Issuu on Google+

Επιλογή

Ισολογισμών Οι επιδόσεις των δυναμικότερων ελληνικών επιχειρήσεων, για διαλογισμό οικονομικού τύπου

tο Mεταίχμιο μιας Eποχής Ύφεση και ανάκαμψη, κρίση

και διαχείριση, προβλήματα και ευκαιρίες. Επειδή κάθε νόμισμα έχει πάντα δύο όψεις, στην οικονομία και την καθημερινή επιχειρηματική πρακτική

Φρένοστον Στρουθοκαμηλισμό

Η εποχή που τα συστημικά προβλήματα της οικονομίας μπορούσαν να λυθούν στο μέλλον, έχει περάσει ανεπιστρεπτί

Special Issue:

Industry Mirror

Ο καθρέπτης της σύγχρονης ελληνικής οικονομικής δραστηριότητας σε 104 σελίδες Τρόφιμα - Ποτά • Καπνός • Κλωστοϋφαντουργία • Ένδυση • Δέρμα - Υπόδηση • Ξύλο • Χαρτί • Εκτύπωσεις - Εκδόσεις • Παράγωγα Πετρελαίου • Χημικά - Φάρμακα • Ελαστικό - Πλαστικά • Μη Μεταλλικά Ορυκτά • Μεταλλικά Προϊόντα • Βασικά Μέταλλα • Μηχανήματα - Είδη Εξοπλισμού • Μηχανές Γραφείου - Υπολογιστές • Ηλεκτρικές Μηχανές - Συσκευές • Ιατρικά Όργανα • Αυτοκίνητα • Εξοπλισμός Μεταφορών • Έπιπλα • Ανακύκλωση


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

το Μεταίχµιο µιας Εποχής .....................................8 Ύφεση και ανάκαµψη, κρίση και διαχείριση, προβλήµατα και ευκαιρίες. Επειδή κάθε νόµισµα έχει πάντα δύο όψεις στην οικονοµία και την καθηµερινή επιχειρηµατική πρακτική. πρακτική Από τον Κώστα Καλλωνιάτη

Φρένο στον Στρουθοκαµηλισµό .....................12 Η εποχή που τα συστηµικά προβλήµατα της οικονοµίας µπορούσαν να λυθούν στο µέλλον, έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Από τον Ροσέτο Φακιολά

Απαιτητικοί Καιροί ..................................... 16 Τι δείχνουν τα αποτελέσµατα 2008 για την πορεία της επιχειρηµατικότητας και τις προοπτικές ανάπτυξής της µέσα στη διεθνή ύφεση. Του Χρήστου Γιαννακόπουλου

Οι 100 µεγαλύτερες εµπορικές επιχειρήσεις .............................. 22 Οι 100 µεγαλύτερες βιοµηχανικές επιχειρήσεις .................... 24

Στα άδυτα των Υπηρεσιών

Επιλογή Ισολογισµών Οι επιδόσεις των δυναµικότερων ελληνικών επιχειρήσεων, για διαλογισµό οικονοµικού τύπου. ALAPIS ..........................................................................................126 KOSMOCAR AE ...............................................................36 S & B ΒΙΟΜΗΧΤΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ Α.Ε. 56-57 VIVARTIA .................................................................................84-85 ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ ........................................................68-69 ΒΙΟΧΑΛΚΟ ...............................................................................102 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ ......................................................26-27 ΕΛΒΑΛ ............................................................................................90 ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΛΩΔΙΑ ........................................96

ΤΡΑΠΕΖΕΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ................................132-133

Διπλάσιες προβλέψεις, µειωµένα έσοδα .................................................. 28

ΕΤΕΜ ................................................................................................108 ΙΜΑΣ Α.Ε. ....................................................................................146

ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ

ΙΝΤΕΑΛ ΣΤΑΝΤΑΡΝΤ ΑΒΕΕ .....................62

Αργεί το άλµα ανάπτυξης ................................................................................. 30

ΜΟΤΟΡ ΟΙΛ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. ....................................138

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

ΝΙΚ.Ι.ΘΕΟΧΑΡΑΚΗΣ ................................................171

2

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ

ΝΤΙΑΞΟΝ .................................................................................147

Ο µεγάλος ασθενής .............................................................................................. 34

ΟΤΕ ......................................................................................................32-33 ΠΛΑΙΣΙΟ COMPUTERS A.E.Β.Ε .................40

ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΣΙΔΕΝΟΡ .....................................................................................114

Επενδυτική ισχύς ................................................................................................... 38

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ Α.Ε.Γ.Α. ...............................48-50 ΤΡΑΠΕΖΑ EFG EUROBANK ..........................80-81

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

Τροχοπέδη ο διεθνής ανταγωνισµός .......................................................... 42

ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΑΕ ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ............44 ΧΑΛΚΟΡ ......................................................................................120

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

Εξετάσεις µε λίαν καλώς ακόµα! .................................................................. 46


C. ALL R IGHTS R ES

ERVED

Διαλέξτε ανάµεσα σε:  Περισσότερα από 40 τηλεοπτικά κανάλια µε ψηφιακή εικόνα (π.χ. Universal Channel, Fox Life, Discovery Channel, Nat Geo Wild, conn-x TV sports, Eurosport, Extreme Sports, KidsCo)  Video on Demand, µε περιεχόµενο που ανανεώνεται συνεχώς, για να απολαµβάνετε ταινίες, σειρές, µουσική, ντοκιµαντέρ & παιδικά προγράµµατα. Πλέον έχετε τη δυνατότητα να επιλέγετε εσείς τι θα παρακολουθήσετε, τη στιγµή που το επιθυµείτε, όσες φορές θέλετε χωρίς περιορισµούς και φυσικά χωρίς διακοπές για διαφηµίσεις! Θέλετε να µάθετε πώς;

MADAG ASCAR: ESCAPE ™&© 2 AFRIC 2009 D AREAMW ORKS A NIMATIO N LL

 Διαλέξτε τι θα δείτε µέσα από τον εύχρηστο Ηλεκτρονικό Οδηγό Προγράµµατος του conn-x TV ή προγραµµατίστε να εγγράψετε* την αγαπηµένη σας σειρά. Απολαύστε τα τελευταία επεισόδια βραβευµένων σειρών από το Fox Life και το Universal Channel. Μη χάσετε σηµαντικά αθλητικά γεγονότα από το κανάλι conn-x TV sports. Δείτε τα όλα όποτε θέλετε, όσες φορές θέλετε.  Παγώστε* το ζωντανό πρόγραµµα κάνοντας pause τη στιγµή που το παρακολουθείτε και συνεχίστε το αργότερα από το σηµείο που το σταµατήσατε. * Για τις παραπάνω υπηρεσίες απαιτείται αποκωδικοποιητής µε σκληρό.

ρες επιτυχίες του παγκόσµιου κινηµατογράφου από µεγάλα studios. Αγαπηµένες ταινίες είναι στη διάθεσή σας για 24ώρες από τη στιγµή που θα τις νοικιάσετε.  Με το FilmClub βλέπετε απεριόριστα χωρίς επιπλέον χρέωση, όσες φορές θέλετε, ολόκληρους κύκλους σηµαντικών τηλεοπτικών σειρών, ντοκιµαντέρ, µουσικά video clips, παιδικά προγράµµατα και ταινίες. Όλα βρίσκονται στη διάθεσή σας 24 ώρες το 24ωρο, 7 ηµέρες την εβδοµάδα χωρίς να περιµένετε να γίνουν download, χωρίς extra λογαριασµούς, κεραίες και πολύπλοκες διαδικασίες ενεργοποίησης. Απλά µέσα από την τηλεόρασή σας!

Μάθετε περισσότερα στο www.conn-xTV.gr

PICTURES. ALL RIG 2009 UNIVERSAL

Οι τίτλοι είναι διαθέσιµοι τον Ιούλιο στο conn-x TV.

DEATH RACE - ©

** Η προσφορά ισχύει µέχρι τις 30/09/09 (και µέχρι εξαντλήσεως των αποθεµάτων εξοπλισµού) και προϋποθέτει 12µηνη παραµονή στην υπηρεσία.Το µειωµένο τέλος ισχύει για 12 µήνες. Για την απόκτηση της υπηρεσίας απαιτείται conn-x 8Mbps ή 24Mbps από €22,50/µήνα. Αφορά συνδροµητές ΟΤΕ.

HTS RESERVED.

Αποκτήστε κι εσείς τώρα, το conn-x TV στην προνοµιακή τιµή των €15/µήνα** και µε δωρεάν τον εξοπλισµό (αποκωδικοποιητή & WiFi Modem / Router). Τηλεφωνείστε στο 134 ή επισκεφθείτε κάποιο κατάστηµα OTESHOP ή ΓΕΡΜΑΝΟΣ ή το site www. oteshop.gr.

GHOST TOWN - © 2009 DREAMWORKS LLC. ALL RIGHTS RESERVED.

 Διαλέξτε να δείτε κάτι από το πλούσιο περιεχόµενο των Video on Demand υπηρεσιών του conn-x TV:

 Το FilmExpress φέρνει στο… τηλεκοντρόλ σας, πριν παιχτούν στην Ελληνική τηλεόραση, τις µεγαλύτε-

l rights reserved terprises, Inc. Al IES - © Disney En BEDTIME STOR

Το conn-x TV, η πρωτοποριακή υπηρεσία συνδροµητικής τηλεόρασης από τον ΟΤΕ, αλλάζει τον τρόπο που βλέπετε τηλεόραση και σας προκαλεί να πάρετε τη διασκέδαση στα χέρια σας.


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Industry Mirror

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗ, ΙΟΥΛΙΟΣ 2009

4

Εκδότης: Χρήστος Παπαϊωάννου Ιδιοκτησία: ALLMEDIA ΜΕΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΟΜΙΑΣ Α.Ε. Θεοφάνους 19, 115 23 Αθήνα τηλ.: 210 640 1850 Διεύθυνση Έκδοσης: Ευαγγελία Παπαϊωάνου Διεύθυνση Σύνταξης: Θώµη Μελίδου Τα δηµοσιευόµενα άρθρα, στατιστικές σειρές, πίνακες και διαγράµµατα αποτελούν ιδιοκτησία της έκδοσης. Απογορεύεται η καθ' οιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγή, αναδηµοσίευση ή αναφορά µέρους ή συνόλου των περιεχοµένων χωρίς την έγγραφη άδεια του εκδότη.

Τιµή έκδοσης: 15€

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

52

ΤΡΟΦΙΜΑ - ΠΟΤΑ

82

ΚΑΠΝΟΣ

92

ΚΛΩΣΤΟΫΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑ

102

ΕΝΔΥΣΗ

104

ΔΕΡΜΑ - ΥΠΟΔΗΣΗ

114

ΞΥΛΟ - ΦΕΛΛΟΣ

116

ΧΑΡΤΙ

122

ΕΚΤΥΠΩΣΕΙΣ - ΕΚΔΟΣΕΙΣ

128

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ

134

ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ - ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ

140

ΕΛΑΣΤΙΚΟ-ΠΛΑΣΤΙΚΑ

148

ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΑΠΟ ΜΗ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ

152

ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ

156

ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ

160

ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ - ΕΙΔΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ

164

ΜΗΧΑΝΕΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ

168

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΚΕΥΕΣ

172

ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

176

ΙΑΤΡΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ - ΟΡΓΑΝΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ & ΟΠΤΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ

180

ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΣΑ

184

ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΕΚΤΟΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

188

ΕΠΙΠΛΑ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ

192

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ

197


από την Έκδοση

Εποχή για διορατικούς

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Ο

6

ταν και η Ελλάδα συµπεριλαµβάνεται, πλέον, στα κράτη που θα έχουν αρνητική ανάπτυξη, όταν η ανεργία αυξάνεται, η βιοµηχανική παραγωγή µειώνεται, οι λιανικές πωλήσεις καταγράφουν συνεχείς µειώσεις και το εξωτερικό µας εµπόριο είναι αισθητά µειωµένο, πώς διαγράφεται το επόµενο διάστηµα για τις επιχειρήσεις; Υπάρχουν περιθώρια ώστε να αισιοδοξούν ότι τα χειρότερα πέρασαν και οδεύουµε προς ανάκαµψη; Αρκετοί είναι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι οι πρώτες ενδείξεις ανάκαµψης διεθνώς έχουν εµφανισθεί. Στην Ελλάδα υπάρχουν όµως; Αρκεί η µικρή ανάκαµψη της βιοµηχανικής παραγωγής, σε µηνιαία βάση, του τελευταίου τριµήνου, γιατί αν οι συγκρίσεις γίνουν µε πέρυσι καταγράφει σηµαντική πτώση; Όπως δείχνει έρευνα του ΙΟΒΕ (Ιούλιος 2009) για τις επιχειρήσεις σε περίοδο κρίσης, τα τρία τέταρτα των επιχειρήσεων έχουν επηρεαστεί µε µείωση των πωλήσεων και των κερδών. Και το πιο σηµαντικό, στη συντριπτική πλειοψηφία, 85%, εκτιµούν ότι τα χειρότερα δεν έχουν περάσει, καθώς αναµένουν νέες απώλειες εσόδων και κερδών. Μέχρι στιγµής ανθεκτικότερες αποδεικνύονται οι µεγάλες επιχειρήσεις, µε τη βιοµηχανία και το εµπόριο να διατυπώνουν τις πιο απαισιόδοξες προβλέψεις, ενώ στους λιγότερο απαισιόδοξους κατατάσσονται οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Περίπου οι µισές περιµένουν τα έσοδά τους και τα κέρδη τους να µειωθούν κατά 20% το επόµενο δωδεκάµηνο. Την εικόνα συµπληρώνει ο τριπλασιασµός των ακάλυπτων επιταγών φέτος σε σχέση µε πέρυσι, που δείχνει ότι οι συνθήκες ρευστότητας στην οικονοµία έχουν επιδεινωθεί. Σε αυ��ό δεν είναι αµέτοχο το κράτος, καθώς οι οφειλές του προς τον ιδιωτικό τοµέα φθάνουν τα 12 δισ. ευρώ, που εξοφλούνται µε πολύ µεγάλη καθυστέρηση και χωρίς τη δυνατότητα συµψηφισµού των οφειλών µε οφειλές των επιχειρήσεων προς το δηµόσιο. Αν µάλιστα θέλουµε να έχουµε µέτρο σύγκρισης, τόσες είναι και οι οφειλές του Γερµανικού δηµοσίου, µόνο που αναφέρονται σε µια οικονοµία οκταπλάσια σε µέγεθος της ελληνικής. Όπως και να έχουν τα πράγµατα, τα αποτελέσµατα των επιχειρήσεων συνολικά για το 2008, δείχνουν ότι οι συνέπειες της κρίσης δεν ήταν ιδιαίτερα αισθητές, καθώς η επιδείνωση ξεκίνησε το δεύτερο εξάµηνο. Άρα διαθέτουν αναχώµατα για να αντιµετωπίσουν την κρίση. Η ύφεση µπορεί, σήµερα, να αναγκάζει τις επιχειρήσεις να κινούνται αµυντικά, µε προσπάθεια εξοικονόµησης δαπανών, οι κινήσεις αυτές, όµως, µακροπρόθεσµα οδηγούν σε βελτιωµένη λειτουργία της επιχείρησης. Αλλά, και κυρίως, η κρίση δηµιουργεί και ευκαιρίες, καθώς το περιβάλλον αλλάζει σε επίπεδο αγοράς και ανταγωνιστών. Η επιχείρηση που θα µπορέσει να τις αξιοποιήσει, θα βγει ισχυρότερη από την περιπέτεια της ύφεσης. Ευαγγελία Παπαϊωάννου


 ΔΙΕΘΝΕΙΣ A ΓΟΡΕΣ

Δύο όψεις Η πρόσφατη βελτίωση αρκετών οικονοµικών δεικτών είναι τα «πράσινα βλαστάρια» της ανάκαµψης, καθώς οι κεϋνσιανές συνταγές στήριξης των οικονοµιών αποδεικνύονται αποτελεσµατικές; ή µήπως είµαστε στο µάτι του κυκλώνα και παρεξηγήσαµε τη νηνεµία του µε το τέλος της κρίσης;  του Κώστα Καλλωνιάτη

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Κ

8

αθώς εισερχόµαστε στο β’ εξάµηνο του 2009 δεν υπάρχει µία καθαρή εικόνα του που βαδίζουν οι αγορές και οι οικονοµίες. Είδαµε, άραγε, τον «πάτο» της ύφεσης και έπεται η οικονοµική ανάκαµψη όπως δηλώνουν οι οπαδοί της θεωρίας των «πράσινων βλασταριών»; Είναι ασφαλής η επιστροφή στη χρηµατιστηριακή αγορά, ιδίως µετά τις πρόσφατες µικροδιορθώσεις τιµών που ακολούθησαν το ράλι του β’ τριµήνου; Είναι καιρός για τις επιχειρήσεις να αρχίσουν να περιορίζουν τις περικοπές δαπανών τους και να αρχίσουν να επενδύουν πάλι; Νιώθουν ασφαλείς οι κυβερνήσεις ώστε να βάλουν φρένο στα προγράµµατα διάσωσης των τραπεζών και τόνωσης των οικονοµιών προκειµένου να περιορίσουν τα ελλείµµατά τους ; Η απάντηση που δίνουν όσοι βασίζονται στην πρόσφατη βελτίωση αρκετών οικονοµικών δεικτών (πράσινα βλαστάρια) και έχουν εµπι-


Η άλλη όψη του νοµίσµατος Κάθε νόµισµα έχει, ωστόσο, δύο όψεις. Και σε αντίθεση µε το αισιόδοξο σενάριο των «πράσινων βλασταριών» υπάρχει µία πιο

σκοτεινή θέαση των εξελίξεων που επίσης βασίζεται σε ιστορικά και πραγµατικά οικονοµικά στοιχεία. Όσοι, λοιπόν, βλέπουν τη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης απαντούν µε ένα µεγαλόφωνο ΟΧΙ στα αρχικά ερωτήµατα. Οι αναλυτές αυτοί τονίζουν πως οι όψιµες βελτιώσεις κάποιων δεικτών αποτελούν απλές σπίθες και όχι αναµµένη φωτιά. Ισχυρίζονται πως βρεθήκαµε στο µάτι του κυκλώνα και παρεξηγήσαµε τη νηνεµία του µε το τέλος της κρίσης. Οι αγορές ανέκαµψαν αλλά διατηρούνται σε τροχιά πτώσης (bear market rally), αφού απώλεσαν τη δυναµική τους και παραµένουν µακριά από τα ιστορικά υψηλά τους: έτσι στις ΗΠΑ ο S&P 500 παραµένει 34% χαµηλότερα, όπως αντίστοιχα είναι οι αγορές του Καναδά (-12%), της Αυστραλίας (-32%), της Βραζιλίας (-28%), της Γαλλίας (44%), της Γερµανίας (-29%), της Βρετανίας (27%), του Χονγκ-Κονγκ (-17%), της Ιαπωνίας (-37%) και της Κίνας (-34%). Επισηµαίνουν, επίσης, πως η τρέχουσα κρίση

καµψη όσο οι θέσεις απασχόλησης δεν αρχίσουν να αυξάνουν. Και όπως έδειξε η αύξηση της ανεργίας στην Ευρώπη και τα τελευταία στοιχεία απασχόλησης στις ΗΠΑ (Ιούνιος) όχι µόνον η οικονοµία συνεχίζει να χάνει σωρηδόν θέσεις εργασίας, µε την ανεργία και στις δύο περιοχές στο 9,5% του εργατικού δυναµικού αλλά και οι εναποµένουσες θέσεις εργασίας συνοδεύονται από λιγότερο εργάσιµο χρόνο. Με τις θέσεις εργασίας να µειώνονται και το κόστος δανεισµού (λόγω της αύξησης των αποδόσεων των κρατικών οµολόγων) να αυξάνει, οι µισθωτοί τείνουν να αποδεχθούν το πάγωµα ή τη µείωση του µισθού τους (σε πολλές αµερικανικές επιχειρήσεις συµφωνείται µείωση µισθών έως 10% αντί απολύσεων) και συγχρόνως επιχειρούν την αύξηση των αποταµιεύσεων σε βάρος της κατανάλωσής τους προκειµένου να αντεπεξέλθουν στις αυξηµένες υποχρεώσεις τους. Την ίδια ώρα, η κατάσταση της αγοράς αστικών και εµπορικών ακινήτων βαδίζει από το κακό στο

«Τα µαζικά κυβερνητικά πακέτα στήριξης των οικονοµιών µετρίασαν την πιστωτική κρίση και απέτρεψαν ίσως την παγκόσµια κατάρρευση. Όµως, δεν απέτρεψαν την ανάγκη προσαρµογής της οικονοµίας στα νέα δεδοµένα. Αντίθετα, την έκαναν πιο έντονη. δεν έχει σχέση µε τον συνήθη µεταπολεµικό επιχειρηµατικό κύκλο αλλά µε έναν σχεδόν πρωτόγνωρο πιστωτικό κύκλο ανάλογο της κρίσης του 1929 στις ΗΠΑ και του 1989 στην Ιαπωνία (αµφότεροι µε διάρκεια άνω της δεκαετίας). Υποστηρίζουν ακόµη πως η επιβράδυνση της οικονοµικής πτώσης δεν σηµαίνει και οικονοµική ανάκαµψη. Αντίθετα, εκτιµούν πως η έξοδος από το µάτι του κυκλώνα ισοδυναµεί µε είσοδο στη δεύτερη φάση της κρίσης, η οποία έχει σαν βάση της τον καταναλωτή και τα προβλήµατα που αντιµετωπίζει µε τα µεγάλα χρέη, την καλπάζουσα ανεργία και τη µείωση των εισοδηµάτων και αποταµιεύσεών του. Τονίζουν, δε, πως δεν θα υπάρξει πραγµατική οικονοµική ανά-

χειρότερο καθώς οι κατασχέσεις πληθαίνουν και η κρίση των δανείων χαµηλής εξασφάλισης (subprime) διαχέεται και στα υψηλής (prime) εξαιτίας της οικονοµικής ύφεσης και της ανεργίας.

Περιµένοντας τη νέα (χαµηλότερη) ισορροπία Πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο στο επίκεντρο του οποίου είναι η κάµψη της κατανάλωσης που αποτελεί το 70% του ΑΕΠ. Εάν δεν ανακάµψει η ιδιωτική κατανάλωση, η αγορά ακινήτων, το εµπόριο και η βιοµηχανία δεν πρόκειται να εξέλθουν από τη ζοφερή κατάσταση στην οποία έχουν βρεθεί. Η πρόσφατη ανάσα που πήρε η βιοµηχανία οφειλόταν

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

στοσύνη στην αποτελεσµατικότητα των κεϋνσιανών συνταγών στήριξης των οικονοµιών είναι προφανώς ΝΑΙ. Ασφαλώς, οι αγορές έχουν ανακάµψει από τα χαµηλά του περασµένου Μαρτίου: S&P 500, DAX και Nikkei ανέκαµψαν µέχρι 44% κατά µέσο όρο και στις αρχές Ιουλίου παραµένουν κατά 31%, 34% και 40% υψηλότερα προεξοφλώντας την οικονοµική ανάκαµψη. Η οποία ακόµη δεν είναι ορατή στον ορίζοντα, όµως αρκετοί οιωνοί την προδικάζουν: για παράδειγµα, στις ΗΠΑ, η κατά 6% κάµψη του ΑΕΠ των τελευταίων τριµήνων φαίνεται να παραχωρεί τη θέση της σε µία µέτρια υποχώρηση κατά 1-2% το β΄ τρίµηνο 2009 και σε µία οριακή θετική ανάκαµψη το γ’ τρίµηνο, σύµφωνα µε τις επίσηµες προβλέψεις. Οι οποίες βασίζονται στη µείωση των αποθεµάτων, την ανακοπή του ρυθµού κάµψης των λιανικών πωλήσεων, τη βελτίωση των βιοµηχανικών παραγγελιών και την άνοδοαναθέρµανση των καταναλωτικών προσδοκιών. Εάν σε αυτά προσθέσουµε το πράσινο φως που εκπέµπουν ορισµένοι νοµισµατικοί και πιστωτικοί δείκτες – η αµερικανική κεντρική τράπεζα, η Fed, έχει ρίξει 1 τρισ. δολ. στην οικονοµία από τον Αύγουστο 2008 και οι υπόλοιπες κεντρικές τράπεζες βαδίζουν στα ίχνη της, η προσφορά χρήµατος αυξάνεται µε ρυθµό 10-15% ετησίως, η νοµισµατική βάση έχει υπερδιπλασιαστεί στις ΗΠΑ σε διάστηµα µηνών, ενώ τα spreads των εταιρικών οµολόγων – η διαφορά απόδοσης που ζητούν οι επενδυτές έναντι των κρατικών οµολόγωνέχουν µειωθεί σηµαντικά και συγχρόνως λάβουµε υπόψη τη σηµαντική ανατίµηση των ναύλων ξηρού φορτίου, του πετρελαίου και των βιοµηχανικών µετάλλων, τότε είναι λογικοφανές να πιστέψουµε πως η ύφεση βρίσκεται στα τελευταία της, η ανάκαµψη είναι προ των πυλών και η προσεχής βελτίωση της κερδοφορίας των επιχειρήσεων σηµατοδοτεί νέες επενδυτικές ευκαιρίες.

9


 ΔΙΕΘΝΕΙΣ A ΓΟΡΕΣ

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Στην αισιοδοξία ότι η ανάκαµψη είναι προ των πυλών αντιπαραβάλλεται η άποψη ότι βρισκόµαστε αντιµέτωποι µε τη δεύτερη φάση της κρίσης, η οποία έχει σαν βάση της τον καταναλωτή και τα προβλήµατα που αντιµετωπίζει µε τα µεγάλα χρέη, την καλπάζουσα ανεργία και τη µείωση των εισοδηµάτων και αποταµιεύσεών του.

10

στη µείωση των αποθεµάτων και µόνον. Οι προοπτικές παραµένουν δυσοίωνες γιατί η διεθνώς εκκολαπτόµενη δηµοσιονοµική κρίση προδικάζει µεγάλες φορολογικές επιβαρύνσεις, ενώ η ανάκαµψη των τιµών στο πετρέλαιο διογκώνει το ενεργειακό κόστος επιβαρύνοντας σηµαντικά την καθηµερινή διαβίωση των νοικοκυριών. Εάν στα παραπάνω συνυπολογισθεί η χαµηλή αποδοτικότητα των κυβερνητικών πακέτων τόνωσης της οικονοµίας (πχ στις ΗΠΑ η πλειονότητα των κρατικών δαπανών αφορούν διασώσεις εταιρειών και τραπεζών ή κοινωνικά προγράµµατα, όχι έργα υποδοµών που δηµιουργούν παραγωγική απασχόληση) και ο αυτοτροφοδοτούµενος

(λόγω αυξανόµενων κατασχέσεων) χαρακτήρας της κρίσης στην αγορά ακινήτων, τότε µπορούµε να αντιληφθούµε γιατί ένα µεγάλο µέρος της οικονοµικής και χρηµατοπιστωτικής κρίσης είναι ακόµη µπροστά µας. Με τη µέχρι σήµερα βαθιά ύφεση, οι καταναλωτές είναι υποχρεωµένοι να προσαρµοστούν σε πολύ χαµηλότερα επίπεδα ατοµικής δαπάνης. Όταν, τελικώς, προσεγγισθούν τα εν λόγω επίπεδα δαπάνης, η οικονοµία θα είναι σε θέση να ανακάµψει δυναµικά και βιώσιµα. Όµως απέχουµε πολύ από το σηµείο αυτό. Τα µαζικά κυβερνητικά πακέτα δηµοσιονοµικής και νοµισµατικής στήριξης των οικονοµιών που ενεργοποιήθηκαν τους τελευταίους 9 µήνες µετρίασαν την πιστωτ��-

κή κρίση και απέτρεψαν ίσως την παγκόσµια κατάρρευση. Όµως, δεν απέτρεψαν την ανάγκη προσαρµογής της οικονοµίας στα νέα δεδοµένα. Αντίθετα, µε τις νέες υποχρεώσεις που δηµιούργησαν, όξυναν την ανάγκη αυτή. Σήµερα, εξακολουθούµε να αντιµετωπίζουµε ιστορικά υψηλά επίπεδα χρεών, ένα χαµηλό επίπεδο ιδιωτικών αποταµιεύσεων και µία αγορά ακινήτων σε πλήρη καταστολή. Η µείωση των χρεών και η αύξηση των αποταµιεύσεων, έχει αποδειχθεί ιστορικά πως απαιτεί σηµαντικό χρόνο. Επιπλέον, σαν αποτέλεσµα της τεράστιας προηγούµενης πιστωτικής επέκτασης και της τρέχουσας µειωµένης καταναλωτικής δαπάνης, υπάρχει ένα συσσωρευµένο πλεόνασµα παραγωγικής ισχύος που


Ποιες είναι οι πιθανές επενδυτικές ευκαιρίες στα πέτρινα χρόνια της ύφεσης και που εντοπίζονται; Μετοχές, οµόλογα, εµπορεύµατα ή ακίνητα ; Όταν το χαρακτηριστικό της κρίσης είναι η υπερχρέωση των νοικοκυριών και η µεγάλη µόχλευση των πιστωτικών ιδρυµάτων, τα ακίνητα δεν µπορεί να έχουν µέλλον για µεγάλο ακόµη διάστηµα, ενώ ο χρηµατοπιστωτικός τοµέας οδεύει προς συγκέντρωση και συρρίκνωση. Παροµοίως, τα εµπορεύµατα λογικό είναι να επηρεασθούν πτωτικά στον βαθµό που η διεθνής ζήτηση υποχωρεί, εκτός και εάν αντιµετωπίζουν σοβαρά προβλήµατα προσφοράς ή οι ασκούµενες επεκτατικές νοµισµατικές πολιτικές δηµιουργούν έντονα πληθωριστικό περιβάλλον οπότε οι εµπράγµατες αξίες λειτουργούν ως επενδυτικό καταφύγιο. Αυτό δεν ισχύει ακόµη για τη τρέχουσα περίοδο, αφού προς το παρόν κυριαρχούν οι αποπληθωριστικές τάσεις και µόνον εάν συνεχισθεί η µαζική εκτύπωση χρήµατος είναι πιθανόν να δούµε αργότερα έντονα πληθωριστικές συνθήκες. Από την άλλη πλευρά, το παραδοσιακό επενδυτικό καταφύγιο των κρατικών οµολόγων φούσκωσε τόσο πολύ στη διάρκεια του 2008, που φέτος κυριολεκτικά παραπαίει καθώς ο µαζικός δανεισµός των κρατών για

Και όµως υπάρχουν (επενδυτικές) ευκαιρίες

«Το παραδοσιακό επενδυτικό καταφύγιο των κρατικών οµολόγων φούσκωσε τόσο πολύ στη διάρκεια του 2008, που φέτος κυριολεκτικά παραπαίει καθώς ο µαζικός δανεισµός των κρατών αποδιώχνει τους ιδιώτες επενδυτές που φοβούνται δηµοσιονοµική κρίση.

Με την οικονοµική ύφεση να απειλεί µε υποτροπή και τις αγορές να κλυδωνίζονται εκ νέου, οι επενδυτικές ανησυχίες και αναζητήσεις αυξάνουν σχετικά µε πιθανές εναλλακτικές λύσεις και πραγµατικά ικανοποιητικές αποδόσεις. Γιατί είναι αλήθεια πως σε περιόδους οικονοµικής ύφεσης και κρίσης οι αγορές κυριαρχούνται από σύγχυση και φόβο για ανάληψη νέων πρωτοβουλιών, µε κυρίαρχη την τάση για διασφάλιση του πλούτου και αποστροφή κάθε πιθανού κινδύνου (βλ προτίµηση ρευστών διαθεσίµων, βραχυχρόνιων κρατικών τίτλων και πολύτιµων µετάλλων). Όµως, είναι ακριβώς σε παρόµοιες περιόδους κρίσης που ο πλούτος όχι µόνον χάνεται, αλλά και δηµιουργείται.

να καλύψουν τα διογκωµένα ελλείµµατά τους (βλ προγράµµατα διάσωσης) αποδιώχνει τους ιδιώτες επενδυτές που φοβούνται δηµοσιονοµική κρίση µε αποτέλεσµα την αύξηση των κρατικών οµολογιακών αποδόσεων και των µακροχρόνιων δανειστικών επιτοκίων. Αποµένουν οι µετοχές µε τη µεγάλη πτητικότητα τιµών και τις εσωτερικές διαφοροποιήσεις ανά κατηγορία. Σε µία παρατεταµένη οικονοµική ύφεση οι µετοχές γνωρίζουν µεγάλη

πεδίο επιλογής επενδυτικών ευκαιριών µεταξύ των αυριανών επιχειρηµατικών πρωταθλητών. Με την προϋπόθεση πάντα ότι οι επιλεγόµενες εταιρείες διαθέτουν κάποιο παραγωγικό ή τεχνολογικό συγκριτικό πλεονέκτηµα, ικανό µάνατζµεντ, υγιείς χρηµατοοικονοµικές βάσεις και καλές σχέσεις µε τις δηµόσιες αρχές. Και φυσικά ότι οι επενδυτές έχουν κάνει σωστή διαχείριση περιουσίας ώστε να επενδύσουν σε αυτές την κατάλληλη στιγµή.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

πτώση, αλλά ενδιάµεσα απολαµβάνουν και έντονα ανοδικά ράλι όπως αυτό του β’ τριµήνου 2009. Άρα χρειάζεται µεγάλη προσοχή και επιλεκτικότητα στο είδος της µετοχής και τον χρόνο συµµετοχής. Πάντως, µεταξύ οµολόγων και µετοχών το ιστορικό ζύγι κλίνει προς τις δεύτερες µε µάρτυρα την κρίση του µεσοπολέµου: στο διάστηµα 1932-1954 ο S&P 500 σηµείωνε άνοδο 1.543% έναντι µόλις 14% των κρατικών εντόκων γραµµατίων. Πέραν αυτών, ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι πρωταθλητές σε χρηµατιστηριακές επιδόσεις ήταν οι µετοχές βιοµηχανικών εταιρειών που προµήθευσαν το Δηµόσιο (βλ προγράµµατα εθνικής άµυνας και ανάκαµψης της οικονοµίας). Σήµερα, το ειδικό βάρος της βιοµηχανίας έχει περιορισθεί λόγω της ανόδου των υπηρεσιών, αλλά ο κανόνας που προτάσσει τα κρατικά προγράµµατα και την αµυντική βιοµηχανία ως ατµοµηχανή της µελλοντικής ανάπτυξης παραµένει κυρίαρχος. Όσες εταιρείες συµβάλλονται µε αµυντικούς εξοπλισµούς, προγράµµατα ενεργειακής υποκατάστασης και «πράσινης ανάπτυξης», ή ειδικεύονται σε νέες τεχνολογίες χρήσιµες στην αεροδιαστηµική, ιατρική και περιβαλλοντική βιοµηχανία, στις βιοκαλλιέργειες, στην εξόρυξη πολύτιµων µετάλλων και στρατηγικών ορυκτών υλικών κ.α. προσφέρουν ευρύ

εµποδίζει επίσης την ανάληψη νέων επενδύσεων. Εάν δεν ξεκαθαρίσουν οι ισολογισµοί των επιχειρήσεων και των τραπεζών από τοξικά στοιχεία, χρέη και επισφάλειες και δεν εξυγιανθεί η αγορά µε την αποµάκρυνση των προβληµατικών και µη βιώσιµων επιχειρήσεων, δεν µπορεί να υπάρξει νέο πεδίο ανάπτυξης για τις οικονοµίες. Συµπερασµατικά, η ύφεση που βρισκόµαστε δεν είναι µία συνηθισµένη µεταπολεµική ύφεση αλλά το τέλος µιας εποχής. Συνεπώς, η επιστροφή της οικονοµίας στη µακροχρόνια ανοδική τροχιά της θα απαιτήσει µία εκτεταµένη περίοδο χρόνου µε µέτρο όχι µερικούς µήνες αλλά κάποια χρόνια. Για τις χρηµατιστηριακές αγορές αυτό σηµαίνει µειωµένα επίπεδα επιχειρηµατικών κερδών και χαµηλότερους δείκτες τιµών/κερδών (Ρ/Ε). Από την άποψη αυτή, θεωρούµε ότι οι από πολλές πλευρές προβαλλόµενες εκτιµήσεις για µεγάλες αυξήσεις εταιρικών κερδών το 2010 είναι εξωπραγµατικές. Το πιθανότερο, δε, είναι πως το ράλι τιµών που είδαµε στις αγορές τους τελευταίους 3-4 µήνες να έχει ουσιαστικά τερµατίσει, καθώς δεν βασίσθηκε σε πραγµατικές αποδείξεις ανάκαµψης της οικονοµίας. Αποδείξεις που, δεν προβλέπεται να εµφανίζονται σύντοµα στον ορίζοντα.

11


 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Φρένο στον στρουθοκαµηλισµό

12

Η εποχή που τα συστηµικά προβλήµατα της ελληνικής οικονοµίας µπορούσαν να λυθούν κάποια στιγµή στο µέλλον έχει περάσει ανεπιστρεπτί!

Η Ελλάδα πλήττεται λιγότερο από τις άλλες χώρες από την ύφεση, καθώς για το 2009 προβλέπεται µικρή µόνο µείωση του ακ. προϊόντος της, 1% ενώ στη Γερµανία προβλέπεται 6%, και µικρή µόνο άνοδος της ανεργίας, που ωστόσο διατηρείται στις πρώτες θέσεις της Ευρωζώνης. Στην Ελλάδα, περισσότερο από ό,τι σε άλλες χώρες, η ύφεση είναι συστηµική. Και η ώρα της αντιµετώπισης από την πολιτική των σοβαρών προκλήσεων που παρέβλεπε για πολλά χρόνια έχει έρθει.  του Ροσέτου Φακιολά, οµότιµου καθηγητή του ΕΜΠ


Είναι αποτελεσµατικά τα µέτρα που πάρθηκαν; Προκύπτουν όµως σοβαρά ερωτήµατα για τα µέτρα που έχουν παρθεί: α) Η έγκαιρη κρατική εγγύηση των καταθέσεων (µέχρι 100.000 ευρώ για κάθε συµµέτοχο σε τυχόν κοινό λογαριασµό και για κάθε τράπεζα χωριστά), η πολιτική δέσµευση

για το σύνολο των καταθέσεων και οι υπό όρους πιστώσεις των 28 δισ. ευρώ στις τράπεζες για να διευκολυνθούν οι χορηγήσεις σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά. συνέβαλαν στη µείωση των επιπτώσεων της ύφεσης. Οι τράπεζες όµως επιµένουν στην αναγκαιότητα να δανείζουν µόνο σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις που παρουσιάζουν την απαιτούµενη αξιοπιστία γιατί πρόκειται για δανειακά κεφάλαια και όχι για προνοιακές παροχές. Θα βοηθούσε η παροχή κρατικής εγγύησης για νοικοκυριά σε ειδικό πρόγραµµα και για επιχειρήσεις που παρουσιάζουν µια γενικότερη φερεγγυότητα, όπως τα ξενοδοχεία; β ) Οι εκτιµήσεις για τη συγκρατηµένη πολιτική των τραπεζών ως προς τη χορήγηση επισφαλών δανείων έχουν µέχρι τώρα επαληθευτεί, όπως επιβεβαιώνει και η ΤτΕ µετά και από επανειληµµένες δοκιµές αντοχής µε τη συνεργασία του ΔΝΤ (23.6.2009). Μόνο 3,5%- 4,5% των χορηγήσεων τους θεωρούνται επισφαλείς. Εκφράζονται όµως ανησυχίες ότι τυχόν συνέχιση και ιδιαίτερα εµβάθυνση της ύφεσης θα τις αυξήσει. γ) Η ενίσχυση των κατασκευών για τον εµπλουτισµό της παραγωγικής υποδοµής φαίνεται να παρουσιάζει ιδιαίτερα πλεονεκτήµατα,

του πληθυσµού (κυρίως από τους µετανάστες), και του ΑΕΠ, το µέσο οικιστικό µέγεθος, η ποιοτική στάθµη των κατοικιών και το ποσοστό της ιδιοκατοίκησης (περίπου 82% του συνόλου των νοικοκυριών) στην Ελλάδα δεν υστερούν πλέον του µέσου κοινοτικού όρου. Οι κατασκευαστές ισχυρίζονται ότι δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια µείωσης γιατί το 40%-60% της αξίας έχει ήδη περιέλθει πριν την ύφεση στους οικοπεδούχους ως αντιπαροχή, ενώ οι πρόσφατες ρυθµίσεις για τους ηµι-υπαίθριους χώρους προκαλούν πρόσθετες δυσχέρειες. δ) Η µείωση του αριθµού των τουριστών κινείται πλέον σε διψήφιο ποσοστό. Οι αφίξεις του έτους θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη της ύφεσης, την προσέλκυση περισσοτέρων επισκεπτών µε βάση τα εγκαίνια του νέου µουσείου της Ακρόπολης (20.6.2009) και την αποτελεσµατικότητα των ελέγχων για τον περιορισµό της εξάπλωσης στης γρίπης Α. Στα µέσα Ιουνίου 2009 η γρίπη αναβαθµίστηκε από τη Διεθνή Οργάνωση Υγείας στο 6ο και ανώτατο στάδιο της «πανδηµίας αλλά µέχρι τώρα τα µισά σχεδόν από τ�� περίπου 60 κρούσµατα στην Ελλάδα (25.6.2009) έχουν θεραπευθεί πλήρως. Δεν φαίνεται λοιπόν

Με κριτήριο την ευκολία έναρξης µιας επιχείρησης, η Παγκόσµια Τράπεζα κατατάσσει την Ελλάδα στην 152η θέση µεταξύ 178 χωρών, την ευκολία στην απασχόληση µισθωτής εργασίας στην 142η, και την ευκολία πληρωµής των φόρων στην 86η. ιδιαίτερα όταν γίνεται µέσω των ΣΔΙΤ γιατί δραστηριοποιούνται δεκάδες παραγωγικοί κλάδοι, κυρίως εντάσεως εργασίας και χρησιµοποίησης υλικών εσωτερικής προέλευσης και υψηλής προστιθεµένης αξίας. Δικαιολογείται όµως η ενίσχυση της οικοδοµικής δραστηριότητας όταν από το 2008 υπάρχουν 120 έως 150 χιλ. απούλητα διαµερίσµατα και οι τιµές τους οριακά µόνο έχουν µειωθεί; Παρά δε το γεγονός ότι παρουσιάζονται συνεχώς νέες οικιστικές ανάγκες εξαιτίας της αύξησης

να δικαιολογούνται ενισχύσεις προς τους ξενοδόχους εάν ενθαρρύνουν τη διατήρηση υψηλών τιµών σε ένα έντονα ανταγωνιστικό τουριστικό περιβάλλον. Και η δραστηριότητα της εµπορικής ναυτιλίας έχει µειωθεί, αλλά παρουσιάζεται πρόσφατα µικρή ανάκαµψη στο διεθνές εµπόριο και στους ναύλους ξηρού φορτίου. στ) Οι φθηνότερες αγορές αυτοκινήτων βοήθησαν τον ευρύτερο κλάδο της εµπορίας, συντήρησης και επισκευών, και την απορρό-

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Η

Ελλάδα πλήττεται λιγότερο από την ύφεση γιατί η οικονοµία της είναι σχετικά «κλειστή», µε περίπου 70% της κατανάλωσης από εσωτερικές πηγές, έναντι κάτω από το ήµισυ στις περισσότερες κοινοτικές χώρες. Αποτελεσµατική ζήτηση εξασφαλίζεται και από τους αυτόµατους δηµοσιονοµικούς σταθεροποιητές. Τα µέτρα για τη στήριξη της οικονοµίας, ορισµένα από τα οποία πάρθηκαν έγκαιρα, επιβάρυναν τον προϋπολογισµό και διόγκωσαν το δηµοσιονοµικό έλλειµµα και το δηµόσιο χρέος. Συνέβαλλαν όµως σηµαντικά στην τόνωση της οικονοµικής δραστηριότητας. Σε αυτά περιλαµβάνονται οι µεγάλες πιστώσεις στις τράπεζες, οι εισοδηµατικές παροχές στους χαµηλόµισθους, η επιδότηση της απασχόλησης, καθώς και η ενίσχυση της οικοδοµικής δραστηριότητας, του τουρισµού και της αγοράς αυτοκινήτων. Η οικονοµία διαθέτει επίσης µεγαλύτερο αναπτυξιακό απόθεµα από πολλές άλλες χώρες γιατί παρουσιάζει µεγαλύτερη καθυστέρηση στην πραγµατοποίηση των απαιτούµενων µεταρρυθµίσεων. Μπορεί λοιπόν να το αξιοποιήσει εάν συνεχίσει την πρόσφατη προσπάθεια µεθοδικής επίλυσης των συστηµικών της προβληµάτων. Δεν θα είναι όµως εύκολη η προσπάθεια αυτή. Η κατά 23% και 34% αντίστοιχα µείωση της παραγωγής και των νέων παραγγελιών της βιοµηχανίας σε ετήσια βάση τον Απρίλιο του 2009, το µεγάλο ποσοστό των ανοίκιαστων επαγγελµατικών χώρων, η ανερχόµενη ανεργία, το υψηλό δηµόσιο χρέος και το διογκούµενο έλλειµµα στην κοινωνική ασφάλιση δεν δικαιολογούν µεγάλη αισιοδοξία για γρήγορη ανάκαµψη.

13


CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

14

φηση µερικών χιλιάδων απούλητων αυτοκινήτων, κυρίως µεγάλου κυβισµού. Για να συνεχιστεί όµως το ευνοϊκό αυτό αποτέλεσµα χρειάζεται να παραταθεί επί µακρόν το σχετικό µέτρο, κάτι που δεν θεωρεί σκόπιµο το οικονοµικό επιτελείο. ε) Η πρόσφατη χορήγηση 2,5 δισ. ευρώ από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους για τη συµπλήρωση του εισοδήµατος όσων απασχολούνται λιγότερες από τις κανονικές ώρες (23.4.2009) ακολουθεί τα πρότυπα των πιο αναπτυγµένων χωρών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε πρόσφατα (17.6.2009) πρόσθετη χορήγηση 19 δισ. ευρώ (1 δισ. για την Ελλάδα), δίχως να απαιτείται εθνική συµµετοχή στις δαπάνες. Οι χορηγήσεις αποβλέπουν στη βελτίωση της κατάστασης των 1,5 εκ. περίπου µισθωτών και παράλληλα την ενίσχυση της ζήτησης καταναλωτικών αγαθών. ζ) Θετικό χαρακτηρίζεται και το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν επιµένει στην εξάλειψη του δηµοσιονοµικού ελλείµµατος εντός του 2009, αποδεχόµενη την προσωρινή και υπό όρους χαλάρωση στην εφαρµογή των διατάξεων του Συµφώνου Σταθερότητας. Από τις 16 χώρες της Ευρωζώνης, στις 10 το έλλειµµα υπερβαίνει το οριζόµενο 3% του αεπ και σε ορισµένες είναι πολύ πιο πάνω από το υπολογιζόµενο 6,1% της Ελλάδας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιµένει βέβαια ότι οι χώρεςµέλη πρέπει να συνεχίσουν τις προσπάθειες για τη µείωση του ελλείµµατος και είναι ιδιαίτερα αυστηρή σε χώρες µε υψηλό δηµόσιο χρέος. Για να αποφύγουν τις οδυνηρές συνέπειες από µια ενδεχόµενη χειροτέρευση της πιστωτικής αγοράς, οι Ελληνικές αρχές έχουν ήδη εξασφαλίσει άνω του 80% των δανειακών αναγκών της ελληνικής οικονοµίας για το 2009 (άνω των 40 δισ. ευρώ). Εάν όµως συνεχιστεί η βελτίωση στο διεθνές πιστωτικό κλίµα θα έχουν αντληθεί πόροι µε υψηλότερα επιτόκια δανεισµού. η) Η απελευθέρωση των κλειστών επαγγελµάτων για τους πολίτες των λοιπών χωρών της ΕΕ είναι µια αναγκαία και πολύ καθυστερηµένη προσαρµογή του εθνικού δικαίου στην κοινοτική νοµοθεσία και προοιωνίζεται σηµαντικά µακροπρόθεσµα οφέλη για την ελληνική οι-

κονοµία. Δεν υπάρχουν µέχρι τώρα ενδείξεις ότι θα προκληθούν παρόµοιες αντιδράσεις µε εκείνες στην Ιρλανδία (15-18/6/2009) εναντίον των Πολωνών µεταναστών.

Ελληνικές (αρνητικές) ιδιαιτερότητες Περισσότερο από ότι σε πολλές άλλες χώρες η ύφεση είναι συστηµική, προκαλείται δηλαδή από αιτίες οργανικές-διαρθρωτικές, και όχι συγκυριακές. Ελλοχεύει λοιπόν ο κίνδυνος η σχετική οικονοµική σταθερότητα να εξελιχθεί αργότερα σε πολύ δύσκολες καταστάσεις και να συνεχίζεται η ύφεση, όταν οι άλλες χώρες αρχίσουν να ανακάµπτουν.

ΕΥΘΡΑΥΣΤΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Η εξόφληση των λογαριασµών του δηµοσίου, που υπολογίζονται σε 10 δισ. ευρώ, γίνεται µε 157 ηµέρες καθυστέρηση από την έκδοση του τιµολογίου, µε µέσο όρο τις 30 ηµέρες στις άλλες χώρες της ΕΕ. Οι µεγάλες καθυστερήσεις στην εξόφληση των κρατικών υποχρεώσεων µειώνουν την αξιοπιστία του κράτους στους πολίτες.


των κρατικών υποχρεώσεων µειώνουν την αξιοπιστία του κράτους στους πολίτες, µε αρνητικές επιδράσεις στην οικονοµική δραστηριότητα. Εκτιµάται επίσης ότι η κρατική γραφειοκρατία στην Ελλάδα επιβαρύνει τις επιχειρήσεις µε κόστος το 6,8% του ΑΕΠ, έναντι 4,5% περίπου στην Ιταλία και Ισπανία. Με κριτήριο την ευκολία έναρξης µιας επιχείρησης, η Παγκόσµια Τράπεζα κατατάσσει την Ελλάδα στην 152η θέση µεταξύ 178 χωρών, την ευκολία στην απασχόληση µισθωτής εργασίας στην 142η, και την ευκολία πληρωµής των φόρων στην 86η.

Ώρα για αποφάσεις Υπάρχουν ενδείξεις ότι ο ρυθµός εµβάθυν-

σης της ύφεσης περιορίζεται και τυχόν νέες πτωχεύσεις µεγάλων επιχειρήσεων µπορεί να αντιµετωπιστούν, όπως και οι προηγούµενες, µε κρατικούς πόρους, αυξάνοντας το δηµόσιο χρέος. Οι απώλειες στην παγκόσµια οικονοµία είναι µεγάλες αλλά τα νέα θεσµικά µέτρα φαίνεται ότι είναι αποτελεσµατικά, θα βελτιώσουν τη λειτουργία του χρηµατοπιστωτικού συστήµατος και θα συµβάλλουν στη γρήγορη επίτευξη της ανάκαµψης. Παρά τα σοβαρά πλήγµατα, η ύφεση στην οικονοµία προσφέρει και ευκαιρίες σε όλες τις οικονοµίες να προσαρµόσουν την οικονοµική και οικολογική τους πολιτική στις σύγχρονες ανάγκες. Στην Ελληνική δε πολιτική να ασχοληθεί µε την επίλυση σοβαρών προκλήσεων που παρέβλεπε για πολλά χρόνια.

Μικροί οι κίνδυνοι από τις ελληνικές επενδύσεις στο εξωτερικό

Σ

την Ανατολική Ευρώπη και την Τουρκία λειτουργούν 4.000 περίπου ελληνικές επιχειρήσεις, µεταξύ αυτών και 1.300 καταστήµατα τραπεζών µε επενδύσεις περίπου 50 δισ. ευρώ. Αποτελούν το 18% περίπου της τραπεζικής αγοράς, έναντι συµµετοχής κατά 22% της Αυστρίας. Στην Εσθονία, Τσεχία και Σλοβακία υπολογίζεται ότι περίπου 90% του τραπεζικού συστήµατος είναι ξένης ιδιοκτησίας. Μέχρι τα τέλη Απριλίου του 2009 οι καθυστερήσεις στην εξυπηρέτηση των ελληνικών δανείων προβλεπόταν ότι δεν θα ξεπερνούν το 10%, έναντι 4,5% και 5% στην Ελλάδα το 2007 και 2008 αντίστοιχα (ΤτΕ 30.4.2008). Αν και η µεγάλη ενίσχυση από τα διεθνή πιστωτικά ιδρύµατα έχει περιορίσει τον κίνδυνο της χρεοκοπίας, οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης ζητούν ακόµη άνω των 200 δισ. ευρώ. Ορισµένες δε και την ένταξη άνευ προϋποθέσεων στην ευρωζώνη, προφανώς για να στηρίξουν τα νοµίσµατά τους. Με τη σηµαντική βοήθεια των διεθνών πιστωτικών οργανισµών δεν παρατηρήθηκε αθρόα εκροή ξένων κεφαλαίων από την Ανατολική Ευρώπη που θα έπληττε και πολλές δραστηριότητες στις δυτικές οικονοµίες. Η διοχέτευση όµως κεφαλαίων από κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται στις δυτικές τράπεζες στις θυγατρικές τους στις χώρες αυτές, προκαλεί αντιδράσεις από όσους θεωρούν ότι µε τη φορολόγησή τους ενισχύονται επιχειρήσεις άλλων χωρών. Δηµιουργείται, εντούτοις, πρόβληµα από την τυχόν απαγόρευση διοχέτευσης της βοήθειας αυτής στην περιοχή γιατί θα εκλαµβανόταν ως εκδήλωση προστατευτισµού, κάτι που έχει καταδικαστεί από όλες τις χώρες. Με την επάνοδο εξάλλου της χρηµατοπιστωτικής αγοράς στην οµαλή λειτουργία, τα όποια κεφάλαια των τραπεζών θα αντλούνται από τους µετόχους τους µε αυξήσεις κεφαλαίου, κατά το παράδειγµα της Εθνικής Τράπεζας πρόσφατα.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Η εξυπηρέτηση του δηµόσιου χρέους απαιτεί ετήσιο δανεισµό πάνω από 50 δισ. ευρώ, το 20% περίπου του ΑΕΠ, ενώ το υψηλό δηµοσιονοµικό έλλειµµα θα διογκώσει περαιτέρω το χρέος. Περιορίζεται λοιπόν την ικανότητα του κράτους να αποζηµιώνει αυτούς που πλήττονται από την ύφεση και τις µεταρρυθµίσεις και αυξάνονται οι σχετικές αντιδράσεις. Από πολλά χρόνια, το χρέος ακολουθεί ανοδική πορεία γιατί η συνολική κατανάλωση αυξανόταν ταχύτερα από την παραγωγή. Μικρό δε µέρος του διατέθηκε σε έργα υποδοµής, ενώ υψηλό ποσοστό των 94 δισ. ευρώ της κοινοτικής βοήθειας έχει απορροφηθεί σε καταναλωτικές δαπάνες. Εντούτοις, υψηλό ποσοστό του πληθυσµού εκφράζει έντονη δυσαρέσκεια γιατί θεωρεί ότι οι χαµηλότερες εισοδηµατικές κατηγορίες ελάχιστα έχουν ωφεληθεί από την οικονοµική ανάπτυξη. Το εµπορικό έλλειµµα ανέρχεται σε 41 δισ. ευρώ (περίπου 17% του ΑΕΠ) και το έλλειµµα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών σε 35 δισ. ευρώ (14% του ΑΕΠ, από 6,4% το 2004). Οι αυξητικές πιέσεις παραµένουν γιατί οι εισαγωγές είναι ανελαστικές (τρόφιµα, καύσιµα, µηχανήµατα), ενώ µόλις το 10% των εξαγωγών είναι προϊόντα υψηλής τεχνολογίας ή τελείως απαραίτητες βασικές πρώτες και βοηθητικές ύλες. Επιπλέον, οι συναλλαγµατοφόροι κλάδοι της ναυτιλίας και του τουρισµού που δραστηριοποιούν πολλά επαγγέλµατα αντιµετωπίζουν άµεσα τις δυσµενείς επιπτώσεις της ύφεσης αν και, όπως ήδη αναφέρθηκε, µέχρι τώρα τα αποτελέσµατά τους δεν είναι καταστροφικά. Οι εξαγωγές δυσχεραίνονται περαιτέρω από τη συνεχιζόµενη αύξηση του κόστους εργασίας ανά µονάδα προϊόντος. Η εξόφληση των λογαριασµών του Δηµοσίου προς επιχειρήσεις και ιδιώτες, που υπολογίζονται σε 10 δισ. ευρώ, γίνεται µε 157 ηµέρες καθυστέρηση από την έκδοση του τιµολογίου, µε µέσο όρο τις 30 ηµέρες στις άλλες κοινοτικές χώρες. Στη Γερµανία, µε οκταπλάσιο σχεδόν πληθυσµό, οι ανεξόφλητοι λογαριασµοί ανέρχονται σε 11,5 δισ. ευρώ και στις περισσότερες άλλες χώρες-µέλη της ΕΕ γύρω στο 1 δισ. ευρώ. Οι µεγάλες καθυστερήσεις στην εξόφληση

15


 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Α ΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Απαιτητικοί καιροί Μέση αύξηση πωλήσεων 3,5% το 2008 αλλά µε έντονη υποχώρηση κατά 10,5% των κερδών. Αυτή είναι η εικόνα που εµφανίζουν τα οικονοµικά αποτελέσµατα των ελληνικών επιχειρήσεων για το 2008.  Του Χρήστου Γιαννακόπουλου, partner, επικεφαλής ανάπτυξης προϊόντων και υπηρεσιών της Hellastat

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Μ

16

ε µέσο ρυθµό αύξησης του κύκλου εργασιών κατά 3,5% το 2008 είναι δύσκολο να ισχυριστεί κανείς ότι οι συνέπειες της κρίσης πέρασαν στα αποτελέσµατα της περασµένης χρονιάς. Τη στιγµή µάλιστα που οι ελληνικές επιχειρήσεις µεταολυµπιακά «κρατήθηκαν» στο 2,5%-3%, ενώ τα προηγούµενα δύο χρόνια αναπτύχθηκαν µε µέσο ρυθµό της τάξης του 7-8%, ο µέσος ετήσιος ρυθµός αύξησης κατά 5% την τελευταία 6ετία κάθε άλλο παρά χαµηλός µπορεί να αξιολογηθεί. Αρνητικό στοιχείο ωστόσο αποτελεί η κάµψη εσόδων για το 42% των επιχειρήσεων του δείγµατος, η οποία είναι και η χειρότερη επίδοση της τελευταίας 4ετίας, από 33% περίπου το 2006. Αν και η υποχώρηση των ρυθµών ανάπτυξης το 2008 αφορά την πλειοψηφία των επιχειρήσεων, εντούτοις η ψαλίδα της ανάπτυξης µεταξύ µικρών και µεγάλων διευρύνεται. Ειδικότερα, οι επιχειρήσεις µε έσοδα: - άνω των 50 εκατ. ευρώ αναπτύσσονται κατά µέσο όρο µε 6,8% το 2008 (10,2% το 2007) - από 3 εκατ. ευρώ µέχρι 50 εκατ. ευρώ µε 5,9% (11,9% το 2007)

- από 1 εκατ. ευρώ µέχρι 3 εκατ. ευρώ µε 3% (8,5% το 2007) - οι µικρότερες, µε έσοδα µέχρι 1 εκατ. ευρώ παραµένουν στάσιµες (+0,2%), έναντι αύξησης κατά 3,8% το 2007. Διαπιστώνεται συνεπώς, ότι η διαχρονική υστέρηση των ρυθµών ανάπτυξης των µικρών επιχειρήσεων έναντι των µεγαλύτερων όχι µόνο διατηρείται, αλλά και εντείνεται, καθώς οι απώλειες τους είναι σαφώς εντονότερες. Χαρακτηριστικό είναι ότι και στον µέσο ρυθµό ετήσιας µεταβολής (2008-2003) των πωλήσεων υπάρχει µικρή αλλά σαφής υπεροχή των µεγαλύτερων επιχειρήσεων (6,5%) έναντι των µικρότερων (4,9%).

Η πορεία των αποτελεσµάτων Τα λειτουργικά κέρδη των επιχειρήσεων εµφανίζουν µικρή µέση µείωση κατά -0,4% το 2008, έναντι σηµαντικής αύξησης κατά 12% περίπου την προηγούµενη χρονιά και κατά 9,6% το 2006. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι µεγάλες επιχειρήσεις εµφανίζουν εντονότερη του µέσου κάµψη, της τάξης του -3,6%, λόγω των µειωµένων κερδών στις µεγάλες βιοµηχανίες µετάλλων, στον κλάδο


CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

17


 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Α ΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

εκδόσεων-εκτυπώσεων, στις µεταφορές και στα ξενοδοχεία και εστιατόρια. Οι πολύ µικρές επιχειρήσεις εµφανίζουν µέση υποχώρηση των λειτουργικών κερδών κατά -4,7%, σταθερότητα δείχνουν οι επιχειρήσεις µε έσοδα 1-3 εκατ. ευρώ, ενώ ικανοποιητική αύξηση κατά 3,1% παρουσιάζουν µόνο οι επιχειρήσεις µε έσοδα 3-50 εκατ ευρώ. Το µέσο περιθώριο λειτουργικού κέρδους υποχωρεί κατά 50 µονάδες βάσης, στο 9,34% από 9,86% το 2007. Την τελευταία 6ετία καταγράφεται αρνητική τάση στο ισοζύγιο λειτουργικά κερδοφόρων-ζηµιογόνων επιχειρήσεων, καθώς από 80% το 2003 υποχωρεί σταδιακά στο 75% το 2008. Σε επίπεδο καθαρών προ φόρων κερδών διαπιστώνεται σηµαντική υποχώρηση άνω του -10%, ενώ στις πολύ µικρές και πολύ µεγάλες επιχειρήσεις κυµαίνεται στο -15% κατά µέσο όρο. Ως συνέπεια της πορείας των κερδών, το καθαρό περιθώριο µειώνεται αισθητά, στο 2,2% από 3,1% το 2007 και 2,9% το 2006. Η µεγαλύτερη µέση υποχώρηση καταγράφεται στους κλάδους ξενοδοχείωνεστιατορίων (-26%), εµπόριο οχηµάτων (-25%), Κλωστοϋφαντουργία-ένδυση (-24%), µη µεταλλικά ορυκτά (-23%) και εκδόσεις-εκτυπώσεις (17%). Οι µόνοι κλάδοι µε θετική µεταβολή των καθαρών κερδών είναι αυτοί των υπηρεσιών

καταγράφεται στον κλάδο υπηρεσιών υγείας (22,7%) και πληροφορικής (14%) λόγω υψηλής κερδοφορίας και χονδρικού εµπορίου (10,2%) λόγω υψηλού δανεισµού. Θετικό στοιχείο για τις επιχειρήσεις είναι η έλλειψη διακυµάνσεων στον λειτουργικό τους κύκλο, καθώς απαιτήσεις, αποθέµατα και προµηθευτές ανακυκλώνονται µε τους ίδιους ρυθµούς κατά την τελευταία 4ετία. Ειδικότερα, το µέσο διάστηµα είσπραξης των απαιτήσεων εκτιµάται σε 134 ηµέρες, τα αποθέµατα ανακυκλώνονται κάθε 69 ηµέρες, ενώ οι προµηθευτές εξοφλούνται στις 153 ηµέρες. Κατά συνέπεια, ο εµπορικός κύκλος διαµορφώνεται στις 50 ηµέρες (49 το 2007), ακολουθώντας µια ήπια τάση επέκτασης την τελευταία 6ετία (33 ηµέρες το 2003). Σταθερότητα παρατηρείται και στις οµάδες επιχειρήσεων βάσει µεγέθους, µε τις µεγάλες επιχειρήσεις να εισπράττουν ταχύτερα έναντι του µέσου κατά 1 µήνα, αλλά και να εξοφλούν στις 109 ηµέρες (153 στο σύνολο των επιχειρήσεων). Σηµαντικές ανάγκες σε κεφάλαιο κίνησης εµφανίζουν οι κλάδοι της κλωστοϋφαντουργίας-ένδυσης (181 ηµέρες, +20 από το 2007), τα χηµικά-πλαστικά (128 ηµέρες), η βιοµηχανία µετάλλων (109 ηµέρες) και το χονδρικό εµπόριο (81 ηµέρες), λόγω της βραδύτερης του µέσου

Θετικό στοιχείο είναι η έλλειψη διακυµάνσεων στον λειτουργικό επιχειρηµατικό κύκλο - απαιτήσεις, αποθέµατα, προµηθευτές ανακυκλώνονται µε τους ίδιους ρυθµούς την τελευταία 4ετία.

γεγονός ότι αυξάνει ο το ποσοστό των επιχειρήσεων, τα δάνεια των οποίων υπερβαίνουν το 50% των ετήσιων εσόδων τους: στο 25,7% το 2008, από 24,2% το 2007. Ο αριθµός των επιχειρήσεων που εµφανίζει στον ισολογισµό του βραχυπρόθεσµο δανεισµό υποχωρεί ελαφρά στο 42,6% το 2008, από 43,1% το 2007. Η κάµψη των λειτουργικών κερδών και η εντεινόµενη χρήση βραχυπρόθεσµου δανεισµού οδηγούν σε σοβαρή υποβάθµιση της ικανότητας κάλυψης τόκων, από 3,8 φορές το 2007 σε 3,1 φορές το 2008. Μεγαλύτερη επιβάρυνση µε βραχυπρόθεσµο δανεισµό εµφανίζουν οι µικρές επιχειρήσεις (37% των εσόδων τους), ενώ οι µεγάλες επιχειρήσεις εµφανίζουν δάνεια στο 11,4% των εσόδων τους, κατά µέσο όρο. Υψηλό τραπεζικό δανεισµό εµφανίζουν επίσης οι κλάδοι της ακίνητης περιουσίας, κλωστοϋφαντουργίας-ένδυσης, χηµικών-πλαστικών, ψυχαγωγίας, ξενοδοχείων και ε-στιατορίων. Αντίθετα, οι µεταφορές, ταχυδροµεία-τηλεπικοινωνίες και υπηρεσίες υγείας εµφανίζουν τους χαµηλότερους δείκτες δανεισµού. (Πίνακας 3)

Το οικονοµικό περιβάλλον του 2009 Τα θεµελιώδη µεγέθη των ελληνικών επιχειρήσεων σταθεροποιούνται την τελευταία 3ετία, ενώ στα αποτελέσµατα του 2008 δεν γίνονται ορατές οι συνέπειες της διεθνούς οικονοµικής κρίσης. Ωστόσο, κρίσιµοι δείκτες δραστηριότητας όπως: - ο δείκτης κύκλου εργασιών στη βιοµηχανία, µε µείωση κατά 23% τον Απρίλιο,

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

- ο δείκτης όγκου λιανικών πωλήσεων, µε πτώση -10% στο α’ 4µηνο,

18

υγείας (+1,3%) και της ενέργειας (2,7%). Είναι χαρακτηριστικό επίσης ότι το καθαρό περιθώριο κέρδους υποχωρεί σε όλους τους βασικούς κλάδους της οικονοµίας, µε µόνη εξαίρεση την Πληροφορική, στο 5,9% από 5,5% το 2007. Σε αντιστοιχία µε τα λειτουργικά κέρδη, το ποσοστό των κερδοφόρων επιχειρήσεων µειώνεται την τελευταία 6ετία, από 68,5% το 2003 σε 64,5% το 2008. (Πίνακας 1, Πίνακας 4) Η σηµαντική υποχώρηση του καθαρού περιθωρίου, αλλά και η βελτίωση του δείκτη ξένων προς ίδια κεφάλαια, πλήττει την αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων, χάνοντας 2 ποσοστιαίες µονάδες έναντι του 2007, στο 3,9%. Οι σε γενικές γραµµές περισσότερο δανεισµένες µεγαλύτερες επιχειρήσεις επιτυγχάνουν σαφέστατα -ψηλότερες του µέσου αποδόσεις επί των ιδίων κεφαλαίων, αν και σηµαντικά µειωµένες, στο 10,6% (από 17,6%. Υψηλή αποδοτικότητα

είσπραξης των απαιτήσεων αλλά και των µεγαλύτερων αποθεµάτων που τηρούν. Αντίθετα, οι κλάδοι υπηρεσιών όπως ξενοδοχεία-εστιατόρια, ψυχαγωγία, ενέργεια, υγεία, ταχυδροµεία και τηλεπικοινωνίες απολαµβάνουν πλεόνασµα, καθώς εισπράττουν ταχύτερα έναντι των πληρωµών τους, και δεν δεσµεύουν κεφάλαια σε αποθέµατα. (Πίνακας 2)

Ενίσχυση ιδίων κεφαλαίων Θετική εξέλιξη για τη βιωσιµότητα των επιχειρήσεων είναι η µικρή υποχώρηση του δείκτη ξένων προς ίδια κεφάλαια, στο 1,17 προς 1 από 1,27 προς 1 το 2007. Αντίστοιχα, τα συνολικά ξένα κεφάλαια υποχωρούν στο 57% του ενεργητικού από 59,5% το 2007. Ωστόσο, ο δείκτης των βραχυπρόθεσµων τραπεζικών δανείων προς τις πωλήσεις ενισχύεται κατά 1 ποσοστιαία µονάδα, στο 25% το 2008 από 24%. Αρνητικό είναι επίσης το

- η υποχώρηση της οικοδοµικής δραστηριότητας κατά 24% στο α’ 4µηνο, - οι µειωµένες κατά 10% αφίξεις τουριστών το πρώτο εξάµηνο του 2009, - η πτώση των εισαγωγών κατά 38% τον Μάιο και των εξαγωγών κατά 15%, σε 12µηνη βάση, - η έντονη αύξηση σε όγκο και αξία των ακάλυπτων επιταγών και των απλήρωτων συναλλαγµατικών, - η επιβράδυνση της πιστωτικής επέκτασης σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά (8,8% τον Μάιο από 15,9% τον Δεκέµβριο του 2008), - η άνοδος του ποσοστού ανεργίας, - η ραγδαία επιδείνωση της δηµοσιονοµικής κατάστασης, συνθέτουν ένα έντονα αρνητικό περιβάλλον για τις ελληνικές επιχειρήσεις κατά την οικονοµική χρήση που διανύουµε.


 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Α ΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Πίνακας 1

Μεταβολή Πωλήσεων

Ρυθµοί µεταβολής βασικών µεγεθών

08/07

Μέση τιµή, στο σύνολο του δείγµατος

3,5%

Μεταβολή ΚΠΤΦΑ

Μέσος ετήσιος ρυθµός 08/03

08/07

8,3%

5,1%

-0,4%

11,7%

0,2% 3,0% 5,9% 6,8%

3,8% 8,5% 11,9% 10,2%

4,9% 5,0% 5,4% 6,5%

-4,7% 0,5% 3,1% -3,6%

2,8% 2,8% 8,8% 6,6% 4,7% 0,8% 2,1% 7,0% 5,5% -3,4% 3,4% -6,0% 0,3% 0,5% 2,7% 8,8% 0,5% 7,3% 11,7% 7,9%

9,2% 6,9% 12,2% 8,8% 5,0% 5,9% 11,1% 9,7% 9,4% 6,9% 8,6% 2,2% 4,4% 6,0% 10,8% 12,5% 7,5% 12,9% 2,6% 6,1%

5,4% 3,8% 8,9% 6,2% 4,1% 3,2% 6,0% 6,5% 6,6% 3,4% 7,3% -1,1% 5,2% 3,6% 8,4% 7,5% 1,9% 7,4% 6,5% 12,0%

0,6% -6,0% 6,2% 3,5% -0,5% -3,6% -0,3% 4,4% 0,3% -8,3% 0,1% -10,7% -5,9% -5,9% 2,1% 10,9% -4,3% 4,2% 11,0% -0,7%

07/06

Μεταβολή ΚΠΦ

Μέσος ετήσιος 07/06 ρυθµός 08/03

Μέσος ετήσιος ρυθµός 08/03

08/07

07/06

-1,1%

-10,5%

12,0%

-10,0%

7,5% 16,4% 18,0% 16,1%

-5,4% 1,6% 2,1% 0,4%

-15,1% -10,0% -7,9% -15,1%

7,7% 17,3% 17,1% 14,0%

-14,6% -8,1% -8,4% -4,6%

17,1% 9,2% 12,8% 10,5% 4,4% 12,1% 17,2% 11,0% 10,6% 15,6% 13,5% 4,2% -2,6% 12,1% 11,3% 24,3% 14,5% 25,5% -8,8% -2,2%

2,2% -3,4% -3,0% -5,0% -0,4% -0,3% -0,1% 1,5% -3,5% -2,5% 3,5% -7,7% -5,0% -1,0% 5,0% -2,0% -11,1% 2,6% -2,5% -20,4%

-10,9% -26,3% -0,6% -1,2% -10,1% -10,2% -11,0% -3,7% -7,6% -25,3% -8,4% -23,8% -23,2% -17,3% -8,4% 11,9% -8,1% 1,3% 2,7% -6,8%

15,9% 6,0% 15,9% 15,1% 3,5% 14,9% 16,0% 11,8% 12,5% 13,0% 14,0% 3,0% -7,1% 12,6% 14,9% 18,3% 2,9% 25,8% -11,4% 6,2%

-6,7% -17,5% -7,5% -10,5% -6,8% -10,1% -7,4% -9,6% -9,6% -16,4% -6,4% -16,5% -21,0% -14,9% -5,4% -8,2% -19,1% -0,2% -1,5% -5,5%

Μέγεθος µέχρι € 1 εκ. από € 1 εκ. µέχρι € 3 εκ. από € 3 εκ. µέχρι € 50 εκ. πάνω από € 50 εκ.

Κλάδοι Χονδρικό εµπόριο Ξενοδοχεία και εστιατόρια Κατασκευές ∆ιάφορες υπηρεσίες Ακίνητη περιουσία Λιανικό εµπόριο Λοιπές βιοµηχανίες Βιοµηχανία τροφίµων και ποτών Μεταφορές και υποστήριξη µεταφορών Εµπόριο οχηµάτων Χηµικά-πλαστικά Κλωστοϋφαντουργία, ένδυση, υπόδηση Προϊόντα από µη µεταλλικά ορυκτά Εκδόσεις - Εκτυπώσεις Παραγωγή µετάλλων και προϊόντα Πληροφορική Ψυχαγωγικές, πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότητες Υπηρεσίες υγείας Ενέργεια Ταχυδροµεία και τηλεπικοινωνίες Πηγή, επεξεργασία: Hellastat Α.Ε.

Πίνακας 2

∆είκτες Ρευστότητας

Γενική ρευστότητα 2008

Μέση τιµή, στο σύνολο του δείγµατος

2007

Εµπορικός κύκλος

Ηµέρες απαιτήσεων

Ηµέρες αποθεµάτων

Ηµέρες προµηθευτών

2008

2007

2008

2007

2008

2007

2008

2007

1,32

1,30

50

49

134

133

69

70

153

154

1,51 1,25 1,21 1,22

1,48 1,21 1,20 1,23

15 38 63 34

24 38 64 32

125 140 140 102

120 136 140 105

63 76 69 52

67 77 71 49

180 170 136 109

185 167 135 114

1,27 1,26 1,71 1,29 1,99 1,14 1,38 1,32 1,16 1,18 1,35 1,55 1,40 1,26 1,42 1,49 1,00 1,33 1,42 1,44

1,26 1,30 1,67 1,27 2,09 1,13 1,31 1,29 1,15 1,17 1,35 1,48 1,46 1,28 1,39 1,49 1,02 1,27 1,46 1,27

81 -45 55 -22 63 3 113 79 -3 65 128 181 77 53 109 -9 -22 -29 -36 -33

86 -44 59 -17 52 13 108 79 -7 61 130 161 72 64 108 10 -15 -11 16 18

153 75 152 133 84 64 162 141 105 78 171 184 163 188 175 165 188 137 92 142

154 68 146 123 83 64 159 142 95 72 171 177 159 186 175 169 191 133 102 165

94 9 61 18 43 115 110 71 8 103 98 135 53 40 95 25 14 9 31 11

90 9 68 19 68 112 110 72 10 92 98 125 58 44 95 23 13 8 42 11

149 153 163 166 159 197 160 143 113 107 143 131 144 185 145 181 230 178 166 183

151 163 156 169 162 196 160 139 108 107 148 130 144 186 149 192 219 176 148 177

Μέγεθος µέχρι € 1 εκ. από € 1 εκ. µέχρι € 3 εκ. από € 3 εκ. µέχρι € 50 εκ. πάνω από € 50 εκ.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Κλάδοι

20

Χονδρικό εµπόριο Ξενοδοχεία και εστιατόρια Κατασκευές ∆ιάφορες υπηρεσίες Ακίνητη περιουσία Λιανικό εµπόριο Λοιπές βιοµηχανίες Βιοµηχανία τροφίµων και ποτών Μεταφορές και υποστήριξη µεταφορών Εµπόριο οχηµάτων Χηµικά-πλαστικά Κλωστοϋφαντουργία, ένδυση, υπόδηση Προϊόντα από µη µεταλλικά ορυκτά Εκδόσεις - Εκτυπώσεις Παραγωγή µετάλλων και προϊόντα Πληροφορική Ψυχαγωγικές, πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότητε Υπηρεσίες υγείας Ενέργεια Ταχυδροµεία και τηλεπικοινωνίες Πηγή, επεξεργασία: Hellastat Α.Ε.


 Πίνακας 3

∆είκτες κεφαλαιακής διάρθρωσης Μέση τιµή, στο σύνολο του δείγµατος

Ξένα προς ίδια κεφάλαια

Ξένα προς συνολικά κεφάλαια

Βραχυπρόθεσµος δανεισµός προς πωλήσεις

Κάλυψη τόκων

2008

2007

2008

2007

2008

2007

2008

2007

1,17

1,27

57,1%

59,5%

24,8%

23,9%

3,08

3,78

0,58 1,71 2,48 2,43

0,65 1,87 2,58 2,42

42,9% 65,1% 72,3% 70,4%

45,4% 66,7% 72,9% 70,1%

36,9% 24,1% 21,8% 11,4%

36,9% 22,9% 20,0% 10,9%

3,12 4,05 3,40 2,92

4,02 4,78 4,03 4,57

2,32 0,30 0,83 1,17 0,20 2,19 1,33 1,28 1,40 2,58 1,47 1,14 1,18 1,32 1,47 1,21 1,25 1,19 0,48 1,09

2,48 0,35 0,87 1,31 0,23 2,50 1,41 1,31 1,46 2,71 1,48 1,23 1,21 1,58 1,50 1,06 0,98 1,25 0,51 1,40

71,4% 24,7% 45,7% 59,3% 20,4% 73,8% 58,1% 58,9% 61,5% 74,0% 60,1% 54,5% 56,8% 62,8% 60,6% 57,3% 66,7% 55,3% 32,4% 60,1%

72,8% 28,6% 48,6% 61,2% 23,5% 75,9% 59,3% 59,6% 64,2% 74,5% 60,6% 55,9% 55,6% 66,2% 61,5% 54,9% 66,8% 57,6% 35,8% 64,3%

27,0% 28,2% 24,5% 14,1% 61,4% 16,3% 29,0% 28,0% 13,0% 22,0% 29,2% 34,5% 26,6% 28,8% 24,5% 15,9% 33,0% 13,4% 27,7% 9,0%

24,8% 30,7% 26,3% 14,1% 85,5% 16,0% 26,9% 28,7% 12,4% 19,0% 26,2% 33,7% 23,7% 26,8% 24,6% 18,5% 35,8% 13,0% 37,8% 11,1%

2,92 3,41 3,69 7,29 1,48 3,47 3,20 2,98 3,32 1,96 3,29 2,15 2,94 2,88 3,09 8,55 2,44 11,00 1,85 3,65

3,70 4,43 3,58 7,77 1,70 4,03 3,89 3,35 3,93 2,41 3,89 2,71 3,90 3,75 3,85 13,49 3,57 14,65 2,31 4,93

Μέγεθος µέχρι € 1 εκ. από € 1 εκ. µέχρι € 3 εκ. από € 3 εκ. µέχρι € 50 εκ. πάνω από € 50 εκ.

Κλάδοι Χονδρικό εµπόριο Ξενοδοχεία και εστιατόρια Κατασκευές ∆ιάφορες υπηρεσίες Ακίνητη περιουσία Λιανικό εµπόριο Λοιπές βιοµηχανίες Βιοµηχανία τροφίµων και ποτών Μεταφορές και υποστήριξη µεταφορών Εµπόριο οχηµάτων Χηµικά-πλαστικά Κλωστοϋφαντουργία, ένδυση, υπόδηση Προϊόντα από µη µεταλλικά ορυκτά Εκδόσεις - Εκτυπώσεις Παραγωγή µετάλλων και προϊόντα Πληροφορική Ψυχαγωγικές, πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότητες Υπηρεσίες υγείας Ενέργεια Ταχυδροµεία και τηλεπικοινωνίες Πηγή, επεξεργασία: Hellastat Α.Ε.

Πίνακας 4� ��∆είκτες

κερδοφορίας & απόδοσης

Μικτό περιθώριο 2008

Μέση τιµή, στο σύνολο του δείγµατος

Περιθώριο ΚΠΤΦΑ

Καθαρό περιθώριο

Απόδοση ιδίων κεφαλαίων

2007

2008

2007

2008

2007

2008

2007

26,4%

26,5%

9,3%

9,9%

2,2%

3,1%

3,9%

5,9%

34,2% 26,4% 22,2% 18,0%

34,2% 26,0% 22,2% 19,5%

11,5% 9,4% 8,4% 5,6%

12,5% 9,8% 8,8% 6,8%

1,4% 2,7% 2,5% 1,7%

2,4% 3,5% 3,3% 3,2%

1,4% 8,1% 11,7% 10,6%

2,6% 10,9% 15,3% 17,6%

27,6% 29,8% 21,7% 33,6% 58,3% 30,6% 23,6% 18,4% 19,3% 17,7% 24,3% 22,7% 21,1% 30,3% 18,7% 39,1% 26,1% 38,5% 33,6% 33,0%

26,8% 32,2% 20,6% 33,5% 59,0% 30,8% 24,4% 19,2% 19,4% 16,6% 24,6% 23,8% 23,1% 31,6% 19,4% 36,9% 25,9% 38,1% 26,1% 33,2%

7,6% 19,4% 12,4% 10,3% 44,7% 6,0% 10,8% 8,5% 5,1% 4,4% 10,9% 7,6% 9,5% 9,3% 10,4% 14,2% 12,0% 19,7% 22,5% 4,9%

7,9% 21,5% 11,9% 11,1% 49,4% 6,5% 11,1% 8,9% 5,9% 4,6% 10,7% 8,5% 10,0% 10,1% 11,0% 13,5% 11,4% 18,8% 17,8% 5,7%

2,4% -0,9% 6,6% 4,2% 0,5% 1,9% 2,7% 1,3% 1,4% 0,9% 2,4% 1,4% 1,3% 2,3% 2,4% 5,9% 1,1% 11,4% 4,6% 1,9%

3,4% 0,9% 6,6% 4,7% 2,5% 2,5% 3,6% 1,8% 2,1% 1,4% 3,0% 2,0% 2,7% 3,4% 3,8% 5,5% 1,4% 11,8% 7,1% 2,5%

10,2% -0,7% 5,0% 10,1% -0,9% 8,5% 4,6% 2,5% 3,2% 4,9% 4,8% 2,6% 1,9% 6,2% 4,7% 14,1% 2,0% 22,7% -2,1% 8,0%

14,3% 0,1% 5,9% 9,9% -0,6% 12,3% 6,5% 3,5% 5,6% 7,8% 6,2% 4,2% 4,2% 9,4% 7,5% 13,9% 2,1% 25,3% -2,5% 11,3%

Μέγεθος µέχρι € 1 εκ. από € 1 εκ. µέχρι € 3 εκ. από € 3 εκ. µέχρι € 50 εκ. πάνω από € 50 εκ.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Κλάδοι Χονδρικό εµπόριο Ξενοδοχεία και εστιατόρια Κατασκευές ∆ιάφορες υπηρεσίες Ακίνητη περιουσία Λιανικό εµπόριο Λοιπές βιοµηχανίες Βιοµηχανία τροφίµων και ποτών Μεταφορές και υποστήριξη µεταφορών Εµπόριο οχηµάτων Χηµικά-πλαστικά Κλωστοϋφαντουργία, ένδυση, υπόδηση Προϊόντα από µη µεταλλικά ορυκτά Εκδόσεις - Εκτυπώσεις Παραγωγή µετάλλων και προϊόντα Πληροφορική Ψυχαγωγικές, πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότ Υπηρεσίες υγείας Ενέργεια Ταχυδροµεία και τηλεπικοινωνίες Πηγή, επεξεργασία: Hellastat Α.Ε.

21


 ΟΙ 100 M ΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ EΜΠΟΡΙΚΕΣ EΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

����� ��� �����, ���������� ��� �����

������ ��������

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Εταιρία

22

Λογιστικά πρότυπα

2008

2007

Μεταβολή

2008

2007 Μεταβολή

��������µ��� ��� ����� 2008

2007 Μεταβολή

1

ΕΚΟ Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

2.285,95

1.991,65

14,8%

29,36

39,98

-26,6%

2,32

19,19

2

CARREFOUR ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

1.994,60

1.899,11

5,0%

77,93

79,33

-1,8%

25,16

24,91

-87,9% 1,0%

3

SHELL HELLAS Α.Ε.

ΕΛΠ

1.856,72

1.604,83

15,7%

-15,38

24,55

-162,6%

-14,12

21,12

-166,8%

4

BP HELLAS Α.Ε.

∆ΠΧΠ

1.397,52

1.257,98

11,1%

38,90

66,93

-41,9%

14,78

47,26

-68,7%

5

ΑΒ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

1.289,26

1.141,20

13,0%

73,16

67,21

8,8%

47,95

45,91

4,4%

6

MAMIDOIL JETOIL Α.Ε.

∆ΠΧΠ

1.281,05

942,74

35,9%

22,35

24,57

-9,0%

2,23

5,40

-58,7%

7

ΑΙΓΑΙΟΝ ΟΙΛ Α.Ε.

ΕΛΠ

1.127,31

831,82

35,5%

10,56

9,00

17,3%

1,50

1,42

5,2%

8

ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Ι. ΚΑΙ Σ. Α.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

1.088,65

912,49

19,3%

48,25

43,73

10,3%

15,97

13,36

19,5%

9

AVINOIL Α.Ε.

∆ΠΧΠ

1.019,05

826,34

23,3%

13,55

9,98

35,7%

2,53

0,99

156,6%

10

ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

743,92

606,94

22,6%

9,99

7,18

39,0%

1,74

0,12

1410,0%

11

ΒΕΡΟΠΟΥΛΟΙ ΑΦΟΙ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

711,38

647,48

9,9%

17,27

16,51

4,6%

3,99

6,92

-42,3%

12

ΜΕΤΡΟ Α.Ε.Β.Ε.

17,6%

13

ΑΤΛΑΝΤΙΚ ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ Α.Ε.Ε.

14

ΕΛΠ

650,66

601,11

8,2%

36,45

31,38

16,2%

24,73

21,03

∆ΠΧΠ

604,93

586,20

3,2%

6,56

5,37

22,2%

-4,39

-8,30

47,1%

TOYOTA ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

598,88

854,54

-29,9%

24,77

38,75

-36,1%

33,31

29,45

13,1%

15

KOSMOCAR Α.Ε.

ΕΛΠ

580,17

545,99

6,3%

29,22

29,39

-0,6%

15,02

16,85

-10,9%

16

∆ΙΑΜΑΝΤΗΣ ΜΑΣΟΥΤΗΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

573,56

541,54

5,9%

32,73

32,19

1,7%

17,52

18,29

-4,2%

17

REVOIL Α.Ε.

∆ΠΧΠ

571,99

445,33

28,4%

5,83

6,29

-7,3%

2,12

2,70

-21,7%

18

ΕΤΕΚΑ Α.Ε.

ΕΛΠ

533,34

404,61

31,8%

3,64

3,24

12,3%

0,72

0,61

17,4%

19

DSGI SOUTH-EAST EUROPE A.E.B.E. (30/04/2008)

ΕΛΠ

499,30

441,20

13,2%

40,61

34,66

17,2%

34,24

26,95

27,1%

20

MERCEDES BENZ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε.

ΕΛΠ

485,32

501,62

-3,2%

10,21

19,26

-47,0%

7,59

17,49

-56,6%

21

MAKRO CASH AND CARRY Α.Ε.

ΕΛΠ

472,23

456,63

3,4%

1,82

7,35

-75,2%

0,06

2,33

-97,3%

22

PROCTER & GAMBLE ΕΛΛΑΣ Ε.Π.Ε.

ΕΛΠ

446,78

424,21

5,3%

22,14

17,92

23,5%

20,94

18,67

12,1%

23

ALAPIS Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

438,76

405,18

8,3%

120,39

53,11

126,7%

75,28

81,35

-7,5%

24

ΠΛΑΙΣΙΟ COMPUTERS Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

408,75

382,55

6,8%

13,00

19,99

-35,0%

5,92

14,08

-58,0%

25

SANOFI AVENTIS Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

401,70

387,99

3,5%

68,54

63,15

8,5%

61,15

54,06

13,1%

26

ΠΕΝΤΕ ΓΑΛΑΞΙΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

401,25

381,24

5,2%

23,15

24,76

-6,5%

15,53

16,28

-4,6%

27

CYCLON ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

399,25

280,51

42,3%

8,19

6,36

28,7%

3,68

3,11

18,4%

28

ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

399,24

358,07

11,5%

16,63

43,86

-62,1%

3,69

36,73

-90,0%

29

DIA HELLAS Α.Ε.

ΕΛΠ

389,31

381,21

2,1%

0,34

5,34

-93,7%

-8,45

-2,86

-196,0%

30

JUMBO Α.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

386,26

323,73

19,3%

111,92

93,11

20,2%

97,86

80,09

22,2%

31

ΣΙΛΚ ΟΙΛ Α.Β.Ε.Ε.Π.Τ.Ν.Ξ.Ε.

ΕΛΠ

348,76

286,48

21,7%

3,64

3,25

12,1%

0,91

1,02

-11,0%

32

BMW ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

325,22

320,01

1,6%

25,33

24,64

2,8%

19,25

21,10

-8,7%

33

ROCHE HELLAS Α.Ε.

34

NOTOS COM ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ Α.Ε.Β.Ε.

35 36 37 38

ΕΛΠ

321,47

287,21

11,9%

31,74

22,51

41,0%

22,98

17,33

32,6%

∆ΠΧΠ

310,17

301,89

2,7%

29,22

70,45

-58,5%

11,07

49,76

-77,7%

FORD MOTOR ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

305,28

430,90

-29,2%

3,34

20,89

-84,0%

-0,80

16,97

-104,7%

ΚΕΝΤΡΟ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ Α.Ε.Ε.

ΕΛΠ

299,84

300,21

-0,1%

0,67

0,87

-22,9%

0,65

0,93

-29,6%

HOUSEMARKET Α.Ε.

∆ΠΧΠ

295,79

238,55

24,0%

45,45

50,99

-10,9%

37,97

43,43

-12,6%

ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Κ. Π. Α.Ε. ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ

∆ΠΧΠ

294,84

271,74

8,5%

5,53

5,92

-6,6%

0,86

1,74

-50,5%

39

PRAKTIKER HELLAS Α.Ε.Ε.

ΕΛΠ

286,40

270,88

5,7%

26,77

25,34

5,6%

33,38

33,29

0,3%

40

ΘΕΟΧΑΡΑΚΗΣ Ι. ΝΙΚ. Α.Ε.

ΕΛΠ

283,35

283,71

-0,1%

20,54

16,44

24,9%

5,71

5,90

-3,3%

41

GLAXOSMITHKLINE A.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

279,95

272,73

2,6%

17,65

19,10

-7,6%

16,33

16,74

-2,4%

42

ΕΡΜΗΣ Α.Ε.

43

ΚΑΕ Α.Ε.

44 45 46

ΕΛΠ

273,05

261,31

4,5%

3,72

3,28

13,3%

2,96

2,76

7,2%

∆ΠΧΠ

268,17

262,55

2,1%

53,07

54,73

-3,0%

68,78

49,63

38,6%

GENERAL MOTORS ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

266,98

302,48

-11,7%

2,21

8,02

-72,5%

1,50

11,32

-86,8%

ΣΥ.ΦΑ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σ.Π.Ε.

ΕΛΠ

263,63

237,78

10,9%

5,19

4,87

6,6%

4,02

3,73

7,7%

INFO-QUEST Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

259,88

213,09

22,0%

1,00

1,47

-31,8%

-34,85

4,93

-806,5%

47

ΠΕΙΡΑΙΩΣ MULTIFIN A.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

255,59

345,39

-26,0%

4,63

12,08

-61,7%

-9,02

0,68

-1422,3%

48

ASTRAZENECA Α.Ε.

ΕΛΠ

253,84

260,54

-2,6%

18,92

24,95

-24,2%

19,65

25,07

-21,6%

49

ZARA ΕΛΛΑΣ Α.Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΙ∆ΗΣ Α.Ε.E.

ΕΛΠ

233,02 229,36

225,88 226,24

3,2% 1,4%

27,22 5,24

33,96 5,86

-19,8% -10,6%

7,77 -0,19

15,28 0,17

-49,2% -209,2%

50

ΕΛΠ


Εταιρία

Λογιστικά πρότυπα

2008

2007

Μεταβολή

2008

2007

Μεταβολή

��������µ��� ��� ����� 2008

2007

Μεταβολή

51

SONY ERICSSON Α.Ε.

ΕΛΠ

228,59

245,86

-7,0%

5,10

5,06

0,7%

5,91

6,00

-1,5%

52

ΠΡΟ.ΣΥ.Φ.Α.Π.Ε.

ΕΛΠ

225,84

199,81

13,0%

3,48

3,59

-3,2%

3,88

4,15

-6,6%

53

ΜΥΡΤΕΑ Α.Ε.

ΕΛΠ

225,83

200,88

12,4%

4,20

3,55

18,4%

3,81

3,10

23,1%

54

FIAT GROUP AUTOMOBILES ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

225,15

206,49

9,0%

5,57

0,98

468,7%

0,48

1,20

-60,3%

55

ΣΤΡΟΥΜΣΑΣ Ι. Α.Ε.

ΕΛΠ

220,79

205,45

7,5%

4,86

5,59

-13,1%

0,47

1,19

-60,5%

56

ΓΕΝΕΣΙΣ ΦΑΡΜΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

220,22

168,93

30,4%

38,43

36,85

4,3%

31,12

32,79

-5,1%

57

ΕΛΠΕΤΡΟΛ Α.Ε.

ΕΛΠ

219,82

176,98

24,2%

-1,18

1,79

-165,6%

-9,66

58

SONY ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ

ΕΛΠ

219,39

239,01

-8,2%

-5,98

5,23

-214,3%

-5,45

5,35

59

DIAGEO ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

212,25

215,15

-1,3%

12,34

14,51

-14,9%

16,03

12,78

25,4%

60

KAOIL ΚΟΥΤΛΑ ΑΦΟΙ Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

206,96

158,62

30,5%

0,75

1,65

-54,9%

0,09

0,69

-86,2%

61

DRACOIL Α.Ε.

15,7%

0,13

0,52

-74,6%

-1,98

-1,38

-43,0%

62 63 64

0,04 -24048,8% -201,8%

ΕΛΠ

204,43

176,66

ΠΑΖΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Κ. Σ. Α.Ε.

∆ΠΧΠ

203,44

128,65

58,1%

3,81

2,92

30,4%

0,04

1,06

-96,3%

ALPHA COPY Α.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

198,42

236,47

-16,1%

6,03

15,62

-61,4%

4,46

14,29

-68,8%

ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ ΛΙΛΛΥ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

194,66

178,50

9,1%

24,26

20,68

17,3%

18,81

16,69

12,7%

65

LG ELECTRONICS ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

192,19

174,66

10,0%

1,21

3,22

-62,5%

-0,54

2,29

-123,4%

66

PHILIPS ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

191,22

204,94

-6,7%

-8,64

6,77

-227,6%

-10,67

4,22

-352,8%

67

SIEMENS Α.Ε.

ΕΛΠ

191,14

332,09

-42,4%

-1,42

34,29

-104,1%

-17,65

18,94

-193,2%

68

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

189,16

178,63

5,9%

17,71

17,62

0,5%

10,20

12,37

-17,6%

69

HYUNDAI ΕΛΛΑΣ ∆ΑΒΑΡΗ Π. ΚΑΙ Ρ. Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

188,44

184,73

2,0%

10,31

8,67

18,9%

-0,65

1,32

-149,0%

70

ERICSSON ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

185,44

162,43

14,2%

24,96

17,12

45,7%

20,40

12,91

58,1%

71

BAYER ΕΛΛΑΣ Α.Β.E.E.

ΕΛΠ

182,82

179,17

2,0%

9,59

6,54

46,6%

1,16

1,72

-32,8%

72

ΠΕΙΡΑΙΚΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ Π.Ε.

ΕΛΠ

175,96

163,21

7,8%

1,44

2,07

-30,5%

1,08

1,01

7,2%

73

ΓΕΝΙΚΗ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

173,64

202,61

-14,3%

7,78

12,27

-36,6%

3,45

8,90

-61,3%

74

JANSSEN - CILAG Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

172,22

236,52

-27,2%

11,10

31,41

-64,7%

13,79

12,16

13,4%

75

IBM ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

170,89

145,92

17,1%

25,46

7,66

232,2%

23,71

5,65

319,5%

76

∆ΗΜΗΤΡΙΑΚΗ Α.Ε.E.

77

ΠΝΓ ΓΕΡΟΛΥΜΑΤΟΣ Α.Ε.Β.Ε.

78

ΣΥΝ.ΦΑ. Α.Ε.

79

MULTIRAMA Α.Ε.Β.Ε.

80

ΕΛΠ

168,12

188,86

-11,0%

5,51

4,68

17,7%

1,61

1,47

9,6%

∆ΠΧΠ

166,83

154,74

7,8%

18,99

23,79

-20,2%

6,56

14,67

-55,3%

ΕΛΠ

166,02

156,77

5,9%

2,42

3,07

-21,3%

2,12

2,96

-28,5%

∆ΠΧΠ

165,34

148,62

11,2%

0,85

1,44

-40,9%

-4,71

-2,62

-80,0%

ΒΙΑΜΑΡ Α.Ε.

ΕΛΠ

164,34

188,30

-12,7%

10,68

13,68

-22,0%

1,11

3,16

-64,8%

81

BRISTOL MYERS SQUIBB Α.Ε.

ΕΛΠ

162,71

145,33

12,0%

29,07

28,15

3,3%

27,47

27,45

0,1%

82

EXPERT ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΙΚΗ Α.Ε.

ΕΛΠ

161,78

160,39

0,9%

3,20

3,68

-13,0%

1,16

1,30

-10,7%

83

FOURLIS TRADE Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

159,44

159,20

0,2%

7,21

6,66

8,4%

4,31

3,52

22,3%

84

LION ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

155,23

178,02

-12,8%

5,20

6,68

-22,2%

0,46

7,91

-94,2%

85

ΣΙ∆ΜΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

153,25

138,08

11,0%

7,55

8,11

-6,9%

0,34

4,10

-91,7%

86

SPRIDER STORES Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

149,43

126,68

18,0%

30,47

25,98

17,3%

18,44

30,47

-39,5%

87

WYETH ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

148,67

131,09

13,4%

8,57

1,97

335,0%

10,32

1,47

600,3%

88

ΚΑΡΟΥΛΙΑΣ Β. Σ. Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

147,98

146,07

1,3%

3,54

3,47

1,9%

2,62

2,58

1,6%

89

ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΙΚΟΣ & ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΠΕ.ΜΕΛΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ

ΕΛΠ

145,81

133,02

9,6%

5,33

6,24

-14,7%

3,43

2,93

16,9%

90

ΜΟΥΧΑΛΗΣ Α.Ε.Ε. ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ

ΕΛΠ

145,47

142,53

2,1%

0,92

1,05

-11,7%

0,37

0,03

1366,9%

91

ΣΕΚΑ ΕΦΟ∆ΙΑΣΜΟΥ ΠΛΟΙΩΝ Α.Ε.

ΕΛΠ

144,06

123,95

16,2%

3,71

1,26

193,8%

2,83

0,56

403,2%

92

ΕΛΜΑ Α.Ε. ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

∆ΠΧΠ

143,48

124,36

15,4%

11,30

9,72

16,3%

4,17

3,60

15,8%

93

CITROEN ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

142,96

194,64

-26,6%

3,49

4,06

-14,2%

0,33

1,31

-75,1%

94

FG EUROPE Α.Ε.

∆ΠΧΠ

142,50

153,71

-7,3%

26,29

22,36

17,6%

22,59

20,05

12,6%

95

SCHERING-PLOUGH Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

141,80

118,27

19,9%

5,08

18,73

-72,9%

-0,18

16,29

-101,1%

96

ΠΑΠΙΣΤΑΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ Α.Ε.

ΕΛΠ

139,82

109,52

27,7%

8,36

6,11

36,9%

3,78

3,20

18,1%

97

KARENTA Α.Β.Ε.

ΕΛΠ

137,97

131,37

5,0%

3,05

1,36

124,8%

0,03

0,09

-69,1%

98

ΕΛΓΕΚΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

135,96

120,93

12,4%

3,36

2,97

13,2%

0,95

1,21

-21,7%

99

ΕΝΕΤ SOLUTIONS LOGICOM A.E.B.E.

ΕΛΠ

134,37

105,09

27,9%

2,73

1,35

103,0%

-0,08

0,42

-120,0%

100

ΣΕΚΑΒΙΝ Α.Ε.

ΕΛΠ

132,25

148,42

-10,9%

0,50

1,68

-70,3%

1,10

0,55

100,6%

Πηγή: Hellastat Εµφανίζονται στοιχεία σε εταιρικό επίπεδο� Ποσά σε εκατ. ευρώ. ∆ηµοσιευµένα στοιχεία µέχρι 7/7/2009.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

����� ��� �����, ���������� ��� �����

������ ��������

23


 ΟΙ 100 M ΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ BΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ EΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

����� ��� �����, ���������� ��� �����

������ ��������

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Εταιρία

24

Λογιστικά πρότυπα

2008

2007 Μεταβολή

2008

2007 Μεταβολή

��������µ��� ��� ����� 2008

2007 Μεταβολή

1

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

9.319,60

7.899,98

18,0%

48,84

462,80

-89,4%

-142,08

388,73

-136,6%

2

∆ΕΣΜΗΕ Α.Ε. ∆ΕΗ - ∆ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε.

ΕΛΠ

3

∆ΠΧΠ

5.937,87 5.823,27

917,39 5.142,30

547,3% 13,2%

16,68 339,65

14,30 818,07

16,7% -58,5%

19,93 -326,71

16,39 96,91

21,6% -437,1%

4

MOTOR OIL ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

5.057,75

3.719,13

36,0%

176,82

286,32

-38,2%

99,36

208,41

-52,3%

5

∆.ΕΠ.Α. Α.Ε.

∆ΠΧΠ

1.475,10

998,52

47,7%

122,80

48,29

154,3%

118,65

56,55

109,8%

6

COCA COLA 3Ε Α.Ε.

∆ΠΧΠ

714,10

686,60

4,0%

118,90

119,80

-0,8%

173,60

174,40

-0,5%

7

ΧΑΛΚΟΡ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

635,25

755,97

-16,0%

-0,50

32,56

-101,6%

-23,37

13,10

-278,5%

8

ΗΡΑΚΛΗΣ Α.Γ.Ε.Τ.

∆ΠΧΠ

632,20

617,23

2,4%

139,48

142,93

-2,4%

99,66

104,26

-4,4%

9

VIVARTIA A.B.E.E.

∆ΠΧΠ

630,23

598,09

5,4%

35,57

28,21

26,1%

-15,55

3,96

-492,7%

10

ΕΛΑΪΣ - UNILEVER HELLAS A.E.

ΕΛΠ

624,64

258,36

141,8%

50,32

9,90

408,5%

22,30

8,08

176,1%

11

ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε.

∆ΠΧΠ

607,91

419,75

44,8%

29,58

19,26

53,6%

36,08

27,96

29,1%

12

J&P-ΑΒΑΞ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

554,06

381,24

45,3%

35,84

17,75

102,0%

6,14

8,96

-31,4%

13

ΤΙΤΑΝ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

548,62

535,86

2,4%

148,48

170,59

-13,0%

113,29

159,79

-29,1%

14

ΕΛΒΑΛ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

541,00

611,03

-11,5%

12,67

48,49

-73,9%

-12,42

23,95

-151,9%

15

SOVEL Α.Ε.

∆ΠΧΠ

513,08

363,17

41,3%

23,42

38,60

-39,3%

1,57

21,87

-92,8%

16

∆ΠΧΠ

17

ΤΕΡΝΑ A.Τ.Τ.Ν.E. ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑ∆ΟΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

510,50 476,78

206,65 346,25

147,0% 37,7%

48,73 25,99

12,26 21,13

297,6% 23,0%

30,91 2,43

7,15 2,75

332,5% -11,6%

18

ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΝ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

468,59

352,84

32,8%

34,11

49,25

-30,7%

14,94

38,89

-61,6%

19

ΑΘΗΝΑΙΚΗ ΖΥΘΟΠΟΙΙΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

460,85

435,26

5,9%

136,44

132,84

2,7%

112,75

109,74

2,7%

20

PFIZER ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

423,58

419,20

1,0%

27,76

33,64

-17,5%

21,84

44,37

-50,8%

21

ΣΟΓΙΑ ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

420,39

272,52

54,3%

32,19

17,66

82,2%

19,14

6,89

178,0%

22

ΣΙ∆ΕΝΟΡ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

418,16

394,69

5,9%

-1,20

43,61

-102,7%

76,64

37,04

106,9%

23

ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

411,08

400,43

2,7%

36,40

36,32

0,2%

38,82

30,04

29,2%

24

ΕΥ∆ΑΠ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

403,16

388,42

3,8%

78,33

84,47

-7,3%

49,22

58,48

-15,8%

25

NESTLE ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

378,19

352,23

7,4%

80,31

71,95

11,6%

91,96

68,71

33,8%

26

NOVARTIS HELLAS Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

377,25

319,16

18,2%

26,75

13,52

97,9%

25,62

11,29

126,9%

27

ΒΙΑΝΕΞ Α.Ε.

ΕΛΠ

354,45

323,01

9,7%

77,54

71,75

8,1%

68,82

64,36

6,9%

28

ΣΩΛΗΝΟΥΡΓΕΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

346,01

340,59

1,6%

26,39

52,59

-49,8%

10,53

34,94

-69,9%

29

ΜΕΤΚΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

330,48

248,82

32,8%

56,59

52,70

7,4%

50,07

53,62

-6,6%

30

FRIESLAND ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

307,56

281,01

9,5%

3,08

4,03

-23,4%

0,07

1,28

-94,5%

31

BSH Α.Β.Ε. ΟΙΚΙΑΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ

ΕΛΠ

304,31

313,66

-3,0%

14,92

21,35

-30,1%

22,92

21,39

7,2%

32

ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ Α.Β.Ε. ΣΙΓΑΡΕΤΤΩΝ

ΕΛΠ

298,34

292,88

1,9%

80,44

64,93

23,9%

72,89

77,34

-5,8%

33

ΦΑΓΕ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

286,47

313,49

-8,6%

9,88

15,43

-36,0%

-19,16

-21,84

12,3%

34

ΛΑΡΚΟ Α.Ε.

ΕΛΠ

284,18

549,35

-48,3%

-70,79

50,53

-240,1%

-116,34

23,09

-603,9%

35

ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ Α.Ε.

ΕΛΠ

282,70

267,50

5,7%

15,82

24,95

-36,6%

-12,22

-7,88

-55,0%

36

INTRACOM TELECOM Α.Ε.

∆ΠΧΠ

260,48

284,02

-8,3%

26,50

29,14

-9,1%

7,80

6,05

29,0%

37

∆ΠΧΠ

38

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΛΩ∆ΙΑ Α.Ε. BOEHRINGER INGELHEIM ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

257,81 256,30

293,77 261,47

-12,2% -2,0%

8,12 17,17

19,66 20,96

-58,7% -18,1%

2,43 11,76

11,37 16,11

-78,7% -27,0%

39

ΑΤΤΙ-ΚΑΤ Α.Τ.Ε.

∆ΠΧΠ

250,46

180,32

38,9%

21,25

17,25

23,2%

-4,81

3,96

-221,5%

40

ΜΥΛΟΙ ΣΟΓΙΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

231,94

235,60

-1,6%

12,98

15,70

-17,3%

2,28

10,48

-78,3%

41

FULGOR Α.Ε.

ΕΛΠ

229,86

230,04

-0,1%

12,52

9,29

34,7%

-1,86

1,07

-274,6%

42

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΦΩΣΦΟΡΙΚΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ Α.Ε.

ΕΛΠ

213,51

163,35

30,7%

47,10

10,34

355,6%

32,97

2,14

1442,0%

43

ΘΟΡΙΚΗ Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

213,30

342,54

-37,7%

35,04

-5,30

760,9%

3,47

-42,69

108,1%

44

ΝΕΟΧΗΜΙΚΗ Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

211,41

0,17

-0,01

3520,0%

-75,62

-0,01 -1512200,0%

45

∆ΠΧΠ

46

ΑΛΟΥΜΥΛ ΜΥΛΩΝΑΣ Α.Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΑΥΠΗΓΕΙΑ Α.Ε.

ΕΛΠ

204,07 202,15

238,06 245,75

-14,3% -17,7%

12,43 46,09

17,17 58,28

-27,6% -20,9%

2,19 15,23

6,78 10,22

-67,7% 49,0%

47

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΑΛΥΒΟΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

199,15

222,20

-10,4%

4,10

7,95

-48,4%

-4,51

0,57

-888,2%

48

LOREAL HELLAS Α.Ε.

ΕΛΠ

193,40

193,83

-0,2%

38,35

39,05

-1,8%

33,65

36,73

-8,4%

49

ΜΠΗΤΡΟΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΗ Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

190,73

133,22

43,2%

4,67

7,78

-39,9%

-3,20

2,70

-218,5%

50

ΜΕΒΓΑΛ Α.Ε.

ΕΛΠ

185,16

180,59

2,5%

11,26

9,34

20,5%

0,33

-1,96

116,9%


Εταιρία

Λογιστικά πρότυπα

2008

2007 Μεταβολή

��������µ��� ��� �����

2008

2007 Μεταβολή

2008

2007 Μεταβολή

51

JOHNSON AND JOHNSON ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

184,71

174,52

5,8%

11,27

13,16

-14,3%

-5,17

1,67

-409,3%

52

∆ΠΧΠ

17,4%

∆ΠΧΠ

182,35 181,81 181,31

155,28

54

ΕΛΑΣΤΡΟΝ Α.Ε.Β.Ε. DALL Α.Β.Ε.Ε.* ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε.

145,62

24,5%

7,49 3,97 35,79

15,81 -0,15 24,29

-52,6% 2749,8% 47,4%

2,53 1,03 8,87

11,51 -0,15 31,03

-78,0% 782,5% -71,4%

55

ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

179,44

179,57

-0,1%

17,49

16,21

7,9%

10,05

10,98

-8,4%

56

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

177,79

140,22

26,8%

54,61

37,13

47,1%

30,43

12,52

143,0%

57

ΝΗΡΕΥΣ Α.Ε. ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ABBOTT LABORATORIES ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

58

ΕΛΠ

175,43 174,00

218,25 158,72

-19,6% 9,6%

25,13 25,90

32,31 20,37

-22,2% 27,1%

10,49 17,32

19,34 10,62

-45,8% 63,1%

59

S & B ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

164,34

153,04

7,4%

30,43

22,87

33,1%

20,76

18,16

14,3%

60

ΤΡΙΓΩΝΗ ΑΦΟΙ Α.Ε.Β.Τ.Ε. ∆ΟΛ Α.Ε.

ΕΛΠ

161,37 156,33

133,13 147,01

21,2% 6,3%

3,17 -2,00

4,97 7,35

-36,2% -127,2%

0,89 -5,90

2,60 5,06

-65,8% -216,7%

53

61 62

∆ΠΧΠ

∆ΠΧΠ ∆ΠΧΠ

63

ΑΘΗΝΑ Α.Τ.E. ΜΟΧΛΟΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

154,89 150,77

120,35 146,31

28,7% 3,1%

2,64 12,05

4,51 15,64

-41,5% -22,9%

-10,10 5,57

-4,71 6,99

-114,6% -20,3%

64

CROWN HELLAS CAN Α.Ε.

∆ΠΧΠ

148,16

149,67

-1,0%

11,58

7,97

45,2%

6,80

2,97

128,6%

65

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ SUNLIGHT Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

148,11

105,64

40,2%

4,12

5,28

-21,9%

-6,11

-8,61

29,0%

66

∆ΠΧΠ

67

INTRAKAT Α.Ε. ∆ΕΣΦΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

144,76 144,18

123,25 187,95

17,4% -23,3%

6,95 81,82

8,07 132,91

-13,9% -38,4%

3,53 26,30

2,05 49,43

72,7% -46,8%

68

Ε.Π.Α. ΑΤΤΙΚΗΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

133,99

98,13

36,5%

34,24

8,52

302,1%

18,91

-4,59

511,7%

69

ΕΒΖ Α.Ε. ΠΑΝΤΕΧΝΙΚΗ Α.Τ.Ε.

∆ΠΧΠ

131,50 130,00

205,19 2,59

-35,9% 4917,2%

-5,16 1,21

-2,16 -0,64

-138,9% 288,3%

-7,47 -1,16

-8,24 -0,49

9,4% -137,6%

∆ΠΧΠ

72

ΑΝΑΜΕΤ Α.Ε. MODERN TIMES Α.Ε.

ΕΛΠ

129,99 126,04

108,21 118,77

20,1% 6,1%

0,54 12,20

1,25 11,61

-56,9% 5,1%

0,09 5,02

1,04 6,89

-91,2% -27,2%

73

BIC ΒΙΟΛΕΞ Α.Ε.

ΕΛΠ

124,73

140,50

-11,2%

20,70

34,45

-39,9%

8,05

18,56

-56,6%

74

ELPEN Α.Β.Ε.

ΕΛΠ

120,58

104,81

15,0%

21,59

14,33

50,7%

11,44

8,99

27,3%

75

TASTY FOODS Α.Ε.

ΕΛΠ

118,23

118,36

-0,1%

8,76

14,40

-39,2%

6,80

11,03

-38,4%

76

PEPSICO-ΗΒΗ Α.Β.Ε.

ΕΛΠ

118,03

112,86

4,6%

7,75

7,96

-2,6%

0,27

-0,08

426,2%

77

ΝΙΤΣΙΑΚΟΣ Θ. Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

117,73

114,32

3,0%

6,62

5,83

13,5%

0,07

0,12

-36,9%

78

ΠΑΠΑ∆ΟΠΟΥΛΟΣ Ι. Ε. Α.Ε.

∆ΠΧΠ

117,66

108,41

8,5%

20,43

17,35

17,8%

13,27

12,94

2,5%

79

∆ΠΧΠ

80

NEXANS ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε. ΙΟΝΙΟΣ Α.Τ.Ε.

ΕΛΠ

115,83 115,61

128,10 63,32

-9,6% 82,6%

5,77 24,00

9,43 11,02

-38,8% 117,9%

2,90 20,41

6,47 10,02

-55,1% 103,7%

81

SHELMAN A.E.

∆ΠΧΠ

114,92

121,22

-5,2%

-4,21

3,15

-233,5%

-17,86

-10,24

-74,4%

82

∆ΠΧΠ

83

ΚΑΤΣΕΛΗ ΧΡ. ΥΙΟΙ Α.Β.Ε.Ε. ΤΥΡ.Α.Σ. Α.Β.Ε.

ΕΛΠ

114,78 113,88

87,09 92,94

31,8% 22,5%

0,59 12,99

-2,88 9,46

120,7% 37,3%

-12,82 3,87

-8,73 1,16

-46,9% 233,7%

84

ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Π. Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

113,04

119,20

-5,2%

7,67

10,42

-26,4%

5,05

8,48

-40,4%

85

ΜΑΙΛΛΗΣ Μ. Ι. Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

112,94

139,12

-18,8%

-0,71

4,58

-115,4%

-18,65

-15,81

-18,0%

86

ΕΛΠ

87

ΠΕΤΤΑΣ Ν. ΠΑΥΛΟΣ Α.Β.Ε.Ε. IRIS ΕΚΤΥΠΩΣΕΙΣ Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

111,12 110,98

79,36 109,90

40,0% 1,0%

19,96 8,04

10,15 11,98

96,7% -32,8%

15,13 -4,87

5,50 -1,65

175,0% -195,2%

88

AGROINVEST A.E.Β.Ε.

ΕΛΠ

110,44

81,74

35,1%

9,82

7,91

24,2%

-1,28

0,48

-366,6%

89

∆Ω∆ΩΝΗ Α.Ε. ΦΑΜΑΡ Α.Β.Ε

∆ΠΧΠ

110,38 109,00

106,04 88,41

4,1% 23,3%

7,60 8,27

6,61 11,30

15,1% -26,8%

1,86 2,44

1,54 5,44

20,8% -55,0%

108,20 107,27

95,47 88,89

13,3% 20,7%

6,91 13,47

6,77 8,58

2,1% 57,0%

3,95 1,89

3,85 1,73

2,5% 9,3%

106,30 105,70

3,98 22,11

2569,9% 378,0%

-52,87 1,82

-0,63 1,08

-8296,9% 68,0%

-70,74 0,18

-1,96 0,31

-3504,4% -42,0%

ΕΛΠ

103,90 103,38

98,04 93,59

6,0% 10,5%

10,53 12,41

10,85 13,17

-2,9% -5,8%

3,01 0,02

3,29 0,12

-8,4% -82,9% -44,4%

70 71

90 91 92 93 94

ASEA BROWN BOVERI Α.Ε. ΟΛΥΜΠΟΣ ΓΑΛΑΚΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΛΑΡΙΣΗΣ Α.Ε. ΑΕΓΕΚ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ Α.Ε. ΣΥΜΕΤΑΛ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

∆ΠΧΠ ΕΛΠ ΕΛΠ ∆ΠΧΠ ∆ΠΧΠ

96

ΙΟΝ Α.Ε. HQF HELLENIC QUALITY FOODS Α.Ε.

97

CRETA FARM Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

103,24

93,11

10,9%

14,31

15,10

-5,2%

2,52

4,53

98

ΜΥΛΟΙ ΛΟΥΛΗ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

102,91

84,69

21,5%

11,92

11,23

6,2%

5,05

3,50

44,5%

99

ΚΛΕΜΑΝ ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε. ΕΤΕΜ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

102,72 101,19

95,26 114,41

7,8% -11,5%

14,09 -10,06

15,62 6,30

-9,8% -259,8%

10,68 -20,77

13,34 0,36

-19,9% -5911,5%

95

100

ΕΛΠ

∆ΠΧΠ

Πηγή: Hellastat. *Χρήση 2007 υπερδωδεκάµηνη, έχει γίνει αναγωγή σε 12µηνο. Ποσά σε εκατ. ευρώ. Εµφανίζονται στοιχεία σε εταιρικό επίπεδο. ∆ηµοσιευµένα στοιχεία µέχρι 7/7/2009.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

����� ��� �����, ���������� ��� �����

������ ��������

25


 Τ ΡΑΠΕΖΕΣ

Διπλάσιες προβλέψεις µειωµένα έσοδα Δύσκολη χρονιά ήταν το 2008 για τις τράπεζες διεθνώς, κλίµα από το οποίο δεν θα µπορούσαν να ξεφύγουν και οι ελληνικές, παρότι δεν είχαν έκθεση σε επισφαλή προϊόντα και τοξικούς τίτλους.  Επιτελείο Corporate Value

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

T

28

α κέρδη των ελληνικών εµπορικών τραπεζών(19 χωρίς να περιλαµβάνονται σε αυτές οι 16 συνεταιριστικές) το 2008 µειώθηκαν κατά 72% στα 978 εκατ. ευρώ. Η υποχώρηση σε επίπεδο τραπεζικών οµίλων είναι µικρότερη, στα 3,4 δισ. ευρώ, µειωµένα 39%. Η µείωση των κερδών προήλθε από τον υπερδιπλασιασµό των προβλέψεων, στα 2,8 δισ. ευρώ, σύµφωνα και µε τις υποδείξεις της Τράπεζας της Ελλάδος για πιο συνετή εκτίµηση των πιστωτικών κινδύνων, όχι τόσο λόγω των σηµερινών από τα µη εξυπηρετούµενα δάνεια αλλά λόγω των διαγραφόµενων τάσεων για το µέλλον. Επίσης τα κέρδη τους επηρεάστηκαν πτωτικά από ζηµιές από χρηµατοοικονοµικές πράξεις και το επενδυτικό χαρτοφυλάκιο λόγω των εξελίξεων στις διεθνείς αγορές κεφαλαίων. Καθοριστική επίπτωση είχε και η µείωση του καθαρού επιτοκιακού περιθωρίου, καθώς οι τράπεζες στην προσπάθειά τους να προσελκύσουν καταθέσεις, ιδίως το 4ο τρίµηνο 2008, προσέφεραν ιδιαιτέρως υψηλά επιτόκια, µε συνέπεια η αύξηση των εξόδων για τόκους να είναι υψηλότερη των εσόδων από τόκους. Από τότε βέβαια, τα επιτόκια προθεσµιακών καταθέσεων υποχώρησαν σηµαντικά, καθώς οι χρηµαταγορές οµαλοποιήθηκαν (π.χ. για καταθέσεις ενός έτους το επιτόκιο από 5,4% τον Δεκέµβριο 2008, υποχώρησε σε 2,6% τον Μάιο 2009). Οι παράγοντες που λειτούργησαν αρνητικά για τα κέρδη των τραπεζών επηρεάζουν την

πορεία τους και το 2009. Επιπλέον, καταγράφεται σηµαντική υποχώρηση του ρυθµού ανόδου των χορηγήσεων τους. Ενώ οι προβλέψεις που περιλάµβανε το πακέτο ενίσχυσης των τραπεζών του 2008 (του οποίου οι τράπεζες δεν έχουν κάνει πλήρη χρήση) µιλούσαν για άνοδο των χορηγήσεων 10% το 2009, από 16% το 2008, σήµερα οι προβλέψεις µιλούν για άνοδο 5% περίπου, καθώς ήδη (Μάιος) ο ρυθµός έχει υποχωρήσει στο 8,8%. Η υποχώρηση οφείλεται στην αναδίπλωση των νοικοκυριών µε την άνοδο των χορηγήσεων πλέον στο 7% από 13% το Δεκέµβριο 2008, αλλά και των επιχειρήσεων που αντιµετωπίζουν και δυσκολίες στην πρόσβαση σε νέα δάνεια καθώς οι τράπεζες αυστηροποιούν τα κριτήρια χρηµατοδότησης – µε τον ρυθµό ανόδου των δανείων στο 10% από 19% το Δεκέµβριο 2008. Τα δάνεια σε καθυστέρηση -που επηρεάζουν και το ύψος των προβλέψεων και συνεπώς και τα κέρδη- ακολουθούν ανοδική πορεία. Από 4,5% των δανείων το 2007, το ποσοστό αυξήθηκε σε 5% το 2008 και σε 6% το πρώτο τρίµηνο του 2009, µε συνέπεια τη µείωση του λόγου κάλυψης δανείων σε καθυστέρηση από τις προβλέψεις σε 44%. Επιπροσθέτως, το επιτοκιακό περιθώριο των τραπεζών, από 2,7% το 2007 υποχώρησε σε 2,2% το 2008 και κατά µισή επιπλέον µονάδα το πρώτο τρίµηνο του 2009. Οι παράγοντες αυτοί οδήγησαν σε µείωση των κερδών το 1ο τρίµηνο 2009 (σε σύγκριση µε το 1ο τρίµηνο 2008) κατά 85% για τις τράπεζες και κατά

51% σε επίπεδο οµίλων (υπερδιπλασιασµός των προβλέψεων και µείωση εσόδων από τόκους). Όσον αφορά την άνοδο των δανείων σε καθυστέρηση, η Τράπεζα της Ελλάδος θεωρεί ότι απαιτεί «αυξηµένη επαγρύπνηση». Στοιχείο που απαιτεί επαγρύπνηση επίσης είναι η µεγάλη επέκταση των ελληνικών τραπεζών στις χώρες της Νέας Ευρώπης και ιδίως την Νοτιοανατολική. Το συνολικό ενεργητικό τους στο εξωτερικό φθάνει τα 118 δισεκ. ευρώ, 28% του συνολικού. Από αυτό το 42% (ή 20% περίπου του ελληνικού ΑΕΠ) είναι επενδεδυµένο στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όπου διαθέτουν 3.359 υποκαταστήµατα, µε πιο σηµαντική την παρουσία σε Τουρκία (27% του ενεργητικού σε Κ. και Α. Ευρώπη), Ρουµανία (27%) και Βουλγαρία (20%), µε το µεγαλύτερο ύψος καταθέσεων στην Τουρκία και των χορηγήσεων στη Ρουµανία. Το ποσοστό των µη εξυπηρετούµενων δανείων στην περιοχή για τις ελληνικές τράπεζες έχει αυξηθεί από 2,8% τον Ιούνιο 2008 σε 3,9% τον Δεκέµβριο 2008 και αναµένεται νέα άνοδος καθώς η οικονοµική δραστηριότητα στην περιοχή υποχωρεί αλλά και λόγω του ότι το 36% των δανείων των ελληνικών τραπεζών στην περιοχή έχει συναφθεί σε ευρώ. Η υποτίµηση των νοµισµάτων των χωρών αυτών (πλην της Βουλγαρίας που έχει σταθερή ισοτιµία µε το ευρώ) στην περίοδο κρίσης , δηµιουργεί δυσκολίες στη δυνατότητα των δανειοληπτών να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους.


 Με τη συνεργασία της

������ ����� ����� ��� ���µ������ 2008

2007

����� ��� �����

��������

2008

2007

��������

������ ������� ��� ������� �.�.

����

2.326,87

2.128,65

9,3%

633,17

1.031,86

-38,6%

EFG EUROBANK ERGASIAS �.�.

����

1.762,00

1.687,00

4,4%

263,00

854,00

-69,2%

ALPHA BANK A.E.

����

1.667,58

1.549,58

7,6%

395,40

613,64

-35,6%

������� �������� �.�.

����

957,30

795,18

20,4%

137,09

498,10

-72,5%

������� ������ ���

����

901,25

893,30

0,9%

552,67

512,18

7,9%

�������� ������� ��� ������� �.�.

����

704,13

835,58

-15,7%

-396,06

61,04

-748,9%

ATE BANK �.�.

����

676,91

645,24

4,9%

13,85

268,47

-94,8%

MARFIN POPULAR BANK PUBLIC COMPANY LTD

����

489,24

431,06

13,5%

414,76

465,62

-10,9%

����������� ����������� ������� �.�.�.

����

334,14

305,03

9,5%

2,66

50,25

-94,7%

MARFIN ������� ������� �.�.

����

312,25

309,74

0,8%

2,71

84,68

-96,8%

ROYAL BANK OF SCOTLAND PLC

���

217,30

273,44

-20,5%

������ ������� ��� ������� �.�.

����

175,57

162,15

8,3%

-18,49

-38,26

51,7%

MILLENNIUM BANK �.�.

����

148,28

131,46

12,8%

24,56

28,79

-14,7%

ATTICA BANK ������� ��������� ��������

����

135,26

125,66

7,6%

14,04

27,04

-48,1%

������� PROBANK A.E.

����

112,56

104,32

7,9%

25,61

28,32

-9,6%

���������� ������� ������� �.�.

����

85,27

120,87

-29,5%

64,21

100,29

-36,0%

PROTON ������� �.�.

����

73,67

77,12

-4,5%

-56,50

29,94

-288,7%

DINERS CLUB ������� �.�. ������� ���������

����

73,12

60,68

20,5%

21,22

17,35

22,3%

ASPIS BANK A.E.

����

55,23

75,09

-26,5%

-63,42

10,64

-696,2%

F.B.B. ����� �������������� ������� �.�.

����

37,18

36,13

2,9%

0,90

9,04

-90,1%

CREDICOM �������� ������� �.�.

����

23,47

22,37

5,0%

0,93

5,22

-82,1%

���������� ������� �.�.

����

22,86

25,06

-8,8%

0,24

7,03

-96,7%

������ �������������� ��������� �.�.

����

18,43

20,84

-11,5%

8,20

12,59

-34,9%

ABC FACTORS A.E.

����

16,23

14,68

10,6%

12,04

10,85

11,0%

EUROBANK FACTORS �.�.

����

15,01

10,93

37,3%

10,83

7,61

42,3%

���

14,97

41,23

-63,7%

INTESA SAN PAOLO SPA ������ LEASING �.�

����

13,67

12,97

5,4%

6,17

7,24

-14,8%

MARFIN LEASING A.E.

����

10,81

13,00

-16,9%

0,96

5,63

-82,9%

AEGEAN BALTIC BANK �.�.

����

10,52

6,40

64,3%

2,63

1,75

50,7%

�������� FACTORING �.�.

����

7,24

4,40

64,7%

1,91

0,68

182,2%

MARFIN FACTORS & FORFAITERS �.�.

����

5,12

2,68

91,1%

0,64

-0,66

196,9%

���

3,54

4,46

-20,8%

������ ��������������� �.�.�.�.�.

����

3,18

4,45

-28,6%

1,75

3,28

-46,8%

ASPIS LEASING �.�. �������������� ��������

����

2,40

2,57

-6,9%

0,37

1,02

-64,1%

������ ����������� ������ ��� ���� ������ ������������ �.�.

����

1,85

1,05

75,9%

11,59

7,96

45,6%

������ �������������� ��������� �.�.

����

1,81

3,65

-50,3%

-4,44

1,58

-381,6%

FIDIS BANK GESELLSCHAFT M.B.H.

����: Hellastat. ���� �� ����. ����. ��µ�����µ��� �������� µ���� 7/7/2009. �������� �� �������� �������.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

��������� �������

��������µ��� ���������� ����µ����

29


 Α ΣΦΑΛΕΙΕΣ

Αργεί το άλµα ανάπτυξης Η ασφαλιστική αγορά είναι από τους κλάδους που κλυδωνίζονται περισσότερο από τις επιπτώσεις της διεθνούς ύφεσης, κυρίως γιατί η κρίση είναι στην ουσία µία ακόµη δυσµενής παράµετρος σε µία αγορά που ακόµη δεν έχει αφήσει πίσω της οριστικά µία σειρά χρόνιων προβληµάτων, όπως η χαµηλή εποπτεία.  Επιτελείο Corporate Value

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Σ

30

ε τροχιά εξυγίανσης εισήλθε η ασφαλιστική αγορά την τελευταία διετία µε τη λειτουργία της Ανεξάρτητης Εποπτικής Αρχής που έχει φτάσει µέχρι και την ανάκληση αδειών λειτουργίας εταιρειών. Η συνολική παραγωγή ασφαλίστρων το 2008 αυξήθηκε µόλις 2,3%, µε τις ζηµίες που κατέγραψε η αγορά για την προηγούµενη χρήση να φθάνουν το µισό δισ. ευρώ σύµφωνα µε τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα. Περίπου 30 εταιρείες του κλάδου εµφάνισαν ζηµίες 480 εκατ. ευρώ, ενώ µειωµένη είναι και η κερδοφορία των υπόλοιπων εταιρειών. Οι ζηµίες είναι αποτέλεσµα της διεθνούς ύφεσης και αρνητικής επίδρασης των αγορών, µε τις απώλειες των ασφαλιστικών από τις επενδύσεις τους σε µετοχές και οµόλογα να φθάνουν το 65% και 20% αντίστοιχα. Νοµοτελειακά οι εταιρείες οδηγούνται σε αυξήσεις µετοχικού κεφαλαίου, ενώ το ερώτηµα που εξακολουθεί να απασχολεί την αγορά είναι αν οι αυξήσεις αυτές θα είναι αρκετές ώστε να καλύψουν τα διευρυµένα ελλείµµατα του κλάδου. Γιατί ας µη ξεχνάµε ότι ο έλεγχος του 2007 (του 2008 δεν έχει ολοκληρωθεί) αποκάλυψε συσσωρευµένα ελλείµµατα 500 εκατ. ευρώ, πριν µάλιστα η διεθνής ύφεση ξεκινήσει.

Προκλήσεις και προοπτικές Πρόσφατα (1/6/2009) αυξήθηκαν τα κατώτερα όρια ασφάλισης στις 27 χώρες µέλη µε την εφαρµογή της 5ης Οδηγίας της ΕΕ, η µεγάλη όµως

πρόκληση για τον κλάδο είναι η Solvency II, η κοινοτική Οδηγία που θα αλλάξει τη νοµοθεσία σχετικά µε τη φερεγγυότητα και την κεφαλαιακή επάρκεια των ευρωπαϊκών ασφαλιστικών εταιρειών. Η νέα νοµοθεσία θα εφαρµοστεί µετά το 2010 και οι αλλαγές και οι επιπτώσεις της στην αγορά αναµένεται να είναι καταλυτικές. Ήδη οι εταιρίες εργάζονται για αυτό τον σκοπό, ενώ φέτος για τον ίδιο λόγο νοµοθετήθηκε η καθιέρωση εσωτερικού ελεγκτή για κάθε εταιρεία. Πάντως, πρόκειται για µία αγορά µε σηµαντικά περιθώρια ανάπτυξης καθώς η ιδιωτική ασφάλιση στη χώρα παραµένει σε χαµηλά επίπεδα (περίπου 4,5 εκατ. είναι οι ασφαλισµένοι ζωής και σύνταξης ατοµικών και οµαδικών συµβολαίων στη χώρα σύµφωνα µε τα τελευταία διαθέσιµα στοιχεία της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών που αφορούν το 2007). Και δεν είναι µόνον αυτά. Το 85% των κατοικιών, δηλαδή περίπου 4 εκατ. κατοικίες είναι ανασφάλιστες, ενώ σχεδόν 500 χιλ. οχήµατα, παρά την υποχρεωτική ασφάλιση, είναι ανασφάλιστα. Το ίδιο συµβαίνει και µε τα σκάφη αναψυχής. Επίσης, πλήθος µικρών και µεγάλων επιχειρήσεων παραµένουν ή ανασφάλιστες ή υποασφαλισµένες. Τέλος, τα περιθώρια ανάπτυξης της αγοράς δείχνει και το γεγονός ότι η κατά κεφαλή ασφαλιστική δαπάνη περιορίζεται στα 390 ευρώ τον χρόνο στην Ελλάδα όταν στην ΕΕ των 25 προσεγγίζει τα 2.200 ευρώ, δηλαδή 550% περισσότερο από εµάς.

Τα αποτελέσµατα του 2008 Το προηγούµενο έτος το συνολικό ενεργητικό του κλάδου µειώθηκε κατά 0,7% στα 14,9 δισ. ευρώ. Η συνολική παραγωγή ασφαλίστρων της αγοράς αυξήθηκε 2,3% στα 5,3 δισ. ευρώ. Η παραγωγή ασφαλίστρων από τον κλάδο Ζηµιών αυξήθηκε 4,4% για το σύνολο των εταιρειών και 4,1% για τις ελληνικές στα 2,8 δισ. ευρώ και 2,6 δισ. αντίστοιχα. Η ύφεση έπληξε ιδιαίτερα τον κλάδο Ζωής, δεδοµένου ότι, σε περιόδους οικονοµικής δυσπραγίας, τα νοικοκυριά προτιµούν τη διακράτηση ρευστότητας και τείνουν να ρευστοποιούν τα συµβόλαια που ήδη έχουν συναφθεί. Έτσι, στον κλάδο Ζωής η παραγωγή µειώθηκε 1% στα 2,5 δισ. ευρώ, µε µεγαλύτερη τη µείωση για τις ελληνικές εταιρείες που έφτασε το 2,3% στα 2,2 δισ. ευρώ. Η εικόνα αυτή συνεχίστηκε και το πρώτο τρίµηνο του 2009 µε την παραγωγή ασφαλίστρων να αυξάνεται 2,9% στα 1,4 δισ. ευρώ. Η άνοδος αυτή προήλθε από την παραγωγή ασφαλίστρων στον κλάδο Ζηµιών που αυξήθηκε 6% στα 0,8 δισ. ευρώ. Η δυσµενής εικόνα στον κλάδο Ζωής συνεχίζεται µε µείωση των ασφαλίστρων 1% στα 0,59 δισ. ευρώ και πολύ µεγαλύτερη τη µείωση για τις ελληνικές εταιρείες, κατά 6,6% στα 0,51 δισ. ευρώ. Σύµφωνα µε τα στοιχεία της Επιτροπής Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης, το 2008 εξαγοράστηκαν συµβόλαια Ζωής αξίας 600 εκατ. ευρώ και το 1ο τρίµηνο του 2009 η τάση συνεχίστηκε µε εξαγορές 180 εκατ. ευρώ.


 Με τη συνεργασία της

����������

����� ��� �����

2008

2007

2008

2007

����

762,41

703,74

8,3%

15,60

-18,18

ALICO - AMERICAN LIFE INSURANCE COMPANY �.�.

���

274,19

258,06

6,2%

17,09

14,06

21,6%

ING �.�. �����������

���

269,48

246,05

9,5%

-28,48

-10,38

-174,4% -28,0%

������ A.E.�.�.�.

��������

�������� 185,8%

EFG EUROLIFE ����������� ���� ��

����

252,84

386,62

-34,6%

34,29

47,63

INTERAMERICAN �.�.�.�.

����

224,68

228,46

-1,7%

2,83

26,96

-89,5%

����� ������� �.�.�.�.

����

207,49

182,52

13,7%

-112,89

2,73

-4241,3%

��� ���������� ��� ���������� �.�.�.

����

193,93

175,35

10,6%

14,14

4,52

212,8%

��� ����������� �.�.

����

176,62

166,35

6,2%

0,31

16,40

-98,1%

COMMERCIAL VALUE �.�.�.

����

156,86

152,48

2,9%

-28,49

14,69

-293,9%

ALLIANZ �.�.�.�.

����

137,71

124,28

10,8%

8,07

15,86

-49,1%

���

136,91

147,58

-7,2%

-59,27

-38,77

-52,9%

INTERAMERICAN �.�. ���������� ������

����

129,69

117,99

9,9%

7,41

13,44

-44,9%

����� ������� �.�.�. ������

����

110,91

111,40

-0,4%

-21,41

10,01

-313,9%

������������� �.�.�.�.

���

108,30

109,85

-1,4%

-7,08

2,07

-442,1%

��������� �.�. �����������-��������������

���

93,02

96,06

-3,2%

1,39

2,20

-37,0%

����

91,34

73,99

23,4%

1,24

4,04

-69,3% -3825,5%

GROUPAMA ������ �.�.

��������� ����� �.�.�.�. ������ ����� �.�.�.�.

���

84,03

76,49

9,9%

-29,67

0,80

������� ������ ����������� �.�.

���

79,43

85,79

-7,4%

-3,78

5,19

-172,8%

��������� ������ ��������� ������� �.�.�.�.

���

53,48

47,47

12,7%

-10,57

2,16

-588,8% -703,7%

GENERALI LIFE A.E.�.�.

���

46,23

36,43

26,9%

-4,65

-0,58

VICTORIA �.�. ����������� ������

���

45,73

42,69

7,1%

5,50

5,24

5,0%

GENERALI HELLAS �.�.�.�.

���

45,20

31,97

41,4%

0,50

2,48

-79,7%

ING �������� ���� �.�.�.�.

���

40,19

86,50

-53,5%

6,02

0,91

559,9%

�������� ���� �.�. �����������

���

37,97

47,31

-19,7%

-1,28

3,33

-138,4%

��������� ������ �.�.�.�

���

32,28

29,44

9,6%

4,50

3,09

45,6%

������� �.�. �����������

���

30,50

27,19

12,2%

-0,82

0,30

-370,2%

PROTON �.�. �����������

����

28,36

36,72

-22,8%

-3,90

0,08

-4972,2%

���

27,96

27,76

0,7%

-9,30

-0,34

-2607,4%

INTERAMERICAN ����� ��������� �.�.�.�.

����

25,08

21,51

16,6%

3,29

3,88

-15,2%

INTERNATIONAL LIFE �.�. ����������� ��������

����

23,12

16,94

36,5%

-3,37

1,85

-281,7%

INTERNATIONAL LIFE �.�.�.�.

-1230,4%

��������� ������� �.�.�.�.

����

22,42

22,60

-0,8%

-10,02

-0,75

INTERLIFE �.�. ���������

���

21,26

21,51

-1,2%

-2,96

-0,37

-703,7%

������ ����� �.�.�.�.

���

20,60

17,26

19,3%

-7,19

0,62

-1268,0%

���� �������� �.�. �����������

���

19,88

17,59

13,0%

0,62

2,34

-73,5%

EFG EUROLIFE �.�. ����������

����

19,88

18,87

5,4%

11,91

14,42

-17,4%

ACTIVA INSURANCE �.�.

����

19,40

19,42

-0,1%

2,10

4,54

-53,7%

�������� �.�. �����������

���

18,41

16,09

14,4%

0,05

0,07

-30,6%

�������������� �.�.�.�.

���

16,36

15,04

8,8%

0,06

0,87

-92,6%

PERSONAL INSURANCE �.�.�.�.

���

13,64

15,13

-9,9%

-0,21

0,12

-282,1% -467,3%

ING �������� �.�.�.�.

���

12,63

15,09

-16,3%

-6,21

1,69

VDV LEBEN INTERNATIONAL A.�.�.�.

���

11,80

5,96

98,2%

0,23

0,35

-34,1%

UNIVERSAL LIFE ����� �.�.�.�.

���

10,14

9,50

6,7%

-1,56

0,04

-3612,9%

������� �.�.�.�.

���

9,30

9,60

-3,1%

0,03

0,30

-90,7%

�������� �.� �.�.�.�

���

7,50

8,83

-15,1%

-5,78

0,43

-1448,7%

MAPFRE ASISTENCIA �.�.

���

6,06

5,52

9,7%

0,03

0,06

-44,4%

LA VIE �.�.�.������

���

6,04

5,80

4,0%

-3,35

-1,38

-143,0%

������� �. �.�.�.�. ���������

���

5,80

5,82

-0,4%

1,62

1,01

61,0%

������ �.�.�.�.

���

5,43

4,73

14,9%

2,11

2,75

-23,3% 45,2%

������ ���� A.E.A.Z.

���

4,98

4,16

19,7%

3,79

2,61

ARAG ALLGEMEINE RECHTSSCHUTZ VERSICHERUNGS AG �.�. ������� ����������

���

4,77

4,40

8,5%

0,47

0,47

1,0%

D.A.S. ����� �.�. �����������

���

4,74

4,85

-2,3%

0,60

0,41

45,5%

������������� �.�. ��������� ����

���

4,13

4,25

-2,8%

0,11

0,63

-81,6%

INTERASCO �.�.�.�.

���

3,89

3,50

11,3%

0,51

-1,21

141,7%

INCHCAPE ��������� �.�.�.�.

���

3,64

3,97

-8,2%

1,64

1,82

-9,9%

������ ����������� ���.�.�. ����������������� ������������� ���������� �������

���

2,71

2,56

5,7%

0,24

0,05

394,9% -89,0%

����

2,26

3,07

-26,4%

0,15

1,34

������ �����������

������ �.�.�.�.

���

1,50

1,25

20,1%

2,87

2,14

34,1%

VICTORIA �.�.�.�.

���

1,32

1,32

0,0%

-0,12

0,12

-201,7%

����

1,30

1,33

-2,2%

3,73

10,56

-64,7%

���

1,28

1,39

-7,8%

0,06

-0,05

230,2%

INTERAMERICAN ������ �.�. ����������� ������������ ����������������� ������������� ���������� �����. �������� ������� �������� ��������� �.�.

����

0,93

0,00

-0,21

0,00

�.�.�.�. ���������� ��������� ���������� ���������

���

0,85

0,52

62,4%

3,12

3,28

-4,9%

�������� ����� �.�. ������� ����������

���

0,40

0,42

-6,3%

0,04

0,32

-88,9%

������ ����� ���������� & ������ �.�.�.�.

���

0,18

0,30

-38,5%

0,04

0,06

-43,6%

����

0,05

0,06

-7,2%

0,12

0,01

882,6%

TOKIO MARINE EUROPE INSURANCE LIMITED �.�.�.

���

0,03

0,03

-16,7%

-0,02

-0,01

-165,8%

DIREKTA �.�.�.�.�.

���

0,00

0,00

-0,23

-0,03

-768,1%

IMPERIO LIFE �.�. �����������

����: Hellastat. ���� �� ����. ����. ��µ�����µ��� �������� µ���� 7/7/2009. �������� �� �������� �������

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

��������� �������

��������µ��� ������������ ���������

31


      . 347/06//86/10 :  99 -15124     &     1  2008  31  2008 (   . 2190/1920,  135      o ,   ,   ...)

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

9,252.0 11,425.2

8,644.6 11,699.2

-

16.5

1,121.1 1,580.7 1,995.7

839.7 638.1 2,348.1

3.0

5,349.0 8,873.0

-

18.9 1,373.2

668.7

3,524.0 3,524.0 3,288.2

2,352.5

1,171.5

344.5 8,873.0

219.4 -

697.5

5,384.9 32.2

601.8 (4.0) 597.8 1.2278 0.75

      -  ( )     ( )

6,407.3 1,057.7 844.0 597.8

 

 :  

    ,           

1.3518 0.75

662.6 110.4 773.0

6,319.8 1,046.9 1,154.8 773.0

01.01-31.12.2007

 01.01-31.12.2008

0.7412 0.75

363.3 363.3

2,589.7 312.2 446.5 363.3

      ()

165.3

(2,183.4) (367.8) (5.9)

  1.1827      0.75     

(2,780.2)

(1,806.0)

603.3

(558.4) (269.3) (81.6)

12.6 1500.0

(1,101.3) 352.8 52.1 12.3

(964.0) 24.0 66.7 9.2

16.9 2,705.5

                      ()

(121.6) 144.5

(2,119.0) -

(849.4) (138.0) 46.8 (1.3) -

1,450.7

(384.9)

(216.4)

(292.6)

(2.0) (127.9)

238.7

35.2

4.8 (77.8) (273.6)

92.3 106.2

22.1

1,171.8

1,154.8

01.01-31.12.2007

1,757.6

(240.2)

(212.9)

(259.3)

(9.2) (123.4)

343.7

579.7      -          579.7    /  

2,682.7 314.3 792.1 579.7

 /           

   

4,811.7       () 8,360.7                  

-   

1,511.7 : 1,270.0   

01.01-31.12.2007

 01.01-31.12.2008

   /       :  / ()   

744.8 M  ( )

3,549.0 3,549.0 1,285.2

35.2

(11.8) (72.3) (45.9)

    1,171.5       

2,377.5    

112.6 121.9

12.0 50.2

1,213.0

844.0

459.2        8,360.7  

217.1     -    

742.4 

4,529.3    37.1  /   :

01.01-31.12.2008

 

179.7

(2,187.5) (367.8) -

2,735.0

(927.2)

(300.7) 20.9 27.6 285.3

25.7 (1.3) -

(852.4) (132.3)

632.8

(82.8)

(103.1)

(159.0)

4.8 (42.8)

194.8

35.2

6.0 (36.3) (298.8)

108.3 76.3

6.5 12.2

465.0

88.0 71.5

22.1

507.0

792.1

1,214.6

(16.1) (269.3) -

1,500.0

(2,003.2)

(297.0) 313.8 39.4 229.5

(181.6) 30.0 -

-

(2,137.3) -

423.2

(158.5)

(78.9)

(271.6)

1.4 (107.3)

98.6

35.2

0.5 (47.5) (529.4)

01.01-31.12.2007



446.5

01.01-31.12.2008

     (    )    . 

  :  ,     -    ,  -    Hamid Akhavan,    Kevin Copp,    Karl-Gerhard Eick,    Walter Martin,     ,  -     ,  -     ,  -     ,  -     ,  -   

3.4     

31.12.2007 2,372.2

 31.12.2008 2,191.5

    (    )    . 

  ()      () + ()

               

 /   

   () = () + ()   

860.0

1,171.5 2,031.5 1,023.1 3,054.6 3,947.1

140.4

   

1,316.3 11,699.2

1,311.9 861.3 2,173.2 5,409.6

1,171.5

  

     ()   ()

1,427.8 11,425.2

372.5 -

1,172.0

1,194.2 397.5 156.6

744.9 201.7

1,520.4

1,416.4 758.6 201.3

31.12.2007 6,371.4

  31.12.2008 5,872.8

      

         

  

     

  

    

  (    )    . 

 : Y , /   &            : 26  2009   :   -    : ERNST & YOUNG (HELLAS)   .   :       : www.ote.gr

    ,      ,              "      "   .    ,             ,                     .

32


   ,  2,270.7

2,218.7

777.2

     (01.01.2008  01.01.2007 )

3,549.0

  ...  966760

  ...  529399 .  032033

   

.                          7,6 .   4,3 . .                              6,5 .   7,5 . 11)                 . 12)        31    ��� 33   .

9)                      (   ..)      31  2008,        31  2007. 10)        ,      (      24),       ,      233,5 .   326,0 . .                    ,    4,6 .   176,7 . .             276,0 .                    ,    115,9 .   172,2 .                46,8 .   3.423,1 .              ,       2008    4,7 .           ,    808.620    

 32   . 7)                    .           31  2008            : )     109,4 .   4,3 .  )      110,5 .   16,0 . . 8)         :  33.610 (31.12.2007: 34.350) ,  12.056 (31.12.2007: 11.754).

6)       2007,              .                .                     .    

5)                   DEUTSCHE TELEKOM AG,        31  2008   25%.      15   .

()  13  2008              .       100%             . ()  27  2008                                 .. ()      2008       TEL SIM S.L.R.,   ALBATROS         .   16  2008            &  .         8   .

   1,3 .           100%      VOICENET     .

 Cyprus Trading Corporation Plc (CTC)       3,9 . ()   2008         VOICENET       , 

  ...  092359

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

344.5

459.2 -

(114.7)

            : ()  9  2008             ,         COSMOTE,           9  2007. ()   2008             OTENET  Ltd  OTENET Telecommunications Ltd  

, 26  2009

2.1 3,524.0

- 4) -

(269.6)    2007. 9.8 3)                22   .

  ...  032981

3,054.6

12.0 -

   

1,316.3

(1.9) 1,427.8

(726.2) 2,042.5 -

116.9 1,316.3 (3.5)

3,229.1 1)               ,      (   579.7 )       ,     1   . 3,808.8 2)             FOTE    ..,    

    

2,173.2

          (31.12.2008  31.12.2007 )

(167.3) (2,098.8)

(367.6) (34.8)

3,549.0 363.3 3,912.3

 31.12.2007

      

   ..

12.0 (6.3) (235.3) (847.2)

                 

(350.8) 9.8

4,888.7 773.0 5,661.7

31.12.2008

  / ()      () + () + () 821.3                      

   .. &  ���

(367.6) (34.8)

3,054.6 597.8 3,652.4

    / ()  '    

    

  31.12.2007 31.12.2008

      (    )    . 

   

33

459.2

824.6 -

(365.4)


 ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ

Ο µεγάλος ασθενής Οριακή αύξηση εσόδων 3,2% το 2008, µε µεγάλη υποχώρηση (-37%) των κερδών. Ζηµιογόνες 1 στις 2 επιχειρήσεις τους κλάδου και επιδείνωση αποτελεσµάτων για 2 στις 3.  του Αλέξη Νικολαϊδη

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Μ

34

εγάλη είναι η συνεισφορά του τουριστικού κλάδου στην ελληνική οικονοµία καθώς η συµµετοχή του στο αεπ εκτιµάται περίπου στο 18%. Επιπλέον, η δραστηριότητά του επηρεάζει πολλούς άλλους κλάδους της οικονοµίας και δηµιουργεί εισόδηµα για πλήθος επαγγελµάτων. Το 2008 οι επιπτώσεις της διεθνούς οικονοµικής κρίσης έγιναν ορατές και στον εγχώριο τουριστικό κλάδο. Συγκεκριµένα, οι διεθνείς αεροπορικές αφίξεις στην Ελλάδα παρουσίασαν µικρή υποχώρηση (-1%), προσεγγίζοντας τους 15 εκατ. τουρίστες, τάση που οφείλεται κυρίως στην κίνηση κατά το δεύτερο εξάµηνο του έτους. Παράλληλα, τα έσοδα εµφάνισαν αύξηση 3%, φθάνοντας τα 11,6 δισ. ευρώ, ενώ η µέση κατά κεφαλή δαπάνη ενισχύθηκε κατά 4,1% στα 773 ευρώ, επίπεδο που ωστόσο υπολείπεται σηµαντικά σε σχέση µε το 2004 (882 ευρώ). Η πτωτική τάση στις αφίξεις εντείνεται κατά τη φετινή χρονιά, καθώς παρατηρείται σηµαντική µείωση στον αριθµό των προκρατήσεων. Συνεπώς, τα έσοδα του ξενοδοχειακού τοµέα εκτιµάται ότι θα υποστούν σηµαντική κάµψη, καθώς ήδη για το πρώτο δίµηνο οι απώλειες ανέρχονται σε 20%. Σύµφωνα µε πρόσφατες εκτιµήσεις του ΣΕΤΕ, το 2009 προβλέπεται µείωση στις αφίξεις 10-15%, µεταβολή που αντιστοιχεί σε 1,5 εκ. λιγότερους τουρίστες, κάµψη του κύκλου εργασιών κατά 2,3 δισ. ευρώ και µείωση της απασχόλησης κατά 50.000 θέσεις εργασίας. Οι εγχώριες ξενοδοχειακές µονάδες παρουσιάζουν σηµαντική εξάρτηση από διεθνείς tour operators, µε συνέπεια -σε συνδυασµό µε την

παρατηρούµενη πτώση της τουριστικής κίνησης- να αναγκάζονται να προχωρούν σε µειώσεις των τιµολογίων τους, σκοπεύοντας πλέον να περιορίσουν τις ζηµίες τους. Οι χαµηλότερες τιµές προκαλούν πτώση της κερδοφορίας, ενώ οι ξενοδόχοι καταφεύγουν ολοένα και περισσότερο στη λύση των «all-inclusive» πακέτων. Επιπλέον, ο ελληνικός τουρισµός αντιµετωπίζει και τις δυσµενείς εξελίξεις σε επίπεδο συναλλαγµατικών ισοτιµιών. Έτσι, η αγγλική λίρα τον τελευταίο χρόνο υποτιµήθηκε περίπου 20%, ενώ τα νοµίσµατα των χωρών της Σκανδιναβίας και της Ανατολικής Ευρώπης έχουν επίσης χάσει σηµαντικό µέρος της αξίας τους. Οι τουριστικοί προορισµοί της Ευρωζώνης έχουν καταστεί ακριβότεροι για τους τουρίστες που προέρχονται από τις χώρες αυτές. Επιπλέον, τα νοµίσµατα ανταγωνιστικών προορισµών όπως η τουρκική και η αιγυπτιακή λίρα έχουν υποτιµηθεί κατά 18% και 13% αντίστοιχα έναντι του ευρώ, µε αποτέλεσµα οι χώρες αυτές να καθίστανται πλέον ελκυστικότερες. Γενικά, η τουριστική κίνηση αναµένεται να µετατοπιστεί από τον διεθνή στον εσωτερικό τουρισµό, µε τη µέση διάρκεια παραµονής να µειώνεται. Οι τουρίστες πλέον θα προτιµούν φθηνότερους προορισµούς, ενώ θα δαπανούν λιγότερα ποσά για ταξίδια και διακοπές. Η οικονοµική κρίση θα οδηγήσει αναπόφευκτα αρκετές µονάδες - ιδίως µικρότερου µεγέθους - σε αναβολή της λειτουργίας τους ή και σε οριστική έξοδο από τον κλάδο. Παράγοντες του κλάδου εκτιµούν ότι η διάρκεια της κρίσης ενδέχεται να οδηγήσει σε αλλαγή ιδιοκτησίας σηµαντικών µονάδων της χώρας.

Τα αποτελέσµατα του 2008 Η µειωµένη τουριστική κίνηση για το 2008 αποτυπώνεται στα πιο πρόσφατα στοιχεία της ΕΣΥΕ αναφορικά µε τις αφίξεις και τις διανυκτερεύσεις στα τουριστικά καταλύµατα της χώρας. Έτσι, την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεµβρίου οι συνολικές αφίξεις διαµορφώθηκαν σε 13,2 εκατ., έχοντας µειωθεί 3,2% συγκριτικά µε το αντίστοιχο διάστηµα του 2007, κάµψη που διατηρείται για ολόκληρο το έτος. Η κάµψη παρατηρείται µετά από τον Μάρτιο, καθώς τους πρώτους τρεις µήνες του έτους η κίνηση ήταν ελαφρώς αυξηµένη. Από τα οικονοµικά αποτελέσµατα 900 περίπου ξενοδοχειακών επιχειρήσεων για το 2008 προκύπτει οριακός ρυθµός ανάπτυξης των εσόδων, της τάξης του 3,2% κατά µέσο όρο, επίδοση η οποία είναι σηµαντικά χαµηλότερη από τον µέσο ετήσιο ρυθµό µεταβολής την τελευταία 7ετία (5%). Ειδικότερα, οι επιχειρήσεις µε έσοδα άνω των 20 εκατ. ευρώ εµφανίζουν ακόµη χαµηλότερη αύξηση της τάξης του 1,5%, ενώ οι επιχειρήσεις µε κύκλο εργασιών από 3 έως 10 εκατ. εµφανίζουν την καλύτερη µέση επίδοση, µε 5,3%. Σε επίπεδο λειτουργικής κερδοφορίας καταγράφεται µέση υποχώρηση κατά -3,5%, ωστόσο τα καθαρά αποτελέσµατα παρουσιάζουν καθίζηση, µε µέση µείωση της τάξης του -37%. Σηµειώνεται ότι η πτώση αφορά στην πλειοψηφία των επιχειρήσεων, ανεξαρτήτως µεγέθους, ενώ οι µεγαλύτερες ξενοδοχειακές µονάδες (έσοδα άνω των 20 εκατ. ευρώ) εµφανίζουν σε ποσοστό 7 στις 10 υποχώρηση των αποτελεσµάτων, µε µέση µείωση 65%. Η


 Με τη συνεργασία της

δανειακή επιβάρυνση στον κλάδο είναι χαµηλή, καθώς ο δείκτης ξένων προς ίδια κεφάλαια εκτιµάται στο 0,8 προς 1, σχεδόν σταθερά έναντι του 2007, ενώ ο βραχυπρόθεσµος τραπεζικός δανεισµός σε σύγκριση µε τα έσοδα εκτιµάται στο µέτριο 26,6%. Επισηµαίνεται επίσης ότι το ποσοστό των επιχειρήσεων µε βραχυπρόθεσµο δανεισµό που υπερβαίνει το 35% των ετήσιων εσόδων είναι σχετικά χαµηλό, στο 21%. Η ικανότητα κάλυψης των τόκων είναι µέτρια, στις 3 φορές από τα λειτουργικά κέρδη, µε σηµαντική υποχώρηση έναντι των 4 φορών το διάστηµα 2007-2006. Ως κλάδος εντάσεως παγίων, η ταχύτητα ανακύκλωσης του ενεργητικού είναι χαµηλή, καθώς ο ετήσιος τζίρος δεν ξεπερνά κατά µέσο όρο το 30-35% του συνολικού ενεργητικού. Οι επιδόσεις αυτές, σε συνδυασµό µε τη χαµηλή χρήση ξένων κεφαλαίων και την επιδείνωση των αποτελεσµάτων, διαµορφώνουν µηδενική µέση απόδοση των ιδίων κεφαλαίων (0,1% το 2008), έναντι απόδοσης της τάξης του 1,5% την περίοδο 2007-2006.

������ ����µ�������� ������������� ������ 2008

2007

2006

2005

����. ����������� / ��������

48,5%

50,4%

51,9%

55,6%

����. ���������� �����. / ��������

26,6%

26,2%

25,6%

27,0%

0,77

0,83

0,70

0,70

3,0

3,9

4,0

4,2

������ ����������

1,08

1,07

1,07

0,90

�µ��� ����������

1,04

1,02

0,99

0,84

�µ������� ������

-64

-75

-70

-79

�µ���� ����������

87

81

82

71

�µ���� �����µ����

6

6

6

6

157

162

157

156

��������� µ����� �������

20,7%

22,7%

22,5%

21,4%

��������� �����

22,4%

23,4%

22,8%

22,3%

��������� ������� ������� (��� �����)

0,1%

1,9%

2,1%

0,9%

������� ��������� ����������� ��� �����

0,0%

0,8%

0,7%

0,4%

������� ����� ��������� ��� �����

0,1%

1,5%

1,5%

0,7%

���������� ���������

���� ���� ���� �������� ������ ����� ��� ����������� ����� ����������

�µ���� �������� ��� ���µ������� ��������� ������� & �������������

Hellastat �.�.

������ ��������µ���� - ����������

2008

� 08/07

2007

2008

� 08/07

��������µ��� ��� �����

2007

2008

� 08/07

2007 -1,83

�������� ���������� �.�.�.

���

47,31

5,5%

44,85

5,07

99,6%

2,54

-5,19

-183,7%

������� ���������� �.�.

���

45,77

2,4%

44,68

14,30

-5,5%

15,14

8,76

3,9%

8,43

����

42,60

3,0%

41,35

12,09

-5,3%

12,76

1,31

-77,0%

5,67

���������� ����� �.�.

���

39,24

-3,6%

40,72

7,81

73,6%

4,50

-0,22

99,1%

-24,25

���� �.�. ���������

���

37,77

21,1%

31,20

12,81

19,6%

10,71

4,91

3,9%

4,72

����

37,31

-3,8%

38,79

9,57

-8,5%

10,46

2,11

-72,0%

7,52

ALDEMAR �.�.�.�.

���

35,70

9,7%

32,53

12,92

19,1%

10,84

1,00

33,0%

0,75

�������� �.�.�.�.

���

33,78

0,6%

33,59

5,51

1,4%

5,43

2,66

-19,0%

3,28

MITSIS COMPANY A.�.�.

���

31,22

0,6%

31,03

6,59

-11,1%

7,41

-1,33

-172,1%

1,84

����

31,09

16,0%

26,79

-2,51

12,7%

-2,88

-14,59

-19,1%

-12,25

������� �.�.�.

���

29,59

-9,6%

32,71

5,03

-2,1%

5,14

0,38

-57,0%

0,89

������ ���������� �.�.

���

26,54

-2,2%

27,13

6,71

-5,4%

7,09

-0,65

-421,7%

0,20

����� �.�.

���

25,34

4,6%

24,23

8,65

5,2%

8,22

-0,14

-109,2%

1,55

����

25,06

6,7%

23,48

3,66

-29,0%

5,16

0,63

-80,8%

3,30

���

23,87

66,8%

14,31

-3,52

40,9%

-5,95

-1,85

-104,1%

44,86

������ ������������� ������������ �.�.

����� �.�. ���������� ������ ���������

����� ����� ������������ �.�.�.

����� ������ ������� ����� ����� �.�. ���� ���������� ���������� �.�. ������ ���������

1.925,96

6,4%

1.810,73

419,55

0,0%

419,38

-60,62

-319,6%

27,60

������ (��. €)

2.438,15

6,1%

2.298,10

524,24

1,6%

515,98

-62,85

-186,9%

72,29

������������� ����µ� ������������ ��� ������. ��µ�����µ��� �������� µ���� 7/7/2009

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

��������� �������

������� ���������

����� ��� �����, ����� & ����������

������ ��������

35


KOSMOCAR A.E.

∞¡ø¡Àª√™ µπ√ª∏Ã∞¡π∫∏ ∫∞π ∂ª¶√ƒπ∫∏ ∂∆∞πƒ∂π∞ ∞À∆√∫π¡∏∆ø¡ & ª∏Ã∞¡∏ª∞∆ø¡ I™O§O°I™MO™ TH™ 31˘ ¢EKEMBPIOY 2008 - 38Ë ETAIPIKH XPH™H (1Ë IANOYAPIOY 2008 - 31Ë ¢EKEMBPIOY 2008) AP.M.AE 1460/01/B/86/1459

E N E P ° H T I K O

¶ÔÛ¿ Û ∂Àƒø ÎÏÂÈfiÌÂÓ˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ 2008

AÓ·fiÛ‚ÂÛÙË AÍ›· AÔÛ‚¤ÛÂȘ AÍ›· KÙ‹Ûˆ˜ B. E•O¢A E°KATA™TA™Eø™ 4. §ÔÈ¿ ¤ÍÔ‰· ÂÁηٷÛÙ¿Ûˆ˜ 899.268,55 819.667,58 79.600,97 = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = °. ¶A°IO ENEP°HTIKO π. ∞ÛÒÌ·Ù˜ ·ÎÈÓËÙÔÔÈ‹ÛÂȘ 5. §ÔÈ¤˜ ·ÛÒÌ·Ù˜ ·ÎÈÓËÙÔÔÈ‹ÛÂȘ = 6.516.601,86 6.516.596,85 5,01 = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = II. EÓÛÒÌ·Ù˜ ·ÎÈÓËÙÔÔÈ‹ÛÂȘ 1. °‹‰· - OÈÎfi‰· 5.125.539,02 0,00 5.125.539,02 3. KÙ›ÚÈ· & T¯ÓÈο ¤ÚÁ· 10.454.481,68 5.865.509,12 4.588.972,56 4. M˯·Ó‹Ì·Ù· - T¯ÓÈΤ˜ ÂÁÎ/ÛÂȘ 987.188,18 734.182,12 253.006,06 5. MÂÙ·ÊÔÚÈο ̤۷ 11.348.929,28 1.909.087,17 9.439.842,11 6. EÈÏ· & ÏÔÈfi˜ ÂÍÔÏÈÛÌfi˜ 5.195.617,90 4.706.529,34 489.088,56 7. AÎÈÓËÙÔÔÈ‹ÛÂȘ ˘fi ÂÎÙ¤ÏÂÛË Î·È ÚÔηٷ‚ÔϤ˜ 7.142.640,36 0,00 7.142.640,36 - - ™‡ÓÔÏÔ ·ÎÈÓËÙÔÔÈ‹ÛÂˆÓ (°II) 40.254 396,42 13.215.307,75 27.039.088,67 = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = ™‡ÓÔÏÔ ·ÎÈÓËÙÔÔÈ‹ÛÂˆÓ (°I+°II) 46.770.998,28 19.731.904,60 27.039.093,68 = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = III. ™˘ÌÌÂÙÔ¯¤˜ & ¿ÏϘ Ì·ÎÚÔÚ/Û̘ ¯ÚËÌ·ÙÔÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ··ÈÙ‹ÛÂȘ 7. §ÔÈ¤˜ Ì·ÎÚÔÚ/Û̘ ··ÈÙ‹ÛÂȘ 21.161,37 21.161,37 = = = = = = = = = = = ™‡ÓÔÏÔ ·Á›Ô˘ ÂÓÂÚÁËÙÈÎÔ‡ (°II +°III) ¢. KYK§OºOPOYN ENEP°HTIKO I. AÔı¤Ì·Ù· 1. EÌÔÚ‡̷ٷ 5. ¶ÚÔηٷ‚ÔϤ˜ ÁÈ· ·ÁÔÚ¤˜ ·ÔıÂÌ¿ÙˆÓ

AÓ·fiÛ‚ÂÛÙË AÍ›· 119.401,18 = = = = = = = = = =

AÔÛ‚¤ÛÂȘ 779.867,37 = = = = = = = = = =

AÍ›· KÙ‹Ûˆ˜ 899.268,55 = = = = = = = = = = 5.743.539,73

5.743.535,16

4,57

= = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = =

5.056.367,34 9.453.921,94 866.016,42 8.075.494,03 4.684.416,73

0,00 5.499.218,96 541.725,06 1.470.544,54 4.256.438,87

5.056.367,34 3.954.702,98 324.291,36 6.604.949,49 427.977,86

8.423.124,51 36.559.340,97 = = = = = = = = = = = 42.302.880,70 = = = = = = = = = = =

0,00 11.767.927,43 = = = = = = = = = = = 17.511.462,59 = = = = = = = = = = =

8.423.124,51 24.791.413,54 = = = = = = = = = = = 24.791.418,11 = = = = = = = = = = = 21.161,37 21.161,37

= = = = = = = = = = =

27.060.255,05

= = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = =

316.424,89 523.972,00 -

IV. ¢È·ı¤ÛÈÌ· 1. T·ÌÂ›Ô 3. K·Ù·ı¤ÛÂȘ fi„ˆ˜ & ÚÔıÂÛÌ›·˜

98.102.490,59

6.477.631,49

13.927.467,22

389.324,89 81.813,15 397.645,81 -

840.396,89 13.634,50 111.583.516,54 10.070.568,07 17.635,22 136.453.218,44 = = = = = = = = = = = =

6.088.306,60 479.458,96 10.072,00 100.469.520,61 9.663.010,43 41.031,66 116.751.400,26 = = = = = = = = = = = =

10.278,07

2.049,08

9.765.708,73 -

™‡ÓÔÏÔ Î˘ÎÏÔÊÔÚÔ‡ÓÙÔ˜ ÂÓÂÚÁËÙÈÎÔ‡ (¢I+¢II+¢IV) E. METABATIKOI §O°/™MOI ENEP°HTIKOY 1. ∂ÍÔ‰· ÂÔÌ¤ÓˆÓ ¯Ú‹ÛÂˆÓ 3. §ÔÈÔ› ÌÂÙ·‚·ÙÈÎÔ› ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÔ› ÂÓÂÚÁËÙÈÎÔ‡

5.298.709,50 -

9.775.986,80 = = = = = = = = = = = = 288.869.271,17 = = = = = = = = = = = =

5.300.758,58 = = = = = = = = = = = 220.154.649,43 = = = = = = = = = = = =

7.290.437,67

161.989,94

1.139.077,35 -

V. AÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÂȘ Ó¤ÔÓ YfiÏÔÈÔ ÎÂÚ‰ÒÓ ÂȘ Ó¤ÔÓ

B. ¶POB§EæEI™ °IA KIN¢YNOY™ & E•O¢A 1. ¶ÚԂϤ„ÂȘ ÁÈ· ·Ô˙ËÌ›ˆÛË ÚÔÛˆÈÎÔ‡ ÏfiÁˆ ÂÍfi‰Ô˘ ·fi ÙËÓ ˘ËÚÂÛ›·

= = = = = = = = = = = =

14.182.579,02 255.111,80 -

IV. AÔıÂÌ·ÙÈο KÂÊ¿Ï·È· 1. T·ÎÙÈÎfi ·ÔıÂÌ·ÙÈÎfi 4. EÎÙ·ÎÙ· ·ÔıÂÌ·ÙÈο 5. AÊÔÚÔÏfiÁËÙ· ·ÔıÂÌ·ÙÈο ÂȉÈÎÒÓ ‰È·Ù¿ÍÂˆÓ ÓfïÓ

20.074.979,25

78.027.511,34 -

°. Y¶OXPEø™EI™ I. ª·ÎÚÔÚfiıÂÛ̘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ 1. √ÌoÏÔÁȷο ‰¿ÓÂÈ· II. BÚ·¯˘ÚfiıÂÛ̘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ 1. ¶ÚÔÌËıÂ˘Ù¤˜ 3. TÚ¿Â˙˜ ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÔ› ‚Ú·¯/ÛÌˆÓ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂˆÓ 4. ¶ÚÔηٷ‚ÔϤ˜ ÂÏ·ÙÒÓ 5. YÔ¯ÚÂÒÛÂȘ ·fi ÊfiÚÔ˘˜-Ù¤ÏË 6. AÛÊ·ÏÈÛÙÈÎÔ› ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› 10. MÂÚ›ÛÌ·Ù· ÏËÚˆÙ¤· 11. ¶ÈÛو٤˜ ‰È¿ÊÔÚÔÈ ™‡ÓÔÏÔ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂˆÓ (°I+°II) ¢. METABATIKOI §O°/™MOI ¶A£HTIKOY 2. EÍÔ‰· ¯Ú‹Ûˆ˜ ‰Ô˘ÏÂ˘Ì¤Ó·

14.610,83 -

8.429.515,02 = = = = = = = = = = = 324.438.642,21 = = = = = = = = = = = =

176.600,77 = = = = = = = = = = = 245.263.230,86 = = = = = = = = = = = =

5.160,00

3.572,00

139.820.390,23 4.088.769,63 143.914.319,86 = = = = = = = = = = = =

108.919.882,03 4.200.414,47 113.123.868,50 = = = = = = = = = = = =

¶ÔÛ¿ Û ∂Àƒø ÎÏÂÈfiÌÂÓ˘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ 2008 ¯Ú‹Ûˆ˜ 2007 18.000.000,00 = = = = = = = = = =

πππ. ¢È·ÊÔÚ¤˜ ·Ó·Ú/Á˘ - ∂ȯÔÚËÁ‹ÛÂȘ ÂÂÓ‰. 2. ¢È·ÊÔÚ¤˜ ·Ô ·Ó·Ú/ÁË ·Í›·˜ ÏÔÈˆÓ ÂÚÈÔ˘ÛÈ·ÎÒÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ

24.812.579,48

116.138.905,30 142.640.065,93

¶ A £ H T I K O A. I¢IA KEºA§AIA I. MÂÙÔ¯ÈÎfi KÂÊ¿Ï·ÈÔ (MÂÙÔ¯¤˜ 600.000Ã30 ∂˘ÚÒ) 1. K·Ù·‚ÏË̤ÓÔ

™‡ÓÔÏÔ È‰›ˆÓ ÎÂÊ·Ï·›ˆÓ (AI+∞πππ+ AIV+AV)

= = = = = = = = = = =

26.501.160,63

II. A·ÈÙ‹ÛÂȘ 1. ¶ÂÏ¿Ù˜-AÓÙÈÚfiÛˆÔÈ ªÂ›ÔÓ: ¶ÚԂϤ„ÂȘ 2. °Ú·ÌÌ¿ÙÈ· ÂÈÛÚ·ÎÙ¤· - X·ÚÙÔÊ˘Ï·Î›Ô˘ - ™ÙȘ TÚ¿Â˙˜ ÁÈ· ›ÛÚ·ÍË 3. °Ú·ÌÌ¿ÙÈ· Û ηı˘ÛÙ¤ÚËÛË 3·. EÈÙ·Á¤˜ ÂÈÛÚ·Î٤˜ 11. XÚÂÒÛÙ˜ ‰È¿ÊÔÚÔÈ 12. §ÔÁ/ÛÌÔ› ‰È·¯ÂÈÚ›Ûˆ˜ ÚÔÎ/ÏÒÓ & ÈÛÙÒÛˆÓ

°ENIKO ™YNO§O ENEP°HTIKOY (B+°+¢+E) §O°APIA™MOI TA•Eø™ XPEø™TIKOI 1. AÏÏfiÙÚÈ· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· 2. XÚˆÛÙÈÎÔ› ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÔ› ÂÁÁ˘‹ÛÂˆÓ & ÂÌÚ¿ÁÌ·ÙˆÓ ·ÛÊ·ÏÂÈÒÓ 4. §ÔÈÔ› ÏÔÁ/ÛÌÔ› ٿ͈˜

¶ÔÛ¿ Û ∂Àƒø ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ 2007

°ENIKO ™YNO§O ¶A£HTIKOY (A+B+°+¢) §O°APIA™MOI TA•Eø™ ¶I™TøTIKOI 1. ¢ÈηÈÔ‡¯ÔÈ ·ÏÏfiÙÚÈˆÓ ÂÚÈÔ˘Û.ÛÙÔȯ›ˆÓ 2. ¶ÈÛÙˆÙÈÎÔ› Ï/ÛÌÔ› ÂÁÁ˘‹ÛÂˆÓ & ÂÌÚ¿ÁÌ·ÙˆÓ ·ÛÊ·ÏÂÈÒÓ 4. §ÔÈÔ› ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÔ› ٿ͈˜

138.282,62

18.000.000,00 = = = = = = = = = =

0,00

= = = = = = = = =

= = = = = = = = = =

7.372.365,87 15.718.031,21

6.809.091,00 9.468.031,21

4.882.092,56 -

4.882.092,56 -

= = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = =

27.972.489,64 8.320,26

21.159.214,77

49.426,12

= = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = =

46.119.092,52 = = = = = = = = = = = =

39.208.640,89 = = = = = = = = = = = =

1.729.781,36

= = = = = = = = = =

90.000.000,00

1.697.918,16

= = = = = = = = = =

90.000.000,00

= = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = =

83.782.033,49

67.241.526,83

81.688.414,23 8.672.907,35 5.513.236,25 509.653,87 4.002.000,00 673.121,65 184.841.366,84 = = = = = = = = = = = = 274.841.366,84 = = = = = = = = = = = =

25.418.774,64 6.541.003,19 5.358.711,87 455.405,14 7.500.000,00 587.568,76 113.102.990,43 = = = = = = = = = = = = 203.102.990,43 = = = = = = = = = = = =

1.748.401,49 -

1.253.681,38 -

1.748.401,49

1.253.681,38

= = = = = = = = = =

= = = = = = = = = =

324.438.642,21 = = = = = = = = = = = =

245.263.230,86 = = = = = = = = = = = =

5.160,00

3.572,00

139.820.390,23 4.088.769,63 143.914.319,86 = = = = = = = = = = = =

108.919.882,03 4.200.414,47 113.123.868,50 = = = = = = = = = = = =

™∏ª∂πø™∏: ∏ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ·Ó·ÚÔÛ·ÚÌÔÁ‹ Ù˘ ·Í›·˜ ÙˆÓ ·ÎÈÓ‹ÙˆÓ ¤ÁÈÓ ÛÙË ¯Ú‹ÛË 2008 Ì ‚¿ÛË ÙȘ ‰È·Ù¿ÍÂȘ ÙÔ˘ Ó. 2065/1992

KATA™TA™H §O°APIA™MOY A¶OTE§E™MATøN XPH™Eø™ 31˘ ¢EKEMBPIOY 2008 (1 IANOYAPIOY - 31 ¢EKEMBPIOY 2008) I. AÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÂÎÌÂÙ·Ïχۈ˜ K‡ÎÏÔ˜ ÂÚÁ·ÛÈÒÓ (ˆÏ‹ÛÂȘ) M›ÔÓ: KfiÛÙÔ˜ ˆÏ‹ÛÂˆÓ MÈÎÙ¿ ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (ΤډË) ÂÎÌ/Ûˆ˜ ¶Ï¤ÔÓ: AÏÏ· ¤ÛÔ‰· ÂÎÌÂÙ·Ïχۈ˜ ™‡ÓÔÏÔ MEION: 1. EÍÔ‰· ‰ÈÔÈÎËÙÈ΋˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ. 2. EÍÔ‰· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ. ‰È·ı¤Ûˆ˜ MÂÚÈο ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (ΤډË) ÂÎÌ/Ûˆ˜ MEION: 4. ¶ÈÛÙˆÙÈÎÔ› ÙfiÎÔÈ & Û˘Ó·Ê‹ ¤ÛÔ‰· M›ÔÓ: 3. XÚˆÛÙ. ÙfiÎÔÈ & Û˘Ó·Ê‹ ¤ÍÔ‰· OÏÈο ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (ΤډË) ÂÎÌ/Ûˆ˜ II. ¶§∂√¡: EÎÙ·ÎÙ· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· 1. EÎÙ·ÎÙ· & ·ÓfiÚÁ·Ó· ¤ÛÔ‰· 2. EÎÙ·ÎÙ· Î¤Ú‰Ë 3. EÛÔ‰· ÚÔËÁÔ˘Ì¤ÓˆÓ ¯Ú‹ÛˆÓ

¶ÔÛ¿ Û ∂Àƒø ÎÏÂÈfiÌÂÓ˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ 2008 580.166.340,05 515.564.577,26 64.601.762,79 3.691.781,24 68.293.544,03 8.193.779,25 34.115.755,18 42.309.534,43 25.984.009,60 392.832,51 11.652.890,07 -

¶ÔÛ¿ Û ∂Àƒø ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ 2007 545.987.576,23 484.725.960,22 61.261.616,01 4.233.836,23 65.495.452,24 8.429.947,25 30.231.472,30 38.661.419,55 26.834.032,69 304.191,66

11.260.057,56 14.723.952,04

10.081.539.37 -

490.214,68 211.573,84

9.777.347,71 17.056.684,98

96.908,35 113.251,56

166.129,47 -

867.917,99 M›ÔÓ: 1. EÎÙ·ÎÙ· & ·ÓfiÚÁ·Ó· ¤ÍÔ‰· 125.547,12 2. EÎÙ·ÎÙ˜ ˙Ë̛˜ 257.999,47 3. EÍÔ‰· ÚÔËÁ. ¯Ú‹ÛÂˆÓ 187.660,12 571.206,71 - OÚÁ·ÓÈο & ¤ÎÙ·ÎÙ· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (ΤډË) MEION: ™‡ÓÔÏÔ ·ÔÛ‚¤ÛÂˆÓ ·Á›ˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ 3.239.021,93 M›ÔÓ: OÈ ·fi ·˘Ù¤˜ ÂÓۈ̷و̤Ó˜ ÛÙÔ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈÎfi ÎfiÛÙÔ˜ 3.239.021,93 KA£APA A¶OTE§E™MATA (KEP¢H) XPH™Eø™ ÚÔ ÊfiÚˆÓ

¶INAKA™ ¢IA£E™Eø™ A¶OTE§E™MATøN ¶ÔÛ¿ Û ∂Àƒø ÎÏÂÈfiÌÂÓ˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ 2008 K·ı·Ú¿ ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (ΤډË) ¯Ú‹Ûˆ˜ ¶Ï¤ÔÓ: YfiÏÔÈÔ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ (ÎÂÚ‰ÒÓ) ÚÔËÁ. ¯Ú‹ÛÂˆÓ ™‡ÓÔÏÔ M›ÔÓ: 1. ºfiÚÔ˜ ÂÈÛÔ‰‹Ì·ÙÔ˜ K¤Ú‰Ë ÚÔ˜ ‰È¿ıÂÛË H ¢È¿ıÂÛË ÙˆÓ ÎÂÚ‰ÒÓ Á›ÓÂÙ·È ˆ˜ ÂÍ‹˜: ‚1. T·ÎÙÈÎfi ·ÔıÂÌ·ÙÈÎfi ‚2. MÂÚ›ÛÌ·Ù· ‚5. EÎÙ·ÎÙÔ ·ÔıÂÌ·ÙÈÎfi ‚7. ∞ÌÔÈ‚¤˜ Î·È ÔÛÔÛÙ¿ ÌÂÏÒÓ ¢.™ ‚8. ÀfiÏÔÈÔ ÎÂÚ‰ÒÓ ÂȘ Ó¤ÔÓ

75.952,87 -

¶ÔÛ¿ Û ∂Àƒø ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ 2007

15.020.663,32

16.849.768,46

49.426,12 -

13.265,42 -

4.089.994,31 -

4.530.241,44 -

563.274,87 4.002.000,00 6.250.000,00 156.500,00 8.320,26 10.980.095,13 = = = = = = = = = = =

631.866,32 7.500.000,00 4.050.000,00 101.500,00 49.426,12 12.332.792,44 = = = = = = = = = = =

15.070.089,44

10.980.095,13 = = = = = = = = = = =

16.863.033,88

12.332.792,44 = = = = = = = = = = =

286.112,78

296.711,28 -

15.020.663,32

0,00 -

15.020.663,32

132.314,21 357.227,24 3.487,85 -

493.029,30 206.916,52 - 2.558.643,19 2.558.643,19 -

= = = = = = = = = = =

16.849.768,46

0,00 -

16.849.768,46

= = = = = = = = = = =

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

∞ı‹Ó·, 3 ∞ÚÈÏ›Ô˘ 2009

36

O ¶Úfi‰ÚÔ˜ ÙÔ˘ ¢ÈÔÈÎËÙÈÎÔ‡ ™˘Ì‚Ô˘Ï›Ô˘

O ¢È¢ı‡ÓˆÓ ™‡Ì‚Ô˘ÏÔ˜

√ °ÂÓÈÎfi˜ ¢È¢ı˘ÓÙ‹˜

√ ∞Ó·Ï/Ù‹˜ °ÂÓÈÎfi˜ ¢/ÓÙ‹˜ & √ÈÎÔÓÔÌÈÎfi˜ ¢/ÓÙ‹˜

√ ∞Ó·Ï/Ù˘ √ÈÎÔÓÔÌÈÎfi˜ ¢/ÓÙ‹˜

ªπÃ∞∏§ N. ∫Àƒπ§§O¶OY§O™

BA™I§EIO™ I. MAN¢Y§A™

™∆∏µ∂¡ ™πƒ∆∏™

Ã∏™∆√™ µ. ™∫∞ºπ¢∞™

¢∏ª∏∆ƒπ√™ ∞. ∫ƒ√¡∆∏ƒ∏™

∞¢∆/ ∞µ 340659

∞¢/ ∞0276009

∞¢∆/ ∞∑ 598595

∞¢∆/ ∞µ 589590

∞¢∆/ ∞µ 286480

∂∫£∂™∏ ∂§∂°Ã√À ∞¡∂•∞ƒ∆∏∆√À √ƒ∫ø∆√À ∂§∂°∫∆∏ §√°π™∆∏ ¶ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ªÂÙfi¯Ô˘˜ Ù˘ «KOSMOCAR A.E.»

ŒÎıÂÛË Â› ÙˆÓ √ÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ: ∂ϤÁÍ·Ì ÙȘ ·ÓˆÙ¤Úˆ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ Ù˘ «KOSMOCAR A.E.», Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi ÙÔÓ ÈÛÔÏÔÁÈÛÌfi Ù˘ 31˘ ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ 2008, ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ Î·È ÙÔÓ ›Ó·Î· ‰È·ı¤Ûˆ˜ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ Ù˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ Ô˘ ¤ÏËÍ ÙËÓ ËÌÂÚÔÌËÓ›· ·˘Ù‹, ηıÒ˜ Î·È ÙÔ ÚÔÛ¿ÚÙËÌ·. ∂˘ı‡ÓË ¢ÈÔ›ÎËÛ˘ ÁÈ· ÙȘ √ÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ: ∏ ¢ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ ÂÙ·ÈÚ›·˜ ¤¯ÂÈ ÙËÓ Â˘ı‡ÓË ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù¿ÚÙÈÛË Î·È Â‡ÏÔÁË ·ÚÔ˘Û›·ÛË ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ √ÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛÂˆÓ Û‡Ìʈӷ Ì ٷ §ÔÁÈÛÙÈο ¶ÚfiÙ˘· Ô˘ ÚԉȷÁÚ¿ÊÔÓÙ·È ·fi ÙËÓ ∂ÏÏËÓÈ΋ ¡ÔÌÔıÂÛ›·. ∏ ¢ı‡ÓË ·˘Ù‹ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ Û¯Â‰È·ÛÌfi, ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ Î·È ‰È·Ù‹ÚËÛË Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡ ÂϤÁ¯Ô˘ Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ Î·Ù¿ÚÙÈÛË Î·È Â‡ÏÔÁË ·ÚÔ˘Û›·ÛË ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ, ··ÏÏ·ÁÌ¤ÓˆÓ ·fi Ô˘ÛÈÒ‰Ë ·Ó·ÎÚ›‚ÂÈ·, Ô˘ ÔÊ›ÏÂÙ·È Û ·¿ÙË ‹ Ï¿ıÔ˜. ∏ ¢ı‡ÓË ·˘Ù‹ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ Â›Û˘ ÙËÓ ÂÈÏÔÁ‹ Î·È ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ ηٿÏÏËÏˆÓ ÏÔÁÈÛÙÈÎÒÓ ÔÏÈÙÈÎÒÓ Î·È ÙËÓ ‰ÈÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÏÔÁÈÛÙÈÎÒÓ ÂÎÙÈÌ‹ÛÂˆÓ Ô˘ Â›Ó·È ÏÔÁÈΤ˜ ÁÈ· ÙȘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ. ∂˘ı‡ÓË ∂ÏÂÁÎÙ‹: ¢È΋ Ì·˜ ¢ı‡ÓË Â›Ó·È Ë ¤ÎÊÚ·ÛË ÁÓÒÌ˘ Â› ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ √ÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ, Ì ‚¿ÛË ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯fi Ì·˜. ¢ÈÂÓÂÚÁ‹Û·Ì ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯Ô Û‡Ìʈӷ Ì ٷ ∂ÏÏËÓÈο ∂ÏÂÁÎÙÈο ¶ÚfiÙ˘·, Ô˘ Â›Ó·È ÂÓ·ÚÌÔÓÈṲ̂ӷ Ì ٷ ¢ÈÂıÓ‹ ∂ÏÂÁÎÙÈο ¶ÚfiÙ˘·. ∆· ¶ÚfiÙ˘· ·˘Ù¿ ··ÈÙÔ‡Ó ÙË Û˘ÌÌfiÚʈۋ Ì·˜ Ì ÙÔ˘˜ ηÓfiÓ˜ ‰ÂÔÓÙÔÏÔÁ›·˜ Î·È ÙÔ Û¯Â‰È·ÛÌfi Î·È ‰ÈÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘ ÂϤÁ¯Ô˘ Ì·˜ Ì ÛÎÔfi ÙËÓ ·fiÎÙËÛË Â‡ÏÔÁ˘ ‰È·ÛÊ¿ÏÈÛ˘ ÁÈ· ÙÔ Î·Ù¿ fiÛÔ ÔÈ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ Â›Ó·È ··ÏÏ·Á̤Ó˜ ·fi Ô˘ÛÈÒ‰Ë ·Ó·ÎÚ›‚ÂÈ·. √ ¤ÏÂÁ¯Ô˜ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ÙË ‰ÈÂÓ¤ÚÁÂÈ· ‰È·‰ÈηÛÈÒÓ ÁÈ· ÙËÓ Û˘ÁΤÓÙÚˆÛË ÂÏÂÁÎÙÈÎÒÓ ÙÂÎÌËÚ›ˆÓ, Û¯ÂÙÈο Ì ٷ ÔÛ¿ Î·È ÙȘ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È ÛÙȘ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ. √È ‰È·‰Èηۛ˜ ÂÈϤÁÔÓÙ·È Î·Ù¿ ÙËÓ ÎÚ›ÛË ÙÔ˘ ÂÏÂÁÎÙ‹ Î·È ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ÙËÓ ÂÎÙ›ÌËÛË ÙÔ˘ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘ Ô˘ÛÈÒ‰Ô˘˜ ·Ó·ÎÚ›‚ÂÈ·˜ ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ, ÏfiÁˆ ·¿Ù˘ ‹ Ï¿ıÔ˘˜. °È· ÙËÓ ÂÎÙ›ÌËÛË ÙÔ˘ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘ ·˘ÙÔ‡, Ô ÂÏÂÁÎÙ‹˜ Ï·Ì‚¿ÓÂÈ ˘fi„Ë ÙÔ Û‡ÛÙËÌ· ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡ ÂϤÁ¯Ô˘ Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ Î·Ù¿ÚÙÈÛË Î·È Â‡ÏÔÁË ·ÚÔ˘Û›·ÛË ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ, Ì ÛÎÔfi ÙÔ Û¯Â‰È·ÛÌfi ÂÏÂÁÎÙÈÎÒÓ ‰È·‰ÈηÛÈÒÓ ÁÈ· ÙȘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ Î·È fi¯È ÁÈ· ÙËÓ ¤ÎÊÚ·ÛË ÁÓÒÌ˘ Â› Ù˘ ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·˜ ÙÔ˘ Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡ ÂϤÁ¯Ô˘ Ù˘ ÂÙ·ÈÚ›·˜. √ ¤ÏÂÁ¯Ô˜ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ Â›Û˘ ÙËÓ ·ÍÈÔÏfiÁËÛË Ù˘ ηٷÏÏËÏfiÙËÙ·˜ ÙˆÓ ÏÔÁÈÛÙÈÎÒÓ ÔÏÈÙÈÎÒÓ Ô˘ ÂÊ·ÚÌfiÛıËÎ·Ó Î·È ÙÔ˘ ‡ÏÔÁÔ˘ ÙˆÓ ÂÎÙÈÌ‹ÛÂˆÓ Ô˘ ¤ÁÈÓ·Ó ·fi ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË, ηıÒ˜ Î·È ·ÍÈÔÏfiÁËÛË Ù˘ Û˘ÓÔÏÈ΋˜ ·ÚÔ˘Û›·Û˘ ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ. ¶ÈÛÙ‡ԢÌ fiÙÈ Ù· ÂÏÂÁÎÙÈο ÙÂÎÌ‹ÚÈ· Ô˘ ¤¯Ô˘ÌÂ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÈ Â›Ó·È Â·Ú΋ Î·È Î·Ù¿ÏÏËÏ· ÁÈ· ÙË ıÂÌÂÏ›ˆÛË Ù˘ ÁÓÒÌ˘ Ì·˜. ∞fi ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯fi Ì·˜ ÚԤ΢„ fiÙÈ ÔÈ ÊÔÚÔÏÔÁÈΤ˜ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ ÁÈ· ÙȘ ¯Ú‹ÛÂȘ 2005 ¤ˆ˜ Î·È 2008 ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó ÂÍÂÙ·Ûı› ·fi ÙȘ ÊÔÚÔÏÔÁÈΤ˜ ·Ú¯¤˜, ÌÂ Û˘Ó¤ÂÈ· Ó· ˘¿Ú¯ÂÈ ÙÔ ÂӉ¯fiÌÂÓÔ ÂÈ‚ÔÏ‹˜ ÚfiÛıÂÙˆÓ ÊfiÚˆÓ Î·È ÚÔÛ·˘Í‹ÛÂˆÓ Î·Ù¿ ÙÔ ¯ÚfiÓÔ Ô˘ ı· ÂÍÂÙ·ÛıÔ‡Ó Î·È ÔÚÈÛÙÈÎÔÔÈËıÔ‡Ó. ∏ ÂÙ·ÈÚ›· ‰ÂÓ Û¯ËÌ¿ÙÈÛ Úfi‚ÏÂ„Ë ÁÈ· ÙÔ ÂӉ¯fiÌÂÓÔ ÂÈ‚ÔÏ‹˜ ÚfiÛıÂÙˆÓ ÊfiÚˆÓ Î·È ÚÔÛ·˘Í‹ÛÂˆÓ Î·Ù¿ ÙÔ ¯ÚfiÓÔ Ô˘ ÔÈ ¯Ú‹ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ı· ÂÍÂÙ·ÛıÔ‡Ó Î·È ÔÚÈÛÙÈÎÔÔÈËıÔ‡Ó.°ÓÒÌË: ∫·Ù¿ ÙË ÁÓÒÌË Ì·˜, ÔÈ ·ÓˆÙ¤Úˆ √ÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙Ô˘Ó Â‡ÏÔÁ· ·fi οı ԢÛÈÒ‰Ë ¿Ô„Ë ÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË Ù˘ ÂÙ·ÈÚ›·˜ ηٿ ÙËÓ 31 ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ 2008 Î·È ÙËÓ ¯ÚËÌ·ÙÔÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ Ù˘ Â›‰ÔÛË ÁÈ· ÙË ¯Ú‹ÛË Ô˘ ¤ÏËÍ ÙËÓ ËÌÂÚÔÌËÓ›· ·˘Ù‹, Û‡Ìʈӷ Ì ٷ §ÔÁÈÛÙÈο ¶ÚfiÙ˘· Ô˘ ÚԉȷÁÚ¿ÊÔÓÙ·È ·fi ÙËÓ ∂ÏÏËÓÈ΋ ¡ÔÌÔıÂÛ›·. ∞Ó·ÊÔÚ¿ Â› ¿ÏÏˆÓ ÓÔÌÈÎÒÓ Î·È Î·ÓÔÓÈÛÙÈÎÒÓ ıÂÌ¿ÙˆÓ: ∂·ÏËı‡۷Ì ÙË Û˘Ìʈӛ· ÙÔ˘ ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘ Ù˘ ¤ÎıÂÛ˘ ÙÔ˘ ¢ÈÔÈÎËÙÈÎÔ‡ ™˘Ì‚Ô˘Ï›Ô˘ Ì ÙȘ ·ÓˆÙ¤Úˆ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ, ÛÙ· Ï·›ÛÈ· ÙˆÓ ÔÚÈ˙ÔÌ¤ÓˆÓ ·fi Ù· ¿ÚıÚ· 37 Î·È 43· ÙÔ˘ ∫.¡. 2120/1920. ∞ı‹Ó·, 6 ∞ÚÈÏ›Ô˘ 2009 ∏ √ÚΈÙfi˜ ∂ÏÂÁÎÙ‹˜ §ÔÁÈÛÙ‹˜ ∞¡¡∞ ∞ƒ. ∆™∂§π∫√À ∞.ª. ™√∂§ 17131 ™√§ ·.Â.Ô. º. ¡¤ÁÚË 3, ∞‹Ó·


 ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ YΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

Επενδυτική ισχύς

Ικανοποιητικός ο ρυθµός ανόδου των εσόδων του κλάδου υγείας στο 9% κατά µέσο όρο, που υστερεί έναντι του µέσου ετήσιου ρυθµού µεταβολής της τελευταίας 3ετίας (12%). Ελαφρώς καλύτερες είναι οι επιδόσεις των µεγάλων επιχειρήσεων του κλάδου 11% (18% στην 3ετία).  του Αλέξη Νικολαϊδη

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Ο

38

κλάδος των ιδιωτικών υπηρεσιών υγείας τα τελευταία χρόνια εκτιµάται ότι αναπτύσσεται µε 15% ετησίως. Η ανάπτυξή του τροφοδοτείται από τη συνεχή αύξηση των δαπανών υγείας, τη χαµηλή ποιότητα υπηρεσιών του ΕΣΥ, την ενίσχυση της ιδιωτικής ασφάλισης, την ευαισθητοποίηση των πολιτών σε θέµατα υγείας και τη σταδιακή γήρανση του πληθυσµού της χώρας. Το 2007 η συνολική δαπάνη υγείας διαµορφώθηκε σε 9,6% του αεπ, ποσοστό που κατατάσσει την Ελλάδα στην 9η θέση µεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ (µέσος όρος 8,9%). Ο δηµόσιος τοµέας καλύπτει το 60% των συνολικών δαπανών, ενώ ο ιδιωτικός το 40%, ποσοστά που υποδεικνύουν την έλλειψη χρηµατοδότησης του ΕΣΥ και την πρόοδο των ιδιωτικών οµίλων υγείας. Καθοριστικό παράγοντα για την ανοδική τάση των δαπανών υγείας αποτελεί η συνεχώς αυξανόµενη φαρµακευτική δαπάνη. Επίσης, σηµαντικό ρόλο διαδραµατίζει και η χρησιµοποίηση προηγµένης τεχνολογίας και νέων µεθόδων εξετάσεων και θεραπείας, οι οποίες καθιστούν ακριβότερες τις παρεχόµενες υπηρεσίες και οδηγούν τους ασφαλιστικούς οργανισµούς στην καταβολή ολοένα και µεγαλύτερων αποζηµιώσεων. Οι σηµαντικές επενδυτικές κινήσεις του κλάδου στόχο έχουν τη διεύρυνση των µεριδίων αγοράς και την ανταπόκριση στις εξελίξεις της σύγχρονης ιατρικής τεχνολογίας και θεραπευτικών µεθόδων. Αυτές οι κινήσεις υλοποιούνται και µέσω στρατηγικών εξαγορών–συγχωνεύσεων & συµµαχιών. Οι κορυφαίες εταιρείες του κλάδου έχουν υλο-

ποιήσει επενδύσεις σε χώρες των Βαλκανίων. Ήδη οι µεγαλύτεροι εγχώριοι όµιλοι έχουν δροµολογήσει τις πρώτες τους κινήσεις: το Ιατρικό Κέντρο στη Ρουµανία µε τρία διαγνωστικά κέντρα και 6 γραφεία εκπροσώπησης στην Αν. Ευρώπη, το Υγεία σε Τουρκία, Κύπρο -µέσω εξαγορών - και Αλβανία (κατασκευή νοσοκοµείου στα Τίρανα) και η Euromedica επίσης στην Αλβανία µέσω της πρόσφατης εξαγοράς δικτύου διαγνωστικών κέντρων. Βασικό µοχλό ανάπτυξης της ζήτησης για το άµεσο µέλλον θα αποτελέσει η συνεργασία µε ασφαλιστικές εταιρείες, καθώς ο ρόλος των τελευταίων - και συνεπώς η διαπραγµατευτική τους δυνατότητα - θα ενισχυθεί. Θετικότερες προοπτικές αναµένεται να προκύψουν από τον τοµέα των συµβολαίων ζωής. Ο ανταγωνισµός για τη σύναψη των συνεργασιών αυτών θα µεταφερθεί στον χώρο της τιµολόγησης των υπηρεσιών. Επίσης, αναµένεται η συνεργασία µεταξύ των µεγαλύτερων οµίλων για την προµήθεια τεχνολογικού εξοπλισµού και αναλώσιµων, σε µια προσπάθεια περιορισµού του κόστους. Τέλος, οι Συµπράξεις Δηµοσίου και Ιδιωτικού Τοµέα µπορούν να ανοίξουν το δρόµο για την ανάληψη του management από τις ιδιωτικές κλινικές, συµβάλλοντας στην πιο ορθολογική κατανοµή δηµόσιων πόρων και βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών του ΕΣΥ. Ένα από τα σηµαντικότερα προβλήµατα που αντιµετωπίζουν οι εταιρείες του κλάδου είναι το περιοριστικό θεσµικό πλαίσιο, τόσο στη δευτεροβάθµια όσο και στην πρωτοβάθµια υγεία. Στον χώρο των κλινικών τίθενται περιορισµοί ως προς το απασχολούµενο προσωπικό

και το χώρο ανά κλίνη, αυξάνοντας σηµαντικά το λειτουργικό κόστος. Σηµαντική δυσχέρεια προκαλεί και η πολύ αργή είσπραξη των απαιτήσεων από τους δηµόσιους ασφαλιστικούς φορείς λόγω των ελλειµµάτων των τελευταίων.

Τα αποτελέσµατα του 2008 Από τα οικονοµικά αποτελέσµατα 200 περίπου επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών υγείας για το 2008 προκύπτει ρυθµός ανόδου των εσόδων 9% κατά µέσο όρο, επίδοση η οποία είναι µεν ικανοποιητική υστερεί ωστόσο έναντι του µέσου ετήσιου ρυθµού µεταβολής της τελευταίας 3ετίας (12%). Ελαφρώς καλύτερες επιδόσεις επιτυγχάνουν οι µεγαλύτερες επιχειρήσεις του κλάδου, 11% (18% στην 3ετία). Θετικό στοιχείο είναι ότι το 85% του δείγµατος εµφανίζει υψηλότερες πωλήσεις το 2008. Σε επίπεδο καθαρής κερδοφορίας οι επιδόσεις δεν είναι τόσο ικανοποιητικές, καθώς ο µέσος ρυθµός αύξησης δεν ξεπερνά το 4,5%, έναντι µέσης ανόδου 17% την τελευταία 3ετία. Ειδικότερα, οι επιχειρήσεις µε έσοδα άνω των 3 εκατ. ευρώ εµφανίζουν µέση µείωση 1%. Πάντως, 9 στις 10 επιχειρήσεις είναι κερδοφόρες. Η συνολική δανειακή επιβάρυνση είναι σχετικά υψηλή, µε τον δείκτη ξένων προς ίδια κεφάλαια στο 1,7, σχεδόν σταθερός έναντι του 2007, ενώ ο βραχυπρόθεσµος τραπεζικός δανεισµός σε σύγκριση µε τα έσοδα εκτιµάται στο χαµηλό 13,4%, το οποίο µάλιστα είναι βελτιωµένο µία ποσοστιαία µονάδα έναντι του 2007. Επισηµαίνεται ότι το ποσοστό των επιχειρήσεων µε βραχυπρόθεσµο δανεισµό που υπερβαίνει το 35%


 Με τη συνεργασία της

των ετήσιων εσόδων είναι ιδιαίτερα χαµηλό, στο 12%. Η ικανότητα κάλυψης των τόκων είναι υψηλή, υπερβαίνοντας τις 9 φορές από τα λειτουργικά κέρδη, αν και υποχωρεί από τις 12 φορές για το διάστηµα 2007-2006. Η είσπραξη των απαιτήσεων είναι σχετικά βραδεία και εµφανίζει αυξητική τάση την τελευταία 3ετία, από τις 127 στις 154 ηµέρες. Ωστόσο, η ακόµη βραδύτερη αποπληρωµή των προµηθευτών, στις 185 ηµέρες, διαµορφώνει αρνητικό εµπορικό κύκλο και ικανοποιητικό δείκτη γενικής ρευστότητας (1,3). Παρά τη χαµηλή µέση αύξηση των κερδών, το περιθώριο καθαρής κερδοφορίας διατηρείται στο υψηλότατο 14%, επίδοση η οποία συνδυαζόµενη µε την σχετικά αυξηµένη κεφαλαιακή µόχλευση διαµορφώνει εντυπωσιακή - και βελτιούµενη - απόδοση των ιδίων κεφαλαίων, αγγίζοντας το 2008 το 42%. Επισηµαίνεται ότι οι επιδόσεις των µεγαλύτερων επιχειρήσεων (δευτεροβάθµια υγεία κατά κύριο λόγο) είναι σαφώς χαµηλότερες (4% καθαρό περιθώριο, 11,7% RoE), που αντανακλά τις υψηλές επενδύσεις σε πάγια και ανθρώπινο δυναµικό, αλλά και τα χαµηλότερα περιθώρια συγκριτικά µε τα αµιγώς διαγνωστικά κέντρα.

������ ����µ�������� ������ 2008

2007

2006

2005

����. ����������� / ��������

49,0%

48,0%

47,3%

48,7%

����. ���������� �����. / ��������

13,4%

14,5%

14,8%

16,7%

1,74

1,77

1,67

1,44

9,1

12,5

11,9

10,5

������ ����������

1,27

1,18

1,14

1,12

�µ��� ����������

1,18

1,16

1,14

1,09

���������� ���������

���� ���� ���� �������� ������ ����� ��� ����������� ����� ����������

�µ������� ������

-23

-27

-30

-30

�µ���� ����������

154

142

127

130

�µ���� �����µ����

8

8

8

8

185

177

165

168

��������� µ����� �������

36,2%

37,2%

33,1%

32,8%

��������� �����

20,7%

21,3%

17,6%

15,1%

��������� ������� ������� (��� �����)

14,0%

13,4%

10,1%

8,8%

������� ��������� ����������� ��� �����

14,7%

13,3%

9,3%

9,8%

������� ����� ��������� ��� �����

41,7%

35,4%

28,8%

26,8%

�µ���� �������� ��� ���µ������� ��������� ������� & �������������

������ ��������µ����

2008

� 08/07

����

278,48

2,1%

EUROMEDICA �.�.

����

159,40

4,4%

152,64

20,41

����� �.�.

����

132,71

23,2%

107,68

22,76

���� �.�.

����

109,05

7,9%

101,02

39,73

������������ ������ ���������� A.E.

����

93,59

6,6%

87,75

7,63

������� �.�.

����

91,96

9,1%

84,31

18,04

������ �.�.

����

87,38

13,7%

76,82

20,73

���������� �.�.

����

86,12

15,3%

74,69

���� GENERAL �.�.

����

70,62

9,6%

64,45

����������� �.�.

���

59,39

11,6%

�������� ������� ������ �.�.

���

30,79

��� �������� M.D. HOSPITAL A.E.

���

���������� �.�.

���

���� �.�. ������ ������� ������ �.�. ������ ��������� ������ (��. €)

��������µ��� ��� �����

2007

2008

� 08/07

2007

2008

� 08/07

2007

272,83

29,17

-17,9%

35,51

7,14

-67,0%

21,61

-3,2%

21,10

-26,02

-204,3%

24,94

17,0%

19,45

10,77

-24,1%

14,19

7,7%

36,90

32,80

1,6%

32,29

8,8%

7,01

0,54

689,6%

-0,09

29,4%

13,94

8,00

8,1%

7,40

4,1%

19,92

16,71

0,9%

16,56

29,57

-2,5%

30,32

19,48

-20,9%

24,62

9,47

36,9%

6,92

3,74

3209,1%

0,11

53,19

2,27

-35,5%

3,52

-1,99

-236,4%

1,46

2,8%

29,96

6,15

13,5%

5,42

2,46

-40,5%

4,13

28,75

70,5%

16,86

1,11

387,9%

-0,38

0,03

102,5%

-1,18

24,95

20,4%

20,72

10,11

79,9%

5,62

9,04

93,9%

4,66

����

24,25

22,9%

19,73

4,12

48,3%

2,78

3,10

69,7%

1,83

���

23,60

9,0%

21,64

1,89

-8,5%

2,07

1,03

-5,0%

1,08

608,54

16,1%

524,08

105,65

17,1%

90,24

59,79

15,8%

51,64

11,8% 1.708,37

328,81

9,5% 300,34

146,62

-28,6%

205,25

1.909,57

������������� ����µ� ������������ ��� ������. ��µ�����µ��� �������� µ���� 7/7/2009

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

��������� ������

��������� �������

����� ��� �����, ����� & ����������

������� ������ �.�.�.

������ ��������

39


ΠΛΑΙΣΙΟ COMPUTERS ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΙ∆ΩΝ ΒΙΒΛΙΟΧΑΡΤΟΠΩΛΕΙΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ Μ.Α.Ε. 16601/06/Β/88/13 Έδρα: Φαβιέρου 5, 14452 Μεταµόρφωση Αττικής

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ: από 1η ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2008 έως 31η ∆ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 (∆ηµοσιευόµενα βάσει του κ.ν. 2190/20, άρθρο 135 για επιχειρήσεις που συντάσσουν ετήσιες οικονοµικές καταστάσεις, ενοποιηµένες και µη, κατά τα ∆ΛΠ) ∆· ·Ú·Î¿Ùˆ ÛÙÔȯ›· Î·È ÏËÚÔÊÔڛ˜, Ô˘ ÚÔ·ÙÔ˘Ó ·fi ÙȘ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ, ÛÙÔ¯Â‡Ô˘Ó Û ̛· ÁÂÓÈ΋ ÂÓË̤ڈÛË ÁÈ· ÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË Î·È Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· Ù˘ ¶§∞π™π√ COMPUTERS ∞.∂.µ.∂ Î·È ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘. ™˘ÓÈÛÙԇ̠ÂÔ̤ӈ˜ ÛÙÔÓ ·Ó·ÁÓÒÛÙË, ÚÈÓ ÚԂ› Û ÔÔÈ·‰‹ÔÙ ›‰Ô˘˜ ÂÂÓ‰˘ÙÈ΋ ÂÈÏÔÁ‹ ‹ ¿ÏÏË Û˘Ó·ÏÏ·Á‹ Ì ÙËÓ ∂Ù·ÈÚ›·, Ó· ·Ó·ÙÚ¤ÍÂÈ ÛÙËÓ ‰È‡ı˘ÓÛË ‰È·‰ÈÎÙ‡Ô˘ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜, fiÔ˘ ·Ó·ÚÙÒÓÙ·È ÔÈ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ ηıÒ˜ Î·È Ë ¤ÎıÂÛË ÂϤÁ¯Ô˘ ÙÔ˘ ÔÚΈÙÔ‡ ÂÏÂÁÎÙ‹ ÏÔÁÈÛÙ‹. ∞ÚÌfi‰È· ÀËÚÂÛ›· - ¡ÔÌ·Ú¯›· (‹ ¶ÚˆÙÔ‰ÈΛÔ): ÀÔ˘ÚÁÂ›Ô ∞Ó¿Ù˘Í˘, ¢È‡ı˘ÓÛË ∞ÓˆÓ‡ÌˆÓ ∂Ù·ÈÚÂÈÒÓ Î·È ¶›ÛÙˆ˜ ¢È‡ı˘ÓÛË ¢È·‰ÈÎÙ‡Ô˘: www.plaisio.gr ™‡ÓıÂÛË ¢ÈÔÈÎËÙÈÎÔ‡ ™˘Ì‚Ô˘Ï›Ô˘: °ÂÚ¿Ú‰Ô˜ ∫ˆÓ. °ÂÒÚÁÈÔ˜ (¶Úfi‰ÚÔ˜ Î·È ¢È¢ı‡ÓˆÓ ™‡Ì‚Ô˘ÏÔ˜), °ÂÚ¿Ú‰Ô˜ °ÂˆÚ. ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ (∞ÓÙÈÚfi‰ÚÔ˜), ™·Ì„ÒÓ ∂ϤÓË (ª¤ÏÔ˜), §È¿Ûη˜ Ã·Ú °ÂÒÚÁÈÔ˜ (ª¤ÏÔ˜), ∆Û›ÚÔ˜ ∫ˆÓ. ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ (ª¤ÏÔ˜), ª·‡ÚÔ˘ ∞ÓÙÈfiË - ÕÓÓ· (ª¤ÏÔ˜) ∏ÌÂÚÔÌËÓ›· ¤ÁÎÚÈÛ˘ ·fi ÙÔ ¢ÈÔÈÎËÙÈÎfi ™˘Ì‚Ô‡ÏÈÔ ÙˆÓ ÂÙ‹ÛÈˆÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ: 28 π·ÓÔ˘·Ú›Ô˘ 2009 √ÚΈÙfi˜ ÂÏÂÁÎÙ‹˜ §ÔÁÈÛÙ‹˜: ∞Ó¿ÁÓÔ˜ £. §˘Ì¤Ú˘ (∞ª ™√∂§ 11241) ∂ÏÂÁÎÙÈ΋ ÂÙ·ÈÚ›·: BDO ¶ÚfiÙ˘Ô˜ ∂ÏÏËÓÈ΋ ∂ÏÂÁÎÙÈ΋ ∞∂ (∞ª ™√∂§ 111) ∆‡Ô˜ ¤ÎıÂÛ˘ ÂϤÁ¯Ô˘ ÂÏÂÁÎÙÒÓ: ªÂ Û‡ÌʈÓË ÁÓÒÌË

™∆√πÃ∂π∞ π™√§√°π™ª√À

31.12.2008

31.12.2007

31.12.2008

31.12.2007

40.851 0 726 4.514 55.570 40.691 6.133

26.152 0 411 3.659 63.524 38.156 7.549

40.760 0 721 5.147 54.100 43.442 6.099

26.001 0 402 4.411 62.359 40.409 7.530

0 8.495 147.946

0 8.151 158.421

0 8.287 149.399

7.066 42.313 49.378 0 49.378 11.783 1.424 17.989 76.516

7.066 44.892 51.958 0 51.958 12.426 1.114 509 81.940

7.066 44.009 51.074 – 51.074 11.783 1.424 17.989 76.150

7.066 46.655 53.721 – 53.721 12.426 1.114 509 81.630

0 107.712

0 95.989

0 107.346

0 95.679

157.090

147.946

158.421

149.399

™∆√πÃ∂π∞ ∫∞∆∞™∆∞™∏™ ∞¶√∆∂§∂™ª∞∆ø¡ Ã∏™∏™

√ √ªπ§√™

∏ ∂∆∞πƒ∂π∞

™˘Ó¯È˙fiÌÂÓ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ 01.01-31.12.2007 01.01-31.12.2008

™˘Ó¯È˙fiÌÂÓ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ 01.01-31.12.2007 01.01-31.12.2008

411.901 74.935

385.023 71.581

408.750 73.479

382.553 70.676

9.373 5.987 4.257

16.374 13.684 9.855

9.383 5.920 4.190

16.816 14.081 10.244

4.257 0

9.855 0

4.190 –

10.244 –

0,1928 –

0,4464 –

0,1898 0,1200

0,4640 0,3000

13.055

19.627

12.995

19.989

31.12.2008

31.12.2007

31.12.2008

31.12.2007

51.958

48.064

53.721

49.438

4.257 0 -6.624

9.855 0 -5.962

4.190 0 -6.624

10.244 0 -5.962

-213 0

0 0

-213 0

0 0

49.378

51.958

51.074

53.721

∫¤Ú‰Ë ÌÂÙ¿ ·fi ÊfiÚÔ˘˜ ·Ó¿ ÌÂÙÔ¯‹ – ‚·ÛÈο (Û ú) ¶ÚÔÙÂÈÓfiÌÂÓÔ Ì¤ÚÈÛÌ· ·Ó¿ ÌÂÙÔ¯‹ – (Û ú) ∫¤Ú‰Ë / (˙ËÌȤ˜) ÚÔ ÊfiÚˆÓ, ¯ÚËÌ·ÙÔ‰ÔÙÈÎÒÓ, ÂÂÓ‰˘ÙÈÎÒÓ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ Î·È ·ÔÛ‚¤ÛˆÓ

™∆√πÃ∂π∞ ∫∞∆∞™∆∞™∏™ ª∂∆∞µ√§ø¡ ∫∞£∞ƒ∏™ £∂™∏™ Ã∏™∏™ (ÂÙ‹ÛÈ· ÂÓÔÔÈË̤ӷ Î·È ÌË ÂÓÔÔÈË̤ӷ) ÔÛ¿ ÂÎÊÚ·Ṳ̂ӷ Û ¯ÈÏ. ú ™‡ÓÔÏÔ ∫·ı·Ú‹˜ ı¤Û˘ ¤Ó·Ú͢ ¯Ú‹Ûˆ˜ (01.01.2008 Î·È 01.01.2007 ·ÓÙ›ÛÙÔȯ·) ∫¤Ú‰Ë/(˙ËÌȤ˜) Ù˘ ¯Ú‹Ûˆ˜, ÌÂÙ¿ ·fi ÊfiÚÔ˘˜ (Û˘Ó¯È˙fiÌÂÓ˜ Î·È ‰È·ÎÔ›Û˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜) ∞‡ÍËÛË/(Ì›ˆÛË) ÌÂÙÔ¯ÈÎÔ‡ ÂÙ·ÈÚÈÎÔ‡ ÎÂÊ·Ï·›Ô˘ ¢È·ÓÂÌËı¤ÓÙ· ÌÂÚ›ÛÌ·Ù· ∫·ı·Úfi ÂÈÛfi‰ËÌ· ηٷ¯ˆÚË̤ÓÔ ·’ ¢ı›·˜ ÛÙËÓ Î·ı·Ú‹ ı¤ÛË ∞ÁÔÚ¤˜ / (ˆÏ‹ÛÂȘ) ȉ›ˆÓ ÌÂÙÔ¯ÒÓ ™‡ÓÔÏÔ ∫·ı·Ú‹˜ ı¤Û˘ Ï‹Í˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ (31.12.2008 Î·È 31.12.2007 ·ÓÙ›ÛÙÔȯ·)

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

0 8.606 157.090

(ÂÙ‹ÛÈ· ÂÓÔÔÈË̤ӷ Î·È ÌË ÂÓÔÔÈË̤ӷ) ÔÛ¿ ÂÎÊÚ·Ṳ̂ӷ Û ¯ÈÏ. ú ∫‡ÎÏÔ˜ ÂÚÁ·ÛÈÒÓ ªÈÎÙ¿ Î¤Ú‰Ë / (˙ËÌȤ˜) ∫¤Ú‰Ë / (˙ËÌȤ˜) ÚÔ ÊfiÚˆÓ, ¯ÚËÌ·ÙÔ‰ÔÙÈÎÒÓ Î·È ÂÂÓ‰˘ÙÈÎÒÓ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ ∫¤Ú‰Ë / (˙ËÌȤ˜) ÚÔ ÊfiÚˆÓ ∫¤Ú‰Ë / (˙ËÌȤ˜) ÌÂÙ¿ ·fi ÊfiÚÔ˘˜ ∫·Ù·Ó¤ÌÔÓÙ·È ÛÂ: ªÂÙfi¯Ô˘˜ ∂Ù·ÈÚ›·˜ ªÂÙfi¯Ô˘˜ ªÂÈÔ„ËÊ›·˜

40

™∆√πÃ∂π∞ ∫∞∆∞™∆∞™∏™ ∆∞ª∂π∞∫ø¡ ƒ√ø¡ Ã∏™∏™

∏ ∂∆∞πƒ∂π∞

√ √ªπ§√™

(ÂÙ‹ÛÈ· ÂÓÔÔÈË̤ӷ Î·È ÌË ÂÓÔÔÈË̤ӷ) ÔÛ¿ ÂÎÊÚ·Ṳ̂ӷ Û ¯ÈÏ. ú ∂¡∂ƒ°∏∆π∫√ π‰ÈÔ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÌÂÓ· ÂÓÛÒÌ·Ù· ¿ÁÈ· ÛÙÔȯ›· ∂ÂÓ‰‡ÛÂȘ Û ·Î›ÓËÙ· Õ˘Ï· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· §ÔÈ¿ ÌË Î˘ÎÏÔÊÔÚÔ‡ÓÙ· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· ∞Ôı¤Ì·Ù· ∞·ÈÙ‹ÛÂȘ ·fi ÂÏ¿Ù˜ §ÔÈ¿ ΢ÎÏÔÊÔÚÔ‡ÓÙ· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· ªË ΢ÎÏÔÊÔÚÔ‡ÓÙ· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· ÚÔÔÚÈ˙fiÌÂÓ· ÁÈ· ÒÏËÛË ∆·ÌÂȷο ‰È·ı¤ÛÈÌ· Î·È ÈÛÔ‰‡Ó·Ì· ™À¡√§√ ∂¡∂ƒ°∏∆π∫√À ∫∞£∞ƒ∏ £∂™∏ & À¶√Ã∂ø™∂π™ ªÂÙÔ¯ÈÎfi ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ §ÔÈ¿ ÛÙÔȯ›· ∫·ı·Ú‹˜ £¤Û˘ ™‡ÓÔÏÔ ∫·ı·Ú‹˜ £¤Û˘ ÌÂÙfi¯ˆÓ ∂Ù·ÈÚ›·˜ (·) ¢ÈηÈÒÌ·Ù· ÌÂÈÔ„ËÊ›·˜ (‚) ™‡ÓÔÏÔ ∫·ı·Ú‹˜ £¤Û˘ (Á) = (·)+(‚) ª·ÎÚÔÚfiıÂÛ̘ ‰·ÓÂȷΤ˜ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ ¶ÚԂϤ„ÂȘ/§ÔÈ¤˜ Ì·ÎÚÔÚfiıÂÛ̘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ µÚ·¯˘ÚfiıÂÛ̘ ‰·ÓÂȷΤ˜ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ §ÔÈ¤˜ ‚Ú·¯˘ÚfiıÂÛ̘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ ÀÔ¯ÚÂÒÛÂȘ Ô˘ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ÌË Î˘ÎÏÔÊÔÚÔ‡ÓÙ· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· ÚÔÔÚÈ˙fiÌÂÓ· ÁÈ· ÒÏËÛË ™‡ÓÔÏÔ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂˆÓ (‰) ™À¡√§√ ∫∞£∞ƒ∏™ £∂™∏™ & À¶√Ã∂ø™∂ø¡ (Â) = (Á) + (‰)

¶ÚfiÛıÂÙ· ÛÙÔȯ›· Î·È ÏËÚÔÊÔڛ˜: 1. ∂› ÙˆÓ ·Á›ˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ Î·È ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘ ‰ÂÓ ˘Ê›ÛÙ·ÓÙ·È ÂÌÚ¿ÁÌ·Ù· ‚¿ÚË. 2. ¢ÂÓ ˘¿Ú¯Ô˘Ó Â›‰ÈΘ ‹ ˘fi ‰È·ÈÙËÛ›· ‰È·ÊÔÚ¤˜ ηıÒ˜ Î·È ·ÔÊ¿ÛÂȘ ‰ÈηÛÙÈÎÒÓ ‹ ‰È·ÈÙËÙÈÎÒÓ ÔÚÁ¿ÓˆÓ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ‹ ÂÓ‰¤¯ÂÙ·È Ó· ¤¯Ô˘Ó ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ ÂÈÙÒÛÂȘ ÛÙËÓ ÂÚÈÔ˘Ûȷ΋ ηٿÛÙ·ÛË Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ Î·È ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘. ∆Ô ÔÛfi Ù˘ Úfi‚Ï„˘ ÁÈ· ÙȘ ¿Û˘ ʇÛˆ˜ Â›‰ÈΘ ‹ ˘fi ‰È·ÈÙËÛ›· ‰È·ÊÔÚ¤˜ ÙËÓ 31/12/2008 ·Ó¤Ú¯ÂÙ·È ÁÈ· ÙËÓ ∂Ù·ÈÚ›· Û 0 ¢ÚÒ Î·È ÁÈ· ÙÔÓ ŸÌÈÏÔ Û 0 ¢ÚÒ. √È ·Ó¤ÏÂÁÎÙ˜ ÊÔÚÔÏÔÁÈο ¯Ú‹ÛÂȘ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ Î·È ÙˆÓ ∂Ù·ÈÚÂÈÒÓ ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘, ·Ú·Ù›ıÂÓÙ·È ·Ó·Ï˘ÙÈο ÛÙË ÛËÌ›ˆÛË 27 ÙˆÓ ∂Ù‹ÛÈˆÓ √ÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ. ™˘Ó·ÊÒ˜ ÂÈÛËÌ·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ÙÔ ÔÛfi ÙˆÓ ÚԂϤ„ÂˆÓ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ‹‰Ë Û¯ËÌ·ÙÈÛÙ›, ÛˆÚ¢ÙÈο ÁÈ· ÙȘ ·Ó¤ÏÂÁÎÙ˜ ÊÔÚÔÏÔÁÈο ¯Ú‹ÛÂȘ Â›Ó·È 844 ¯ÈÏ. ¢ÚÒ, ÙfiÛÔ ÁÈ· ÙËÓ ÂÙ·ÈÚ›· fiÛÔ Î·È ÁÈ· ÙÔÓ ŸÌÈÏÔ Î·È ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ÚԂϤ„ÂˆÓ Â›Ó·È 1.496 ¯ÈÏ. ¢ÚÒ ÁÈ· ÙËÓ ∂Ù·ÈÚ›· Î·È 1.496 ¯ÈÏ. ¢ÚÒ ÁÈ· ÙÔÓ ŸÌÈÏÔ, fiˆ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙË ÛËÌ›ˆÛË 21 ÙˆÓ ∂Ù‹ÛÈˆÓ √ÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛÂˆÓ (§ÔÈ¤˜ ¶ÚԂϤ„ÂȘ 652 ¯ÈÏ. ¢ÚÒ ÁÈ· ÙËÓ ∂Ù·ÈÚ›· Î·È ÁÈ· ÙÔÓ ŸÌÈÏÔ Î·È ¶ÚԂϤ„ÂȘ ÁÈ· ·Ó¤ÏÂÁÎÙ˜ ÊÔÚÔÏÔÁÈο ¯Ú‹ÛÂȘ 844 ¯ÈÏ. ¢ÚÒ ÙfiÛÔ ÁÈ· ÙËÓ ∂Ù·ÈÚ›· fiÛÔ Î·È ÁÈ· ÙÔÓ ŸÌÈÏÔ) 3. Œ¯Ô˘Ó ÙËÚËı› ÔÈ µ·ÛÈΤ˜ §ÔÁÈÛÙÈΤ˜ ∞Ú¯¤˜ ÙˆÓ √ÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛÂˆÓ Ù˘ 31/12/2007. 4. √È ∂Ù·ÈÚ›˜ ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘ Ì ÙȘ ·ÓÙ›ÛÙÔȯ˜ ÂˆÓ˘Ì›Â˜ Î·È ‰È¢ı‡ÓÛÂȘ ÙÔ˘˜, Ù· ÔÛÔÛÙ¿ Ì ٷ ÔÔ›· Ë ªËÙÚÈ΋ ∂Ù·ÈÚ›· Û˘ÌÌÂÙ¤¯ÂÈ ÛÙÔ ÌÂÙÔ¯ÈÎfi ÙÔ˘˜ ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ, Ë Û¯¤ÛË Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹˜ (¿ÌÂÛË ‹ ¤ÌÌÂÛË), ηıÒ˜ Î·È Ë Ì¤ıÔ‰Ô˜ ÂÓۈ̿وÛ˘ ÙÔ˘˜ ÛÙȘ ∂ÓÔÔÈË̤Ó˜ √ÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ Ù˘ ¯Ú‹Û˘ 2008 ·Ú·Ù›ıÂÓÙ·È ·Ó·Ï˘ÙÈο ÛÙȘ ÛËÌÂÈÒÛÂȘ 7 Î·È 8 ÙˆÓ ∂Ù‹ÛÈˆÓ √ÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ. 5. √ ·ÚÈıÌfi˜ ÙÔ˘ ÚÔÛˆÈÎÔ‡ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ ÙÚ¤¯Ô˘Û·˜ ÂÚÈfi‰Ô˘: √Ì›ÏÔ˘ 1.441 ¿ÙÔÌ· (12ÌËÓÔ 2007 1.399 ¿ÙÔÌ·), ∂Ù·ÈÚ›·˜ 1.384 ¿ÙÔÌ· (12ÌËÓÔ 2007 1.352 ¿ÙÔÌ·). 6. ∆Ô πÛÔ‰‡Ó·ÌÔ Ù˘ % ™˘ÌÌÂÙÔ¯‹˜ ÛÙËÓ ÂÙ·ÈÚ›· Plaisio Computers JSC Â›Ó·È 100% Î·È Î·Ù¿ Û˘Ó¤ÂÈ· ÛÙ· ÂÓÔÔÈË̤ӷ ÛÙÔȯ›· Ù˘ ηٿÛÙ·Û˘ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ, ‰ÂÓ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ‰ÈηÈÒÌ·Ù· ÌÂÈÔ„ËÊ›·˜. 7. ∆Ô ÂÈÛfi‰ËÌ· Ô˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÙ·È Î·Ù·¯ˆÚË̤ÓÔ ·ã¢ı¤È·˜ ÛÙË ∫·ı·Ú‹ £¤ÛË, ·ÊÔÚ¿ ·ÔÙ›ÌËÛË ·Ú¿ÁˆÁÔ˘ ¯ÚËÌ·ÙÔÔÈÎÔÓÔÌÈÎÔ‡ ÚÔ˚fiÓÙÔ˜ Ô˘ ÙËÓ 31.12.2008 ·ÔÙÈÌ‹ıËΠ·fi ÙÔ ·ÓÙÈÛ˘Ì‚·ÏÏfiÌÂÓÔ ÈÛÙˆÙÈÎfi ›‰Ú˘Ì· ˆ˜ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË 212 ¯ÈÏ. ¢ÚÒ Û˘ÌÂÚÈÏ·Ì‚·ÓÔ̤Ó˘ Ù˘ ·Ó·‚·ÏÏfiÌÂÓ˘ ÊÔÚÔÏÔÁ›·˜ Ô˘ ÚԤ΢„Â, fiˆ˜ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È ÛÙȘ ÛËÌÂÈÒÛÂȘ 17, 19 Î·È 23 ∂Ù‹ÛÈˆÓ √ÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛÂˆÓ 8. ∆· ÔÛ¿ ÙˆÓ ˆÏ‹ÛÂˆÓ Î·È ÙˆÓ ·ÁÔÚÒÓ ÛˆÚ¢ÙÈο ·fi ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË Ù˘ ‰È·¯ÂÈÚÈÛÙÈ΋˜ ÂÚÈfi‰Ô˘ Î·È Ù· ˘fiÏÔÈ· ÙˆÓ ··ÈÙ‹ÛÂˆÓ Î·È ˘Ô¯ÚÂÒÛÂˆÓ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ ÛÙË Ï‹ÍË Ù˘ ÙÚ¤¯Ô˘Û·˜ ÂÚÈfi‰Ô˘, Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÚÔ·„ÂÈ ·fi Û˘Ó·ÏÏ·Á¤˜ Ù˘ Ì ٷ Û˘Ó‰Â‰Â̤ӷ ηٿ ÙËÓ ¤ÓÓÔÈ· ÙÔ˘ ¢§¶ 24 ÚÔ˜ ·˘Ù‹Ó ̤ÚË ¤¯Ô˘Ó ˆ˜ ÂÍ‹˜:

∏ ∂∆∞πƒ∂π∞

01.01-31.12.2007

01.01-31.12.2008

01.01-31.12.2007

5.987

13.684

5.920

14.081

3.683

3.253

3.613

3.173

32 107 109

0 254 -60

32 107 109

50 254 -60

375 3.537

69 2.781

502 3.463

123 2.735

7.954 -175

-20.721 -11.470

8.259 -667

-20.948 -11.642

-3.321

33.676

-3.664

33.722

-4.175 -5.679

-2.970 -5.452

-4.147 -5.392

-2.954 -5.599

8.434

13.044

8.135

12.935

0

0

0

0

-19.244

-10.412

-19.238

-10.384

0 651 57

0 482 0

0 698 57

0 475 37

-18.536

-9.930

-18.484

-9.872

0 0 26.346 -9.509

0 0 25.933 -22.215

0 0 26.346 -9.509

0 0 25.933 -22.215

0 -6.624

0 -5.962

0 -6.624

0 -5.962

10.213

-2.244

10.213

-2.244

111

870

-136

819

∆·ÌÂȷο ‰È·ı¤ÛÈÌ· Î·È ÈÛÔ‰‡Ó·Ì· ¤Ó·Ú͢ ¯Ú‹Û˘

8.495

7.625

8.287

7.468

∆·ÌÂȷο ‰È·ı¤ÛÈÌ· Î·È ÈÛÔ‰‡Ó·Ì· Ï‹Í˘ ¯Ú‹Û˘

8.606

8.495

8.151

8.287

§ÂÈÙÔ˘ÚÁÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ ∞ÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÚÔ ÊfiÚˆÓ ¶Ï¤ÔÓ / Ì›ÔÓ ÚÔÛ·ÚÌÔÁ¤˜ ÁÈ·: ∞ÔÛ‚¤ÛÂȘ ∞ÔÌÂÈÒÛÂȘ ∂ÓÛÒÌ·ÙˆÓ Î·È Õ˘ÏˆÓ ¶·Á›ˆÓ ¶ÂÚÈÔ˘ÛÈ·ÎÒÓ ™ÙÔȯ›ˆÓ ¶ÚԂϤ„ÂȘ ™˘Ó·ÏÏ·ÁÌ·ÙÈΤ˜ ‰È·ÊÔÚ¤˜ ∞ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (¤ÛÔ‰·, ¤ÍÔ‰·, Î¤Ú‰Ë Î·È ˙ËÌȤ˜) ÂÂÓ‰˘ÙÈ΋˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ·˜ ÃÚˆÛÙÈÎÔ› ÙfiÎÔÈ Î·È Û˘Ó·Ê‹ ¤ÍÔ‰· ¶Ï¤ÔÓ/ Ì›ÔÓ ÚÔÛ·ÚÌÔÁ¤˜ ÁÈ· ÌÂÙ·‚ÔϤ˜ ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÒÓ ÎÂÊ·Ï·›Ô˘ ΛÓËÛ˘ ‹ Ô˘ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ÙȘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜: ªÂ›ˆÛË / (·‡ÍËÛË) ·ÔıÂÌ¿ÙˆÓ ªÂ›ˆÛË / (·‡ÍËÛË) ··ÈÙ‹ÛÂˆÓ (ªÂ›ˆÛË) / ·‡ÍËÛË ˘Ô¯ÚÂÒÛÂˆÓ (ÏËÓ ‰·ÓÂÈ·ÎÒÓ) ªÂ›ÔÓ: ÃÚˆÛÙÈÎÔ› ÙfiÎÔÈ Î·È Û˘Ó·Ê‹ ¤ÍÔ‰· ηٷ‚‚ÏË̤ӷ ∫·Ù·‚‚ÏË̤ÓÔÈ ÊfiÚÔÈ ™‡ÓÔÏÔ ÂÈÛÚÔÒÓ / (ÂÎÚÔÒÓ) ·fi ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ (·) ∂ÂÓ‰˘ÙÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ ∞fiÎÙËÛË ı˘Á·ÙÚÈÎÒÓ, Û˘ÁÁÂÓÒÓ, ÎÔÈÓÔÚ·ÍÈÒÓ Î·È ÏÔÈÒÓ ÂÂÓ‰‡ÛÂˆÓ ∞ÁÔÚ¿ ÂÓÛÒÌ·ÙˆÓ Î·È ¿˘ÏˆÓ ·Á›ˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ ∂ÈÛÚ¿ÍÂȘ ·fi ˆÏ‹ÛÂȘ ÂÓÛÒÌ·ÙˆÓ Î·È ¿˘ÏˆÓ ·Á›ˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ Î·È ÏÔÈÒÓ ÂÂÓ‰‡ÛÂˆÓ ∆fiÎÔÈ ÂÈÛÚ·¯ı¤ÓÙ˜ ªÂÚ›ÛÌ·Ù· ÂÈÛÚ·¯ı¤ÓÙ· ™‡ÓÔÏÔ ÂÈÛÚÔÒÓ / (ÂÎÚÔÒÓ) ·fi ÂÂÓ‰˘ÙÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ (‚) ÃÚËÌ·ÙÔ‰ÔÙÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ ∂ÈÛÚ¿ÍÂȘ ·fi ·‡ÍËÛË ÌÂÙÔ¯ÈÎÔ‡ ÎÂÊ·Ï·›Ô˘ ¶ÏËڈ̤˜ ÁÈ· Ì›ˆÛË ÌÂÙÔ¯ÈÎÔ‡ ÎÂÊ·Ï·›Ô˘ ∂ÈÛÚ¿ÍÂȘ ·fi ÂΉÔı¤ÓÙ·/·Ó·ÏËÊı¤ÓÙ· ‰¿ÓÂÈ· ∂ÍÔÊÏ‹ÛÂȘ ‰·Ó›ˆÓ ∂ÍÔÊÏ‹ÛÂȘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂˆÓ ·fi ¯ÚËÌ·ÙÔ‰ÔÙÈΤ˜ ÌÈÛıÒÛÂȘ (¯ÚÂÔχÛÈ·) ªÂÚ›ÛÌ·Ù· ÏËÚˆı¤ÓÙ· ™‡ÓÔÏÔ ÂÈÛÚÔÒÓ / (ÂÎÚÔÒÓ) ·fi ¯ÚËÌ·ÙÔ‰ÔÙÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ (Á)

∏ ∂∆∞πƒ∂π∞

√ √ªπ§√™

√ √ªπ§√™ 01.01-31.12.2008

(ÂÙ‹ÛÈ· ÂÓÔÔÈË̤ӷ Î·È ÌË ÂÓÔÔÈË̤ӷ) ÔÛ¿ ÂÎÊÚ·Ṳ̂ӷ Û ¯ÈÏ. ú (ª¤ıÔ‰Ô˜ ™˘ÌÏ‹ÚˆÛ˘ ∫·Ù¿ÛÙ·Û˘ ∆·ÌÂÈ·ÎÒÓ ƒÔÒÓ: ŒÌÌÂÛË ª¤ıÔ‰Ô˜)

∫·ı·Ú‹ ·‡ÍËÛË / (Ì›ˆÛË) ÛÙ· Ù·ÌÂȷο ‰È·ı¤ÛÈÌ· Î·È ÈÛÔ‰‡Ó·Ì· ¯Ú‹Û˘ (·) + (‚) + (Á)

¶ÔÛ¿ Û ¯ÈÏ. ∂˘ÚÒ ŒÛÔ‰· ŒÍÔ‰· ∞·ÈÙ‹ÛÂȘ ÀÔ¯ÚÂÒÛÂȘ ™˘Ó·ÏÏ·Á¤˜ Î·È ·ÌÔÈ‚¤˜ ‰È¢ı˘ÓÙÈÎÒÓ ÛÙÂϯÒÓ Î·È ÌÂÏÒÓ Ù˘ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘ ∞·ÈÙ‹ÛÂȘ ·fi ‰È¢ı˘ÓÙÈο ÛÙÂϤ¯Ë Î·È Ì¤ÏË Ù˘ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘ ÀÔ¯ÚÂÒÛÂȘ ÚÔ˜ ‰È¢ı˘ÓÙÈο ÛÙÂϤ¯Ë Î·È Ì¤ÏË Ù˘ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘

31/12/2008 √ªπ§√™ 6 1.386 7 145 785 28 0

∂∆∞πƒ∂π∞ 5.260 1.463 3.074 145 785 28 0

9. ∏ ∆·ÎÙÈ΋ °ÂÓÈ΋ ™˘Ó¤Ï¢ÛË ÙˆÓ ÌÂÙfi¯ˆÓ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ Ì ÙËÓ ÂˆÓ˘Ì›· "∂§¡√À™ ∞ÓÒÓ˘ÌË ∂Ù·ÈÚ›· ªÂÏÂÙÒÓ & ∂Ú¢ÓÒÓ", ÛÙËÓ ÔÔ›· Ë ∂Ù·ÈÚ›· Û˘ÌÌÂÙ¤¯ÂÈ Ì ÔÛÔÛÙfi 24%, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ηٿ ÙË Û˘Ó‰ڛ·ÛË Ù˘, Ù˘ 25˘ πÔ˘Ó›Ô˘ 2008 ÙË Ï‡ÛË Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ Î·È ÙË ı¤ÛË Ù˘ Û ÂÎηı¿ÚÈÛË. ∏ ÂÎηı¿ÚÈÛË ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ·ÎfiÌË ÔÏÔÎÏËÚˆı›. ∏ ÂÓ ÏfiÁˆ ∂Ù·ÈÚ›· ÂÓۈ̷ÙÒÓÂÙ·È ÛÙȘ √ÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘ Ì ÙË Ì¤ıÔ‰Ô Ù˘ ∫·ı·Ú‹˜ £¤Û˘. 10. ¢ÂÓ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÂÙ·ÈÚ›˜ ÔÈ Ôԛ˜ ‰ÂÓ ÂÓۈ̷ÙÒıËÎ·Ó ÛÙȘ ÂÓÔÔÈË̤Ó˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ ÛÙËÓ ÙÚ¤¯Ô˘Û· ÂÚ›Ô‰Ô, ÂÓÒ Â›¯·Ó ÂÓۈ̷وı› ›Ù ÛÙËÓ ·Ì¤Ûˆ˜ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ÂÚ›Ô‰Ô Â›Ù ÛÙËÓ ·ÓÙ›ÛÙÔÈ¯Ë ÂÚ›Ô‰Ô Ù˘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ¯Ú‹Û˘. ∂›Û˘ ‰ÂÓ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÂÙ·ÈÚ›˜, ÔÈ Ôԛ˜ ‰ÂÓ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È ÛÙËÓ ÂÓÔÔ›ËÛË Î·È ÏËÓ Ù˘ ÂÚÈÙÒÛˆ˜ Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙËÓ ˆ˜ ¿Óˆ ÛËÌ›ˆÛË 9, Ô˘‰ÂÌ›· ·ÏÏ·Á‹ ¤¯ÂÈ Â¤ÏıÂÈ ÛÙË Ì¤ıÔ‰Ô ÂÓۈ̿وÛ˘ οÔÈ·˜ ÂÙ·ÈÚ›·˜ ·fi ¯Ú‹ÛË Û ¯Ú‹ÛË ‹ ·fi ÂÚ›Ô‰Ô Û ÂÚ›Ô‰Ô. 11. ∫·Ù¿ ÙË Ï‹ÍË Ù˘ ÙÚ¤¯Ô˘Û··˜ ÂÚÈfi‰Ô˘, ‰ÂÓ Î·Ù¤¯ÔÓÙ·È ÌÂÙÔ¯¤˜ Ù˘ ªËÙÚÈ΋˜ ∂Ù·ÈÚ›·˜, ÙfiÛÔ ·Ô ÙË ªËÙÚÈ΋, fiÛÔ Î·È ·Ô ÙȘ £˘Á·ÙÚÈΤ˜ Î·È ÙȘ Û˘ÁÁÂÓ›˜ ÚÔ˜ ·˘Ù‹Ó ∂Ù·ÈÚ›˜

O ¶ƒO∂¢ƒO™ ∆OÀ ¢.™. & ¢π∂À£À¡ø¡ ™ÀªµOÀ§O™

∞ı‹Ó·, 28/01/2009 √ ∞¡∆π¶ƒO∂¢ƒO™ ∆OÀ ¢.™.

O Oπ∫O¡Oªπ∫O™ ¢π∂À£À¡∆∏™

°∂øƒ°πO™ ∫. °∂ƒ∞ƒ¢O™ ∞.¢.∆. ¡ 318959

∫ø¡™∆∞¡∆π¡√™ °. °∂ƒ∞ƒ¢O™ ∞.¢.∆. ∞∂ 632801

ºπ§π¶¶O™ ∞. ∫∞ƒ∞°∫OÀ¡∏™ ∞.¢.∆. ¶ 706801


2.700 ΦΙΛΟΙ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΣΤΗ ΔΕΞΙΩΣΗ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ ΤΗΣ ΠΛΑΙΣΙΟ Την Πέµπτη 18 Ιουνίου 2009 πραγµατοποιήθηκε η δεξίωση εγκαινίων του νέου υπερσύγχρονου κέντρου διοίκησης, διανοµής και συναρµολόγησης της εταιρίας Πλαίσιο στην Μαγούλα Αττικής. Την κορδέλα των νέων εγκαταστάσεων έκοψαν ο Πρόεδρος της εταιρίας κος Γιώργος Γεράρδος και ο Υπουργός Οικονοµίας και Οικονοµικών, κος Γιάννης Παπαθανασίου µε την Υπουργό Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, κα Φάνη Πάλλη Πετραλιά. Τα εγκαίνια τίµησαν µε την παρουσία τους ο Υφυπουργός Εξωτερικών, κος Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, οι βουλευτές Χ. Παπουτσής, Γ. Παπακωνσταντίνου και Π. Δούκας, καθώς και εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης των δήµων της περιοχής. Περίπου 2.700 φίλοι, επιχειρηµατικοί εταίροι και συνεργάτες της εταιρίας είχαν την ευκαιρία να ξεναγηθούν στους χώρους των νέων εγκαταστάσεων, συνολικής επιφάνειας 22.500τµ, και να δουν σε πλήρη λειτουργία την υπερσύγχρονη γραµµή συναρµολόγησης Η/Υ, το νέο κατάστηµα πώλησης, τα κεντρικά γραφεία της διοίκησης και την αποθήκη µε το µεγαλύτερο απόθεµα τεχνολογίας στην Ελλάδα αξίας 25εκ ευρώ. Το νέο υπερσύγχρονο κέντρο της Πλαίσιο έχει µέχρι σήµερα φθάσει σε επένδυση το ποσό των 26εκ ευρώ και αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για την συνεχή ανάπτυξη της εταιρίας στα επόµενα χρόνια.

Για δεύτερη συνεχή χρονιά, εξελέγη Κατάστηµα Τεχνολογίας της χρονιάς, στα βραβεία τεχνολογίας “Tech Excellence Awards 2008”, που διοργανώθηκαν από τα περιοδικά Τ3 και PC Magazine.

BΡΑΒΕΙΟ «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ» ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Για δέκατη τέταρτη συνεχή χρονιά το Εµπορικό και Βιοµηχανικό Επιµελητήριο Αθηνών επιβράβευσε µία οµάδα ικανών επιχειρηµατιών και δυνατών επιχειρήσεων, που κατά το περασµένο έτος επέδειξαν αξιόλογη επιχειρηµατική δραστηριότητα. Στα πλαίσια του θεσµού των ετήσιων «ΒΡΑΒΕΙΩΝ ΕΒΕΑ 2009», το Πλαίσιο τιµήθηκε µε το βραβείο «Ηλεκτρονικού Επιχειρείν». Η τελετή απονοµής των ΒΡΑΒΕΙΩΝ ΕΒΕΑ 2009 έγινε σε ειδική εκδήλωση, που πραγµατοποιήθηκε στην αίθουσα «ΕΡΜΗΣ» του ΕΒΕΑ την Τρίτη 16 Ιουνίου 2009. Το βραβείο απένειµε στον κ. Γιώργο Γεράρδο, Πρόεδρο και Διευθύνοντα Σύµβουλο του Πλαισίου, ο Υπουργός Οικονοµίας και Οικονοµικών, κ. Γιάννης Παπαθανασίου. Η βράβευση ήρθε σαν αποτέλεσµα της σηµαντικής εµπορικής δραστηριότητας του οµίλου τα τελευταία χρόνια στο ηλεκτρονικό εµπόριο και επισφραγίζει την επιλογή των καταναλωτών στο Πλαίσιο για ηλεκτρονικές αγορές.


 Μ ΕΤΑΦΟΡΕΣ - LOGISTICS

Τροχοπέδη ο διεθνής ανταγωνισµός Αύξηση εσόδων κατά 7,4% το 2008 µε οριακή υποχώρηση κερδών κατά -1,7% Αυτή είναι η γενική εικόνα ενός κλάδου που εµφανίζει µέση αύξηση τζίρου 14% για την επιβατηγό ναυτιλία, µείωση 29% για τα 2 µεγάλα λιµάνια της χώρας, 13% αύξηση για τις µεγαλύτερες εταιρείες µεταφορών και logistics, 6,5% άνοδο για τα Αστικά και Υπεραστικά ΚΤΕΛ.  της Αναστασίας Δελδήµου

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Ο

42

ι υπηρεσίες µεταφορών και logistics αποτελούν έναν από τους σηµαντικότερους κλάδους της εθνικής οικονοµίας, καθώς το 13,5% του αεπ έχει να κάνει µε τη διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας. Ο νευραλγικός ρόλος του στην επιχειρηµατική λειτουργία αντανακλάται και στο κόστος διαχείρισης της εφοδιαστικής αλυσίδας - 15% του συνολικού κόστους παραγωγής µέχρι και το 35% στις περιπτώσεις των εταιρειών τροφίµων. Σύµφωνα µε την Πανελλήνια Ένωση Επιχειρήσεων Διαµεταφοράς (ΠΕΕΔ), οι επιχειρήσεις οργανωµένης διαµεταφοράς υπολογίζεται ότι ανέρχονται περίπου στις 400. Η πλειονότητα αυτών έχουν έδρα την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, πόλεις που αποτελούν τους κύριους εµπορικούς διακοµιστικούς κόµβους της χώρας µας. Η χρηµατοπιστωτική κρίση έρχεται να επιδεινώσει τις ήδη αρνητικές συνθήκες των τελευταίων 2 ετών (αυξηµένο κόστος καυσίµων, απεργιακές κινητοποιήσεις στα λιµάνια, φθίνοντες παραγωγικοί κλάδοι) και να πλήξει τη ζήτηση για τις υπηρεσίες του κλάδου. Βάσει ανακοίνωσης της Οµοσπονδίας Φορτηγών Αυτοκινητιστών Ελλάδας, στα τέλη του 2008 ο εγχώριος στόλος φορτηγών διεθνών µεταφορών είχε µειωθεί σε 2.200 οχήµατα, έναντι 4.500 το 2000. Μειονέκτηµα για τον τοµέα θεωρείται η είσοδος φορτηγών άλλων ευρωπαϊκών ή τρίτων χωρών στην Ελλάδα χωρίς ελέγχους, µε αποτέλεσµα την ύπαρξη αθέµιτου ανταγω-

νισµού. Η παρουσία πολυεθνικών οµίλων στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια αλλά και οι πιέσεις για πτώση των τιµολογίων θα οδηγήσει σε εξαγορές και συγχωνεύσεις από µεγάλου µεγέθους εγχώρια επιχειρηµατικά σχήµατα, προκειµένου να αντιµετωπιστεί ο διεθνής ανταγωνισµός. Ενδεικτική είναι η συµφωνία στα τέλη του 2008 για συγχώνευση µε απορρόφηση των Ballauf και ΑΓΕΤΕΚ από την εισηγµένη Imperio-Argo. Επίσης, σηµαντική για τον κλάδο είναι η επένδυση (350 εκατ. ευρώ) της Cosco για ανάληψη της διαχείρισης του σταθµού εµπορευµατοκιβωτίων του ΟΛΠ στα τέλη του 2008, µε στόχο την αύξηση της εµπορευµατικής κίνησης στο λιµάνι, αλλά και την καθιέρωση του ΟΛΠ ως το διακοµιστικό κέντρο που θα συνδέει την Άπω Ανατολή µε την Ευρώπη. Ο κλάδος των οδικών µεταφορών εκτιµάται ότι συµβάλλει 98% στις συνολικές υπεραστικές µεταφορές, διεκπεραιώνοντας το 46,3% και το 42,9% της αξίας των ελληνικών εξαγωγών και εισαγωγών, αντίστοιχα. Αντίθετα, η σιδηροδροµική εµπορευµατική κίνηση στη χώρα µας θεωρείται χαµηλή (0,5 χιλ. τόνοι /µεταφορικό χλµ.), καθώς η υποδοµή και κάλυψη του εγχώριου δικτύου υπολείπεται σε σχέση µε τις χώρες της Ε.Ε. Σηµαντική είναι βέβαια για την Ελλάδα η απόφαση του Συµβουλίου Υπουργών Μεταφορών της Ε.Ε. για σιδηροδροµική σύνδεση Πράγα - Μπρατισλάβα/ Βιέννη - Βουδαπέστη - Vidin - Σόφια - Θεσσαλονίκη - Αθήνα.

Η ακτοπλοϊκή κίνηση το 2007 µειώθηκε 2% στους 38.615 µετρικούς τόνους, ενώ το εξυπηρετούµενο φορτίο υποχώρησε σηµαντικά το 2008 λόγω των απεργιακών κινητοποιήσεων στα δύο µεγάλα λιµάνια, µε συνέπεια σηµαντικός όγκος µεταφορών να διεκπεραιώνεται µέσω λιµανιών γειτονικών χωρών. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι, ο κύκλος εργασιών του ΟΛΠ το 2008 µειώθηκε κατά 32,28 % (σε 116,04 εκατ. ευρώ) σε σχέση µε το 2007. Ειδικότερα στο ΣΕΜΠΟ τα έσοδα παρουσίασαν πτώση άνω του 50% έναντι του 2007. Όσον αφορά στις αεροπορικές µεταφορές εµπορευµάτων, το 2008 στο αεροδρόµιο Ελ. Βενιζέλος διακινήθηκαν εµπορεύµατα συνολι��ού βάρους 122,19 χιλ. τόνοι έναντι 118,97 χιλ. τόνοι το 2007. Ωστόσο, το 2009 το συνολικό φορτίο καταγράφει σηµαντική υποχώρηση. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει αυξηµένη ζήτηση για εκτάσεις κατάλληλες για τη δηµιουργία εµπορευµατικών-αποθηκευτικών κέντρων. Οι εταιρείες προτιµούν κυρίως χώρους στο Θριάσιο, τα Σπάτα, τα Οινόφυτα, τη Σίνδο και το Καλοχώρι. Σηµείο αναφοράς, η λειτουργία στα τέλη του 2009 εµπορευµατικού κέντρου στο Θριάσιο Πεδίο, ενώ επίσης εκπονείται σχεδιασµός για τη δηµιουργία κέντρου και στην περιοχή Ιάσµου του νόµου Ροδόπης. Επίσης, έχει δροµολογηθεί η κατασκευή εµπορευµατικού κέντρου στην περιοχή του τέως στρατοπέδου Γκόνου στο Δήµο Εχεδώρου στη Θεσσαλονί-


Με τη συνεργασία της

κη. Ο σχεδιασµός προβλέπει τη σύνδεση του ε-µπορευµατικού κέντρου τόσο µε το βασικό σιδηροδροµικό και οδικό δίκτυο όσο και µε το λιµάνι της Θεσσαλονίκης, ενώ υπολογίζεται να λειτουργήσει έως το 2014. Τα σηµαντικότερα προβλήµατα του κλάδου συνοψίζονται στα εξής: (i) προβληµατικές υποδοµές του εθνικού σιδηροδροµικού δικτύου (και ειδικότερα όσον αφορά τη σύνδεση τους µε τα λιµάνια της χώρας, µε συνέπεια να εµποδίζει την ελεύθερη ανάπτυξη των συνδυασµένων µεταφορών στη χώρα), (ii) έλλειψη πιστοποίησης, θεσµικής κατοχύρωσης και διαχωρισµού του επαγγέλµατος του διαµεταφορέα και του logistician και (iii) η έλλειψη αποθηκευτικών χώρων. Τα προβλήµατα αυτά εντείνονται από τη χαµηλότερη ποιότητα των εγχώριων υπηρεσιών συγκριτικά µε άλλες ευρωπαϊκές χώρες (χρόνοι παράδοσης κ.λπ.) και την ελλιπή σύνδεση της Ελλάδας µε τις γειτονικές χώρες. Στο θεσµικό πλαίσιο απαιτείται - εκτός από την αναγνώριση του επαγγέλµατος του κλάδου - η απελευθέρωση του καθεστώτος αδειών για φορτηγά και η εφαρµογή της νοµοθεσίας για τη δηµιουργία

και διαχείριση εµπορευµατικών κέντρων. Θετικά πάντως κρίνεται από την αγορά η δηµιουργία της Μόνιµης Επιτροπής Logistics από το Υπουργείο Μεταφορών, µε αντικείµενο την ανάπτυξη υποδοµών, τον εκσυγχρονισµό του κλά-δου και την αναβάθµιση του ρόλου της Ελλάδας σε διαµετακοµιστικό κόµβο της Ν.Α. Ευρώπης.

Τα αποτελέσµατα του 2008 Βάσει δείγµατος 500 επιχειρήσεων από όλους τους κλάδους µεταφορών, αποθήκευσης και υποδοµών υποστήριξης µεταφορών, προκύπτει µέση αύξηση των εσόδων 7,4% το 2008. Τα λειτουργικά κέρδη αυξάνουν κατά 4,7%, ενώ τα καθαρά κέρδη εµφανίζουν οριακή υποχώρηση της τάξης του -1,7%. Οµαδοποιώντας τα αποτελέσµατα του κλάδου, προκύπτει µέση αύξηση τζίρου 14% για την επιβατηγό ναυτιλία, µείωση 29% για τα 2 µεγάλα λιµάνια της χώρας, 12,6% αύξηση για τις µεγαλύτερες εταιρείες µεταφορών και logistics, 6,5% άνοδος για τα Αστικά και Υπεραστικά ΚΤΕΛ. Η συνολική δανειακή επι-

βάρυνση στον κλάδο είναι σχετικά υψηλή, καθώς ο δείκτης ξένων προς ίδια κεφάλαια αγγίζει το 2 προς 1, σχεδόν σταθερά την τελευταία 3ετία. Ο βραχυπρόθεσµος τραπεζικός δανεισµός σε σύγκριση µε τα έσοδα εκτιµάται στο χαµηλό επίπεδο του 12,6%, ενώ το ποσοστό των επιχειρήσεων µε βραχυπρόθεσµο δανεισµό που υπερβαίνει το 35% των ετήσιων εσόδων δεν ξεπερνά το 8,5%. Η ικανότητα κάλυψης των τόκων είναι µέτρια, στις 3,3 φορές από τα λειτουργικά κέρδη, µε σηµαντική υποχώρηση έναντι των 5 φορών το 2006. Θετικό στοιχείο για τον κλάδο είναι η διατήρηση των ηµερών είσπραξης στους 3 περίπου µήνες, µε αντίστοιχο διάστηµα εξόφλησης των προµηθευτών, που οδηγεί σε σχεδόν απόλυτα ισορροπηµένο εµπορικό κύκλο. Τα συνολικά κεφάλαια ανακυκλώνονται 1,3 φορές ετησίως, ενώ το καθαρό περιθώριο είναι ιδιαίτερα χαµηλό, στο 1,3% από 2% το διάστηµα 2007-2006. Η πτώση της κερδοφορίας οδηγεί σε αντίστοιχη υποχώρηση τη µέση απόδοση των ιδίων κεφαλαίων, στο 5,7% από 8,2% την περίοδο 2007-2006.

Hellastat �.�.

������ ��������µ����

2008

� 08/07

��������� ������� �.�.

����

611,69

26,7%

482,74

������� ����������� ������ �.�.

����

364,65

8,8%

335,11

215,86

5,4%

����� �.�.

����

259,28

6,6%

243,12

-178,79

8,9%

������ �������� 2007

��������µ��� ��� �����

2008

� 08/07

2007

2008

� 08/07

2007

57,50

22,1%

47,08

39,94

-10,5%

44,62

204,74

149,44

18,8%

125,74

-196,33

-176,57

9,1%

-194,21 13,78

�.�.�.�. ���������� �������� ������ �.�.

����

252,10

8,5%

232,31

27,31

-37,0%

43,34

-3,50

-125,4%

������ ���� �.�.

����

247,57

1,9%

242,86

150,50

7,1%

140,50

83,07

9,4%

75,91

�������� ������� �.�.�.

����

213,63

9,2%

195,70

41,46

-10,1%

46,11

1,98

-81,3%

10,63

HELLENIC SEAWAYS �.�.�.

����

178,87

10,3%

162,18

22,26

-18,4%

27,26

6,37

-67,8%

19,82

BLUE STAR FERRIES �.�.

����

153,84

29,2%

119,05

39,69

5,1%

37,77

18,32

-0,8%

18,47

��� �.�.

����

116,04

-32,3%

171,35

18,38

-57,3%

43,09

8,91

-73,4%

33,45

�������� �.�.

����

108,05

4,1%

103,80

-233,00

-48,6%

-156,83

-232,22

-49,8%

-155,06

���� �.�.

����

101,05

-3,1%

104,30

-223,50

-19,8%

-186,51

-304,50

-19,5%

-254,87

KUEHNE & NAGEL �.�.

���

96,90

755,1%

11,33

-2,42

-272,5%

1,40

-4,28

-2548,7%

0,17

������ ����� �������� ����������� �.�.

���

93,54

-1,7%

95,18

2,62

-37,4%

4,18

0,02

-23,7%

0,03

T.E.O. �.�.

����

91,56

-47,6%

174,69

-36,02

-162,5%

57,66

-31,43

-150,2%

62,58

������� ��������� �.�.

����

66,40

5,4%

63,01

25,26

14,3%

22,09

23,98

16,0%

20,68

������ ���������

3.047,36

6,8%

2.853,89

-351,53

-79,2%

-196,16

-708,97

-38,2%

-513,11

������ (��. €)

6.002,54

7,4%

5.590,64

-424,42

-600,2%

-60,61

-1.129,43

-63,4%

-691,38

������������� ����µ� ������������ ��� ������. ��µ�����µ��� �������� µ���� 7/7/2009

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

��������� �������

����� ��� �����, ����� & ����������

��������� & ����������

43


TPAΠEZIKA ΣYΣTHMATA ΠΛHPOΦOPIΩN A.E. "TEIPEΣIAΣ A.E." IΣOΛOΓIΣMOΣ 31ης ∆EKEMBPIOY 2008 11η ETAIPIKH XPHΣH (1 IANOYAPIOY - 31 ∆EKEMBPIOY 2008) AP.M.A.E. 38794/01AT/B/97/221 (Ποσά σε Eυρώ) ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Β. ΕΞΟ∆Α ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ 1. Έξοδα Ιδρύσεως και πρώτης εγκ/σεως 4. Λοιπά έξοδα εγκαταστάσεως Γ. ΠΑΓΙΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ ΙΙ. Ενσώµατες ακινητοποιήσεις 5. Mεταφορικά µέσα 6. 'Επιπλα και λοιπός εξοπλισµός 7. Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση Σύνολο ακινητοποιήσεων (ΓΙΙ) III. Συµµετοχές & άλλες µακροπρόθεσµες χρηµατοοικονοµικές απαιτήσεις 7. Λοιπές µακροπρόθεσµες απαιτήσεις

Ποσά κλειόµενης χρήσεως 2008 Αξία κτήσεως Αποσβέσεις Αναπ. αξία 568.116,65 295.545,13 272.571,52 1.735.203,64 1.735.203,64 0,00 2.303.320,29 2.030.748,77 272.571,52

Ποσά προηγούµενης χρήσεως 2007 Αξία κτήσεως Αποσβέσεις Αναπ. αξία 615.233,35 271.019,38 344.213,97 1.381.560,86 1.323.545,97 58.014,89 1.996.794,21 1.594.565,35 402.228,86

18.268,05 2.749.938,59 273.000,00 3.041.206,64

75.178,05 2.700.038,12 0,00 2.775.216,17

17.026,25 2.714.576,15 0,00 2.731.602,40

Σύνολο πάγιου ενεργητικού (ΓΙΙ+ΓΙΙΙ) ∆. ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ ΙΙ. Απαιτήσεις 1. Πελάτες 11. Χρεώστες διάφοροι 12. Λογαριασµοί διαχ. προκαταβολών & πιστώσεων

1.241,80 35.362,44 273.000,00 309.604,24

39.785,61 2.459.817,96 0,00 2.499.603,57

24.539,78

24.006,48

334.144,02

299.619,08

250.913,12 1.599.487,20 844,71 1.851.245,03

IV. ∆ιαθέσιµα 1. Ταµείο 3. Καταθέσεις όψεως και προθεσµίας

9.242.211,26 344.266,98 48.577,12 392.844,10

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ (Β+Γ+∆+Ε) ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΤΑΞΕΩΣ ΧΡΕΩΣΤΙΚΟΙ 2. Χρεωστικοί Λογαριασµοί Εγγυήσεων και εµπράγµατων ασφαλειών

Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων (ΑΙ+ΑΙV+AV) B. ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΚΙΝ∆ΥΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΞΟ∆Α 1. Πρόβλεψη για αποζηµίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία 2. Λοιπές προβλέψεις

426.834,68 1.290.644,93 Γ. ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ 1.594,58 ΙΙ. Βραχυπρόθεσµες υποχρεώσεις 1.719.074,19 1. Προµηθευτές 4. Προκαταβολές πελατών 36.269,73 5. Υποχρεώσεις από φόρους-τέλη 6.867.132,24 6. Ασφαλιστικοί Οργανισµοί 6.903.401,97 10. Μερίσµατα πληρωτέα 11. Πιστωτές ∆ιάφοροι 8.622.476,16 Σύνολο υποχρεώσεων (ΓΙΙ)

1.461,55 7.389.504,68 7.390.966,23

Σύνολο κυκλοφορούντος ενεργητικού (∆ΙΙ+∆ΙV) Ε. ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ 1. Έξοδα επόµενων χρήσεων 2. Έσοδα χρήσεως εισπρακτέα

ΠΑΘΗΤΙΚΟ Α. Ι∆ΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Ι. Μετοχικό Κεφάλαιο (300.000 µετοχές των ευρώ 3,00) 1. Καταβληµένο IV. Aποθεµατικά Κεφάλαια 1. Τακτικό αποθεµατικό 35.392,44 5. Αφορολόγητα αποθεµατικά ειδικών 240.220,16 διατάξεων νόµων 0,00 275.612,60 V. Aποτελέσµατα εις νέο Υπόλοιπο κερδών χρήσεως εις νέο

261.521,29 29.991,18 ∆. ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΛΟΓ/ΣΜΟΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ 291.512,47 2. Έξοδα χρήσεως δουλευµένα

10.241.770,90

9.615.836,57

170.175,63

104.119,11

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ (Α+Β+Γ+∆) ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΤΑΞΕΩΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΙ 2. Πιστωτικοί Λογαριασµοί Εγγυήσεων και εµπράγµατων ασφαλειών

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ 31ης ∆ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 (1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ - 31 ∆ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008)

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Ι. Αποτελέσµατα εκµεταλλεύσεως Κύκλος Εργασιών (πωλήσεις) Μείον: Κόστος παροχής υπηρεσιών Μικτά αποτελέσµατα (κέρδη) εκµεταλλεύσεως ΠΛΕΟΝ: 1. Άλλα έσοδα εκµεταλλεύσεως Σύνολο ΜΕΙΟΝ: 1.Έξοδα διοικητικής λειτουργίας 3. Έξοδα λειτουργίας διαθέσεως Μερικά αποτελέσµατα (Κέρδη) εκµεταλλεύσεως ΠΛΕΟΝ: 4. Πιστωτικοί τόκοι και συναφή έσοδα Μείον: 3. Χρεωστικοί τόκοι & συναφή έξοδα Ολικά αποτελέσµατα (Κέρδη) εκµεταλλεύσεως ΙΙ. ΠΛΕΟΝ: Έκτακτα αποτελέσµατα 1. Έκτακτα και ανόργανα έσοδα 2. Έκτακτα κέρδη 3. Έσοδα προηγουµένων χρήσεων 4. Έσοδα από προβλ. προηγ. χρήσεων

44

Ποσά κλειόµενης χρήσεως 2008 16.780.462,39 6.140.698,76 10.639.763,63 90.882,49 10.730.646,12 3.980.236,61 4.623.855,74 8.604.092,35 2.126.553,77 286.631,54

Μείον: 1. 'Εκτακτα και ανόργανα έξοδα 269,44 2. Έκτακτες ζηµίες 90.214,75 3. 'Εξοδα προηγουµένων χρήσεων 143.441,68 19.700,00 4. Προβλέψεις για έξοδα προηγ.χρ. Οργανικά και έκτακτα αποτελέσµατα (Κέρδη) ΜΕΙΟΝ: Σύνολο αποσβέσεων παγίων στοιχείων Μείον: Οι από αυτές ενσωµατωµένες στο λειτουργικό κόστος ΚΑΘΑΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (Κέρδη) ΧΡΗΣΕΩΣ προ φόρων

3.414,15

Ποσά προηγούµενης χρήσεως 2007 15.648.035,89 5.478.288,77 10.169.747,12 13.400,00 10.183.147,12 3.765.226,24 4.105.767,47 7.870.993,71 2.312.153,41 223.951,99

283.217,39 2.409.771,16

2.530,33

80,42 90.345,88 92.615,88 146.204,72 329.246,90

253.625,87

4,98 372,93 29.679,11 53.991,20 84.048,22

75.621,03 2.485.392,19

867.133,39 867.133,39

221.421,66 2.533.575,07

71.979,79 26.662,04 131.172,79 115.900,00

345.714,62

-261.666,40 2.271.908,67

755.680,35 0,00 2.485.392,19

755.680,35

0,00 2.271.908,67

Ποσά κλειόµενης χρήσεως 2008

Ποσά προηγούµενης χρήσεως 2007

900.000,00

900.000,00

356.746,94

356.746,94

468.506,69 825.253,63

468.506,69 825.253,63

1.072.345,17

1.076.964,71

2.797.598,80

2.802.218,34

921.456,00 167.943,09 1.089.399,09

971.385,00 166.243,09 1.137.628,09

1.329.132,90 1.338.825,12 1.283.545,88 267.450,50 990.000,00 685.950,42 5.894.904,82

1.816.129,47 723.173,52 969.908,87 235.773,92 900.000,00 664.329,73 5.309.315,51

459.868,19

366.674,63

10.241.770,90

9.615.836,57

170.175,63

104.119,11

ΠΙΝΑΚΑΣ ∆ΙΑΘΕΣΕΩΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Καθαρά αποτελέσµατα (Κέρδη) χρήσεως (+) Υπόλοιπο αποτελεσµάτων (Κερδών) προηγούµενων χρήσεων (-) ∆ιαφορές φορολογικού ελέγχου προηγούµενων χρήσεων Σύνολο Μείον 1. Φόρος εισοδήµατος Κέρδη προς διάθεση Η διάθεση των κερδών γίνεται ως εξής: 2. Πρώτο µέρισµα 3. Πρόσθετο µέρισµα 7α. Αµοιβές προσωπικού εκτός µισθού 8. Υπόλοιπο κερδών εις νέο

Ποσά κλειόµενης χρήσεως 2008 2.485.392,19

Ποσά προηγούµενης χρήσεως 2007 2.271.908,67

1.076.964,71

977.207,09

237.682,92 3.324.673,98 762.328,81 2.562.345,17

0,00 3.249.115,76 772.151,05 2.476.964,71

652.415,45 337.584,55 500.000,00 1.072.345,17 2.562.345,17

596.376,03 303.623,97 500.000,00 1.076.964,71 2.476.964,71

Αθήνα, 6 Απριλίου 2009 Ο ΠΡΟΕ∆ΡΟΣ ΤΟΥ ∆.Σ. O ΑΝΤΙΠΡΟΕ∆ΡΟΣ ΤΟΥ ∆.Σ ΙΩΑΝΝΗΣ Γ. ΜΟΥΡΓΕΛΑΣ ΣΟΛΟΜΩΝ ΜΠΕΡΑΧΑΣ A.Τ Σ 686370 Α.Τ Σ 562911 Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ∆ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ Ε. ΑΣΛΟΓΛΟΥ Α.Τ Κ 271624 Ο ∆/ΝΤΗΣ ΟΙΚON. & ∆ΙΟΙΚ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ HΠΡΟΙΣΤΑΜΕΝH ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ ∆ΙΑΜΑΝΤΗΣ Η. ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ∆HMHTPA K. KOKONOΓΛOY Α.Τ Ν 015246 Α.Τ Σ 070705 - ΑΡ.Α∆ 4637 Α΄ ΤΑΞΗΣ

ΕΚΘΕΣΗ EΛEΓXOY ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ OPKΩTOY EΛEΓKTH ΛOΓIΣTH Προς τους Μετόχους της TPAΠEZIKA ΣYΣTHMATA ΠΛHPOΦOPIΩN A.E. "TEIPEΣIAΣ A.E." Έκθεση επί των Οικονοµικών Καταστάσεων. Ελέγξαµε τις ανωτέρω Οικονοµικές Καταστάσεις της TPAΠEZIKA ΣYΣTHMATA ΠΛHPOΦOPIΩN A.E. "TEIPEΣIAΣ A.E." (η Εταιρεία), που αποτελούνται από τον ισολογισµό της 31ης ∆εκεµβρίου 2008, την κατάσταση αποτελεσµάτων και τον πίνακα διαθέσεως αποτελεσµάτων της χρήσεως που έληξε την ηµεροµηνία αυτή, καθώς και το προσάρτηµα. Ευθύνη ∆ιοίκησης για τις Οικονοµικές Καταστάσεις Η ∆ιοίκηση της εταιρείας έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση αυτών των Οικονοµικών Καταστάσεων σύµφωνα µε τα Λογιστικά Πρότυπα που προδιαγράφονται από την Ελληνική Νοµοθεσία. Η ευθύνη αυτή περιλαµβάνει σχεδιασµό, εφαρµογή και διατήρηση συστήµατος εσωτερικού ελέγχου σχετικά µε την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση οικονοµικών καταστάσεων, απαλλαγµένων από ουσιώδη ανακρίβεια, που οφείλεται σε απάτη ή λάθος. Η ευθύνη αυτή περιλαµβάνει επίσης την επιλογή και εφαρµογή κατάλληλων λογιστικών πολιτικών και την διενέργεια λογιστικών εκτιµήσεων που είναι λογικές για τις περιστάσεις. Ευθύνη Ελεγκτή ∆ική µας ευθύνη είναι η έκφραση γνώµης επί αυτών των Οικονοµικών Καταστάσεων, µε βάση τον έλεγχό µας. ∆ιενεργήσαµε τον έλεγχο σύµφωνα µε τα Ελληνικά Ελεγκτικά Πρότυπα, που είναι εναρµονισµένα µε τα ∆ιεθνή Ελεγκτικά Πρότυπα. Τα Πρότυπα αυτά απαιτούν τη συµµόρφωσή µας µε τους κανόνες δεοντολογίας κ τεκµηρίων, σχετικά µε τα ποσά και τις πληροφορίες που περιλαµβάνονται στις οικονοµικές καταστάσεις. Οι διαδικασίες επιλέγονται κατά την κρίση του ελεγκτή και περιλαµβάνουν την εκτίµηση του κινδύνου ουσιώδους ανακρίβειας των οικονοµικών καταστάσεων, λόγω απάτης ή λάθους. Για την εκτίµηση του κινδύνου αυτού, ο ελεγκτής λαµβάνει υπόψη το σύστηµα εσωτερικού ελέγχου σχετικά µε την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των οικονοµικών καταστάσεων, µε σκοπό το σχεδιασµό ελεγκτικών διαδικασιών για τις περιστάσεις και όχι για την έκφραση γνώµης επί της αποτελεσµατικότητας του συστήµατος εσωτερικού ελέγχου της εταιρείας. Ο έλεγχος περιλαµβάνει επίσης την αξιολόγηση της καταλληλότητας των λογιστικών πολιτικών που εφαρµόσθηκαν και του εύλογου των εκτιµήσεων που έγιναν από τη ∆ιοίκηση, καθώς και αξιολόγηση της συνολικής παρουσίασης των οικονοµικών καταστάσεων. Πιστεύουµε ότι τα ελεγκτικά τεκµήρια που έχουµε συγκεντρώσει είναι επαρκή και κατάλληλα για τη θεµελίωση της γνώµης µας. Γνώµη Κατά τη γνώµη µας, οι ανωτέρω Οικονοµικές Καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα από κάθε ουσιώδη άποψη την οικονοµική κατάσταση της Εταιρείας κατά την 31η ∆εκεµβρίου 2008 και την χρηµατοοικονοµική της επίδοση για τη χρήση που έληξε την ηµεροµηνία αυτή σύµφωνα µε τα Λογιστικά Πρότυπα που προδιαγράφονται από την Ελληνική Νοµοθεσία. Αναφορά επί άλλων νοµικών θεµάτων. Επαληθεύσαµε τη συµφωνία και την αντιστοίχηση του περιεχοµένου της Έκθεσης του ∆ιοικητικού Συµβουλίου µε τις συνηµµένες οικονοµικές καταστάσεις, στα πλαίσια των οριζοµένων από τα άρθρα 43α και 37 του Κ.Ν. 2190/1920.

ΕΡΝΣΤ & ΓΙΑΝΓΚ (ΕΛΛΑΣ) ΟΡΚΩΤΟΙ ΕΛΕΓΚΤΕΣ ΛΟΓΙΣΤΕΣ Α.Ε. 11ο χλµ Εθνικής Οδού Αθηνών Λαµίας - Μεταµόρφωση 14451 ΑΜ ΣΟΕΛ 107

Αθήνα , 14 Απριλίου 2009 Η Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής ∆ΕΣΠΟΙΝΑ ΞΕΝΑΚΗ Ernst & Young (Hellas) A.E. Α.Μ. ΣΟΕΛ 14161


Ενηµέρωση πολιτών (άρθρα 24 παρ. 3 και 11 παρ. 3 του ν. 2472/1997)

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ - ΣΕΒΑΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ ΣΤΟΧΟΙ - ΟΦΕΛΗ ¼ Προστασία του θεσµού της πίστης και εξυγίανση των οικονοµικών συναλλαγών. ¼ Μείωση των επισφαλειών και κατ΄ επέκταση του κόστους δανεισµού, που είναι παράγοντας/ προϋπόθεση µείωσης των επιτοκίων χορηγήσεων. ¼ Περιορισµός της υπερχρέωσης. ¼ Περιορισµός της απάτης στις συναλλαγές και βελτίωση της εµπιστοσύνης στις συναλλαγές και στην αγορά.

Α. ΑΡΧΕΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ 1. ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΘΕΤΗΣΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ -ΣΑΥ (αποφ. 109/99 και 24/04 της ΑΠΔΠΧ*)

Πηγή των δεδοµένων αυτών είναι τα Δικαστήρια και τα Υποθηκοφυλακεία/Κτηµατολογικά γραφεία της χώρας, οι Τράπεζες, οι Εταιρίες Έκδοσης και Διαχείρισης Καρτών και το Υπ. Οικονοµίας και Οικονοµικών. Έλεγχος ακρίβειας δεδοµένων: Με σκοπό την ακριβέστερη ταύτιση των καταχωρούµενων στο αρχείο δεδοµένων φυσικών προσώπων, αλλά και την αναζήτηση αυτών, είναι δυνατόν να ελέγχονται µόνο τα στοιχεία που αφορούν στο ονοµατεπώνυµο, ΑΦΜ, ΑΔΤ και διεύθυνση, µέσω αρχείου της Γενικής Γραµµατείας Πληροφοριακών Συστηµάτων που περιέχει µόνο τα ως άνω στοιχεία, σύµφωνα µε απόφαση της ΑΠΔΠΧ* µε αριθµό 21/2007.

2. ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΘΗΚΩΝ – ΠΡΟΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ - ΣΥΠ (αποφ. 109/99 και 24/04 της ΑΠΔΠΧ*) Σκοπός του ΣΥΠ είναι η ενηµέρωση αναφορικά µε εµπράγµατα βάρη επί ακινήτων για φυσικά και νοµικά πρόσωπα.

Σκοπός του ΣΑΥ είναι η εκ µέρους των αποδεκτών των δεδοµένων εκτίµηση της φερεγγυότητας ιδιωτών και επιχειρήσεων.

Περιεχόµενο του ΣΥΠ είναι δεδοµένα σχετικά µε υποθήκες και προσηµειώσεις υποθηκών.

Περιεχόµενο του ΣΑΥ είναι δεδοµένα για αθέτηση των συγκεκριµένων οικονοµικών υποχρεώσεων, που απαριθµούνται στη συνέχεια, τα οποία χαρακτηρίζονται από υψηλό βαθµό αντικειµενικότητας. Τα δεδοµένα αυτά είναι: ακάλυπτες (σφραγισµένες) επιταγές, απλήρωτες (κατά τη λήξη τους) συναλλαγµατικές, καταγγελίες συµβάσεων δανείων και πιστώσεων προς φυσικά πρόσωπα (καταναλωτικής, στεγαστικής πίστης, κ.λπ.), διαταγές πληρωµής, προγράµµατα πλειστηριασµών (κινητών και ακινήτων), κατασχέσεις, επιταγές προς πληρωµή βάσει του Ν.Δ. του 1923, τροπές προσηµειώσεων σε υποθήκες, διοικητικές κυρώσεις κατά παραβατών φορολογικών νόµων, αιτήσεις πτωχεύσεων, κηρυχθείσες πτωχεύσεις και αποφάσεις που απορρίπτουν αιτήσεις πτωχεύσεων λόγω µη επάρκειας περιουσίας του οφει-λέτη (αρ. 6 παρ. 2 ν. 3588/2007). Ο χρόνος τήρησης των ως άνω δεδοµένων στο ΣΑΥ είναι ανάλογος της βαρύτητας καθ΄ ενός από αυτά, ως εξής: 1. Σφραγισµένες επιταγές, απλήρωτες, κατά τη λήξη τους, συναλλαγµατικές, γραµµάτια σε διαταγή και καταγγελίες συµβάσεων δανείων και πιστώσεων προς φυσικά πρόσωπα (καταναλωτικής, στεγαστικής πίστης, κ.λ.π.) διατηρούνται για τρία (3) χρόνια. 2. Διαταγές πληρωµής διατηρούνται για τέσσερα (4) χρόνια. 3. Προγράµµατα πλειστηριασµών, κατασχέσεις και επιταγές προς πληρωµή του Ν.Δ.1923 διατηρούνται για πέντε (5) χρόνια. 4. Διοικητικές κυρώσεις του Υπουργείου Οικονοµικών διατηρούνται για πέντε (5) χρόνια. 5. Οι αιτήσεις πτωχεύσεων διαγράφονται, είτε µε την καταχώριση της κήρυξης της πτώχευσης, είτε, εφόσον µαταιωθεί η σχετική µ’ αυτές συζήτηση, µετά δωδεκάµηνο από την ηµεροµηνία της (µαταιωθείσας) συζήτησης, σε κάθε δε περίπτωση διαγράφονται στο µήνα εντός του οποίου συµπληρώνονται πέντε (5) έτη από την ηµεροµηνία κατάθεσης αυτών στο αρµόδιο Δικαστήριο. Σε περίπτωση απόρριψης της αίτησης πτώχευσης, λόγω µη επάρκειας της περιουσίας του οφειλέτη, καταχωρίζεται στο ΣΑΥ το σχετικό δεδοµένο, το οποίο διατηρείται σε αυτό για δεκαπέντε (15) χρόνια. 6. Κηρυχθείσες πτωχεύσεις διαγράφονται µετά την πάροδο δέκα πέντε (15) ετών από την κήρυξή τους. 7. Tροπές προσηµειώσεων σε υποθήκες, διαγράφονται όταν εξαλειφθούν. 8. Εφόσον στο ΣΑΥ εµφανίζονται µόνον σφραγισµένες επιταγές ή/και απλήρωτες συναλλαγµατικές (ανεξαρτήτως τεµαχίων), συνολικού ποσού έως και €1.000,00, αυτές δεν εµφανίζονται στο αρχείο µεταδιδοµένων πληροφοριών εφόσον έχουν αποδεδειγµένα εξοφληθεί ή τακτοποιηθεί, και επανεµφανίζονται εάν καταχωρηθούν νέα δεδοµένα στο ΣΑΥ. 9. Τα δεδοµένα της κατηγορίας 1 διαγράφονται από το ΣΑΥ εφόσον έχει εξοφληθεί η οφειλή στο σύνολό της (δηλαδή έχει σηµειωθεί εξόφληση για όλα τα δεδοµένα που είναι καταχωρηµένα στο ΣΑΥ) και έχει παρέλθει το προβλεπόµενο χρονικό διάστηµα για όλα τα δεδοµένα της συγκεκριµένης κατηγορίας (π.χ. ακάλυπτες επιταγές). 10. Τα δεδοµένα των κατηγοριών 2 έως και 4 διαγράφονται από το ΣΑΥ εφόσον έχει εξοφληθεί η αντίστοιχη οφειλή στο σύνολό της (δηλαδή έχει σηµειωθεί εξόφληση για όλα τα δεδοµένα που είναι καταχωρηµένα στο ΣΑΥ) και έχει παρέλθει το προβλεπόµενο χρονικό διάστηµα για το σύνολο των καταχωρηµένων στο ΣΑΥ δεδοµένων. Εάν στο ΣΑΥ είναι καταχωρηµένη και τροπή προσηµείωσης σε υποθήκη δεν εφαρµόζεται ο παρών κανόνας. 11. Τα δεδοµένα των κατηγοριών 1 έως και 4 διαγράφονται από το ΣΑΥ εφόσον για περίοδο δέκα (10) ετών µετά το πλέον πρόσφατο, δεν καταχωρηθεί στο ΣΑΥ οποιοδήποτε νέο δεδοµένο. Εξαιρούνται οι διοικητικές κυρώσεις του Υπουργείου Οικονοµικών, οι κατασχέσεις ακινήτων και οι επιταγές προς πληρωµή του Ν.Δ. 1923 που δεν έχουν αρθεί, καθώς και οι ανεξόφλητες επιταγές για τις οποίες ισχύει διοικητικό µέτρο στέρησης βιβλιαρίου επιταγών. 12. Δεδοµένα των κατηγοριών 1 έως και 6 διαγράφονται από το ΣΑΥ σε κάθε περίπτωση µετά την παρέλευση δέκα πέντε (15) ετών. Εξαιρούνται τα δεδοµένα που αφορούν σε διοικητικές κυρώσεις του Υπουργείου Οικονοµικών που δεν έχουν αρθεί. Τα δεδοµένα των κατηγοριών 1,2,3,5 και 7, εφόσον δεν υπερβαίνουν στο σύνολό τους το ποσό των πεντακοσίων ευρώ (€500), δεν µεταδίδονται. Η διάταξη αυτή δεν εφαρµόζεται εφόσον στο ΣΑΥ υπάρχει καταχώριση για κηρυχθείσα πτώχευση ή διοικητική κύρωση του Υπουργείου Οικονοµικών. Για την εφαρµογή της διάταξης στην περίπτωση καταγγελιών συµβάσεων δανείων και πιστώσεων προς φυσικά πρόσωπα και αιτήσεων πτώχευσης που αφορούν σε δήλωση αναστολής πληρωµών, απαιτείται η προσκόµιση βεβαίωσης ή άλλου στοιχείου για το ύψος της αντίστοιχης οφειλής.

Πηγή των δεδοµένων αυτών είναι τα Υποθηκοφυλακεία και Κτηµατολογικά γραφεία της χώρας. Χρόνος διατήρησης: Τα ως άνω δεδοµένα διαγράφονται όταν εξαλειφθούν από τα αντίστοιχα Δηµόσια βιβλία.

3. ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ-ΣΣΧ

(αποφ. 86/02 της ΑΠΔΠΧ*)

Σκοπός του ΣΣΧ είναι η εκ µέρους των αποδεκτών των δεδοµένων εκτίµηση της πιστοληπτικής ικανότητας των ιδιωτών και µικρών επιχειρήσεων (µε ετήσιο τζίρο έως €2,5 εκ.) Περιεχόµενο του ΣΣΧ είναι δεδοµένα για ενήµερες και σε καθυστέρηση οφειλές προς το χρηµατοπιστωτικό σύστηµα από χορηγήσεις καταναλωτικής (πιστωτικές κάρτες, δάνεια, overdrafts κλπ.), στεγαστικής και επιχειρηµατικής πίστης (δάνεια και πιστώσεις κάθε µορφής) προς µικρές επιχειρήσεις. Πηγή των δεδοµένων αυτών είναι οι Τράπεζες και τα χρηµατοδοτικά ιδρύµατα. Ο χρόνος τήρησης των δεδοµένων είναι πέντε (5) έτη από την τελευταία µηνιαία ενηµέρωσή τους από τα πιστωτικά και χρηµατοδοτικά ιδρύµατα. Συγκατάθεση: Η πρόσβαση στα δεδοµένα συγκέντρωσης χορηγήσεων γίνεται µε τη συγκατάθεση των ενδιαφεροµένων. Η τυχόν µη χορήγηση συγκατάθεσης αξιολογείται από την Τράπεζα.

Β. ΑΡΧΕΙΟ ΤΑΥΤΟΤΗΤΩΝ/ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΩΝ (αποφ. 523/99 και 25/04 της ΑΠΔΠΧ*) Σκοπός του αρχείου αυτού είναι η συµβολή στην προστασία του πολίτη από τον κίνδυνο κατάρτισης τραπεζικών συµβάσεων µε στοιχεία της απωλεσθείσας/κλαπείσας ταυτότητάς του. Περιεχόµενο του αρχείου αποτελούν α) δεδοµένα που αφορούν σε δηλώσεις πολιτών σχετικά µε την κλοπή ή απώλεια ΑΔΤ και διαβατηρίων τους και β) οι αριθµοί ΑΔΤ που έχουν δηλωθεί ως απωλεσθείσες/κλαπείσες και προέρχονται από το Υπουργείο Εσωτερικών. Πηγή των δεδοµένων αυτών είναι οι ίδιοι οι πολίτες που προβαίνουν στη σχετική δήλωση όπως και το σχετικό αρχείο του Υπουργείου Εσωτερικών. Χρόνος τήρησης: Τα δεδοµένα για απώλεια/κλοπή ΑΔΤ και διαβατηρίων διαγράφονται έπειτα από αίτηση των ενδιαφεροµένων (όταν προέρχονται από αυτούς). Τα στοιχεία που αντλούνται από το Υπουργείο Εσωτερικών µεταβάλλονται µόνο από αυτό.

Γ. ΑΡΧΕΙΟ ΚΑΤΑΓΓΕΛΘΕΙΣΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (αποφ. 6/06 της ΑΠΔΠΧ*) Σκοπός του αρχείου είναι ο περιορισµός της απάτης στα σηµεία συναλλαγών µε χρήση πιστωτικών καρτών και η εξασφάλιση ενός ασφαλέστερου περιβάλλοντος για τις συναλλαγές αυτές. Περιεχόµενο του αρχείου αποτελούν δεδοµένα για καταγγελίες συµβάσεων µεταξύ Τραπεζών και επιχειρήσεων για την αποδοχή από αυτές πιστωτικών καρτών, για συγκεκριµένους λόγους, που συνιστούν αντισυµβατική ή παράνοµη εκ µέρους των επιχειρήσεων συµπεριφορά (π.χ. αποδοχή κλεµµένων ή παραχαραγµένων καρτών, εικονικές συναλλαγές,“σπάσιµο συναλλαγών” κ.λπ.). Στο αρχείο δεν περιέχεται καµία πληροφόρηση σε σχέση µε τους κατόχους των καρτών ή τις αγορές που έχουν πραγµατοποιηθεί µε χρήση καρτών. Πηγή των δεδοµένων αυτών είναι οι Τράπεζες και οι εταιρίες έκδοσης και διαχείρισης καρτών. Χρόνος διατήρησης: Τα στοιχεία καταγγελθεισών συµβάσεων επιχειρήσεων τηρούνται στο Αρχείο για πέντε (5) χρόνια

Δ. AΠOΔEKTEΣ Αποδέκτες των δεδοµένων των ως άνω αρχείων είναι µόνον Tράπεζες, Eταιρίες Έκδοσης/Διαχείρισης Καρτών, Εταιρίες Χρηµατοδοτικής Μίσθωσης (Leasing), Eταιρίες Πρακτόρευσης Eπιχειρηµατικών Aπαιτήσεων (Factoring), Oργανισµοί του Δηµοσίου των οποίων είναι προφανές το έννοµο συµφέρον και Νοµικά Πρόσωπα που παρέχουν πίστη και ελέγχονται από την Τράπεζα της Ελλάδος ή από άλλες κεντρικές Τράπεζες κατά τους όρους της µε αρ. 2006/48/ΕΚ Οδηγίας και του ν. 3601/07.Τράπεζα της Ελλάδος ή από άλλες κεντρικές Τράπεζες κατά τους όρους της υπ’ αρ. 2006/48/ΕΚ Οδηγίας και του ν. 3601/07. * Αρχή Προστασίας Δεδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα

Γραφεία Εξυπηρέτησης Πολιτών Οι ενδιαφερόµενοι µπορούν να υποβάλλουν έγγραφα αιτήµατα για: � Πληροφόρηση του περιεχοµένου των Αρχείων της εταιρίας που τους αφορά (δικαίωµα πρόσβασης). ���Διόρθωση ή συµπλήρωση των δεδοµένων των Αρχείων που τους αφορούν (δικαίωµα αντίρρησης). Για την άσκηση του δικαιώµατος πρόσβασης και αντίρρησης, κάθε ενδιαφερόµενος είναι απαραίτητο να προσκοµίσει το δελτίο αστυνοµικής του ταυτότητας ή το διαβατήριό του. Γραφεία Εξυπηρέτησης Κοινού (εργάσιµες ηµέρες 08:30 έως 14:00): ���Μασσαλίας 1 & Σόλωνος, 106 80 Αθήνα ���Αλαµάνας 1, 151 25 Μαρούσι Τηλ. Κέντρο: 210-36.76.700 ���Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε µας: http://www.tiresias.gr

Όλες οι υπηρεσίες προς τους πολίτες παρέχονται Δωρεάν


 Κ ΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

Εξετάσεις µε λίαν καλώς ακόµα!

Το ανεκτέλεστο υπόλοιπο προηγούµενων ετών συγκράτησε τα αποτελέσµατα του 2008 των µεγάλων και µεσαίων, µε χαµηλούς ανάπτυξης για τις µικρότερες επιχειρήσεις του κλάδου.  της Αυγής Οικονοµίδου

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Ε

46

ναν από τους βασικότερους τοµείς της ελληνικής οικονοµίας αποτελεί ο κλάδος των κατασκευών, καθώς συµµετέχει µε 8% περίπου στο αεπ της χώρας. Ο συνολικός κύκλος εργασιών από την κατασκευαστική δραστηριότητα εκτιµάται σε περισσότερα από 14 δισ. ευρώ ετησίως. Αποτελείται από µικρό αριθµό εταιρειών µεγάλου µεγέθους, βάσει κύκλου εργασιών, καθώς και από πληθώρα µεσαίων και µικροµεσαίων επιχειρήσεων. Οι εταιρείες της πρώτης κατηγορίας αναλαµβάνουν κυρίως τα µεγάλα έργα υποδοµής, συµπράττοντας συχνά µε άλλες κατασκευαστικές, ενώ δραστηριοποιούνται στην εγχώρια αγορά και στο εξωτερικό. Οι εταιρείες της δεύτερης και της τρίτης κατηγορίας αναλαµβάνουν µικρότερου όγκου τεχνικά και οικοδοµικά έργα, ενώ λόγω του µεγέθους τους και του εργοληπτικού πτυχίου δεν έχουν τη δυνατότητα συµµετοχής στην πλειοψηφία των δηµοσίων έργων (εκτιµάται ότι το 60% περίπου των έργων του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. είναι κόστους άνω των 50 εκατ. ευρώ). Οι κατασκευαστικές εταιρείες οι οποίες επικεντρώνουν στην ανάληψη και εκτέλεση έργων του δηµοσίου πλήττονται από τις περικοπές στο Πρόγραµµα Δηµοσίων Επενδύσεων (από 9,3 δισ. ευρώ το 2008 σε 8,8 δισ. ευρώ το 2009, ποσό το οποίο αντιστοιχεί στο 3,4% του αεπ, καθώς και µείωση 33% σε σχέση µε το 2004) και αναζητούν διέξοδο σε διαγωνισµούς που πρόκειται να διεξαχθούν (π.χ.

επεκτάσεις της Αττικής Οδού) και σε νέες συµβάσεις παραχώρησης και Σ.Δ.Ι.Τ. σε Ελλάδα και εξωτερικό. Επιπλέον, αναφέρεται ότι οι εκπτώσεις που δίνονται ανέρχονται σε έως και 40% µε την προσδοκία της ανάληψης των έργων. Παράλληλα, παρατηρούνται σηµαντικές καθυστερήσεις στις πληρωµές του δηµοσίου. Οι συνθήκες αυτές, σε συνδυασµό µε τη χρηµατοπιστωτική κρίση, η οποία έχει ως συνέπεια τη δυσχέρεια χρηµατοδότησης από τα τραπεζικά ιδρύµατα, επηρεάζουν αρνητικά τη ρευστότητα των εταιρειών. Σηµειώνεται ότι το ανεκτέλεστο υπόλοιπο έργων που έχουν οι µεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου ανέρχεται σε 13,2 δισ. ευρώ, ενώ οι µικρότερες τεχνικές εταιρείες «µοιράζονται» έργα προς εκτέλεση αξίας 3 δισ. ευρώ. Ταυτόχρονα, παρατηρείται τάση διαφοροποίησης των δραστηριοτήτων των µεγαλύτερων εταιρειών, κυρίως µε θυγατρικές τους, µέσω επέκτασης σε κλάδους όπως οι ανανεώσιµες πηγές ενέργειας, η διαχείριση απορριµµάτων και η ανάπτυξη ακινήτων. Όσον αφορά στην ιδιωτική κατασκευαστική δραστηριότητα, το 2008 παρατηρήθηκε µείωση κατά 15% στον αριθµό των οικοδοµικών αδειών, 18% στην επιφάνεια και 17% στον όγκο σε σχέση µε το το 2007. Η µεγαλύτερη µείωση εντοπίζεται στην Περιφέρεια της Αττικής ( -23%), η οποία έχει τον υψηλότερο αριθµό αδειών, περίπου το 1/3 του συνόλου. Οι αντίστοιχες µεταβολές για το 1ο 4µηνο του 2009, σε σύγκριση µε το 2008, ήταν -14%,

-24% και -24%, γεγονός που αποτυπώνει τη συνέχιση της κρίσης.

Τα αποτελέσµατα του 2008 Από τα οικονοµικά αποτελέσµατα 1.000 περίπου κατασκευαστικών επιχειρήσεων για το 2008 προκύπτει υψηλός ρυθµός ανάπτυξης των εσόδων, της τάξης του 15% κατά µέσο όρο. Σε γενικές γραµµές, παράγοντες όπως το ανεκτέλεστο υπόλοιπο προηγούµενων ετών, η διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων, η συµµετοχή σε αυτοχρηµατοδοτούµενα και κοινοπρακτικά έργα, η συγκέντρωση στον κλάδο κ.ά. συντέλεσαν στους υψηλούς ρυθµούς ανάπτυξης σε µια δύσκολη χρονιά. Ειδικότερα, οι πολύ µεγάλες επιχειρήσεις µε έσοδα άνω των 100 εκατ. ευρώ εµφανίζουν µέση αύξηση πωλήσεων που αγγίζει το 45% το 2008, ενώ οι επιχειρήσεις µε κύκλο εργασιών από 10 έως 100 εκατ. ευρώ εµφανίζουν µέση ανάπτυξη 23-25%. Δυναµικά αναπτύσσεται και το κοµµάτι της αγοράς µε µέγεθος 1,5-10 εκατ. ευρώ (18%), ενώ οι µικρότερες επιχειρήσεις (έσοδα µέχρι 1,5 εκατ. ευρώ) αναπτύχθηκαν 5,5% περίπου. Αντίστοιχα καλή εικόνα εµφάνισαν και τα αποτελέσµατα προ φόρων, µε µέση αύξηση της τάξης του 31%. Σε γενικές γραµµές, προκύπτει ότι καθώς οι οικονοµικές συνθήκες άρχισαν να χειροτερεύουν µετά το δεύτερο µισό του 2008, τα αποτελέσµατα του 2008 δεν φαίνεται να έχουν επηρεαστεί. Ο κλάδος εµφανίζει


 Με τη συνεργασία της

µέτρια δανειακή επιβάρυνση, καθώς ο δείκτης ξένων προς ίδια κεφάλαια εκτιµάται στο 1,3 προς 1 (από 1,4 προς ένα το 2007), ενώ ο βραχυπρόθεσµος τραπεζικός δανεισµός σε σύγκριση µε τα έσοδα δεν ξεπερνά το 19%. Επισηµαίνεται ότι 1 στις 4 εταιρείες του δείγµατος έχει βραχυπρόθεσµο δανεισµό που υπερβαίνει το 35% των ετήσιων εσόδων, ενώ είναι και σχετικά υψηλός ο λόγος των εταιρειών που φέρουν τραπεζικές υποχρεώσεις βραχυπρόθεσµης διάρκειας (2 στις 3). Η ικανότητα κάλυψης των τόκων είναι υψηλή και κυµαίνεται στις 5,5 φορές (µε ελαφρά τάση βελτίωσης την τελευταία 3ετία). Ωστόσο, οι επιχειρήσεις µε έσοδα 30-100 εκατ. ευρώ εµφανίζουν ελαφρώς υψηλότερες του µέσου κλαδικού βραχυπρόθεσµες τραπεζικές υποχρεώσεις, µε οριακή κάλυψη τόκων στις 2 φορές. Η αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων ενισχύεται το διάστηµα 2006-2008 και εκτιµάται σε 19,6%, καθώς τόσο το καθαρό περιθώριο όσο και η ανακύκλωση των συνολικών κεφαλαίων βελτιώνονται στο ίδιο διάστηµα. Οι πολύ µεγάλες επιχειρήσεις καθώς εµφανίζουν χαµηλότερα περιθώρια κέρδους και βραδύτερη κυκλοφορία του ενεργητικού επιτυγχάνουν σαφώς χαµηλότερα επίπεδα αποδοτικότητας, της τάξης του 4%.

������ ����µ�������� ������ ���������� 2008

2007

2006

2005

����. ����������� / ��������

48,9%

52,5%

56,3%

55,2%

����. ���������� �����. / ��������

18,9%

20,2%

19,8%

20,1%

1,33

1,40

1,31

0,98

5,5

5,2

5,1

5,4

������ ����������

1,51

1,47

1,46

1,53

�µ��� ����������

1,24

1,18

1,13

1,21

�µ������� ������

62

61

65

73

�µ���� ����������

165

158

167

168

�µ���� �����µ����

45

55

59

56

147

152

161

151

��������� µ����� �������

18,0%

17,6%

17,2%

16,9%

��������� �����

11,5%

11,0%

10,4%

10,0%

��������� ������� ������� (��� �����)

7,2%

6,6%

6,5%

6,0%

������� ��������� ����������� ��� �����

6,9%

6,0%

5,4%

5,1%

19,6%

17,7%

13,4%

12,1%

���������� ���������

���� ���� ���� �������� ������ ����� ��� ����������� ����� ����������

�µ���� �������� ��� ���µ������� ��������� ������� & �������������

������� ����� ��������� ��� �����

Hellastat �.�.

����� ��� �����, ����� & ����������

������ �������� 2008

� 08/07

2007

2008

� 08/07

��������µ��� ��� �����

2007

2008

� 08/07

2007

����� �.�.�.

����

607,91

44,8%

419,75

29,58

53,6%

19,26

36,08

29,1%

27,96

J&P-���� �.�.

����

554,06

45,3%

381,24

35,84

102,0%

17,75

6,14

-31,4%

8,96

����� A.�.�.�.E.

����

510,50

147,0%

206,65

48,73

297,6%

12,26

30,91

332,5%

7,15

����-��� �.�.�.

����

250,46

38,9%

180,32

21,25

23,2%

17,25

-4,81

-221,5%

3,96

�������� �.�.

����

181,31

24,5%

145,62

35,79

47,4%

24,29

8,87

-71,4%

31,03

����� �.�.E.

����

154,89

28,7%

120,35

2,64

-41,5%

4,51

-10,10

-114,6%

-4,71

������ �.�.

����

150,77

3,1%

146,31

12,05

-22,9%

15,64

5,57

-20,3%

6,99

INTRAKAT �.�.

����

144,76

17,4%

123,25

6,95

-13,9%

8,07

3,53

72,7%

���������� �.�.�.

����

130,00

2,59

1,21

-0,64

-1,16

������ �.�.�.

2,05 -0,49

���

115,61

63,32

24,00

11,02

20,41

����� �������������� �.�.

����

106,30

3,98

-52,87

-0,63

-70,74

-1,96

������ �.�.

����

99,82

0,00

2,40

-0,39

-5,28

-0,46

���

84,00

69,5%

49,56

3,47

8,8%

3,19

1,29

7,1%

1,20

����

80,71

-19,8%

100,68

1,33

-87,5%

10,61

-8,29

-840,0%

1,12

ARCON �.�.�. ������-�������� X. �.�.�. ���������� �.�.�.�.

���

82,6%

117,9%

103,7%

10,02

75,96

22,9%

61,83

9,32

11,5%

8,36

3,92

-20,9%

4,96

������ ���������

4.455,18

18,2%

3.768,76

670,72

95,5%

343,10

331,53

112,0%

156,42

������ (��. €)

7.702,22

33,4%

5.774,20

852,40

72,7%

493,63

347,88

36,9%

254,19

������������� ����µ� ������������ ��� ������. ��µ�����µ��� �������� µ���� 7/7/2009

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

������� ���������

��������� �������

������ ��������µ���� - ����������

47


�������� �������� �����E�� ������� ��������� ����������� ��� 31�� ���������� 2008 - 30� �������� ����� (1� ���������� - 31� ���������� 2008) �.�.�.�. 12890/05/�/86/70 ����������

���� �����µ���� ������� 2008 euro

��������

���� �������µ���� ������� 2007 euro

�. ����� ������������� & ���� �������� 2. ����� ����� ������������� �����: ���������� �����: �. ��������� �

625.613,48

715.016,00 197.550,65

546.623,34

�. �������� (�������� ) 168.392,66

(26.359.746 ������� ��� 0,30 euro) 7.907.923,80

7.907.923,80

4.141.988,98

4.141.988,98

901.704,49

883.319,25

1. ������� �����µ�����

665.182,21

665.182,21

4. ������� �����µ�����

923.431,59

923.431,59

85.318,22

85.318,22

1. �������µ��� ��. ������� ��� ������ µ������ & �µ������� ���� �� ���� �

1. ������ & �������� �����: ����������

���� �������µ���� ������� 2007 euro

�. ���� �������� 823.164,13

�. A������ 2. ������

���� �����µ���� ������� 2008 euro

2.241.574,78 4.008.337,14 993.339,24

2.212.605,62 3.643.738,39

3.014.997,90

810.418,36

5.256.572,68

1. ������� ��� ������ µ������ ���� �� ����� ���. �������� ���������µ��� �

2.833.320,03 5.045.925,65

���. ������ ������������������ ����������

2. �������� ��� ���������µ��� ����� ������ ������������ ��������� �V. �����µ����� ������� �

1. ������� ��� ����� ������ µ��������� �������� ��� µ������ �µ������� ��������� 2. �µ������� & ������ ������ �������� ������µ����

986.598,41

966.578,41

21.237.222,61

21.237.222,61

5. ����������� �����µ����� ������� ��������� ��µ��

18.800.000,00

16.321.000,00

5�. �����µ����� ��� ����� �������������

6. ���������� ������µ��� & ���µ��µ����

5�. �����µ����� ��� ���������µ��� ��� ���������� �����

�� ��������� ����µ��� �����: ���������� �����µ����� ���������� ������ ���������� (��+����)

1.276.928,98

412.303,12

39.746.892,04

38.112.497,90

45.003.464,72

43.158.423,55

���� ������ ����� 7. ������������� ������ ����������

80.634,49

80.634,49

10.867,90

24.021,72

1.765.434,41

1.778.588,23

V. ������������ ��� ���� �. ����������

�������� ��µ��� ������� ��� ����

�. ���������� ��� ���������������� ������������� �

������ ����� ��������� (��+AII+����+��V+AV)

1. �������� �����������

5.940.440,91

1�. �������� ����������� ����������µ��

766.472,85

�����: ����������

200.192,78

5.858.839,66 834.905,00

566.280,07

176.406,58

245.584,27 14.957.404,53

�. ������������ (��������) ���������� �. ���������� ���������� ����

658.498,42

(531.305,50) 14.185.746,18

1. ����µ������ ����������

��������

�������������

������ 2008

��������

�������������

������ 2007

3.726.614,84

218.119,15

3.944.733,99

3.101.113,03

195.476,27

3.296.589,30

235.437,90

647.067,73

882.505,63

265.710,79

659.162,84

924.873,63

2. ���������� ��� �����µ���

2. ��������� & ��������µ������ ��������µ�� ������µ���� 3. ������������� 7�. �������� ����������� µ������������µ����

37.632,79

38.561,98

2.456.368,93

2.790.225,11

383.722,52

331.838,74

�����µ������ 5. ������ ������������ ���������� ���������� ����

8. ����������-�������� �������� �����������

254.548,79

�����: ����������

254.548,79

423.593,42

9.384.445,22

41.948,99

57.091,92

13.156,60

34.708,22

47.864,82

907.135,87

4.884.331,54

3.379.980,42

889.347,33

4.269.327,75

7.093.330,26

4.924.427,96

12.017.758,22

6.650.864,01

4.712.827,16

11.363.691,17

9.931.869,41

7.984.335,43

17.916.204,84

10.533.214,14

8.208.096,34

18.741.310,48

��. ���������� ���������� ������

423.593,42 0,00

15.142,93 3.977.195,67

0,00 9.677.963,91

1. ���������� ��� µ� ��������µ��� ���������� 3. ���������� ��� �����µ���

��. ���������� ��� ��������������� ������������� �

�����µ������ 1.417,16

1. �����������µ����

6.436,77

6. ������ ������������ ���������� ���������� ��µ���

���. ������ ���������� 1. �������� �������� (����������� ���

2.650.937,54

1.989.658,21

4.640.595,75

1.011.319,21

580.042,94

1.591.362,15

19.676.137,21

14.898.421,60

34.574.558,81

18.195.397,36

13.500.966,44

31.696.363,80

23.653.332,88

15.805.557,47

39.458.890,35

21.575.377,78

14.390.313,77

35.965.691,55

������ ������������

���µ���� ���������)

5.583.394,80

5.022.892,04

������ ���������� (��+���+����)

14.969.257,18

14.707.292,72

���������� (��+���) �. �����������

��. ����� �������� �����������

�. ����������� ��� ���������������� ������������� �

�. ����������

1. �������������

1. ������ & ������ �������µ��

1.162.716,43

�����: ����������

1.075.945,71

1.132.029,26 86.770,72

992.739,52

2. ���������� ���µ������ ��������� 139.289,74

��������µ�� ������µ����

3. ���������� �����

120.525,55

196.597,04

1.060.439,19

1.948.748,16

1.180.964,74

2.145.345,20

���. ���������� ������

1.267.735,46

2.284.634,94

V. ������ �����������

�����������µ����

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

48

1. ����������� ��� ������ ��� ������ 2. ������������ �������µ�� �. ����������� ����������� ����������� 2. ���µ������ ��������� ���µ���� x������ 3. ����� ����� ���µ���� ������� 4. ����� ������� ����������

3. �����µ��� �������� 3.092.833,88

2.038.025,88

2.403,29

3.680,69

4. �������� ��������

609.994,52

506.136,77

������ ����������� (ZI+ZII+����+ZV)

3.705.231,69

2.547.843,34

H. ����������� ����������� ���������

65.143.239,70

62.866.587,21

������ ������ ��������� (�+�+�+�)

74.169,72

74.169,72

2. ����� ������� ������µ��� (��������) ������ ������ ����������� (�+�+�+��+�) ����������� ������ ���������� 3. ���������� ��������µ�� ���������

971.427,32

651.677,69

719.015,90

4.501.020,78

4.925.203,76

624,56

645,34

4.500.000,00

4.500.000,00

1.436.544,72

1.280.057,07

334.691,46

310.996,47

0,00

258.300,00

��. ����������� ��� ��������������� ������������� �

2. �� µ��������µ� �� µ������ ������ ������ ��������� ����������� (���+����)

3.234.760,54

998.147,78

3. ��������� ��� ��������µ������ -

��. ��������� ��������� 1. ��µ���

2.851.195,31

529.161,25

477.590,03

2.300.397,43

2.326.943,57

11.302.042,77

11.752.792,67

196.560,40

190.698,46

65.143.239,70

62.866.587,21

74.169,72

74.169,72

����������� ������ ���������� 3. ���������� ��������µ�� ���������

����������: 1. � �������� ��� ���� �������� ���������� ��� ��� ������� 2007 ��� 2008 �� �� ������ ��� ����� ��������������� �� ����������� ��� ����������� ��� ��� ������� �����. 2. �� ���������� ��� �����µ���� ���������� ���� ������ ��� ��� �������� ����������� µ� ������������ ��µ������ DAF, �� ��������µ��� �����µ� ��� ������ ��������� �� # 193.483,57# euro ��� �µ��������� ���� ����µ������ ����������. 3. � �������� �� ��������� ���������� ��� ��� ��� ��µ�, ��� ����������� ���������� ��� ��������� ��� ���� ��� # 35.965.691,55 # euro µ� 31/12/2007 ���� ���µ����� ����������� ��� �������� (�������, ����������, �µ����� �.�.�.) ����� #36.688.080,41# ���� ��� �� �� ������ ���� ������� ������ ��� ����������� ���.


����������� �������������� ���������� ���� (���. 96,90) 31�� ���������� 2008 (1 ���������� - 31 ���������� 2008)

�. �����

1. ��������µ��� ���������� �) �������� (µ����) ��������µ��� ���������� �) �����: ������������� �) ����µ������ ���������� �����µ���� ������� �����: ��µµ����� �������������

�����: �) ����µ������ ���������� �������µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� 2. ����� ���������� �) ����� ��� ��µµ������ �) ����� ��� ����� ���������� ��) ����� ��� ������� ��) ����� ��� ������ ���������� �) ����� ��� ��� ������������ ���������� 4. ������µ��� ��µ������� ��� ����� ����� ������������ �������� ������ ������

���� �������µ���� ������� 2007 �� euro

���� �����µ���� ������� 2008 �� euro

2.796.553,67 583.239,08 3.944.733,99 218.119,15 3.726.614,84

3.296.589,30 195.476,27

3.101.113,03

2.287.809,25 531.965,36 3.296.589,30 195.476,27 3.101.113,03

2.213.314,59

625.501,81

1.587.812,78

3.034.876,32 145.663,80

2.889.212,52

1.755.843,89

211.900,51

3.929,46 3.877,42 224.838,30

228.715,72 0,00

1.543.943,38

4.087,46 612,14 170.284,32

232.645,18 36.879,77 1.857.337,73

170.896,46 3.755,00

178.738,92 40.783,50 1.763.465,80

�. �����: �����

5. ������������ �����µ������ �) ����������� �����µ������ ��) ����� (��������) ���� ��) �����: �������� ������������� (-) �) ���������� ��� �����µ��� ��µ��� �����µ���� ������� �����: ��µµ����� �������������

�����: �) ���������� ��� �����µ��� ��µ��� �������µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� 6. ������ ������������ ���������� �) ������ ������������ ���������� �����µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� �����: �) ������ ������������ ���������� �������µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� 8. ����������� ����� ������������ �������� �) ���µ������ ��������� ��� ������ ����� �+�) �µµ��� ����� ������������ �������� �µ����� ��� ����� ���������� ������ �µ����� - ������� ������ ����� - ���� ������� ����� ���������� ������ ��������� ������ ���������� ��µ�����������

979.013,02 226.069,47 882.505,63 647.067,73 235.437,90

924.873,63 659.162,84

265.710,79

57.091,92 41.948,99

47.864,82 34.708,22

1.065.002,35 199.892,40 924.873,63 659.162,84 265.710,79

752.943,55

(30.272,89)

722.670,66

151.291,51 27.682,75

123.608,76

142.102,03

15.142,93

47.864,82 34.708,22

13.156,60

13.156,60

30.690,63 5.925,01

24.765,62

1.986,33

230.728,30 313.417,77 82.087,81 2.810,63 50.223,12 28.041,91 0,00

�) �����: ���µ������ ��� ������������� ��� ��µµ����� ��� ����� ���� 9. ����� ���������� �) ����� ������������ ��� ���������� �) ���������� �����µ����� ���������� ������ ������ ��������µ��� (�����) ��µ����������� ���������� ���� (�-�)

865.109,95

476.581,24 707.309,54 161.612,99

4.144,91 102.800,44

1.007.211,98

(11.609,02)

197.859,74 247.386,19 81.267,72 785,45 49.337,60 25.509,16 0,00

545.696,55

404.286,12 602.145,86 147.942,19

4.219,19 806,53

106.945,35 1.377.298,89 480.038,84

454.203,67

5.025,72 1.454.832,35 308.633,45

����������� �������������� ���������� ������� ������� ����������� (���. 96,91) 31�� ���������� 2008 (1 ���������� - 31 ���������� 2008)

�. �����

���� �����µ���� ������� 2008 �� euro

1. ��������µ��� ���������� �) �������� (µ����) ��������µ��� ���������� �) �����: ������������� �) ���������� ��� µ� ��������µ��� ���������� ��� ��������� �� ���� �����µ���� ������� �����: ��µµ����� �������������

�����: �) ���������� ��� µ� ��������µ��� ���������� ��� ��������� �� ���� �������µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� 2. ����� ���������� �) ����� ��� ��µµ������ �) ����� ��� ����� ���������� ��) ����� ��� ������� ��) ����� ��� ������ ���������� �) ����� ��� ��� ������������ ���������� 3. ������µ��� ��µ������� ��� ����� ����� ������������ �������� ������ ������

16.856.218,80 9.410.394,11

���� �������µ���� ������� 2007 �� euro

16.102.649,89 8.975.579,51

7.445.824,69

7.630.778,85 3.471.383,53 4.159.395,32

7.361.967,17 3.436.871,09

3.925.096,08

234.299,24

7.211.525,45

6.927.108,06 3.172.874,46

3.754.233,60

24.188,82 24.378,51 1.394.104,69

7.127.070,38

7.361.967,17 3.436.871,09 3.925.096,08

1.418.483,20 0,00

170.862,48

6.956.207,90

31.162,28 4.666,85 1.298.856,42 1.442.672,02 3.829.665,01 12.483.862,48

1.303.523,27 29.217,86

1.363.903,41 3.618.091,42 11.938.202,73

�. �����: �����

�����: �) ���������� ��� �����µ��� ��µ��� �������µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� 5. ������ ������������ ���������� �) ������ ������������ ���������� �����µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� �����: �) ������ ������������ ���������� �������µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� 7. ����������� ����� ������������ �������� �) ���µ������ ��������� ��� ������ ����� �+�) �µµ��� ����� ������������ �������� �µ����� ��� ����� ���������� ������ �µ����� - ������� ������ ����� - ���� ������� ����� ���������� ������ ��������� ������ ���������� ��µ�����������

17.042.904,38 7.377.591,02 16.255.485,00 7.252.853,56 9.002.631,44

17.473.513,00 7.892.772,35

�) �����: ���µ������ ��� ������������� ��� ��µµ����� ��� ����� ���� 8. ����� ���������� �) ����� ������������ ��� ���������� �) ���������� �����µ����� ���������� ������ ������ ��������µ��� (��µ��) ��µ����������� ������ ������� ������� ����������� (�-�)

9.580.740,65

4.387.962,00 1.957.815,83

1.444.157,48 566.786,70

14.515.867,56 5.986.319,18 17.473.513,00 7.892.772,35 9.580.740,65

9.665.313,36

(578.109,21)

9.087.204,15

16.234.121,00 7.108.216,43

9.125.904,57

454.836,08

2.430.146,17

1.444.157,48 566.786,70

877.370,78

877.370,78

1.349.305,84 523.772,55

1.552.775,39

1.987.828,60 835.550,45 245.157,86 7.967,56 149.839,59 76.099,00 50.000,00

8.529.548,38

1.364.614,46 3.352.443,06 1.975.892,94

34.580,30 632.824,61

825.533,29

8.984.384,46

51.837,49

2.490.189,83 757.589,63 221.899,14 2.081,33 134.284,40 69.519,58 0,00

1.376.550,12

667.404,91 12.683.934,57 (200.072,09)

1.185.374,08 3.675.563,91 1.552.853,00

35.199,95 6.148,97

2.122.710,91

41.348,92 11.200.281,78 737.920,95

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

4. ������������ �����µ������ �) ����������� �����µ������ ��) ����� (��������) ���� ��) �����: �������� ������������� (-) �) ���������� ��� �����µ��� ��µ��� �����µ���� ������� �����: ��µµ����� �������������

49


����������� �������������� ���������� ������ (���. 96,91) 31�� ���������� 2008 (1 ���������� - 31 ���������� 2008)

���. �����

���� �����µ���� ������� 2008 �� euro

1. ��������µ��� ���������� �) �������� (µ����) ��������µ��� ���������� �) �����: ������������� �) ���������� ��� µ� ��������µ��� ���������� ��� ��������� �� ���� �����µ���� ������� �����: ��µµ����� �������������

10.359.382,21 3.654.570,00

���� �������µ���� ������� 2007 �� euro 9.385.450,28 3.225.022,66

6.704.812,21

4.386.979,37 1.453.044,43 2.933.934,94

�����: �) ���������� ��� µ� ��������µ��� ���������� ��� ��������� �� ���� �������µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� 2. ����� ���������� �) ����� ��� ��µµ������ �) ����� ��� ����� ���������� ��) ����� ��� ������� ��) ����� ��� ������ ���������� �) ����� ��� ��� ������������ ���������� 3. ������µ��� ��µ������� ��� ����� ����� ������������ �������� ������ ������

4.001.724,00 1.275.956,13

6.160.427,62

4.001.724,00 1.275.956,07 2.725.767,93

2.725.767,87

208.167,07

3.617.575,02 1.179.459,53

6.496.645,14

2.438.115,49

4.985,51 5.024,07 287.319,98

292.344,05 0,00

287.652,44

5.872.775,18

6.416,63 961,01 268.024,85 297.329,56 1.424.807,64 8.218.782,34

268.985,86 6.553,46

281.955,95 1.251.328,70 7.406.059,83

�. �����: �����

4. ������������ �����µ������ �) ����������� �����µ������ ��) ����� (��������) ���� ��) �����: �������� ������������� (-) �) ���������� ��� �����µ��� ��µ��� �����µ���� ������� �����: ��µµ����� �������������

3.044.753,02 345.025,66 1.660.719,84 731.481,87 929.237,97

�����: �) ���������� ��� �����µ��� ��µ��� �������µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� 5. ������ ������������ ���������� �) ������ ������������ ���������� �����µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� �����: �) ������ ������������ ���������� �������µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� 7. ����������� ����� ������������ �������� �) ���µ������ ��������� ��� ������ ����� �+�) �µµ��� ����� ������������ �������� �µ����� ��� ����� ���������� ������ �µ����� - ������� ������ ����� - ���� ������� ����� ���������� ������ ��������� ������ ���������� ��µ�����������

1.267.797,48 315.323,99

2.720.355,53 377.225,50 1.267.797,48 315.323,99 952.473,49

2.699.727,36

952.473,49

(23.235,52)

252.633,75 31.842,38 147.204,67 13.256,24

1.291.791,29 399.235,75

2.676.491,84

892.555,54

59.917,95

220.791,37

147.204,67 13.256,24

133.948,43

133.948,43

137.104,61 17.490,47

86.842,94

2.332.663,65 506.056,43 162.740,84 4.929,24 99.347,96 44.060,91 0,00

817.135,38 3.149.799,03 1.562.142,34

�) �����: ���µ������ ��� ������������� ��� ��µµ����� ��� ����� ���� 8. ����� ���������� �) ����� ������������ ��� ���������� �) ���������� �����µ����� ���������� ������ ������ ��������µ��� (�����) ��µ����������� ���������� ��µ��� (�-�)

8.483,39 130.427,53

���� �����µ���� ������� 2008 �� euro

506.945,95 157.085,21 1.501,86 95.264,35 49.273,62 0,00 1.587.656,69

�����:

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

1. ������� & �������� ����� 15.989,50 0,00 2. �������� ��µ��� 0,00 3. ����� �������µ���� ������� �������� ��� ������� ��������µ��� (�����)

50

II�. ���������� ������ ���������� ������ ��������� �����: �� ��� ����� ����µ���µ���� ��� ����������� ������ ������ ������������ (�����) ������� ��� �����

���� �������µ���� ������� 2007 �� euro 308.633,45 737.920,95 3.374.483,76

3.528.807,86 4.008.846,70

3.126.350,99 358.172,19 172.087,26

4.067.628,48 61.084,88

3.656.610,44 896.389,75

15.563,77 4.000,00 962,20 20.525,97

3.449,97 64.534,85

344.495,25 344.495,25

4.112.404,71 4.421.038,16 131.962,03 4.553.000,19

19.439,47 0,00 0,00 19.439,47

15.989,50

15.350,73 874,32 32.468,08

48.693,13

������ ��������µ��� (�����) ������� (+): �������� ��������µ���� (������) �������µ���� ������� (-): �������� ����������� ������� �������µ���� ������� ������ �����: 1. ����� ������µ���� 2008 2. ������ µ� ����µ���µ���� ��� ����������� ������ ����� ��µ��� ��� ���� � ������� ��� ������ ������� �� ����: 1. ������� �����µ����� 2. ����� µ����µ� 8. �������� ������ ��� ���� ������

1.604.292,29 9.901,51 4.031.576,07 3.374.483,76

350.727,41

���� �����µ���� ������� 2008 euro 64.534,85

���� �������µ���� ������� 2007 euro 868.222,59

245.584,27

0,00

(560.194,00) (250.074,88)

0,00 868.222,59

272.145,03 9.085,59

238.367,25 281.230,62 (531.305,50)

0,00

0,00 0,00 0,00 (531.305,50)

238.367,25 629.855,34 125.971,07 258.300,00 245.584,27 629.855,34

������ ������ 27� ����������� 2009 � �������� ��� ����������� ��µ������� ����� ��������� ��� �� 404996 (28.167,16) 868.222,59

350.727,41 0,00 64.534,85

14.334,29

������� ��������� ������������� (�/88) 31�� ���������� 2008 (1 ���������� - 31 ���������� 2008)

119.866,66 4.128.713,36 3.335.107,72 448.966,26 283.554,50

810.070,99 3.114.595,06 1.510.302,77 8.635,36 1.266,15

138.910,92 4.489.902,39 3.728.879,95

480.038,84 (200.072,09) 3.728.879,95

119.614,14

2.403.047,98

2.304.524,07

��������� ����������� ������������� ������� (�/86) 31�� ���������� 2008 (1 ���������� - 31 ���������� 2008)

�. ������������ �������������� ����� ��������µ��� (�����) ���������� ���� ����� ��������µ��� (����� � ��µ���) ���������� ��µ��� ������ ������� ������� ����������� ������ ������ ��µ��� ������ µ����� ��������µ���� (������) �����: ���� ����� ��µ����������� 1. ����� ������µ���� �������� (75) ������ �����: 1. ����� ����������� ����������� 2. ����� ����������� ��������� 3. ���������� ����� & ������ ����� ����� ��������µ��� (�����) ��µ����������� II. ������� ������������ 1. ������� ��� �������� ����� 2. ������� ����� 3. '����� �������µ���� �������

2.343.130,03

0,00 868.222,59

� �������µ���� ��µ������ �������� �������� ��� � 985618

� ������� ���������� ��������� ������� ��� � 243160

� ������µ���� ���������� ��������� �������� ��� � 615007 ��. ������ 17083

� ����������� ���������� �������� ��� � 125493 ��. ������ �3/4857

������ ������� ����������� ������� ������� �������

���� ���� �������� ��� �����µ�� ������������ ��������� "�������������� �������� �������� �������� ������� ���������" '������ ��� ��� ������µ���� �����������. ������µ� ��� ������� ������µ���� ����������� ��� "�������������� �����µ�� �������� �������� ������� ���������", ��� ������������ ��� ��� ��������µ� ��� 31�� ����µ����� 2008, ��� ��������� ��������µ���� ��� ��� ������ ��������� ��������µ���� ��� ������� ��� ����� ��� �µ���µ���� ����, ����� ��� �� ��������µ�. ������ ��������� ��� ��� ������µ���� �����������. � �������� ��� ��������� ���� ��� ������ ��� ��� ��������� ��� ������ ���������� ����� ��� ������µ���� ����������� ��µ���� µ� �� ��������� ������� ��� ��������������� ��� ��� �������� ��µ������. � ������ ���� ������µ����� �������µ�, ����µ��� ��� ��������� �����µ���� ���������� ������� ������� µ� ��� ��������� ��� ������ ���������� ������µ���� �����������, �������µ���� ��� ������� ����������, ��� ��������� �� ����� � �����. � ������ ���� ������µ����� ������ ��� ������� ��� ����µ��� ���������� ���������� ��������� ��� ��� ���������� ���������� ����µ����� ��� ����� ������� ��� ��� �����������. ������ �������. ���� µ�� ������ ����� � ������� ���µ�� ��� ����� ��� ������µ���� �����������, µ� ���� ��� ������ µ��. ����������µ� ��� ������ ��µ���� µ� �� �������� ��������� �������, ��� ����� ����µ����µ��� µ� �� ������ ��������� �������. �� ������� ���� �������� �� ��µµ������ µ�� µ� ���� ������� ������������ ��� �� �������µ� ��� ���������� ��� ������� µ�� µ� ����� ��� �������� ������� ����������� ��� �� ���� ���� �� ������µ���� ����������� ����� �������µ���� ��� ������� ����������. � ������� ������µ����� �� ���������� ����������� ��� ��� ����������� ���������� ���µ�����, ������� µ� �� ���� ��� ��� ����������� ��� ������µ�������� ���� ������µ���� �����������. �� ����������� ����������� ���� ��� ����� ��� ��������� ��� ������µ������ ��� ����µ��� ��� �������� ��������� ����������� ��� ������µ���� �����������, ���� ������ � ������. ��� ��� ����µ��� ��� �������� �����, � �������� ��µ����� ����� �� �����µ� ���������� ������� ������� µ� ��� ��������� ��� ������ ���������� ��� ������µ���� �����������, µ� ����� �� �������µ� ���������� ����������� ��� ��� ����������� ��� ��� ��� ��� ������� ���µ�� ��� ��� ��������µ���������� ��� �����µ���� ���������� ������� ��� ���������. � ������� ������µ����� ������ ��� ���������� ��� �������������� ��� ���������� ��������� ��� ����µ������� ��� ��� ������� ��� ����µ����� ��� ������ ��� �� ��������, ����� ��� ���������� ��� ��������� ����������� ��� ������µ���� �����������. ��������µ� ��� �� ��������� ���µ���� ��� ����µ� ������������ ����� ������ ��� ��������� ��� �� ��µ������ ��� ���µ�� µ��. ���µ�. ���� �� ���µ� µ��, �� ������� ������µ���� ����������� ������������ ������ ��� ���� ������� ����� ��� ������µ��� ��������� ��� ��������� ���� ��� 31 ����µ����� 2008 ��� ��� ���µ���������µ��� ��� ������� ��� �� ����� ��� ����� ��� �µ���µ���� ���� ��µ���� µ� �� ��������� ������� ��� ��������������� ��� ��� �������� ��µ������. ����� �� ����������µ� ��������� �� ���� �� ��µ�����µ��� ��� ������� µ��, �������µ� ��� ������� ��� ��� ��µ����� 1 ��� ����������� ���� ��� ��� ��������µ�, ���� ����� ������� ������� ��� ������� ��� �� ����������� �������� ��� ��� ������� 2007 ��� 2008 ��� ����� ��������� ��� ��� ����������� �����, µ� �������� �� ������� �� ������µ��� �������� ��������� ����� ��� ������������ ���� �� ����� ��� �� ���������� ��� ����������������. � ������ ��� ����������� ������� ��� ����� ������� �� ���������� ��� ����� ������ ���, �� �� ������, ��� ���� ����� ����������� �������� ���� ������µ���� ����������� �� ����� µ� �� ��µ� ����. ������� ��� ����� ��µ���� ��� ������������ ��µ����. ����������µ� �� ��µ����� ��� ��� ������������ ��� �������µ���� ��� ������� ��� ����������� ��µ������� µ� ��� ����µµ���� ������µ���� �����������, ��� ������� ��� �����µ���� ��� �� ����� 43� ��� 37 ��� �.�. 2190/20.

�����, 4 ������� 2009 � ������� �������� �������� ������ ����. ������������� �� �.�.�.�. 13191 ��� �.�. ������� �������� ��������


Special Ιssue

INDUSTRY MIRROR Ο καθρέφτης της σύγχρονης ελληνικής οικονοµικής δραστηριότητας


ymirror

Industr

ΟΙ Κ ΛΑΔΟΙ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

Ευκαιρίες µετά την κρίση Η διετία 2008-09 αποτελεί περίοδο δοκιµασίας για σχεδόν όλους τους κλάδους της οικονοµίας, γεγονός που επηρεάζει και τη βιοµηχανία, ανακόπτοντας την αναπτυξιακή της πορεία. Η αποτελεσµατικότητα των κρατικών παρεµβάσεων που στοχεύουν στην ανατροφοδότηση της οικονοµικής δραστηριότητας το 2009 θα καθορίσει σε σηµαντικό βαθµό όχι µόνο το µέγεθος των απωλειών από την υφιστάµενη οικονοµική κρίση, αλλά και τη µελλοντική πορεία της βιοµηχανίας.

Ο

δευτερογενής τοµέας της οικονοµίας περιλαµβάνει: α) τη βιοµηχανία, όπου εντάσσονται η µεταποίηση, τα ορυχεία-λατοµεία και η παραγωγή ηλεκτρισµού-Φυσικού αερίουΝερού, και β) τις Κατασκευές. H µεταποίηση αποτελείται από 23 κλάδους, των οποίων οι εξελίξεις παρουσιάζονται στις επόµενες σελίδες.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Η βιο-

52

µηχανική παραγωγή κατέγραψε το 2008 σηµαντική πτώση κατά 3,7%, µετά την αύξηση κατά 2,2% που σηµείωσε το 2007. Η υποχώρηση αυτή είναι η µεγαλύτερη από το 2000, ενώ αν εστιάσουµε µόνο στη µεταποίηση, διαπιστώνεται ότι ο όγκος της παραγωγής των µεταποιητικών κλάδων µειώθηκε κατά 4,3% έναντι αύξησης 1,8% το 2007. Η εικόνα της υποχώρησης συνεχίζεται και το 2009, οπότε το 1ο τετράµηνο του έτους η παραγωγή της µεταποίησης υποχωρεί µε ρυθµό 12% Σηµαντική είναι επίσης η µείωση στον δείκτη παραγωγής Ορυχείων-Μεταλλείων (-4,7% το 2008 και -8,4% το 1ο τετράµηνο 2009), ενώ στον το-

µέα της ενέργειας µετά την πτώση κατά -1,4% το 2008, το 1ο τετράµηνο 2009 καταγράφεται µικρή άνοδος. Στα διαρκή καταναλωτικά αγαθά, µετά από µείωση κατά 7,6% το 2008, η παραγωγή υποχωρεί κατά 15% το 1ο τετράµηνο 2009, στα ενδιάµεσα καταναλωτικά αγαθά τη µείωση κατά 7,4% το 2008 ακολουθεί µείωση 21% το 2009 αντίστοιχα, ενώ η µικρότερη µείωση το 2008 εµφανίζεται στα µη διαρκή καταναλωτικά αγαθά, 0,9%, που όµως εντείνεται σε 7% το 2009. Στα κεφαλαιουχικά αγαθά συνεχίζεται η πτωτική τάση που ξεκίνησε από το 2007, µε την παραγωγή τους να υποχωρεί το 2008 κατά 4% και κατά 22% το 1ο τετράµηνο 2009. Σε κλαδικό επίπεδο, η υποχώρηση της παραγωγής στη βιοµηχανία τροφοδοτείται από µειώσεις στη συντριπτική πλειοψηφία των κλάδων µε σηµαντικότερες εκείνες στην κλωστοϋφαντουργία, τα είδη ενδυµασίας, τα µεταλλικά προϊόντα, τα ιατρικά όργανα και την κατασκευή αυτοκινήτων. Στον αντίποδα τέσσερις µόνο κλάδοι επιτυγχάνουν αύξηση της παραγωγής τους για το 2008 και συγκεκριµένα τα τρόφιµα-ποτά (1,1%),

οι ηλεκτρικές συσκευές (2,3%), και η ανακύκλωση (2,9%), ενώ οριακή είναι η άνοδος στον εξοπλισµό µεταφορών (0,6%). Ο δείκτης τιµών παραγωγού της βιοµηχανίας αυξήθηκε το 2008 8% έναντι 2,5% το 2007. Χωρίς τον ενεργειακό κλάδο οι τιµές της βιοµηχανίας αυξήθηκαν 5,5% µόνο. Αντίστοιχη εικόνα εµφανίζουν και οι τιµές της παραγωγής που προορίζεται για την εγχώρια αγορά καθώς ο ρυθµός αύξησης των τιµών αυξήθηκε το 2008 στο 8,3% από 2,9% το προηγούµενο έτος. Συνεπώς, η αύξηση των τιµών παραγωγού ήταν εντονότερη το 2008, γεγονός που ερµηνεύει τη σηµαντική άνοδο του πληθωρισµού το διάστηµα Ιανουαρίου-Σεπτεµβρίου 2008. Σωρευτικά, και σε σχέση µε το 2000, οι τιµές έχουν αυξηθεί κατά 37% στο σύνολο της παραγωγής και 43% για την εγχώρια αγορά. Σε κλαδικό επίπεδο, σε όλους τους µεταποιητικούς κλάδους η άνοδος των τιµών ενισχύεται σε σχέση µε το 2007. Στα τρόφιµα και ποτά, οι τιµές το 2008 αυξήθηκαν κατά 4,8% , ενώ σε 3 κλάδους η αύξηση είναι εντονότερη του µέσου όρου της βιοµηχανίας. Η µεγαλύ-


ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Μεγάλη αύξηση του εµπορικού ελλείµµατος της ελληνικής βιοµηχανίας σηµειώνεται το 2007, καθώς αυτό ξεπερνά πλέον τα 29 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 9% σε σχέση µε το 2006. Η εξέλιξη αυτή είναι αποτέλεσµα της πολύ ταχύτερης ανόδου των εισαγωγών έναντι των εξαγωγών κατά το 2007 (6,5% έναντι 1,8% αντίστοιχα). Αποτέλεσµα αυτών των τάσεων είναι οι σχετικοί δείκτες ανταγωνιστικότητας να επιδεινώνονται, καθώς ο βαθµός κάλυψης των εισαγωγών υποχωρεί κάτω από το 33% - η χαµηλότερη

επίδοση της τριετίας 2005-2007 - ενώ αντίστοιχα επιδεινώνεται και ο Δείκτης Balassa που ξεπερνά το -50%. Συνολικά πάντως το εξωτερικό εµπόριο κατά το 2007 επιβραδύνεται, καθώς αυξάνεται µόνο µε 5,3% όταν το 2006 είχε αυξηθεί σχεδόν µε 16%.

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Από τα αποτελέσµατα των ισολογισµών και αποτελεσµάτων χρήσης του 2006 για 6.228 επιχειρήσεις Α.Ε. και Ε.Π.Ε. που δραστηριοποιούνται στην ελληνική µεταποίηση, προκύπτει βελτίωση κυρίως σε όρους πωλήσεων και κερδών αλλά και κεφαλαιακής διάρθρωσης. Πράγµατι το πιο θετικό στοιχείο είναι η ισχυρή διεύρυνση του κύκλου εργασιών κατά 12%, σε επίπεδα άνω των 51 δισ. ευρώ Η δυναµική αυτή επιτρέπει την άνοδο των µικτών κερδών κατά 7,7% µετά τη µείωση της προηγούµενης χρονιάς, οδηγώντας έτσι τα καθαρά αποτελέσµατα σε

ρουσιάζουν αύξηση 3,3%, η ηπιότερη των τελευταίων ετών, κυρίως λόγω σηµαντικής (κατά 5,1%) αύξησης του ενεργητικού του κλάδου τροφίµων ποτών. Το σύνολο των κεφαλαίων της µεταποίησης ξεπερνά πλέον τα 63 δισ., ευρώ µε τα ξένα κεφάλαια να ενισχύονται κατά 5,5%, πολύ ταχύτερα των ιδίων κεφαλαίων (0,6%). Η σταθεροποίηση των επιτοκίων σε εξαιρετικά χαµηλά επίπεδα κατά το 2006 είχε ως αποτέλεσµα τον υψηλότερο δανεισµό και τον εντονότερο προσπορισµό ξένων κεφαλαίων στη µεταποίηση το 2006, γεγονός που συντηρεί τη φθίνουσα πορεία του δείκτη αυτονοµίας (ίδια προς συνολικά κεφάλαια) στο 43%. Σε επίπεδο των υπόλοιπων αριθµοδεικτών διαπιστώνεται ότι η ταχύτερη αύξηση των καθαρών κερδών (4,7%) συγκριτικά µε εκείνη των ιδίων κεφαλαίων έχει ως αποτέλεσµα την ενίσχυση του δείκτη αποδοτικότητας ιδίων κεφαλαίων κατά 4,1% και των συνολικών κεφαλαίων κατά 4,5%.

Η τωρινή συγκυρία θα αναδείξει δοµικά προβλήµατα και υστερήσεις της εγχώριας βιοµηχανίας που δεν στάθηκε δυνατό να αντιµετωπιστούν κατά τη διαδικασία προσαρµογής και εκσυγχρονισµού της τελευταίας δεκαετίας.

µία άνοδο της τάξης του 4,7% στα 2,4 δισ. ευρώ. Θα πρέπει να σηµειωθεί ότι από τις 6.228 επιχειρήσεις οι 4.515 είναι κερδοφόρες (περισσότερες κατά 1,9% σε σχέση µε το 2005) µε συ��ολικά καθαρά κέρδη άνω των 3 δισ. ευρώ και οι υπόλοιπες 1.713 είναι ζηµιογόνες µε το ύψος των ζηµιών να ανέρχεται στα 917 εκατ. ευρώ, (12,5% αυξηµένες σε σχέση µε το 2005). Επιπλέον, το 2006 το καθαρό περιθώριο κέρδους των κερδοφόρων επιχειρήσεων της µεταποίησης εκτιµάται στο 7,2%, σε υποχώρηση σε σχέση µε το 2005 (7,6%). Το 28% των επιχειρήσεων αυτών (1.248) χαρακτηρίζεται ωστόσο ως χαµηλής κερδοφορίας, καθώς αποτελείται από επιχειρήσεις οι οποίες εµφανίζουν καθαρό περιθώριο κέρδους χαµηλότερο από το 25% του µέσου δείκτη (κάτω από 1,8%). Αντίστοιχα, η οµάδα υψηλής κερδοφορίας αποτελείται από 869 επιχειρήσεις (µόλις 19% του συνόλου). Από την άλλη πλευρά, τα συνολικά κεφάλαια πα-

Η δανειακή επιβάρυνση προσδιορίζεται στις 1,31 µονάδες, σε συνεχή ανοδική τάση, ενώ η γενική ρευστότητα βρίσκεται το 2006 στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας τριετίας (1,33). Τέλος, το µέσο µικτό περιθώριο κέρδους της µεταποίησης προσδιορίζεται στο 26,8% το 2006 το οποίο συνιστά το χαµηλότερα επίπεδο του δείκτη σε όλη την περίοδο 1995-2006. Η εξέλιξη αυτή είναι αποτέλεσµα της ταχύτερης αύξησης του κόστους πωληθέντων συγκριτικά µε τις πωλήσεις. Το µέσο καθαρό περιθώριο κέρδους υποχωρεί στο 4,6%.

ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Η συµβολή της βιοµηχανίας στο σύνολο της προστιθέµενης αξίας της ελληνικής οικονοµίας διατηρείται στο 14% την τελευταία δεκαετία. Το ποσοστό συµµετοχής της απασχόλησης στη βιοµηχανία όµως υποχωρεί, από 15,4% το 2000 σε 13,6% το 2008, σύµφωνα µε την έρευνα εργατικού δυναµικού της

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

τερη αύξηση στις τιµές παρατηρείται στον κλάδο διύλισης προϊόντων πετρελαίου (άνοδος 18,6%), στις ηλεκτρικές συσκευές (16,9%) και στις εκτυπώσεις (8,5%). Σηµειώνεται ότι στους 3 από τους 21 κλάδους, η θετική µεταβολή είναι οριακή, δηλαδή µικρότερη του 1%. Από την ετήσια βιοµηχανική έρευνα της ΕΣΥΕ για τη µείζονα βιοµηχανία (>10 ατόµων) - η οποία είναι διαθέσιµη όµως µέχρι το 2006 - προκύπτει σηµαντική άνοδος της ακαθάριστης αξίας παραγωγής κατά 14,7% σε επιτάχυνση µάλιστα σε σχέση µε την προηγούµενη χρονιά (άνοδος κατά 7,1%). Η άνοδος αυτή συνοδεύεται από αντίστοιχη άνοδο στην προστιθέµενη αξία κατά 11%. Η εξέλιξη αυτή πιέζει εκ νέου τοΝ λόγο προστιθέµενης αξίας / ακαθάριστης αξίας παραγωγής ο οποίος περιορίζεται στο 33%, επίδοση που είναι η χαµηλότερη από το 2000. Πάντως, αξίζει να σηµειωθεί ότι σύµφωνα µε τα προσωρινά εθνικολογιστικά στοιχεία, η ακαθάριστη προστιθέµενη αξία της µεταποίησης (σε τρέχουσες τιµές) ανήλθε το 2007 στα 21 δισ. ευρώ από 13,6 δισ. το 2000. Στις επενδύσεις ανακόπτεται η πτωτική πορεία καθώς σηµειώνεται αύξηση κατά 5,9% το 2006. Τα στοιχεία των εθνικών λογαριασµών αναφέρουν άνοδο 8% το 2007 (τρέχουσες τιµές) Στο ίδιο πλαίσιο, τερµατίζεται η διαχρονική πτωτική τάση της µέσης ετήσιας απασχόλησης, µε αύξηση της τάξης του 4% το 2006: περίπου 215.000 άτοµα εργάζονται στη µείζονα βιοµηχανία το 2006 όταν το 2000 οι απασχολούµενοι ξεπερνούσαν τους 230.000. Την ίδια στιγµή οι µέσες αµοιβές αυξάνονται κατά 5,1% το 2006, ελαφρά ηπιότερα σε σχέση µε την προηγούµενη χρονιά (6,1%) και προσδιορίζονται λίγο πάνω από τις 22 χιλ. ευρώ.

53


ymirror

Industr

ΟΙ Κ ΛΑΔΟΙ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

Η παρατηρούµενη µείωση της απασχόλησης αποτελεί χαρακτηριστικό φαινόµενο της ευρωπαϊκής βιοµηχανίας το διάστηµα 1996-2006, η οποία µάλιστα είναι ακόµα εντονότερη (-11,5% στο σύνολο αυτής της περιόδου, έναντι -4,8% από το 1998 µέχρι το 2007 στην Ελλάδα). Επιπροσθέτως, στο ελληνικό περιβάλλον, φαίνεται να αφορά περισσότερο υποχώρηση στον αριθµό των αυτοαπασχολούµενων χωρίς προσωπικό, και λιγότερο της µισθωτής απασχόλησης, γεγονός που δείχνει ότι οι αναδιαρθρώσεις και οι αλλαγές στον τοµέα επιτεύχθηκαν χωρίς µεγάλες απώλειες εξαρτηµένης εργασίας, αλλά µε τη µείωση του αριθµού των µικρών µονάδων, όπου απασχολείται ο ιδιοκτήτης και µέλη της οικογένειάς του. Τα πρώτα στοιχεία για το 2009 δείχνουν ότι η κάµψη σε βασικούς δείκτες που ξεκίνησε το 2008 συνεχίζεται. Ο δείκτης βιοµηχανικής παραγωγής για την περίοδο Ιανουαρίου - Απριλίου 2009, σε

ΕΣΥΕ. Ωστόσο, η άνοδος βιοµηχανικής παραγωγής, υπολείπεται αισθητά του µέσου όρου ανόδου των ευρωπαϊκών βιοµηχανιών στην ΕΕ-27, ενώ η υποχώρηση της παραγωγής στην Ελλάδα το 2008 είναι τριπλάσια σε σχέση µε το 1,6% της ευρωπαϊκής βιοµηχανίας. Επιπλέον, παρά τη σηµαντική ενίσχυση τους τα τελευταία χρόνια, οι εξαγωγές των ελληνικών βιοµηχανιών υπολείπονται των εισαγωγών, ιδίως από χώρες εκτός ΕΕ-27, µε αποτέλεσµα το ποσοστό κάλυψης των ελληνικών βιοµηχανικών εισαγωγών -που προέρχονται από χώρες εκτός ΕΕ27- από τις εγχώριες εξαγωγές να φθάνει µόλις το 30%, το δεύτερο χαµηλότερο επίπεδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση µετά την Κύπρο (14,2%).

σύγκριση µε τον αντίστοιχο δείκτη του 2008, παρουσίασε µείωση κατά 12%. Οι τιµές παραγωγού το πρώτο πεντάµηνο του 2009 ήταν 7% χαµηλότερες από το αντίστοιχο διάστηµα του 2008, ως αποτέλεσµα της µείωσης της τιµής του πετρελαίου και γενικότερα των ενεργειακών αγαθών και των πρώτων υλών. Χωρίς τον ενεργειακό κλάδο, οι τιµές αυξάνονται οριακά (0,3%). Η πορεία των εξαγωγών βιοµηχανικών προϊόντων το 2008 παρουσιάζει µικρή άνοδο, κατά 4%. Από την έρευνα επενδύσεων του ΙΟΒΕ, προκύπτει επιβράδυνση των επενδυτικών δαπανών για το 2008, καθώς οι πολύ αισιόδοξες προβλέψεις για αύξηση 15% που έγιναν στα τέλη του 2007 αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω στο 7,7%. Από τις πρόσφατες έρευνες οικονοµικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ διαπιστώνεται ότι ο δείκτης επιχειρηµατικών προσδοκιών στη βιοµηχανία, µετά από

�� ����������������� ������ ��� ��������� ����������� (����� �� ����. ����) ���������� ������� ����. �� ��� ���

���.����� (����� ����������)

�����������

�����������

�������� ���������

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

���� ��������

���� ��������/ �����������

����/������ �����������

1997

5.473

11.276,0

1.157,0

13.904,9

4.680,5

26.337,9

11.925,8

14.412,1

11.781,9

1998

5.580

14.102,0

1.461,6

15.261,8

5.462,9

30.825,4

14.058,6

16.766,8

13.762,3

1999

5.638

16.430,2

1.965,4

18.489,0

5.926,6

36.884,7

17.665,7

19.219,0

15.572,0

2000

5.748

22.304,8

2.183,3

21.383,4

7.267,4

45.871,5

22.732,3

23.139,2

18.130,1

2001

5.772

23.597,9

2.260,2

21.684,3

7.381,9

47.542,4

23.612,2

23.930,2

18.306,5

2002

5.964

24.322,6

2.091,4

23.324,4

7.921,7

49.738,4

23.241,2

26.497,3

19.820,0

2003

6.170

24.286,0

2.598,3

24.517,9

7.997,5

51.402,2

23.532,2

27.870,0

21.261,0

2004

6.187

26.135,5

2.209,3

26.822,1

8.825,8

55.166,9

25.109,0

30.057,9

22.188,8

2005

6.219

29.565,8

2.499,9

28.226,3

9.648,7

60.291,9

26.810,6

33.481,2

23.323,0

2006

6.228

30.366,3

2.753,1

29.674,9

9.943,5

62.294,3

26.972,2

35.322,1

24.424,7

ME�� 2006/2000

1,3%

5,3%

3,9%

5,6%

5,4%

5,2%

2,9%

7,3%

5,1%

������� ����� ���������

������ �����H� ������

������� �����������

�������� �����

������ ������������

����� ����������

������������ ������

54

������ ����������� � ���������

��������

����� �����

�������������

������ ������

������ �����

1997

-

7.209,1

6.046,0

1.163,1

9,8%

1,06

4,4%

0,55

0,43

0,78

1998

-

8.718,2

7.170,0

1.548,2

11,0%

1,00

5,0%

0,54

0,46

0,71

1999

-

9.951,7

7.758,7

2.193,0

12,4%

1,08

5,9%

0,52

0,45

0,81

7.629,4

8.774,9

2.348,2

10,3%

1,02

5,1%

0,50

0,49

0,78

2000

36.313,2

2001

37.237,4

10.970,7

9.035,3

1.935,4

8,2%

1,00

4,1%

0,50

0,50

0,78

2002

37.697,0

11.675,9

9.832,5

1.843,4

7,9%

0,96

3,7%

0,53

0,49

0,78

2003

39.969,8

12.342,5

10.060,9

2.281,6

9,7%

0,97

4,4%

0,54

0,47

0,78

2004

43.783,5

13.088,8

10.940,4

2.148,4

8,6%

0,96

3,9%

0,54

0,47

0,81

2005

46.104,6

12.883,5

10.624,2

2.259,3

8,4%

0,91

3,7%

0,56

0,49

0,80

2006

51.790,0

13.881,3

11.515,8

2.365,2

8,8%

0,89

3,8%

0,57

0,49

0,81

6,1%

10,5%

4,6%

0,1%

ME�� 2006/2000

������ - �������� ������µ��VΑLUE 2007, ��� - � �������� ���µ������ 2009, �� 2007, �����������στοιχείων ��������� ΙΟΒΕ ���� ����: Στοιχεία πίνακα: CORPORATE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ επεξεργασία


σηµαντική υποχώρηση το 2008, το 2009 ανακάµπτει, µετά από 10 µήνες σταθερής υποχώρησης. Οι προβλέψεις για την εξέλιξη της παραγωγής τους προσεχείς µήνες εµφανίζουν βελτίωση του 2009 αν και σηµαντικό ποσοστό επιχειρήσεων (43%) δηλώνει ότι θα διατηρήσει σταθερή την παραγωγή του. Το επίπεδο παραγγελιών και ζήτησης παραµένει αρνητικό παρά τη σχετική βελτίωση, ενώ λιγότερο απαισιόδοξες είναι οι εκτιµήσεις για τις παραγγελίες και τη ζήτηση εξωτερικού. Οι µήνες εξασφαλισµένης παραγωγής κατά τη µέτρηση του Ιουνίου 2009 ενισχύονται στους 4,4 αλλά οι προβλέψεις για την απασχόληση εξακολουθούν να παραµένουν αρνητικές. Παράλληλα, οι περισσότερες επιχειρήσεις προβλέπουν µείωση στις τιµές των προϊόντων τους γεγονός που συµβάλλει στη διατήρηση του πληθωρισµού σε χαµηλό επίπεδο. Οι δυσµενείς εξελίξεις των τελευταίων µηνών εξα-

κολουθούν να επηρεάζουν τα αποθέµατα, καθώς µεγάλο ποσοστό επιχειρήσεων εκτιµά ότι το ύψος τους είναι υψηλό για την εποχή. Συνεπώς η επιβράδυνση της οικονοµικής δραστηριότητας και η αβεβαιότητα του γενικότερου διεθνούς οικονοµικού περιβάλλοντος που προέκυψε στη διάρκεια του 2008, επηρεάζει δυσµενώς τη δυναµική του βιοµηχανικού κλάδου και κατά τους πρώτους µήνες του 2009. Ωστόσο, η κρίση δίνει τη δυνατότητα για την εκµετάλλευση ευκαιριών από τη στιγµή που η οικονοµία θα αρχίσει και πάλι να ανακάµπτει. Η στροφή της κατεύθυνσης των επενδύσεων στη διεύρυνση της παραγωγικής δραστηριότητας για την παραγωγή νέων προϊόντων αποκαλύπτει την επιδίωξη των µεταποιητικών επιχειρήσεων να εισέλθουν αποφασιστικά σε νέες αγορές, ενδεχοµένως έξω από τα όρια της µεταποίησης, στο εµπόριο και τις

υπηρεσίες γενικότερα. Μετά από µια ευρεία διαδικασία αναδιάρθρωσης που κράτησε πάνω από 10 χρόνια, η µεταποίηση δείχνει να αποµακρύνεται από τον παραδοσιακό και ίσως περιοριστικό ως προς τις δυνατότητες οικογενειακό χαρακτήρα της. Οι επιχειρήσεις δεν είναι πλέον προσωποπαγείς αλλά αποτελούν δυναµικές οντότητες οι οποίες συναπαρτίζονται από µετόχους, στελέχη, εργαζοµένους, προµηθευτές, διανοµείς, πωλητές κ.λπ. Η ελληνική βιοµηχανία είναι εποµένως πιθανόν να εξέλθει από την παρατεταµένη αυτή κρίση µε λιγότερες απώλειες σε σχέση µε άλλους κλάδους της οικονοµίας, ώστε να ανακάµψει προς την πορεία σύγκλισης στα ευρωπαϊκά πρότυπα. Σε κάθε περίπτωση πάντως σε όρους απασχόλησης και επενδύσεων οι απώλειες ενδέχεται να είναι µεγαλύτερες εφόσον η κρίση παραταθεί και µετά το πρώτο εξάµηνο του 2009.

�������������� ��� ����� ��������� �����������

������

������ ���µ������ (>10 ���µ��, ����� �� ����. ����) ����µ�� �������µ����

���� ������ ����������

���� ������ ���������� /�������µ�

������ �µ�����

���� �µ����

����. ���� ���������

��������µ��� ����

�����. ���� /����. ���� ��������� %

��������

����. ����������

1997

5.407

235.261

44

3.069,0

0,013

20.910,0

7.969,0

38,1%

18.545

1.337

1998

5.344

235.740

44

3.212,0

0,014

21.639,0

8.587,0

39,7%

19.326

1.713

1999

5.022

228.118

45

3.319,0

0,015

22.693,0

9.182,0

40,5%

20.277

2.071

2000

5.016

233.608

47

3.571,0

0,015

28.580,0

10.142,0

35,5%

25.319

2.494

2001

3.918

233.340

60

3.765,0

0,016

30.030,0

11.067,0

36,9%

25.791

2.313

2002

3.823

230.357

60

3.966,0

0,017

29.579,0

11.137,0

37,7%

26.305

1.897

2003

3.753

224.400

60

4.175,0

0,019

30.064,0

11.290,0

37,6%

26.899

2.001

2004

3449

214.617

62

4.285,0

0,020

31.361,0

11.575,0

36,9%

28.146

1.837

2005

3376

206.793

61

4.381,0

0,021

33.603,0

11.474,0

34,1%

29.944

1.797

2006

3641

214.964

59

4.787,7

0,022

38.552,6

12.739,9

33,0%

34.838

1.903

ME�� 2006/2000

-5,2%

-1,4%

4,0%

5,0%

6,5%

5,1%

3,9%

-1,2%

5,5%

-4,4%

������� ��µ�� ��������� ��� ��� ���µ������ (2000 = 100)

��� ��� ���µ������ - �������� ������ (2000 = 100)

���������

�µ������ ��������

���� �µ������

���µ�� ������� ���������

������� Balassa

����: ������� ������������ ������� - ����

��� ��� ���µ������ - ���������� ������ (2000 = 100)

��������

1998

-

90,5

92,2

86,7

7.648,0

21.758,7

-14.110,8

29.407

35,1%

-48,0%

1999

-

92,3

94,4

88,0

8.035,8

23.664,9

-15.629,1

31.701

34,0%

-49,3%

2000

100,0

100,0

100,0

100,0

9.825,1

27.805,4

-17.980,3

37.631

35,3%

-47,8%

2001

98,2

102,5

103,5

100,6

10.026,7

29.085,3

-19.058,6

39.112

34,5%

-48,7%

2002

99,0

104,3

105,6

101,7

9.160,4

26.839,4

-17.679,0

36.000

34,1%

-49,1%

2003

99,3

105,8

107,8

101,4

9.358,6

32.716,4

-23.357,8

42.075

28,6%

-55,5%

2004

100,4

110,1

111,9

106,6

9.866,7

35.193,6

-25.326,9

45.060

28,0%

-56,2%

2005

99,6

116,2

119,0

110,6

11.808,7

35.666,6

-23.857,9

47.475

33,1%

-50,3%

2006

100,1

123,7

128,0

115,2

14.030,7

40.964,7

-26.934,1

54.995

34,3%

-49,0%

2007

102,3

126,8

131,7

117,2

14.279,0

43.633,3

-29.354,3

57.912,4

32,7%

-50,7%

2008

98,4

137,0

142,6

123,8

-

-

-

-

-0,2%

4,0%

4,5%

2,7%

5,5%

6,6%

7,3%

6,4%

���� 2008/2000 **

����: ���� - EUROSTAT. ����������� ��������� ���������� �µ������: ����

** � ���� ��� �� ��������� �µ����� ������������ ��� �� 2007/2000

-

-

-1,1%

0,8%

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

�� ������ ������ (����� �� ����. ����) ������� ���µ�������� ��������� (2000=100)

55


ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ  ΤΡΟΦΙΜΑ - ΠΟΤΑ

Αντεπίθεση τιµής CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

ΠΑΥΛΟΣ ΚΑΤΣΙΒΕΛΗΣ Ο πρόεδρος και διευθύνων σύµβουλος της PepsiCo – HBH ισχυρίζεται ότι στον τοµέα της τιµολογιακής πολιτικής, η εταιρεία του οδηγεί τις εξελίξεις στο κλάδο, κάτι που δεν ισχύει για την πλειοψηφία των επιχειρήσεων, που ακολουθούν τις εξελίξεις αναγκασµένες από τα νέα δεδοµένα της αγοράς. Ο συνδυασµός καινοτοµίας και ανταγωνιστικών τιµών έχει οδηγήσει σε σηµαντική ενίσχυση των µεριδίων αγοράς της PepsiCo – HBH τόσο το 2008 όσο και στο πρώτο τετράµηνο του 2009.  Συνέντευξη στον Γιώργο Ρήγα

58

Π

ερίοδος διεθνούς ύφεσης. Δεδοµένου ότι η Βιοµηχανία είναι η προµετωπίδα εξωστρέφειας της χώρας, πόσο νοµίζετε ότι αυτή επηρεάζει σήµερα την ανάπτυξή της; Διαθέτει ο βιοµηχανικός τοµέας στην Ελλάδα αναχώµατα στην κρίση;

Τους τελευταίους µήνες εκδηλώνονται µε έντονο τρόπο οι συνέπειες της χρηµατοπιστωτικής κρίσης επηρεάζοντας αρνητικά την παγκόσµια οικονοµία και µερικώς την ελληνι-

κή. Η βιοµηχανική δραστηριότητα στην Ελλάδα υποχωρεί όπως επίσης και οι επιχειρηµατικές προσδοκίες οι οποίες αντανακλούν µια γενικευµένη απαισιοδοξία που εκφράζεται και στο επίπεδο του Έλληνα καταναλωτή - ο οποίος καταγράφεται ως ο πιο απαισιόδοξος Ευρωπαίος. Μάλιστα σύµφωνα µε έρευνα του ΙΟΒΕ ο δείκτης επιχειρηµατικών προσδοκιών για την Ελληνική Βιοµηχανία για το Φεβρουάριο του 2009 σηµείωσε τη χαµηλό-

τερη επίδοση από το 1990. Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιοµηχανίας υποχωρεί και θα συνεχίσει να υποχωρεί αν δεν επιτευχτεί βέλτιστη παραγωγική αξιοποίηση των χρησιµοποιούµενων κεφαλαίων, αναβάθµιση ανθρώπινου δυναµικού, βελτίωση συνθηκών ανταγωνιστικού κόστους λειτουργίας καθώς επίσης και µεγαλύτερη εξωστρέφεια. Ο κλάδος τροφίµων και ποτών, στον οποίο δραστηριοποιούµαστε, χαρακτηρίζεται ως


Θα µπορούσε η Πολιτεία µε συγκεκριµένα µέτρα να ενισχύσει τη βιοµηχανία στη σηµερινή συγκυρία; Οι εκθέσεις των Διεθνών Οργανισµών των τελευταίων ετών διαµορφώνουν µία όχι ιδιαίτερα κολακευτική εικόνα για την ανταγωνιστικότητα της Ελληνικής Βιοµηχανίας και οικονοµίας γενικότερα. Ζητήµατα τίθενται και αναφορικά µε την πολυπλοκότητα του φορολογικού µας συστήµατος, καθώς και ως προς τα επίπεδα διαφθοράς και τη γραφειοκρατία. Οι διαρθρωτικές αδυναµίες της Ελληνικής οικονοµίας θα πρέπει να αντιµετωπιστούν αποφασιστικά, προκειµένου να διασφαλιστούν οι µακροχρόνιες προοπτικές της οικονοµικής ανάπτυξης µε βάση ένα αναπτυξιακό πρότυπο, που θα στηρίζεται στην ενίσχυση της παραγωγικής βάσης και της παραγωγικότητας µέσω επενδύσεων και διαρθρωτικών µεταρρυθµίσεων. Η Ενεργοποίηση του ΕΣΠΑ 2007 – 2013 µε επικέντρωση στις Μικροµεσαίες Επιχειρήσεις, ένα ολοκληρωµένο σχέδιο ενίσχυσης της ρευστότητας, η συνέχιση της πολιτικής µείωσης των φορολογικών συντελεστών, η στήριξη της απασχόλησης µέσω προγραµµάτων κατάρτισης και επιδότησης εργασίας, η ενίσχυση της επιχειρηµατικότητας από νέους και γυναίκες και σε περιοχές που πλήττονται

περισσότερο από την κρίση αποτελούν µέτρα προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της βιοµηχανίας. Τέλος, θα πρέπει να σηµειωθεί ότι η ενεργή συµµετοχή και συνεργασία και άλλων φορέων, όπως π.χ. του ΣΕΒ αλλά και των οµοσπονδιών εργαζοµένων αποτελεί προϋπόθεση για την επιτυχία. Σε ποια προϊόντα δίνει προτεραιότητα αυτή την εποχή η Pepsico –HBH για την αύξηση των εσόδων της; Στην κατηγορία cola αναψυκτικών – τη µεγαλύτερη σε κατανάλωση κατηγορία στον κλάδο των αναψυκτικών - επικεντρωνόµαστε στη Pepsi Max – cola χαµηλών θερµίδων, και Pepsi Twist – cola µε λεµόνι. Η επικέντρωση υποστηρίζεται από επικοινωνία στα µέσα, ενέργειες marketing µέσα στα καταστήµατα, αλλά και από επιθετική τιµολογιακή πολιτική που έχουν ως στόχο να ωθήσουν τον καταναλωτή να δοκιµάσει το προϊόν µε υψηλή πιθανότητα όταν αυτό συµβεί να το µετατρέψει σε προϊόν της επιλογής του. Στην κατηγορία no cola αναψυκτικών – στην οποία η εταιρεία έχει τεχνογνωσία και

στους παιδικούς χυµούς µε το brand HBH Go! – ένα εξαιρετικό προϊόν που κατάφερε να καταλάβει την πρώτη θέση της κατηγορίας το 2008 αλλά και στους πολυβιταµινούχους χυµούς µε τo brand HBH Energy. H κατηγορία του κρύου τσαγιού - η πιο αναπτυσσόµενη στον κλάδο των ποτών - αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για εµάς. Σε αυτή την κατηγορία έχουµε ηγετική θέση µε το Brand Lipton Iced Tea. Η επιτυχηµένη καινοτοµία πίσω από το Πράσινο Τσάι αλλά και η εντυπωσιακή ανταπόκριση που σηµειώνει το Lipton Linea - ένα µοναδικό πράσινο τσάι δύο φορές πιο πλούσιο σε κατεχίνες που βοηθάει στην ενίσχυση του µεταβολισµούαποτελούν στρατηγικές επιλογές. Το Lipton Iced Tea οδηγεί την αύξηση της κατηγορίας του κρύου τσαγιού, υποστηριζόµενο από ένα ολοκληρωµένο πλάνο επικοινωνίας. Έχετε αναφέρει στο πρόσφατο παρελθόν ότι τη χαµηλή τιµολογιακή πολιτική θα τη διατηρήσετε και εκτός κρίσης. Ισχύει αυτό και σήµερα; Ο βασικός στόχος της εταιρείας µας είναι να βελτιστοποιούµε τη σχέση οφέλους που λαµ-

«Η βιοµηχανική δραστηριότητα στην Ελλάδα υποχωρεί όπως επίσης και οι επιχειρηµατικές προσδοκίες οι οποίες αντανακλούν µια γενικευµένη απαισιοδοξία που εκφράζεται και στο επίπεδο του Έλληνα καταναλωτή». πρωταγωνιστικό ρόλο τα τελευταία 80 έτη - επικεντρωνόµαστε στην HBH Πορτοκάλι & Λεµόνι εστιαζόµενοι σε νέα διαφηµιστική πλατφόρµα αλλά και έντονη καινοτοµία. Τις επόµενες ηµέρες λανσάρουµε µια νέα σειρά αναψυκτικών υπό τον τίτλο ΗΒΗ Κλασσική. Το προϊόν απευθύνεται στο κοινό που επιλέγει την ποιότητα και την απόλαυση σε ένα παραδοσιακό αναψυκτικό µε φυσικά συστατικά, αναδεικνύοντας την εξειδίκευση και τη διαχρονικότητα του brand HBH. Στην κατηγορία χυµών επικεντρωνόµαστε

βάνει ο Έλληνας καταναλωτής από την κατανάλωση των προϊόντων µας και της τιµής που καλείται να καταβάλει. Εστιαζόµαστε λοιπόν παράλληλα και στην καινοτοµία αλλά και σε µια ανταγωνιστική τιµολογιακή πολιτική. Η στρατηγική µας αυτή ξεκίνησε να υλοποιείται πριν από την κρίση, από τις αρχές του 2008. Είναι προφανές λοιπόν ότι στον τοµέα της τιµολογιακής πολιτικής, η εταιρεία µας οδηγεί τις εξελίξεις στον κλάδο, γεγονός που όπως γνωρίζετε δεν ισχύει για την πλειοψηφία των επιχειρήσεων που ακολουθούν τις

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

ένας από τους πιο δυναµικούς κλάδους της ελληνικής Βιοµηχανίας µε σηµαντικές προοπτικές ανάπτυξης και σίγουρα πολύ µεγαλύτερη εξωστρέφεια. Χαρακτηρίζεται ως αµυντικός κλάδος, κατά συνέπεια οι επιπτώσεις της ύφεσης είναι µικρότερες σε σχέση µε το κλάδο ένδυσης, αυτοκινήτων ή κατασκευών. Παρά το γεγονός ότι εµφανίζει υψηλές τάσεις συγκέντρωσης, χαρακτηρίζεται από έντονο ανταγωνισµό. Οι επιπτώσεις της οικονοµικής κρίσης αλλά και η αλλαγή της καταναλωτικής συµπεριφοράς κάνουν επιτακτική την ανάγκη για επενδύσεις στην ανάπτυξη νέων προϊόντων, για σωστή διαχείριση της προσφοράς/ζήτησης αλλά και για αύξηση της παραγωγικότητας. Τέλος, η ενίσχυση της εξωστρέφειας µπορεί να τροφοδοτήσει ταχύτερους ρυθµούς µεγέθυνσης.

59


www.economics.gr

&

Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Μ ΑΤ Ι Κ Ο

Π Ε Ρ Ι Ο∆ Ι Κ Ο

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ι Κ Ο

Η ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

60

ΟΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Η ΕΠΙΛΟΓΗ κυκλοφορεί σε συνδροµητές και στα σηµεία διανοµής του Πρακτορείου Ξένου Τύπου χωρίς τις ετήσιες εκδόσεις. Πληροφορίες & συνδροµές στο 210 64018 50 ή www.economics.gr. Οι ετήσιες εκδόσεις περιλαµβάνονται στη συνδροµή.


ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ  ΤΡΟΦΙΜΑ - ΠΟΤΑ

Για το 2009 προγραµµατίζατε επενδύσεις 5 εκατ. ευρώ. Άλλαξε κάτι; Παράλληλα, κυριαρχείτε στην αγορά κρύου τσαγιού, µε σηµαντικά µερίδια στους χυµούς και το εµφιαλωµένο νερό. Σχεδιάζετε κάποια εξαγορά; Το επενδυτικό µας πλάνο αναµένεται να υλοποιηθεί όπως σχεδιάστηκε βοηθούµενο από τα θετικά αποτελέσµατα των πρώτων µηνών του 2009. Οι επενδύσεις αφορούν κυρίως αναβάθµιση µηχανολογικού εξοπλισµού που στόχο έχει να εξυπηρετήσει

ταµινούχων χυµών µε το brand HBH Energy έχει οδηγήσει τα brands σε υψηλή διψήφια ανάπτυξη, ωστόσο έχουµε σηµαντικά ακόµα περιθώρια ανάπτυξης. Οι ανωτέρω κατηγορίες είναι κατηγορίες επικέντρωσης για εµάς τα τελευταία 2 έτη, αποτελώντας στρατηγικές προτεραιότητες µας και για τα επόµενα χρόνια. Σε ό,τι αφορά την κατηγορία του εµφιαλωµένου νερού επεξεργαζόµαστε τους τελευταίους µήνες την περίπτωση απόκτησης δεύτερου εργοστασίου είτε µέσω εξαγοράς είτε κατασκευής από µηδενική βάση. Στόχος µας είναι ένα εργοστάσιο πλήρως καθετοποιηµένο από πλευράς παραγωγικής λειτουργίας που θα µας δώσει τη δυνατότητα να παράξουµε εµφιαλωµένο νερό µε το χαµηλότερο κόστος παραγωγής της αγοράς έτσι ώστε να γίνουµε ακόµα πιο ανταγωνιστικοί στην τιµολογιακή µας πολιτική. Σήµερα, παρά το γεγονός ότι τόσο από πλευράς ποιότητας όσο και από πλευράς πρόσβασης στα δίκτυα διανοµής, το ΗΒΗ Λουτράκι καλύπτει τις απαιτήσεις µας, η υφιστάµενη κοστολογική δοµή του εργοστασίου δεν µας δίνει τη δυνατότητα να γίνουµε όσο επιθετικοί επιθυµούµε από πλευράς τιµής.

«Οι επιπτώσεις της οικονοµικής κρίσης στην αγορά τροφίµων – ποτών αλλά και η αλλαγή της καταναλωτικής συµπεριφοράς κάνουν επιτακτική την ανάγκη για επενδύσεις στην ανάπτυξη νέων προϊόντων, για σωστή διαχείριση της προσφοράς/ζήτησης αλλά και για αύξηση της παραγωγικότητας». το πλάνο καινοτοµίας αλλά και επενδύσεις σε εξοπλισµό προώθησης των πωλήσεων, όπως ψυγεία, σαν αποτέλεσµα της αύξησης της διανοµής µας στα τελικά σηµεία. Σε ό,τι αφορά το χαρτοφυλάκιο των προϊόντων µας, κατέχουµε ηγετική θέση στην αγορά κρύου τσαγιού µε το Lipton Iced Tea και στην κατηγορία των παιδικών χυµών µε το ΗΒΗ Go! ενώ παρουσιάζουµε σηµαντική ανάπτυξη στην κατηγορία των αναψυκτικών εκτός cola µε το brand HBH, που σε συνδυασµό µε έντονο πλάνο καινοτοµίας που ήδη έχει ξεκινήσει, εκτιµούµε ότι σε βάθος τριετίας θα µας οδηγήσει στην πρώτη θέση στη κατηγορία αυτή. Η επιθετική τιµολογιακή πολιτική στη κατηγορία Cola µε το brand Pepsi αλλά και στην κατηγορία των πολυ-βι-

Είστε η δεύτερη µεγαλύτερη εταιρεία στην αγορά χυµών και αναψυκτικού, µε πρώτη την Coca Cola. Τι σηµαίνει για σας αυτό το brand? Έναν ισχυρό ανταγωνιστή που σας ωθεί διαρκώς να επεξεργάζεστε – ακόµα και εκτός γραφείου – σχέδια για να πάρετε το πάνω χέρι? Ποια συναισθήµατα σας προκαλεί αυτό το bras de fer; Σίγουρα η κατηγορία των µη αλκοολούχων ποτών αποτελεί έναν από τους πιο ενδιαφέροντες και άκρως ανταγωνιστικούς κλάδους στην Ελλάδα. Ο βασικός µας ανταγωνιστής έχει καταφέρει τα τελευταία 20 χρόνια να πετύχει σηµαντικά µερίδια στη κατηγορία των αναψυκτικών και χυµών, σαν αποτέλεσµα της αποτελεσµατικής στρατηγικής του αλλά και της δικής µας αδυναµίας να σχε-

διάσουµε και να δράσουµε αποτελεσµατικά. Η στρατηγική µας έχει διαφοροποιηθεί από το 2008, ενώ τα πρώτα αποτελέσµατα καταδεικνύουν ότι κινούµαστε προς τη σωστή κατεύθυνση. Η ανατροπή του υφιστάµενου status quo µε αποκατάσταση της θέσης της εταιρείας µας στις κατηγορίες αυτές ωφελεί και τους εµπορικούς συνεργάτες µας, τόσο στο λιανεµπόριο όσο και στο χονδρεµπόριο, αλλά και τον Έλληνα καταναλωτή που βλέπει να εντείνεται η καινοτοµία στο κλάδο αλλά και τις τιµές των προϊόντων στις κατηγορίες αυτές να υποχωρούν. Θα πρέπει να σηµειώσουµε ότι αντιµετωπίζουµε µε σεβασµό και ιδιαίτερη προσοχή όχι µόνο το βασικό µας ανταγωνιστή αλλά όλες τις εταιρείες του κλάδου. Λόγω του ισχυρού ανταγωνισµού, κάθε νίκη που επιτυγχάνουµε αποκτά ακόµα µεγαλύτερη αξία για εµάς, ενισχύοντας τη πεποίθηση µας ότι ο στόχος µας είναι µεν δύσκολος, ωστόσο είναι επιτεύξιµος. Ποιες προκλήσεις αντιµετωπίσατε στην αναβίωση µίας ιστορικής για την Ελλάδα εταιρείας; Πόσο αισιόδοξος είστε για το µέλλον; Η βασική πρόκληση που αντιµετωπίζουµε στο να αποκαταστήσουµε τη θέση µας στην αγορά είναι εσωτερική και αφορά την κουλτούρα της εταιρείας. Στο δύσκολο έργο µας, πέρα από την χάραξη µιας ξεκάθαρης προϊοντικής στρατηγικής αλλά και µιας αποτελεσµατικής οργανωτικής δοµής, καλούµαστε να εµφυσήσουµε στους εργαζόµενους µας την πίστη στο όραµα της εταιρείας, αλλά και αξίες που αποτελούν βασικά συστατικά της επιτυχίας όπως υπευθυνότητα, αξιοπιστία, πειθαρχία στην εκτέλεση και οµαδικότητα. Η εταιρική κουλτούρα, το DNA της κάθε εταιρείας, αποτελεί πρώτη προτεραιότητα για εµάς αφού είναι ξεκάθαρο ότι τα αποτελέσµατα θα έρθουν από τους ανθρώπους µας. Ο ρόλος της διευθυντικής οµάδας είναι καθοριστικός αποτελώντας το παράδειγµα και δίνοντας τη µάχη από την πρώτη γραµµή. Είµαι εξαιρετικά αισιόδοξος για το µέλλον και κάθε µήνα η αισιοδοξία µου αυξάνεται επηρεαζόµενη από τα θετικά αποτελέσµατα. Το περιβάλλον, όπως διαµορφώνεται, δηµιουργεί σηµαντικές ευκαιρίες για τις εταιρείες που έχουν αντίληψη των νέων δεδοµένων και που είναι έτοιµες να αναλάβουν ελεγχόµενα ρίσκα ως προς την επιχειρηµατική τους δράση. Πιστεύω ότι η PepsiCo HBH ανήκει σε αυτή την οµάδα εταιρειών.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

εξελίξεις, εξαναγκασµένες από τα νέα δεδοµένα της αγοράς. Ο συνδυασµός καινοτοµίας και ανταγωνιστικών τιµών έχει οδηγήσει σε σηµαντική ενίσχυση των µεριδίων αγοράς µας τόσο κατά τη διάρκεια του 2008 όσο και στο πρώτο τετράµηνο του 2009. Σίγουρα, η ύφεση βοηθά τον καταναλωτή να παίρνει πιο ορθολογικές αποφάσεις ως προς τις αγορές του και αυτή η εξέλιξη µας βοηθά ακόµα περισσότερο. Ωστόσο, όπως ανέφερα, η στρατηγική µας έχει µακροπρόθεσµο ορίζοντα και άρα θα συνεχίσει να υλοποιείται ανεξαρτήτως εξελίξεων που αφορούν το οικονοµικό περιβάλλον

61


INTEA§ ™TANTAPNT A.B.E.E. BIOMHXANIA KAI EM¶OPIA EI¢øN Y°IEINH™ EK ¶OP™E§ANH™ KAI ¶§A™TIKøN I™O§O°I™MO™ TH™ 31˘ ¢EKEMBPIOY 2008 - 42Ë ETAIPIKH XPH™H (1.1.2008 - 31.12.2008) AP.M.A.E. 1044/01AT/B/86/068(06) ¶ÔÛ¿ KÏÂÈfiÌÂÓ˘ XÚ‹Ûˆ˜ 2008 EYPø

ENEP°HTIKO

¶ÔÛ¿ ¶ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ XÚ‹Ûˆ˜ 2007 EYPø

¶ÔÛ¿ KÏÂÈfiÌÂÓ˘ XÚ‹Ûˆ˜ 2008 EYPø

¶A£HTIKO

¶ÔÛ¿ ¶ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ XÚ‹Ûˆ˜ 2007 EYPø

AÍ›· ÎÙ‹Ûˆ˜ AÔÛ‚¤ÛÂȘ AÓ·. ·Í›· AÍ›· ÎÙ‹Ûˆ˜ AÔÛ‚¤ÛÂȘ AÓ·. ·Í›·

°. ¶A°IO ENEP°HTIKO II.EÓÛÒÌ·Ù˜ ·ÎÈÓËÙÔÔÈ‹ÛÂȘ 1. °‹‰· - OÈÎfi‰· 2.292.725,88 0,00 2.292.725,88 2.292.725,88 0,00 2.292.725,88 3. KÙ›ÚÈ· & Ù¯ÓÈο ¤ÚÁ· 9.655.729,86 9.383.431,51 272.298,35 9.655.729,86 9.349.887,12 305.842,74 4. M˯·Ó‹Ì·Ù· - Ù¯ÓÈΤ˜ ÂÁηٷÛÙ¿ÛÂȘ & ÏÔÈfi˜ Ì˯·ÓÔÏÔÁÈÎfi˜ ÂÍÔÏÈÛÌfi˜ 10.386.616,20 9.446.325,84 940.290,36 10.650.808,34 9.287.957,02 1.362.851,32 5. MÂÙ·ÊÔÚÈο ̤۷ 197.821,55 193.715,53 4.106,02 206.196,01 199.621,65 6.574,36 6. EÈÏ· & ÏÔÈfi˜ ÂÍÔÏÈÛÌfi˜ 56.880,43 65.694,56 --673.209,51 ------- --616.329,08 ------- -------- --658.240,67 ------- --592.546,11 ------- -------™‡ÓÔÏÔ ·ÎÈÓËÙÔÔÈ‹ÛÂˆÓ (°II) 23.206.103,00 19.639.801,96 3.566.301,04 23.463.700,76 19.430.011,90 4.033.688,86 ========= ========= ========= ========= ========= ========= III.™˘ÌÌÂÙÔ¯¤˜ & ¿ÏϘ Ì·ÎÚÔÚfiıÂÛ̘ ¯ÚËÌ·ÙÔÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ··ÈÙ‹ÛÂȘ 2. ™˘ÌÌÂÙÔ¯¤˜ Û ÏÔÈ¤˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ 8.833,46 8.833,46 7. §ÔÈ¤˜ Ì·ÎÚÔÚfiıÂÛ̘ ··ÈÙ‹ÛÂȘ --112.544,55 --------114.313,85 ------121.378,01 123.147,31 ========= ========= ™‡ÓÔÏÔ ¿ÁÈÔ˘ ÂÓÂÚÁËÙÈÎÔ‡ (°II+°III) 3.687.679,05 4.156.836,17 ========= ========= ¢. KYK§OºOPOYN ENEP°HTIKO I. AÔı¤Ì·Ù· 4. ¶ÚÒÙ˜ Î·È ‚ÔËıËÙÈΤ˜ ‡Ï˜ - AÓ·ÏÒÛÈÌ· ˘ÏÈο - AÓÙ·ÏÏ·ÎÙÈο & E›‰Ë Û˘Û΢·Û›·˜ 373.656,16 264.792,63 M›ÔÓ: ¶ÚԂϤ„ÂȘ 73.656,16 0,00 264.792,63 --300.000,00 -------------5. ¶ÚÔηٷ‚ÔϤ˜ ÁÈ· ·ÁÔÚ¤˜ ·ÔıÂÌ¿ÙˆÓ 24.316,02 0,00 ----------------97.972,18 264.792,63 ========= ========= II.A·ÈÙ‹ÛÂȘ 1. ¶ÂÏ¿Ù˜ 9.689.679,07 10.075.723,93 3·. EÈÙ·Á¤˜ ÂÈÛÚ·Î٤˜ (ÌÂÙ·¯ÚÔÓÔÏÔÁË̤Ó˜) 2.607.779,16 3.243.163,68 10. EÈÛÊ·Ï›˜ - E›‰ÈÎÔÈ ÂÏ¿Ù˜ - ¯ÚÂÒÛÙ˜ 1.030.723,40 1.004.529,33 M›ÔÓ: ¶ÚԂϤ„ÂȘ 1.030.723,40 0,00 1.004.529,33 0,00 --------------11. XÚÂÒÛÙ˜ ‰È¿ÊÔÚÔÈ 9.713.922,55 --510.906,08 -------------12.808.364,31 23.032.810,16 ========= ========= IV. ¢È·ı¤ÛÈÌ· 1. T·ÌÂ›Ô 5.000,00 11.000,00 3. K·Ù·ı¤ÛÂȘ fi„ˆ˜ & ÚÔıÂÛÌ›·˜ --476.060,09 --------348.636,16 ------481.060,09 359.636,16 ========= ========= ™‡ÓÔÏÔ Î˘ÎÏÔÊÔÚÔ‡ÓÙÔ˜ ÂÓÂÚÁËÙÈÎÔ‡ (¢I+¢II+¢IV) 13.387.396,58 23.657.238,95 ========= ========= E. METABATIKOI §O°APIA™MOI ENEP°HTIKOY 1. EÍÔ‰· ÂfiÌÂÓˆÓ ¯Ú‹ÛÂˆÓ 5.391,27 1.842,00 3. §ÔÈÔ› ÌÂÙ·‚·ÙÈÎÔ› ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÔ› ÂÓÂÚÁËÙÈÎÔ‡ 71.740,37 27.852,40 --------------77.131,64 29.694,40 ========= ========= °ENIKO ™YNO§O ENEP°HTIKOY (°+¢+E) 17.152.207,27 27.843.769,52 ========== ========== §O°APIA™MOI TA•Eø™ XPEø™TIKOI 1. AÏÏfiÙÚÈ· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· 5.288,00 3.654,00 2. XÚˆÛÙÈÎÔ› ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÔ› ÂÁÁ˘‹ÛÂˆÓ & ÂÌÚ¿ÁÌ·ÙˆÓ ·ÛÊ·ÏÂÈÒÓ 71.717,41 69.946,41 4. §ÔÈÔ› ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÔ› ٿ͈˜ 75,00 63,00 --------------77.080,41 73.663,41 ========= =========

A. I¢IA KEºA§AIA I. KÂÊ¿Ï·ÈÔ ÌÂÙÔ¯ÈÎfi (92.802 ÌÂÙÔ¯¤˜ ÙˆÓ 42,12 EYPø) 1.K·Ù·‚ÏË̤ÓÔ IV. AÔıÂÌ·ÙÈο ÎÂÊ¿Ï·È· 1.T·ÎÙÈÎfi ·ÔıÂÌ·ÙÈÎfi 4.EÎÙ·ÎÙ· ·ÔıÂÌ·ÙÈο 5.AÊÔÚÔÏfiÁËÙ· ·ÔıÂÌ·ÙÈο ÂȉÈÎÒÓ ‰È·Ù¿ÍÂˆÓ ÓfïÓ

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

62

66.628.347,33 65.273.061,90 --------1.355.285,43

70.482.738,59 58.618.312,32 --------11.864.426,27

1.098.422,33 --------

--913.437,34 ------12.777.863,61 2.618.439,40 8.008.646,21 -------- 10.627.085,61 --------2.150.778,00

2.453.707,76

13.175.954,43 ---------10.722.246,67

245.005,75 61.164,45 --------10.661.082,22

583.138,15 1.238.462,31

4.004.682,63 ---------

4.004.682,63 ---------

==========

==========

-6.901.776,25 2.833.327,08 ==========

==========

==========

1.000.000,00

¢. METABATIKOI §O°APIA™MOI ¶A£HTIKOY 2. EÍÔ‰· ¯Ú‹Ûˆ˜ ‰Ô˘ÏÂ˘Ì¤Ó· °ENIKO ™YNO§O ¶A£HTIKOY (A+B+°+¢) §O°APIA™MOI TA•Eø™ ¶I™TøTIKOI 1.AÏÏfiÙÚÈ· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· 2.¶ÈÛÙˆÙÈÎÔ› ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÔ› ÂÁÁ˘‹ÛÂˆÓ & ÂÌÚ¿ÁÌ·ÙˆÓ ·ÛÊ·ÏÂÈÒÓ 4.§ÔÈÔ› ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÔ› ٿ͈˜

5.826.283,09

3.474.196,33 13.209.299,66 ========== 3.600.000,00

---307.044,38 -------

---141.195,97 -------

==========

==========

6.200.755,93 2.225.367,77 169.964,67 220.173,21 4.121.085,75 --------12.937.347,33 ==========

6.655.930,87 2.653.771,45 487.689,05 502.772,56 ---368.945,96 ------10.669.109,89 ==========

==========

74.488,48 17.152.207,27

==========

==========

==========

1.307.044,38

°. Y¶OXPEø™EI™ II.BÚ·¯˘ÚfiıÂÛ̘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ 1.¶ÚÔÌËıÂ˘Ù¤˜ 4.¶ÚÔηٷ‚ÔϤ˜ ÂÏ·ÙÒÓ 5.YÔ¯ÚÂÒÛÂȘ ·fi ÊfiÚÔ˘˜ - Ù¤ÏË 6.AÛÊ·ÏÈÛÙÈÎÔ› OÚÁ·ÓÈÛÌÔ› 11. ¶ÈÛو٤˜ ‰È¿ÊÔÚÔÈ ™‡ÓÔÏÔ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂˆÓ (°II)

3.908.820,24

==========

583.138,15 1.238.462,31

5.826.283,09

V. AÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÂȘ Ó¤Ô YfiÏÔÈÔ ˙ËÌÈÒÓ / ÎÂÚ‰ÒÓ ¯Ú‹Ûˆ˜ ÂȘ Ó¤Ô ™‡ÓÔÏÔ È‰›ˆÓ ÎÂÊ·Ï·›ˆÓ (AI+AIV+AV) B. ¶POB§EæEI™ °IA KIN¢YNOY™ & E•O¢A 1.¶ÚԂϤ„ÂȘ ÁÈ· ·Ô˙ËÌ›ˆÛË ÚÔÛˆÈÎÔ‡ ÏfiÁˆ ÂÍfi‰Ô˘ ·fi ÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· 2.§ÔÈ¤˜ ÚԂϤ„ÂȘ

KATA™TA™H §O°APIA™MOY A¶OTE§E™MATøN XPH™Eø™ (§/86) 31˘ ¢EKEMBPIOY 2008 (1 IANOYAPIOY - 31 ¢EKEMBPIOY 2008) ¶ÔÛ¿ ¶ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ¶ÔÛ¿ KÏÂÈfiÌÂÓ˘ XÚ‹Ûˆ˜ 2007 XÚ‹Ûˆ˜ 2008 EYPø EYPø

I. AÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÂÎÌÂÙ·Ïχۈ˜ K‡ÎÏÔ˜ ÂÚÁ·ÛÈÒÓ (ˆÏ‹ÛÂȘ) M›ÔÓ: KfiÛÙÔ˜ ˆÏ‹ÛÂˆÓ MÈÎÙ¿ ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (ΤډË) ÂÎÌÂÙ·Ïχۈ˜ ¶Ï¤ÔÓ: AÏÏ· ¤ÛÔ‰· ÂÎÌÂÙ·Ïχۈ˜ ™‡ÓÔÏÔ MEION: 1. EÍÔ‰· ‰ÈÔÈÎËÙÈ΋˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ 3.344.116,53 3. EÍÔ‰· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ ‰È·ı¤Ûˆ˜ 9.831.837,90 -------MÂÚÈο ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (˙Ë̛˜/ΤډË) ÂÎÌÂÙ·Ïχۈ˜ ¶§EON: 4. ¶ÈÛÙˆÙÈÎÔ› ÙfiÎÔÈ & Û˘Ó·Ê‹ ¤ÛÔ‰· 184.028,33 M›ÔÓ: 3. XÚˆÛÙÈÎÔ› ÙfiÎÔÈ & Û˘Ó·Ê‹ ¤ÍÔ‰· --122.863,88 ------OÏÈο ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (˙Ë̛˜/ΤډË) ÂÎÌÂÙ·Ïχۈ˜ II. ¶§EON: EÎÙ·ÎÙ· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· 1. EÎÙ·ÎÙ· & ·ÓfiÚÁ·Ó· ¤ÛÔ‰· 21.820,14 4. EÛÔ‰· ·fi ÚԂϤ„ÂȘ ÚÔËÁ. ¯Ú‹ÛÂˆÓ 3.600.000,00 -------- 3.621.820,14 M›ÔÓ: 1. EÎÙ·ÎÙ· & ·ÓfiÚÁ·Ó· ¤ÍÔ‰· 213.364,28 2. EÎÙ·ÎÙ˜ ˙Ë̛˜ 315.837,52 3. EÍÔ‰· ÚÔËÁÔ˘Ì¤ÓˆÓ ¯Ú‹ÛÂˆÓ 167.707,63 4. ¶ÚԂϤ„ÂȘ ÁÈ· ¤ÎÙ·ÎÙÔ˘˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ 26.194,07 -------- --723.103,50 ------OÚÁ·ÓÈο & ¤ÎÙ·ÎÙ· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (˙Ë̛˜/ΤډË) MEION: ™‡ÓÔÏÔ ·ÔÛ‚¤ÛÂˆÓ ·Á›ˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ 376.558,11 M›ÔÓ: OÈ ·fi ·˘Ù¤˜ ÂÓۈ̷و̤Ó˜ ÛÙÔ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈÎfi ÎfiÛÙÔ˜ --376.558,11 ------KA£APA A¶OTE§E™MATA (ZË̛˜/K¤Ú‰Ë) XPH™Eø™ ÚÔ ÊfiÚˆÓ

3.908.820,24

==========

3.741.195,97

224.164,00 27.843.769,52

5.288,00

3.654,00

71.717,41 75,00 --------77.080,41 ==========

69.946,41 63,00 --------73.663,41 ==========

¶INAKA™ ¢IA£E™Eø™ A¶OTE§E™MATøN (§/88)

¶ÔÛ¿ KÏÂÈfiÌÂÓ˘ XÚ‹Ûˆ˜ 2008 EYPø

K·ı·Ú¿ ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (˙Ë̛˜/ΤډË) ¯Ú‹Ûˆ˜ YfiÏÔÈÔ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ (ÎÂÚ‰ÒÓ) ÚÔËÁÔ˘Ì¤ÓˆÓ ¯Ú‹ÛÂˆÓ ¢È·ÊÔÚ¤˜ ÊÔÚÔÏÔÁÈÎÔ‡ ÂϤÁ¯Ô˘ ÚÔËÁÔ˘Ì¤ÓˆÓ ¯Ú‹ÛˆÓ

-7.762.365,58

H ‰È¿ıÂÛË ÙˆÓ ÎÂÚ‰ÒÓ Á›ÓÂÙ·È Ò˜ ÂÍ‹˜: 1. T·ÎÙÈÎfi ·ÔıÂÌ·ÙÈÎfi 8. ZËÌȘ / ∫¤Ú‰Ë ÂȘ Ó¤Ô

2.057.285,08

-2.613.607,00 ---------

0,00 ---------

0,00 ---------

---573.134,27 -------

-6.901.776,25 ========== 0,00

4.121.904,88 3.548.770,61

==========

74.574,28

-6.901.776,25 ---------

3.474.196,33 ---------

==========

==========

-6.901.776,25

42.812,55 -------- --202.193,20 -------

2.064.619,80

3.474.196,33

-6.901.776,25

MEION : 1. ºfiÚÔ˜ ÂÈÛÔ‰‹Ì·ÙÔ˜ ZË̛˜ ÂȘ Ó¤Ô / K¤Ú‰Ë ÚÔ˜ ‰È¿ıÂÛË

¶ÔÛ¿ ¶ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ XÚ‹Ûˆ˜ 2007 EYPø

3.548.770,61

2.352.971,20

8.885,67 0,00 --------

8.885,67

284.374,58 0,00 12.862,49 2.898.716,64 0,00 -288.351,40 -------- -------- --297.237,07 ------- --------7.762.365,58 2.064.619,80

™HMEIø™H : ™Ù· Ï·›ÛÈ· ÙˆÓ ‰·ÓÂÈ·ÎÒÓ Û˘Ì‚¿ÛÂˆÓ Ô˘ ¤¯ÂÈ Û˘Ó¿„ÂÈ Ë ¤ÌÂÛË ÌËÙÚÈ΋ ÂÙ·ÈÚ›· IDEAL STANDARD INTERNATIONAL ACQUISITIONS SarL Ë ÂÙ·ÈÚ›· ¤¯ÂÈ ÚԂ› ÛÙËÓ ÚÔÛËÌ›ˆÛË ˘Ôı‹Î˘ Â› ÙˆÓ ·ÎÈÓ‹ÙˆÓ Ù˘ ηıÒ˜ Î·È ÛÙËÓ ·ÚÔ¯‹ ÂÓ¯‡ÚÔ˘ Â› ÙˆÓ ÙÚ·Â˙ÈÎÒÓ Ù˘ ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÒÓ Î·È ÙˆÓ ÂÈÛÚ·ÎÙ¤ˆÓ ··ÈÙ‹ÛÂˆÓ Ù˘ ̤¯ÚÈ ÙÔ˘ ‡„Ô˘˜ ¢ÚÒ 16.000.000,00. ™ËÌÂÈÒÓÂÙ·È ÂÚ·ÈÙ¤Úˆ ˆ˜ ÛÙ· Ï·›ÛÈ· Ù˘ ÂÓ ÏfiÁˆ ‰È·‰Èηۛ·˜ ¤¯Ô˘Ó ÂÓ¯˘ÚÈ·Ûı› Ï‹Úˆ˜ Î·È ÔÈ ÌÂÙÔ¯¤˜ Ù˘ ÂÙ·ÈÚ›·˜.

726.175,01 0,00 --------

-7.762.365,58

=========

0,00 --726.175,01 ------- -------2.064.619,80

=========

O ¢È¢ı‡ÓˆÓ ™‡Ì‚Ô˘ÏÔ˜

Aı‹Ó·, 16Ë M·ÚÙ›Ô˘ 2009 M¤ÏÔ˜ ÙÔ˘ ¢.™.

°EøP°IO™ I. £EO¢O™IOY

AIKATEPINH M¶OY°E™H

O ¢È¢ı˘ÓÙ‹˜ ÙÔ˘ §ÔÁÈÛÙËÚ›Ô˘

KøN™TANTINO™ A. M¶OYT™IKO™

EK£E™H E§E°XOY ANE•APTHTOY OPKøTOY E§E°KTH §O°I™TH ¶ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ MÂÙfi¯Ô˘˜ Ù˘ ∞ÓÒÓ˘Ì˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ “π¡∆∂∞§ ™∆∞¡∆∞ƒ¡∆ ∞.µ.∂.∂.” ŒÎıÂÛË Â› ÙˆÓ OÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ K·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ: EϤÁÍ·Ì ÙȘ ·ÓˆÙ¤Úˆ OÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ K·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ Ù˘ ∞ÓÒÓ˘Ì˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ “π¡∆∂∞§ ™∆∞¡∆∞ƒ¡∆ ∞.µ.∂.∂.” (Ë EÙ·ÈÚ›·), Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi ÙÔÓ ÈÛÔÏÔÁÈÛÌfi Ù˘ 31˘ ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ 2008, ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ, ÙÔÓ ›Ó·Î· ‰È¿ıÂÛ˘ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ Ù˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ Ô˘ ¤ÏËÍ ÙËÓ ËÌÂÚÔÌËÓ›· ·˘Ù‹ ηıÒ˜ Î·È ÙÔ ÚÔÛ¿ÚÙËÌ·. E˘ı‡ÓË ¢ÈÔ›ÎËÛ˘ ÁÈ· ÙȘ OÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ K·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ: H ¢ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ ¤¯ÂÈ ÙËÓ Â˘ı‡ÓË ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù¿ÚÙÈÛË Î·È Â‡ÏÔÁË ·ÚÔ˘Û›·ÛË ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛÂˆÓ Û‡Ìʈӷ Ì ٷ §ÔÁÈÛÙÈο ¶ÚfiÙ˘· Ô˘ ÚԉȷÁÚ¿ÊÔÓÙ·È ·fi ÙËÓ EÏÏËÓÈ΋ NÔÌÔıÂÛ›·. H ¢ı‡ÓË ·˘Ù‹ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ÙÔ Û¯Â‰È·ÛÌfi, ÙËÓ ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ Î·È ‰È·Ù‹ÚËÛË Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡ ÂϤÁ¯Ô˘ Ô˘ ·ÊÔÚ¿ ÛÙËÓ Î·Ù¿ÚÙÈÛË Î·È Â‡ÏÔÁË ·ÚÔ˘Û›·ÛË ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ, ··ÏÏ·ÁÌ¤ÓˆÓ ·fi Ô˘ÛÈÒ‰Ë ·Ó·ÎÚ›‚ÂÈ·, Ô˘ ÔÊ›ÏÂÙ·È Û ·¿ÙË ‹ Ï¿ıÔ˜. H ¢ı‡ÓË ·˘Ù‹ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ Â›Û˘ ÙËÓ ÂÈÏÔÁ‹ Î·È ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ ηٿÏÏËÏˆÓ ÏÔÁÈÛÙÈÎÒÓ ÔÏÈÙÈÎÒÓ Î·È ÙËÓ ‰ÈÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÏÔÁÈÛÙÈÎÒÓ ÂÎÙÈÌ‹ÛˆÓ, Ô˘ Â›Ó·È ÏÔÁÈΤ˜ ÁÈ· ÙȘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ. E˘ı‡ÓË EÏÂÁÎÙ‹: ¢È΋ Ì·˜ ¢ı‡ÓË Â›Ó·È Ë ¤ÎÊÚ·ÛË ÁÓÒÌ˘ Â› ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ, Ì ‚¿ÛË ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯fi Ì·˜. ¢ÈÂÓÂÚÁ‹Û·Ì ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯Ô Û‡Ìʈӷ Ì ٷ ¢ÈÂıÓ‹ EÏÂÁÎÙÈο ¶ÚfiÙ˘·. ∆· ÚfiÙ˘· ·˘Ù¿ ··ÈÙÔ‡Ó ÙË Û˘ÌÌfiÚʈۋ Ì·˜ Ì ÙÔ˘˜ ηÓfiÓ˜ ‰ÂÔÓÙÔÏÔÁ›·˜ Î·È ÙÔ Û¯Â‰È·ÛÌfi Î·È ‰ÈÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘ ÂϤÁ¯Ô˘ Ì·˜ Ì ÛÎÔfi ÙËÓ ·fiÎÙËÛË Â‡ÏÔÁ˘ ‰È·ÛÊ¿ÏÈÛ˘ ÁÈ· ÙÔ Î·Ù¿ fiÛÔ ÔÈ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ Â›Ó·È ··ÏÏ·Á̤Ó˜ ·fi Ô˘ÛÈÒ‰Ë ·Ó·ÎÚ›‚ÂÈ·. O ¤ÏÂÁ¯Ô˜ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ÙË ‰ÈÂÓ¤ÚÁÂÈ· ‰È·‰ÈηÛÈÒÓ ÁÈ· ÙËÓ Û˘ÁΤÓÙÚˆÛË ÂÏÂÁÎÙÈÎÒÓ ÙÂÎÌËÚ›ˆÓ, Û¯ÂÙÈο Ì ٷ ÔÛ¿ Î·È ÙȘ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È ÛÙȘ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ. OÈ ‰È·‰Èηۛ˜ ÂÈϤÁÔÓÙ·È Î·Ù¿ ÙËÓ ÎÚ›ÛË ÙÔ˘ ÂÏÂÁÎÙ‹ Î·È ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ÙËÓ ÂÎÙ›ÌËÛË ÙÔ˘ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘ Ô˘ÛÈÒ‰Ô˘˜ ·Ó·ÎÚ›‚ÂÈ·˜ ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ, ÏfiÁˆ ·¿Ù˘ ‹ Ï¿ıÔ˘˜. °È· ÙËÓ ÂÎÙ›ÌËÛË ÙÔ˘ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘ ·˘ÙÔ‡, Ô ÂÏÂÁÎÙ‹˜ Ï·Ì‚¿ÓÂÈ ˘fi„Ë ÙÔ Û‡ÛÙËÌ· ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡ ÂϤÁ¯Ô˘ Ô˘ ·ÊÔÚ¿ ÛÙËÓ Î·Ù¿ÚÙÈÛË Î·È Â‡ÏÔÁË ·ÚÔ˘Û›·ÛË ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ, Ì ÛÎÔfi ÙÔ Û¯Â‰È·ÛÌfi ηٿÏÏËÏˆÓ ÂÏÂÁÎÙÈÎÒÓ ‰È·‰ÈηÛÈÒÓ ÁÈ· ÙȘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ, ·ÏÏ¿ fi¯È ÁÈ· ÙËÓ ¤ÎÊÚ·ÛË ÁÓÒÌ˘ Â› Ù˘ ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·˜ ÙÔ˘ Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡ ÂϤÁ¯Ô˘ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜. O ¤ÏÂÁ¯Ô˜ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ Â›Û˘ ÙËÓ ·ÍÈÔÏfiÁËÛË Ù˘ ηٷÏÏËÏfiÙËÙ·˜ ÙˆÓ ÏÔÁÈÛÙÈÎÒÓ ÔÏÈÙÈÎÒÓ Ô˘ ÂÊ·ÚÌfiÛÙËÎ·Ó Î·È ÙÔ˘ ‡ÏÔÁÔ˘ ÙˆÓ ÂÎÙÈÌ‹ÛÂˆÓ Ô˘ ¤ÁÈÓ·Ó ·fi ÙË ¢ÈÔ›ÎËÛË, ηıÒ˜ Î·È ·ÍÈÔÏfiÁËÛË Ù˘ Û˘ÓÔÏÈ΋˜ ·ÚÔ˘Û›·Û˘ ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ. ¶ÈÛÙ‡ԢÌ fiÙÈ Ù· ÂÏÂÁÎÙÈο ÙÂÎÌ‹ÚÈ· Ô˘ ¤¯Ô˘ÌÂ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÈ Â›Ó·È Â·Ú΋ Î·È Î·Ù¿ÏÏËÏ· ÁÈ· ÙË ıÂÌÂÏ›ˆÛË Ù˘ ÁÓÒÌ˘ Ì·˜. µ¿ÛË ÁÈ· °ÓÒÌË Ì ∂ÈʇϷÍË: ∞fi ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯Ô Ì·˜ ÚԤ΢„·Ó Ù· ηو٤ڈ ı¤Ì·Ù·: 1. ∏ ∂Ù·ÈÚ›· ¤¯ÂÈ Û¯ËÌ·Ù›ÛÂÈ Úfi‚ÏÂ„Ë ÁÈ· ·Ô˙ËÌ›ˆÛË ÚÔÛˆÈÎÔ‡ ÏfiÁˆ ÂÍfi‰Ô˘ ·fi ÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· ‡„Ô˘˜ € 1.000 ¯ÈÏ., Ë ÔÔ›· Â›Ó·È ÌÈÎÚfiÙÂÚË Î·Ù¿ € 1.654 ¯ÈÏ. ·fi ·˘Ù‹ Ô˘ ı· ÚԤ΢ÙÂ Â¿Ó Ë Úfi‚ÏÂ„Ë ·˘Ù‹ Û¯ËÌ·ÙÈ˙fiÙ·Ó ÁÈ· ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙÔ˘ ÚÔÛˆÈÎÔ‡ Ù˘ ÏfiÁˆ Û˘ÓÙ·ÍÈÔ‰fiÙËÛ˘. ø˜ ÂÎ ÙÔ‡ÙÔ˘, Â¿Ó Ë ÂÙ·ÈÚ›· ‰ÈÂÓÂÚÁÔ‡Û Ï‹ÚË Úfi‚ÏÂ„Ë Ù· ›‰È· ÎÂÊ¿Ï·È· ı· ‹Ù·Ó ÌÂȈ̤ӷ ηٿ € 1.654 ¯ÈÏ. ÂÎ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÔÛfi ‡„Ô˘˜ € 1.912 ¯ÈÏ. ı· ¤ÚÂ ӷ ÂÈ‚·Ú‡ÓÂÈ Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÙˆÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓˆÓ ¯Ú‹ÛÂˆÓ Î·È ÔÛfi ‡„Ô˘˜ € 258 ¯ÈÏ. ı· ¤ÚÂ ӷ ·˘Í‹ÛÂÈ Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· Ù˘ ÎÏÂÈfiÌÂÓ˘ ¯Ú‹Û˘. 2. ∏ ∂Ù·ÈÚ›· ‰ÂÓ ‰ÈÂÓ‹ÚÁËÛ Úfi‚ÏÂ„Ë ÁÈ· ‰Â‰Ô˘ÏÂ˘Ì¤Ó˜ ‰·¿Ó˜ Î·È ÏÔÈ¤˜ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ Û˘ÓÔÏÈÎÔ‡ ‡„Ô˘˜ € 851 ¯ÈÏ., ÂÎ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÔÛfi ‡„Ô˘˜ € 779 ¯ÈÏ. ı· ¤ÚÂ ӷ ÂÈ‚·Ú‡ÓÂÈ Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· Ù˘ ÎÏÂÈfiÌÂÓ˘ ¯Ú‹Û˘. 3. Ÿˆ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙÔ ÚÔÛ¿ÚÙËÌ· ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ, ÔÈ ÂÙ·ÈÚÈΤ˜ ¯Ú‹ÛÂȘ 2007 Î·È 2008 ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó Âϯı› ·fi ÙȘ ÊÔÚÔÏÔÁÈΤ˜ ·Ú¯¤˜ Î·È ˆ˜ ÂÎ ÙÔ‡ÙÔ˘ ÔÈ ÊÔÚÔÏÔÁÈΤ˜ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ ÁÈ· ÙȘ ¯Ú‹ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó ηٷÛÙ› ÔÚÈÛÙÈΤ˜. °ÓÒÌË Ì ∂ÈʇϷÍË: ªÂ ÂÍ·›ÚÂÛË ÙȘ ÂÈÙÒÛÂȘ ÛÙȘ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ ÙˆÓ ıÂÌ¿ÙˆÓ Ô˘ ÌÓËÌÔÓ‡ÔÓÙ·È ÛÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ·Ú¿ÁÚ·ÊÔ, ηٿ ÙË ÁÓÒÌË Ì·˜, ÔÈ ·ÓˆÙ¤Úˆ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙Ô˘Ó Â‡ÏÔÁ· ·fi οı ԢÛÈÒ‰Ë ¿Ô„Ë ÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË Ù˘ EÙ·ÈÚ›·˜ ηٿ ÙËÓ 31Ë ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ 2008 Î·È ÙË ¯ÚËÌ·ÙÔÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ Ù˘ Â›‰ÔÛË ÁÈ· ÙË ¯Ú‹ÛË Ô˘ ¤ÏËÍ ÙËÓ ËÌÂÚÔÌËÓ›· ·˘Ù‹ Û‡Ìʈӷ Ì ٷ §ÔÁÈÛÙÈο ¶ÚfiÙ˘· Ô˘ ÚԉȷÁÚ¿ÊÔÓÙ·È ·fi ÙËÓ ∂ÏÏËÓÈ΋ ¡ÔÌÔıÂÛ›·. £¤Ì· ∂ÌÊ·Û˘: Èڛ˜ Ó· ‰È·Ù˘ÒÓÔ˘Ì ÂÚ·ÈÙ¤Úˆ ÂÈʇϷÍË ÛÙË ÁÓÒÌË Ì·˜, ÂÊÈÛÙԇ̠ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹ Û·˜ ÛÙÔ fiÙÈ ·ÊÔ‡ ÏËÊıÔ‡Ó ˘fi„Ë ÔÈ ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂȘ Ì·˜ ˘’·ÚÈıÌ. 1,2 Î·È 3 ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ È‰›ˆÓ ÎÂÊ·Ï·›ˆÓ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ ηı›ÛÙ·Ù·È ¯·ÌËÏfiÙÂÚÔ ÙÔ˘ 10% ÙÔ˘ ηٷ‚ÏË̤ÓÔ˘ ÌÂÙÔ¯ÈÎÔ‡ ÎÂÊ·Ï·›Ô˘, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· Û˘ÓÙÚ¤¯ÂÈ ÂÚ›ÙˆÛË ÂÊ·ÚÌÔÁ‹˜ ÙÔ˘ ¿ÚıÚÔ˘ 47, ηıÒ˜ Î·È ÙÔ˘ ¿ÚıÚÔ˘ 48 ·Ú.1 ÂÚÈÙ. Á’ ÙÔ˘ ∫.¡. 2190/1920, ηٷ ÙÔ ÔÔ›Ô ¯ˆÚ› ·Ó¿ÎÏËÛË Ù˘ ¿‰ÂÈ·˜ Û˘ÛÙ¿Ûˆ˜ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜. ∆Ô ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi ˘Ô‰ËÏÒÓÂÈ ÙËÓ ‡·ÚÍË ·‚‚·ÈfiÙËÙ·˜ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙËÓ ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ Ó· Û˘Ó¯›ÛÂÈ ÙËÓ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ· Ù˘. ™ËÌÂÈÒÓÂÙ·È fï˜ fiÙÈ ÔÈ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ, Û˘ÓÙ¿¯ıËÎ·Ó Ì ÙËÓ ÚÔ˘fiıÂÛË Ù˘ ÌÂÏÏÔÓÙÈ΋˜ ‚ÂÏÙ›ˆÛ˘ Ù˘ ·Ô‰ÔÙÈÎfiÙËÙ·˜ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ Î·È Ù˘ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ÛÙ‹ÚÈ͢ ÂΠ̤ÚÔ˘˜ ÙˆÓ ÌÂÙfi¯ˆÓ Ù˘ Î·È ÙËÓ ÂÎÏ‹ÚˆÛË ÙˆÓ Û˘Ì‚·ÙÈÎÒÓ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂˆÓ Ù˘ Î·È Ù˘ ηْÂ¤ÎÙ·ÛË Û˘Ó¤¯ÈÛ˘ Ù˘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ Ù˘. AÓ·ÊÔÚ¿ Â› ¿ÏÏˆÓ ÓÔÌÈÎÒÓ ıÂÌ¿ÙˆÓ: ∂·ÏËı‡۷Ì ÙË Û˘Ìʈӛ· Î·È ÙËÓ ·ÓÙÈÛÙÔ›¯ËÛË ÙÔ˘ ÂÚȤ¯Ô̤ÓÔ˘ Ù˘ ŒÎıÂÛ˘ ÙÔ˘ ¢ÈÔÈÎËÙÈÎÔ‡ ™˘Ì‚Ô˘Ï›Ô˘ Ì ÙȘ ·ÓˆÙ¤Úˆ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ, ÛÙ· Ï·›ÛÈ· ÙˆÓ ÔÚÈ˙fiÌÂÓˆÓ ·fi Ù· ¿ÚıÚ· 43· Î·È 37 ÙÔ˘ ∫.¡.2190/1920. Aı‹Ó·, 18 ª·ÚÙ›Ô˘ 2009 O OPKøTO™ E§E°KTH™ §O°I™TH™

������������������������ �������������������������� ������������������������� �������������������������������� ��������������

¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ ™Ô˘ÚÌ‹˜ AM ™OE§ 16891


63

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009


ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ  K ΑΠΝΟΣ

Νέες ισορροπίες ΧΡΗΣΤΟΣ ΤΣΟΛΚΑΣ Ο πρόεδρος και διευθύνων σύµβουλος της Παπαστράτος ΑΒΕΣ (εταιρεία της Philip Morris International) µιλά στο «Corporate Value» για τα σχέδια της εταιρείας και της προκλήσεις της βιοµηχανίας καπνού όπως αυτές προκύπτουν µέσα στους κλυδωνισµούς της διεθνούς ύφεσης και της πρόσφατης απαγόρευσης του καπνίσµατος στους δηµόσιους χώρους.  Συνέντευξη στον Παναγιώτη Ανδριανέση

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Ε

64

ίστε µέλος της διοικητικής οµάδας της Παπαστράτος από το 1999, όταν αναλάβατε τη θέση του Γενικού Διευθυντή Πωλήσεων για την ελληνική αγορά: Ποια εικόνα είχατε για την επιχείρηση ως τότε; Άλλαξε, όταν τη γνωρίσατε από κοντά; Το 1999, αφού ολοκλήρωσα έναν µεγάλο κύκλο 8 ετών στα αλκοολούχα ποτά και στην DIAGEO, αλλάζοντας θέσεις και εµπειρίες σχεδόν κάθε χρόνο σε Marketing και Πωλήσεις, δέχτηκα µια πρόταση να µετακινηθώ στην Παπαστράτος, µια ιστορική εταιρεία µε παράδοση και ισχυρό οικογενειακό χαρακτήρα. Η προσαρµογή στην αρχή δεν ήταν εύκολη. Οι άνθρωποι ήταν καλοσυνάτοι και ευπρο-

σήγοροι, µε βαθειά γνώση του αντικειµένου τους, όµως είχα την αίσθηση ότι πήγαιναν πιο αργά από τον δικό µου ρυθµό. Δεν είχαν την έννοια του «επείγοντος». Επίσης, διαπίστωσα ότι δεν υπήρχαν δοµηµένες διαδικασίες και ολοκληρωµένα συστήµατα ελέγχου, προγραµµατισµού και ανάπτυξης. Το στυλ ήταν περισσότερο «οικογενειακό» και σε στιγµές ανάγκης γινόταν «πατριωτικό». Ήταν ωστόσο ωραία εποχή. Δεν προσπάθησα να απορρίψω αυτά τα στοιχεία. Αντίθετα τα ενσωµάτωσα, ίσως ασυνείδητα και αυθόρµητα σε µια νέα λογική. Θέλησα να τους δείξω πως µπορούµε να βάζουµε στόχους και να κερδίζουµε µικρές νίκες κάθε µέρα. Είναι σπουδαίο να χτίζεις

πάνω στην περηφάνια, την αφοσίωση και την πίστη των ανθρώπων. Μπορούν έτσι να γίνουν θαύµατα. Οι άνθρωποι ανακαλύπτουν κάθε φορά καινούργια όρια. Και φυσικά στο τέλος εισπράττουν τη χαρά της επιτυχίας και γιορτάζουν τους κόπους των προσπαθειών τους. Ήταν ωραία εποχή. Με την ολοκλήρωση της κατασκευής των νέων εγκαταστάσεών σας στον Ασπρόπυργο, η εταιρεία σας αποτελεί πλέον ένα από τα πιο σύγχρονα εργοστάσια της Philip Morris International στην Ευρώπη: Αποτελεί, πιστεύετε, µια εξαιρετική προοπτική για κάθε µεγάλη ελληνική επιχείρηση η συνεργασία της µε έναν πολυεθνικό κολοσσό ή µπορεί να επιβιώσει και


Και για τις δυο εταιρείες, η εξαγορά απέφερε εξαιρετικούς καρπούς. Η Παπαστράτος απέκτησε πρόσβαση στην τεχνογνωσία και τους πόρους της µεγαλύτερης εταιρείας προϊόντων καπνού στον κόσµο, ενώ η Philip Morris International ενίσχυσε την παρουσία της στην ελληνική αγορά και εδραιώθηκε ως η κορυφαία καπνοβιοµηχανία στην Ελλάδα και ο µεγαλύτερος εργοδότης του κλάδου. Με άλλα λόγια, η µια εταιρεία «συµπλήρωσε» την άλλη σε πολλούς τοµείς - µάλιστα, οι δυο εταιρείες είχαν µια επιτυχηµένη συνεργασία ήδη από το 1974, όταν η Παπαστράτος ξεκίνησε την παραγωγή του Marlboro στην Ελλάδα. Έτσι, οι καταρτισµένοι εργαζόµενοι, τα ιστορικά ελληνικά σήµατα τσιγάρων και η µεγάλη κληρονοµιά της Παπαστράτος, συµπληρώθηκαν και εµπλουτίστηκαν από τη διεθνή προοπτική, τις υποδοµές και το δυναµικό χαρτοφυλάκιο της Philip Morris International. Άλλωστε, χάρις στη «συνένωση» των δυο εταιρειών, σήµερα µπορούµε να µιλάµε για ένα από τα πιο σύγχρονα εργοστάσια της Philip Morris International στην Ευρώπη, αποτέλεσµα µια επένδυσης που ξεπέρασε τα 100 εκατοµµύρια ευρώ. Το εργοστάσιο αυτό αποτελεί ένα ακόµα ανταγωνιστικό πλεονέκτηµα και εφόδιο για τη µελλοντική πορεία της Παπαστράτος και εκφράζει παράλληλα τη σταθερή εµπιστοσύνη µας στην ελληνική αγορά και οικονοµία. Πείτε µας τα επιχειρηµατικά σας σχέδια για το επόµενο διάστηµα. Από εδώ και στο εξής θα εστιάσουµε στη µέγιστη αξιοποίηση των δυνατοτήτων του νέου µας εργοστασίου το οποίο µας επιτρέπει, εκτός από προϊόντα να εξάγουµε και τεχνογνωσία σε άλλες θυγατρικές του οµίλου, χάρη στην τεχνολογία αιχµής που διαθέτουµε, αλλά και τις ευρεσιτεχνίες που έχουν ενσωµατωθεί στις διαδικασίες παραγωγής µας. Παράλληλα, πρωταρχικός µας στόχος ήταν και είναι να ενισχύουµε διαρκώς τη θέση µας στην κορυφή της ελληνικής αγοράς τσιγά-

ρων, προσφέροντας στους ενήλικους καπνιστές προϊόντα καπνού που ξεχωρίζουν για την υψηλή τους ποιότητα και την καινοτοµία που φέρνουν στην αγορά. Ποιες οι σηµερινές προκλήσεις για την ελληνική βιοµηχανία, γενικά, και ποιες, ειδικότερα, για τον κλάδο καπνού; Σήµερα, η βιοµηχανία γενικότερα αντιµετωπίζει µια βασική πρόκληση, τη διεθνή ύφεση και τις επιπτώσεις της. Βεβαίως, αν και κανείς δεν µπορεί να ισχυριστεί ότι παραµένει απολύτως ανεπηρέαστος από την οικονοµική κρίση, σε ό,τι αφορά την εταιρεία µας, αισθανόµαστε ότι είµαστε ανθεκτικοί και πιστεύουµε ότι διαθέτουµε τα κατάλληλα εφόδια – εξαιρετικά προϊόντα, ταλέντο και σύγχρονες υποδοµές – για να αντεπεξέλθουµε σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία. Κοιτώντας πέρα από το πλαίσιο της οικονοµικής ύφεσης, καλούµαστε επίσης να αντιµετωπίσουµε προκλήσεις που σχετίζονται µε την ίδια τη φύση του προϊόντος που παράγουµε. Κύριο χαρακτηριστικό του επιχειρηµατικού µας περιβάλλοντος είναι πλέον οι εντεινόµενες ρυθµίσεις για τα προϊόντα µας. Αν και

αρµόδιους φορείς και τους συνεργάτες µας στο λιανεµπόριο – σε ορισµένες περιπτώσεις βρισκόµαστε αντιµέτωποι µε ρυθµίσεις που δεν ισχύουν εξίσου για όλα τα προϊόντα καπνού ή µας περιορίζουν τη δυνατότητα επικοινωνίας µε τους ενήλικους καπνιστές – δυο σηµεία που έχουν πρωταρχική σηµασία για την υγιή λειτουργία της αγοράς. Υπάρχει, εδώ και χρόνια, µια αντίληψη πως ένα σηµαντικό τµήµα της κοινωνίας βρίσκεται απέναντι στον καπνό και τη βιοµηχανία του: Αισθάνεστε αµυνόµενοι; Όχι. Θα έλεγα ωστόσο ότι αισθανόµαστε σαφώς την ευθύνη που έχουµε ως καπνοβιοµηχανία. Παράγουµε ένα προϊόν που προκαλεί σοβαρές ασθένειες και είναι εθιστικό και αντιλαµβανόµαστε τις εύλογες ανησυχίες που εκφράζει η κοινωνία σχετικά µε την προώθηση και κατανάλωσή του. Για τον λόγο αυτό µιλάµε ανοιχτά για τις επιπτώσεις του καπνίσµατος στην υγεία – χαρακτηριστικό παράδειγµα είναι το website της εταιρείας µας που περιλαµβάνει εκτενείς πληροφορίες σχετικά µε τα θέµατα αυτά, κάνουµε προσπάθειες ώστε τα τσιγάρα να µείνουν µακριά

«Παράγουµε ένα προϊόν που προκαλεί σοβαρές ασθένειες και είναι εθιστικό και αντιλαµβανόµαστε τις εύλογες ανησυχίες που εκφράζει η κοινωνία σχετικά µε την προώθηση και κατανάλωσή του. {...} Ας µην ξεχνάµε όµως ότι παράγουµε ένα νόµιµο προϊόν, και άρα είναι σηµαντικό, µέσα σε ένα ρυθµισµένο περιβάλλον, να διατηρούµε τη δυνατότητα επικοινωνίας µας µε τους ενήλικους καπνιστές». σε γενικές γραµµές υποστηρίζουµε τη λήψη αυστηρών και αποτελεσµατικών µέτρων - όπως π.χ. την πρόσφατη απαγόρευση της πώλησης τσιγάρων σε ανήλικους, την οποία όχι µόνο καλωσορίσαµε αλλά και υποστηρίξαµε θερµά σε όλες µας τις επαφές µε τους

από τα παιδιά και υποστηρίζουµε τη θέσπιση αυστηρών και αποτελεσµατικών ρυθµίσεων για την παραγωγή, το µάρκετινγκ, την πώληση και τη χρήση των προϊόντων καπνού. Ας µην ξεχνάµε όµως ότι παράγουµε ένα νόµιµο προϊόν, και άρα είναι σηµαντικό, µέσα σε ένα

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

µόνη της; Στην περίπτωσή σας, πώς λειτούργησε το «δέσιµο» Παπαστράτος- Philip Morris International;

65


ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ  K ΑΠΝΟΣ

ρυθµισµένο περιβάλλον, να διατηρούµε την δυνατότητα επικοινωνίας µας µε τους ενήλικους καπνιστές. Συνεργάζεστε αρµονικά µε τις αρχές, εγχώριες και διεθνείς, σε θέµατα περιορισµού του καπνίσµατος στους ανηλίκους, επιπτώσεων του καπνίσµατος στην υγεία των λεγόµενων «παθητικών» καπνιστών κ.λπ.;

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Είµαστε πάντα διαθέσιµοι να συνεργαστούµε µε τις αρµόδιες αρχές για τη διαµόρφωση ξεκάθαρων κανόνων για τον κλάδο µας. Ειδικότερα για την αποτροπή του καπνίσµατος των ανηλίκων, συµµετείχαµε ενεργά στον διάλογο µε το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, επισηµαίνοντας την ανάγκη θέσπισης νόµου που να απαγορεύει την πώληση προϊόντων καπνού σε ανήλικους. Σε συνέχεια της θέσπισης του νόµου και θέλοντας να τονίσουµε πόσο σηµαντική είναι η ορθή εφαρµογή του, υλοποιήσαµε µια καµπάνια ενηµέρωσης και ευαισθητοποίησης περίπου 30.000 λιανοπωλητών και χονδρεµπόρων προϊόντων καπνού σε όλη την Ελλάδα – ενέργεια η οποία έλαβε πολύ θετικά σχόλια ��πό τις αρµόδιες αρχές. Επίσης, χαρακτηριστικό παράδειγµα της συνεργασίας µας µε τις αρχές σε διεθνές επίπεδο, είναι η συµφωνία για την πάταξη του παράνοµου εµπορίου τσιγάρων που υπέγραψε το 2004 η Philip Morris International µε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και δέκα κράτη µέλη – συµπεριλαµβανοµένης και της Ελλάδας – και η οποία προβλέπει µια σειρά από κοινές ενέργειες για την αντιµετώπιση του σηµαντικού αυτού ζητήµατος.

66

κές αρχές, όσο και οι άλλοι αρµόδιοι φορείς αναπτύσσουν ολοκληρωµένες ενέργειες. Από την πλευρά µας ως καπνοβιοµηχανία, µιλάµε πάντα ανοιχτά για τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσµατος – άλλωστε το µήνυµά µας είναι σαφές: ο καλύτερος τρόπος για να µειώσει κανείς τις επιπτώσεις του καπνίσµατος στην υγεία είναι να διακόψει το κάπνισµα. Σε ό,τι αφορά το marketing των προϊόντων καπνού, ασφαλώς και η εφαρµογή αυστηρών, υπεύθυνων πρακτικών αποτελεί ουσιαστικό κοµµάτι της λειτουργίας µας. Η εταιρεία µας εφαρµόζει παγκοσµίως τις ακόλουθες αρχές: α) Δεν προωθούµε τα προϊόντα µας σε παιδιά και δεν χρησιµοποιούµε εικόνες ή άλλο περιεχόµενο που θα µπορούσε να έχει ιδιαίτερη απήχηση σε ανηλίκους,

β) Τοποθετούµε προειδοποιήσεις υγείας σε όλο το υλικό µάρκετινγκ και στις συσκευασίες µας, ανεξαρτήτως από το αν το επιβάλλει η εθνική νοµοθεσία, γ) Οι ενέργειες µάρκετινγκ που αναπτύσσουµε σέβονται τα διεθνή πρότυπα αξιοπρέπειας και τις τοπικές παραδόσεις. Ωστόσο η θέσπιση ξεκάθαρων νόµων για τη διαφήµιση και την προώθηση των τσιγάρων µπορεί να είναι σαφώς πιο αποτελεσµατική από έναν εθελοντικό κώδικα. Στην κατεύθυνση αυτή, υποστηρίζουµε περιορισµούς στο marketing των προϊόντων καπνού, όχι όµως και την πλήρη απαγόρευση όλων των µορφών διαφήµισης. Πιστεύουµε ότι η δυνατότητά των εταιρειών καπνού να επικοινωνούν µε τους ενήλικους καπνιστές ώστε να διαφοροποιούν τα προϊόντα τους από αυτά

Αναµφίβολα οι ενήλικες θα πρέπει να είναι σε θέση να παίρνουν οι ίδιοι τις αποφάσεις τους σχετικά µε το κάπνισµα – αλλά πόσο «έτοιµοι» και σωστά πληροφορηµένοι είναι σήµερα, σε µια εποχή που το µάρκετινγκ των επιχειρήσεων και η διαφήµιση (γενικά) τείνουν να γίνουν... επιστήµες «αντίστοιχες» µε τις κλασικές, που υφίστανται από την αρχαιότητα. Ποιος είναι ο ρόλος του «υπεύθυνου µάρκετινγκ»; Σαφώς και οι ενήλικοι καπνιστές πρέπει να γνωρίζουν τις σοβαρές επιπτώσεις του καπνίσµατος στην υγεία και πιστεύω ότι σήµερα στον τοµέα της ενηµέρωσης τόσο οι κρατι-

APE

1


APE

2

του ανταγωνισµού, αποτελεί θεµελιώδες στοιχείο του υγιούς ανταγωνισµού. Πώς σχολιάζετε µέτρα και απαγορεύσεις (σαν αυτά που ισχύουν εδώ και χρόνια σε άλλες χώρες της ΕΕ και από την 1η Ιουλίου 2009 και στην Ελλάδα); Κατά τη γνώµη µου, η απαγόρευση του καπνίσµατος σε δηµόσιους χώρους από την 1η Ιουλίου στην Ελλάδα, είναι γενικά στη σωστή κατεύθυνση. Είναι λογικό, να υπάρχουν περιορισµοί για το κάπνισµα σε δηµόσιους χώρους που το κοινό επισκέπτεται υποχρεωτικά – όπως είναι οι δηµόσιες υπηρεσίες, οι τράπεζες και τα µέσα µαζικής µεταφοράς. Ωστόσο, σε χώρους που το κοινό µπορεί να επιλέξει αν θα επισκεφθεί ή όχι, όπως είναι οι χώροι διασκέδασης, τα εστιατόρια κ.λπ., οι επιχειρηµατίες πρέπει να έχουν την ευελιξία να παρέχουν στους ενήλικες καπνιστές πελάτες τους έναν άνετο χώρο όπου θα µπορούν να καπνίζουν.

Τελικά, υπάρχει µέλλον για τη βιοµηχανία που δραστηριοποιείται σε ένα τόσο ευαίσθητο, από πλευράς υγείας, τοµέα; Φυσικά. Είµαι απόλυτα σίγουρος ότι υπάρχει µέλλον. Η Παπαστράτος είναι σήµερα η µεγαλύτερη ελληνική καπνοβιοµηχανία και διαθέτει ένα από τα πιο σύγχρονα εργοστάσια της Philip Morris International στην Ευρώπη. Η µέχρι τώρα πορεία µας, η ποιότητα των εργαζοµένων και το προφίλ των εµπορικών µας σηµάτων, µας κάνουν να αισθανόµαστε αισιόδοξοι και αποφασισµένοι να προχωρήσουµε ακόµη πιο δυναµικά στο µέλλον. Αναµφίβολα, οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις που προκαλεί το προϊόν στην υγεία είναι πολλές και τις αντιλαµβανόµαστε πλήρως. Γι’ αυτό αναπόσπαστο κοµµάτι της λειτουργίας µας είναι η υποστήριξη αυστηρών και αποτελεσµατικών κανονισµών για τον κλάδο µας, η αποτροπή των ανηλίκων από το κάπνισµα και η διαφανής στάση απέναντι στα σύνθετα θέµατα που περιβάλουν το προϊόν µας.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Κεντρικός άξονας ανάπτυξης είναι για την Παπαστράτος, το νέο εργοστάσιο της στον Ασπρόπουργο. «Θα εστιάσουµε στη µέγιστη αξιοποίηση των δυνατοτήτων του το οποίο µας επιτρέπει, εκτός από προϊόντα να εξάγουµε και τεχνογνωσία σε άλλες θυγατρικές του οµίλου, χάρη στην τεχνολογία αιχµής που διαθέτουµε, αλλά και τις ευρεσιτεχνίες που έχουν ενσωµατωθεί στις διαδικασίες παραγωγής µας», τονίζει ο Χρήστος Τσόλκας. (1) Στιγµυότυπο από τα εγκαίνια του νέου εργοστασίου στα µέσα Μαίου 2009. (2) Μακέτα του εργοαστασίου

67


������ ���� ������� ������� ����������� �.�.�.�.�. & �.�.�.�. "������ ���� �.�." ����������� 31�� ���������� 2008 (1/1-31/12/2008) 12� �������� ����� 1�� ���������� 2008-31� ���������� 2008 ��.�.�.�. 3 5 7 1 1 / 0 4 /� / 9 6 /43(02)

���� ������� 2008 ����

����������

�. ����� ������������� 1. ����� �������� ��� ������ ������������� 1�. ����������� ����� ��������������� �������� 1�. ��������µ������ �������� �����µ����� 2. ��������µ������ �������� ������� ��� ������� ������ ��������� 3. ����� ������� ��������������� �������� 4. ����� ����� �������������

���� �������

����������

2.055.148,21 14.350.040,53 139.092,98

2.055.148,21 14.350.040,53 139.092,98

2.193.877,88 59.530.371,50 9.610.607,74 87.879.138,84

2.193.877,88 59.530.371,50 9.610.607,74 87.879.138,84

���� ������� 2007 ���� �������. ����

���� �������

����������

0,00 0,00

156.642,08 14.350.040,53 139.092,98

156.642,08 14.350.040,53 139.092,98

2.193.877,88 58.670.357,93 9.510.183,56 85.020.194,96

2.193.877,88 58.670.357,93 9.510.183,16 85.020.194,56

�������. ����

0,40 0,40

�. ����� ���������� �. ���µ���� ��������������� 3. �������� ����������� (Goodwill)

2.096.700,66 2.096.700,66

2.096.700,66 2.096.700,66

0,00 0,00

0,00 0,00

0,00 0,00

0,00 0,00

��. ����µ���� ��������������� 3. ������-������� ���� �� ������� ������ 3�. ������� ���� ����� & ���� 3�. ������� ����-��������� 4. M�����µ���-����.���/���� & ������ µ��.�����. 5. ���������� µ��� 6. ������ & ������ �������µ�� ������ ���������������(��+���)

41.287.733,36 1.231.651.889,63 10.555.686,45 45.072,72 592.214,06 10.753.716,71 1.294.886.312,93

8.803.232,43 1.011.412.004,24 999.486,57 43.812,63 317.448,04 9.835.221,81 1.031.411.205,72

32.484.500,93 220.239.885,39 9.556.199,88 1.260,09 274.766,02 918.494,90 263.475.107,21

647.173,68 1.231.651.889,63 9.433.472,13 606.595,73 7.893.200,94 1.250.232.332,11

384.704,40 851.297.258,59 510.979,74 364.411,44 7.208.196,93 859.765.551,10

262.469,28 380.354.631,04 8.922.492,39 242.184,29 685.004,01 390.466.781,01

1.296.983.013,59

1.033.507.906,38