1 ��� - 31 ��� 2008 ��������µ������ �������� µ��������� �������� ���������� -1.119.680 -1.478.134 — — ������ / (��µ��) µ��� ����� ��� µ������� ��� ������� ����� ��� ��������µ���� ��µ. ���� 5.514.238 -6.588.394 -156.419 -302.977 ����� �������� ����� µ��� ��� ������ 4.394.557 -8.066.528 -156.419 -302.977 8. ���� ��������� ��������µ���� �� �������� "�����" ��������� �� ��������: - �������µ��� ��������: 2009 ����� ������µ���� € (8.908) ���., ��������µ���� ����� € (7.097) ���. - 2008 € (18.574) ���. ��� € 3.215 ���. ����������. - �������� ��������: 2009 ����� ������µ���� € (7.779) , ��������µ���� ����� € 1.265 ���. - 2008 € (19.366) ���. ��� € 3.552 ���. ����������. 9. �� �������� ��� ���������� ��� �µ��� ������� µ� ��� ���������� ���� ������������ ����, �� ������� ��µµ������ ��� µ������� ���� �������� ����� ��� � µ������ ����µ������ ���������� ���� ��µ������� �� 8 & 9 ��� ������µ���� �����������. 10. ���� �� �������� ��� ������ (��� 2009) � µ������ ������� ��� � ��������� ��� ������� �.�. ��������� �� 24% ��� 10 % ���������� ��� �������� AWM SPA ��� ������� ���� ������. ������ � µ������ ������� �������� �� �������� 30% ��� ���������� �������� ������ �.�. ��� ��� ���������� ����� PROSAL TUBES S.A. ������ �� �µ��� ������� ��µµ������ ��� ��� ��������� ������� ���� �.�. ���� 12,53% ���� ��µµ������ �� ������ µ�������� ���������. ��� ������� ��� 2009 � µ������ �������� ��µµ������ �µ��� µ� 78,55% ���� ��������� �������� "������������ �������� �.�." ���������� �� ������� ��µµ������ ��� �� ����� (76.58%) ��� ������ ���������� ��� ELMONTE HOLDINGS LTD. O �µ���� ��µµ������ ��� ���������� �.�. µ� 70,1%, ������� ��� ���µ�������� µ��� ��� ���������� ��� ������� ��� µ�������� ��� ��������� (�����µ����� 2009) ����� ��� ��� ������ µ������ �� �������µ��� µ��� (����µ����� 2009).��� ������ � µ������ �������� ������� ��� ������� µ������ ��� ���������� ��������� SOVEL A.E. �� ������� ��µµ������ µ��� ��� ����� ��������� �� 62,75%. ���� ��� �������� �� ������� ��µµ������ ���� ���������� ��������� ������������� ���������� ����� �� ��� BIODIESEL �.�. ���µ��������� �� 24,23% ��� 15,69% ����������. ����� � ��µµ����� ��� �µ���� ��� ��������� �������� PORT SVISHTOV WEST SA µ��� ��� ����µ��������� ��� ������� ��� µ�������� ��������� ��������� �� 72,97% (����� ��µ������� �� 8 & 9 ��� ������µ���� �����������). 11. ����µ�������� ��� ����� ���� ���� �������µ���� ������µ���� �����������, µ� �� µ����� ��� ������ ����������, �� ������µ��� �������� ��� ��������� SIDEBALK STEEL DOO µ� ������� ��µµ������ 100% ��� PRISTANISHTEN KOMPLEX SVILOSA EOOD µ� ������� ��µµ������ 73,09%. 12. �� ����µ���� ��� 2009 �� ���������� ��µ������ ��� ���������� ��������� «������� �.�.» ��� «���� �.�.» ���������� �� �������� �� ���������� ����������� ��� ��� ��������� µ� ���������� ��� «���� �.�.» ��� ��� «������� �.�.». �� �µ���µ���� µ������µ����µ�� �������� � 31/12/2009. 13. ��µ���� µ� �� �.3808/2009 ������������ ������� ������� ���������� ������� ��� ��� ������ ��� 2008. �� ���� ��� ����� ���������� �� ���� ������ ����� ��� �� ���� �������� ��� ��������� ��� ��� �µ���� ���������� �� € 7.779 ���. ��� € 8.316 ���. ����������.

� �������� ��� ����������� ���������� �������� �. ������������ �.�.�.: � 147183

�����, 22 ������� 2010 � ��������� ��������� �������� �. ������ �.�.�.: � 998326

� ����������� ���������� ������� �. ��µ������ �.�.�.: �� 551391 ��. ������: 0065081 - �� �����


1 2 3 4 5 6 7 8


ymirror

Industr

ΤΡΟΦΙΜΑ - ΠΟΤΑ

Σταυροδρόµι προκλήσεων H ελληνική βιοµηχανία τροφίµων και ποτών είναι αντιµέτωπη µε γνωστές αλλά και νέες προκλήσεις,. Πέρα από τη συρρίκνωση της παραγωγής και της κερδοφορίας, οι ελληνικές επιχειρήσεις του κλάδου θα πρέπει να αντιµετωπίσουν την παρούσα κρίση ως µια ευκαιρία προώθησης των εξαγωγών και αύξησης των στρατηγικά επιλεγµένων επενδύσεων σε καινοτόµα προϊόντα και διαδικασίες παραγωγής.

O

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

κλάδος Τροφίµων-Ποτών είναι ένας από τους σηµαντικότερους της εγχώριας µεταποίησης, καθώς σε αυτόν δραστηριοποιούνται περίπου 16.300 επιχειρήσεις (17,1% του συνόλου των µεταποιητικών επιχειρήσεων), µε τον αριθµό αυτόν να έχει µάλιστα ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια. Ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων του κλάδου ξεπερνά τα 12 δισεκ. ευρώ., καλύπτοντας το 21% σχεδόν του συνόλου του µεταποιητικού τοµέα. Στη βιοµηχανία ΤροφίµωνΠοτών εργάζεται σχεδόν το 22% του συνόλου των απασχολουµένων της µεταποίησης, το υψηλότερο από κάθε άλλο µεταποιητικό κλάδο.

74

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Μετά τα ευνοϊκά αποτελέσµατα της διετίας 2007-2008, το 2009 η βιοµηχανική παραγωγή στα Είδη Διατροφής επανυποχωρεί στα επίπεδα του 2006. Ως εκ τούτου, τη δεκαετία 2000-2009 ο δείκτης βιοµηχανικής παραγωγής αυξήθηκε µόλις κατά 0,4% ετησίως κατά µέσο όρο. Από την άλλη πλευρά, οι τιµές των ειδών διατροφής υποχώρησαν το 2009µετά τη σηµαντική άνοδο του 2008. Αλλά και στον κλάδο των ποτών, η βιοµηχανική παραγωγή υποχώρησε το 2009 σηµαντικά (-4,8%). Οι τιµές παραγωγού των ποτών, διαφοροποιούµενες από την (πτωτική) τάση των τιµών στη µεταποίηση, αυξήθηκαν κατά 3,2%. Σηµαντικές κρίνονται οι εξελίξεις στο επίπεδο της προστιθέµενης αξίας του κλάδου που διατηρεί την ανοδική πορεία των τελευταίων ετών, ενώ το 2007 καταγράφει την υψηλότερη επίδοσή της (€3,52 δισ.). Σύµφωνα µε τα τα προσωρινά στοιχεία των εθνικών λογαριασµών, η ακαθάριστη προστιθέµενη αξία της βιοµηχανίας τροφίµων

και ποτών (σε τρέχουσες τιµές) προσέγγισε το 2008 τα €6,8 δισ., αυξανόµενη την περίοδο 2000-2008 µε µέσο ετήσιο ρυθµό της τάξης του 10%, δηλ. µε έναν από τους υψηλότερους ρυθµούς της εγχώριας µεταποίησης. Ο βαθµός καθετοποίησης του κλάδου, όπως εκφράζεται από το λόγο της προστιθέµενης προς την ακαθάριστη αξία παραγωγής κινείται περίπου στα ίδια επίπεδα από το 2003 έως το 2007, ενώ το αντίστοιχο µέγεθος για το σύνολο της βιοµηχανίας κινείται σε αντίθετη κατεύθυνση. Το γεγονός αυτό υπογραµµίζει την ικανότητα των επιχειρήσεων του κλάδου να διαχειρίζονται σωστά το κόστος τους.

ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Το 2008 ήταν µια δυσµενής χρονιά για τον κλάδο σε όρους εµπορικής ροής και άλλων συναφών δεικτών. Πιθανώς λόγω της χρηµατοοικονοµικής κρίσης και των επιδράσεων στην κινητικότητα των προϊόντων που άρχισαν να γίνονται εµφανείς τη χρονιά αυτή, όλα τα συναφή µεγέθη συρρικνώνονται. Πιο συγκεκριµένα, το εµπορικό ισοζύγιο του κλάδου τροφίµων-ποτών είναι για άλλη µια χρονιά ελλειµµατικό (€ -2,7 δισ.). Το έλλειµµα διευρύνεται την περίοδο 2000-2008 µε µέσο ετήσιο ρυθµό αύξησης 9,3%, ενώ το 2008 αυξήθηκε κατά 15,4%. Οι εξαγωγές, βέβαια, αποδείχθηκαν περισσότερο ευαίσθητες στις πιέσεις της κρίσης, καθότι µειώνονται το 2008 σχεδόν κατά 30%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις εισαγωγές δεν ξεπερνά το 6%. Ο βαθµός κάλυψης εισαγωγών κινείται πτωτικά από το 2002 έως και το 2008, γεγονός που υπογραµµίζει τις σηµαντικές δυνατότητες ενδυνάµωσης της ανταγωνιστικότητας του κλάδου σε διεθνές επίπεδο. Ο δείκτης Balassa δι-

αµορφώνεται το 2008 στο -48,1%, τη χαµηλότερη επίδοση του δείκτη από το 2000.

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Για το 2008 εξετάστηκαν 1.375 επιχειρήσεις Α.Ε. και Ε.Π.Ε. του κλάδου, από τα αποτελέσµατα των οποίων φαίνεται πως παρά τις πρώτες ενδείξεις της οικονοµικής κρίσης, οι επιχειρήσεις τροφίµων-ποτών κατάφεραν να διατηρήσουν την κερδοφορία τους. Θα πρέπει να σηµειωθεί ότι, ενώ οι πωλήσεις αυξάνονται σε ετήσια βάση, και µάλιστα µε µέσο ετήσιο ρυθµό αύξησης 4,8%, το 2008 παρατηρείται επιβράδυνση του ρυθµού αυτού, µετά µάλιστα τη σηµαντική τόνωση του κύκλου εργασιών το 2006 και το 2007. Την πορεία των πωλήσεων ακολούθησαν και τα καθαρά κέρδη, ενώ τα µικτά αυξήθηκαν οριακά. Μολαταύτα, και οι δύο σχετικοί αριθµοδείκτες υπερέχουν σηµαντικά των αντίστοιχων για το σύνολο της βιοµηχανίας. Ο δείκτης αποδοτικότητας ιδίων κεφαλαίων υποχωρεί κατά 1,1%, και συνεχίζει να βρίσκεται περίπου 2 ποσοστιαίες µονάδες κάτω από το µέσο όρο του συνόλου της βιοµηχανίας. Η αποδοτικότητα του ενεργητικού αγγίζει το 3,2%, υποχωρώντας στα επίπεδα του 2006. Ο βαθµός κάλυψης των πάγιων καταγράφει τη χειρότερη επίδοση των τελευταίων πέντε ετών, καθώς µειωµένος ισορροπεί στις 0,8 µονάδες, γεγονός -που υπογραµµίζει την αδυναµία των επιχειρήσεων του κλάδου να καλύπτουν τις πάγιες επενδύσεις τους µε ίδια κεφάλαια. Τέλος, η επιβάρυνση των επιχειρήσεων µε περισσότερες υποχρεώσεις ώθησε ανοδικά το δείκτη δανειακής επιβάρυνσης (0,56 το 2008). ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Η εγχώρια βιοµηχανία Τροφίµων–Ποτών αντιµετωπίζει πλήθος


προκλήσεων που προσδιορίζονται από το εγχώριο και διεθνές περιβάλλον και επηρεάζουν τις επιχειρηµατικές στρατηγικές, την κερδοφορία και τη βιωσιµότητα των επιχειρήσεών της. Στους παράγοντες που επηρεάζουν τον κλάδο περιλαµβάνονται: Οι τιµές των πρώτων υλών: Καθότι τα γεωργικά προϊόντα αποτελούν κατά τεκµήριο τους βασικούς συντελεστές παραγωγής της βιοµηχανίας Τροφίµων-Ποτών, οι µεταβολές στις τιµές των προϊόντων αυτών αποτελούν µια συνεχή παράµετρο παρακο-

ενισχύσεων προς τις ενεργειακές καλλιέργειες, που αναµένεται να δράσει κατασταλτικά στις τιµές των πρώτων υλών. Αλλαγές στο καταναλωτικό πρότυπο – Νέα είδη προϊόντων: Τα τελευταία χρόνια η βιοµηχανία Τροφίµων-Ποτών καλείται να καλύψει τις διευρυµένες απαιτήσεις και ανάγκες των καταναλωτών οι οποίες εκπορεύονται τόσο από την όξυνση της καταναλωτικής συνείδησης απέναντι σε θέµατα οικολογίας και ηθικής, όσο και από δηµογραφικές αλλαγές,

λούθησης. Υπολογίζεται, µάλιστα ότι, αναλόγως του προϊόντος, το κόστος των γεωργικών πρώτων υλών αντιστοιχεί στο 30-75% του συνολικού κόστους. Μετά τη ραγδαία άνοδο των τιµών το 2007, φαίνεται πως οι τιµές των πρώτων υλών οµαλοποιούνται, αν και προς τα τέλη του 2009 σηµειώθηκε εκ νέου άνοδος. Παράγοντες όπως η παραγωγή βιοκαυσίµων και οι τιµές του πετρελαίου θα συνεχίζουν να επηρεάζουν το κοστολόγιο. Αλλαγές στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ): Η βιοµηχανία Τροφίµων-Ποτών τόσο σε ευρωπαϊκό, όσο και σε εγχώριο επίπεδο επηρεάζεται άµεσα από την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) της Ε.Ε., µιας και ο γεωργικός τοµέας αποτελεί το βασικό προµηθευτή των πρώτων υλών της. Οι δοµικοί και µακροχρόνιοι παράγοντες που διογκώνουν τις τιµές των τροφίµων παγκοσµίως, σε συνδυασµό µε την πίεση που δέχονται τα ευρωπαϊκά γεωργικά προϊόντα σε επίπεδο ανταγωνιστικότητας, οδήγησαν σε αναθεωρήσεις και αλλαγές στην ΚΑΠ που αφορούν στην απελευθέρωση κοινοτικών κονδυλίων για την προώθηση τροφίµων, την ενίσχυση κλάδων απέναντι στην κρίση και την κατάργηση

όπως η γήρανση του πληθυσµού. Σε αυτό το πλαίσιο τα βιολογικά προϊόντα, τα τρόφιµα «φιλικά στο κλίµα» και τα λειτουργικά Τρόφιµα και Ποτά αποτελούν σύγχρονες κατευθύνσεις οι οποίες θα πρέπει να λαµβάνονται όλο και περισσότερο υπ’ όψη από τις βιοµηχανίες Τροφίµων–Ποτών, συνιστώντας ταυτόχρονα ένα ευρύ πεδίο για επίτευξη ανταγωνιστικού πλεονεκτήµατος . Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίµων: Οι αλλαγές στις απαιτήσεις των καταναλωτών σε συνδυασµό µε την εξέλιξη της τεχνολογίας σε θέµατα συσκευασίας και ασφάλειας των τροφίµων δηµιουργούν ένα ακόµα πιο απαιτητικό πλαίσιο λειτουργίας για την εγχώρια βιοµηχανία. Η επαγρύπνηση και η έγκαιρη υιοθέτηση των νέων τεχνολογιών και νοµοθεσιών αποτελεί αδήριτη ανάγκη. Τα ζητήµατα υγιεινής και ασφάλειας των τροφίµων κατατάσσονται πλέον ψηλά στις προτεραιότητες των καταναλωτών, εξέλιξη που οι εγχώριες επιχειρήσεις πρέπει να συνυπολογίζουν στη διαµόρφωση των στρατηγικών τους. Ανταγωνιστικότητα της εγχώριας βιοµηχανίας Τροφίµων–Ποτών: Η βιοµηχανία Τροφίµων-Ποτών αποτελεί µια από τις «ατµοµηχανές» της ελληνικής οικονοµίας και υπό προϋποθέσεις µπορεί

να συνεχίσει να προσφέρει θέσεις εργασίας και να βελτιώνει την ανταγωνιστική της θέση στο διεθνές περιβάλλον. Αποκτά, εποµένως, ακόµα µεγαλύτερη σηµασία η εφαρµογή κατάλληλης πολιτικής για την ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της οικονοµίας και παραγωγικών κλάδων όπως η βιοµηχανία Τροφίµων –Ποτών που είναι εκτεθειµένοι στον ανταγωνισµό από το εξωτερικό. Επιπτώσεις της διεθνούς οικονοµικής κρίσης στη βιοµηχανία Τροφίµων-Ποτών: Το ΙΟΒΕ, σε έκτακτη έρευνα σχετικά µε τις επιπτώσεις της χρηµατοπιστωτικής κρίσης στις ελληνικές επιχειρήσεις, κατέγραψε τις απόψεις τους για την ένταση, αλλά και τους τρόπους αντίδρασης που θα πρέπει να χρησιµοποιηθούν για να ξεπεραστεί αυτή η περίοδος αυξηµένης αβεβαιότητας. Οι επιχειρήσεις του κλάδου, δηλώνουν ότι τα δύσκολα δεν έχουν περάσει. Ωστόσο, µε βάση και την εµπειρία από προηγούµενες κρίσεις, η ύφεση δεν είναι αναγκαστικά µόνο µια εποχή αµυντικών κινήσεων για µείωση του λειτουργικού κόστους αλλά και ευκαιρία σηµαντικών κινήσεων και εκµετάλλευσης ασυνεχειών σε στρατηγικό επίπεδο, µε σηµαντικές ευκαιρίες στη συµπεριφορά των καταναλωτών, στο ανταγωνιστικό περιβάλλον, το ρυθµιστικό καθεστώς, αλλά και στη δυνατότητα αξιοποίησης ανθρώπινων πόρων. Οι επιχειρήσεις οι οποίες θα έχουν τη διορατικότητα, την τόλµη και τα κεφάλαια να τις εκµεταλλευτούν όχι µόνο θα επιβιώσουν, αλλά και θα εξέλθουν ισχυρότερες από την κρίση. Η τρέχουσα δυσµενής συγκυρία επιτάσσει την ανάληψη πρωτοβουλιών από την πλευρά των επιχειρήσεων µε στόχο την ενδυνάµωση της ανταγωνιστικότητας των εγχώριων προϊόντων. Ένας από τους καθοριστικούς παράγοντες ανταγωνιστικού πλεονεκτήµατος είναι η κατεύθυνση των επενδύσεων. Αντίθετα µε την προηγούµενη χρονιά, το 2009 τη µερίδα του λέοντος των επενδύσεων απορροφούν οι ενέργειες προς τη βελτίωση ήδη εφαρµοζόµενων µεθόδων (28,2% έναντι 18,7% το 2008). Εντούτοις, οι ελληνικές επιχειρήσεις Τροφίµων-Ποτών συνεχίζουν να µην δίνουν έµφαση στην ανάπτυξη καινοτόµων προϊόντων ή / και νέων µεθόδων παραγωγής, αν και, όπως και στις προηγούµενες έρευνες, θεωρούν τη ζήτηση και τις τεχνολογικές εξελίξεις από τους κυριότερους κινητήριους παράγοντες των επενδυτικών τους αποφάσεων. Βέβαια, η πληθώρα πολύ µικρών και

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

75


ymirror

ΤΡΟΦΙΜΑ - ΠΟΤΑ

Industr

µικρών επιχειρήσεων αποτελεί τροχοπέδη στην εξέλιξη της καινοτοµίας στον κλάδο, γεγονός που υπογραµµίζει την άµεση ανάγκη για ανάληψη δράσεων προς διευκόλυνση των µικρών επιχειρήσεων. Το 2010. Πέρα από τους τοµείς επένδυσης που σε κάθε έρευνα συγκεντρώνουν υψηλά ποσοστά, φαίνεται πως οι επιχειρήσεις αναµένουν να τριπλασιάσουν το ποσοστό των επενδύσεών τους σε τοµείς όπως η προστασία του περιβάλλοντος, τα ζητήµατα ασφαλείας κτλ, γεγονός που πιθανότατα συνδέεται µε την αύξηση των νοµοθετικών απαιτήσεων σχετικά µε την ετικετοποίηση. Όσον αφορά στους παράγοντες που επηρέασαν τις επενδύσεις, οι ελληνικές επιχειρήσεις Τροφίµων-Ποτών θεωρούν ως σηµαντικότερους παράγοντες τις τεχνολογικές εξελίξεις και τα παρεχόµενα κίνητρα προς επένδυση, καθώς και τη ζήτηση. Αναφορικά µε την εξέλιξη του Δείκτη Βιοµηχανικής Παραγωγής, ο κλάδος ο οποίος διαχρονικά εµφανίζει σχετικά υψηλότερο κατά µέσο όρο δείκτη την περίοδο 20062009 σε σχέση µε τους υπόλοιπους είναι η «Παραγωγή ειδών αρτοποιίας και αλευρωδών προϊόντων». Υψηλές επιδόσεις, ιδιαίτερα τα δύο τελευταία έτη, καταγράφει και ο υποκλάδος «Επεξεργασίας και συντήρησης κρέατος και παραγωγής προϊόντων

λευταία διαθέσιµα στοιχεία (α’ εξάµηνο του 2009) ο µεγαλύτερος σε όρους απασχόλησης υποκλάδος ήταν τα «Είδη αρτοποιίας και αλευρωδών προϊόντων», ο οποίος απορροφά το ½ (51%) των εργαζοµένων στον κλάδο, ενώ ακολουθούν τα «Ζαχαρώδη, κακάο, αρτύµατα και καρυκεύµατα» (15%) και τα «Γαλακτοκοµικά Προϊόντα» (13%). Παρά την οικονοµική κρίση, η απασχόληση στα «Είδη αρτοποιίας και αλευρωδών προϊόντων», συξήθηκε κατά το α’ εξάµηνο του 2009 κατά 17,5% σε σχέση µε το 2008, ενώ σηµαντική ήταν και η αύξηση κατά 8,1% στον αµέσως επόµενο σηµαντικό κλάδο, τα «Ζαχαρώδη, κακάο, αρτύµατα και καρυκεύµατα» (8,1%). Στον κλάδο των ποτών, η υποχώρηση της βιοµηχανικής παραγωγής στο πρώτο τρίµηνο του 2010 επιταχύνθηκε, δείγµα των πιέσεων που δέχονται οι εγχώριες παραγωγικές επιχειρήσεις του κλάδου από τη µείωση του διαθέσιµου εισοδήµατος και την αύξηση στη φορολογία των ποτών στην εσωτερική αγορά, προοιωνίζοντας µια δύσκολη χρονιά. Οι αρνητικές εξελίξεις στην εγχώρια οικονοµία επηρεάζουν όλους τους παραγωγικούς τοµείς του κλάδου των ποτών (αλκοολούχα ποτά, αναψυκτικά, εµφιαλωµένο νερό κ.λπ.). Για τις επιχειρήσεις µε έντονη εξαγωγική παρουσία, θετικά αναµένεται να επιδράσει η υποχώρηση της ισοτιµίας του ευρώ και ενδεχόµενη ανάκαµψη στις οικονοµίες των κύριων εξαγωγικών προορισµών.

κρέατος», ενώ τον τρίτο υψηλότερο δείκτη σηµειώνει η «Παραγωγή φυτικών και ζωικών ελαίων και λιπών». Γενικά, η παραγωγή µειώνεται σε όλους τους υποκλάδους το 2009, µε εξαίρεση την «Επεξεργασία και συντήρηση κρέατος και παραγωγή προϊόντων κρέατος», την «Παραγωγή ειδών αρτοποιίας» και τα «Ζαχαρώδη, κακάο, αρτύµατα και καρυκεύµατα», όπου µάλιστα το 2009 καταγράφεται η υψηλότερη θετική µεταβολή του έτους (5,2%). Ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύγκριση της πορείας του Δείκτη Τιµών Παραγωγού των υποκλάδων µε αυτού της βιοµηχανίας τροφίµων. Έτσι, τις µεγαλύτερες αποκλίσεις τιµών παρουσιάζει ο υποκλάδος «Παραγωγής φυτικών και ζωικών ελαίων και λιπών», αλλά και οι υποκλάδοι «Παραγωγής προϊόντων αλευρόµυλων, παραγωγή αµύλων και προϊόντων αµύλου» και «Παραγωγής παρασκευασµένων ζωοτροφών», ιδιαίτερα από το 2007 και µετά. Ο δείκτης τιµών «Παραγωγής φυτικών και ζωικών ελαίων και λιπών» βρίσκεται σταθερά - και µε διευρυνόµενη απόκλιση - κάτω του συνολικού δείκτη από τα µέσα του 2006 και µετά. Σταθερά κάτω του συνολικού δείκτη, το µεγαλύτερο διάστηµα της περιόδου 2006-2009 βρίσκονται οι δείκτες τιµών στ «Ψάρια, παρασκευασµένα και διατηρηµένα» και στα «Γαλακτοκοµικά προϊόντα» και τα «Ζαχαρώδη, κακάο, αρτύµατα και καρυκεύµατα». Από την πλευρά της απασχόλησης, σύµφωνα τα τε-

�� 15 ����������� ����������� �������� �� �������� ��� �������� �� 2008 �������� (µ����� �� ���. ����)

������ �����������

2008

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

VIVARTIA A.B.E.E.*

76

2007

1.589.993

1.291.548

����� ����������

2008 1.225.442

2007 1.028.566

����������� ����/���µ�� ����/���µ��

���� ��������

����� ���� ���� ������

2008

2007

2008

2007

2008

2007

2008

258.097

212.169

765.149

479.282

566.747

600.097

-15.552

2007

��������

2008

2007

3.960

630.232

598.089 272.518

����� ����� �.�.�.�.

134.301

103.790

19.395

19.435

51.572

51.311

45.457

22.000

35.960

29.908

19.145

6.886

420.392

NESTLE ����� �.�.*

293.628

252.312

201.325

173.040

186.948

163.661

12.534

11.993

94.146

76.657

91.958

68.710

378.194

352.233

���� �.�.*

321.609

328.952

222.337

183.683

74.726

96.111

179.294

186.322

67.589

46.519

-19.155

-21.838

286.471

313.488

����� ������ �.�.

113.995

107.155

21.851

16.424

63.797

52.487

21.587

29.085

27.003

23.888

2.275

10.482

231.935

235.596

������ �.�.

130.740

124.660

33.052

29.548

76.225

58.939

24.752

35.500

26.898

26.780

330

-1.957

185.162

180.593

��� �.�.*

295.019

333.333

129.928

125.242

119.460

146.087

20.295

32.799

155.264

154.447

-7.473

-8.244

131.501

205.187

84.588

70.899

16.474

13.276

44.621

18.634

0

0

35.112

47.992

6.796

11.027

118.228

118.356

TASTY FOODS �.�. ��������� �. �.�.�.�.

123.037

116.321

38.717

37.078

63.486

64.598

36.011

31.300

23.424

20.280

74

117

117.734

114.325

������������ �. �. �.�.*

147.055

106.532

91.251

49.288

24.497

28.620

65.743

0

56.815

71.218

13.268

14.615

117.663

108.401

NUTRIART �.�.�.�.*

188.638

185.595

129.616

126.088

147.245

113.268

10.189

34.554

31.204

37.773

-12.824

-8.730

114.782

87.093

���.�.�. �.�.�.

127.012

108.621

68.807

56.080

19.237

36.645

68.914

36.685

38.148

34.353

3.873

1.161

113.881

92.939

������ �. ������ �.�.�.�. ���������� AGROINVEST A.E.�.�. ������ �.�.* * �� �������� ���������� ���

80.118

56.215

16.923

14.734

46.160

33.425

0

494

32.013

21.521

15.128

5.500

111.123

79.358

129.756

115.776

76.254

72.316

47.666

36.364

6.980

11.300

74.606

67.505

-1.283

481

110.444

81.738

81.304

94.070

13.569

12.102

48.643

63.259

7.168

6.749

25.493

24.062

1.860

1.540

110.381

106.041


�� 15 ����������� ����������� ����� �� �������� ��� �������� �� 2008 ������ �����������

�������� (µ����� �� ���. ����)

2008 COCA COLA 3� �.�.* �������� ��������� �.�.*

����� ����������

2007

2008

����������� ����/���µ�� ����/���µ��

2007

���� ��������

2008

����� ���� ���� ������

2007

��������

2008

2007

2008

2007

2008

2007

2008

2007

2.713.600

2.704.800

2.533.500

2.545.500

160.900

182.100

315.500

342.900

2.237.200

2.179.800

173.600

174.400

714.100

686.600

495.788

497.183

201.850

206.463

100.050

92.034

62.554

64.313

333.184

340.836

112.751

109.740

460.848

435.264

PEPSICO-��� �.�.�.

86.905

81.272

28.512

28.014

39.779

34.304

0

0

39.221

37.473

273

-84

118.032

112.858

PERNOD RICARD HELLAS �.�.�.�.

62.161

60.553

11.315

12.371

33.859

36.012

0

0

19.561

17.009

5.204

4.847

82.057

75.632

���������� ����.����������� ����� �.�.

78.261

68.951

43.010

36.202

18.416

15.279

25.174

23.814

34.119

29.689

2.345

-1.610

64.226

49.879

����� ��������� �.�.

56.186

49.398

22.509

20.866

9.139

7.288

0

0

38.542

35.386

2.881

2.239

61.065

52.497

����� �.�.�.�.

39.478

34.178

9.528

9.460

12.914

11.014

43

122

26.397

22.934

5.727

5.706

45.595

40.867

��������� ��������� �.�. ���������

81.946

73.952

24.666

21.069

44.853

40.132

5.617

7.421

29.948

25.776

503

740

40.886

40.217 32.626

��������� �. ��� ���� ������������ �.�.*

66.574

60.317

16.782

15.332

46.733

35.352

3.806

9.170

16.035

15.795

-937

554

32.246

������ �.�.

23.234

22.737

232

259

9.747

9.266

0

0

13.187

13.205

8.042

7.401

30.367

28.553

����������� �. & ���� ��������� �.�.�.�.

68.135

64.893

24.452

23.931

31.306

28.816

11.919

13.317

24.336

22.148

2.305

6.402

27.340

29.180

��������� �. �������� �������� ����� �.�.

37.687

35.512

8.891

8.147

7.300

5.632

13.779

13.599

16.508

16.188

-358

2.319

24.736

25.022

OPTIMAL SUPPLY CHAIN A.E. ������� ����

11.296

9.402

649

526

9.155

7.628

0

0

1.615

1.314

716

888

19.904

18.518

��������A ��������� ������ �.�.�.�.

10.392

10.007

2.087

2.041

7.065

7.073

0

0

3.312

2.925

405

193

19.399

16.333

���� ���������� �.�.�.�.

19.686

14.067

6.952

3.609

8.309

6.048

0

0

11.265

7.930

3.488

2.495

19.390

15.797

* �� �������� ���������� ���

�� ����������������� ��� ������ �������� - ����� (����� �� ����. ����) ���������� ���.����� (����� ����������)

�����������

�����������

���������

������ ����������� � ���������

���� ��������

���� ��������/ �����������

����/������ �����������

��������

8.063,4

2000

1.218

7.096,9

327,7

4.165,0

1.323,2

11.589,6

6.414,2

5.175,4

3.686,7

2001

1.310

7.585,6

345,1

4.669,9

1.570,0

12.600,5

6.776,8

5.823,7

4.117,3

8.986,5

2002

1.361

7.872,8

408,1

5.708,6

1.702,4

13.831,8

7.052,9

6.568,1

4.759,7

9.813,9

2003

1.458

7.472,7

480,5

5.992,3

1.761,3

13.720,3

6.740,5

6.732,0

4.831,8

10.142,4

2004

1.492

7.938,9

493,7

6.200,4

1.817,6

14.370,3

7.054,7

7.071,4

5.020,3

10.448,8

2005

1.499

8.519,5

660,2

6.922,1

2.088,3

15.621,6

7.086,8

8.412,7

5.493,5

10.623,0

2006

1.485

8.676,6

867,2

7.331,9

2.113,2

16.182,0

7.316,7

8.722,1

5.893,9

11.362,2

2007

1.482

9.177,4

957,9

7.966,2

2.283,5

17.317,6

7.746,9

9.437,4

6.293,3

12.386,0

2008

1.375

9.515,2

984,9

7.813,9

2.259,1

17.499,9

7.652,8

9.723,4

6.111,2

12.592,4

ME�� 2008/2004

-2,0%

4,6%

18,8%

6,0%

5,6%

5,0%

2,1%

8,3%

5,0%

4,8%

������������ ������

�������������

����� �����

������ ������

������ �����

������� ����� ���������

������ �����H� ������

������� �����������

�������� �����

������ ������������

����� ����������

2000

2.047,9

2.464,0

435,7

6,8%

0,90

3,8%

0,45

0,61

0,77

25,4%

5,4%

2001

3.161,8

2.727,0

434,9

6,4%

0,89

3,5%

0,46

0,60

0,75

35,2%

4,8%

2002

2.544,2

2.040,3

503,9

7,1%

0,90

3,6%

0,47

0,57

0,84

25,9%

5,1%

2003

2.707,0

2.186,4

520,6

7,7%

0,90

3,8%

0,49

0,54

0,88

26,7%

5,1%

2004

2.822,3

2.289,4

533,0

7,6%

0,89

3,7%

0,49

0,55

0,87

27,0%

5,1%

2005

2.913,6

2.388,7

524,9

7,4%

0,83

3,4%

0,54

0,55

0,88

27,4%

4,9%

2006

3.070,4

2.567,5

502,9

6,9%

0,84

3,1%

0,54

0,54

0,89

27,0%

4,4%

2007

3.390,6

2.742,2

648,4

8,4%

0,84

3,7%

0,54

0,53

0,90

27,4%

5,2%

2008

3.400,2

2.841,7

558,5

7,3%

0,80

3,2%

0,56

0,54

0,91

27,0%

4,4%

4,8%

5,6%

1,2%

ME�� 2008/2004

�������� ������: CORPORATE V�LUE / E������ ����������� 20010, ����������� ��������� ����

����� ��������� ������ ��������� ������� �������

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

������� ����. �� ��� ���

������������ ������

��������

77


ymirror

Industr

ΤΡΟΦΙΜΑ - ΠΟΤΑ

�� ������ ������ ��� ������ ����� (����� �� ����. ����) ������� ���µ�������� ��������� (2005=100)

������� ��µ�� ��������� ��� ���µ������ (2005 = 100)

��� ��� ���µ������ - �������� ������ (2005 = 100)

��� ��� ���µ������ - ���������� ������ (2005 = 100)

2000

102,4

82,3

81,2

92,5

2001

106,5

86,9

86,4

93,6

2002

113,1

89,6

89,3

95,3

2003

108,3

93,3

93,4

96,2

2004

103,0

98,1

98,0

98,3

2005

100,0

100,0

100,0

100,0

2006

101,5

103,0

103,2

100,6

2007

110,0

105,5

105,7

101,2

2008

109,5

111,1

111,2

109,5

2009

104,2

114,7

114,8

112,3

���� 2009/2000 **

0,2%

3,8%

3,9%

2,2%

����: ���� - EUROSTAT. ����������� ��������� ���������� �µ������: ���� ** � ���� ��� �� ��������� �µ����� ������������ ��� �� 2008/2000

�������������� ��� ����� �������� ������ ���µ������ (>10 ���µ��, ����� �� ����. ����) ����µ�� �������µ����

���� ������ ����������

���� ������ ���������� /�������µ�

������ �µ�����

���� �µ����

����. ���� ���������

��������µ��� ����

�����. ���� /����. ���� ��������� %

��������

����. ����������

2000

992

50.430

51

735,3

0,015

6.036,6

2.345,2

38,8%

5.732,5

541,8

2001

767

51.394

67

772,0

0,015

6.807,1

2.712,3

39,8%

6.129,7

504,4

2002

758

51.485

68

823,0

0,016

6.655,0

2.651,0

39,8%

6.420,0

483,0

2003

754

50.858

67

886,7

0,017

6.823,3

2.813,9

41,2%

6.572,4

515,4

2004

707

50.178

71

938,9

0,019

7.006,8

2.925,2

41,7%

6.665,4

490,8

2005

686

50.092

73

989,0

0,020

6.924,0

2.896,0

41,8%

6.572,0

368,2

2006

719

52.090

72

1.100,0

0,021

7.503,2

3.147,2

41,9%

7.198,8

432,4

2007

762,125

53.072

70

1.161,5

0,022

8.492,4

3.523,4

41,5%

8.235,7

465,8

-3,7%

0,7%

4,6%

6,8%

6,0%

5,0%

6,0%

0,9%

5,3%

-2,1%

ME�� 2007/2000

����: ������� ������������ ������� - ����

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

�� ������ ������ (����� �� ����. ����)

78

������� ���µ�������� ��������� (2005=100) ���� ���������

������� ��µ�� ��������� ��� ���µ������ (2005 = 100) ���� ���������

��� ��� ���µ������ - �������� ������ (2005 = 100) ���� ���������

��� ��� ���µ������ - ���������� ������ (2005 = 100) ���� ���������

��������

���������

�µ������ ��������

���� �µ������

���µ�� ������� ���������

������� Balassa

2000

96,3

84,0

83,2

86,3

1.565,6

2.948,9

-1.383,4

4.515

53,1%

-30,6%

2001

97,5

87,0

86,1

89,1

1.727,0

3.127,2

-1.400,2

4.854

55,2%

-28,8%

2002

97,7

90,7

88,8

95,5

1.443,4

3.064,1

-1.620,7

4.507

47,1%

-36,0%

2003

95,0

92,2

90,9

96,6

1.506,7

3.265,9

-1.759,2

4.773

46,1%

-36,9%

2004

101,5

98,8

97,6

104,0

1.360,6

3.498,0

-2.137,4

4.859

38,9%

-44,0%

2005

100,0

100,0

100,0

100,0

1.726,7

3.641,2

-1.914,5

5.368

47,4%

-35,7%

2006

100,2

106,9

108,1

101,3

2.032,0

4.074,6

-2.042,6

6.107

49,9%

-33,4%

2007

103,0

107,8

109,6

99,5

2.093,9

4.455

-2.361,2

6.549

47,0%

-36,1%

2008

103,4

114,5

116,9

103,8

1.468,1

4.193,6

-2.725,5

5.661,8

35,0%

-48,1%

2009

100,2

112,7

115,1

102,5

���� 2009/2000 **

0,4%

3,3%

3,7%

1,9%

-0,8%

4,5%

8,8%

2,9%

-5,1%

5,8%

����: ���� - EUROSTAT. ����������� ��������� ���������� �µ������: ���� ** � ���� ��� �� ��������� �µ����� ������������ ��� �� 2008/2000


S&B Âéïìç÷áíéêÜ ÏñõêôÜ Á.Å. ∞ƒ.ª.∞.∂. 110/06/µ/86/11 - ∞Ó‰Ú¤· ªÂÙ·Í¿ 15 - 145 64 ∫ËÊÈÛÈ¿

™∆√πÃ∂π∞ ∫∞𠶧∏ƒ√º√ƒπ∂™ ∆∏™ Ã∏™∏™ ·fi 1 π∞¡√À∞ƒπ√À 2009 ̤¯ÚÈ 31 ¢∂∫∂ªµƒπ√À 2009 (¢ËÌÔÛÈÂ˘Ì¤Ó· ‚¿ÛÂÈ ÙÔ˘ N.2190, ¿ÚıÚÔ 135, ÁÈ· ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ Ô˘ Û˘ÓÙ¿ÛÛÔ˘Ó ÂÙ‹ÛȘ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ, ÂÓÔÔÈË̤Ó˜ Î·È ÌË, ηٿ ¢§¶) (¶ÔÛ¿ ÂÎÊÚ·Ṳ̂ӷ Û ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ¢ÚÒ) ∆· ·Ú·Î¿Ùˆ ÛÙÔȯ›· Î·È ÏËÚÔÊÔڛ˜, Ô˘ ÚÔ·ÙÔ˘Ó ·fi ÙȘ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ, ÛÙÔ¯Â‡Ô˘Ó Û ̛· ÁÂÓÈ΋ ÂÓË̤ڈÛË ÁÈ· ÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË Î·È Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· Ù˘ S&B µÈÔÌ˯·ÓÈο √Ú˘ÎÙ¿ ∞.∂. Î·È ÙÔ˘ √ªπ§√À. ™˘ÓÈÛÙԇ̠ÂÔ̤ӈ˜ ÛÙÔÓ ·Ó·ÁÓÒÛÙË, ÚÈÓ ÚԂ› Û ÔÔÈ·‰‹ÔÙ ›‰Ô˘˜ ÂÂÓ‰˘ÙÈ΋ ÂÈÏÔÁ‹ ‹ ¿ÏÏË Û˘Ó·ÏÏ·Á‹ Ì ÙÔÓ ÂΉfiÙË, Ó· ·Ó·ÙÚ¤ÍÂÈ ÛÙË ‰È‡ı˘ÓÛË ‰È·‰ÈÎÙ‡Ô˘ ÙÔ˘ ÂΉfiÙË fiÔ˘ ·Ó·ÚÙÒÓÙ·È ÔÈ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ, ηıÒ˜ Î·È Ë ¤ÎıÂÛË ÂÈÛÎfiËÛ˘ ÙÔ˘ ÔÚΈÙÔ‡ ÂÏÂÁÎÙ‹ ÏÔÁÈÛÙ‹ fiÔÙ ·˘Ù‹ ··ÈÙ›ٷÈ.

™∆√πÃ∂π∞ ∆∏™ ∂¶πÃ∂πƒ∏™∏™ ∂ÔÙÂ‡Ô˘Û· AÚ¯‹: ∏ÌÂÚÔÌËÓ›· ¤ÁÎÚÈÛ˘ ÙˆÓ ÂÙ‹ÛÈˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ: √ÚΈÙfi˜ ÂÏÂÁÎÙ‹˜ ÏÔÁÈÛÙ‹˜: ∂ÏÂÁÎÙÈ΋ ÂÙ·ÈÚ›·: ∆‡Ô˜ ¤ÎıÂÛ˘ ÂϤÁ¯Ô˘ ÂÏÂÁÎÙÒÓ: ¢È‡ı˘ÓÛË ‰È·‰ÈÎÙ‡Ô˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜:

ÀÔ˘ÚÁÂ›Ô ∞Ó¿Ù˘Í˘, ¢/ÓÛË ∞ÓˆÓ‡ÌˆÓ ∂Ù·ÈÚÈÒÓ & ¶›ÛÙˆ˜

™‡ÓıÂÛË ¢ÈÔÈÎËÙÈÎÔ‡ ™˘Ì‚Ô˘Ï›Ô˘: ¶Úfi‰ÚÔ˜: ∞ÓÙÈÚfi‰ÚÔ˜: ¢È¢ı‡ÓˆÓ ™‡Ì‚Ô˘ÏÔ˜: ªË ÂÎÙÂÏÂÛÙÈο ̤ÏË:

10 ª·ÚÙ›Ô˘ 2010 µ·Û›ÏÂÈÔ˜ ∫·ÌÈÓ¿Ú˘ ∂ƒ¡™∆ & °π∞¡°∫ (∂§§∞™) √ƒ∫ø∆√π ∂§∂°∫∆∂™ §√°π™∆∂™ ∞.∂. ªÂ Û‡ÌʈÓË ÁÓÒÌË www.sandb.com

∞ÓÂÍ¿ÚÙËÙ· ÌË ÂÎÙÂÏÂÛÙÈο ̤ÏË:

™∆√πÃ∂π∞ ∫∞∆∞™∆∞™∏™ ™À¡√§π∫ø¡ ∂™√¢ø¡

™∆√πÃ∂π∞ ∫∞∆∞™∆∞™∏™ √π∫√¡√ªπ∫∏™ £∂™∏™ ∂¡√¶√π∏ª∂¡∞ ™∆√πÃ∂π∞ 31.12.2009 31.12.2008

∂¡∂ƒ°∏∆π∫√ π‰ÈÔ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÌÂÓ· ÂÓÛÒÌ·Ù· ¿ÁÈ· ÛÙÔȯ›· ∂ÂÓ‰‡ÛÂȘ Û ·Î›ÓËÙ· Õ˘Ï· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· §ÔÈ¿ ÌË Î˘ÎÏÔÊÔÚÔ‡ÓÙ· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· ∞Ôı¤Ì·Ù· ∞·ÈÙ‹ÛÂȘ ·fi ÂÏ¿Ù˜ §ÔÈ¿ ΢ÎÏÔÊÔÚÔ‡ÓÙ· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· ¢È·ı¤ÛÈÌ· Î·È Ù·Ìȷο ÈÛÔ‰‡Ó·Ì· ªË ΢ÎÏÔÊÔÚÔ‡ÓÙ· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· ÚÔÔÚÈ˙fiÌÂÓ· ÚÔ˜ ÒÏËÛË ™À¡√§√ ∂¡∂ƒ°∏∆π∫√À π¢π∞ ∫∂º∞§∞π∞ ∫∞π À¶√Ã∂ø™∂π™ ªÂÙÔ¯ÈÎfi ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ ¢È·ÊÔÚ¿ ·fi ¤Î‰ÔÛË ÌÂÙÔ¯ÒÓ ˘¤Ú ÙÔ ¿ÚÙÈÔ §ÔÈ¿ ÛÙÔȯ›· ȉ›ˆÓ ÎÂÊ·Ï·›ˆÓ ™‡ÓÔÏÔ È‰›ˆÓ ÎÂÊ·Ï·›ˆÓ ȉÈÔÎÙËÙÒÓ ªËÙÚÈ΋˜ (·) ¢ÈηÈÒÌ·Ù· ªÂÈÔ„ËÊ›·˜ (‚) ™‡ÓÔÏÔ π‰›ˆÓ ÎÂÊ·Ï·›ˆÓ (Á)=(·)+(‚) ª·ÎÚÔÚfiıÂÛ̘ ‰·ÓÂȷΤ˜ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ ¶ÚԂϤ„ÂȘ/§ÔÈ¤˜ Ì·ÎÚÔÚfiıÂÛ̘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ µÚ·¯˘ÚfiıÂÛ̘ ‰·ÓÂȷΤ˜ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ §ÔÈ¤˜ ‚Ú·¯˘ÚfiıÂÛ̘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ ™‡ÓÔÏÔ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂˆÓ (‰) ™À¡√§√ π¢πø¡ ∫∂º∞§∞πø¡ ∫∞π À¶√Ã∂ø™∂ø¡ (Á)+(‰)

195.345 20.368 104.705 15.275 65.093 47.500 12.767 49.573

∂∆∞πƒπ∞ 31.12.2009 31.12.2008

185.979 20.607 107.607 15.842 92.159 53.489 21.543 13.434

101.004 20.368 25.354 131.507 23.256 6.764 17.628 24.619

96.027 20.607 25.188 133.310 25.978 11.083 33.500 879

230 245 230 245     510.856 510.905 350.730 346.817    

41.426 42.329 146.177  229.932 1.095  231.027  154.788 52.359 16.705 55.977  279.829  510.856 

31.011 11.596 149.838  192.445 1.334  193.779  119.735 52.313 96.848 48.230  317.126  510.905 

41.426 42.329 114.255  198.010   198.010  102.373 21.698 7.500 21.149  152.720  350.730 

31.011 11.596 117.035  159.642   159.642  59.809 22.816 83.514 21.036  187.175  346.817 

™∆√πÃ∂π∞ ∫∞∆∞™∆∞™∏™ ª∂∆∞µ√§ø¡ π¢πø¡ ∫∂º∞§∞πø¡ ∂¡√¶√π∏ª∂¡∞ ™∆√πÃ∂π∞ 31.12.2009 31.12.2008

™‡ÓÔÏÔ È‰›ˆÓ ÎÂÊ·Ï·›ˆÓ ¤Ó·Ú͢ ¯Ú‹Û˘ (1/1/2009 Î·È 1/1/2008 ·ÓÙ›ÛÙÔȯ·) ™˘ÁÎÂÓÙÚˆÙÈο Û˘ÓÔÏÈο ¤ÛÔ‰· ÌÂÙ¿ ·fi ÊfiÚÔ˘˜ (Û˘Ó¯È˙fiÌÂÓ˜ Î·È ‰È·ÎÔ›Û˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜) ¢È·ÓÂÌËı¤ÓÙ· ÌÂÚ›ÛÌ·Ù· ∞‡ÍËÛË ÌÂÙÔ¯ÈÎÔ‡ ÎÂÊ·Ï·›Ô˘ Î·È ‰È·ÊÔÚ¿˜ ˘¤Ú ÙÔ ¿ÚÙÈÔ ªÂ›ˆÛË ÌÂÙÔ¯ÈÎÔ‡ ÎÂÊ·Ï·›Ô˘ ºfiÚÔ˜ ÂÈÛÔ‰.Û¯ÂÙÈ˙.Ì ÙË ÌÂÏÏÔÓÙÈ΋ ‰È·ÓÔÌ‹ ·Ôı/ÎÒÓ ··Ï/ÌÂÓˆÓ ·fi ÙË ÊÔÚÔÏ. ¶ÒÏËÛË ı˘Á·ÙÚÈÎÒÓ ∂ίÒÚËÛË ÌÂÙÔ¯ÒÓ (carve-out) ı˘Á·ÙÚ. ÛÙÔ˘˜ ÌÂÙfi¯Ô˘˜ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ ¢È·ÓÔÌ‹ ‰ˆÚÂ¿Ó ÌÂÙÔ¯ÒÓ ÛÙÔ ÚÔÛˆÈÎfi ∞ÁÔÚ¿ ȉ›ˆÓ ÌÂÙÔ¯ÒÓ ∞‡ÍËÛË ÔÛÔÛÙÔ‡ Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹˜ Û ı˘Á·ÙÚÈ΋ ¶ÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù· ¯ÔÚ‹ÁËÛ˘ ÌÂÙÔ¯ÒÓ ¶ÚÒÙË ÂÓÛˆÌ/ÛË Û˘ÁÁ. & Ó˘Ó ı˘Á·ÙÚ. Ì ÙË Ì¤ıÔ‰Ô Ù˘ Ï‹ÚÔ˘˜ ÂÓÔÔ›ËÛ˘ ∞ÔÚÚfiÊËÛË ÂÙ·ÈÚ›·˜ ™‡ÓÔÏÔ È‰›ˆÓ ÎÂÊ·Ï·›ˆÓ Ï‹Í˘ ¯Ú‹Û˘ (31/12/2009 Î·È 31/12/2008 ·ÓÙ›ÛÙÔȯ·)

∂∆∞πƒπ∞ 31.12.2009 31.12.2008

193.779

210.230

159.642

168.664

2.503 -4.986 40.843 

15.610 -9.842 188 -19.452

3.548 -4.962 40.843 

15.187 -9.572 188 -19.452

-1.233 

 -484

-1.233 

 

 259 -621 -51 534

-2.313 650 -1.647 -179 644

 259 -621 534

5.137 650 -1.647 644

 374      -157    

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

∫‡ÎÏÔ˜ ÂÚÁ·ÛÈÒÓ ªÈÎÙ¿ Î¤Ú‰Ë ∫¤Ú‰Ë ÚÔ ÊfiÚˆÓ, ¯ÚËÌ·ÙÔ‰ÔÙÈÎÒÓ Î·È ÂÂÓ‰˘ÙÈÎÒÓ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ ∫¤Ú‰Ë ÚÔ ÊfiÚˆÓ ∫¤Ú‰Ë ÌÂÙ¿ ·fi ÊfiÚÔ˘˜ (∞) ∫·Ù·Ó¤ÌÔÓÙ·È ÛÂ: - π‰ÈÔÎً٘ ªËÙÚÈ΋˜ - ¢ÈηÈÒÌ·Ù· ÌÂÈÔ„ËÊ›·˜ §ÔÈ¿ Û˘ÓÔÏÈο ¤ÛÔ‰·/(˙ËÌ›·) ÌÂÙ¿ ·fi ÊfiÚÔ˘˜ (µ) ™˘ÁÎÂÓÙÚˆÙÈο Û˘ÓÔÏÈο ¤ÛÔ‰· ÌÂÙ¿ ·fi ÊfiÚÔ˘˜ (∞) + (µ) ∫·Ù·Ó¤ÌÔÓÙ·È ÛÂ: - π‰ÈÔÎً٘ ªËÙÚÈ΋˜ - ¢ÈηÈÒÌ·Ù· ÌÂÈÔ„ËÊ›·˜ ∫¤Ú‰Ë ÌÂÙ¿ ·fi ÊfiÚÔ˘˜ ·Ó¿ ÌÂÙÔ¯‹ - ‚·ÛÈο (Û €) ∫¤Ú‰Ë ÚÔ ÊfiÚˆÓ, ¯ÚËÌ·ÙÔ‰ÔÙÈÎÒÓ, ÂÂÓ‰˘ÙÈÎÒÓ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ Î·È Û˘ÓÔÏÈÎÒÓ ·ÔÛ‚¤ÛˆÓ

∂¡√¶√π∏ª∂¡∞ ™∆√πÃ∂π∞ 1/1 - 31/12/2008 1/1 - 31/12/2009 ™˘Ó¯È˙fiÌ. ¢È·ÎÔ›Û˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙ. ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙ. 335.835 456.393 12.012 73.810 103.392 3.199

14.365 7.325 1.900 

2.085 -185

™‡ÓÔÏÔ 468.405 106.591

37.878 429 38.307 19.846 4.865 24.711 14.258 1.379 15.637   

13.988 270

1.379 -

15.367 270

603 

-24 -3 -27   

2.503 

14.234 1.376 15.610   

2.671 -168

13.964 270

1.376 -

15.340 270

0,0599

0,4313

0,0425

0,4738

38.958

65.290

611

65.901

∂∆∞πƒπ∞

∫‡ÎÏÔ˜ ÂÚÁ·ÛÈÒÓ ªÈÎÙ¿ Î¤Ú‰Ë ∫¤Ú‰Ë ÚÔ ÊfiÚˆÓ, ¯ÚËÌ·ÙÔ‰ÔÙÈÎÒÓ Î·È ÂÂÓ‰˘ÙÈÎÒÓ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ ∫¤Ú‰Ë ÚÔ ÊfiÚˆÓ ∫¤Ú‰Ë ÌÂÙ¿ ·fi ÊfiÚÔ˘˜ (∞) ∫·Ù·Ó¤ÌÔÓÙ·È ÛÂ: - π‰ÈÔÎً٘ ªËÙÚÈ΋˜ §ÔÈ¿ Û˘ÓÔÏÈο ¤ÛÔ‰·/(˙ËÌ›·) ÌÂÙ¿ ·fi ÊfiÚÔ˘˜ (µ) ™˘ÁÎÂÓÙÚˆÙÈο Û˘ÓÔÏÈο ¤ÛÔ‰· ÌÂÙ¿ ·fi ÊfiÚÔ˘˜ (∞) + (µ) ∫·Ù·Ó¤ÌÔÓÙ·È ÛÂ: - π‰ÈÔÎً٘ ªËÙÚÈ΋˜ ∫¤Ú‰Ë ÌÂÙ¿ ·fi ÊfiÚÔ˘˜ ·Ó¿ ÌÂÙÔ¯‹ - ‚·ÛÈο (Û €) ¶ÚÔÙÂÈÓfiÌÂÓÔ Ì¤ÚÈÛÌ· ·Ó¿ ÌÂÙÔ¯‹ (Û €) ∫¤Ú‰Ë ÚÔ ÊfiÚˆÓ, ¯ÚËÌ·ÙÔ‰ÔÙÈÎÒÓ, ÂÂÓ‰˘ÙÈÎÒÓ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ Î·È Û˘ÓÔÏÈÎÒÓ ·ÔÛ‚¤ÛˆÓ

1/1 - 31/12/2009 113.026 29.993

1/1 - 31/12/2008 164.341 41.924

12.064 7.942 3.338 

16.229 20.762 15.468 

3.338

15.468

210 

-281 

3.548 

15.187 

3.548

15.187

0,0860 0,12

0,4769 0,16

24.295

30.430

231.027 193.779 198.010 159.642   

¶ƒ√™£∂∆∞ ™∆√πÃ∂π∞ ∫∞𠶧∏ƒ√º√ƒπ∂™

80

√‰˘ÛÛ¤·˜ ∫˘ÚÈ·ÎfiÔ˘ÏÔ˜ ∂ÌÌ·ÓÔ˘‹Ï µÔ‡ÏÁ·Ú˘ ∂˘ı‡ÌÈÔ˜ µÈ‰¿Ï˘ ∞ÈηÙÂÚ›ÓË ∫˘ÚÈ·ÎÔÔ‡ÏÔ˘ (∂›ÙÈÌË ¶Úfi‰ÚÔ˜), ºÏˆÚ›Î· ∫˘ÚÈ·ÎÔÔ‡ÏÔ˘, Robert de Crespigny, Alain Speeckart, Maarten Shoenfeld, ™Ù¤ÏÈÔ˜ ∞ÚÁ˘Úfi˜, π¿Îˆ‚Ô˜ °ÂˆÚÁ¿Ó·˜, ƒ·Ê·‹Ï ªˆ¸Û‹˜, ¡›ÎÔ˜ ¡·ÓfiÔ˘ÏÔ˜, ∫·Ï˘„Ò-ª·Ú›· ¡ÔÌÈÎÔ‡, ∂ϤÓË ¶··ÎˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˘, ∞ϤͷӉÚÔ˜ ™·ÚÚËÁˆÚÁ›Ô˘

1. √È ÂÙ·Èڛ˜ ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘ Ì ÙȘ ·ÓÙ›ÛÙÔȯ˜ ¯ÒÚ˜ Ô˘ ‰Ú‡ԢÓ, Ù· ÔÛÔÛÙ¿ Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹˜ ηıÒ˜ Î·È Ë Ì¤ıÔ‰Ô˜ ÂÓۈ̿وۋ˜ ÙÔ˘˜ ÛÙȘ ÂÓÔÔÈË̤Ó˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ Ù˘ 31/12/2009, ·Ú·Ù›ıÂÓÙ·È ·Ó·Ï˘ÙÈο ÛÙȘ ÛËÌÂÈÒÛÂȘ 3, 21 Î·È 22 Ù˘ ÂÙ‹ÛÈ·˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ¤ÎıÂÛ˘. 2. √È ·Ó¤ÏÂÁÎÙ˜ ÊÔÚÔÏÔÁÈο ¯Ú‹ÛÂȘ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ Î·È ÙˆÓ ÂÙ·ÈÚÈÒÓ ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘ ·Ú·Ù›ıÂÓÙ·È ·Ó·Ï˘ÙÈο ÛÙË ÛËÌ›ˆÛË 14 Ù˘ ÂÙ‹ÛÈ·˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ¤ÎıÂÛ˘. 3. ∞ÚÈıÌfi˜ ··Û¯ÔÏÔ‡ÌÂÓÔ˘ ÚÔÛˆÈÎÔ‡ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ ¯Ú‹Û˘: √Ì›ÏÔ˘ 2.027 (31.12.2008: 2.201), ∂Ù·ÈÚ›·˜ 652 (31.12.2008: 724). 4. √ÚÈṲ̂ӷ ÎÔÓ‰‡ÏÈ· Ù˘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ¯Ú‹Û˘ ·Ó·Ù·ÍÈÓÔÌ‹ıËÎ·Ó ÁÈ· ÏfiÁÔ˘˜ ηχÙÂÚ˘ ·ÚÔ˘Û›·Û˘ Î·È Û˘ÁÎÚÈÛÈÌfiÙËÙ·˜ fiˆ˜ ·Ú·Ù›ıÂÓÙ·È ·Ó·Ï˘ÙÈο ÛÙË ÛËÌ›ˆÛË 42 Ù˘ ÂÙ‹ÛÈ·˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ¤ÎıÂÛ˘. 5. ¶ÔÛ¿ ÂÛfi‰ˆÓ Î·È ÂÍfi‰ˆÓ ÛˆÚ¢ÙÈο ·fi ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË Ù˘ ‰È·¯ÂÈÚÈÛÙÈ΋˜ ¯Ú‹Û˘ Î·È Ù· ˘fiÏÔÈ· ÙˆÓ ··ÈÙ‹ÛÂˆÓ Î·È ˘Ô¯ÚÂÒÛÂˆÓ ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘ Î·È Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ ÛÙË Ï‹ÍË Ù˘ ÙÚ¤¯Ô˘Û·˜ ¯Ú‹Û˘ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÚÔ·„ÂÈ ·fi Û˘Ó·ÏÏ·Á¤˜ ÙÔ˘/Ù˘ Ì ٷ Û˘Ó‰ÂfiÌÂÓ· ηٿ ÙËÓ ¤ÓÓÔÈ· ÙÔ˘ ¢.§.¶. 24 ÚÔ˜ ·˘ÙfiÓ/·˘Ù‹Ó ̤ÚË, Â›Ó·È ˆ˜ ÂÍ‹˜: ∂Ù·ÈÚ›· ŸÌÈÏÔ˜ ·) ŒÛÔ‰· 6.393 46.920 ‚) ŒÍÔ‰· 4.676 2.163 Á) ∞·ÈÙ‹ÛÂȘ ·fi Û˘Ó‰Â‰Â̤ӷ ̤ÚË 1.810 10.901 ‰) ÀÔ¯ÚÂÒÛÂȘ ÚÔ˜ Û˘Ó‰Â‰Â̤ӷ ̤ÚË 1.864 1.671 Â) ™˘Ó·ÏÏ·Á¤˜ Î·È ·ÌÔÈ‚¤˜ ‰È¢ı˘ÓÙÈÎÒÓ ÛÙÂϯÒÓ Î·È ÌÂÏÒÓ Ù˘ ¢ÈÔ›ÎËÛ˘ 4.220 3.629 ÛÙ) ∞·ÈÙ‹ÛÂȘ ·fi ‰È¢ı˘ÓÙÈο ÛÙÂϤ¯Ë Î·È Ì¤ÏË Ù˘ ¢ÈÔ›ÎËÛ˘ 0 0 ˙) ÀÔ¯ÚÂÒÛÂȘ ÚÔ˜ Ù· ‰È¢ı˘ÓÙÈο ÛÙÂϤ¯Ë Î·È Ì¤ÏË Ù˘ ¢ÈÔ›ÎËÛ˘ 852 755 6. ∆· ÏÔÈ¿ Û˘ÓÔÏÈο ¤ÛÔ‰·/(˙Ë̛˜) ÁÈ· ÙË ¯Ú‹ÛË 1.1.2009 - 31.12.2009 ·Ó·Ï‡ÔÓÙ·È ˆ˜ ÂÍ‹˜:

™∆√πÃ∂π∞ ∫∞∆∞™∆∞™∏™ ∆∞ªπ∞∫ø¡ ƒ√ø¡ Ã∏™∏™ ∂¡√¶√π∏ª∂¡∞ ™∆√πÃ∂π∞ ŒÌÌÂÛË ª¤ıÔ‰Ô˜ 1/1-31/12/2009 1/1-31/12/2008 ∆·ÌȷΤ˜ ƒÔ¤˜ §ÂÈÙÔ˘ÚÁÈÎÒÓ ¢Ú·ÛÙËÚÈÔÙ‹ÙˆÓ ∫¤Ú‰Ë ¯Ú‹Û˘ ÚÔ ÊfiÚˆÓ Û˘Ó¯È˙fiÌÂÓˆÓ ‰Ú·ÛÙ. 7.325 19.846 ∫¤Ú‰Ë ¯Ú‹Û˘ ÚÔ ÊfiÚˆÓ ·fi ‰È·ÎÔ›Û˜ ‰Ú·ÛÙËÚ.  4.865   ∫¤Ú‰Ë ¯Ú‹Û˘ ÚÔ ÊfiÚˆÓ 7.325 24.711   ¶ÚÔÛ·ÚÌÔÁ‹ ÁÈ·: - ∞ÔÛ‚¤ÛÂȘ ·Á›ˆÓ ÂÚÈÔ˘ÛÈ·ÎÒÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ 24.476 25.979 - ∞ÔÛ‚¤ÛÂȘ ÂȯÔÚËÁ‹ÛÂˆÓ -164 -153 - ¶ÚԂϤ„ÂȘ, ηı·Ú‹ ΛÓËÛË 3.308 4.775 - ÃÚËÌ·ÙÔÔÈÎÔÓÔÌÈο ¤ÛÔ‰· -1.343 -410 - ÃÚËÌ·ÙÔÔÈÎÔÓÔÌÈο ¤ÍÔ‰· 9.372 19.775 - ŒÛÔ‰· ·fi Û˘ÌÌÂÙÔ¯¤˜ (ηı·Ú¿ ·fi ÊfiÚÔ˘˜ ·ÏÏÔ‰·‹˜)   - ∞Ó·ÏÔÁ›· ÛÙ· Î¤Ú‰Ë Û˘ÁÁÂÓÒÓ ÂÙ·ÈÚÈÒÓ -281 -1.586 - ∞ÚÓËÙÈ΋ ‰È·ÊÔÚ¿ ÙÈÌ‹Ì·ÙÔ˜ ÂÍ·ÁÔÚ¿˜ Î·È Â‡ÏÔÁ˘ ·Í›·˜ ·ÔÎÙ. ·Á›ˆÓ ÂÚÈÔ˘Û. ÛÙÔȯ›ˆÓ  -328 - ∑ËÌ›· ·ÔÌ›ˆÛ˘ 3.169  - ∫¤Ú‰Ë ·fi ÒÏËÛË / ÂίÒÚËÛË ı˘Á·ÙÚÈÎÒÓ, ηı·Ú¿ -708 253 - ∫¤Ú‰Ë ·fi ÂÎÔ›ËÛË ·Á›ˆÓ ÂÚÈÔ˘Û. ÛÙÔȯ›ˆÓ -105 -1.258   45.049 71.758   (∞‡ÍËÛË) / ªÂ›ˆÛË ÛÂ:

∂∆∞πƒπ∞ 1/1-31/12/2009 1/1-31/12/2008

7.942

20.762

    7.942 20.762  

12.378 -147 -365 -1.189 6.625

14.348 -147 2.852 -24 13.999

-599 

-5.252 

   1.366 -699 -13.822 -92 -1.229   23.854 32.853  


√ ¶ƒ√∂¢ƒ√™ ∆√À ¢π√π∫∏∆π∫√À ™Àªµ√À§π√À

√ ¢π∂À£À¡ø¡ ™Àªµ√À§√™

√¢À™™∂∞™ ¶. ∫Àƒπ∞∫√¶√À§√™ ∞.¢.∆. • 164488

∂À£Àªπ√™ √ƒ. µπ¢∞§∏™ ∞.¢.∆. ™ 237368

45.049  (∞‡ÍËÛË) / ªÂ›ˆÛË ÛÂ: - ∞Ôı¤Ì·Ù· 25.701 - ∂ÌÔÚÈΤ˜ ··ÈÙ‹ÛÂȘ 4.763 - ∞·ÈÙ‹ÛÂȘ ·fi Û˘Ó‰ÂfiÌÂÓ· ̤ÚË 2.056 - §ÔÈ¤˜ ··ÈÙ‹ÛÂȘ 5.049 ∞‡ÍËÛË / (ªÂ›ˆÛË) ÛÂ: - ∂ÌÔÚÈΤ˜ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ 10.822 - ÀÔ¯ÚÂÒÛÂȘ ÚÔ˜ Û˘Ó‰Â̤Ó˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ 767 - §ÔÈ¤˜ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ -651 ¶ÏËڈ̋ ·Ô˙ËÌÈÒÛÂˆÓ ÛÙÔ ÚÔÛˆÈÎfi -2.753 ¶ÏËڈ̋ ·ÔηٷÛÙ¿ÛÂˆÓ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜ -1.025 ¶ÏËڈ̋ ÊfiÚˆÓ ÂÈÛÔ‰‹Ì·ÙÔ˜ -2.745 §ÂÈÙÔ˘ÚÁÈΤ˜ ÚÔ¤˜ ·fi ‰È·ÎÔ›Û˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜  ∆·ÌȷΤ˜ ÂÈÛÚÔ¤˜ ·fi ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ (·) 87.033  ∆·ÌȷΤ˜ ƒÔ¤˜ ·fi ÂÂÓ‰˘ÙÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ - ∫Ù‹ÛË ·Á›ˆÓ ÂÚÈÔ˘ÛÈ·ÎÒÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ -31.198 - ∞ÔÛ‚¤ÛÂȘ ÂÓÛˆÌ/Ó˜ ÛÙËÓ È‰ÈÔ·Ú·ÁˆÁ‹ ·Á›ˆÓ 550 - ∂Í·ÁÔÚ¤˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂˆÓ Î·È ÂÂÓ‰‡ÛÂȘ Û ÂÓÔÔÈÔ‡ÌÂÓ˜ ÂÙ·Èڛ˜ -1.150 - ∂›ÛÚ·ÍË ·fi ÒÏËÛË Û˘ÁÁÂÓÔ‡˜ ÂÙ·ÈÚ›·˜ 550 - ŒÛÔ‰· ·fi ›ÛÚ·ÍË ÌÂÚÈÛÌ¿ÙˆÓ 401 - ∂›ÛÚ·ÍË ÙfiÎˆÓ Î·È ¯ÚËÌ·ÙÔÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ÂÛfi‰ˆÓ 317 - ∂ÈÛÚ¿ÍÂȘ ·fi ¯ÚËÌ·ÙÔÔÈÎÔÓÔÌÈο ·Ú¿ÁˆÁ· 175 - ∆·Ìȷ΋ ÚÔ‹ ·fi ÒÏËÛË ı˘Á·ÙÚÈÎÒÓ  - ∂›ÛÚ·ÍË ÎÚ·ÙÈÎÒÓ ÂȯÔÚËÁ‹ÛÂˆÓ 64 - ŒÛÔ‰· ·fi ÂÎÔ›ËÛË ·Á›ˆÓ ÂÚÈÔ˘ÛÈ·ÎÒÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ 404 - ∂ÂÓ‰˘ÙÈΤ˜ ÚÔ¤˜ ·fi ‰È·ÎÔ›Û˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜  ∆·ÌȷΤ˜ ÂÎÚÔ¤˜ ·fi ÂÂÓ‰˘ÙÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ (‚) -29.887  ∆·ÌȷΤ˜ ƒÔ¤˜ ·fi ¯ÚËÌ·Ù/Τ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ - ∞‡ÍËÛË ÌÂÙÔ¯ÈÎÔ‡ ÎÂÊ·Ï·›Ô˘, ηı·Ú‹ ·fi ¤ÍÔ‰· Û˘Ó·ÏÏ·Á‹˜ 40.846 - ∂ÈÛÚÔ‹ ·fi ÂÍ¿ÛÎËÛË ÚÔÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ ¯ÔÚ‹ÁËÛ˘ ÌÂÙÔ¯ÒÓ  - ∞ÁÔÚ¿ ȉ›ˆÓ ÌÂÙÔ¯ÒÓ -621 - ∫·ı·Ú‹ (Ì›ˆÛË)/·‡ÍËÛË ‚Ú·¯/ÛÌÔ˘ ‰·ÓÂÈÛÌÔ‡ -42.187 - ∞‡ÍËÛË Ì·ÎÚÔÚfiıÂÛÌÔ˘ ‰·ÓÂÈÛÌÔ‡ 50.000 - ªÂ›ˆÛË Ì·ÎÚÔÚfiıÂÛÌÔ˘ ‰·ÓÂÈÛÌÔ‡ -53.000 - ¶ÏËڈ̤˜ ÌÂÚÈÛÌ¿ÙˆÓ Û ȉÈÔÎً٘ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ., ηı·Ú¿ ·fi ÊfiÚÔ˘˜ -4.511 - ¶ÏËڈ̤˜ ÌÂÚÈÛÌ¿ÙˆÓ ÛÙË ÌÂÈÔ„ËÊ›· -24 - ¶ÏËڈ̤˜ ÁÈ· ‰È·Î·ÓÔÓÈÛÌfi ¯ÚËÌ·ÙÔÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ·Ú·ÁÒÁˆÓ -1.500 - ¶ÏËڈ̋ ÙfiÎˆÓ Î·È ¯ÚËÌ·ÙÔÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ÂÍfi‰ˆÓ -8.312 - ÃÚËÌ·ÙÔ‰ÔÙÈΤ˜ ÚÔ¤˜ ·fi ‰È·ÎÔ›Û˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜  ∆·ÌȷΤ˜ ÂÎÚÔ¤˜ ·fi ¯ÚËÌ·Ù/Τ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ (Á) -19.309  - ™˘Ó·Ï/Τ˜ ‰È·ÊÔÚ¤˜ Â› ÙˆÓ Ù·ÌÈ·ÎÒÓ ÚÔÒÓ (‰) -1.510  ∫·ı·Ú‹ ·‡ÍËÛË/(Ì›ˆÛË) ‰È·ıÂÛ›ÌˆÓ Î·È Ù·ÌÈ·ÎÒÓ ÈÛÔ‰‡Ó·ÌˆÓ (·) + (‚) + (Á) + (‰) 36.327  ¢È·ı¤ÛÈÌ· Î·È Ù·Ìȷο ÈÛÔ‰‡Ó·Ì· ÛÙËÓ ·Ú¯‹ Ù˘ ¯Ú‹Û˘ 13.434 - ™˘Ó·ÏÏ·ÁÌ·ÙÈΤ˜ ‰È·ÊÔÚ¤˜ Â› ÙˆÓ ‰È·ıÂÛ›ÌˆÓ Î·È Ù·ÌÈ·ÎÒÓ ÈÛÔ‰‡Ó·ÌˆÓ ÛÙËÓ ·Ú¯‹ Ù˘ ¯Ú‹Û˘ -188  ¢È·ı¤ÛÈÌ· Î·È Ù·Ìȷο ÈÛÔ‰‡Ó·Ì· ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ ¯Ú‹Û˘ 49.573 

71.758 23.854 32.853    -17.341 14.397 -2.282 -3.541

2.469 5.065 13.434 2.591

-2.103 4.610 -10.736 -728

-5.754 2.914 -2.696 362 751 -41 -1.964 -388 -1.767 -1.271 -2.070 -1.720 -2.400 -919 -1.122 -12.310 -2.225 -3.861 -5.048    34.606 45.476 12.689    -33.721 502

-17.984 550

-23.354 502

-1.637 -200 -10.793 6.496 550 7.494 411 450 9.308 411 162 24 1.733 175 1.733 -41      4.234 97 4.121 -390    -22.002 -16.200 -10.965    

40.846

188 -1.647 26.181 151 -15.858

 -621 -38.014 42.500 -38.000

188 -1.647 25.012 -7.500

-9.557 -270

-4.511 

-9.557 

-1.883 -1.500 -1.883 -13.083 -6.236 -6.588 1.312    -14.466 -5.536 -1.975    -280      -2.142 23.740 -251    15.310

879

1.130

266      13.434 24.619 879   

13. §fiÁˆ ÙˆÓ Ì·ÎÚÔÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Û˘ÓıËÎÒÓ ‡ÊÂÛ˘ ÛÙË ·ÁÎfiÛÌÈ· ·ÁÔÚ¿, Ô ŸÌÈÏÔ˜ ÂÎÙ›ÌËÛ fiÙÈ Ë ÏÔÁÈÛÙÈ΋ ·Í›· Û˘ÁÎÂÎÚÈÌ¤ÓˆÓ ÂÚÈÔ˘ÛÈ·ÎÒÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ ÛÙȘ ÎÈÓ¤˙ÈΘ ı˘Á·ÙÚÈΤ˜ ÙÔ˘ «Panshi Huanyu Wollastonite Co. Ltd.» Î·È «S&B Jilin Wollastonite Co. Ltd.», ÔÈ Ôԛ˜ ·Ó‹ÎÔ˘Ó ÛÙÔÓ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈÎfi ÙÔ̤· §ÔÈÒÓ √Ú˘ÎÙÒÓ, ‰ÂÓ ·Ó·Ì¤ÓÂÙ·È Ó· ·Ó·ÎÙËıÔ‡Ó Î·È, ˆ˜ ÂÎ ÙÔ‡ÙÔ˘, ηٷ¯ÒÚËÛ ÛÙ· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· ¯Ú‹Û˘ 2009 ˙ËÌ›· ·ÔÌ›ˆÛ˘ Û˘ÓÔÏÈÎÔ‡ ÔÛÔ‡ € 3.169. ø˜ ÂÎ ÙÔ‡ÙÔ˘, ·˘Ù¿ Ù· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· ·ÂÈÎÔÓ›˙ÔÓÙ·È Û ÌˉÂÓÈΤ˜ ·Í›Â˜ (ÛËÌ.3 Ù˘ ÂÙ‹ÛÈ·˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ¤ÎıÂÛ˘). 14. ∆ËÓ 1Ë πÔ˘Ó›Ô˘ 2009 Ë ∂Ù·ÈÚ›· η٤ÏËÍ Û ÔÚÈÛÙÈ΋ Û˘Ìʈӛ· Ì ÙËÓ Û˘ÁÁÂÓ‹ ÂÙ·ÈÚ›· Laviosa Chimica Mineraria S.p.A. ÁÈ· ÙËÓ ÒÏËÛË ÙÔ˘ ÔÛÔÛÙÔ‡ Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹˜ Ù˘ (ÙÔ ÔÔ›Ô ·ÓÂÚ¯fiÙ·Ó Û 23%) ÛÙËÓ Bentec S.p.A. ¤Ó·ÓÙÈ ÙÈÌ‹Ì·ÙÔ˜ € 1.100. ∏ Û˘Ó·ÏÏ·Á‹ ÔÏÔÎÏËÚÒıËΠÛÙȘ 26 πÔ˘Ó›Ô˘ 2009 ÌÂ Û˘Ó¤ÂÈ· Ë ∂Ù·ÈÚ›· Ó· ÌËÓ Î·Ù¤¯ÂÈ ϤÔÓ ÔÛÔÛÙfi Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹˜ ÛÙËÓ Bentec S.p.A. ÂÓÒ Ô ŸÌÈÏÔ˜ η٤¯ÂÈ ¤ÌÌÂÛÔ ÔÛÔÛÙfi 35% ̤ۈ Ù˘ Laviosa Chimica Mineraria S.p.A.. ø˜ ÂÎ ÙÔ‡ÙÔ˘, Ô ŸÌÈÏÔ˜ ·ÒÏÂÛ ÔÛÔÛÙfi 14,95% ÂÓÙfi˜ ÙÔ˘ 2009. ∆Ô ÚÔ·„·Ó ΤډԘ ·fi ÙËÓ ÒÏËÛË ·˘Ù‹ ·Ó‹Ïı Û € 708 Û ÂÓÔÔÈË̤ÓÔ Â›Â‰Ô (€ 699 Û Â›Â‰Ô ∂Ù·ÈÚ›·˜) Î·È ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÙËΠÛÙ· «∫¤Ú‰Ë / (˙ËÌ›·) ·fi ÒÏËÛË Û˘ÁÁÂÓÒÓ Î·È ı˘Á·ÙÚÈÎÒÓ ÂÙ·ÈÚÈÒÓ» ÛÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ Ù˘ ¯Ú‹Û˘ Ô˘ ¤ÏËÍ ÙËÓ 31.12.2009 (ÛËÌ.21 Ù˘ ÂÙ‹ÛÈ·˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ¤ÎıÂÛ˘).

∫ËÊÈÛÈ¿, 10 ª·ÚÙ›Ô˘ 2010 √ √π∫√¡√ªπ∫√™ ¢π∂À£À¡∆∏™ ∆√À √ªπ§√À

∫ƒπ∆ø¡ ™∆. ∞¡∞µ§∞µ∏™ ∞.¢.∆. ¶ 062025

√ CONTROLLER ∂§§∞¢√™

¡π∫√§∞√™ Ã. πø∞∫∂πª ∞ƒ. ∞¢. 0002714 √.∂.∂. ∞ã ∆∞•Eø™

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

6. ∆· ÏÔÈ¿ Û˘ÓÔÏÈο ¤ÛÔ‰·/(˙Ë̛˜) ÁÈ· ÙË ¯Ú‹ÛË 1.1.2009 - 31.12.2009 ·Ó·Ï‡ÔÓÙ·È ˆ˜ ÂÍ‹˜: ∂Ù·ÈÚ›· ŸÌÈÏÔ˜ ™˘Ó·ÏÏ·ÁÌ·ÙÈΤ˜ ‰È·ÊÔÚ¤˜ ÂÓÔÔ›ËÛ˘: - £˘Á·ÙÚÈÎÒÓ 405 0 - ™˘ÁÁÂÓÒÓ -12 0 ∞ÔÙ›ÌËÛË ‰È·ı¤ÛÈÌˆÓ ÚÔ˜ ÒÏËÛË ÂÂÓ‰‡ÛÂˆÓ -14 -14 ∞ÔÙ›ÌËÛË ·Ú·ÁÒÁˆÓ 294 294 ºfiÚÔ˜ ÂÈÛÔ‰‹Ì. Û¯ÂÙÈ˙fiÌÂÓÔ˜ Ì ·ÔÙ›ÌËÛË ‰È·ı¤ÛÈÌˆÓ ÚÔ˜ ÒÏËÛË ÂÂÓ‰‡ÛÂˆÓ 3 3 ºfiÚÔ˜ ÂÈÛÔ‰‹Ì. Û¯ÂÙÈ˙fiÌÂÓÔ˜ Ì ·ÔÙ›ÌËÛË ·Ú·ÁÒÁˆÓ -73 -73 7. √È ÚԂϤ„ÂȘ ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘ Î·È Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ ÙËÓ 31.12.2009, ·Ó·Ï‡ÔÓÙ·È ˆ˜ ÂÍ‹˜: ŸÌÈÏÔ˜ ∂Ù·ÈÚ›· ·) ¶Úfi‚ÏÂ„Ë ÁÈ· ¿Û˘ ʇÛˆ˜ Â›‰ÈΘ ‹ ˘fi ‰È·ÈÙËÛ›· ‰È·ÊÔÚ¤˜ 709 404 ‚) ¶Úfi‚ÏÂ„Ë ÁÈ· ·Ó¤ÏÂÁÎÙ˜ ÊÔÚÔÏÔÁÈο ¯Ú‹ÛÂȘ 975 411 Á) §ÔÈ¤˜ ÚԂϤ„ÂȘ 2.055 170 8. ∂› ÙˆÓ ·Á›ˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘ Î·È Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ ‰ÂÓ ˘Ê›ÛÙ·ÓÙ·È ‚¿ÚË. 9. ÀÊ›ÛÙ·ÓÙ·È Î·Ù¿ ÙË Û˘Ó‹ıË ÔÚ›· ÙˆÓ ÂÚÁ·ÛÈÒÓ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ Î·È ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘ ÂÎÎÚÂÌ›˜ ·ÁˆÁ¤˜, ·ÈÙ‹ÛÂȘ Î·È ÚÔÛÊ˘Á¤˜ ÂÓÒÈÔÓ ‰ÈηÛÙËÚ›ˆÓ, Ë ÙÂÏÂÛȉÈΛ· ‹ ÔÚÈÛÙÈÎÔÔ›ËÛË ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ, ‰ÂÓ ·Ó·Ì¤ÓÂÙ·È Ó· ÂËÚ¿ÛÂÈ Ô˘ÛȈ‰Ò˜ ÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ı¤ÛË Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ ‹ ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘ (ÛËÌ.40 Ù˘ ÂÙ‹ÛÈ·˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ¤ÎıÂÛ˘). 10. (ŸÏ· Ù· ÔÛ¿ ÛÙË ÛËÌ›ˆÛË ·˘Ù‹ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È Û ∂˘ÚÒ): - ∏ °ÂÓÈ΋ ™˘Ó¤Ï¢ÛË Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ Ù˘ 16 πÔ˘Ó›Ô˘ 2009 ·ÔÊ¿ÛÈÛÂ: ·) ÙË ‰È·ÓÔÌ‹ ÌÂÚ›ÛÌ·ÙÔ˜ ÔÛÔ‡ € 0,16 ·Ó¿ ÌÂÙÔ¯‹, ‚) ÙËÓ ·‡ÍËÛË ÙÔ˘ ÌÂÙÔ¯ÈÎÔ‡ ÎÂÊ·Ï·›Ô˘ ηٿ ÔÛfi € 58.603 Ì ¤Î‰ÔÛË 58.603 Ó¤ˆÓ ÎÔÈÓÒÓ ÌÂÙÔ¯ÒÓ ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋˜ ·Í›·˜ 1,00 € Ë Î¿ı ̛· Î·È Á) Ó· ·˘Í‹ÛÂÈ ÙÔ ÌÂÙÔ¯ÈÎfi Ù˘ ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ Ì¤¯ÚÈ ÙÔ˘ ÔÛÔ‡ € 40 ÂηÙÔÌÌ˘Ú›ˆÓ. ∏ ·‡ÍËÛË ÔÚ›ÛÙËΠӷ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈËı› Ì ηٷ‚ÔÏ‹ ÌÂÙÚËÙÒÓ Î·È ÙËÓ ¤Î‰ÔÛË Ó¤ˆÓ ÎÔÈÓÒÓ ÔÓÔÌ·ÛÙÈÎÒÓ ÌÂÙÔ¯ÒÓ, Ì ‰Èη›ˆÌ· ÚÔÙ›ÌËÛ˘ ˘¤Ú ÙˆÓ ·Ï·ÈÒÓ ÌÂÙfi¯ˆÓ Ì ·Ó·ÏÔÁ›· 1 Ó¤· ÌÂÙÔ¯‹ ÚÔ˜ 3 ·Ï·È¤˜ ÌÂÙÔ¯¤˜. ™Ù· Ï·›ÛÈ· ·˘Ù¿, Ë °ÂÓÈ΋ ™˘Ó¤Ï¢ÛË ÂÓ¤ÎÚÈÓ ÙËÓ ·‡ÍËÛË ÙÔ˘ ÌÂÙÔ¯ÈÎÔ‡ ÎÂÊ·Ï·›Ô˘ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ ηٿ ÔÛfi € 10.356.440 Ì ηٷ‚ÔÏ‹ ÌÂÙÚËÙÒÓ Î·È ¤Î‰ÔÛË Û ÙÈÌ‹ ˘¤Ú ÙÔ ¿ÚÙÈÔ 10.356.440 Ó¤ˆÓ ÎÔÈÓÒÓ ÔÓÔÌ·ÛÙÈÎÒÓ ÌÂÙÔ¯ÒÓ ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋˜ ·Í›·˜ € 1,00 Ë Î¿ı ̛·. ™‡Ìʈӷ Ì ÙËÓ ·fiÊ·ÛË ÙÔ˘ ¢ÈÔÈÎËÙÈÎÔ‡ ™˘Ì‚Ô˘Ï›Ô˘ Ù˘ 5˘ ∞˘ÁÔ‡ÛÙÔ˘ 2009, Î·È ÌÂÙ¿ ·fi ÙËÓ Û¯ÂÙÈ΋ ÂÍÔ˘ÛÈÔ‰fiÙËÛË Ô˘ ÙÔ˘ ·Ú›¯Â Ë ∆·ÎÙÈ΋ °ÂÓÈ΋ ™˘Ó¤Ï¢ÛË ÙˆÓ ÌÂÙfi¯ˆÓ, Ë ÙÈÌ‹ ‰È¿ıÂÛ˘ ÙˆÓ Ó¤ˆÓ ÌÂÙÔ¯ÒÓ ÔÚ›ÛÙËΠ۠€ 4,00 (ÛËÌ.28 Ù˘ ÂÙ‹ÛÈ·˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ¤ÎıÂÛ˘). - ª¤¯ÚÈ ÙËÓ 10Ë ™ÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘ 2009, Ë ∂Ù·ÈÚ›· ÔÏÔÎÏ‹ÚˆÛ ÙËÓ ÌÂÙ·‚›‚·ÛË ÙˆÓ ‰ÈÎ·ÈˆÌ¿ÙˆÓ ÚÔÙ›ÌËÛ˘ Ô˘ ·ÓÙÈÛÙÔÈ¯Ô‡Û·Ó ÛÙȘ 219.470 ›‰È˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ Ô˘ η٤¯ÂÈ, ÛÙ· Ï·›ÛÈ· Ù˘ ·fiÊ·Û˘ Ù˘ ∆·ÎÙÈ΋˜ °ÂÓÈ΋˜ ™˘Ó¤Ï¢Û˘ ÙˆÓ ÌÂÙfi¯ˆÓ Ô˘ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËΠÛÙȘ 16 πÔ˘Ó›Ô˘ 2009. √È ÌÂÙ·‚È‚¿ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËÎ·Ó Ì¤Ûˆ ÙÔ˘ ÃÚËÌ·ÙÈÛÙËÚ›Ô˘ ∞ıËÓÒÓ Î·È ·¤ÊÂÚ·Ó ¯ÚËÌ·ÙÔÔÈÎÔÓÔÌÈο ¤ÛÔ‰· ‡„Ô˘˜ € 61.601,60. ∏ ÂÚ›Ô‰Ô˜ ¿ÛÎËÛ˘ ÙˆÓ ‰ÈÎ·ÈˆÌ¿ÙˆÓ ÚÔÙ›ÌËÛ˘ ¤ÏËÍ ÙËÓ 21Ë ™ÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘ 2009. √È Ó¤Â˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÔÓÙ·È ÛÙÔ ÃÚËÌ·ÙÈÛÙ‹ÚÈÔ ∞ıËÓÒÓ ·fi ÙËÓ 25Ë ™ÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘ 2009. ∆Ô ÙÂÏÈÎfi ÔÛÔÛÙfi Î¿Ï˘„˘ Ù˘ ·‡ÍËÛ˘ ÙÔ˘ ÌÂÙÔ¯ÈÎÔ‡ ÎÂÊ·Ï·›Ô˘ ·Ó¤Ú¯ÂÙ·È Û 100% ÙÔ ‰Â Û˘ÓÔÏÈÎfi ÔÛfi ÙˆÓ ·ÓÙÏËı¤ÓÙˆÓ ÎÂÊ·Ï·›ˆÓ Û € 41.425.760,00. ∫·ÙfiÈÓ ÙˆÓ ·ÓˆÙ¤Úˆ, ÙÔ ÌÂÙÔ¯ÈÎfi ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ ·˘Í‹ıËΠηٿ € 10.356.440,00, Ì ÙËÓ ¤Î‰ÔÛË 10.356.440 Ó¤ˆÓ, ÎÔÈÓÒÓ ÔÓÔÌ·ÛÙÈÎÒÓ, ÌÂÙ¿ „‹ÊÔ˘ ÌÂÙÔ¯ÒÓ, ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋˜ ·Í›·˜ € 1,00 ÂοÛÙË. ∏ Û˘ÓÔÏÈ΋ ˘¤Ú ÙÔ ¿ÚÙÈÔ ‰È·ÊÔÚ¿ ·fi ÙËÓ ¤Î‰ÔÛË ÙˆÓ Ó¤ˆÓ ÌÂÙÔ¯ÒÓ Û ÙÈÌ‹ ˘¤Ú ÙÔ ¿ÚÙÈÔ, Û˘ÓÔÏÈÎÔ‡ ÔÛÔ‡ € 31.069.320,00, ÌÂٷʤÚıËΠÛÙÔ «·ÔıÂÌ·ÙÈÎfi ·fi ¤Î‰ÔÛË ÌÂÙÔ¯ÒÓ ˘¤Ú ÙÔ ¿ÚÙÈÔ». √ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ÌÂÈÒıËΠ̠ٷ ¤ÍÔ‰· Û˘Ó·ÏÏ·Á‹˜ Û˘ÓÔÏÈÎÔ‡ ÔÛÔ‡ € 579.538,43. ø˜ ÂÎ ÙÔ‡ÙÔ˘, ÙÔ ÌÂÙÔ¯ÈÎfi ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ ÙËÓ 31.12.2009 ·Ó¤Ú¯ÂÙ·È Û € 41.425.760,00 ·ÔÙÂÏÔ‡ÌÂÓÔ ·fi 41.725.760 ÎÔÈÓ¤˜ ÔÓÔÌ·ÛÙÈΤ˜ ÌÂÙÔ¯¤˜, ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋˜ ·Í›·˜ € 1,00 Ë Î¿ı ̛· (ÛËÌ.28 Ù˘ ÂÙ‹ÛÈ·˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ¤ÎıÂÛ˘). - ∏ ∂Ù·ÈÚ›· ÚÔ¯ÒÚËÛ ÂÓÙfi˜ Ù˘ ¯Ú‹Û˘ 2009 Û ·ÁÔÚ¿ 121.530 ÎÔÈÓÒÓ È‰›ˆÓ ÌÂÙÔ¯ÒÓ Ì ̤ÛË ÙÈÌ‹ ÎÙ‹Û˘ € 5,11 ·Ó¿ ÌÂÙÔ¯‹, ‹ÙÔÈ Û˘ÓÔÏÈÎÔ‡ ÔÛÔ‡ € 620.911,65. ø˜ ÂÎ ÙÔ‡ÙÔ˘ ÙËÓ 31Ë ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ 2009 Ë ∂Ù·ÈÚ›· ηÙ›¯Â 308.762 ›‰È˜ ÌÂÙÔ¯¤˜ Ì ̤ÛË ÙÈÌ‹ ÎÙ‹Û˘ € 7,35 ·Ó¿ ÌÂÙÔ¯‹ Û˘ÓÔÏÈ΋˜ ·Í›·˜ € 2.268.181,28 (ÛËÌ.28 Ù˘ ÂÙ‹ÛÈ·˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ¤ÎıÂÛ˘). 11. √ √È ÏÔÁÈÛÙÈΤ˜ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 2009 ·Ú·Ù›ıÂÓÙ·È ÛÙËÓ ÛËÌ.2.2 Ù˘ ÂÙ‹ÛÈ·˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ¤ÎıÂÛ˘ Î·È ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó ‰È·ÊÔÚÔÔÈËı› ·fi ·˘Ù¤˜ Ù˘ 31/12/2008 ÂÎÙfi˜ ·fi ·˘Ù¤˜ Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÛÙË ÛËÌ.2.3 Ù˘ ÂÙ‹ÛÈ·˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ¤ÎıÂÛ˘. 12. - ∂ÓÙfi˜ ÙÔ˘ 2009, Ô ŸÌÈÏÔ˜ ·¤ÎÙËÛ ÚfiÛıÂÙÔ ÔÛÔÛÙfi Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹˜ 50% ÛÙË Û˘ÁÁÂÓ‹ ÂÙ·ÈÚ›· ‰È·¯Â›ÚÈÛ˘ ·ÎÈÓ‹ÙˆÓ Dolphin CI S&B Holdings Ltd., ̤ۈ Ù˘ ı˘Á·ÙÚÈ΋˜ ÙÔ˘ Sibimin Overseas Ltd., ηÈ, ˆ˜ ÂÎ ÙÔ‡ÙÔ˘, ÙÔ Û˘ÓÔÏÈÎfi ÔÛÔÛÙfi ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘ ÙËÓ 31Ë ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ 2009 ·Ó¤Ú¯ÂÙ·È Û 75%. ∆Ô Ù›ÌËÌ· ÁÈ· ÙËÓ ·fiÎÙËÛË ÙÔ˘ Û˘ÓÔÏÈÎÔ‡ ÔÛÔÛÙÔ‡ 50% ·Ó‹Ïı Û € 4,5 ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ÂÚ›Ô˘. ∂ÈÚfiÛıÂÙ·, Ë Dolphin CI S&B Holdings Ltd. ÂÍ·ÁfiÚ·Û ÙÔ ˘ÔÏÂÈfiÌÂÓÔ ÔÛÔÛÙfi ‰ÈÎ·ÈˆÌ¿ÙˆÓ ÌÂÈÔ„ËÊ›·˜ 33,33% ÛÙËÓ Milos Island Resort Ltd. ¤Ó·ÓÙÈ ÙÈÌ‹Ì·ÙÔ˜ € 2 ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ÂÚ›Ô˘ (ÙÔ ÌÂÚ›‰ÈÔ ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘ ·Ó¤Ú¯ÂÙ·È Û € 1,5 ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ÂÚ›Ô˘). ∆¤ÏÔ˜ Ô ŸÌÈÏÔ˜ ÂÍ·ÁfiÚ·Û ÙÔ 75% Ù˘ ÂÙ·ÈÚ›·˜ SPV 26 ∞.∂. ¤Ó·ÓÙÈ ÙÈÌ‹Ì·ÙÔ˜ € 0,9 ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ÂÚ›Ô˘. √ ŸÌÈÏÔ˜ ·ÛΛ Ï‹ÚË ¤ÏÂÁ¯Ô ÛÙËÓ Dolphin CI S&B Holdings Ltd. Î·È ÙȘ ı˘Á·ÙÚÈΤ˜ Ù˘ ·fi ÙÔ Ù¤Ù·ÚÙÔ ÙÚ›ÌËÓÔ ÙÔ˘ 2009 ÌÂ Û˘Ó¤ÂÈ· Ó· ÙȘ ÂÓÔÔÈ› Ì ÙËÓ Ì¤ıÔ‰Ô Ù˘ Ï‹ÚÔ˘˜ ÂÓÔÔ›ËÛ˘. ∏ Û˘ÓÔÏÈ΋ Û˘Ó·ÏÏ·Á‹ ·ÔÙÂÏ› «asset deal» Î·È ˆ˜ ÂÎ ÙÔ‡ÙÔ˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÙ·È ˆ˜ ÚÔÛı‹ÎË ÛÙ· Á‹‰·-ÔÈÎfi‰· ÙˆÓ ÂÓÛˆÌ¿ÙˆÓ ·ÎÈÓËÙÔÔÈ‹ÛÂˆÓ (ÛËÌ.3 Ù˘ ÂÙ‹ÛÈ·˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ¤ÎıÂÛ˘). - ™ÙȘ 2 ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘ 2009, Ô ŸÌÈÏÔ˜ η٤ÏËÍ ÛÂ Û˘Ìʈӛ· Ì ÙȘ ÂÙ·Èڛ˜ Halliburton Energy Services Inc. Î·È Bentonite Performance Minerals LLC ÁÈ· ÙËÓ ·ÁÔÚ¿ ÂÚÁÔÛÙ·Û›Ô˘, Û˘ÌÂÚÈÏ·Ì‚·ÓÔÌ¤ÓˆÓ ·ÔıÂÌ¿ÙˆÓ, Ô˘ ·Ó‹ÎÂÈ ÛÙȘ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ ÙÔ˘ ªÂÓÙÔÓ›ÙË Î·È ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙË fiÏË Waterloo Ù˘ ÔÏÈÙ›·˜ Iowa ÙˆÓ ∏¶∞, ¤Ó·ÓÙÈ Û˘ÓÔÏÈÎÔ‡ ÙÈÌ‹Ì·ÙÔ˜ ¢ÔÏ¿ÚÈ· ∏¶∞ 700 ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ÂÚ›Ô˘. ∏ ÂÍ·ÁÔÚ¿ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËΠ̠ηٷ‚ÔÏ‹ ÌÂÙÚËÙÒÓ Î·È ÚԤ΢„ ˘ÂÚ·Í›· ÔÛÔ‡ € 19 (ÛËÌ.4.1.1 Ù˘ ÂÙ‹ÛÈ·˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ¤ÎıÂÛ˘). - √ ŸÌÈÏÔ˜ ÛÙȘ 2 πÔ˘Ï›Ô˘ 2009 ÔÏÔÎÏ‹ÚˆÛ ÙȘ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÛÂȘ ÁÈ· ÙËÓ ÂÍ·ÁÔÚ¿ ÙÔ˘ 100% ÙˆÓ ÌÂÚȉ›ˆÓ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ «Miller LLC» Ô˘ ‰Ú·ÛÙËÚÈÔÔÈÂ›Ù·È ÛÙËÓ ‰ÈfiÁΈÛË ÙÔ˘ ÂÚÏ›ÙË ÛÙËÓ ÔÏÈÙ›· North Carolina ÙˆÓ ∏¶∞. ∆Ô fiÛÔ Ù˘ ÂÍ·ÁÔÚ¿˜ ·Ó¤Ú¯ÂÙ·È Û ¢ÔÏ¿ÚÈ· ∏¶∞ 1,1 ÂηÙ. ÂÚ›Ô˘. ∏ ·ÔÏËڈ̋ ÙÔ˘ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÂ›Ù·È ˆ˜ ÂÍ‹˜: ÔÛfi ¢ÔÏ¿ÚÈ· ∏¶∞ 700 ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ÂÚ›Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ‹‰Ë ηٷ‚ÏËı› Ì ÌÂÙÚËÙ¿, ÂÓÒ ÔÛfi ¢ÔÏ¿ÚÈ· ∏¶∞ 400 ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ÂÚ›Ô˘ ı· ηٷ‚ÏËıÔ‡Ó Û ÙÚÂȘ ÈÛfiÔÛ˜ ÂÙ‹ÛȘ ‰fiÛÂȘ ·Ú¯‹˜ ÁÂÓÔ̤Ó˘ ·fi ÙÔ ¤ÙÔ˜ 2010 ÂÓÒ Ô ŸÌÈÏÔ˜ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛ ˘ÂÚ·Í›· ÔÛÔ‡ € 377 (ÛËÌ.4.1.2 Ù˘ ÂÙ‹ÛÈ·˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ¤ÎıÂÛ˘)."

81


ymirror

Industr

Κ ΑΠΝΟΣ

Ανάπτυξη µε νέα προϊόντα

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Παρ’ όλο που η εφαρµογή του αντικαπνιστικού νόµου δεν περιόρισε την κατανάλωση των προϊόντων καπνού στον αναµενόµενο βαθµό, η διεθνής κρίση και η σηµαντική φορολογική επιβάρυνση διαµορφώνουν τις νέες προκλήσεις για την εγχώρια καπνοβιοµηχανία που προσπαθεί να αντεπεξέλθει στις πιέσεις του εγχώριου και διεθνούς ανταγωνισµού. Το «κλειδί» για τη µελλοντική πορεία του κλάδου συνεχίζει να σχετίζεται µε την ανάπτυξη νέων προϊόντων που θα ικανοποιούν τα νέα καταναλωτικά πρότυπα και την επιτυχή διείσδυση σε ξένες αγορές.

82

Τ

σιγάρα, πούρα, καπνός πίπας κ.λπ. περιλαµβάνει ο εγχώριος κλάδος παραγωγής προϊόντων καπνού που απασχολεί 2.387 άτοµα σε 13 παραγωγικές µονάδες. Η καπνοβιοµηχανία συγκεντρώνει το 1,2% της ακαθάριστης αξίας παραγωγής, το 2,2% της προστιθέµενης αξίας και το 1,1% της µέσης ετήσιας απασχόλησης της εγχώριας µεταποίησης.

ΠΑΡΑΓΩΓΗ & ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Από το 2005, µε εξαίρεση το 2007, ο όγκος βιοµηχανικής παραγωγής συρρικνώνεται σηµαντικά, µε αποτέλε-

σµα στις τελευταίες µετρήσεις για το 2009 ο σχετικός δείκτης φτάνει στο χαµηλότερο επίπεδο της δεκαετίας. Αντιθέτως, ο δείκτης τιµών παραγωγού όχι µόνο διατηρεί και το 2009 την ανοδική πορεία των προηγούµενων ετών, αλλά διογκώνεται κατά 5,4% έναντι µόλις 0,75% το προηγούµενο έτος και 3,2% κατά µέσο όρο από το 2001. Στις επιχειρήσεις µε περισσότερους από 10 απασχολούµενους η ετήσια απασχόληση διαµορφώνεται στα 2.387 άτοµα κατά µέσο όρο, καταγράφοντας σηµαντική µείωση 5,2%. Τόσο η ακαθάριστη, όσο και η προστιθέµενη αξία παραγωγής βαίνουν

αυξανόµενες. Ταυτόχρονα, εντονότερος εµφανίζεται ο βαθµός καθετοποίησης του κλάδου, όπως εκφράζεται από το λόγο της προστιθέµενης προς την ακαθάριστη αξία παραγωγής,Αξίζει να σηµειωθεί ότι σύµφωνα µε τα προσωρινά στοιχεία των εθνικών λογαριασµών, η ακαθάριστη προστιθέµενη αξία του κλάδου (σε τρέχουσες τιµές) ανήλθε το 2008 σε €240 εκατ., αυξανόµενη την περίοδο 2000-2008 µε µέσο ετήσιο ρυθµό µεγέθυνσης της τάξης του 10,7%, όταν για το σύνολο της µεταποίησης ο αντίστοιχος ρυθµός αγγίζει το 7,2%..


εµπορίου στον κλάδο του καπνού βελτιώνεται σηµαντικά το 2008, µιας και καταγράφεται αλλαγή τάσης τόσο στις εξαγωγές που διογκώθηκαν κατά 14,6% (ενώ το 2007 µόλις κατά 2,2%), όσο και στις εισαγωγές που συρρικνώθηκαν κατά 6,8% µετά από δύο χρόνια σηµαντικών αυξήσεων. Οι εξελίξεις αυτές βελτιώνουν το έλλειµµα του εµπορικού ισοζυγίου κατά 40,7%, αν και αυτό παραµένει ελλειµµατικό. . O δείκτης Balassa, ο οποίος εκφράζει τη σχέση του εµπορικού ισοζυγίου και των εµπορικών ροών, και οι δείκτες εξωτερικού εµπορίου διαµορφώνονται αναλόγως και αντανακλούν τη βελτίωση του κλίµατος στη διεθνή εµπορική δραστηριότητα της καπνοβιοµηχανίας. Έτσι, ο µεν δείκτης Balassa βελτιώνεται το 2008 κατά δέκα µονάδες (-14,0% από -24% το 2007) φτάνοντας την καλύτερη επίδοσή του από το 2003. Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και ο βαθµός κάλυψης εισαγωγών που ξεπερνά το 75%, ανακόπτοντας τη µακροχρόνια τάση συρρίκνωσής του.

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Από το 2005 έως και το 2008, οι Α.Ε. και Ε.Π.Ε. που δραστηριοποιήθηκαν στον κλάδο έµειναν σταθερές σε αριθµό (6). Οι πωλήσεις των επιχειρήσεων αυτών εµφανίζουν διακυµάνσεις, το 2008 όµως αυξάνονται (1,7%) διατηρώντας την ανοδική τάση που ξεκίνησε το 2005. Τα καθαρά κέρδη ακολουθούν την πορεία των πωλήσεων (αύξηση κατά 2,2%). Όσον αφορά στους αριθµοδείκτες, σηµαντική θεωρείται, ιδιαίτερα σε περίοδο οικονοµικής κρίσης, η ενίσχυση της ρευστότητας (1,02 ο αντίστοιχος δείκτης). Ο βαθµός κάλυψης παγίων διατηρείται στα ίδια (υψηλά) επίπεδα µε το προηγούµενο έτος, γεγονός που υπογραµµίζει την αδιάκοπη επένδυση ιδίων κεφαλαίων στην επέκταση των παγίων επενδύσεων του κλάδου, όπως επίσης και τα περιθώρια µικτού και καθαρού κέρδους. Μολαταύτα, ο κλάδος κινείται µε πολύ υψηλότερα περιθώρια κέρδους από το σύνολο της µεταποίησης, ειδικότερα αναφορικά µε το περιθώριο καθαρού κέρδους (14,1% στην καπνοβιοµηχανία έναντι 2,5% στη µεταποίηση). Πολύ σηµαντική εξέλιξη είναι η πορεία του δείκτη δανειακής επιβάρυνσης, ο οποίος φτάνει στο χαµηλότερο επίπεδο της πενταετίας, όπως εξάλλου συµβαίνει και µε το ύψος των ξένων κεφαλαίων (-26% συγκριτικά µε το 2007).

ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Η εγχώρια καπνοβιοµηχανία αποτελείται από πολύ µικρό αριθµό επιχειρήσεων. Εντούτοις, ο κλάδος χαρακτηρίζεται από έντονο ανταγωνισµό, ιδιαίτερα αν αναλογιστεί κανείς ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να αντιµετωπίσουν και το διεθνή ανταγωνισµό. Επιπλέον, η ελληνική αγορά καπνού χαρακτηρίζεται ως ώριµη, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης. Σύµφωνα µε στοιχεία της αγοράς, η «πλάστιγγα» των πωλήσεων γέρνει υπέρ των πολυεθνικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στη χώρα, µιας και οι εταιρείες αυτές καταλαµβάνουν τις τρεις πρώτες θέσεις στη λίστα µε τα µερίδια αγοράς. Η στασιµότητα που χαρακτηρίζει τον κλάδο τα τελευταία χρόνια διατηρήθηκε και το 2009. Μάλιστα, οι νέες νοµοθετικές επιταγές για την απαγόρευση του καπνίσµατος σε δηµόσιους χώρους (ο σχετικός νόµος ψηφίστηκε το 2008) θεωρούνται βλαπτικές για την πορεία του κλάδου, αν και η εφαρµογή τους είναι µέχρι στιγµής ελλιπής. Έτσι, τα τελευταία δύο χρόνια παρατηρείται απώλεια των µεριδίων αγοράς των ελληνικών καπνοβιοµηχανιών, γεγονός που τις ώθησε προς επενδύσεις συρρίκνωσης του λειτουργικού

νανται να απορροφήσουν το φόρο, λόγω οικονοµιών κλίµατος, και ως εκ τούτου να στηρίξουν τα προϊόντα τους. Ανοδική διαφαίνεται η πορεία των τιµών των προϊόντων της καπνοβιοµηχανίας, λόγω της περαιτέρω αύξησης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και του ΦΠΑ κάτι που, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης και συρρίκνωσης της κατανάλωσης, αναµένεται να λειτουργήσει επιβαρυντικά στις πωλήσεις. Η αύξηση των τιµών των προϊόντων καπνού έχει εντείνει τις ανησυχίες σχετικά µε τη διόγκωση του λαθρεµπορίου, ενώ η υποχώρηση της κατανάλωσης έχει ήδη ωθήσει την µεγαλύτερη εγχώρια καπνοβιοµηχανία σε περιορισµό της παραγωγής της. Μάλιστα, από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει προταθεί ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στα κράτη µέλη να µην είναι χαµηλότερος από 64 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα, για όλους τους τύπους τσιγάρων, έως την 1η Ιανουαρίου 2012, ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2014, δεν θα πρέπει να είναι χαµηλότερος από 75 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα. Στην πράξη, αυτό σηµαίνει ότι αν ισχύσει η παραπάνω πρόταση, ο ελάχιστος φόρος για ένα πακέτο τσιγάρων θα ανέρχεται από το 2014 σε 1,5 ευρώ.

Οι καπνοβιοµηχανίες σχεδιάζουν να διπλασιάσουν το ύψος των επενδύσεών τους στη βελτίωση των µεθόδων παραγωγής. κόστους και ταυτόχρονη διεύρυνση των εξαγωγικών τους δυνατοτήτων. Τα µηνύµατα για το 2010 δεν είναι ενθαρρυντικά, καθώς το 1ο τρίµηνο του έτους η βιοµηχανική παραγωγή υποχωρεί κατά -17,4% σε σχέση µε την αντίστοιχη περυσινή περίοδο. Επιπλέον, σηµαντική επιβάρυνση για τις ελληνικές καπνοβιοµηχανίες συνεχίζει να αποτελεί η µεταβολή του συντελεστή του Ελάχιστου Φόρου Κατανάλωσης από 65% σε 75% που θεωρείται υπεύθυνη για την εσωτερική µετατόπιση στο τµήµα των χαµηλών τιµών µε τις φθηνές πολυεθνικές µάρκες να κερδίζουν µερίδια αγοράς εις βάρος ελληνικών σηµάτων. Κι αυτό γιατί οι πολυεθνικές εταιρείες του κλάδου δύ-

Οι εξελίξεις αυτές, δε θα µπορούσαν να µην επηρεάσουν και την ένταση της καλλιέργειας καπνού στην χώρα. Παρ΄ ότι οι πολυεθνικές καπνοβιοµηχανίες επενδύουν µε έντονους ρυθµούς στη δηµιουργία νέων εγκαταστάσεων και την απόκτηση προηγµένου µηχανολογικού εξοπλισµού, καθώς και σε εισαγωγή νέων σηµάτων που ανταποκρίνονται στις τρέχουσες καταναλωτικές τάσεις, το νέο status quo στον κλάδο έχει αλλοιώσει την ένταση της καλλιέργειας καπνού στη χώρα. Έτσι, οι εναποµείναντες καπνοκαλλιεργητές εγκαταλείπουν µαζικά την καλλιέργεια καπνού, κάτι που ούτως ή άλλως αποτελεί στόχο της Κοινοτικής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) της Ευρωπαϊκής

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Η κατάσταση του εξωτερικού

83


ymirror

Industr

Κ ΑΠΝΟΣ

Ένωσης που τέθηκε σε εφαρµογή το 2006 και προέβλεπε την ολική αποδέσµευση των κοινοτικών ενισχύσεων από την καλλιέργεια καπνού. Οι καλλιεργητές σε παραδοσιακές περιοχές, όπως η Ροδόπη, η Ξάνθη και η Πιερία, αναµένεται να επιβαρυνθούν περαιτέρω µιας και από το 2013 θα καταργηθεί και η ευρωπαϊκή επιδότηση για τη συγκεκριµένη καλλιέργεια, σύµφωνα µε τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ). Πολλοί καπνοπαραγωγοί εγκατέλειψαν την καλλιέργεια καπνού ήδη από το 20042005, για να ακολουθήσει το µεγάλο κύµα φυγής της περιόδου 2006-2007. Οι καπνοκαλλιεργητές (σχεδόν 55.000 το 2002), µειώνονται διαρκώς: από

Έρευνα Επενδύσεων στη Βιοµηχανία για το 2009 του ΙΟΒΕ. Τα στοιχεία της έρευνας καταδεικνύουν επίσης τη διαχρονική σηµασία της ζήτησης, των τεχνολογικών εξελίξεων και της κερδοφορίας για την ανάληψη επενδυτικών αποφάσεων από τις βιοµηχανίες του κλάδου. Δεν είναι τυχαίο ότι οι τρεις αυτοί παράγοντες αναγνωρίζονται ως µείζονος σηµασίας και αναφορικά µε τις προβλεπόµενες επενδύσεις για το 2010. Έτσι, είναι ενθαρρυντικό το γεγονός πως οι καπνοβιοµηχανίες έχουν αντιληφθεί τη σηµασία της καινοτοµίας και της εισόδου τους σε νέες αγορές ή / και στην παραγωγή νέων / βελτιωµένων προϊόντων που µπορεί να προκύψουν. Πέρα από την επένδυση σε καινοτόµες διαδικασίες / προϊόντα, σηµαντική κρίνεται και η ανάπτυξη συνεργασιών µε τεχνολογικά πρωτοπόρες επιχειρήσεις ή ερευνητικά ινστιτούτα (κυρίως του εξωτερικού) ή η αναζήτηση λύσεων µέσω συµβούλων επιχειρήσεων.

51.312 το 2003, συρρικνώθηκαν σε 49.769 το 2004 και σε 36.459 το 2005. Σήµερα υπολογίζεται πως έχουν µειωθεί σε λιγότερους από 10.000. Εντούτοις και παρά τις δυσκολίες που αντιµετωπίζει ο κλάδος, τα υψηλά ποσοστά καπνίσµατος στην Ελλάδα (40% του πληθυσµού, από τα υψηλότερα παγκοσµίως), αναµένεται να διατηρήσουν την κερδοφορία των καπνοβιοµηχανιών, καθότι, όπως υπολογίζεται, τα ελληνικά νοικοκυριά αφιερώνουν περίπου το 3,3% των ετήσιων δαπανών τους σε προϊόντα καπνού. Ανταποκρινόµενες στις επιταγές της όξυνσης του ανταγωνισµού εγχωρίως, αλλά και σε διεθνές επίπεδο, οι καπνοβιοµηχανίες στην Ελλάδα σχεδιάζουν για το 2010 να διπλασιάσουν το ύψος των επενδύσεών τους στη βελτίωση των ήδη υπαρχουσών µεθόδων παραγωγής, γεγονός που υπογραµµίζει το ενδιαφέρον τους για πιθανά οφέλη από καινοτόµες λύσεις σε όλα τα στάδια παραγωγής. Κάτι τέτοιο γίνεται σαφές από την τελευταία ����������������� (����� �� ����. ����) ����������

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

���� ��������

���� ��������/ �����������

����/������ �����������

��������

������� ����. �� ��� ���

���.����� (����� ����������)

�����������

�����������

���������

������ ����������� � ���������

2000

28

343,6

51,4

947,4

398,3

1.342,4

372,2

970,2

890,7

919,9

2001

7

189,6

41,1

476,9

102,0

707,5

205,7

501,8

417,3

562,6

2002

9

194,7

46,0

556,7

119,8

770,9

248,3

480,4

475,1

775,5

2003

9

197,8

168,0

577,6

128,3

789,3

221,7

523,5

518,9

804,4

2004

7

201,2

69,8

564,7

172,5

780,8

290,6

466,8

463,2

744,7

2005

6

202,4

91,4

588,6

149,0

801,3

314,3

467,0

452,7

769,5 749,3

2006

6

236,4

113,6

607,2

119,8

851,9

365,4

456,2

443,1

2007

6

275,5

118,7

728,0

174,6

1.012,4

388,8

605,6

596,1

751,6

2008

6

314,6

138,1

591,9

145,4

915,2

446,4

447,2

439,1

764,6

-3,8%

11,8%

18,6%

1,2%

-4,2%

4,1%

11,3%

-1,1%

-1,3%

0,7%

������ ��������� �������

ME�� 2008/2004

84

������������ ������

��������

������������ ������

�������������

����� �����

������ ������

������ �����

������� ����� ���������

������ �����H� ������

������� �����������

�������� �����

������ ������������

����� ����������

����� ��������� �������

2000

203,0

238,7

73,5

19,7%

1,08

5,5%

0,72

0,26

0,62

22,1%

8,0%

2001

183,4

122,6

60,8

29,6%

1,09

8,6%

0,71

0,27

0,90

32,6%

10,8%

2002

195,3

100,2

95,2

38,3%

1,28

12,3%

0,62

0,25

0,92

25,2%

12,3%

2003

204,4

115,2

89,2

40,2%

1,12

11,3%

0,66

0,25

0,87

25,4%

11,1%

2004

173,4

113,2

60,2

20,7%

1,44

7,7%

0,60

0,26

0,85

23,3%

8,1%

2005

190,7

133,3

57,4

18,3%

1,55

7,2%

0,58

0,25

0,97

24,8%

7,5%

2006

202,5

100,3

102,2

28,0%

1,55

12,0%

0,54

0,28

1,10

27,0%

13,6%

2007

219,2

113,7

105,6

27,1%

1,41

10,4%

0,60

0,27

0,93

29,2%

14,0%

2008

214,0

106,1

107,9

24,2%

1,42

11,8%

0,49

0,34

1,02

28,0%

14,1%

ME�� 2008/2004

5,4%

-1,6%

15,7%

�������� ������: CORPORATE V�LUE / E������ ����������� 20010, ����������� ��������� ����


 �� ����������� ����������� ��� ������ ������ �� �������� ��� �������� �� 2008 ������ �����������

�������� (µ����� �� ���. ����)

2008

����� ����������

2007

2008

����������� ����/���µ�� ����/���µ��

2007

2008

2007

2008

���� ��������

2007

2008

����� ���� ���� ������

2007

��������

2008

2007

2008

2007

����������� ������ ���������� �. ������� �.�.*

428.597

388.733

91.092

88.764

151.058

193.909

174.885

111.967

102.654

82.857

23.357

19.787

100.505

SOCOTAB HELLAS �.�.�.�.

35.940

47.036

8.144

8.367

26.576

38.386

0

120

9.064

8.077

482

-332

64.584

67.778

���� �.�. ��������������

41.279

78.792

18.357

17.508

16.328

54.504

883

1.634

22.129

20.383

613

-2.292

55.007

47.195

��������� �.�.�.�.*

58.439

68.506

16.272

16.398

23.236

27.948

25.272

30.566

9.931

9.993

410

166

53.187

27.034

����� �������� �. �.�.�.�.�.�.

34.945

36.387

8.536

8.189

5.619

24.113

17.228

939

12.097

11.193

303

223

21.753

31.085

������������ �. �. �.�. ��������� - ��������

22.803

35.346

11.738

11.520

12.833

27.426

0

0

9.900

7.753

954

1.316

19.627

26.217

�������� �. �.�. ������

14.123

13.848

7.665

6.449

6.709

7.019

0

0

7.361

6.736

-626

-546

7.647

5.805

112

2.193

1

36

48

2.597

0

0

63

-408

107

-329

2.385

2.941

7.919

9.498

2.613

2.582

2.396

3.518

0

0

5.519

5.953

-768

300

2.290

3.001

���������� �. A. �.�.�. ������������ ������������� ���� �.�.�.�. ������

90.522

������� ������� �.�.*

295.150

289.889

80.133

80.017

79.430

94.471

7.627

8.835

208.093

186.583

38.820

30.044

411.080

400.426

����������� �.�.�. ����������

501.400

605.038

214.663

175.525

264.198

407.143

0

0

216.374

180.893

72.885

77.339

298.344

292.875

����� �.�. ���������������

110.719

108.428

18.329

18.550

90.987

88.391

0

0

19.454

19.770

-1.116

291

50.525

52.939

7.671

8.697

1.460

1.397

4.481

6.124

448

613

2.210

1.269

-2.698

-2.119

4.687

5.343

���������� �. �. ��������������� �.�. * �� �������� ���������� ���

�������������� ��� ����� ������ ������ ���µ������ (>10 ���µ��, ����� �� ����. ����) ����µ�� �������µ����

���� ������ ����������

���� ������ ���������� /�������µ�

������ �µ�����

���� �µ����

����. ���� ���������

��������µ��� ����

�����. ���� /����. ���� ��������� %

��������

����. ����������

2000

11

2.259

205

49,4

0,022

315,7

143,9

45,6%

292,5

12,7

2001

11

2.279

207

51,0

0,022

340,1

164,1

48,3%

310,8

13,7

2002

11

2.259

205

53,0

0,023

314,1

165,9

52,8%

285,1

10,4

2003

11

2.133

194

60,0

0,028

318,6

171,8

53,9%

284,0

43,6

2004

11

2.076

189

67,0

0,032

441,9

245,1

55,5%

399,3

15,9

2005

9

2.017

224

67,1

0,033

456,2

264,7

58,0%

442,5

33,5

2006

10

2.519

252

89,3

0,035

510,9

283,6

55,5%

496,8

13,2

13

2.387

184

98,4

0,041

521,7

299,3

57,4%

495,4

11,2

2,4%

0,8%

-1,6%

10,4%

9,5%

7,4%

11,0%

3,3%

7,8%

-1,7%

������� ��µ�� ��������� ��� ��� ���µ������ (2005 = 100)

��� ��� ���µ������ - �������� ������ (2005 = 100)

���������

�µ������ ��������

���� �µ������

���µ�� ������� ���������

������� Balassa

2007 ME�� 2007/2000

����: ������� ������������ ������� - ����

��� ��� ���µ������ - ���������� ������ (2005 = 100)

��������

2000

91,4

85,7

79,0

103,7

141,4

175,1

-33,8

317

80,7%

-10,7%

2001

92,8

91,5

85,2

107,8

128,2

161,8

-33,5

290

79,3%

-11,6%

2002

94,5

96,1

90,9

107,7

137,2

179,7

-42,5

317

76,3%

-13,4%

2003

96,9

97,8

94,6

102,5

143,1

182,5

-39,4

326

78,4%

-12,1%

2004

106,5

99,3

98,8

100,7

131,5

188,0

-56,5

320

70,0%

-17,7%

2005

100,0

100,0

100,0

100,0

132,8

178,4

-45,6

311

74,4%

-14,7%

2006

92,3

102,7

103,0

102,0

132,4

200,9

-68,5

333

65,9%

-20,5%

2007

96,0

107,2

108,9

102,9

135,3

221

-85,4

356

61,3%

-24,0%

2008

92,8

108,0

110,3

102,2

155,0

205,6

-50,6

360,6

75,4%

-14,0%

2009

90,4

113,8

115,8

108,9

���� 2009/2000 **

-0,1%

3,2%

4,3%

0,5%

1,2%

2,0%

5,2%

1,6%

-0,9%

3,5%

����: ���� - EUROSTAT. ����������� ��������� ���������� �µ������: ���� ** � ���� ��� �� ��������� �µ����� ������������ ��� �� 2008/2000

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

�� ������ ������ (����� �� ����. ����) ������� ���µ�������� ��������� (2005=100)

85


86

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010


ΠΛΑΙΣΙΟ COMPUTERS 40 χρόνια ΠΛΑΙΣΙΟ από το 1969 Το Πλαίσιο αποτελεί τη No1 εταιρεία Πληροφορικής, Τηλεπικοινωνιών και Ειδών Γραφείου στην ελληνική αγορά και µία από τις 500 ταχύτερα αναπτυσσόµενες εταιρείες στην Ευρώπη για 8 συνεχόµενες χρονιές (1999-2007). Λειτουργεί 25 καταστήµατα στην Ελλάδα και ένα στη Βουλγαρία (Σόφια) µε συνολική επιφάνεια πώλησης 29.700 m2. Κάθε µήνα τουλάχιστον εκδίδει 5 διαφορετικούς προϊοντικούς καταλόγους, ενώ τα συνολικά αντίτυπα που διανέµονται ξεπερνούν τα 9.000.000 το χρόνο. Απασχολεί περίπου 1.200 εργαζοµένους στο εµπορικό τµήµα, τις πωλήσεις, την εξυπηρέτηση πελατών και τα logistics, ενώ ο κύκλος εργασιών της εταιρείας το 2009 κυµάνθηκε γύρω στα € 390 εκατοµµύρια.





Με δύο σηµαντικές διακρίσεις Κατά 6,4% αυξήθηκαν οι πωλήσεις για τον Όµιλο στο τέταρτο τρίµηνο της χρήσης,  τιµήθηκε η Πλαίσιο Computers για επιβεβαιώνοντας τη συνεχώς βελτιούµενη πορεία τους καθ’ όλη τη διάρκεια του 2009.  το 2010, “Corporate Superbrand Πιο συγκεκριµένα, από -14,5% το πρώτο τρίµηνο, το δεύτερο οι πωλήσεις κινήθηκαν  2009” για δεύτερη συνεχή χρονιά µε -12,3% και µε -2,6% το τρίτο. Αντίθετη δυναµική ακολούθησαν, µε συνεχή και               και «Shop of the Year» για τρίτη. συνεπή µείωση τα έξοδα του Οµίλου, όπως απεικονίζεται στο διάγραµµα:

                   





 



 



 



  





      

  



Γεώργιος 

Γεράρδος,   Πρόεδρος & Διευθ. Σύµβουλος    



   







  









  

 



 





























 




















ymirror

Industr

Κ ΛΩΣΤΟΫΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑ

Στόχος οι ξένες αγορές Η τρέχουσα εξαιρετικά δυσµενής οικονοµική συγκυρία επηρεάζει αρνητικά τη συνολική εγχώρια ζήτηση ειδών κλωστοϋφαντουργίας και η ανάκαµψη του κλάδου µπορεί να έλθει µόνο από την ενδυνάµωση της θέσης του στις αγορές του εξωτερικού. Παρά τις αδυναµίες του, ο κλάδος πρέπει να εκµεταλλευτεί τα όποια πλεονεκτήµατα διαθέτει, στρέφοντας την προσοχή του στην έρευνα και ανάπτυξη νέων καινοτόµων προϊόντων σε συνεργασία µε άλλους κλάδους της βιοµηχανίας, στην τεχνολογική του αναβάθµιση µε τη διασύνδεση µε όλα τα τµήµατα της εφοδιαστικής αλυσίδας µέσω τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, αλλά και σε διαρθρωτικές, οργανωσιακές και διοικητικές αλλαγές που µπορούν να υποστηρίξουν τη µείωση του κόστους και την εξωστρέφεια.

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Ο 88

κλάδος της παραγωγής κλωστοϋφαντουργικών υλών αποτελείται από επτά υποκλάδους. Το υψηλότερο µερίδιο, µε κριτήριο την ακαθάριστη αξία παραγωγής, καταλαµβάνει η προπαρασκευή και νηµατοποίηση υφαντικών ινών (25,4%), ενώ ακολουθούν η κατασκευή άλλων κλωστοϋφαντουργικών ειδών (16,7%), η κατασκευή πλεκτών ειδών και ειδών πλέξης κροσέ (14%), τα υφαντήρια (12,7%), η κατασκευή έτοιµων κλωστοϋφαντουργικών ειδών εκτός από ενδύµατα (12,1%), η κατασκευή πλεκτών υφασµάτων και υφασµάτων πλέξης κροσέ (9,8%) και τέλος το φινίρισµα κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων (9,3%). Το ποσοστό συµµετοχής της ακαθάριστης αξίας παραγωγής του κλάδου στο σύνολο της ελληνικής µεταποίησης προσεγγίζει το 2,4%. Στον κλάδο δραστηριοποιούνται 206 επιχειρήσεις µε προσωπικό άνω των 10 ατόµων, στις οποίες απασχολούνται 11.559 άτοµα.

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Το 2009 χαρακτηρίστηκε από δραµατική υποχώρηση της παραγωγής κλωστοϋφαντουργικών ειδών, µε το σχετικό δείκτη βιοµηχανικής παραγωγής να «βυθίζεται» σε νέο ιστορικό χαµηλό, µειωµένος κατά 30% σε σχέση µε το προηγούµενο έτος. Πρό-

κειται για τη µεγαλύτερη υποχώρηση που γνώρισε ο κλάδος κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, η οποία ούτως ή άλλως άφησε ανεξίτηλα τα σηµάδια της στον κλάδο. Σε επίπεδο τιµών παραγωγού, ο σχετικός δείκτης, µετά την αποκλιµάκωση του ενεργειακού κόστους, υποχώρησε κατά -1% δηλ. µε βραδύτερο ρυθµό από το σύνολο της βιοµηχανίας. Ωστόσο, οι έντονες ανταγωνιστικές πιέσεις που δέχεται ο κλάδος από οµοειδή εισαγόµενα προϊόντα που ενσωµατώνουν χαµηλό εργατικό κόστος έχει συµβάλλει στη σταθερότητα των ονοµαστικών τιµών των κλωστοϋφαντουργικών ειδών την τελευταία δεκαετία, κάτι που µεταφράζεται σε σηµαντική µείωση των τιµών παραγωγού σε πραγµατικούς όρους. Παρόµοια είναι η εξέλιξη των δεικτών τιµών παραγωγού στην εσωτερική και εξωτερική αγορά, οι οποίοι παρουσιάζουν το 2009 µικρή υποχώρηση.. Οι αρνητικές εξελίξεις στην παραγωγή δραστηριότητα του κλάδου αντανακλώνται στην πορεία της ακαθάριστης αξίας παραγωγής, η οποία σε τρέχουσες τιµές διαµορφώνεται στα €1.019 εκατ. καταγράφοντας άνοδο κατά 2,8% έναντι του προηγούµενου έτους. Εξάλλου, σύµφωνα µε τα προσωρινά στοιχεία των εθνικών λογαριασµών, η ακαθάριστη

προστιθέµενη αξία παραγωγής του κλάδου (σε τρέχουσες τιµές) υποχώρησε την περίοδο 2000-2008 µε ρυθµό -6,3% ετησίως, προσεγγίζοντας το 2008 τα €430 εκατ. Ο αριθµός των καταστηµάτων της µεγάλης βιοµηχανίας βαίνει µειούµενος, συµπαρασύροντας και τα µεγέθη της απασχόλησης, των αµοιβών και της αξίας παραγωγής του κλάδου. Οι ακαθάριστες επενδύσεις διατηρήθηκαν το 2007 στο επίπεδο του προηγούµενου έτους – λίγο υψηλότερα από τα €83 εκατ. – αλλά είναι βέβαιο ότι τα απολογιστικά στοιχεία για την επόµενη διετία θα είναι δυσµενέστερα .

ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Κατεξοχήν εξαγωγικός κλάδος,


2008, ως αποτέλεσµα της µείωσης σε όλες τις κατηγορίες λογαριασµών που το απαρτίζουν. Όσον αφορά στα επιµέρους µεγέθη του παθητικού, διαπιστώνεται ότι τα ίδια κεφάλαια µειώθηκαν σηµαντικά, κατά -7,5%, ενώ στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκαν και τα ξένα κεφάλαια που κατέγραψαν µείωση κατά -5,9% έναντι της προηγούµενης χρονιάς. Το βραχυπρόθεσµο χρέος υπερισχύει καθώς συνιστά το 72% των συνολικών υποχρεώσεων των επιχειρήσεων του κλάδου.

ρο επίπεδο από το σύνολο της µεταποίησης, ενώ παρόµοια είναι και η θέση του δείκτη Balassa, ο οποίος επιδεινώθηκε ελαφρώς το 2008.

Οι δείκτες αποδοτικότητας ιδίων κεφαλαίων και ενεργητικού διατηρούν τα τελευταία χρόνια το αρνητικό τους πρόσηµο λόγω των ζηµιών που παρουσιάζει ο κλάδος και το 2008 επιδεινώθηκαν σηµαντικά. Αναφορικά µε τους υπόλοιπους αριθµοδείκτες, ο βαθµός κάλυψης των παγίων αν και παρουσίασε µείωση, παρέµεινε σε υψηλότερα επίπεδα από το µέσο όρο του συνόλου της βιοµηχανίας. Από την άλλη πλευρά, η δανειακή πίεση του κλάδου κινείται σε χαµηλότερο επίπεδο συγκριτικά µε το σύνολο της µεταποίησης αλλά εµφανίζει τάση ενίσχυσης. Επιπλέον, η ρευστότητα του κλάδου έχει επιδεινωθεί, αποτελώντας µια εστία προβληµατισµού. Τέλος, το µικτό περιθώριο

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Περαιτέρω υποχώρηση των πωλήσεων παρουσίασε ο κλάδος κλωστοϋφαντουργίας το 2008, µε αποτέλεσµα ο κύκλος εργασιών να διαµορφωθεί στα €1.054 εκατ. το 2006 από €1.312 εκατ. το 2004 (ΜΕΡΜ: -5,3%). Αρνητικός είναι και ο ρυθµός µεταβολής των µικτών κερδών, ενώ για πέµπτη συνεχή χρονιά ο κλάδος παρουσιάζει ζηµιές οι οποίες υπερδιπλασιάστηκαν σε σχέση µε το προηγούµενο έτος. Σηµαντική υποχώρηση σηµείωσε και το σύνολο του ενεργητικού των επιχειρήσεων του κλάδου το

κέρδους παραµένει σε χαµηλό επίπεδο, εξακολουθώντας να υπολείπεται του συνόλου της βιοµηχανίας, ενώ ο δείκτης καθαρού περιθωρίου κέρδους παρουσιάζει αρνητικό πρόσηµο, αντανακλώντας τις διευρυνόµενες ζηµιές του κλάδου.

ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Η τρέχουσα εξαιρετικά δυσµενής οικονοµική συγκυρία επηρεάζει αρνητικά τη συνολική εγχώρια ζήτηση ειδών κλωστοϋφαντουργίας. Ειδικά για τα τελικά προϊόντα (π.χ. είδη οικιακής ένδυσης), η συγκράτηση των καταναλωτικών δαπανών, ο περιορισµός του δανεισµού από το χρηµατοπιστωτικό σύστηµα, η υποχώρηση της κατασκευής νέων κατοικιών και η ύφεση της εγχώριας τουριστικής βιοµηχανίας συµβάλλουν καταλυτικά στην υποχώρηση της ζήτησης, τουλάχιστον βραχυχρόνια. Επιπλέον, η φθίνουσα ανταγωνιστικότητα των εγχώριων τελικών προϊόντων κλωστοϋφαντουργίας και ετοίµων ενδυµάτων, δεν δηµιουργεί θετικές προσδοκίες για το µέγεθος της ζήτησης ενδιάµεσων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων τα επόµενα χρόνια. Ήδη, το 1ο τρίµηνο του 2010, η υποχώρηση της βιοµηχανικής παραγωγής, αν και χαµηλότερη σε σχέση µε το προηγούµενο έτος, κινείται σε διψήφιο ποσοστό (-16%). Οι πιέσεις στην εγχώρια παραγωγή δεν αναµένεται να εκτονωθούν, γεγονός που συνεπάγεται περαιτέρω συρρίκνωση του κλάδου εφόσον δεν αρθούν οι σηµαντικοί χρηµατοδοτικοί περιορισµοί που αντιµετωπίζουν οι επιχειρήσεις, δεν προωθηθεί η ανάπτυξη νέων καινοτόµων προϊόντων και δεν βελτιωθεί η διείσδυση στις ξένες αγορές. Εκτόνωση των πιέσεων είναι πιθανό βέβαια να προέλθει από την υποχώρηση της ισοτιµίας του ευρώ έναντι του δολαρίου. Ωστόσο, η αναβάθµιση της ποιότητας των προϊόντων των αναπτυσσόµενων χωρών και η περαιτέρω ανάπτυξη επιχειρησιακών µοντέλων που στοχεύουν στην ολοκλήρωση των κλάδων κλωστοϋφαντουργίας – ένδυσης – λιανικού εµπορίου µε εκµετάλλευση του παγκόσµιου καταµερισµού της εργασίας θα δυσκολέψει ακόµα περισσότερο την πρόσβαση των εγχώριων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων στις αγορές. Ενδεχόµενη επιδείνωση της ποιότητας του βαµβακιού µπορεί να στερήσει από τις ελληνικές επιχειρήσεις ένα σηµαντικό πλεονέκτηµα, ενώ η αδυναµία προσέλκυσης ικανού ανθρώπινου δυναµικού λόγω

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

η εγχώρια κλωστοϋφαντουργία έχει καταφέρει την περίοδο 2000-2008 να διατηρήσει τις εξαγωγές σε επίπεδο ανώτερο των €500 εκατ. παρά τον έντονο ανταγωνισµό που δέχεται στις διεθνείς αγορές. Το εµπορικό ισοζύγιο του κλάδου κλωστοϋφαντουργίας παραµένει ωστόσο ελλειµµατικό, καθώς οι εισαγωγές κλωστοϋφαντουργικών ειδών ξεπέρασαν το 2008 το €1,1 δισεκ., χωρίς, όµως, να επιδεικνύουν κάποια ιδιαίτερη τάση. Ο βαθµός κάλυψης των εισαγωγών του κλάδου βρίσκεται σε υψηλότε-

89


ymirror

Industr

Κ ΛΩΣΤΟΫΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑ

µειωµένης ελκυστικότητας κλάδου, αλλά και παρακολούθησης των τεχνολογικών εξελίξεων λόγω της κατανοµής των πόρων στην αντιµετώπιση άλλων µείζονος σηµασίας προβληµάτων, όπως η έλλειψη ρευστότητας, θα επιδεινώσει τα ήδη σοβαρά προβλήµατα που αντιµετωπίζουν οι επιχειρήσεις του κλάδου. Τέλος, το κόστος της περιβαλλοντικής συµµόρφωσης και η αύξηση του ενεργειακού κόστους µπορεί να οδηγήσουν σε εντατικοποίηση της µεταφοράς παραγωγικών δραστηριοτήτων σε χώρες φθηνότερου κόστους, επιταχύνοντας την αρνητική πορεία των οικονοµικών µεγεθών του κλάδου. Παρά τις αδυναµίες του, ο κλάδος πρέπει να ενδυναµώσει και να εκµεταλλευτεί τα όποια πλεονεκτήµατα διαθέτει, στρέφοντας την προσοχή του στην

σύνολο των εµπορικών ροών των µη αγροτικών προϊόντων έχουν ελαττωθεί σηµαντικά µετά την οριστικοποίηση των κύριων παραµέτρων της µείωσης των δασµών, σε κλάδους µε αυξηµένη δασµολογική προστασία όπως η κλωστοϋφαντουργία, οι αλλαγές στους όρους εµπορίου αναµένεται να είναι πιο έντονες. Η Κίνα, η Ινδία και το Πακιστάν είναι οι χώρες οι οποίες αποτελούν την κύρια απειλή για τις ελληνικές επιχειρήσεις του κλάδου, καθώς ήδη έχουν σηµαντική παρουσία στην εγχώρια αγορά. Από την άλλη πλευρά, προοπτικές άµβλυνσης των ανταγωνιστικών πιέσεων αναµένεται να εµφανιστούν στις ΗΠΑ, Μαρόκο, Τυνησία, Καναδά, Ισραήλ και Αίγυπτο. Μακροπρόθεσµα, αφού απέλθουν οι κραδασµοί της τρέχουσας οικονοµικής κρίσης, η ελληνική κλωστοϋφαντουργία θα βρεθεί κατά πάσα πιθανότητα αντιµέτωπη µε ένα διεθνές περιβάλλον µε ακόµα µικρότερο βαθµό προστασίας.

έρευνα και ανάπτυξη νέων καινοτόµων προϊόντων σε συνεργασία µε άλλους κλάδους της βιοµηχανίας, στην τεχνολογική του αναβάθµιση µε τη διασύνδεση µε όλα τα τµήµατα της εφοδιαστικής αλυσίδας µέσω τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, αλλά και σε διαρθρωτικές, οργανωσιακές και διοικητικές αλλαγές που µπορούν να υποστηρίξουν τη µείωση του κόστους και την εξωστρέφεια. Η αξιοποίηση της γεωγραφικής εγγύτητας µε αναδυόµενες αγορές, όπως και η θέση της χώρας στη Μεσόγειο, δηµιουργούν περιθώρια για αµοιβαία επωφελείς συνεργασίες. Η συστηµατική παρακολούθηση των εξελίξεων στα περιβαλλοντικά ζητήµατα και η έγκαιρη υιοθέτηση νέων περιβαλλοντικών τεχνολογιών µπορεί να συµβάλλουν στην ανάδειξη νέων ανταγωνιστικών πλεονεκτηµάτων για την εγχώρια παραγωγή. Τέλος, αν και οι φιλοδοξίες για τις επιπτώσεις από τις διαπραγµατεύσεις του Γύρου της Ντόχα στο �������������� ��� ����� ������������������

������ ���µ������ (>10 ���µ��, ����� �� ����. ����) ����µ�� �������µ����

���� ������ ����������

���� ������ ���������� /�������µ�

������ �µ�����

���� �µ����

����. ���� ���������

��������µ��� ����

�����. ���� /����. ���� ��������� %

��������

����. ����������

2000

368

17.503

48

221,3

0,013

1.335,7

576,8

43,2%

1.094,9

191,2

2001

276

16.646

60

215,0

0,013

1.341,3

547,0

40,8%

1.078,0

138,0

2002

272

16.869

62

233,3

0,014

1.347,9

563,0

41,8%

1.101,7

90,6

2003

268

15.583

58

227,6

0,015

1.248,7

514,7

41,2%

1.034,1

101,3 53,0

2004

233

13.988

60

218,5

0,016

1.118,4

443,7

39,7%

937,4

2005

201

11.531

57

190,2

0,016

909,1

379,8

41,8%

760,7

43,8

2006

214

11.654

54

206,0

0,018

990,4

386,4

39,0%

772,6

84,9

206

11.559

56

216,5

0,019

1.019,0

361,0

35,4%

828,7

83,2

-7,9%

-5,8%

2,4%

-0,3%

5,8%

-3,8%

-6,5%

-2,8%

-3,9%

-11,2%

������� ���µ�������� ��������� (2005=100)

������� ��µ�� ��������� ��� ��� ���µ������ (2005 = 100)

��� ��� ���µ������ - �������� ������ (2005 = 100)

2000

161,2

96,8

2001

149,2

99,2

2002

144,4

2003

2007 ME�� 2007/2000

����: ������� ������������ ������� - ����

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

�� ������ ������ (����� �� ����. ����)

90

��� ��� ���µ������ - ���������� ������ (2005 = 100)

��������

���������

�µ������ ��������

���� �µ������

���µ�� ������� ���������

������� Balassa

97,4

96,1

549,1

1.100,2

-551,1

1.649

49,9%

-33,4%

98,7

100,2

584,8

1.103,1

-518,3

1.688

53,0%

-30,7%

98,8

97,8

100,8

563,1

950,4

-387,4

1.513

59,2%

-25,6%

136,6

99,6

98,9

100,9

523,2

834,2

-311,0

1.357

62,7%

-22,9%

2004

122,0

102,0

101,5

102,6

551,8

807,0

-255,3

1.359

68,4%

-18,8%

2005

100,0

100,0

100,0

100,0

600,0

1.008,7

-408,7

1.609

59,5%

-25,4% -33,8%

2006

91,6

101,6

101,8

101,4

565,4

1.143,5

-578,1

1.709

49,4%

2007

93,5

102,5

103,2

101,8

603,8

1.203

-599,7

1.807

50,2%

-33,2%

2008

76,3

104,0

104,9

103,2

550,6

1.122,5

-571,9

1.673,0

49,0%

-34,2%

52,9

103,0

104,2

102,0

-11,6%

0,7%

0,8%

0,7%

0,0%

0,3%

0,5%

0,2%

-0,2%

0,3%

2009 ���� 2009/2000 **

����: ���� - EUROSTAT. ����������� ��������� ���������� �µ������: ���� ** � ���� ��� �� ��������� �µ����� ������������ ��� �� 2008/2000


�� 15 ����������� ����������� ������������������� ���� �� �������� ��� �������� �� 2008 ������ �����������

�������� (µ����� �� ���. ����)

2008

����� ����������

2007

2008

����������� ����/���µ�� ����/���µ��

2007

2008

2007

2008

���� ��������

2007

2008

����� ���� ���� ������

2007

2008

��������

2007

2008

2007

�������� ������ �.�.�.�.*

144.122

136.767

90.434

89.164

46.262

34.485

7.917

10.490

89.943

91.792

-1.288

1.351

77.119

72.582

�������� ����������� �.�.*

127.240

129.684

65.491

67.430

27.051

22.042

31.844

32.166

68.346

75.476

-9.864

-5.969

65.398

75.510

������� �.�.*

115.617

127.775

78.858

78.217

36.843

47.707

11.094

13.486

67.680

66.581

642

-4.361

57.985

53.622

��������� ����������������� �.�.�.�.*

105.692

104.946

72.300

67.676

39.101

30.852

11.492

12.875

55.099

61.219

-6.913

-5.852

48.801

59.262

84.532

89.908

44.561

46.450

14.654

52.505

12.005

5.631

57.873

31.772

-3.040

-3.198

35.679

47.411

226.561

292.076

182.908

222.053

230.801

213.217

44.848

73.017

-49.088

5.842

-62.428

-38.066

30.638

74.674

DON AND LOW ����� �.�.�.�.*

16.110

15.579

3.963

4.596

9.939

9.631

377

356

5.795

5.592

288

674

30.013

33.700

�������� ���������� ���� �.�.*

48.534

50.443

29.950

30.185

12.125

10.829

8.627

9.505

27.781

30.108

-3.922

79

29.698

34.386

������������ �.B.E.E.* UNITED TEXTILES �.�.*

PINK WOMAN A.E.B.E.

7.489

0

881

0

4.540

0

0

0

2.889

0

3.157

0

22.140

0

��������� ������ �.�.�.�.

55.542

54.498

35.282

36.635

13.475

6.530

16.731

18.294

25.123

29.277

-4.545

-1.890

20.758

13.516

���������� �.�.*

50.322

53.496

33.293

36.457

9.532

6.045

24.863

25.034

15.928

22.417

-6.302

-2.653

20.667

23.213

�������� ��. �. �.�.*

81.655

103.589

59.012

53.233

3.476

25.843

11.297

11.484

66.882

66.263

-6.486

1.961

19.517

22.108

��������� ������ �.�.*

32.792

28.030

18.551

16.263

18.679

6.392

7.834

15.035

6.279

6.603

-1.486

-1.193

19.053

18.383

�������� �.�.�.�.

25.547

23.244

10.590

8.266

8.076

9.409

6.363

2.910

10.675

10.502

142

343

16.060

16.248

������ ������������ �.�.�.�.

29.639

28.956

4.886

4.949

18.581

21.815

6.882

3.087

3.968

3.923

1.371

1.123

15.625

14.283

* �� �������� ���������� ���

����������������� (����� �� ����. ����)

������� ����. �� ��� ���

���.����� (����� ����������)

�����������

�����������

������������ ������

�������� ���������

������ ����������� � ���������

���� ��������

���� ��������/ �����������

����/������ �����������

��������

2000

444

1.520,6

140,4

1.501,1

525,1

3.162,1

1.738,4

1.423,6

1.228,8

1.883,9

2001

371

1.393,4

83,4

1.206,5

451,5

2.683,3

1.544,5

1.138,8

935,4

1.466,3

2002

370

1.277,7

95,3

1.278,7

445,5

2.608,3

1.428,5

1.154,3

944,5

1.483,3

2003

375

1.257,1

101,5

1.329,3

434,7

2.645,1

1.408,2

1.213,4

1.031,4

1.493,8

2004

349

1.194,5

81,5

1.175,5

404,3

2.412,5

1.363,0

1.032,1

868,7

1.312,9

2005

329

1.170,4

76,2

1.072,5

353,7

2.258,4

1.152,9

1.100,2

781,9

1.138,0

2006

316

1.239,3

76,5

1.086,2

382,3

2.341,7

1.141,6

1.194,6

795,9

1.129,3

2007

300

1.192,2

129,5

1.129,9

379,2

2.340,6

1.084,9

1.247,9

890,2

1.196,6

2008

278

1.145,1

93,1

1.019,9

358,9

2.182,9

1.004,0

1.173,8

851,4

1.054,6

-5,5%

-1,1%

3,4%

-3,5%

-2,9%

-2,5%

-7,4%

3,3%

-0,5%

-5,3%

������� ����� ���������

������ �����H� ������

������� �����������

�������� �����

������ ������������

����� ����������

����� ��������� �������

������ ��������� �������

ME�� 2008/2004

������������ ������ ����� �����

������ ������

������ �����

�������������

2000

354,9

496,1

119,2

6,9%

1,14

3,8%

0,45

0,48

0,79

18,8%

6,3%

2001

435,8

397,6

38,3

2,5%

1,11

1,4%

0,42

0,52

0,81

29,7%

2,6%

2002

228,2

216,8

11,4

0,8%

1,12

0,4%

0,44

0,49

0,88

15,4%

0,8%

2003

212,2

185,3

26,9

1,9%

1,12

1,0%

0,46

0,48

0,87

14,2%

1,8%

2004

183,2

201,4

-18,3

-1,3%

1,14

-0,8%

0,43

0,50

0,89

14,0%

-1,4%

2005

180,0

229,3

-49,3

-4,3%

0,99

-2,2%

0,49

0,52

0,92

15,8%

-4,3%

2006

178,9

226,7

-47,8

-4,2%

0,92

-2,0%

0,51

0,53

0,88

15,8%

-4,2%

2007

151,9

207,3

-55,4

-5,1%

0,91

-2,4%

0,53

0,51

0,84

12,7%

-4,6%

2008

137,2

253,6

-116,4

-11,6%

0,88

-5,3%

0,54

0,52

0,78

13,0%

-11,0%

ME�� 2008/2004

-7,0%

5,9%

58,9%

�������� ������: CORPORATE V�LUE / E������ ����������� 20010, ����������� ��������� ����

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

����������

91


ymirror

Industr

ΕΝΔΥΣΗ

Διέξοδος η καινοτοµία

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Η επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας του κλάδου, µε τις υπάρχουσες συνθήκες, είναι δεδοµένη. Ο κλάδος έρχεται αντιµέτωπος και µε σηµαντικά προβλήµατα ρευστότητας και χρηµατοδότησης, απόρροια των κλυδωνισµών της εγχώριας οικονοµίας. Κλειδί για την ενίσχυση της ανταγωνιστικής θέσης του κλάδου στις διεθνείς αγορές είναι η καινοτοµία. Η ανάγκη για καινοτοµία δεν περιορίζεται µόνο στην εκµετάλλευση των νέων τεχνολογιών, αλλά επεκτείνεται και στον σχεδιασµό, καθώς είναι απαραίτητη η ευελιξία και η ταχεία ανταπόκριση στις γοργές εναλλαγές της µόδας.

92

Ο

κλάδος της ένδυσης και των γουναρικών περιλαµβάνει 280 επιχειρήσεις (µε απασχόληση άνω των 10 ατόµων) και απασχολούνται 10.917 άτοµα, συγκεντρώνεται το 5% της απασχόλησης και το 2,4% της ακαθάριστης αξίας παραγωγής και των πωλήσεων της συνολικής µεταποίησης.

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Δραµατική καταγράφεται η πτώση της βιοµηχανικής παραγωγής στον κλάδο την περίοδο 2000-2009 και ιδιαίτερα το 2009 όταν, καθώς ο όγκος παραγωγής µειώθηκε κατά 23,1%. Από την άλλη πλευρά, οι τιµές παραγωγού τη διετία 2008-2009 σηµειώνουν συγκρατηµένη άνοδο, δείγµα της προσπάθειας των επιχειρήσεων να αντιµετωπίσουν τον έντονο ανταγω-

νισµό, η οποία όµως δε φαίνεται αρκετή να συγκρατήσει την αυξηµένη εισαγωγική διείσδυση. Το αρνητικό κλίµα στον κλάδο εκφράζεται και µέσω της µείωσης του αριθµού των καταστηµάτων κατασκευής ειδών ένδυσης µε απασχόληση άνω των 10 ατόµων, χωρίς να επηρεάζει σηµαντικά την απασχόληση, η οποία από το 2005 και για δύο συνεχόµενα έτη κινείται ανοδικά. Συγχρόνως, τα


ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Το σενάριο βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας του κλάδου αποµακρύνεται αισθητά, µε αποτέλεσµα τη σηµαντική επιδείνωση του εµπορικού ελλείµµατος του κλάδου. Η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα σηµαντική αν αναλογιστεί κανείς ότι ο κλάδος ήταν από τους λίγους εγχώριους κλάδους που εµφάνιζαν εµπορικό πλεόνασµα, τουλάχιστον έως το 2004. Η κατάργηση των ποσοστώσεων στις εισαγωγές ειδών ένδυσης και κλωστοϋφαντουργίας από τις τρίτες χώρες προς την ΕΕ άλλαξε άρδην το ανταγωνιστικό περιβάλλον στην Ελλάδα. Οι συνθήκες αναµένεται να επιδεινωθούν περαιτέρω ιδιαίτερα µετά και από την οριστική και πλήρως ελεύθερη κυκλοφορία κινέζικων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ενδυµάτων στην ΕΕ από το 2009. Η Κίνα αναδεικνύεται στην Ελλάδα, όπως και διεθνώς, ένας από τους σηµαντικότερους εµπορικούς εταίρους ειδών ένδυσης.

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Η δύσκολη κατάσταση στην οποία έχει εισέλθει ο κλάδος αντανακλάται και στα χρηµατοοικονοµικά µεγέθη 349 Α.Ε. και Ε.Π.Ε. που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή ειδών ένδυσης και γουναρικών. Όλα τα µεγέθη, µε εξαίρεση τα ίδια κεφάλαια, καταγράφουν πτωτική πορεία το 2008 σε σχέση µε το προηγούµενο έτος. Η αρνητική χρηµατοοικονοµική εικόνα του κλάδου

το 2008 αντανακλάται και στην πορεία των αριθµοδεικτών. Η αύξηση των ιδίων κεφαλαίων δεν είναι αρκετή για να αντισταθµίσει τη σηµαντική µείωση των καθαρών κερδών, µε αποτέλεσµα η αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων να µειώνεται περισσότερο από το µισό. Κατά αντιστοιχία, η συρρίκνωση των διαθεσίµων οδηγεί σε επιδείνωση της άµεσης ρευστότητας του κλάδου, παρά τη συγκράτηση των βραχυχρόνιων υποχρεώσεων. Ωστόσο, ο περιορισµός της χρηµατοδότησης του κλάδου από ξένα κεφάλαια έχει ως αποτέλεσµα την ευνοϊκότερη µεταβολή της δανειακής πίεσης που υφίστανται οι επιχειρήσεις του κλάδου στο σύνολο. Να σηµειωθεί ότι η µείωση των ξένων κεφαλαίων ενδεχοµένως να οφείλεται και στο γεγονός ότι οι επιχειρήσεις του κλάδου αντιµετωπίζουν σηµαντικά προβλήµατα χρηµατοδότησης από τις τράπεζες. Αυτό πιθανόν έχει οδηγήσει τις επιχειρήσεις να στραφούν στα

ρακτηριστικό ότι το 1ο τρίµηνο του 2010 δεν έχουν αποκλιµακωθεί οι πιέσεις στην εγχώρια παραγωγή, η οποία συρρικνώθηκε κατά -23,6% σε σχέση µε το αντίστοιχο περυσινό τρίµηνο. Πέρα των παραπάνω, σε αρκετά δυσµενή θέση βρίσκεται ο κλάδος παραγωγής ενδυµάτων, ο οποίος ενώ προσπαθούσε να «συνέλθει» από την επέλαση των ξένων µεγάλων λιανοπωλητών και τη σηµαντική εισαγωγική διείσδυση φθηνού ενδύµατος από τρίτες χώρες, έρχεται αντιµέτωπος και µε σηµαντικά προβλήµατα ρευστότητας και χρηµατοδότησης, απόρροια των κλυδωνισµών της εγχώριας οικονοµικής κατάστασης σε συνδυασµό µε την έντονη υποχώρηση της εγχώριας ζήτησης. Η εξέλιξη αυτή επιβαρύνει τον ήδη «ταλαιπωρηµένο» κλάδο, καθώς διαπιστώνεται ότι ακόµη και βιώσιµες επιχειρήσεις αντιµετωπίζουν προβλήµατα χρηµατοδότησης, γεγονός που επιδεινώνει την επιχειρηµατική τους δραστηριότητα.

Η κατάργηση των ποσοστώσεων στις εισαγωγές από τις τρίτες χώρες άλλαξε το ανταγωνιστικό περιβάλλον στην Ελλάδα. ίδια κεφάλαια προκειµένου να χρηµατοδοτήσουν τα πάγια στοιχεία τους, αν κανείς εξετάσει τον δείκτη κάλυψης παγίων του κλάδου (ίδια κεφάλαια/ καθαρά πάγια), ο οποίος είναι αρκετά υψηλότερος από του συνόλου της µεταποίησης.

ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Η περαιτέρω ενίσχυση των ανταγωνιστικών πιέσεων για τις επιχειρήσεις του κλάδου είναι δεδοµένη, καθώς ήδη από τον Ιανουάριο του 2009 στην ΕΕ, έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και είδη ένδυσης κινέζικης καταγωγής (Κοινοποίηση 2008/C 316/06), χωρίς να απαιτείται άδεια εισαγωγής ή έγγραφο επιτήρησης. Αποτέλεσµα των παραπάνω είναι να αποσύρονται από την ευρωπαϊκή αγορά τα «αναχώµατα» συγκράτησης της έντονης εισαγωγικής διείσδυσης ειδών ένδυσης από την Κίνα, εξέλιξη που έχει ιδιαίτερη σηµαντική επίπτωση και στην ελληνική αγορά. Είναι χα-

Κλειδί για την ενίσχυση της ανταγωνιστικής θέσης του κλάδου στις διεθνείς αγορές µπορεί να αποτελέσει η καινοτοµία. Ήδη έχει αναγνωριστεί από την ΕΕ, στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας για τις Πρωτοπόρες Αγορές στην Ευρώπη (Lead Market Initiative), η σηµαντικότητα των τεχνικών υφασµάτων (technical textiles) που θα παρέχουν προηγµένες ιδιότητες προστασίας στον προσωπικό ρουχισµό και εξοπλισµό. Οι ιδιότητες αυτές µπορούν να αφορούν την προστασία των χρηστών από κινδύνους που προέρχονται από δραστηριότητες σε στρατιωτικό επίπεδο, σε καταστάσεις για την προστασία του πολίτη, σε νοσοκοµεία, σε αντίξοες περιβαλλοντικές και βιολογικές συνθήκες κ.ά. Βέβαια, η ανάπτυξη των «έξυπνων» ενδυµάτων προϋποθέτει τη διεύρυνση της έρευνας και ανάπτυξης σε νέες τεχνολογίες, σε συνδυασµό µε την επιτάχυνση της τυποποίησης της παραγωγής των ενδυµάτων αυτών και την ταυτόχρονη ενίσχυση της ενηµέρωσης

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

µεγέθη της ακαθάριστης αξίας παραγωγής και της προστιθέµενης αξίας των µεγάλων επιχειρήσεων του κλάδου κινούνται ανοδικά, τάση που όµως δεν αντανακλάται στο σύνολο του κλάδου, καθώς σύµφωνα µε τα προσωρινά στοιχεία των Εθνικών Λογαριασµών της ΕΣΥΕ, η ακαθάριστη αξία παραγωγής του κλάδου καταγράφει από το 2005 έως το 2008 συνεχή πτώση, ενώ την περίοδο 2000-2008 µειώνεται µε µέσο ετήσιο ρυθµό 2,3%. Παράλληλα, ο βαθµός καθετοποίησης (ο λόγος προστιθέµενης αξίας ως προς την ακαθάριστη αξία παραγωγής) διαµορφώνεται το 2007 στο χαµηλότερο επίπεδο κατά τη διάρκεια της εξεταζόµενης περιόδου, αν και υψηλότερο από το αντίστοιχο µέγεθος που παρουσιάζει το σύνολο της ελληνικής µεταποίησης. Τέλος, οι ακαθάριστες επενδύσεις του κλάδου σηµειώνουν σηµαντική άνοδο το 2007 κατά 39%.

93


ymirror

Industr

ΕΝΔΥΣΗ

των καταναλωτών για τις νέες ιδιότητες που θα διαθέτουν πλέον τα είδη ένδυσης. Δεν θα πρέπει ωστόσο να υπερεκτιµηθεί η δυνατότητα διεξόδου που προσφέρει η στρατηγική ανάπτυξης αυτού του τµήµατος της αγοράς, καθώς το µέγεθος των απωλειών που µπορεί να καλύψει δεν είναι µε τα σηµερινά δεδοµένα µεγάλο, ενώ και η ικανότητα των ανταγωνιστών να αναπαράγουν επιτυχηµένα παραδείγµατα διαφοροποιηµένων προϊόντων έχει αυξηθεί σηµαντικά. Η ανάγκη για καινοτοµία δεν περιορίζεται µόνο στην εκµετάλλευση των νέων τεχνολογιών, αλλά επεκτείνεται και στο σχεδιασµό, καθώς κρίνεται απαραίτητη η ευελιξία και η ταχεία ανταπόκριση στις γοργές εναλλαγές της µόδας. Επιπρόσθετα στοιχεία που θα

ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων είναι η επίδειξη κοινωνικής υπευθυνότητας και περιβαλλοντικής συνείδησης, καθώς τέτοιες εταιρικές συµπεριφορές χαίρουν της αποδοχής των καταναλωτών. Η τάση αυτή φαίνεται να υπερισχύει όλο και περισσότερο και µπορεί να αποτελέσει ανάχωµα στην αυξανόµενη διείσδυση του φθηνού ενδύµατος. Ωστόσο, αποτελεί πρόκληση για τους µικρούς παραγωγούς, που θέλουν να αναπτύξουν προηγµένες εφαρµογές των νέων ιδιοτήτων και να αντεπεξέλθουν στις νέες επιχειρηµατικές τάσεις, η πρόσβαση σε πηγές χρηµατοδότησης τόσο από δηµόσιους όσο και από ιδιωτικούς φορείς, εξέλιξη που θα ευνοούσε τη διεθνοποίησή τους. Μια πηγή χρηµατοδότησης αποτελεί το 7ο Πρόγραµµα Πλαίσιο της ΕΕ, στο θεµατικό τοµέα «νανοεπιστήµες, νανοτεχνολογίες, υλικά και νέες τεχνολογίες παραγωγής», µέσω του οποίου επιχειρείται η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της βιοµηχανίας της ΕΕ και η µετατροπή του

κλάδου παραγωγής ειδών ένδυσης σε εντάσεως γνώσης. Γενικώς, θα πρέπει να διερευνηθεί το θέµα της χρηµατοδότησης των επιχειρήσεων αν συνδυαστεί και µε το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις του κλάδου µείωσαν αισθητά τις πραγµατοποιούµενες επενδύσεις το 2009 σε σχέση µε το 2008, εκδηλώνοντας ακόµη περισσότερο µειωµένη πρόθεση για επενδύσεις το 2010, όπως καταγράφεται στην τελευταία Έρευνα Επενδύσεων στη Βιοµηχανία του ΙΟΒΕ. Οι επιχειρήσεις κινούµενες προς τις νέες ευκαιρίες που αναπτύσσονται στον κλάδο στρέφουν το ενδιαφέρον των επενδύσεών τους στη βελτίωση των µεθόδων παραγωγής που ήδη εφαρµόζουν και στην εισαγωγή νέων µεθόδων παραγωγής. Ωστόσο, το οικονοµικό κλίµα που επικρατεί στην Ελλάδα και η συρρίκνωση της κερδοφορίας των επιχειρήσεων του κλάδου το 2009 καταγράφονται ως παράγοντες που επηρεάζουν αρνητικά τις όποιες επενδυτικές αποφάσεις.

����������������� (����� �� ����. ����) ���������� ������� ����. �� ��� ���

���.����� (����� ����������)

�����������

�����������

���������

������ ����������� � ���������

���� ��������

���� ��������/ �����������

����/������ �����������

��������

2000

329

336,8

80,7

603,9

255,9

1.021,3

445,4

575,9

504,5

947,8

2001

289

339,1

68,5

655,8

282,3

1.063,4

439,3

624,1

541,4

975,8

2002

448

408,3

127,6

1.182,8

431,3

1.614,9

598,0

999,0

893,9

1.548,9

2003

452

418,2

144,4

1.266,2

452,6

1.705,9

604,9

1.082,9

982,5

1.588,7

2004

433

412,9

126,3

1.218,9

441,8

1.649,2

632,8

1.005,0

906,8

1.526,9

2005

421

455,0

110,2

1.140,9

401,5

1.620,7

573,9

1.028,1

913,2

1.425,7

2006

404

431,2

111,1

1.216,6

416,9

1.670,0

577,7

1.077,5

915,6

1.472,9

2007

398

457,2

135,8

1.303,8

457,8

1.786,6

615,6

1.153,2

923,4

1.570,4

2008

349

426,0

108,8

1.232,4

449,6

1.689,3

628,9

1.035,4

867,1

1.363,6

-5,2%

0,8%

-3,7%

0,3%

0,4%

0,6%

-0,2%

0,7%

-1,1%

-2,8%

ME�� 2008/2004

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

������������ ������

94

������������ ������

��������

�������������

����� �����

������ ������

������ �����

������� ����� ���������

������ �����H� ������

������� �����������

�������� �����

������ ������������

����� ����������

����� ��������� �������

������ ��������� �������

2000

208,6

238,3

39,2

8,8%

1,32

3,8%

0,56

0,33

0,69

22,0%

4,1%

2001

283,3

248,4

34,9

7,9%

1,30

3,3%

0,59

0,32

0,69

29,0%

3,6%

2002

370,2

313,6

56,6

9,5%

1,46

3,5%

0,62

0,25

0,84

23,9%

3,7%

2003

388,5

324,1

64,4

10,6%

1,45

3,8%

0,63

0,25

0,83

24,5%

4,1%

2004

368,5

301,1

67,4

10,7%

1,53

4,1%

0,61

0,25

0,86

24,1%

4,4%

2005

357,8

333,0

24,8

4,3%

1,26

1,5%

0,63

0,28

0,81

25,1%

1,7%

2006

400,6

346,5

54,1

9,4%

1,34

3,2%

0,65

0,26

0,87

27,2%

3,7%

2007

442,0

384,7

57,3

9,3%

1,35

3,2%

0,65

0,26

0,92

28,1%

3,7%

2008

393,2

367,7

25,5

4,1%

1,48

1,5%

0,61

0,25

0,90

28,8%

1,9%

ME�� 2008/2004

1,6%

5,1%

-21,5%

�������� ������: CORPORATE V�LUE / E������ ����������� 20010, ����������� ��������� ����


�� 15 ����������� ����������� ��������� �� �������� ��� �������� �� 2008 ������ �����������

�������� (µ����� �� ���. ����)

2008

����� ����������

2007

2008

����������� ����/���µ�� ����/���µ��

2007

2008

2007

2008

���� ��������

2007

2008

����� ���� ���� ������

2007

2008

��������

2007

2008

2007

BSB �.�.�.�.

46.159

67.241

14.189

39.179

9.195

13.794

8.000

27.594

27.408

24.738

2.470

2.111

41.955

44.397

STAFF �.�.�.�.

36.199

34.534

9.197

8.043

7.960

9.300

4.635

5.090

23.013

19.696

5.793

6.950

33.038

35.062

ATTRATTIVO A.E.�.

30.288

21.710

6.574

5.003

15.036

9.714

8.857

6.356

6.302

5.532

1.215

1.605

31.938

29.753

LAPIN HOUSE ����������� �. �.�.�.�.

26.931

26.961

3.298

4.076

10.960

11.894

0

0

15.557

14.573

2.461

5.712

30.361

32.109

RAXEVSKY A.E.B.E.

23.915

21.596

7.722

5.803

12.704

10.843

3.156

2.965

7.771

7.349

1.582

1.912

29.051

26.095

YSATIS A.E.�.�. ���������

46.163

43.357

21.583

24.334

23.174

20.475

12.475

13.658

10.496

9.219

2.327

839

28.120

23.931

TRIUMPH INTERNATIONAL �.�.�.�.

20.756

17.729

4.650

4.098

9.130

6.382

0

0

11.609

11.344

2.775

3.176

27.570

27.056

MINERVA ������� �. ��� �. ���� ����. ���������*

38.096

36.794

15.266

15.422

9.934

12.072

6.268

3.468

21.894

21.254

1.590

2.406

25.237

25.001

BLUEPOINT ������� �. �. �.�.

23.667

24.314

3.702

3.286

16.421

16.627

2.705

3.151

4.447

4.420

411

945

24.854

24.473

ALOUETTE �.�. ������� ��������*

24.251

17.922

6.657

3.366

13.743

12.762

4.906

1.400

5.602

3.673

866

1.155

24.558

25.561

TOI & MOI �.�.�.�. ���������

20.418

23.772

10.065

10.818

8.515

11.229

5.073

6.314

6.536

5.924

1.761

2.265

22.925

26.666

MANDARINO INTERNATIONAL ������� �.�.

20.231

20.985

7.211

7.643

12.182

14.253

2.214

1.300

5.406

5.042

308

33

20.087

18.599

������� �.�. ������ ��������

12.069

9.864

3.125

4.200

7.392

5.225

0

0

4.674

4.640

305

338

19.025

25.489

KOMOTEX �.�.�.

19.264

18.527

4.847

5.084

10.414

9.544

375

563

8.308

8.226

1.425

228

18.295

14.196

8.034

6.310

899

839

6.902

5.089

0

0

1.096

1.219

-256

359

15.422

17.551

���������� �.�.�.�. ������� ��������� * �� �������� ���������� ���

�������������� ��� ����� ������� ������ ���µ������ (>10 ���µ��, ����� �� ����. ����) ����µ�� �������µ����

���� ������ ����������

���� ������ ���������� /�������µ�

������ �µ�����

���� �µ����

����. ���� ���������

��������µ��� ����

�����. ���� /����. ���� ��������� %

��������

����. ����������

2000

543

18.919

35

187,7

0,010

1.041,6

446,1

42,8%

903,4

59,4

2001

364

16.761

46

178,0

0,011

989,3

401,9

40,6%

880,6

43,9

2002

338

14.668

43

165,1

0,011

904,9

366,4

40,5%

822,8

34,6

2003

316

13.483

43

160,9

0,012

898,6

349,6

38,9%

826,8

32,9

2004

253

11.157

44

143,5

0,013

749,0

286,6

38,3%

691,2

35,7

2005

260

9.912

38

142,9

0,014

786,4

335,4

42,6%

676,8

30,7

2006

291

10.887

37

153,5

0,014

919,9

327,1

35,6%

837,1

44,7

280

10.917

39

167,6

0,015

1.020,8

359,0

35,2%

933,3

62,2

-9,0%

-7,6%

1,6%

-1,6%

6,4%

-0,3%

-3,1%

-2,8%

0,5%

0,7%

���������

�µ������ ��������

���� �µ������

���µ�� ������� ���������

������� Balassa

2007 ME�� 2007/2000

����: ������� ������������ ������� - ����

������� ���µ�������� ��������� (2005=100)

������� ��µ�� ��������� ��� ��� ���µ������ (2005 = 100)

��� ��� ���µ������ - �������� ������ (2005 = 100)

��� ��� ���µ������ - ���������� ������ (2005 = 100)

��������

2000

151,9

89,5

88,4

90,1

1.624,3

1.170,4

453,9

2.795

138,8%

16,2%

2001

140,0

92,6

90,3

93,9

1.674,1

1.308,4

365,7

2.982

127,9%

12,3%

2002

126,5

94,1

92,7

94,9

1.416,3

869,4

546,9

2.286

162,9%

23,9%

2003

125,7

96,6

95,8

97,0

1.014,5

561,5

453,0

1.576

180,7%

28,7% 23,8%

2004

119,9

99,7

99,1

100,0

933,4

574,9

358,5

1.508

162,3%

2005

100,0

100,0

100,0

100,0

1.241,8

1.364,9

-123,1

2.607

91,0%

-4,7%

2006

91,7

100,1

99,8

100,3

1.214,8

1.534,2

-319,4

2.749

79,2%

-11,6%

2007

98,9

100,8

99,7

101,4

1.109,7

1.942

-832,7

3.052

57,1%

-27,3%

2008

82,3

102,0

101,3

102,3

987,1

2.059,2

-1.072,2

3.046,3

47,9%

-35,2%

2009

63,2

103,0

102,4

103,2

���� 2009/2000 **

-9,3%

1,6%

1,7%

1,5%

-6,0%

7,3%

-

1,1%

-12,4%

-

����: ���� - EUROSTAT. ����������� ��������� ���������� �µ������: ����

** � ���� ��� �� ��������� �µ����� ������������ ��� �� 2008/2000

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

�� ������ ������ (����� �� ����. ����)

95


ymirror

Industr

ΔΕΡΜΑ - ΥΠΟΔΗΣΗ

Η σκυτάλη στην εξωστρέφεια Στρατηγική επιλογή του κλάδου προκειµένου να αντεπεξέλθει στις παρούσες δύσκολες συνθήκες πρέπει να αποτελέσει η τόνωση της εξωστρέφειάς του, στηριζόµενος στη σαφή εξαγωγική ροπή που τον διακρίνει. Αυτή η προοπτική ενδέχεται να αναχαιτιστεί ωστόσο από ενδεχόµενη µείωση των δασµών στα πλαίσια των διαβουλεύσεων για τη NAMA (Non Agricultural Market Access) στο γύρο της Ντόχα για το Παγκόσµιο Εµπόριο, που θα περιορίσει ή ακόµα και θα άρει τους περιορισµούς στις εισαγωγές στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τ

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

ο 88,4% της ακαθάριστης αξίας του κλάδου δέρµατος και υπόδησης, προέρχεται σταθερά από τον υποκλάδο κατασκευής υποδηµάτων. Ακολούθως, από τους υποκλάδους δέψης δέρµατος και κατασκευής αποσκευών ταξιδιού, τσαντών, παρόµοιων ειδών και ειδών σελοποιίας και σαγµατοποιίας προέρχεται το 11,6% του κλαδικού προϊόντος.

96

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Η επέκταση της χρηµατοοικονοµικής κρίσης στην Ευρώπη και η επακόλουθη οικονοµική ύφεση, είχαν ιδιαίτερα αρνητικό αντίκτυπο στη βιοµηχανική παραγωγή του κλάδου δέρµατος και υποδηµάτων, η οποία υποχώρησε κατά 14,8% το 2009. Από την άλλη πλευρά, οι τιµές χονδρικής κινήθηκαν ανοδικά, κατά 1,8%, τάση αντίθετη από τη µεταποίηση. Σε πτωτική τροχιά βρίσκεται το προϊόν του κλάδου από τις αρχές της δεκαετίας του 2000.Συνολικά στην οκταετία 2000-2007, η ακαθάριστη αξία παραγωγής (σε τρέχουσες τιµές) µειώνεται µε ρυθµό 1,2% ετησίως κατά µέσο όρο, βάσει των στοιχείων των Εθνικών Λογαριασµών της ΕΣΥΕ. Η προστιθέµενη αξία παραγωγής ενισχύεται οριακά, κατά 0,2%. Διαδοχικές αυξοµειώσεις παρουσιάζουν στο ίδιο διάστηµα οι επενδύσεις, µε µέση άνοδος την περίοδο 2000-2007 της τάξης του 2,2% το χρόνο. ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Η χαµηλή ανταγωνιστικότητα που διαχρονικά εµφανίζει ο κλάδος εξασθένισε περαιτέρω το 2008, καθώς το έλλειµµα στο εµπορικό

ισοζύγιο διευρύνθηκε: η άνοδος των εισαγωγών κατά 3,0% συνοδεύτηκε από µεγαλύτερης έκτασης άνοδο των εξαγωγών (10,5%), αλλά επειδή σε απόλυτα µεγέθη οι εισαγωγές είναι δεκαπλάσιες των εξαγωγών, η αύξηση των πρώτων ήταν µεγαλύτερη. Στο σύνολο των ετών 2000-2008, οι εισαγωγές επεκτείνονται συνεχώς, µε µέσο ετήσιο ρυθµό 7,3%, ενώ στις εξαγωγές η αντίστοιχη αύξηση φθάνει το 4,0%, παρά τις µειώσεις που σηµειώθηκαν σε ενδιάµεσα έτη. Η µη ισόρροπη εξέλιξη των δύο µεγεθών αντανακλάται στη διεύρυνση του εµπορικού ελλείµµατος των επιχειρήσεων δέρµατος-υπό-

δησης κατά 7,7% το χρόνο σε αυτή την περίοδο.

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Οι επιχειρήσεις δέρµατος και υπόδησης εµφανίζουν το 2008 πτώση των πωλήσεων, για πρώτη φορά µετά το 2005, κατά 1,9%. Αντιθέτως, τα κέρδη αυξάνονται σηµαντικά, κατά 13,3%, για δεύτερο συνεχές έτος µετά την κάθετη πτώση του 2006, και πλέον βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, σε µια χρονιά µάλιστα που τα κέρδη της βιοµηχανίας συρρικνώθηκαν κατά 50%. Σαφέστερη εικόνα για τη χρηµατοοικονοµική κα-


τάσταση του κλάδου προκύπτει από την πορεία των σχετικών δεικτών. Οι περισσότεροι κινούνται διαχρονικά χαµηλότερα από τα επίπεδα της µεταποίησης συνολικά, ωστόσο ορισµένες διαφοροποιήσεις µπορούν να αποδοθούν σε ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κλάδου. Αναλυτικότερα, η αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων στον κλάδο, αν και υπερβαίνει το 2008 αυτή στη µεταποίηση (6,7%, έναντι 5,3%), είναι διαχρονικά µικρότερη (6,0% έναντι 8,6% την πενταετία 2004-2008). Παρόµοια είναι και η εξέλιξη της αποδοτικότητας του ενεργητικού, η οποία βρίσκεται στο 2,0% στις επιχειρήσεις δέρµατος-υπόδησης, χαµηλότερη σε σύγκριση µε τη µεταποίηση (3,7%), ωστόσο το 2008 διαµορφώνεται οριακά ψηλότερα, στο 2,2%, έναντι 2,1%. Ο βαθµός κάλυψης παγίων στον κλάδο είναι διαχρονικά µεγαλύτερος αυτού στη µεταποίηση, ενώ η παγιοποίηση ενεργητικού είναι χαµηλότερη, επιδόσεις που οφείλονται αµφότερες στο σχετικά µικρότερο µέγεθος παγίου εξοπλισµού που χρειάζονται οι επιχειρήσεις που υπάγονται σε αυτόν. Το µικτό περιθώριο κέρδους του κλάδου υποχώρησε το 2008 για πρώτη φορά µετά το 2005, στο 26,2% από 29% το προηγούµενο έτος. Αναλογικά ίδιας έκτασης ήταν και η µείωση του καθαρού περιθωρίου κέρδους, στο 3,0% από 3,2%.

των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων, η συµβολή της εργασίας στην παραγωγή του κλάδου είναι περισσότερο καθοριστική σε σύγκριση µε άλλους βιοµηχανικούς κλάδους, µε αποτέλεσµα τα προϊόντα του να υφίστανται έντονο ανταγωνισµό από αντίστοιχα των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης και της Ασίας, όπου το κόστος της εργασίας είναι αρκετά µικρότερο. Ισχυρός αθέµιτος ανταγωνισµός υφίσταται από την πλευρά του παρεµπορίου, το οποίο σύµφωνα µε τον Εµπορικό Σύλλογο Αθηνών φθάνει στους κλάδους ένδυσης, υπόδησης και ειδών δώρων το 1/3 του συνολικού τζίρου, δηλαδή πάνω από 2 δισεκ. ευρώ. Στρατηγική αντιµετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων αποτελεί η διαχρονική υλοποίηση επενδύσεων από τις επιχειρήσεις του κλάδου, στο εσωτερικό της χώρας και εκτός αυτής. Το 2009, σε συνθήκες πιστωτικής στενότητας και εξασθένισης της κατανα-

ορισµένα επίπεδα, µε παράλληλο περιορισµό του κόστους τους. Ως εκ τούτου, καθίστανται ευάλωτες στον ανταγωνισµό από τα µαζικά παραγόµενα και φθηνότερα λόγω του µικρότερου εργατικού κόστους, όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, προϊόντα που παράγονται στη Νοτιοανατολική Ασία και την Ανατολική Ευρώπη, των οποίων η ζήτηση δε φαίνεται να επηρεάζεται από το γεγονός ότι συνήθως είναι ποιοτικά υποδεέστερα. Η εκµετάλλευση των πλεονεκτηµάτων που µπορούν να προκύψουν από την αξιοποίηση οικονοµιών κλίµακας (αύξηση παραγωγικής δυναµικότητας, περιορισµός κόστους, επέκταση δικτύων αντιπροσώπων και πωλήσεων) καθιστά αναγκαία τη συνένωση επιχειρήσεων µέσω συνεργασιών-συγχωνεύσεων.Επιχειρηµατικές συµφωνίες προς αυτή την κατεύθυνση θα επιτρέψουν και τη συγκέντρωση των απαραίτητων πόρων για την αγορά και εφαρµογή νέων τεχνολογιών και

Η διετία 2008-2009 συµπίπτει µε την κλιµάκωση του παραεµπορίου, το οποίο απορροφά περίπου το 1/3 του τζίρου.

σεις δέρµατος-υπόδησης παρουσιάζουν ορισµένα χρόνια διαρθρωτικά προβλήµατα, στα οποία τα τελευταία χρόνια έχει προστεθε η κατακόρυφη αύξηση του παρεµπορίου. Πρόσφατη αρνητική εξέλιξη για τη ζήτηση των προϊόντων του κλάδου , εκτός από τη µείωση του διαθέσιµου εισοδήµατος, αποτελεί η αύξηση του συντελεστή του ΦΠΑ στο 23%, καθώς και η επιβολή ειδικού φόρου κατανάλωσης στα δέρµατα. Αναλυτικότερα, η συνεχής υποχώρηση της παραγωγής του κλάδου την τελευταίο διετία που συνεχίζεται στις αρχές του 2010 (-32% το 1ο τρίµηνο, έναντι -3,7% στη βιοµηχανία), οφείλεται σε µεγάλο βαθµό στη χαµηλή ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων δέρµατος – υπόδησης. Η αναλογία εισαγωγών / συνολικών πωλήσεων είναι ιδιαίτερα υψηλή και συνεχίζει να ισχυροποιείται, έστω και αν η άνοδος είναι ηπιότερη σε σχέση µε προηγούµενα έτη. Όπως διαφαίνεται και στην ανάλυση

λωτικής ζήτησης, οι επενδυτικές δαπάνες εκτιµάται ότι υποχώρησαν σε µικρό βαθµό, σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα της Έρευνας Επενδύσεων του ΙΟΒΕ το β’ εξάµηνο του 2009, ο οποίος απέχει σηµαντικά από την κατακόρυφη πτώση των επενδύσεων στη µεταποίηση συνολικά (-6,5% έναντι -44,8%). Από την άλλη πλευρά, η πιθανολογούµενη χαλάρωση της δασµολογικής προστασίας µετά από την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων για τη NAMA (Non Agricultural Market Access) στο γύρο της Ντόχα για το Παγκόσµιο Εµπόριο, θα πλήξει περαιτέρω την εξαγωγική δραστηριότητα του κλάδου. Τις εξελίξεις σε επίπεδο υποκλάδων επηρεάζουν συγκεκριµένα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά τους. Οι µικρές, ως επί το πλείστον οικογενειακές επιχειρήσεις στη βυρσοδεψία, µε χαµηλό βαθµό εκµηχάνισης της παραγωγής τους, δε διαθέτουν τη δυνατότητα επέκτασης του προϊόντος τους πέρα από

µεθόδων παραγωγής, οι οποίες θα καταστήσουν εφικτή την περαιτέρω µείωση του κόστους, καθώς και την παραγωγή ποιοτικά καλύτερων προϊόντων αλλά και το σχεδιασµό-κατασκευή καινούργιων.. Ανασχετικά στη δροµολόγηση εξελίξεων στους παραπάνω άξονες αναµένεται να λειτουργήσει η υποχώρηση της ζήτησης αφενός για τα τελικά προϊόντα του κλάδου, αφετέρου για τα ενδιάµεσα προϊόντα του, τα οποία απορροφώνται ως επί το πλείστον από την υποδηµατοποιία, λόγω του ιδιαίτερα δυσµενούς οικονοµικού κλίµατος που έχει δηµιουργηθεί από τα τεκταινόµενα στο πεδίο των δηµόσιων οικονοµικών και το οποίο αναµένεται να συµπιέσει την κατανάλωση προϊόντων που δε συγκαταλέγονται στα «πρώτης ανάγκης». . Σε ό,τι αφορά τον υποκλάδο της υπόδησης, το έντονα ανταγωνιστικό του περιβάλλον διαµορφώνεται στο µεγαλύτερο βαθµό από επώνυµα εισαγόµενα

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Οι επιχειρή-

97


ymirror

Industr

ΔΕΡΜΑ - ΥΠΟΔΗΣΗ

προϊόντα, προέλευσης κυρίως από τις ΗΠΑ και την ΕΕ, ενώ υφίστανται και σε αυτόν ανταγωνιστικές πιέσεις από χώρες-παραγωγούς µε χαµηλό κόστος, ορισµένες από τις οποίες εξειδικεύονται στην παραγωγή αποµιµήσεων των επώνυµων προϊόντων. Τα παραπάνω δεδοµένα έχουν ως αποτέλεσµα ορισµένες από τις επιχειρήσεις να µεταφέρουν την παραγωγή τους σε χώρες χαµηλότερου εργασιακού κόστους, ή να διευρύνουν τη γκάµα των προσφερόµενων προϊόντων τους που είναι εισαγόµενα. Ο έντονος ανταγωνισµός, αλλά και οι δυσχέρειες στη λειτουργία της αγοράς από την πτώση της ζήτησης και την πιστωτική στενότητα αντανακλώνται

το 2009 στην αδυναµία µιας από τις δύο µεγαλύτερες ελληνικές επιχειρήσεις του κλάδου, της Elite, να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της. Τα οξύτατα οικονοµικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει γίνεται προσπάθεια να επιλυθούν µέσω ενός προγράµµατος διαχείρισης των υποχρεώσεών της. Προδιαγράφεται µια δύσκολη περίοδος προσεχώς για τις επιχειρήσεις δερµάτων-υπόδησης στην εγχώρια αγορά. Δυνατότητα εξόδου από το δυσµενές περιβάλλον, µπορούν να αποφέρουν στρατηγικές ενίσχυσης του εξαγωγικού προσανατολισµού του κλάδου. Βάση για την πραγµατοποίηση κινήσεων προς αυτή την κατεύθυνση αποτελεί ο εξαγωγικός χαρακτήρας του, δεδοµένου ότι πάνω από το 1/3 των πωλήσεών του κατευθύνεται εκτός συνόρων, Για να υπάρξουν ωστόσο θετικά αποτελέσµατα από µια τέτοια προσπάθεια απαιτείται καλύτερη προσαρµογή στα διεθνή δεδοµένα: τα ελληνικά προϊόντα πρέπει να µην υπολείπονται των ραγδαίων εξελίξεων στο επίπεδο της µόδας, να είναι κατασκευ-

ασµένα από ανθεκτικά και καλής ποιότητας υλικά, χωρίς η τελική τιµή τους να απέχει σηµαντικά από το µέσο όρο παραπλήσιων στην αγορά. Σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα της έρευνας επενδύσεων του ΙΟΒΕ µετά τη µικρή υποχώρηση των επενδύσεων το 2009, αναµένεται κατακόρυφη πτώση τους το 2010, εξέλιξη που διακόπτει την έντονη επενδυτική δραστηριότητα στον κλάδο τα περασµένα χρόνια. Φαίνεται πως οι επιχειρήσεις του κλάδου τηρούν στάση αναµονής. Αυτή τους η τακτική αντικατοπτρίζεται και στους σκοπούς των επενδύσεων, καθώς αφορούν πρωτίστως σε όρους ασφαλείας και στην προστασία του περιβάλλοντος, στην αύξηση της παραγωγής δυναµικότητας για ήδη παραγόµενα προϊόντα και στην αντικατάσταση του υφιστάµενου κεφαλαιουχικού εξοπλισµού, ενώ δεν επικεντρώνονται στην εισαγωγή νέων µεθόδων παραγωγής ή στη διεύρυνση παραγωγικής δυναµικότητας για την παραγωγή νέων προϊόντων. -επενδυτικών πρωτοβουλιών.

����������������� (����� �� ����. ����) ���������� ������� ����. �� ��� ���

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

�����������

�����������

���������

������ ����������� � ���������

���� ��������

���� ��������/ �����������

����/������ �����������

��������

2000

99

78,6

12,9

145,4

45,6

236,8

90,6

146,2

135,7

198,0

2001

97

75,6

14,7

157,2

51,1

247,6

97,3

150,3

137,8

214,6 180,9

2002

84

52,0

16,3

153,7

45,3

211,0

76,9

131,5

124,8

2003

84

54,3

18,4

169,4

50,6

229,4

79,9

147,3

138,7

177,4

2004

80

56,2

17,6

171,9

52,4

231,9

82,4

148,0

139,1

172,1

2005

81

55,1

25,0

190,8

53,7

250,4

88,6

160,6

146,1

169,2

2006

79

58,1

20,6

194,6

55,2

258,1

87,1

170,0

149,4

176,0

2007

72

63,2

24,1

196,3

56,3

264,7

85,9

177,4

149,5

184,7

2008

61

67,7

22,4

197,4

58,1

270,2

87,3

181,5

148,8

181,3

-6,6%

4,7%

6,2%

3,5%

2,6%

3,9%

1,5%

5,2%

1,7%

1,3%

������� ����� ���������

������ �����H� ������

������� �����������

������ ������������

����� ����������

����� ��������� �������

������ ��������� �������

ME�� 2008/2004

98

���.����� (����� ����������)

������������ ������

��������

������������ ������ ����� �����

������ ������

������ �����

������������� �������� �����

2000

49,5

52,3

9,5

10,5%

1,15

4,0%

0,62

0,33

0,73

25,0%

4,8%

2001

67,4

57,6

9,8

10,1%

1,29

4,0%

0,61

0,31

0,77

31,4%

4,6%

2002

44,9

34,3

10,6

13,8%

1,48

5,0%

0,62

0,25

0,87

24,8%

5,9%

2003

44,4

37,8

6,6

8,2%

1,47

2,9%

0,64

0,24

0,86

25,0%

3,7%

2004

42,9

37,3

5,6

6,8%

1,47

2,4%

0,64

0,24

0,86

24,9%

3,3%

2005

43,1

37,6

5,5

6,3%

1,61

2,2%

0,64

0,22

0,94

25,5%

3,3%

2006

44,0

40,2

3,8

4,4%

1,50

1,5%

0,66

0,23

0,93

25,0%

2,2%

2007

49,4

44,2

5,2

6,0%

1,36

2,0%

0,67

0,24

0,94

26,8%

2,8%

6,7%

1,29

2,2%

0,67

0,25

0,94

29,0%

3,2%

2008

52,6

46,7

5,9

ME�� 2008/2004

5,2%

5,8%

1,2%

�������� ������: CORPORATE V�LUE / E������ ����������� 20010, ����������� ��������� ����


 �� 15 ����������� ����������� �������� - ���������� �� �������� ��� �������� �� 2008 ������ �����������

�������� (µ����� �� ���. ����)

2008

2007

����� ����������

2008

����������� ����/���µ�� ����/���µ��

2007

2008

2007

2008

���� ��������

2007

2008

����� ���� ���� ������

2007

2008

��������

2007

2008

2007

����� ���������� ����������� �������� ������� �.�.

16.416

15.749

4.229

4.345

6.533

5.080

3.099

3.335

6.763

7.319

-387

554

10.648

������ �. �. �.�. �����������

2.396

2.575

331

323

1.902

2.120

0

0

481

442

53

37

2.599

13.699 2.420

���������� �. & �. ����������� �.�.

4.156

3.391

1.398

983

3.733

3.107

52

66

368

213

-119

-245

1.639

1.194

������ �. �. �.�. ����������

44.317

31.675

17.069

12.731

25.385

18.736

6.923

1.903

11.568

10.905

1.562

849

30.575

26.678

ELITE �.�.�.�. ����������

42.157

32.708

2.441

1.948

27.564

17.134

7.377

8.750

7.046

6.677

406

514

29.955

27.349

JB ���������� �.�.�.�.

14.753

14.499

2.325

2.308

8.227

7.413

4.005

4.518

2.438

2.474

773

773

16.473

15.951

�������

�������� �. ���������� �. �.�.�.

2.069

2.658

118

150

1.193

1.783

0

0

870

870

843

1.365

5.949

6.052

����������� ������ � ��� ���� �.�

5.471

3.604

325

284

3.831

2.672

0

0

1.562

932

577

643

4.957

4.075

�������� ������� ������ �������� �.�.�.�.

3.700

3.703

511

680

2.312

2.531

0

0

1.342

1.127

342

286

4.573

4.085

����� - ��������� ������������� �. ���� �.�.�.�.

5.741

5.617

594

599

3.184

2.988

0

0

2.477

2.533

10

50

4.259

4.600

�������� ���������� ���� � ���������� �.�.�.�.

5.120

4.549

49

37

4.835

4.223

0

0

285

327

177

163

4.096

3.824

BOSS SHOES �.�.

3.784

2.899

456

410

3.186

2.248

0

230

594

420

636

306

3.573

2.866

* �� �������� ���������� ���

�������������� ��� ����� �������� - ���������� ������ ���µ������ (>10 ���µ��, ����� �� ����. ����) ����µ�� �������µ����

���� ������ ����������

���� ������ ���������� /�������µ�

������ �µ�����

���� �µ����

����. ���� ���������

��������µ��� ����

�����. ���� /����. ���� ��������� %

��������

����. ����������

2000

167

3.592

22

36,6

0,010

204,9

88,8

43,3%

202,4

11,3

2001

97

3.123

32

35,0

0,011

189,5

82,4

43,5%

185,6

14,3

2002

95

3.083

32

37,2

0,012

200,9

87,6

43,6%

196,4

7,2

2003

90

3.030

34

38,3

0,013

190,9

84,7

44,4%

181,8

15,1

2004

75

2.678

36

37,6

0,014

165,8

77,8

46,9%

162,0

11,7

2005

68

2.373

35

35,2

0,015

155,8

73,8

47,3%

151,9

15,1

2006

74

2.646

36

40,8

0,015

170,4

82,1

48,2%

168,0

12,5

2007

70

2.599

37

42,4

0,016

188,3

90,2

47,9%

183,5

13,2

-11,7%

-4,5%

8,1%

2,1%

7,0%

-1,2%

0,2%

1,4%

-1,4%

2,2%

������� ��µ�� ��������� ��� ��� ���µ������ (2005 = 100)

��� ��� ���µ������ - �������� ������ (2005 = 100)

���������

�µ������ ��������

���� �µ������

���µ�� ������� ���������

������� Balassa

ME�� 2007/2000

����: ������� ������������ ������� - ����

��� ��� ���µ������ - ���������� ������ (2005 = 100)

��������

2000

154,2

88,6

88,4

89,1

58,5

452,6

-394,2

511

12,9%

-77,1%

2001

146,4

93,4

93,0

94,5

71,9

472,2

-400,3

544

15,2%

-73,6%

2002

138,5

95,9

95,2

98,1

54,7

434,0

-379,2

489

12,6%

-77,6%

2003

124,6

98,1

97,4

100,6

66,1

529,9

-463,8

596

12,5%

-77,8% -81,7%

2004

114,1

100,1

98,5

104,4

56,3

558,4

-502,1

615

10,1%

2005

100,0

100,0

100,0

100,0

58,4

610,1

-551,6

668

9,6%

-82,5%

2006

94,7

100,7

101,9

95,9

75,5

670,2

-594,7

746

11,3%

-79,7%

2007

100,3

103,6

105,0

95,6

72,7

770

-697,7

843

9,4%

-82,8%

2008

94,6

104,8

108,5

89,4

80,3

793,2

-712,9

873,5

10,1%

-81,6%

2009

80,6

106,7

111,6

86,1

���� 2009/2000 **

-7,0%

2,1%

2,6%

-0,4%

4,0%

7,3%

7,7%

6,9%

-3,0%

0,7%

����: ���� - EUROSTAT. ����������� ��������� ���������� �µ������: ����

** � ���� ��� �� ��������� �µ����� ������������ ��� �� 2008/2000

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

�� ������ ������ (����� �� ����. ����) ������� ���µ�������� ��������� (2005=100)

99


ymirror

Industr

ΞΥΛΟ - ΦΕΛΛΟΣ

Πορεία συρρίκνωσης

Παρά τις σηµαντικές επενδυτικές πρωτοβουλίες στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, ο κλάδος παραµένει σε πτωτική τροχιά. Αποτρεπτικά σε µια µεγαλύτερης έκτασης συρρίκνωση λειτουργούν οι βελτιούµενες εξαγωγικές επιδόσεις των επιχειρήσεων ξύλου-φελλού. Η φθίνουσα πορεία του οφείλεται στη χαµηλή εγχώρια διαθεσιµότητα πρώτης ύλης , η παρατεινόµενη µείωση της οικοδοµικής δραστηριότητας, η πτώση της ζήτησης στον κλάδο του επίπλου καθώς και η αυξανόµενη εµφάνιση ανταγωνιστικών προϊόντων.

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Σ

100

τον κλάδο παραγωγής ξύλου και φελλού περιλαµβάνονται πέντε υποκλάδοι. Ωστόσο, περισσότερο από το ήµισυ της αξίας παραγωγής του κλάδου προέρχεται από τον υποκλάδο κατασκευής φύλλων καπλαµά και τεχνητής ξυλείας (63,9%), µε τους υποκλάδους κατασκευής ξυλουργικών προϊόντων για την οικοδοµική και πριονίσµατος, πλανίσµατος και εµποτισµού ξύλου να ακολουθούν σε συµβολή, µε 16,5% και 13,0% αντίστοιχα. Το υπόλοιπο -µικρό- τµήµα της παραγωγής προέρχεται σχεδόν εξίσου από την κατασκευή ξύλινων εµπορευµατοκιβωτίων (3,7%) και την κατασκευή άλλων προϊόντων από ξύλο, κατασκευή ειδών από φελλό και ειδών καλαθοποιίας και σπαρτοπλεκτικής (2,9%)..

ζόταν κατά 6,6% ετησίως µεταξύ 2000 και 2008. Κλιµάκωση της υποχώρησης σηµειώθηκε το 2008, καθώς έφτασε το 13,8%, από € 237 εκ. το 2007 σε € 205 εκ. το επόµενο έτος. Στον αντίποδα, στις µεγάλες επιχειρήσεις ξύλου-φελλού (άνω των 10 απασχολούµενων), η προστιθέµενη αλλά και η συνολική ακαθάριστη αξία παραγωγής, αυξάνονταν στην περίοδο 2000-2007. Oι σχετικοί µέσοι ρυθµοί κατ’ έτος ανόδου έφθασαν το 2,5% και 4,1% αντίστοιχα. Σηµαντική αύξηση σηµειώθηκε το 2007 στα δύο µεγέθη, 16,1% στην συνολική ακαθάριστη αξία και 23,9% στην προστιθέµενη αξία, ενώ έντονα ανοδικά κινήθηκαν και οι επενδύσεις (+34,0%)..

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Η πα-

των εξαγωγών το 2007 κατά 56% περίπου, µόλις στα € 26 εκ., το 2008 επανήλθαν στο προ της καθίζησής τους επίπεδο, το οποίο µάλιστα ξεπέρασαν σε µικρό βαθµό. Στην πλευρά των εισαγωγών, η άνοδος ήταν αναλογικά και σε απόλυτα µεγέθη µικρότερη εκείνης στις εξαγωγές το 2008, από τα € 451 εκ. στα € 484 εκ. περίπου. Ο ιδιαίτερα χαµηλός βαθµός κάλυψης των εισαγωγών από τις εξαγωγές (µόλις 13,2% το 2008), αναδεικνύει την περιορισµένη δυνατότητα των προϊόντων των επιχειρήσεων ξύλου και φελλού να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις του διεθνούς ανταγωνισµού. Χα-

ραγωγή των επιχειρήσεων ξύλου και φελλού υποχωρεί συνεχώς την πενταετία 2005-2009, µε µέσο ρυθµό -12,3% ανά έτος. Από την άλλη πλευρά, οι τιµές παραγωγού για τα προϊόντα του κλάδου αυξάνονται ελαφρώς ταχύτερα σε σύγκριση µε τη µεταποίηση, καθώς η µέση άνοδός τους την περίοδο 2005-2009 ήταν 3,6% και 2,9% αντίστοιχα. Η πτώση της παραγωγής του κλάδου αντικατοπτρίζεται στην εξέλιξη της ακαθάριστης προστιθέµενης αξίας παραγωγής, η οποία σύµφωνα µε τα προσωρινά στοιχεία των εθνικών λογαριασµών, περιορι-

ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Μετά την κατακόρυφη πτώση µηλή, παρά τη βελτίωση που επιτεύχθηκε το 2008, παραµένει η επίδοση του κλάδου και στο δείκτη Balassa, ο οποίος εξετάζει τη σχέση µεταξύ εµπορικού ισοζυγίου και εµπορικών ροών.

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Οι επιχειρήσεις του κλάδου ξύλου-φελλού περιορίστηκαν σε 141 το 2008 από 145 το 2007. Ωστόσο η µείωση των πωλήσεων ήταν αναλογικά µεγαλύτερη, 4,9%, γεγονός που αντανακλά την αποχώρηση από τον κλάδο ή την παύση λειτουργίας εταιριών σχετικά µεγάλου µεγέθους. Η επιδεινούµενη πορεία του


κλάδου αποτυπώνεται στην εκτεταµένη υποχώρηση των µεικτών κερδών κατά 12,8% το 2008, η οποία σε συνδυασµό µε τη διεύρυνση των λειτουργικών εξόδων κατά 8,1%, είχε σαν αποτέλεσµα την πραγµατοποίηση ζηµιών, για πρώτη φορά από το 1994, ύψους € 15,9 εκ.. Η σηµαντική αύξηση της αξίας του καθαρού πάγιου κεφαλαίου των επιχειρήσεων ξύλου-φελλού το 2008, κατά 28,8%, υπεραντιστάθµισε τη συρρίκνωση των ρευστών διαθεσίµων τους (-24,6%) και τη µικρής έκτασης µείωση του κυκλοφορούντος ενεργητικού (-1,6%), οδηγώντας σε αύξηση του συνόλου του ενεργητικού της τάξης του 11,4%, δι-

ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Η συνεχιζόµενη τα τελευταία χρόνια φθίνουσα πορεία του κλάδου οφείλεται σε δυσκολίες που σχετίζονται τον εφοδιασµό πρώτων υλών, τις νέες τάσεις στη διάθεση των προϊόντων σε διεθνές επίπεδο, σε εξωγενείς εξελίξεις που προέρχονται από την πορεία κλάδων που αποτελούν τους βασικούς αγοραστές των προϊόντων του, όπως η οικοδόµηση, και την αύξηση της διείσδυσης ανταγωνιστικών προϊόντων, από διαφορετικά υλικά, σε αγορές όπου τα κατασκευασµένα από ξύλο είχαν διαχρονικά σηµαντικό µερίδιο. Αναφορικά µε την πρώτη διάσταση, η χαµηλή εγχώρια διαθεσιµότητα πρώ-

πλάσια εκείνης στη µεταποίηση συνολικά (5,6%). Η επέκταση του πάγιου κεφαλαίου πραγµατοποιήθηκε κυρίως µέσω της διεύρυνσης των µακροπρόθεσµων υποχρεώσεων (+27,9%), αλλά και µε τη συµµετοχή ίδιων κεφαλαίων (+11,2%). Ά. Από την άλλη πλευρά, αµφότερες η αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων και ενεργητικού ήταν αρνητικές για πρώτη φορά µετά από πολλά χρόνια, εξαιτίας των ζηµιών. Το µικτό περιθώριο κέρδους του επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή προϊόντων ξύλου-φελλού δέχτηκε πιέσεις από τα αρκετά χαµηλότερα µικτά κέρδη τους.

της ύλης και ως εκ τούτου η ανάγκη προµήθειάς της από τη διεθνή αγορά αποτελεί σηµαντικό πρόσκοµµα στην οµαλή, αποδοτική παραγωγική δραστηριότητα των επιχειρήσεων. Η δηµιουργία διεθνών αλυσίδων πώλησης επίπλων, οι οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν επεκταθεί και στην Ελλάδα, έχει αυξήσει τις ανταγωνιστικές πιέσεις στις εγχώριες επιχειρήσεις επίπλου, οι οποίες µετακυλίονται και στους προµηθευτές των πρώτων υλών τους. Μεγάλη κάµψη της ζήτησης για τα προϊόντα των επιχειρήσεων ξύλου προέρχεται από την ραγδαία εξασθένιση της οικοδοµικής δραστηριότη-

τας την τελευταία διετία, αλλά και από τη στροφή των προτιµήσεων σε προϊόντα από υλικά όπως το αλουµίνιο, το πλαστικό. Η παρατεινόµενη ύφεση στον κλάδο, έχει αρχίσει να οδηγεί σε επιχειρηµατικές διεργασίες για την πραγµατοποίηση εξαγορών-συνεργασιών. Πιο συγκεκριµένα, η µικρή εγχώρια παραγωγή ξυλείας, έχει στρέψει τις επιχειρήσεις του κλάδου στην προµήθεια πρώτης ύλης από το εξωτερικό. Ωστόσο, ο ποιοτικός έλεγχος των εισαγωγών είναι δύσκολος, µε αποτέλεσµα να φθάνουν στην Ελλάδα προϊόντα χαµηλής ποιότητας, φθαρµένα από την παραγωγή και την υγρασία που συσσωρεύει το ξύλο πριν τη διαδικασία ξήρανσής του, τα οποία συχνά δε συνοδεύονται από τα σχετικά πιστοποιητικά εισαγωγής. Παράλληλα, οι ελληνικές επιχειρήσεις υφίστανται τις επιδράσεις από τις αυξοµειώσεις των τιµών στις χώρες-παραγωγούς και τις διακυµάνσεις των διεθνών συναλλαγµατικών ισοτιµιών, στις οποίες προστίθεται η επιβάρυνση από το υψηλό κόστος µεταφοράς και εκτελωνισµού. Από την άλλη πλευρά, το γεγονός ότι η διαθέσιµη πρώτη ύλη στην Ελλάδα είναι ανεπαρκής, χρησιµοποιείται για την εκµετάλλευση συνθηκών αθέµιτου ανταγωνισµού, που δηµιουργούνται µέσω της εισαγωγής προϊόντων χωρίς πιστοποίηση, που δεν έχουν υποβληθεί σε ποιοτικό έλεγχο και της πώλησής τους για διαφορετικό τύπο κατασκευών από αυτόν για τον οποίο είναι κατάλληλα. Επακόλουθο των µειονεκτηµάτων-προβληµάτων που παρουσιάζει η εισαγωγή πρώτων υλών από το εξωτερικό, αποτελεί η µεταστροφή του παραγωγικού προσανατολισµού των επιχειρήσεων ξύλου-φελλού στην παραγωγή προϊόντων τεχνητής ξυλείας. Οι περισσότερες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη διάθεσή τους είναι εισαγωγικές, µικρού µεγέθους, µε βασική εισαγωγική δραστηριότητα σε άλλα εµπορεύµατα, ενώ ο αριθµός των εγχώριων παραγωγών είναι προς το παρόν περιορισµένος. Το κόντρα πλακέ ήταν το αρχικό προϊόν τεχνητής ξυλείας που εµφανίστηκε στην αγορά, ενώ οι µοριοσανίδες είναι το προϊόν µε τη µεγαλύτερη κατανάλωση και έπονται σε πλήθος εφαρµογών και έκταση χρήσης ο καπλαµάς, οι ινοσανίδες υψηλής και χαµηλής πυκνότητας και οι πηχοσανίδες (πλακάζ).. Η αποδυνάµωση της ζήτησης των προϊόντων του

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

101


ymirror

Industr

ΞΥΛΟ - ΦΕΛΛΟΣ

κλάδου εξαιτίας της πτώσης της οικοδοµικής δραστηριότητας από το 2008 και των κατασκευαστικών έργων γενικότερα από το 2009, αναµένεται να συνεχιστεί τουλάχιστον και το 2010. Αιτία για αυτό θα αποτελέσουν η βάθυνση της οικονοµικής ύφεσης στην Ελλάδα, η πολύ χαµηλή πιστωτική επέκταση προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις και η εφαρµογή των αντικειµενικών κριτηρίων για τον υπολογισµό του τεκµαρτού εισοδήµατος το 2011. Η χαµηλή οικοδοµική δραστηριότητα και γενικότερα η περιορισµένη κινητικότητα στην αγορά ακινήτων θα πλήξουν και τον κλάδο των επίπλων, έναν εκ των κύριων πελατών των επιχειρήσεων ξύλου. Στις αρνητικές προοπτικές σε βασικούς

κλάδους-αγοραστές των προϊόντων του κλάδου ξύλου-φελλού, προστίθεται η ενίσχυση των πωλήσεων προϊόντων από άλλα υλικά που µπορούν να χρησιµοποιηθούν αντί των αντίστοιχων από ξύλο, περιορίζοντας έτσι το τµήµα της αγοράς που αυτά καταλάµβαναν στο παρελθόν. Χαρακτηριστικά παραδείγµατα αποτελούν τα κουφώµατα από µέταλλο, κυρίως αλουµίνιο, από συνθετικές πρώτες ύλες (PVC) και τα µεταλλικά-από σίδηρο, αλουµίνιο- κάγκελα, των οποίων η δυναµική ενισχύεται στις συγκεκριµένες αγορές. Η συνεχής συρρίκνωση της παραγωγής τα τελευταία χρόνια και το µικρό µέγεθος πολλών εταιρειών του κλάδου ωθεί τις επιχειρήσεις στην αναζήτηση συνεργασιών, σε συγχωνεύσεις κ.λπ. για την αξιοποίηση των ωφελειών που µπορούν να προκύψουν από οικονοµίες κλίµακας (αύξηση παραγωγικής δυναµικότητας, περιορισµός κόστους, επέκταση δικτύων αντιπροσώπων και πωλήσεων). Σηµαντικότερη

εξέλιξη σε αυτό το επίπεδο αποτελεί η εξαγορά της Shelman, πρώτης σε πωλήσεις εταιρείας του κλάδου, από την Alpha Wood, στις αρχές του 2010. Παρά τις διαγραφόµενες αρνητικές προοπτικές, τα πρώτα στοιχεία για την παραγωγή του κλάδου το 2010, που καλύπτουν το 1ο τρίµηνο, είναι αρκετά ενθαρρυντικά για την πορεία του, µε το δείκτη βιοµηχανικής παραγωγής να ενισχύεται κατά 35,1% σε σύγκριση µε το ίδιο διάστηµα του 2009. Μετά από µια σειρά ετών κατά τα οποία λήφθηκαν σηµαντικές επενδυτικές πρωτοβουλίες από τις επιχειρήσεις ξύλου-φελλού, το 2009 οι επενδύσεις τους υποχώρησαν. Όµως για το 2010 οι επιχειρήσεις εκτιµούν ευρύτερη συρρίκνωση των επενδυτικών τους δραστηριοτήτων από ότι τον περασµένο χρόνο. Η βελτίωση µεθόδων παραγωγής που ήδη εφαρµόζονται και η αντικατάσταση υφιστάµενου εξοπλισµού είναι τα κύρια αίτια πραγµατοποίησης επενδύσεων.

����������������� (����� �� ����. ����) ���������� ������� ����. �� ��� ���

���.����� (����� ����������)

�����������

�����������

���������

������ ����������� � ���������

���� ��������

���� ��������/ �����������

����/������ �����������

��������

2000

131

290,9

35,3

406,4

149,9

732,5

447,8

284,7

254,0

408,8

2001

132

337,0

29,7

432,7

181,8

799,4

469,8

329,6

287,9

443,7

2002

136

293,2

17,2

404,8

171,1

715,3

360,0

349,3

290,8

444,5

2003

146

319,9

20,8

472,9

179,6

810,6

373,0

431,6

365,1

476,8

2004

146

355,3

21,7

510,1

194,7

881,4

397,8

477,4

382,5

513,3

2005

146

429,7

24,0

517,8

200,3

955,2

422,1

528,8

406,0

506,7

2006

144

448,7

29,2

571,4

215,8

1.027,3

440,1

581,5

443,1

571,2

2007

145

476,0

40,8

633,4

243,3

1.116,4

460,5

651,7

415,6

659,7

2008

141

613,2

30,7

623,4

248,0

1.243,3

512,0

727,3

425,4

627,2

-0,9%

14,6%

9,1%

5,1%

6,2%

9,0%

6,5%

11,1%

2,7%

5,1%

�������� �����

������ ������������

����� ����������

����� ��������� �������

������ ��������� �������

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

ME�� 2008/2004

102

������������ ������

��������

������������ ������ ����� �����

������ ������

������ �����

������������� ������� ����� ���������

������ �����H� ������

������� �����������

2000

67,7

97,5

15,8

3,5%

1,54

2,2%

0,39

0,40

1,01

16,6%

3,9%

2001

120,9

104,9

16,0

3,4%

1,39

2,0%

0,41

0,42

0,87

27,2%

3,6%

2002

67,3

62,9

4,4

1,2%

1,23

0,6%

0,49

0,41

0,80

15,1%

1,0%

2003

79,6

74,6

5,0

1,3%

1,17

0,6%

0,53

0,39

0,80

16,7%

1,1%

2004

85,7

78,6

7,1

1,8%

1,12

0,8%

0,54

0,40

0,82

16,7%

1,4%

2005

85,5

84,9

0,6

0,1%

0,98

0,1%

0,55

0,45

0,78

16,9%

0,1%

2006

96,9

94,4

2,4

0,6%

0,98

0,2%

0,57

0,44

0,80

17,0%

0,4%

2007

122,5

113,5

9,0

1,9%

0,97

0,8%

0,58

0,43

0,94

18,6%

1,4%

2008

106,8

122,7

-15,9

-3,1%

0,84

-1,3%

0,58

0,49

0,88

17,0%

-2,5%

ME�� 2008/2004

5,7%

11,8%

-

�������� ������: CORPORATE V�LUE / E������ ����������� 20010, ����������� ��������� ����


 �� 15 ����������� ����������� ������ - ��������� ����� �� �������� ��� �������� �� 2008 ������ �����������

�������� (µ����� �� ���. ����)

����� ���������� 2008

����������� ����/���µ�� ����/���µ��

2007

2008

���� ��������

����� ���� ���� ������

��������

2008

2007

2007

2008

2007

2008

2007

2008

2007

2008

2007

SHELMAN A.E.*

294.923

261.339

189.586

142.724

50.413

56.306

109.567

95.448

134.943

109.585

-17.858

-10.238

114.917

121.218

������� �.�. ������������ �����*

122.183

123.923

69.833

70.342

29.513

26.733

29.931

35.332

62.739

61.858

918

-4.639

57.504

61.554

ALFA WOOD �.�.�.�.*

115.768

73.873

67.218

25.735

23.666

12.469

43.618

17.100

48.484

44.169

2.131

9.379

38.457

39.741

�������� ������ �.�.

26.594

25.083

9.271

7.772

3.220

6.607

3.000

0

19.706

17.776

2.396

3.210

30.338

29.996

��������� ���� �.�.�.�. �����

23.238

21.690

3.854

3.752

13.421

11.956

2.160

1.705

7.419

7.799

-756

97

21.788

21.585

PROTECTA �.�.�.�. ����������

39.869

40.682

11.045

10.457

22.695

24.978

9.470

6.707

7.521

8.767

-1.279

306

21.676

27.166

������� ������� �. ��� ���� �.�.

27.051

26.800

3.363

3.064

20.219

20.547

2.225

2.025

4.493

4.117

495

514

21.599

24.154

ALFA WOOD ������ �.�.�.�.*

90.161

54.198

68.046

43.239

21.982

11.532

29.776

13.569

38.403

28.968

2.597

341

21.082

20.156

���� �.�. �������

19.947

21.230

8.230

6.069

11.891

12.891

175

414

6.501

6.526

-1.895

421

12.242

16.664

������ �.�.�.�. ��������� �����

20.676

15.069

18.732

6.313

5.947

3.855

1.670

132

13.043

11.070

1.960

2.590

11.516

11.009

��������� �. ��������� �.�.

21.418

19.305

9.228

8.633

10.681

9.380

6.068

5.757

4.386

3.974

103

706

10.752

11.993

��������� �. �.�. �������

7.107

0

1.079

0

4.499

0

1.156

0

1.451

0

859

0

10.723

0

���������� �. �.�. ���������� �����

12.119

11.779

611

607

8.658

8.405

0

0

3.435

3.360

156

416

9.491

9.945

����� �.�.�.�. ����������

11.782

10.476

3.247

3.017

8.354

8.035

1.008

33

2.420

2.408

33

26

8.931

7.074

���������� �.�.

10.507

12.861

2.587

2.931

5.730

7.814

336

421

4.381

4.587

-784

123

7.508

8.794

* �� �������� ���������� ���

�������������� ��� ����� ����� ����� ������ ���µ������ (>10 ���µ��, ����� �� ����. ����) ����µ�� �������µ����

���� ������ ����������

���� ������ ���������� /�������µ�

������ �µ�����

���� �µ����

����. ���� ���������

��������µ��� ����

�����. ���� /����. ���� ��������� %

��������

����. ����������

2000

134

4.631

35

62,1

0,013

352,7

135,7

38,5%

321,0

84,9

2001

103

4.629

45

66,0

0,014

395,9

143,3

36,2%

353,7

29,9

2002

100

4.384

44

59,6

0,014

351,1

127,0

36,2%

323,6

65,6

2003

113

3.739

33

50,7

0,014

358,3

121,7

34,0%

336,6

34,4

2004

113

4.157

37

62,7

0,015

399,3

141,3

35,4%

374,1

32,6

2005

102

3.843

38

61,3

0,016

345,1

108,5

31,4%

331,0

15,8

2006

114

4.210

37

72,4

0,017

401,3

130,6

32,5%

388,1

31,8

2007

111

4.075

37

71,0

0,017

466,0

161,7

34,7%

445,3

42,6

-2,7%

-1,8%

0,9%

1,9%

3,8%

4,1%

2,5%

-1,5%

4,8%

-9,4%

ME�� 2007/2000

����: ������� ������������ ������� - ����

������� ���µ�������� ��������� (2005=100)

������� ��µ�� ��������� ��� ��� ���µ������ (2005 = 100)

��� ��� ���µ������ - �������� ������ (2005 = 100)

��� ��� ���µ������ - ���������� ������ (2005 = 100)

��������

���������

�µ������ ��������

���� �µ������

���µ�� ������� ���������

������� Balassa

2000

126,0

88,2

88,0

89,1

41,5

375,6

-334,1

417

11,0%

-80,1%

2001

112,9

91,2

91,2

91,3

43,6

404,2

-360,6

448

10,8%

-80,5%

2002

111,4

91,9

91,3

94,7

37,3

389,6

-352,3

427

9,6%

-82,5%

2003

105,2

92,6

92,2

94,9

45,4

411,2

-365,7

457

11,1%

-80,1%

2004

106,1

96,6

96,5

97,8

61,4

439,1

-377,7

501

14,0%

-75,5%

2005

100,0

100,0

100,0

100,0

63,6

460,1

-396,5

524

13,8%

-75,7%

2006

94,8

103,8

103,6

104,3

61,2

533,0

-471,8

594

11,5%

-79,4%

2007

83,9

109,3

109,7

106,8

26,9

451

-424,5

478

6,0%

-88,8%

2008

75,9

114,2

115,3

108,0

63,9

483,5

-419,6

547,4

13,2%

-76,7%

2009

57,5

115,3

117,0

106,0

���� 2009/2000 **

-8,3%

3,0%

3,2%

2,0%

5,5%

3,2%

2,9%

3,5%

2,3%

-0,5%

����: ���� - EUROSTAT. ����������� ��������� ���������� �µ������: ���� ** � ���� ��� �� ��������� �µ����� ������������ ��� �� 2008/2000

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

�� ������ ������ (����� �� ����. ����)

103


ymirror

Industr

Χ ΑΡΤΙ

Αναχώµατα στην ύφεση

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Στο δυσµενές οικονοµικό περιβάλλον που επικρατεί στην εγχώρια αγορά, οι επιχειρήσεις του κλάδου χαρτιού καταφέρνουν κατά τη διάρκεια του 1ου τριµήνου του 2010 να διατηρήσουν την παραγωγή τους στο επίπεδο της αντίστοιχης περυσινής περιόδου, δίνοντας σηµάδια αισιοδοξίας για το µέγεθος των επιπτώσεων της ύφεσης στον κλάδο. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις µε εξαγωγική δραστηριότητα θα επωφεληθούν από την ενδεχόµενη ανάκαµψη των οικονοµιών διεθνώς και την υποχώρηση του ευρώ.

104

Η

χαρτοβιοµηχανία απασχολεί 6.426 άτοµα σε 108 παραγωγικές µονάδες και συγκεντρώνει το 2,1% της συνολικής ακαθάριστης αξίας παραγωγής, το 1% των εξαγωγών και το 3% της συνολικής απασχόλησης της βιοµηχανίας. Περιλαµβάνει δύο επιµέρους υποκλάδους, την κατασκευή ειδών από χαρτί και χαρτόνι, όπως συσκευασίες, είδη υγιεινής, είδη χαρτοπωλείου κ.λπ. (75,8%) και την παραγωγή χαρτοπολτού, χαρτιού και χαρτονιού (24,2%).

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Πτωτική πορεία, µε µέσο ετήσιο ρυθµό -1,3%, εµφανίζει ο δείκτης βιοµηχανικής παραγωγής του κλά-

δου την περίοδο 2000-2009. Μετά την ιδιαίτερα έντονη κάµψη το 2001, η οποία συνεχίστηκε και τα επόµενα δύο έτη, η βιοµηχανική παραγωγή του κλάδου ανέκαµψε την τετραετία 2004-2007, χωρίς να διατηρήσει τη δυναµική αυτή το 2008 και ακόµα περισσότερο το 2009, κατά τη διάρκεια του οποίου η παραγωγή κινήθηκε χαµηλότερα κατά 4,8% σε σχέση µε το προηγούµενο έτος. Για αρκετό χρονικό διάστηµα οι παραγωγοί κατάφεραν να διατηρήσουν υπό έλεγχο τις τιµές, όµως η άνοδος του ενεργειακού κόστους οδήγησε σε αύξηση των τιµών. Συνολικά, ο δείκτης τιµών παραγωγού καταγράφει την περίοδο 2000-2009 µικρή αύξηση,

µε µέσο ετήσιο ρυθµό µεταβολής 2%, καθώς η τάση σταθεροποίησης των τιµών παραγωγού την περίοδο 2001-2005, αντιστράφηκε το 2006, και εδραιώθηκε την επόµενη διετία. Το 2009, πάντως, δεν παρατηρήθηκε σηµαντική µεταβολή των τιµών παραγωγού στον κλάδο. Σε ευθυγράµµιση µε τις προαναφερόµενες τάσεις, η ακαθάριστη αξία παραγωγής εµφανίζει πτωτική πορεία από το 2002 έως το 2005, ανακάµπτοντας ωστόσο την επόµενη διετία, ενώ στην ίδια κατεύθυνση κινούνται οι συνολικές πωλήσεις και η προστιθέµενη αξία παραγωγής των επιχειρήσεων του κλάδου. Αξίζει να σηµειωθεί ότι σύµφωνα


ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Παρά την υποχώρηση των εισαγωγών κατά -7% και την ταυτόχρονη άνοδο που εµφάνισαν οι εξαγωγές το 2008 (+3,8%), εξελίξεις που οδήγησαν σε µικρή υποχώρηση του εµπορικού ελλείµµατος, η συνολική ανταγωνιστική ικανότητα της εγχώριας χαρτοβιοµηχανίας δεν είναι ικανοποιητική. Το εµπορικό ισοζύγιο των προϊόντων χάρτου παραµένει σταθερά ελλειµµατικό, µε το έλλειµµα να ξεπερνά τα €800 εκατ.. Ωστόσο, θετικό είναι το γεγονός ότι το µερίδιο των εξαγωγών του κλάδου, συγκριτικά µε την εξαγωγική δραστηριότητα του συνόλου της εγχώριας µεταποίησης, ενισχύθηκε. Το έλλειµµα διεθνούς ανταγωνιστικότητας των εγχώριων προϊόντων χάρτου αποτελεί εποµένως ένα µόνιµο πρόβληµα, που αντανακλάται στο δείκτη Balassa και στο χαµηλό βαθµό κάλυψης των εισαγωγών από τις εξαγωγές. Παραδοσιακά, οι εισαγωγές των προϊόντων του κλάδου προέρχονται κυρίως από τη Γερµανία, τη Φινλανδία, και την Ιταλία, ενώ οι εξαγωγές κατευθύνονται κατά κύριο λόγο προς τη Βουλγαρία, την Κύπρο, την Τουρκία και την Ουγγαρία.

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Αυξηµένα εµφανίζονται τα περισσότερα χρηµατοοικονοµικά µεγέθη του κλάδου (πωλήσεις, µικτά κέρδη, σύνολο ενεργητικού, ίδια κεφάλαια) σε σχέση µε το προηγούµενο έτος, παρά τη µείωση του αριθµού των Α.Ε. και Ε.Π.Ε. που δηµοσίευσαν οικονοµικές καταστάσεις, από 150 το 2007 σε 141 το 2008. Ωστόσο, η βελτίωση αυτή δεν αντανακλάται στην κερδοφορία του κλάδου, η οποία το 2008 επανήλθε σε αρνητικό πρόσηµο. Η άνοδος των συνολικών

βραχυπρόθεσµων και µακροπρόθεσµων υποχρεώσεων και του συνολικού παθητικού µε παρόµοιο ρυθµό, διατήρησε το 2008 τη δανειακή πίεση του κλάδου σε µέγεθος αρκετά υψηλότερο της τιµής που καταγράφεται για το σύνολο της βιοµηχανίας. Η αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων και του ενεργητικού υποχώρησε σε αρνητικό επίπεδο, αντανακλώντας τις συνολικές ζηµιές που εµφανίζει ο κλάδος, ενώ κάµψη εµφανίζει και το περιθώριο µικτού κέρδους, τα οποίο διαµορφώθηκε το 2008 σε 21,5% έναντι 21,7% το προηγούµενο έτος. Το περιθώριο µικτού κέρδους διατηρείται υψηλότερα από το αντίστοιχο µέγεθος για το σύνολο της βιοµηχανίας, εποµένως η αρνητική κερδοφορία θα πρέπει να αναζητηθεί σε παράγοντες όπως τα χρηµατοοικονοµικά και λοιπά έξοδα τα οποία φαίνεται

εξέλιξη της βιοµηχανικής παραγωγής, αλλά και µε τον αγροτικό τοµέα και τους λοιπούς τοµείς που χρησιµοποιούν χάρτινη συσκευασία. Τα είδη υγιεινής και καθαριότητας από χαρτί αποτελούν καταναλωτικά προϊόντα κάλυψης βασικών αναγκών και η ζήτησή τους προσδιορίζεται από οικονοµικούς παράγοντες όπως το διαθέσιµο εισόδηµα, οι τιµές κ.λπ. Η υποχώρηση της οικονοµικής δραστηριότητας και του διαθέσιµου εισοδήµατος και η αύξηση της έµµεσης φορολογίας, οδηγούν σε επαναπροσδιορισµό των καταναλωτικών και επιχειρησιακών δαπανών σε πλήθος προϊόντων που άµεσα ή έµµεσα συνδέονται µε τη χαρτοβιοµηχανία (συσκευασίες, χαρτικά καθαριότητας και υγιεινής κ.λπ.), αν και η αναγκαιότητα της χρήσης των προϊόντων χάρτου απορροφά σε κάποιο βαθµό την αρνητική

Η υποχώρηση της καταναλωτικής δαπάνης είναι επωφελής για τις επιχειρήσεις που κατασκευάζουν προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, τα οποία κερδίζουν µερίδια αγοράς έναντι των γνωστών σηµάτων. ότι βρίσκονται σε υψηλότερο επίπεδο ως ποσοστό των πωλήσεων συγκριτικά µε το σύνολο της βιοµηχανίας. Ο βαθµός κάλυψης των παγίων αν και αυξήθηκε σε σχέση µε το προηγούµενο έτος, υποδηλώνει ότι το µεγαλύτερο µέρος των επενδύσεων του κλάδου χρηµατοδοτείται από δανειακά κεφάλαια. Τέλος, η άµεση ρευστότητα επιδεινώθηκε, µε τις τιµές του δείκτη να διατηρούνται σε επίπεδο που δείχνει ότι τα άµεσα ρευστοποιήσιµα στοιχεία δεν επαρκούν για να καλύψουν τις τρέχουσες υποχρεώσεις των επιχειρήσεων του κλάδου.

ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Η ζήτηση προϊόντων χάρτου εξαρτάται σε σηµαντικό βαθµό από τις τάσεις και επιδόσεις στον τοµέα των υπηρεσιών και κλάδων όπως η βιοµηχανία εκδόσεων & εκτυπώσεων. Ο τοµέας της χάρτινης συσκευασίας είναι στενά συνδεδεµένος πρωταρχικά µε την

επίπτωση από τη µείωση του εισοδήµατος και της επιχειρηµατικής δραστηριότητας. Στο δυσµενές οικονοµικό περιβάλλον που επικρατεί στην εγχώρια αγορά, οι επιχειρήσεις του κλάδου καταφέρνουν κατά τη διάρκεια του 1ου τριµήνου του 2010 να διατηρήσουν την παραγωγή τους στο επίπεδο της αντίστοιχης περυσινής περιόδου, δίνοντας ένα τόνο αισιοδοξίας για το µέγεθος των επιπτώσεων της οικονοµικής ύφεσης στον κλάδο. Η συγκράτηση / υποχώρηση της καταναλωτικής δαπάνης, ίσως µάλιστα αποδειχθεί επωφελής για τις παραγωγικές επιχειρήσεις, οι οποίες κατασκευάζουν προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας που τοποθετούνται στα τµήµατα χαµηλής τιµής στις σχετικές αγορές και ολοένα και περισσότερο θα κερδίζουν µερίδια αγοράς έναντι των γνωστών σηµάτων. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις µε εξαγωγική δραστηριότητα θα επωφεληθούν από την ενδεχόµενη ανάκαµψη των οικο-

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

µε τα προσωρινά στοιχεία των εθνικών λογαριασµών, η ακαθάριστη προστιθέµενη αξία του κλάδου (σε τρέχουσες τιµές) διαµορφώθηκε το 2008 στα €359 εκατ., υποχωρώντας την περίοδο 2000-2008 οριακά µε ρυθµό -0,3% ετησίως. Η επενδυτική δραστηριότητα στον κλάδο το 2007 ενισχύεται έπειτα από το ιστορικά χαµηλό επίπεδο του 2005, µε τις επενδύσεις να διαµορφώνονται στα €67,8 εκατ. Συγχρόνως, η τάση µείωσης των απασχολούµενων στον κλάδο ανακόπτεται, ενώ οι µέσες αµοιβές είναι οριακά χαµηλότερες από το σύνολο της µεταποίησης.

105


ymirror

Industr

Χ ΑΡΤΙ

νοµιών διεθνώς και την υποχώρηση της ισοτιµίας του ευρώ. Η εγχώρια παραγωγή µπορεί υπό αυτές τις συνθήκες να βρει διέξοδο σε νέες αγορές και να υποκαταστήσει στο εσωτερικό τις εισαγωγές. Παρά το γεγονός ότι η χαρτοβιοµηχανία είναι ένας ώριµος κλάδος µε υψηλό βαθµό αυτοµατοποίησης της παραγωγικής διαδικασίας, το κόστος εργασίας και ενέργειας διαδραµατίζει καθοριστικό ρόλο στη συνολική ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και στη διείσδυση στις έντονα ανταγωνιστικές διεθνείς αγορές. Η υψηλή ένταση κεφαλαίου και η ενεργειακή ένταση της παραγωγικής διαδικασίας καθιστούν τον κλάδο ευάλωτο στις διακυµάνσεις των ενεργειακών αγορών, οι οποίες συνιστούν κρίσιµο

παράγοντα αβεβαιότητας. Σε αυτό το περιβάλλον, η προσήλωση στον έλεγχο του λειτουργικού κόστους, η βέλτιστη διαχείριση των αποθεµάτων, η εισαγωγή στην αγορά νέων προϊόντων µε ελκυστικά χαρακτηριστικά τιµής-ποιότητας και ο εξορθολογισµός του κόστους διανοµής και διάθεσης των προϊόντων θα αποτελέσουν προτεραιότητα για τις επιχειρήσεις του κλάδου. Εµπόδια σε αυτή την προσπάθεια θα αποτελέσουν ο έντονος ανταγωνισµός και η υψηλή διαπραγµατευτική δύναµη των δικτύων λιανικής. Ο σχεδιασµός νέων επενδύσεων δε φαίνεται, εύλογα, να αποτελεί προτεραιότητα των επιχειρήσεων. Συνολικά, και σύµφωνα µε την τελευταία έρευνα επενδύσεων στη βιοµηχανία που διεξάγει το ΙΟΒΕ, οι επενδύσεις των επιχειρήσεων του κλάδου το 2009 κατευθύνθηκαν κυρίως στη διεύρυνση της παραγωγικής δυναµικότητας για ήδη παραγόµενα προϊόντα σε ποσοστό σηµαντικά µεγαλύτερο από το µέσο όρο του συνόλου της βιοµηχανίας. Σηµαντικό µέρος της

επενδυτικής δαπάνης αφορά σε διεύρυνση της παραγωγικής δυναµικότητας για την παραγωγή νέων προϊόντων και σε αντικατάσταση του υφιστάµενου κεφαλαιουχικού εξοπλισµού και σε βελτίωση των µεθόδων παραγωγής που ήδη εφαρµόζουν. Η εισαγωγή νέων µεθόδων παραγωγής δεν περιλαµβάνεται στα επενδυτικά σχέδια των επιχειρήσεων, ενώ και οι επενδύσεις για τη βελτίωση των όρων ασφαλείας και της προστασίας του περιβάλλοντος απορροφούν ένα αρκετά µικρότερο ποσοστό έναντι του συνόλου της βιοµηχανίας. Καθοριστικός παράγοντας προσδιορισµού της επενδυτικής δραστηριότητας είναι η ζήτηση που αναµένουν οι επιχειρήσεις για τα προϊόντα τους, ενώ σηµαντικό ρόλο φαίνεται ότι παίζουν τα επενδυτικά κίνητρα, η κερδοφορία και οι τεχνολογικές εξελίξεις. Για το 2010 οι επιχειρήσεις εκτιµούν περιορισµό των επενδύσεων, οι οποίες θα εστιαστούν στον εκσυγχρονισµό και στη διεύρυνση της δυναµικότητας για την παραγωγή νέων προϊόντων.

����������������� (����� �� ����. ����) ���������� ������� ����. �� ��� ���

���.����� (����� ����������)

�����������

�����������

���������

������ ����������� � ���������

���� ��������

���� ��������/ �����������

����/������ �����������

��������

2000

143

443,1

30,6

578,8

171,7

1.052,5

433,7

618,9

515,9

841,4

2001

148

458,7

34,0

550,6

172,2

1.043,4

427,2

616,2

495,6

871,0

2002

148

404,5

35,5

615,0

193,6

1.092,9

378,3

670,3

539,5

895,8

2003

154

439,6

36,3

619,5

192,8

1.117,5

358,2

731,5

596,5

876,7

2004

153

450,0

34,2

619,9

183,9

1.117,4

392,4

702,4

555,7

865,7

2005

152

454,5

32,4

638,4

165,0

1.120,7

360,9

738,3

581,6

848,3

2006

152

498,4

38,6

682,2

169,5

1.213,1

400,8

789,2

578,8

909,2

2007

150

575,8

42,0

722,9

190,1

1.329,7

415,6

889,4

618,2

1.025,2

141

643,5

38,6

747,0

207,5

1.429,4

439,8

949,9

659,0

1.063,0

-2,0%

9,4%

3,0%

4,8%

3,1%

6,4%

2,9%

7,8%

4,4%

5,3%

2008

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

ME�� 2008/2004

106

������������ ������

��������

������������ ������

�������������

����� �����

������ ������

������ �����

������� ����� ���������

������ �����H� ������

������� �����������

�������� �����

������ ������������

����� ����������

2000

191,6

257,1

21,3

4,9%

0,98

2,0%

0,59

0,42

0,79

22,8%

2001

274,1

257,8

16,2

3,8%

0,93

1,6%

0,59

0,44

0,76

31,5%

1,9%

2002

199,1

202,8

-3,7

-1,0%

0,94

-0,3%

0,61

0,37

0,78

22,2%

-0,4%

2003

200,3

188,7

11,5

3,2%

0,81

1,0%

0,65

0,39

0,72

22,8%

1,3%

2004

203,8

189,5

14,3

3,7%

0,87

1,3%

0,63

0,40

0,78

23,5%

1,7%

2005

177,5

173,4

4,1

1,1%

0,79

0,4%

0,66

0,41

0,81

20,9%

0,5%

2006

196,1

199,8

-3,7

-0,9%

0,80

-0,3%

0,65

0,41

0,89

21,6%

-0,4%

2007

222,2

216,1

6,1

1,5%

0,72

0,5%

0,67

0,43

0,86

21,7%

0,6%

2008

228,9

230,6

-1,7

-0,4%

0,68

-0,1%

0,66

0,45

0,82

21,5%

-0,2%

ME�� 2008/2004

2,9%

5,0%

-

�������� ������: CORPORATE V�LUE / E������ ����������� 20010, ����������� ��������� ����

����� ��������� ������ ��������� ������� �������

2,5%


 �� 15 ����������� ����������� ������� �� �������� ��� �������� �� 2008 ������ �����������

�������� (µ����� �� ���. ����)

2008

2007

����� ���������� 2008

2007

����������� ����/���µ�� ����/���µ�� 2008

2007

2008

���� ��������

2007

2008

2007

����� ���� ���� ������ 2008

��������

2007

2008

2007

���� �������� �������� �������� �.�.

48.178

47.408

22.171

23.195

20.946

18.148

10.012

14.245

16.045

14.422

3.724

2.900

69.991

68.270

�������� ���������� �.�.

89.515

75.192

41.607

39.063

41.218

41.420

0

0

27.843

23.950

599

345

56.669

53.296

SCA PACKAGING HELLAS A.E.

35.857

40.209

12.050

11.518

20.841

16.040

9.272

15.141

2.887

6.262

-4.046

-3.598

46.008

44.430

��� �.�.

70.352

58.515

33.909

26.968

32.524

31.123

12.464

6.229

25.181

20.781

1.193

1.364

45.652

43.767 38.032

������ ��������� �.�.�.�. �������������*

72.126

54.233

45.223

32.807

28.780

25.729

25.899

12.370

17.448

16.134

454

958

44.945

����������� �.�.�.�.*

64.944

61.261

35.692

35.861

19.482

18.409

22.997

21.160

22.465

21.691

1.150

1.586

39.268

36.281

EL PACK �.�. ����� �����������

56.553

50.948

18.435

16.648

42.212

37.116

4.117

3.906

9.836

9.718

207

1.025

37.066

37.765 44.363

���������� ������ �.�.

56.476

56.953

18.513

16.714

33.512

38.958

8.488

2.910

14.137

14.579

-4.115

-2.476

34.372

������ �.�.

23.103

22.211

3.490

3.537

12.482

13.169

0

0

9.606

7.889

2.127

4.180

31.990

33.050

��� �.�.*

52.063

53.408

30.573

31.955

14.667

14.627

21.830

23.651

15.566

15.130

695

160

31.526

31.531

GEORGIA PACIFIC ����� �.�.�.�.

22.909

23.819

8.307

8.733

15.129

16.484

55

101

3.404

3.251

-4.567

-4.907

31.481

33.641

���������� �.�.�.�.

41.693

40.064

14.267

12.360

24.866

20.861

10.512

11.892

5.768

6.861

-1.228

-1.637

25.287

24.608

���� �.�.�.�.

18.894

18.610

4.443

4.301

7.805

7.681

3.486

4.347

7.456

6.460

804

532

23.482

21.394

�.�.�� ����������� ��. �. ���������� �.�.

30.917

27.084

14.353

11.528

6.684

5.216

3.250

1.750

20.614

19.777

41

434

22.561

22.808

������ �.�.�.�.

31.872

30.301

9.367

8.410

14.455

12.821

7.169

8.291

9.976

8.957

227

558

22.333

22.388

* �� �������� ���������� ���

�������������� ��� ����� ������� ������ ���µ������ (>10 ���µ��, ����� �� ����. ����) ����µ�� �������µ����

���� ������ ����������

���� ������ ���������� /�������µ�

������ �µ�����

���� �µ����

����. ���� ���������

��������µ��� ����

�����. ���� /����. ���� ��������� %

��������

����. ����������

2000

124

7.507

61

112,4

0,015

743,2

287,9

38,7%

658,3

68,9

2001

116

7.709

66

119,0

0,015

782,6

313,3

40,0%

709,2

66,9

2002

107

7.582

71

137,1

0,018

803,1

314,5

39,2%

715,8

48,3

2003

102

6.924

68

134,7

0,019

724,4

296,1

40,9%

659,8

48,2

2004

93

6.247

67

122,2

0,020

708,3

289,4

40,9%

643,5

75,0

2005

92

5.886

64

118,9

0,020

668,0

262,0

39,2%

633,4

30,1

2006

106

6.182

58

126,4

0,020

752,2

289,8

38,5%

710,5

50,0

2007

108

6.426

59

141,9

0,022

873,5

313,4

35,9%

820,7

67,8

-2,0%

-2,2%

-0,2%

3,4%

5,7%

2,3%

1,2%

-1,1%

3,2%

-0,2%

ME�� 2007/2000

����: ������� ������������ ������� - ����

������� ���µ�������� ��������� (2005=100)

������� ��µ�� ��������� ��� ��� ���µ������ (2005 = 100)

��� ��� ���µ������ - �������� ������ (2005 = 100)

��� ��� ���µ������ - ���������� ������ (2005 = 100)

��������

���������

�µ������ ��������

���� �µ������

���µ�� ������� ���������

������� Balassa

2000

108,7

94,3

87,1

103,2

103,3

1.008,2

-904,9

1.111

10,2%

-81,4%

2001

97,6

103,0

101,1

106,1

103,0

973,2

-870,2

1.076

10,6%

-80,9%

2002

93,6

103,0

101,0

106,5

109,1

682,4

-573,3

792

16,0%

-72,4%

2003

92,2

102,1

100,7

101,9

120,4

924,6

-804,2

1.045

13,0%

-77,0%

2004

94,5

100,4

100,2

101,4

108,8

910,1

-801,3

1.019

12,0%

-78,6%

2005

100,0

100,0

100,0

100,0

108,3

921,9

-813,6

1.030

11,7%

-79,0%

2006

102,7

101,9

102,0

100,9

112,9

990,7

-877,8

1.104

11,4%

-79,5%

2007

106,2

105,1

105,5

101,0

116,0

1.034

-918,2

1.150

11,2%

-79,8%

2008

101,5

113,1

114,4

101,5

120,4

965,1

-844,6

1.085,5

12,5%

-77,8%

2009

96,6

113,1

114,7

99,0

���� 2009/2000 **

-1,3%

2,0%

3,1%

-0,5%

1,9%

-0,5%

-0,9%

-0,3%

2,5%

-0,6%

����: ���� - EUROSTAT. ����������� ��������� ���������� �µ������: ���� ** � ���� ��� �� ��������� �µ����� ������������ ��� �� 2008/2000

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

�� ������ ������ (����� �� ����. ����)

107


ymirror

Industr

ΕΚΤΥΠΩΣΕΙΣ - ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Κοκτέιλ προκλήσεων Επηρεαζόµενος από την οικονοµική ύφεση, ο κλάδος των Εκδόσεων – Εκτυπώσεων έχει να αντιµετωπίσει σηµαντικές προκλήσεις όπως η εξάρτηση από την εγχώρια αγορά και οι συνεχιζόµενες διαρθρωτικές προσαρµογές στις νέες τεχνολογίες και στις συνθήκες της αγοράς,. Ο έντονος ανταγωνισµός σε επίπεδο τιµών και το υψηλότερο κόστος παραγωγής (πρώτες ύλες, ενέργεια, επενδύσεις σε σύγχρονες τεχνολογίες) συνιστούν ένα απειλητικό µίγµα για τις επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν ουσιαστικό τεχνολογικό know-how και δεν προσφέρουν σηµαντικό εύρος υπηρεσιών.

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Ο

108

κλάδος εκτυπώσεων και εκδόσεων περιλαµβάνει τις εξής δραστηριότητες: εκδόσεις (µε 64,3% ποσοστό συµµετοχής στο σύνολο της παραγωγής του κλάδου), εκτυπώσεις και συναφείς δραστηριότητες, και αναπαραγωγή προεγγεγραµµένων µέσων εγγραφής ήχου ή εικόνας και προεγγεγραµµένων µέσων πληροφορικής (35,7%). Στον κλάδο δραστηριοποιούνται 213 επιχειρήσεις µε µέση ετήσια απασχόληση 14.322 εργαζόµενους, µέγεθος που αντιστοιχεί στο 6,6% της απασχόλησης στη βιοµηχανία. Η συµµετοχή του κλάδου στη συνολική ακαθάριστη αξία του µεταποιητικού τοµέα προσεγγίζει το 3,4% ενώ στη συνολική προστιθέµενη αξία φθάνει στο 6%. Η αξία των ακαθάριστων επενδύσεων του κλάδου αποτελεί το 4,4% του αντίστοιχου µεγέθους στο σύνολο της ελληνικής µεταποίησης.

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Σηµαντικές απώλειες, κατά -11,5%, ανάλογες του συνόλου της µεταποίησης, κατέγραψε η βιοµηχανική

παραγωγή του κλάδου κατά τη διάρκεια του 2009, συνεχίζοντας την πτωτική τάση που ξεκίνησε το 2007. Οι τιµές παραγωγού, από την άλλη πλευρά, µετά την κατακόρυφη άνοδο που σηµείωσαν το προηγούµενο έτος, παρουσίασαν το 2009 ήπια αύξηση, κατά 1,3%. Ο αριθµός των επιχειρήσεων και της µέσης ετήσιας απασχόλησης αυξήθηκε το

2007, συµβάλλοντας στην άνοδο της ακαθάριστης αξίας παραγωγής και των πωλήσεων, τα µεγέθη των οποίων διαµορφώθηκαν σε €1.458 και €943,9 εκ. αντίστοιχα. Σύµφωνα µε τα προσωρινά στοιχεία των εθνικών λογαριασµών, ο κλάδος συγκαταλέγεται στους ταχύτερα αναπτυσσόµενους τοµείς της µεταποίησης, καταγράφοντας την περίοδο 2000-


ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Θετική πορεία ακολουθούν τα τελευταία χρόνια οι εξαγωγές του κλάδου, οι οποίες το 2008 αυξήθηκαν κατά 10% περίπου, προσεγγίζοντας τα €100 εκατ. Έτσι, η µικρή υποχώρηση που σηµείωσαν οι εισαγωγές, οδήγησε σε µείωση του εµπορικού ελλείµµατος για τα προϊόντα εκδόσεων – εκτυπώσεων. Συνολικά, οι εµπορικές ροές παραµένουν σε χαµηλό επίπεδο, δείγµα της εξάρτησης του κλάδου από τις συνθήκες ζήτησης στην εγχώρια αγορά και των µικρών περιθωρίων ανάπτυξης στις διεθνείς αγορές. Πάντως, όπως προκύπτει από την εξέλιξη των σχετικών δεικτών, η ανταγωνιστικότητα του κλάδου εµφανίζεται σε καλύτερη θέση συγκριτικά µε το σύνολο της µεταποίησης.

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Σηµάδια κόπωσης εµφανίζουν οι πωλήσεις των επιχειρήσεων του κλάδου, όπως προκύπτει από την ανάλυση των χρηµατοοικονοµικών στοιχείων 527 Α.Ε. και Ε.Π.Ε. που δραστηριοποιήθηκαν στον κλάδο το 2008, εν µέρει και λόγω της µείωσης του αριθµού των επιχειρήσεων του δείγµατος. Συγχρόνως, τα µικτά κέρδη του κλάδου περιορίστηκαν, αλλά η αναλογική µείωση των συνολικών εξόδων επέτρεψε τη µικρή βελτίωση της κερδοφορίας. Αρκετά ενισχυµένο εµφανίζεται το σύνολο του ενεργητικού, ως αποτέλεσµα της ανόδου όλων των στοιχείων του, και κυρίως του κυκλοφορούντος ενεργητικού. Η υποχώρηση των ιδίων κεφαλαίων συνοδεύεται από την αξιοσηµείωτη αύξηση των συνολικών υποχρεώσεων, κυρίως των µεσοµακροπρόθεσµων, χωρίς

ωστόσο να µεταβληθεί σηµαντικά η βαρύτητα των βραχυπρόθεσµων υποχρεώσεων, οι οποίες διατηρούν τον κυρίαρχο ρόλο τους στη χρονική διάρθρωση του χρέους των επιχειρήσεων του κλάδου. Η αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων και του ενεργητικού βελτιώθηκε οριακά, αλλά διατηρήθηκε πολύ χαµηλότερα από το µέσο όρο του συνόλου της βιοµηχανίας. Η εξέλιξη του βαθµού κάλυψης των παγίων επιβεβαιώνει την τάση των τελευταίων ετών, υποδεικνύοντας ότι το µεγαλύτερο µέρος των παγίων επενδύσεων του κλάδου χρηµατοδοτείται από δανειακά κεφάλαια. Η δανειακή πίεση του κλάδου επιβαρύνθηκε ελαφρά και διατηρήθηκε σε υψηλότερο επίπεδο από το αντίστοιχο µέγεθος του συνόλου της βιοµηχανίας, ενώ η ρευστότητα του κλάδου επιδεινώθηκε, συγκλίνοντας στο µέσο όρο της βιοµηχανίας. Τέλος,

Ο έντονος ανταγωνισµός σε επίπεδο τιµών και το υψηλότερο κόστος παραγωγής (πρώτες ύλες, κεφαλαιακές επενδύσεις σε σύγχρονες τεχνολογίες), συνιστούν ένα απειλητικό µίγµα για τις επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν ουσιαστικό τεχνολογικό know-how και δεν προσφέρουν σηµαντικό εύρος υπηρεσιών. Το σηµαντικότερο κοµµάτι των εσόδων του κλάδου εκδόσεων – εκτυπώσεων προέρχεται από τις διαφηµιστικές δαπάνες των επιχειρήσεων. Ένας άλλος σηµαντικός παράγοντας είναι οι δαπάνες των νοικοκυριών για ενηµέρωση. Τα στοιχεία της Media Services για το 2009 καταγράφουν σηµαντική υποχώρηση του συνόλου των (τεκµαρτών) διαφηµιστικών δαπανών κατά 17% σε σχέση µε την αντίστοιχη περίοδο του προηγούµενου έτους. Η µείωση επηρέασε όλα τα Μέσα, µε τις εφηµερίδες να αντέχουν περισσότερο (υποχώρηση

Η περιστολή των διαφηµιστικών δαπανών των επιχειρήσεων προοιωνίζεται µια εξαιρετικά δύσκολη χρονιά για τον κλάδο. το µικτό περιθώριο κέρδους του κλάδου υποχώρησε, αλλά παρέµεινε σταθερά υψηλότερο σε σχέση µε το µέσο µικτό περιθώριο του συνόλου της βιοµηχανίας, ενώ οριακή βελτίωση παρουσίασε το καθαρό περιθώριο κέρδους.

ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Επηρεαζόµενος από την οικονοµική ύφεση, ο κλάδος των Εκδόσεων – Εκτυπώσεων έχει να αντιµετωπίσει σηµαντικές προκλήσεις, όπως η εξάρτηση από την εγχώρια αγορά και οι συνεχιζόµενες διαρθρωτικές προσαρµογές στις νέες τεχνολογίες και στις συνθήκες της αγοράς, οι οποίες σε συνδυασµό µε την περιστολή των διαφηµιστικών προϋπολογισµών των επιχειρήσεων και τη συρρίκνωση της ιδιωτικής καταναλωτικής δαπάνης, προοιωνίζονται µια εξαιρετικά δύσκολη χρονιά για τη βιωσιµότητα αρκετών επιχειρήσεων. Ήδη, τα µηνύµατα που έρχονται από τα στοιχεία του δείκτη βιοµηχανικής παραγωγής του κλάδου το 1ο τρίµηνο του 2010 δεν δηµιουργούν αισιοδοξία, µε την υποχώρηση της παραγωγής να αγγίζει το -6,6%.

-7,7%), αλλά µε τα περιοδικά, τα οποία συνεχίζουν να προσελκύουν την πλειονότητα των διαφηµιστικών δαπανών, να καταγράφουν απώλειες µεγαλύτερες του 20%. Η κατάσταση αυτή, µε µικρότερη ένταση συνεχίζεται και το πρώτο 4µηνο του 2010. Η συνολική διαφηµιστική δαπάνη υποχωρεί κατά 6,8% σε σύγκριση µε την αντίστοιχη περυσινή περίοδο. Οι εφηµερίδες έχουν σηµειώσει οριακές απώλειες, τα περιοδικά αρκετά µεγαλύτερες (-9,2%), ενώ το ραδιόφωνο έχει πληγεί περισσότερο από κάθε άλλο Μέσο (-23,4%). Η έλλειψη µετρήσεων για τη διαφηµιστική δαπάνη στο διαδίκτυο, καθιστά την οικονοµική κρίση και τη µείωση των κρατικών διαφηµιστικών δαπανών µέρος της ερµηνείας για τη συνολική µείωση της διαφηµιστικής δαπάνης. Το ενδεχόµενο ένα κοµµάτι της διαφηµιστικής δαπάνης να έχει στραφεί στη ψηφιακή και online διαφήµιση είναι υπαρκτό, µε δεδοµένες τις διεθνείς τάσεις που κάνουν λόγο για αλλαγή ισορροπίας και ηγετικό ρόλο της online διαφήµισης. Οι καταναλωτικές συνήθειες των νοι-

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

2008 µέσο ετήσιο ρυθµό µεγέθυνσης της ακαθάριστης προστιθέµενης αξίας (σε τρέχουσες τιµές) 8,3%, µε την τελευταία να διαµορφώνεται το 2008 σε €1.088 εκατ. Ο βαθµός καθετοποίησης του κλάδου, όπως εκφράζεται από το λόγο της προστιθέµενης ως προς την ακαθάριστη αξία παραγωγής παραµένει σε επίπεδο σηµαντικά υψηλότερο του µέσου όρου της βιοµηχανίας. Επιπλέον, βελτιώθηκε η µέση αµοιβή των απασχολούµενων στον κλάδο, η οποία προσέγγισε τα €26.000, αρκετά υψηλότερα από τη µέση αµοιβή στο σύνολο της µεταποίησης. Παράλληλα, η επενδυτική δραστηριότητα του κλάδου ανέκαµψε σηµαντικά και διαµορφώθηκε σε €101,1 εκ., µέγεθος που αντιπροσωπεύει το 11,2% των πωλήσεων του κλάδου.

109


ymirror

Industr

ΕΚΤΥΠΩΣΕΙΣ - ΕΚΔΟΣΕΙΣ

κοκυριών επηρεάζονται από τις τεχνολογικές εξελίξεις. Ήδη, το 33% των ελληνικών νοικοκυριών διαθέτει ευρυζωνική σύνδεση στο διαδίκτυο. Το περιεχόµενο διαδικτυακών τόπων παρέχεται σε αρκετές περιπτώσεις δωρεάν και ανταγωνίζεται ευθέως µε εκτυπωµένα µέσα ενηµέρωσης (εφηµερίδες, περιοδικά). Συνεπώς, το τµήµα της αγοράς των εκτυπωµένων διαφηµίσεων και καταχωρήσεων απειλείται µε συρρίκνωση, τάση που αναµένεται να ενισχυθεί εφόσον η Ελλάδα κερδίσει το στοίχηµα της ψηφιακής σύγκλισης. Ολοένα και

περισσότερα άτοµα και επιχειρήσεις χρησιµοποιούν το διαδίκτυο, και όχι τις εφηµερίδες και τα περιοδικά, ως το προτιµώµενο µέσο διαφήµισης. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις και ο δηµόσιος τοµέας στην προσπάθεια µείωσης του λειτουργικού κόστους εξοικονοµούν έντυπο υλικό και ενθαρρύνουν τη χρήση ηλεκτρονικών εγγράφων, κάτι που έχει άµεσες αρνητικές συνέπειες για τον κλάδο των εκτυπώσεων. Σε αντιδιαστολή, οι εκτυπώσεις σε συσκευασίες ιδιαίτερα στον τοµέα των τροφίµων µπορεί να αναδειχθούν ως δυναµικά τµήµατα της αγοράς. Περαιτέρω, ο τοµέας των εκτυπώσεων απειλείται από τις µικρής κλίµακας εργασίες και τις εκτυπώσεις εταιρικών εντύπων: η µείωση του διαθέσιµου εισοδήµατος και οι προσπάθειες περικοπής των δαπανών των επιχειρήσεων οδηγούν τους µικρούς ιδιώτες πελάτες σε αναζήτηση λύσεων που οι τεχνολογίες των προσωπικών υπολογιστών έχουν καταστήσει προσιτές, και τις επιχειρήσεις

σε ανάθεση των εκτυπωτικών τους εργασιών εκεί όπου επιτυγχάνουν ελαχιστοποίηση του κόστους, ακόµα και στο εξωτερικό. Μέσα σε αυτό το δύσκολο οικονοµικό περιβάλλον, αρκετές είναι οι επιχειρήσεις του κλάδου, κυρίως οι µεγαλύτερες, οι οποίες στα επενδυτικά τους σχέδια δίνουν προτεραιότητα στην αύξηση της παραγωγικής δυναµικότητας για την παραγωγή νέων προϊόντων. Σύµφωνα µε την τελευταία έρευνα βιοµηχανικών επενδύσεων του ΙΟΒΕ (β’ εξάµηνο 2009), που καλύπτει τον κλάδο εκδόσεων – εκτυπώσεων στο σύνολό του, οι επιχειρήσεις του κλάδου θεωρούν τις τεχνολογικές εξελίξεις ως το σηµαντικότερο προσδιοριστικό παράγοντα της επενδυτικής τους δραστηριότητας, αλλά εµφανίζονται ιδιαίτερα προβληµατισµένες σχετικά µε τις αρνητικές επιπτώσεις που µπορεί να έχει η ασκούµενη οικονοµική πολιτική, αλλά και η διαθεσιµότητα και το κόστος κεφαλαίου στις σχεδιαζόµενες επενδύσεις.

����������������� (����� �� ����. ����) ���������� ������� ����. �� ��� ���

�����������

���������

������ ����������� � ���������

���� ��������

���� ��������/ �����������

����/������ �����������

��������

2000

478

1.094,6

157,2

1.037,2

170,8

2.289,1

1.379,3

909,7

829,9

1.589,9

534

1.205,0

112,5

1.145,0

204,1

2.462,5

1.308,7

1.153,8

1.035,0

1.715,4

2002

522

1.085,8

110,2

1.321,5

221,3

2.490,0

1.187,7

1.274,1

1.071,7

1.790,3

2003

548

1.136,9

129,0

1.468,1

233,3

2.685,7

1.223,1

1.432,0

1.232,2

1.974,4

2004

554

1.133,7

142,5

1.576,1

265,1

2.796,9

1.234,6

1.533,5

1.327,5

2.165,3

2005

556

1.331,5

137,0

1.636,0

275,5

3.017,1

1.226,7

1.770,5

1.463,9

2.294,4

2006

562

1.406,7

148,2

1.816,1

288,0

3.293,0

1.260,4

1.999,9

1.604,6

2.546,3

2007

572

1.515,2

164,7

1.960,1

315,7

3.550,7

1.285,9

2.231,6

1.720,8

2.717,5

527

1.592,6

221,6

1.968,1

331,1

3.635,4

1.263,3

2.343,8

1.782,5

2.643,4

-1,2%

8,9%

11,7%

5,7%

5,7%

6,8%

0,6%

11,2%

7,6%

5,1%

2008

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

�����������

2001

ME�� 2008/2004

110

���.����� (����� ����������)

������������ ������

��������

������������ ������

�������������

����� �����

������ ������

������ �����

������� ����� ���������

������ �����H� ������

������� �����������

�������� �����

������ ������������

����� ����������

����� ��������� �������

������ ��������� �������

2000

399,5

515,3

125,0

9,1%

1,26

5,5%

0,40

0,48

1,04

25,1%

7,9%

2001

612,9

604,4

8,5

0,7%

1,09

0,3%

0,47

0,49

0,91

35,7%

0,5%

2002

530,8

484,3

46,5

3,9%

1,09

1,9%

0,51

0,44

1,03

29,6%

2,6%

2003

663,3

585,8

77,5

6,1%

1,09

2,7%

0,55

0,41

0,99

33,6%

3,9%

2004

735,8

659,9

75,9

5,5%

0,92

2,2%

0,59

0,44

0,93

34,0%

3,5%

2005

755,6

688,2

67,5

5,5%

0,92

2,2%

0,59

0,44

0,93

32,9%

2,9%

2006

831,8

810,3

21,5

1,7%

0,90

0,7%

0,61

0,43

0,95

32,7%

0,8%

2007

906,0

876,0

30,0

2,3%

0,85

0,8%

0,63

0,43

0,96

33,3%

1,1%

2008

859,9

823,6

36,2

2,9%

0,79

1,0%

0,64

0,44

0,92

32,5%

1,4%

ME�� 2008/2004

4,0%

5,7%

-16,9%

�������� ������: CORPORATE V�LUE / E������ ����������� 20010, ����������� ��������� ����


 �� 15 ����������� ����������� ���������� - �������� �� �������� ��� �������� �� 2008 ������ �����������

�������� (µ����� �� ���. ����)

����� ����������

2008

2007

��������������� ���. �������� �.�.

222.218

213.510

2008

MODERN TIMES �.�.

128.216

121.860

IRIS ���������� �.�.�.�.

184.318

197.035

����������� ����/���µ�� ����/���µ��

2007

2007

2008

����� ���� ���� ������

2008

��������

2007

2008

2007

150.209

71.089

49.807

13.087

14.257

138.041

149.446

16.858

17.541

99.500

88.406

13.540

14.368

10.026

9.727

5.015

6.893

126.039

118.768

114.320

120.617

31.372

30.967

72.458

80.586

80.487

85.483

-4.870

-1.650

110.982

109.902

168.511

2008

���� ��������

2007

-5.905

5.060

2008

2007

156.334

147.014

���������� �. �. �������� �.�.*

176.130

113.469

70.847

68.191

91.402

20.109

15.036

26.308

69.692

67.051

64.751

247

98.194

113.422

���������� � �.�.*

156.317

150.242

100.355

97.754

44.106

32.710

15.531

17.674

96.679

99.858

1.365

7.572

92.056

117.782

������� �������� �.�.*

221.559

191.036

180.558

161.712

51.916

43.692

44.975

24.991

124.667

122.353

1.792

-7.898

74.698

75.168

�������� �������� �.�.*

67.443

69.264

42.564

41.718

42.215

43.146

12.688

13.005

12.540

13.112

-493

22

63.524

65.083

������������ �.�.

62.584

58.318

18.783

19.289

44.491

40.473

4.781

5.890

13.051

11.723

-1.060

68

55.160

57.800

�������� ����� ���� �������� �.�.*

16.974

21.995

841

402

17.548

21.397

380

0

-954

595

-1.458

3.196

51.869

50.216

������������ ���� & ������� �.�.*

179.276

170.065

120.251

110.564

86.555

77.588

41.846

40.969

50.875

51.508

1.736

5.997

46.721

51.684

IMAKO MEDIA �.�.

59.033

58.086

24.037

25.054

38.741

37.285

8.105

8.730

12.188

12.071

297

-1.587

44.402

45.154

����������� ��. �.�.�.

64.296

50.255

43.105

31.127

18.142

12.141

30.693

24.473

14.968

13.307

982

950

42.144

38.564

������ ����� �.�.

37.193

36.082

3.723

3.502

23.550

24.639

4.204

4.200

8.645

3.014

-29.920

-34.183

41.631

33.252

DE AGOSTINI ����� �. �.�.�. INFORM �. ����� �.�.*

18.836

19.805

500

565

10.753

11.756

0

0

7.922

7.938

415

555

38.943

37.906

115.511

113.929

92.855

89.519

12.978

45.295

40.366

5.088

62.166

63.546

2.803

5.201

37.569

39.160

* �� �������� ���������� ���

�������������� ��� ����� ���������� - �������� ������ ���µ������ (>10 ���µ��, ����� �� ����. ����) ����µ�� �������µ����

���� ������ ����������

���� ������ ���������� /�������µ�

������ �µ�����

���� �µ����

����. ���� ���������

��������µ��� ����

�����. ���� /����. ���� ��������� %

��������

����. ����������

2000

259

15.038

58

241,7

0,016

1.085,6

566,1

52,1%

693,9

191,3

2001

215

14.661

68

261,0

0,018

1.123,9

586,5

52,2%

739,0

119,2

2002

214

14.049

66

262,9

0,019

1.108,5

626,6

56,5%

723,2

153,1

2003

212

14.292

67

283,3

0,020

1.221,5

696,1

57,0%

799,0

91,8

2004

194

13.774

71

296,4

0,022

1.246,0

705,5

56,6%

809,7

62,4

2005

192

13.646

71

312,4

0,023

1.269,9

698,2

55,0%

817,5

51,8

2006

209

14.051

67

342,3

0,024

1.389,7

771,3

55,5%

904,4

101,1

213

14.322

67

365,5

0,026

1.458,4

827,5

56,7%

943,9

82,3

-2,8%

-0,7%

2,1%

6,1%

6,8%

4,3%

5,6%

1,2%

4,5%

-11,4%

���������

�µ������ ��������

���� �µ������

���µ�� ������� ���������

������� Balassa

2007 ME�� 2007/2000

����: ������� ������������ ������� - ����

������� ���µ�������� ��������� (2005=100)

������� ��µ�� ��������� ��� ��� ���µ������ (2005 = 100)

��� ��� ���µ������ - �������� ������ (2005 = 100)

��� ��� ���µ������ - ���������� ������ (2005 = 100)

��������

2000

99,6

77,5

77,8

-

69,1

178,4

-109,3

247

38,7%

-44,2%

2001

76,2

89,3

89,4

-

71,2

199,6

-128,3

271

35,7%

-47,4%

2002

74,7

94,1

93,8

-

52,1

130,9

-78,8

183

39,8%

-43,1%

2003

77,4

97,7

97,6

-

71,5

150,3

-78,8

222

47,6%

-35,5% -38,7%

2004

74,1

98,9

98,7

-

69,8

157,7

-87,9

227

44,2%

2005

100,0

100,0

100,0

-

82,7

163,8

-81,1

247

50,5%

-32,9%

2006

108,3

101,3

101,4

-

83,9

191,8

-107,9

276

43,7%

-39,1%

2007

104,5

102,9

102,8

-

91,4

240

-148,6

331

38,1%

-44,9%

2008

99,4

110,2

110,2

-

100,1

235,2

-135,1

335,3

42,6%

-40,3%

2009

87,9

111,7

111,7

-

���� 2009/2000 **

-1,4%

4,1%

4,1%

-

4,7%

3,5%

2,7%

3,9%

1,2%

-1,1%

����: ���� - EUROSTAT. ����������� ��������� ���������� �µ������: ����

** � ���� ��� �� ��������� �µ����� ������������ ��� �� 2008/2000

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

�� ������ ������ (����� �� ����. ����)

111


ymirror

Industr

Π ΑΡΑΓΩΓΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ

Σε νέους τοµείς Οι επιχειρήσεις του κλάδου διύλισης και παραγωγής προϊόντων πετρελαίου στοχεύουν στην αποτελεσµατικότερη διαχείριση του χαρτοφυλακίου τους στην ελληνική αγορά, αλλά και στις χώρες όπου κατέχουν σηµαντικές επενδύσεις, στην περαιτέρω διείσδυση σε άλλους ενεργειακούς κλάδους και ιδίως εκείνον της ηλεκτρικής ενέργειας, αποσκοπώντας στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων και των ανταγωνιστικών πλεονεκτηµάτων, καθώς και στη βελτίωση των χρηµατοοικονοµικών τους µεγεθών, σε ένα οικονοµικό περιβάλλον µε υψηλή αβεβαιότητα.

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

Ο

112

κλάδος παραγώγων πετρελαίου και άνθρακα αποτελείται από τρεις επιµέρους κλάδους, και συγκεκριµένα από τον κλάδο (α) παραγωγής προϊόντων οπτανθρακοποίησης (κωκοποίησης), (β) παραγωγής προϊόντων διύλισης πετρελαίου και (γ) επεξεργασίας πυρηνικών καυσίµων. Σύµφωνα µε στοιχεία της ΕΒΕ, ο κλάδος αριθµεί 9 επιχειρήσεις µε προσωπικό άνω των 10 ατόµων και περίπου 3.800 απασχολούµενους, ενώ κατέχει την υψηλότερη συµµετοχή (22,5%) στη βιοµηχανία σε όρους ακαθάριστης αξίας παραγωγής.

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ To 2009 ο δείκτης όγκου της βιοµηχανικής παραγωγής κινήθηκε σε επίπεδο αντίστοιχο µε εκείνο του 2008, υποχωρώντας οριακά κατά 0,1%. Συνολικά, η βιοµηχανική παραγωγή του κλάδου την περίοδο 2000-2009 αυξήθηκε µε µέσο ετήσιο ρυθµό της τάξης του 0,7%. Το 2008, ο δείκτης τιµών παραγωγού του κλάδου, ακολουθώντας την έντονη ανοδική πορεία των τιµών του αργού πετρελαίου, σηµείωσε αύξηση 44% σε σχέση µε το 2005. Ωστόσο, η έντο-

νη αποκλιµάκωση των τιµών του πετρελαίου και των προϊόντων του στο τελευταίο τετράµηνο του 2008 και η διατήρηση της τιµής του αργού κάτω από τα 75 δολάρια το βαρέλι στις διεθνείς αγορές κατά τη διάρκεια του 2009, είχαν ως αποτέλεσµα την υποχώρηση του δείκτη τιµών παραγωγού κατά 28% συγκριτικά µε το 2008. Από την εξέταση των διαρθρωτικών µεγεθών του κλάδου την περίοδο 2000-2007, προκύπτει µείωση στον αριθµό των επιχειρήσεων, η οποία, ωστόσο, δεν συνοδεύεται από αντίστοιχο περιορισµό του αριθµού των εργαζοµένων που απασχολούνται στον κλάδο. Ο µέσος αριθµός εργαζοµένων ανά κατάστηµα, ο οποίος είναι σχεδόν επταπλάσιος σε σχέση µε το σύνολο της µεταποίησης, αυξήθηκε το 2007 κατά 6% συγκριτικά µε το προηγούµενο έτος. Η µέση ετήσια αµοιβή, η οποία προσεγγίζει τα €54.000, είναι υπερδιπλάσια της µέσης αµοιβής του συνόλου της βιοµηχανίας, έχοντας επίσης σηµειώσει αύξηση σε σχέση µε το 2006. Ανοδική τάση καταγράφουν η ακαθάριστη και η προστιθέµενη αξία παραγωγής, µε µέσους ετήσιους ρυθµούς µεγέθυνσης 8,2% και 6,2% αντίστοιχα την

περίοδο 2000-2007. Σύµφωνα µε τα προσωρινά στοιχεία των Εθνικών Λογαριασµών, η ακαθάριστη προστιθέµενη αξία του κλάδου (σε τρέχουσες τιµές) αυξήθηκε µε µέσο ετήσιο ρυθµό 18% την περίοδο 2000-2008, ο δεύτερος υψηλότερος µεταξύ των κλάδων της µεταποίησης, προσεγγίζοντας τα €3,35 δις. Οι επενδύσεις στον κλάδο το 2007 συνέχισαν την πτωτική πορεία που σηµειώνεται από το 2005 και έπειτα, µε αποτέλεσµα να υποχωρήσουν σε επίπεδο ελαφρώς µεγαλύτερο από εκείνο του 2004. Σύµφωνα µε την πιο πρόσφατη Έρευνα Επενδύσεων στη Βιοµηχανία που διεξάγει το ΙΟΒΕ (Ιανουάριος 2010), η επενδυτική δραστηριότητα του κλάδου επηρεάζεται κυρίως


δου. Σηµαντικό µερίδιο των εξαγωγών αφορά σε προϊόντα πετρελαίου που δεν συµµορφώνονται µε τις περιβαλλοντικές προδιαγραφές που καθορίζουν οι κανονισµοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή / και δεν ζητούνται από την εγχώρια αγορά, στην οποία παράγονται αρκετά µεγάλες ποσότητες βαρέως πετρελαίου εξωτερικής καύσης (µαζούτ). Οι εξαγωγές κατευθύνονται κυρίως στις ΗΠΑ, Λιβύη και Τουρκία, ενώ οι εισαγωγές προέρχονται από χώρες της Πρώην Σοβιετικής Ένωσης, την Ιταλία, τις ΗΠΑ και τη Βενεζουέλα.

από τη ζήτηση παραγώγων πετρελαίου και κατευθύνεται στη διεύρυνση της παραγωγικής δυναµικότητας για την παραγωγή νέων προϊόντων, την προστασία του περιβάλλοντος και την ενίσχυση των όρων ασφαλείας.

ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Το πλεόνασµα του εµπορικού ισοζυγίου σε όρους αξίας το 2007, το µοναδικό στην πενταετία 2003-2007, δεν διατηρήθηκε το 2008 όπου ο κλάδος πετρελαίου-άνθρακα κατέγραψε σηµαντικό έλλειµµα. Αυτό οφείλεται στη µεγάλη αύξηση της αξίας των εισαγωγών, οι οποίες σχεδόν διπλασιάστηκαν (94%) σε σχέση µε το

2007, εξαιτίας της µεγάλης ανόδου της τιµής του πετρελαίου. Παράλληλα, η σηµαντική αύξηση στις εισαγωγές δεν αντισταθµίστηκε από αντίστοιχη άνοδο της αξίας των εξαγωγών, οι οποίες υποχώρησαν κατά 12%, ασκώντας κατ’ αυτό τον τρόπο εντονότερη αρνητική επίδραση στο εµπορικό ισοζύγιο. Την περίοδο 2005-2008, η αξία των εξαγωγών και των εισαγωγών αυξήθηκε µε µέσο ετήσιο ρυθµό 12% και 17% αντίστοιχα, αν και καταγράφεται σηµαντική µεταβλητότητα. Το υψηλό έλλειµµα του εµπορικού ισοζυγίου στον κλάδο το 2008, επηρεάζει αρνητικά το δείκτη Balassa υποδεικνύοντας την επιδείνωση της ανταγωνιστικής ικανότητας της εγχώριας παραγωγής του κλά-

µοί ανάπτυξης που χαρακτηρίζουν την πορεία των πωλήσεων του κλάδου την περίοδο 2004-2008 (µέσος ετήσιος ρυθµός 22%), συνδέονται άµεσα µε την εξέλιξη των τιµών του πετρελαίου και των παραγώγων του και τις διακυµάνσεις στις οποίες αυτές υπόκεινται διεθνώς. Η άνοδος του κύκλου εργασιών ωστόσο, δεν ασκεί αντίστοιχη επίδραση στην κερδοφορία. Το 2008 καταγράφεται σηµαντική κάµψη του µικτού περιθωρίου κέρδους κατά 72% σε σχέση µε το 2007, µε αποτέλεσµα ο κλάδος να εµφανίσει καθαρές ζηµίες. Σηµαντικό παράγοντα προσδιορισµού της κερδοφορίας αποτελεί η τρέχουσα αποτίµηση των αποθεµάτων των διυλιστηρίων σε σχέση µε τις τιµές κτήσης. Με βάση τα στοιχεία ενεργητικού, την περίοδο 2004-2008 το καθαρό πάγιο αυξήθηκε µε µέσο ετήσιο ρυθµό 5%, έναντι αύξησης 8% του συνόλου του ενεργητικού. Ωστόσο, το 2008 η αύξηση των καθαρών παγίων κατά 12% έναντι της προηγούµενης χρήσης συνδυάζεται µε µείωση του συνολικού ενεργητικού του κλάδου κατά 3,9%, µε αποτέλεσµα να διαµορφωθεί στα €5,2 δισεκ. Τα κυκλοφορούντα στοιχεία του ενεργητικού µειώνονται ως ποσοστό του συνολικού ενεργητικού στο 52% από 59% το 2007, αναλογία η οποία είναι παρόµοια µε το σύνολο των ελληνικών βιοµηχανικών επιχειρήσεων (51%). Παράλληλα, οι βραχυπρόθεσµες υποχρεώσεις του κλάδου ως ποσοστό του παθητικού κινούνται ανοδικά από το 2004 και διαµορφώνονται στο 41% το 2008. Από την άλλη πλευρά, το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων µειώθηκε κατά 12% σε σχέση µε το 2007 (έναντι αύξησης 5%), ενώ οι συνολικές υποχρεώσεις αυξήθηκαν κατά 3%, µε αποτέλεσµα ο δείκτης δανειακής πί-

EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ & CORPORATE VΑLUES 2010

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Οι υψηλοί ρυθ-

113


ymirror

Industr

Π ΑΡΑΓΩΓΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ

εσης να αυξηθεί. Οι µακροχρόνιες υποχρεώσεις στον κλάδο αποτελούν το 28% των συνολικών δανειακών υποχρεώσεων, έχοντας υποχωρήσει κατά 10 εκατοστιαίες µονάδες σε σχέση µε το 2005. Η συγκεκριµένη αναλογία είναι επίσης µικρότερη συγκριτικά µε το σύνολο της µεταποίησης (35%), γεγονός που υποδεικνύει ότι ο προσανατολισµός του κλάδου στον µακροχρόνιο δανεισµό µειώνεται. Όσον αφορά στους αριθµοδείκτες, η αύξηση των βραχυπρόθεσµων υποχρεώσεων και παράλληλα η µείωση του κυκλοφορούντος ενεργητικού (εξαιρουµένων των αποθεµάτων), είχε ως αποτέλεσµα ο δείκτης άµεσης ρευστότητας να παραµείνει αµετάβλητος το 2008 σε σχέση µε το 2007. Τέλος, ως αποτέλεσµα των καθαρών ζ