Page 1

Επιλογή

Ισολογισμών Οι επιδόσεις των δυναμικότερων ελληνικών επιχειρήσεων, για διαλογισμό οικονομικού τύπου

tο Mεταίχμιο μιας Eποχής Ύφεση και ανάκαμψη, κρίση

και διαχείριση, προβλήματα και ευκαιρίες. Επειδή κάθε νόμισμα έχει πάντα δύο όψεις, στην οικονομία και την καθημερινή επιχειρηματική πρακτική

Φρένοστον Στρουθοκαμηλισμό

Η εποχή που τα συστημικά προβλήματα της οικονομίας μπορούσαν να λυθούν στο μέλλον, έχει περάσει ανεπιστρεπτί

Special Issue:

Industry Mirror

Ο καθρέπτης της σύγχρονης ελληνικής οικονομικής δραστηριότητας σε 104 σελίδες Τρόφιμα - Ποτά • Καπνός • Κλωστοϋφαντουργία • Ένδυση • Δέρμα - Υπόδηση • Ξύλο • Χαρτί • Εκτύπωσεις - Εκδόσεις • Παράγωγα Πετρελαίου • Χημικά - Φάρμακα • Ελαστικό - Πλαστικά • Μη Μεταλλικά Ορυκτά • Μεταλλικά Προϊόντα • Βασικά Μέταλλα • Μηχανήματα - Είδη Εξοπλισμού • Μηχανές Γραφείου - Υπολογιστές • Ηλεκτρικές Μηχανές - Συσκευές • Ιατρικά Όργανα • Αυτοκίνητα • Εξοπλισμός Μεταφορών • Έπιπλα • Ανακύκλωση


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

το Μεταίχµιο µιας Εποχής .....................................8 Ύφεση και ανάκαµψη, κρίση και διαχείριση, προβλήµατα και ευκαιρίες. Επειδή κάθε νόµισµα έχει πάντα δύο όψεις στην οικονοµία και την καθηµερινή επιχειρηµατική πρακτική. πρακτική Από τον Κώστα Καλλωνιάτη

Φρένο στον Στρουθοκαµηλισµό .....................12 Η εποχή που τα συστηµικά προβλήµατα της οικονοµίας µπορούσαν να λυθούν στο µέλλον, έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Από τον Ροσέτο Φακιολά

Απαιτητικοί Καιροί ..................................... 16 Τι δείχνουν τα αποτελέσµατα 2008 για την πορεία της επιχειρηµατικότητας και τις προοπτικές ανάπτυξής της µέσα στη διεθνή ύφεση. Του Χρήστου Γιαννακόπουλου

Οι 100 µεγαλύτερες εµπορικές επιχειρήσεις .............................. 22 Οι 100 µεγαλύτερες βιοµηχανικές επιχειρήσεις .................... 24

Στα άδυτα των Υπηρεσιών

Επιλογή Ισολογισµών Οι επιδόσεις των δυναµικότερων ελληνικών επιχειρήσεων, για διαλογισµό οικονοµικού τύπου. ALAPIS ..........................................................................................126 KOSMOCAR AE ...............................................................36 S & B ΒΙΟΜΗΧΤΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ Α.Ε. 56-57 VIVARTIA .................................................................................84-85 ΑΤΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΕ ........................................................68-69 ΒΙΟΧΑΛΚΟ ...............................................................................102 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ ......................................................26-27 ΕΛΒΑΛ ............................................................................................90 ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΛΩΔΙΑ ........................................96

ΤΡΑΠΕΖΕΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ................................132-133

Διπλάσιες προβλέψεις, µειωµένα έσοδα .................................................. 28

ΕΤΕΜ ................................................................................................108 ΙΜΑΣ Α.Ε. ....................................................................................146

ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ

ΙΝΤΕΑΛ ΣΤΑΝΤΑΡΝΤ ΑΒΕΕ .....................62

Αργεί το άλµα ανάπτυξης ................................................................................. 30

ΜΟΤΟΡ ΟΙΛ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. ....................................138

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

ΝΙΚ.Ι.ΘΕΟΧΑΡΑΚΗΣ ................................................171

2

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ

ΝΤΙΑΞΟΝ .................................................................................147

Ο µεγάλος ασθενής .............................................................................................. 34

ΟΤΕ ......................................................................................................32-33 ΠΛΑΙΣΙΟ COMPUTERS A.E.Β.Ε .................40

ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

ΣΙΔΕΝΟΡ .....................................................................................114

Επενδυτική ισχύς ................................................................................................... 38

ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΗ Α.Ε.Γ.Α. ...............................48-50 ΤΡΑΠΕΖΑ EFG EUROBANK ..........................80-81

ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

Τροχοπέδη ο διεθνής ανταγωνισµός .......................................................... 42

ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΑΕ ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ............44 ΧΑΛΚΟΡ ......................................................................................120

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

Εξετάσεις µε λίαν καλώς ακόµα! .................................................................. 46


C. ALL R IGHTS R ES

ERVED

Διαλέξτε ανάµεσα σε:  Περισσότερα από 40 τηλεοπτικά κανάλια µε ψηφιακή εικόνα (π.χ. Universal Channel, Fox Life, Discovery Channel, Nat Geo Wild, conn-x TV sports, Eurosport, Extreme Sports, KidsCo)  Video on Demand, µε περιεχόµενο που ανανεώνεται συνεχώς, για να απολαµβάνετε ταινίες, σειρές, µουσική, ντοκιµαντέρ & παιδικά προγράµµατα. Πλέον έχετε τη δυνατότητα να επιλέγετε εσείς τι θα παρακολουθήσετε, τη στιγµή που το επιθυµείτε, όσες φορές θέλετε χωρίς περιορισµούς και φυσικά χωρίς διακοπές για διαφηµίσεις! Θέλετε να µάθετε πώς;

MADAG ASCAR: ESCAPE ™&© 2 AFRIC 2009 D AREAMW ORKS A NIMATIO N LL

 Διαλέξτε τι θα δείτε µέσα από τον εύχρηστο Ηλεκτρονικό Οδηγό Προγράµµατος του conn-x TV ή προγραµµατίστε να εγγράψετε* την αγαπηµένη σας σειρά. Απολαύστε τα τελευταία επεισόδια βραβευµένων σειρών από το Fox Life και το Universal Channel. Μη χάσετε σηµαντικά αθλητικά γεγονότα από το κανάλι conn-x TV sports. Δείτε τα όλα όποτε θέλετε, όσες φορές θέλετε.  Παγώστε* το ζωντανό πρόγραµµα κάνοντας pause τη στιγµή που το παρακολουθείτε και συνεχίστε το αργότερα από το σηµείο που το σταµατήσατε. * Για τις παραπάνω υπηρεσίες απαιτείται αποκωδικοποιητής µε σκληρό.

ρες επιτυχίες του παγκόσµιου κινηµατογράφου από µεγάλα studios. Αγαπηµένες ταινίες είναι στη διάθεσή σας για 24ώρες από τη στιγµή που θα τις νοικιάσετε.  Με το FilmClub βλέπετε απεριόριστα χωρίς επιπλέον χρέωση, όσες φορές θέλετε, ολόκληρους κύκλους σηµαντικών τηλεοπτικών σειρών, ντοκιµαντέρ, µουσικά video clips, παιδικά προγράµµατα και ταινίες. Όλα βρίσκονται στη διάθεσή σας 24 ώρες το 24ωρο, 7 ηµέρες την εβδοµάδα χωρίς να περιµένετε να γίνουν download, χωρίς extra λογαριασµούς, κεραίες και πολύπλοκες διαδικασίες ενεργοποίησης. Απλά µέσα από την τηλεόρασή σας!

Μάθετε περισσότερα στο www.conn-xTV.gr

PICTURES. ALL RIG 2009 UNIVERSAL

Οι τίτλοι είναι διαθέσιµοι τον Ιούλιο στο conn-x TV.

DEATH RACE - ©

** Η προσφορά ισχύει µέχρι τις 30/09/09 (και µέχρι εξαντλήσεως των αποθεµάτων εξοπλισµού) και προϋποθέτει 12µηνη παραµονή στην υπηρεσία.Το µειωµένο τέλος ισχύει για 12 µήνες. Για την απόκτηση της υπηρεσίας απαιτείται conn-x 8Mbps ή 24Mbps από €22,50/µήνα. Αφορά συνδροµητές ΟΤΕ.

HTS RESERVED.

Αποκτήστε κι εσείς τώρα, το conn-x TV στην προνοµιακή τιµή των €15/µήνα** και µε δωρεάν τον εξοπλισµό (αποκωδικοποιητή & WiFi Modem / Router). Τηλεφωνείστε στο 134 ή επισκεφθείτε κάποιο κατάστηµα OTESHOP ή ΓΕΡΜΑΝΟΣ ή το site www. oteshop.gr.

GHOST TOWN - © 2009 DREAMWORKS LLC. ALL RIGHTS RESERVED.

 Διαλέξτε να δείτε κάτι από το πλούσιο περιεχόµενο των Video on Demand υπηρεσιών του conn-x TV:

 Το FilmExpress φέρνει στο… τηλεκοντρόλ σας, πριν παιχτούν στην Ελληνική τηλεόραση, τις µεγαλύτε-

l rights reserved terprises, Inc. Al IES - © Disney En BEDTIME STOR

Το conn-x TV, η πρωτοποριακή υπηρεσία συνδροµητικής τηλεόρασης από τον ΟΤΕ, αλλάζει τον τρόπο που βλέπετε τηλεόραση και σας προκαλεί να πάρετε τη διασκέδαση στα χέρια σας.


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Industry Mirror

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΔΟΣΗ, ΙΟΥΛΙΟΣ 2009

4

Εκδότης: Χρήστος Παπαϊωάννου Ιδιοκτησία: ALLMEDIA ΜΕΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΟΜΙΑΣ Α.Ε. Θεοφάνους 19, 115 23 Αθήνα τηλ.: 210 640 1850 Διεύθυνση Έκδοσης: Ευαγγελία Παπαϊωάνου Διεύθυνση Σύνταξης: Θώµη Μελίδου Τα δηµοσιευόµενα άρθρα, στατιστικές σειρές, πίνακες και διαγράµµατα αποτελούν ιδιοκτησία της έκδοσης. Απογορεύεται η καθ' οιονδήποτε τρόπο αναπαραγωγή, αναδηµοσίευση ή αναφορά µέρους ή συνόλου των περιεχοµένων χωρίς την έγγραφη άδεια του εκδότη.

Τιµή έκδοσης: 15€

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

52

ΤΡΟΦΙΜΑ - ΠΟΤΑ

82

ΚΑΠΝΟΣ

92

ΚΛΩΣΤΟΫΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑ

102

ΕΝΔΥΣΗ

104

ΔΕΡΜΑ - ΥΠΟΔΗΣΗ

114

ΞΥΛΟ - ΦΕΛΛΟΣ

116

ΧΑΡΤΙ

122

ΕΚΤΥΠΩΣΕΙΣ - ΕΚΔΟΣΕΙΣ

128

ΠΑΡΑΓΩΓΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ

134

ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ - ΠΡΟΪΟΝΤΑ & ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ

140

ΕΛΑΣΤΙΚΟ-ΠΛΑΣΤΙΚΑ

148

ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΑΠΟ ΜΗ ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ

152

ΜΕΤΑΛΛΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ

156

ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑ

160

ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΑ - ΕΙΔΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ

164

ΜΗΧΑΝΕΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ

168

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΚΕΥΕΣ

172

ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

176

ΙΑΤΡΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ - ΟΡΓΑΝΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ & ΟΠΤΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ

180

ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΣΑ

184

ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΕΚΤΟΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

188

ΕΠΙΠΛΑ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ

192

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ

197


από την Έκδοση

Εποχή για διορατικούς

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Ο

6

ταν και η Ελλάδα συµπεριλαµβάνεται, πλέον, στα κράτη που θα έχουν αρνητική ανάπτυξη, όταν η ανεργία αυξάνεται, η βιοµηχανική παραγωγή µειώνεται, οι λιανικές πωλήσεις καταγράφουν συνεχείς µειώσεις και το εξωτερικό µας εµπόριο είναι αισθητά µειωµένο, πώς διαγράφεται το επόµενο διάστηµα για τις επιχειρήσεις; Υπάρχουν περιθώρια ώστε να αισιοδοξούν ότι τα χειρότερα πέρασαν και οδεύουµε προς ανάκαµψη; Αρκετοί είναι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι οι πρώτες ενδείξεις ανάκαµψης διεθνώς έχουν εµφανισθεί. Στην Ελλάδα υπάρχουν όµως; Αρκεί η µικρή ανάκαµψη της βιοµηχανικής παραγωγής, σε µηνιαία βάση, του τελευταίου τριµήνου, γιατί αν οι συγκρίσεις γίνουν µε πέρυσι καταγράφει σηµαντική πτώση; Όπως δείχνει έρευνα του ΙΟΒΕ (Ιούλιος 2009) για τις επιχειρήσεις σε περίοδο κρίσης, τα τρία τέταρτα των επιχειρήσεων έχουν επηρεαστεί µε µείωση των πωλήσεων και των κερδών. Και το πιο σηµαντικό, στη συντριπτική πλειοψηφία, 85%, εκτιµούν ότι τα χειρότερα δεν έχουν περάσει, καθώς αναµένουν νέες απώλειες εσόδων και κερδών. Μέχρι στιγµής ανθεκτικότερες αποδεικνύονται οι µεγάλες επιχειρήσεις, µε τη βιοµηχανία και το εµπόριο να διατυπώνουν τις πιο απαισιόδοξες προβλέψεις, ενώ στους λιγότερο απαισιόδοξους κατατάσσονται οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Περίπου οι µισές περιµένουν τα έσοδά τους και τα κέρδη τους να µειωθούν κατά 20% το επόµενο δωδεκάµηνο. Την εικόνα συµπληρώνει ο τριπλασιασµός των ακάλυπτων επιταγών φέτος σε σχέση µε πέρυσι, που δείχνει ότι οι συνθήκες ρευστότητας στην οικονοµία έχουν επιδεινωθεί. Σε αυτό δεν είναι αµέτοχο το κράτος, καθώς οι οφειλές του προς τον ιδιωτικό τοµέα φθάνουν τα 12 δισ. ευρώ, που εξοφλούνται µε πολύ µεγάλη καθυστέρηση και χωρίς τη δυνατότητα συµψηφισµού των οφειλών µε οφειλές των επιχειρήσεων προς το δηµόσιο. Αν µάλιστα θέλουµε να έχουµε µέτρο σύγκρισης, τόσες είναι και οι οφειλές του Γερµανικού δηµοσίου, µόνο που αναφέρονται σε µια οικονοµία οκταπλάσια σε µέγεθος της ελληνικής. Όπως και να έχουν τα πράγµατα, τα αποτελέσµατα των επιχειρήσεων συνολικά για το 2008, δείχνουν ότι οι συνέπειες της κρίσης δεν ήταν ιδιαίτερα αισθητές, καθώς η επιδείνωση ξεκίνησε το δεύτερο εξάµηνο. Άρα διαθέτουν αναχώµατα για να αντιµετωπίσουν την κρίση. Η ύφεση µπορεί, σήµερα, να αναγκάζει τις επιχειρήσεις να κινούνται αµυντικά, µε προσπάθεια εξοικονόµησης δαπανών, οι κινήσεις αυτές, όµως, µακροπρόθεσµα οδηγούν σε βελτιωµένη λειτουργία της επιχείρησης. Αλλά, και κυρίως, η κρίση δηµιουργεί και ευκαιρίες, καθώς το περιβάλλον αλλάζει σε επίπεδο αγοράς και ανταγωνιστών. Η επιχείρηση που θα µπορέσει να τις αξιοποιήσει, θα βγει ισχυρότερη από την περιπέτεια της ύφεσης. Ευαγγελία Παπαϊωάννου


 ΔΙΕΘΝΕΙΣ A ΓΟΡΕΣ

Δύο όψεις Η πρόσφατη βελτίωση αρκετών οικονοµικών δεικτών είναι τα «πράσινα βλαστάρια» της ανάκαµψης, καθώς οι κεϋνσιανές συνταγές στήριξης των οικονοµιών αποδεικνύονται αποτελεσµατικές; ή µήπως είµαστε στο µάτι του κυκλώνα και παρεξηγήσαµε τη νηνεµία του µε το τέλος της κρίσης;  του Κώστα Καλλωνιάτη

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Κ

8

αθώς εισερχόµαστε στο β’ εξάµηνο του 2009 δεν υπάρχει µία καθαρή εικόνα του που βαδίζουν οι αγορές και οι οικονοµίες. Είδαµε, άραγε, τον «πάτο» της ύφεσης και έπεται η οικονοµική ανάκαµψη όπως δηλώνουν οι οπαδοί της θεωρίας των «πράσινων βλασταριών»; Είναι ασφαλής η επιστροφή στη χρηµατιστηριακή αγορά, ιδίως µετά τις πρόσφατες µικροδιορθώσεις τιµών που ακολούθησαν το ράλι του β’ τριµήνου; Είναι καιρός για τις επιχειρήσεις να αρχίσουν να περιορίζουν τις περικοπές δαπανών τους και να αρχίσουν να επενδύουν πάλι; Νιώθουν ασφαλείς οι κυβερνήσεις ώστε να βάλουν φρένο στα προγράµµατα διάσωσης των τραπεζών και τόνωσης των οικονοµιών προκειµένου να περιορίσουν τα ελλείµµατά τους ; Η απάντηση που δίνουν όσοι βασίζονται στην πρόσφατη βελτίωση αρκετών οικονοµικών δεικτών (πράσινα βλαστάρια) και έχουν εµπι-


Η άλλη όψη του νοµίσµατος Κάθε νόµισµα έχει, ωστόσο, δύο όψεις. Και σε αντίθεση µε το αισιόδοξο σενάριο των «πράσινων βλασταριών» υπάρχει µία πιο

σκοτεινή θέαση των εξελίξεων που επίσης βασίζεται σε ιστορικά και πραγµατικά οικονοµικά στοιχεία. Όσοι, λοιπόν, βλέπουν τη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης απαντούν µε ένα µεγαλόφωνο ΟΧΙ στα αρχικά ερωτήµατα. Οι αναλυτές αυτοί τονίζουν πως οι όψιµες βελτιώσεις κάποιων δεικτών αποτελούν απλές σπίθες και όχι αναµµένη φωτιά. Ισχυρίζονται πως βρεθήκαµε στο µάτι του κυκλώνα και παρεξηγήσαµε τη νηνεµία του µε το τέλος της κρίσης. Οι αγορές ανέκαµψαν αλλά διατηρούνται σε τροχιά πτώσης (bear market rally), αφού απώλεσαν τη δυναµική τους και παραµένουν µακριά από τα ιστορικά υψηλά τους: έτσι στις ΗΠΑ ο S&P 500 παραµένει 34% χαµηλότερα, όπως αντίστοιχα είναι οι αγορές του Καναδά (-12%), της Αυστραλίας (-32%), της Βραζιλίας (-28%), της Γαλλίας (44%), της Γερµανίας (-29%), της Βρετανίας (27%), του Χονγκ-Κονγκ (-17%), της Ιαπωνίας (-37%) και της Κίνας (-34%). Επισηµαίνουν, επίσης, πως η τρέχουσα κρίση

καµψη όσο οι θέσεις απασχόλησης δεν αρχίσουν να αυξάνουν. Και όπως έδειξε η αύξηση της ανεργίας στην Ευρώπη και τα τελευταία στοιχεία απασχόλησης στις ΗΠΑ (Ιούνιος) όχι µόνον η οικονοµία συνεχίζει να χάνει σωρηδόν θέσεις εργασίας, µε την ανεργία και στις δύο περιοχές στο 9,5% του εργατικού δυναµικού αλλά και οι εναποµένουσες θέσεις εργασίας συνοδεύονται από λιγότερο εργάσιµο χρόνο. Με τις θέσεις εργασίας να µειώνονται και το κόστος δανεισµού (λόγω της αύξησης των αποδόσεων των κρατικών οµολόγων) να αυξάνει, οι µισθωτοί τείνουν να αποδεχθούν το πάγωµα ή τη µείωση του µισθού τους (σε πολλές αµερικανικές επιχειρήσεις συµφωνείται µείωση µισθών έως 10% αντί απολύσεων) και συγχρόνως επιχειρούν την αύξηση των αποταµιεύσεων σε βάρος της κατανάλωσής τους προκειµένου να αντεπεξέλθουν στις αυξηµένες υποχρεώσεις τους. Την ίδια ώρα, η κατάσταση της αγοράς αστικών και εµπορικών ακινήτων βαδίζει από το κακό στο

«Τα µαζικά κυβερνητικά πακέτα στήριξης των οικονοµιών µετρίασαν την πιστωτική κρίση και απέτρεψαν ίσως την παγκόσµια κατάρρευση. Όµως, δεν απέτρεψαν την ανάγκη προσαρµογής της οικονοµίας στα νέα δεδοµένα. Αντίθετα, την έκαναν πιο έντονη. δεν έχει σχέση µε τον συνήθη µεταπολεµικό επιχειρηµατικό κύκλο αλλά µε έναν σχεδόν πρωτόγνωρο πιστωτικό κύκλο ανάλογο της κρίσης του 1929 στις ΗΠΑ και του 1989 στην Ιαπωνία (αµφότεροι µε διάρκεια άνω της δεκαετίας). Υποστηρίζουν ακόµη πως η επιβράδυνση της οικονοµικής πτώσης δεν σηµαίνει και οικονοµική ανάκαµψη. Αντίθετα, εκτιµούν πως η έξοδος από το µάτι του κυκλώνα ισοδυναµεί µε είσοδο στη δεύτερη φάση της κρίσης, η οποία έχει σαν βάση της τον καταναλωτή και τα προβλήµατα που αντιµετωπίζει µε τα µεγάλα χρέη, την καλπάζουσα ανεργία και τη µείωση των εισοδηµάτων και αποταµιεύσεών του. Τονίζουν, δε, πως δεν θα υπάρξει πραγµατική οικονοµική ανά-

χειρότερο καθώς οι κατασχέσεις πληθαίνουν και η κρίση των δανείων χαµηλής εξασφάλισης (subprime) διαχέεται και στα υψηλής (prime) εξαιτίας της οικονοµικής ύφεσης και της ανεργίας.

Περιµένοντας τη νέα (χαµηλότερη) ισορροπία Πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο στο επίκεντρο του οποίου είναι η κάµψη της κατανάλωσης που αποτελεί το 70% του ΑΕΠ. Εάν δεν ανακάµψει η ιδιωτική κατανάλωση, η αγορά ακινήτων, το εµπόριο και η βιοµηχανία δεν πρόκειται να εξέλθουν από τη ζοφερή κατάσταση στην οποία έχουν βρεθεί. Η πρόσφατη ανάσα που πήρε η βιοµηχανία οφειλόταν

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

στοσύνη στην αποτελεσµατικότητα των κεϋνσιανών συνταγών στήριξης των οικονοµιών είναι προφανώς ΝΑΙ. Ασφαλώς, οι αγορές έχουν ανακάµψει από τα χαµηλά του περασµένου Μαρτίου: S&P 500, DAX και Nikkei ανέκαµψαν µέχρι 44% κατά µέσο όρο και στις αρχές Ιουλίου παραµένουν κατά 31%, 34% και 40% υψηλότερα προεξοφλώντας την οικονοµική ανάκαµψη. Η οποία ακόµη δεν είναι ορατή στον ορίζοντα, όµως αρκετοί οιωνοί την προδικάζουν: για παράδειγµα, στις ΗΠΑ, η κατά 6% κάµψη του ΑΕΠ των τελευταίων τριµήνων φαίνεται να παραχωρεί τη θέση της σε µία µέτρια υποχώρηση κατά 1-2% το β΄ τρίµηνο 2009 και σε µία οριακή θετική ανάκαµψη το γ’ τρίµηνο, σύµφωνα µε τις επίσηµες προβλέψεις. Οι οποίες βασίζονται στη µείωση των αποθεµάτων, την ανακοπή του ρυθµού κάµψης των λιανικών πωλήσεων, τη βελτίωση των βιοµηχανικών παραγγελιών και την άνοδοαναθέρµανση των καταναλωτικών προσδοκιών. Εάν σε αυτά προσθέσουµε το πράσινο φως που εκπέµπουν ορισµένοι νοµισµατικοί και πιστωτικοί δείκτες – η αµερικανική κεντρική τράπεζα, η Fed, έχει ρίξει 1 τρισ. δολ. στην οικονοµία από τον Αύγουστο 2008 και οι υπόλοιπες κεντρικές τράπεζες βαδίζουν στα ίχνη της, η προσφορά χρήµατος αυξάνεται µε ρυθµό 10-15% ετησίως, η νοµισµατική βάση έχει υπερδιπλασιαστεί στις ΗΠΑ σε διάστηµα µηνών, ενώ τα spreads των εταιρικών οµολόγων – η διαφορά απόδοσης που ζητούν οι επενδυτές έναντι των κρατικών οµολόγωνέχουν µειωθεί σηµαντικά και συγχρόνως λάβουµε υπόψη τη σηµαντική ανατίµηση των ναύλων ξηρού φορτίου, του πετρελαίου και των βιοµηχανικών µετάλλων, τότε είναι λογικοφανές να πιστέψουµε πως η ύφεση βρίσκεται στα τελευταία της, η ανάκαµψη είναι προ των πυλών και η προσεχής βελτίωση της κερδοφορίας των επιχειρήσεων σηµατοδοτεί νέες επενδυτικές ευκαιρίες.

9


 ΔΙΕΘΝΕΙΣ A ΓΟΡΕΣ

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Στην αισιοδοξία ότι η ανάκαµψη είναι προ των πυλών αντιπαραβάλλεται η άποψη ότι βρισκόµαστε αντιµέτωποι µε τη δεύτερη φάση της κρίσης, η οποία έχει σαν βάση της τον καταναλωτή και τα προβλήµατα που αντιµετωπίζει µε τα µεγάλα χρέη, την καλπάζουσα ανεργία και τη µείωση των εισοδηµάτων και αποταµιεύσεών του.

10

στη µείωση των αποθεµάτων και µόνον. Οι προοπτικές παραµένουν δυσοίωνες γιατί η διεθνώς εκκολαπτόµενη δηµοσιονοµική κρίση προδικάζει µεγάλες φορολογικές επιβαρύνσεις, ενώ η ανάκαµψη των τιµών στο πετρέλαιο διογκώνει το ενεργειακό κόστος επιβαρύνοντας σηµαντικά την καθηµερινή διαβίωση των νοικοκυριών. Εάν στα παραπάνω συνυπολογισθεί η χαµηλή αποδοτικότητα των κυβερνητικών πακέτων τόνωσης της οικονοµίας (πχ στις ΗΠΑ η πλειονότητα των κρατικών δαπανών αφορούν διασώσεις εταιρειών και τραπεζών ή κοινωνικά προγράµµατα, όχι έργα υποδοµών που δηµιουργούν παραγωγική απασχόληση) και ο αυτοτροφοδοτούµενος

(λόγω αυξανόµενων κατασχέσεων) χαρακτήρας της κρίσης στην αγορά ακινήτων, τότε µπορούµε να αντιληφθούµε γιατί ένα µεγάλο µέρος της οικονοµικής και χρηµατοπιστωτικής κρίσης είναι ακόµη µπροστά µας. Με τη µέχρι σήµερα βαθιά ύφεση, οι καταναλωτές είναι υποχρεωµένοι να προσαρµοστούν σε πολύ χαµηλότερα επίπεδα ατοµικής δαπάνης. Όταν, τελικώς, προσεγγισθούν τα εν λόγω επίπεδα δαπάνης, η οικονοµία θα είναι σε θέση να ανακάµψει δυναµικά και βιώσιµα. Όµως απέχουµε πολύ από το σηµείο αυτό. Τα µαζικά κυβερνητικά πακέτα δηµοσιονοµικής και νοµισµατικής στήριξης των οικονοµιών που ενεργοποιήθηκαν τους τελευταίους 9 µήνες µετρίασαν την πιστωτι-

κή κρίση και απέτρεψαν ίσως την παγκόσµια κατάρρευση. Όµως, δεν απέτρεψαν την ανάγκη προσαρµογής της οικονοµίας στα νέα δεδοµένα. Αντίθετα, µε τις νέες υποχρεώσεις που δηµιούργησαν, όξυναν την ανάγκη αυτή. Σήµερα, εξακολουθούµε να αντιµετωπίζουµε ιστορικά υψηλά επίπεδα χρεών, ένα χαµηλό επίπεδο ιδιωτικών αποταµιεύσεων και µία αγορά ακινήτων σε πλήρη καταστολή. Η µείωση των χρεών και η αύξηση των αποταµιεύσεων, έχει αποδειχθεί ιστορικά πως απαιτεί σηµαντικό χρόνο. Επιπλέον, σαν αποτέλεσµα της τεράστιας προηγούµενης πιστωτικής επέκτασης και της τρέχουσας µειωµένης καταναλωτικής δαπάνης, υπάρχει ένα συσσωρευµένο πλεόνασµα παραγωγικής ισχύος που


Ποιες είναι οι πιθανές επενδυτικές ευκαιρίες στα πέτρινα χρόνια της ύφεσης και που εντοπίζονται; Μετοχές, οµόλογα, εµπορεύµατα ή ακίνητα ; Όταν το χαρακτηριστικό της κρίσης είναι η υπερχρέωση των νοικοκυριών και η µεγάλη µόχλευση των πιστωτικών ιδρυµάτων, τα ακίνητα δεν µπορεί να έχουν µέλλον για µεγάλο ακόµη διάστηµα, ενώ ο χρηµατοπιστωτικός τοµέας οδεύει προς συγκέντρωση και συρρίκνωση. Παροµοίως, τα εµπορεύµατα λογικό είναι να επηρεασθούν πτωτικά στον βαθµό που η διεθνής ζήτηση υποχωρεί, εκτός και εάν αντιµετωπίζουν σοβαρά προβλήµατα προσφοράς ή οι ασκούµενες επεκτατικές νοµισµατικές πολιτικές δηµιουργούν έντονα πληθωριστικό περιβάλλον οπότε οι εµπράγµατες αξίες λειτουργούν ως επενδυτικό καταφύγιο. Αυτό δεν ισχύει ακόµη για τη τρέχουσα περίοδο, αφού προς το παρόν κυριαρχούν οι αποπληθωριστικές τάσεις και µόνον εάν συνεχισθεί η µαζική εκτύπωση χρήµατος είναι πιθανόν να δούµε αργότερα έντονα πληθωριστικές συνθήκες. Από την άλλη πλευρά, το παραδοσιακό επενδυτικό καταφύγιο των κρατικών οµολόγων φούσκωσε τόσο πολύ στη διάρκεια του 2008, που φέτος κυριολεκτικά παραπαίει καθώς ο µαζικός δανεισµός των κρατών για

Και όµως υπάρχουν (επενδυτικές) ευκαιρίες

«Το παραδοσιακό επενδυτικό καταφύγιο των κρατικών οµολόγων φούσκωσε τόσο πολύ στη διάρκεια του 2008, που φέτος κυριολεκτικά παραπαίει καθώς ο µαζικός δανεισµός των κρατών αποδιώχνει τους ιδιώτες επενδυτές που φοβούνται δηµοσιονοµική κρίση.

Με την οικονοµική ύφεση να απειλεί µε υποτροπή και τις αγορές να κλυδωνίζονται εκ νέου, οι επενδυτικές ανησυχίες και αναζητήσεις αυξάνουν σχετικά µε πιθανές εναλλακτικές λύσεις και πραγµατικά ικανοποιητικές αποδόσεις. Γιατί είναι αλήθεια πως σε περιόδους οικονοµικής ύφεσης και κρίσης οι αγορές κυριαρχούνται από σύγχυση και φόβο για ανάληψη νέων πρωτοβουλιών, µε κυρίαρχη την τάση για διασφάλιση του πλούτου και αποστροφή κάθε πιθανού κινδύνου (βλ προτίµηση ρευστών διαθεσίµων, βραχυχρόνιων κρατικών τίτλων και πολύτιµων µετάλλων). Όµως, είναι ακριβώς σε παρόµοιες περιόδους κρίσης που ο πλούτος όχι µόνον χάνεται, αλλά και δηµιουργείται.

να καλύψουν τα διογκωµένα ελλείµµατά τους (βλ προγράµµατα διάσωσης) αποδιώχνει τους ιδιώτες επενδυτές που φοβούνται δηµοσιονοµική κρίση µε αποτέλεσµα την αύξηση των κρατικών οµολογιακών αποδόσεων και των µακροχρόνιων δανειστικών επιτοκίων. Αποµένουν οι µετοχές µε τη µεγάλη πτητικότητα τιµών και τις εσωτερικές διαφοροποιήσεις ανά κατηγορία. Σε µία παρατεταµένη οικονοµική ύφεση οι µετοχές γνωρίζουν µεγάλη

πεδίο επιλογής επενδυτικών ευκαιριών µεταξύ των αυριανών επιχειρηµατικών πρωταθλητών. Με την προϋπόθεση πάντα ότι οι επιλεγόµενες εταιρείες διαθέτουν κάποιο παραγωγικό ή τεχνολογικό συγκριτικό πλεονέκτηµα, ικανό µάνατζµεντ, υγιείς χρηµατοοικονοµικές βάσεις και καλές σχέσεις µε τις δηµόσιες αρχές. Και φυσικά ότι οι επενδυτές έχουν κάνει σωστή διαχείριση περιουσίας ώστε να επενδύσουν σε αυτές την κατάλληλη στιγµή.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

πτώση, αλλά ενδιάµεσα απολαµβάνουν και έντονα ανοδικά ράλι όπως αυτό του β’ τριµήνου 2009. Άρα χρειάζεται µεγάλη προσοχή και επιλεκτικότητα στο είδος της µετοχής και τον χρόνο συµµετοχής. Πάντως, µεταξύ οµολόγων και µετοχών το ιστορικό ζύγι κλίνει προς τις δεύτερες µε µάρτυρα την κρίση του µεσοπολέµου: στο διάστηµα 1932-1954 ο S&P 500 σηµείωνε άνοδο 1.543% έναντι µόλις 14% των κρατικών εντόκων γραµµατίων. Πέραν αυτών, ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι πρωταθλητές σε χρηµατιστηριακές επιδόσεις ήταν οι µετοχές βιοµηχανικών εταιρειών που προµήθευσαν το Δηµόσιο (βλ προγράµµατα εθνικής άµυνας και ανάκαµψης της οικονοµίας). Σήµερα, το ειδικό βάρος της βιοµηχανίας έχει περιορισθεί λόγω της ανόδου των υπηρεσιών, αλλά ο κανόνας που προτάσσει τα κρατικά προγράµµατα και την αµυντική βιοµηχανία ως ατµοµηχανή της µελλοντικής ανάπτυξης παραµένει κυρίαρχος. Όσες εταιρείες συµβάλλονται µε αµυντικούς εξοπλισµούς, προγράµµατα ενεργειακής υποκατάστασης και «πράσινης ανάπτυξης», ή ειδικεύονται σε νέες τεχνολογίες χρήσιµες στην αεροδιαστηµική, ιατρική και περιβαλλοντική βιοµηχανία, στις βιοκαλλιέργειες, στην εξόρυξη πολύτιµων µετάλλων και στρατηγικών ορυκτών υλικών κ.α. προσφέρουν ευρύ

εµποδίζει επίσης την ανάληψη νέων επενδύσεων. Εάν δεν ξεκαθαρίσουν οι ισολογισµοί των επιχειρήσεων και των τραπεζών από τοξικά στοιχεία, χρέη και επισφάλειες και δεν εξυγιανθεί η αγορά µε την αποµάκρυνση των προβληµατικών και µη βιώσιµων επιχειρήσεων, δεν µπορεί να υπάρξει νέο πεδίο ανάπτυξης για τις οικονοµίες. Συµπερασµατικά, η ύφεση που βρισκόµαστε δεν είναι µία συνηθισµένη µεταπολεµική ύφεση αλλά το τέλος µιας εποχής. Συνεπώς, η επιστροφή της οικονοµίας στη µακροχρόνια ανοδική τροχιά της θα απαιτήσει µία εκτεταµένη περίοδο χρόνου µε µέτρο όχι µερικούς µήνες αλλά κάποια χρόνια. Για τις χρηµατιστηριακές αγορές αυτό σηµαίνει µειωµένα επίπεδα επιχειρηµατικών κερδών και χαµηλότερους δείκτες τιµών/κερδών (Ρ/Ε). Από την άποψη αυτή, θεωρούµε ότι οι από πολλές πλευρές προβαλλόµενες εκτιµήσεις για µεγάλες αυξήσεις εταιρικών κερδών το 2010 είναι εξωπραγµατικές. Το πιθανότερο, δε, είναι πως το ράλι τιµών που είδαµε στις αγορές τους τελευταίους 3-4 µήνες να έχει ουσιαστικά τερµατίσει, καθώς δεν βασίσθηκε σε πραγµατικές αποδείξεις ανάκαµψης της οικονοµίας. Αποδείξεις που, δεν προβλέπεται να εµφανίζονται σύντοµα στον ορίζοντα.

11


 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Φρένο στον στρουθοκαµηλισµό

12

Η εποχή που τα συστηµικά προβλήµατα της ελληνικής οικονοµίας µπορούσαν να λυθούν κάποια στιγµή στο µέλλον έχει περάσει ανεπιστρεπτί!

Η Ελλάδα πλήττεται λιγότερο από τις άλλες χώρες από την ύφεση, καθώς για το 2009 προβλέπεται µικρή µόνο µείωση του ακ. προϊόντος της, 1% ενώ στη Γερµανία προβλέπεται 6%, και µικρή µόνο άνοδος της ανεργίας, που ωστόσο διατηρείται στις πρώτες θέσεις της Ευρωζώνης. Στην Ελλάδα, περισσότερο από ό,τι σε άλλες χώρες, η ύφεση είναι συστηµική. Και η ώρα της αντιµετώπισης από την πολιτική των σοβαρών προκλήσεων που παρέβλεπε για πολλά χρόνια έχει έρθει.  του Ροσέτου Φακιολά, οµότιµου καθηγητή του ΕΜΠ


Είναι αποτελεσµατικά τα µέτρα που πάρθηκαν; Προκύπτουν όµως σοβαρά ερωτήµατα για τα µέτρα που έχουν παρθεί: α) Η έγκαιρη κρατική εγγύηση των καταθέσεων (µέχρι 100.000 ευρώ για κάθε συµµέτοχο σε τυχόν κοινό λογαριασµό και για κάθε τράπεζα χωριστά), η πολιτική δέσµευση

για το σύνολο των καταθέσεων και οι υπό όρους πιστώσεις των 28 δισ. ευρώ στις τράπεζες για να διευκολυνθούν οι χορηγήσεις σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά. συνέβαλαν στη µείωση των επιπτώσεων της ύφεσης. Οι τράπεζες όµως επιµένουν στην αναγκαιότητα να δανείζουν µόνο σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις που παρουσιάζουν την απαιτούµενη αξιοπιστία γιατί πρόκειται για δανειακά κεφάλαια και όχι για προνοιακές παροχές. Θα βοηθούσε η παροχή κρατικής εγγύησης για νοικοκυριά σε ειδικό πρόγραµµα και για επιχειρήσεις που παρουσιάζουν µια γενικότερη φερεγγυότητα, όπως τα ξενοδοχεία; β ) Οι εκτιµήσεις για τη συγκρατηµένη πολιτική των τραπεζών ως προς τη χορήγηση επισφαλών δανείων έχουν µέχρι τώρα επαληθευτεί, όπως επιβεβαιώνει και η ΤτΕ µετά και από επανειληµµένες δοκιµές αντοχής µε τη συνεργασία του ΔΝΤ (23.6.2009). Μόνο 3,5%- 4,5% των χορηγήσεων τους θεωρούνται επισφαλείς. Εκφράζονται όµως ανησυχίες ότι τυχόν συνέχιση και ιδιαίτερα εµβάθυνση της ύφεσης θα τις αυξήσει. γ) Η ενίσχυση των κατασκευών για τον εµπλουτισµό της παραγωγικής υποδοµής φαίνεται να παρουσιάζει ιδιαίτερα πλεονεκτήµατα,

του πληθυσµού (κυρίως από τους µετανάστες), και του ΑΕΠ, το µέσο οικιστικό µέγεθος, η ποιοτική στάθµη των κατοικιών και το ποσοστό της ιδιοκατοίκησης (περίπου 82% του συνόλου των νοικοκυριών) στην Ελλάδα δεν υστερούν πλέον του µέσου κοινοτικού όρου. Οι κατασκευαστές ισχυρίζονται ότι δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια µείωσης γιατί το 40%-60% της αξίας έχει ήδη περιέλθει πριν την ύφεση στους οικοπεδούχους ως αντιπαροχή, ενώ οι πρόσφατες ρυθµίσεις για τους ηµι-υπαίθριους χώρους προκαλούν πρόσθετες δυσχέρειες. δ) Η µείωση του αριθµού των τουριστών κινείται πλέον σε διψήφιο ποσοστό. Οι αφίξεις του έτους θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη της ύφεσης, την προσέλκυση περισσοτέρων επισκεπτών µε βάση τα εγκαίνια του νέου µουσείου της Ακρόπολης (20.6.2009) και την αποτελεσµατικότητα των ελέγχων για τον περιορισµό της εξάπλωσης στης γρίπης Α. Στα µέσα Ιουνίου 2009 η γρίπη αναβαθµίστηκε από τη Διεθνή Οργάνωση Υγείας στο 6ο και ανώτατο στάδιο της «πανδηµίας αλλά µέχρι τώρα τα µισά σχεδόν από τα περίπου 60 κρούσµατα στην Ελλάδα (25.6.2009) έχουν θεραπευθεί πλήρως. Δεν φαίνεται λοιπόν

Με κριτήριο την ευκολία έναρξης µιας επιχείρησης, η Παγκόσµια Τράπεζα κατατάσσει την Ελλάδα στην 152η θέση µεταξύ 178 χωρών, την ευκολία στην απασχόληση µισθωτής εργασίας στην 142η, και την ευκολία πληρωµής των φόρων στην 86η. ιδιαίτερα όταν γίνεται µέσω των ΣΔΙΤ γιατί δραστηριοποιούνται δεκάδες παραγωγικοί κλάδοι, κυρίως εντάσεως εργασίας και χρησιµοποίησης υλικών εσωτερικής προέλευσης και υψηλής προστιθεµένης αξίας. Δικαιολογείται όµως η ενίσχυση της οικοδοµικής δραστηριότητας όταν από το 2008 υπάρχουν 120 έως 150 χιλ. απούλητα διαµερίσµατα και οι τιµές τους οριακά µόνο έχουν µειωθεί; Παρά δε το γεγονός ότι παρουσιάζονται συνεχώς νέες οικιστικές ανάγκες εξαιτίας της αύξησης

να δικαιολογούνται ενισχύσεις προς τους ξενοδόχους εάν ενθαρρύνουν τη διατήρηση υψηλών τιµών σε ένα έντονα ανταγωνιστικό τουριστικό περιβάλλον. Και η δραστηριότητα της εµπορικής ναυτιλίας έχει µειωθεί, αλλά παρουσιάζεται πρόσφατα µικρή ανάκαµψη στο διεθνές εµπόριο και στους ναύλους ξηρού φορτίου. στ) Οι φθηνότερες αγορές αυτοκινήτων βοήθησαν τον ευρύτερο κλάδο της εµπορίας, συντήρησης και επισκευών, και την απορρό-

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Η

Ελλάδα πλήττεται λιγότερο από την ύφεση γιατί η οικονοµία της είναι σχετικά «κλειστή», µε περίπου 70% της κατανάλωσης από εσωτερικές πηγές, έναντι κάτω από το ήµισυ στις περισσότερες κοινοτικές χώρες. Αποτελεσµατική ζήτηση εξασφαλίζεται και από τους αυτόµατους δηµοσιονοµικούς σταθεροποιητές. Τα µέτρα για τη στήριξη της οικονοµίας, ορισµένα από τα οποία πάρθηκαν έγκαιρα, επιβάρυναν τον προϋπολογισµό και διόγκωσαν το δηµοσιονοµικό έλλειµµα και το δηµόσιο χρέος. Συνέβαλλαν όµως σηµαντικά στην τόνωση της οικονοµικής δραστηριότητας. Σε αυτά περιλαµβάνονται οι µεγάλες πιστώσεις στις τράπεζες, οι εισοδηµατικές παροχές στους χαµηλόµισθους, η επιδότηση της απασχόλησης, καθώς και η ενίσχυση της οικοδοµικής δραστηριότητας, του τουρισµού και της αγοράς αυτοκινήτων. Η οικονοµία διαθέτει επίσης µεγαλύτερο αναπτυξιακό απόθεµα από πολλές άλλες χώρες γιατί παρουσιάζει µεγαλύτερη καθυστέρηση στην πραγµατοποίηση των απαιτούµενων µεταρρυθµίσεων. Μπορεί λοιπόν να το αξιοποιήσει εάν συνεχίσει την πρόσφατη προσπάθεια µεθοδικής επίλυσης των συστηµικών της προβληµάτων. Δεν θα είναι όµως εύκολη η προσπάθεια αυτή. Η κατά 23% και 34% αντίστοιχα µείωση της παραγωγής και των νέων παραγγελιών της βιοµηχανίας σε ετήσια βάση τον Απρίλιο του 2009, το µεγάλο ποσοστό των ανοίκιαστων επαγγελµατικών χώρων, η ανερχόµενη ανεργία, το υψηλό δηµόσιο χρέος και το διογκούµενο έλλειµµα στην κοινωνική ασφάλιση δεν δικαιολογούν µεγάλη αισιοδοξία για γρήγορη ανάκαµψη.

13


CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

14

φηση µερικών χιλιάδων απούλητων αυτοκινήτων, κυρίως µεγάλου κυβισµού. Για να συνεχιστεί όµως το ευνοϊκό αυτό αποτέλεσµα χρειάζεται να παραταθεί επί µακρόν το σχετικό µέτρο, κάτι που δεν θεωρεί σκόπιµο το οικονοµικό επιτελείο. ε) Η πρόσφατη χορήγηση 2,5 δισ. ευρώ από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους για τη συµπλήρωση του εισοδήµατος όσων απασχολούνται λιγότερες από τις κανονικές ώρες (23.4.2009) ακολουθεί τα πρότυπα των πιο αναπτυγµένων χωρών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε πρόσφατα (17.6.2009) πρόσθετη χορήγηση 19 δισ. ευρώ (1 δισ. για την Ελλάδα), δίχως να απαιτείται εθνική συµµετοχή στις δαπάνες. Οι χορηγήσεις αποβλέπουν στη βελτίωση της κατάστασης των 1,5 εκ. περίπου µισθωτών και παράλληλα την ενίσχυση της ζήτησης καταναλωτικών αγαθών. ζ) Θετικό χαρακτηρίζεται και το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν επιµένει στην εξάλειψη του δηµοσιονοµικού ελλείµµατος εντός του 2009, αποδεχόµενη την προσωρινή και υπό όρους χαλάρωση στην εφαρµογή των διατάξεων του Συµφώνου Σταθερότητας. Από τις 16 χώρες της Ευρωζώνης, στις 10 το έλλειµµα υπερβαίνει το οριζόµενο 3% του αεπ και σε ορισµένες είναι πολύ πιο πάνω από το υπολογιζόµενο 6,1% της Ελλάδας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιµένει βέβαια ότι οι χώρεςµέλη πρέπει να συνεχίσουν τις προσπάθειες για τη µείωση του ελλείµµατος και είναι ιδιαίτερα αυστηρή σε χώρες µε υψηλό δηµόσιο χρέος. Για να αποφύγουν τις οδυνηρές συνέπειες από µια ενδεχόµενη χειροτέρευση της πιστωτικής αγοράς, οι Ελληνικές αρχές έχουν ήδη εξασφαλίσει άνω του 80% των δανειακών αναγκών της ελληνικής οικονοµίας για το 2009 (άνω των 40 δισ. ευρώ). Εάν όµως συνεχιστεί η βελτίωση στο διεθνές πιστωτικό κλίµα θα έχουν αντληθεί πόροι µε υψηλότερα επιτόκια δανεισµού. η) Η απελευθέρωση των κλειστών επαγγελµάτων για τους πολίτες των λοιπών χωρών της ΕΕ είναι µια αναγκαία και πολύ καθυστερηµένη προσαρµογή του εθνικού δικαίου στην κοινοτική νοµοθεσία και προοιωνίζεται σηµαντικά µακροπρόθεσµα οφέλη για την ελληνική οι-

κονοµία. Δεν υπάρχουν µέχρι τώρα ενδείξεις ότι θα προκληθούν παρόµοιες αντιδράσεις µε εκείνες στην Ιρλανδία (15-18/6/2009) εναντίον των Πολωνών µεταναστών.

Ελληνικές (αρνητικές) ιδιαιτερότητες Περισσότερο από ότι σε πολλές άλλες χώρες η ύφεση είναι συστηµική, προκαλείται δηλαδή από αιτίες οργανικές-διαρθρωτικές, και όχι συγκυριακές. Ελλοχεύει λοιπόν ο κίνδυνος η σχετική οικονοµική σταθερότητα να εξελιχθεί αργότερα σε πολύ δύσκολες καταστάσεις και να συνεχίζεται η ύφεση, όταν οι άλλες χώρες αρχίσουν να ανακάµπτουν.

ΕΥΘΡΑΥΣΤΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Η εξόφληση των λογαριασµών του δηµοσίου, που υπολογίζονται σε 10 δισ. ευρώ, γίνεται µε 157 ηµέρες καθυστέρηση από την έκδοση του τιµολογίου, µε µέσο όρο τις 30 ηµέρες στις άλλες χώρες της ΕΕ. Οι µεγάλες καθυστερήσεις στην εξόφληση των κρατικών υποχρεώσεων µειώνουν την αξιοπιστία του κράτους στους πολίτες.


των κρατικών υποχρεώσεων µειώνουν την αξιοπιστία του κράτους στους πολίτες, µε αρνητικές επιδράσεις στην οικονοµική δραστηριότητα. Εκτιµάται επίσης ότι η κρατική γραφειοκρατία στην Ελλάδα επιβαρύνει τις επιχειρήσεις µε κόστος το 6,8% του ΑΕΠ, έναντι 4,5% περίπου στην Ιταλία και Ισπανία. Με κριτήριο την ευκολία έναρξης µιας επιχείρησης, η Παγκόσµια Τράπεζα κατατάσσει την Ελλάδα στην 152η θέση µεταξύ 178 χωρών, την ευκολία στην απασχόληση µισθωτής εργασίας στην 142η, και την ευκολία πληρωµής των φόρων στην 86η.

Ώρα για αποφάσεις Υπάρχουν ενδείξεις ότι ο ρυθµός εµβάθυν-

σης της ύφεσης περιορίζεται και τυχόν νέες πτωχεύσεις µεγάλων επιχειρήσεων µπορεί να αντιµετωπιστούν, όπως και οι προηγούµενες, µε κρατικούς πόρους, αυξάνοντας το δηµόσιο χρέος. Οι απώλειες στην παγκόσµια οικονοµία είναι µεγάλες αλλά τα νέα θεσµικά µέτρα φαίνεται ότι είναι αποτελεσµατικά, θα βελτιώσουν τη λειτουργία του χρηµατοπιστωτικού συστήµατος και θα συµβάλλουν στη γρήγορη επίτευξη της ανάκαµψης. Παρά τα σοβαρά πλήγµατα, η ύφεση στην οικονοµία προσφέρει και ευκαιρίες σε όλες τις οικονοµίες να προσαρµόσουν την οικονοµική και οικολογική τους πολιτική στις σύγχρονες ανάγκες. Στην Ελληνική δε πολιτική να ασχοληθεί µε την επίλυση σοβαρών προκλήσεων που παρέβλεπε για πολλά χρόνια.

Μικροί οι κίνδυνοι από τις ελληνικές επενδύσεις στο εξωτερικό

Σ

την Ανατολική Ευρώπη και την Τουρκία λειτουργούν 4.000 περίπου ελληνικές επιχειρήσεις, µεταξύ αυτών και 1.300 καταστήµατα τραπεζών µε επενδύσεις περίπου 50 δισ. ευρώ. Αποτελούν το 18% περίπου της τραπεζικής αγοράς, έναντι συµµετοχής κατά 22% της Αυστρίας. Στην Εσθονία, Τσεχία και Σλοβακία υπολογίζεται ότι περίπου 90% του τραπεζικού συστήµατος είναι ξένης ιδιοκτησίας. Μέχρι τα τέλη Απριλίου του 2009 οι καθυστερήσεις στην εξυπηρέτηση των ελληνικών δανείων προβλεπόταν ότι δεν θα ξεπερνούν το 10%, έναντι 4,5% και 5% στην Ελλάδα το 2007 και 2008 αντίστοιχα (ΤτΕ 30.4.2008). Αν και η µεγάλη ενίσχυση από τα διεθνή πιστωτικά ιδρύµατα έχει περιορίσει τον κίνδυνο της χρεοκοπίας, οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης ζητούν ακόµη άνω των 200 δισ. ευρώ. Ορισµένες δε και την ένταξη άνευ προϋποθέσεων στην ευρωζώνη, προφανώς για να στηρίξουν τα νοµίσµατά τους. Με τη σηµαντική βοήθεια των διεθνών πιστωτικών οργανισµών δεν παρατηρήθηκε αθρόα εκροή ξένων κεφαλαίων από την Ανατολική Ευρώπη που θα έπληττε και πολλές δραστηριότητες στις δυτικές οικονοµίες. Η διοχέτευση όµως κεφαλαίων από κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται στις δυτικές τράπεζες στις θυγατρικές τους στις χώρες αυτές, προκαλεί αντιδράσεις από όσους θεωρούν ότι µε τη φορολόγησή τους ενισχύονται επιχειρήσεις άλλων χωρών. Δηµιουργείται, εντούτοις, πρόβληµα από την τυχόν απαγόρευση διοχέτευσης της βοήθειας αυτής στην περιοχή γιατί θα εκλαµβανόταν ως εκδήλωση προστατευτισµού, κάτι που έχει καταδικαστεί από όλες τις χώρες. Με την επάνοδο εξάλλου της χρηµατοπιστωτικής αγοράς στην οµαλή λειτουργία, τα όποια κεφάλαια των τραπεζών θα αντλούνται από τους µετόχους τους µε αυξήσεις κεφαλαίου, κατά το παράδειγµα της Εθνικής Τράπεζας πρόσφατα.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Η εξυπηρέτηση του δηµόσιου χρέους απαιτεί ετήσιο δανεισµό πάνω από 50 δισ. ευρώ, το 20% περίπου του ΑΕΠ, ενώ το υψηλό δηµοσιονοµικό έλλειµµα θα διογκώσει περαιτέρω το χρέος. Περιορίζεται λοιπόν την ικανότητα του κράτους να αποζηµιώνει αυτούς που πλήττονται από την ύφεση και τις µεταρρυθµίσεις και αυξάνονται οι σχετικές αντιδράσεις. Από πολλά χρόνια, το χρέος ακολουθεί ανοδική πορεία γιατί η συνολική κατανάλωση αυξανόταν ταχύτερα από την παραγωγή. Μικρό δε µέρος του διατέθηκε σε έργα υποδοµής, ενώ υψηλό ποσοστό των 94 δισ. ευρώ της κοινοτικής βοήθειας έχει απορροφηθεί σε καταναλωτικές δαπάνες. Εντούτοις, υψηλό ποσοστό του πληθυσµού εκφράζει έντονη δυσαρέσκεια γιατί θεωρεί ότι οι χαµηλότερες εισοδηµατικές κατηγορίες ελάχιστα έχουν ωφεληθεί από την οικονοµική ανάπτυξη. Το εµπορικό έλλειµµα ανέρχεται σε 41 δισ. ευρώ (περίπου 17% του ΑΕΠ) και το έλλειµµα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών σε 35 δισ. ευρώ (14% του ΑΕΠ, από 6,4% το 2004). Οι αυξητικές πιέσεις παραµένουν γιατί οι εισαγωγές είναι ανελαστικές (τρόφιµα, καύσιµα, µηχανήµατα), ενώ µόλις το 10% των εξαγωγών είναι προϊόντα υψηλής τεχνολογίας ή τελείως απαραίτητες βασικές πρώτες και βοηθητικές ύλες. Επιπλέον, οι συναλλαγµατοφόροι κλάδοι της ναυτιλίας και του τουρισµού που δραστηριοποιούν πολλά επαγγέλµατα αντιµετωπίζουν άµεσα τις δυσµενείς επιπτώσεις της ύφεσης αν και, όπως ήδη αναφέρθηκε, µέχρι τώρα τα αποτελέσµατά τους δεν είναι καταστροφικά. Οι εξαγωγές δυσχεραίνονται περαιτέρω από τη συνεχιζόµενη αύξηση του κόστους εργασίας ανά µονάδα προϊόντος. Η εξόφληση των λογαριασµών του Δηµοσίου προς επιχειρήσεις και ιδιώτες, που υπολογίζονται σε 10 δισ. ευρώ, γίνεται µε 157 ηµέρες καθυστέρηση από την έκδοση του τιµολογίου, µε µέσο όρο τις 30 ηµέρες στις άλλες κοινοτικές χώρες. Στη Γερµανία, µε οκταπλάσιο σχεδόν πληθυσµό, οι ανεξόφλητοι λογαριασµοί ανέρχονται σε 11,5 δισ. ευρώ και στις περισσότερες άλλες χώρες-µέλη της ΕΕ γύρω στο 1 δισ. ευρώ. Οι µεγάλες καθυστερήσεις στην εξόφληση

15


 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Α ΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Απαιτητικοί καιροί Μέση αύξηση πωλήσεων 3,5% το 2008 αλλά µε έντονη υποχώρηση κατά 10,5% των κερδών. Αυτή είναι η εικόνα που εµφανίζουν τα οικονοµικά αποτελέσµατα των ελληνικών επιχειρήσεων για το 2008.  Του Χρήστου Γιαννακόπουλου, partner, επικεφαλής ανάπτυξης προϊόντων και υπηρεσιών της Hellastat

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Μ

16

ε µέσο ρυθµό αύξησης του κύκλου εργασιών κατά 3,5% το 2008 είναι δύσκολο να ισχυριστεί κανείς ότι οι συνέπειες της κρίσης πέρασαν στα αποτελέσµατα της περασµένης χρονιάς. Τη στιγµή µάλιστα που οι ελληνικές επιχειρήσεις µεταολυµπιακά «κρατήθηκαν» στο 2,5%-3%, ενώ τα προηγούµενα δύο χρόνια αναπτύχθηκαν µε µέσο ρυθµό της τάξης του 7-8%, ο µέσος ετήσιος ρυθµός αύξησης κατά 5% την τελευταία 6ετία κάθε άλλο παρά χαµηλός µπορεί να αξιολογηθεί. Αρνητικό στοιχείο ωστόσο αποτελεί η κάµψη εσόδων για το 42% των επιχειρήσεων του δείγµατος, η οποία είναι και η χειρότερη επίδοση της τελευταίας 4ετίας, από 33% περίπου το 2006. Αν και η υποχώρηση των ρυθµών ανάπτυξης το 2008 αφορά την πλειοψηφία των επιχειρήσεων, εντούτοις η ψαλίδα της ανάπτυξης µεταξύ µικρών και µεγάλων διευρύνεται. Ειδικότερα, οι επιχειρήσεις µε έσοδα: - άνω των 50 εκατ. ευρώ αναπτύσσονται κατά µέσο όρο µε 6,8% το 2008 (10,2% το 2007) - από 3 εκατ. ευρώ µέχρι 50 εκατ. ευρώ µε 5,9% (11,9% το 2007)

- από 1 εκατ. ευρώ µέχρι 3 εκατ. ευρώ µε 3% (8,5% το 2007) - οι µικρότερες, µε έσοδα µέχρι 1 εκατ. ευρώ παραµένουν στάσιµες (+0,2%), έναντι αύξησης κατά 3,8% το 2007. Διαπιστώνεται συνεπώς, ότι η διαχρονική υστέρηση των ρυθµών ανάπτυξης των µικρών επιχειρήσεων έναντι των µεγαλύτερων όχι µόνο διατηρείται, αλλά και εντείνεται, καθώς οι απώλειες τους είναι σαφώς εντονότερες. Χαρακτηριστικό είναι ότι και στον µέσο ρυθµό ετήσιας µεταβολής (2008-2003) των πωλήσεων υπάρχει µικρή αλλά σαφής υπεροχή των µεγαλύτερων επιχειρήσεων (6,5%) έναντι των µικρότερων (4,9%).

Η πορεία των αποτελεσµάτων Τα λειτουργικά κέρδη των επιχειρήσεων εµφανίζουν µικρή µέση µείωση κατά -0,4% το 2008, έναντι σηµαντικής αύξησης κατά 12% περίπου την προηγούµενη χρονιά και κατά 9,6% το 2006. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι µεγάλες επιχειρήσεις εµφανίζουν εντονότερη του µέσου κάµψη, της τάξης του -3,6%, λόγω των µειωµένων κερδών στις µεγάλες βιοµηχανίες µετάλλων, στον κλάδο


CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

17


 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Α ΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

εκδόσεων-εκτυπώσεων, στις µεταφορές και στα ξενοδοχεία και εστιατόρια. Οι πολύ µικρές επιχειρήσεις εµφανίζουν µέση υποχώρηση των λειτουργικών κερδών κατά -4,7%, σταθερότητα δείχνουν οι επιχειρήσεις µε έσοδα 1-3 εκατ. ευρώ, ενώ ικανοποιητική αύξηση κατά 3,1% παρουσιάζουν µόνο οι επιχειρήσεις µε έσοδα 3-50 εκατ ευρώ. Το µέσο περιθώριο λειτουργικού κέρδους υποχωρεί κατά 50 µονάδες βάσης, στο 9,34% από 9,86% το 2007. Την τελευταία 6ετία καταγράφεται αρνητική τάση στο ισοζύγιο λειτουργικά κερδοφόρων-ζηµιογόνων επιχειρήσεων, καθώς από 80% το 2003 υποχωρεί σταδιακά στο 75% το 2008. Σε επίπεδο καθαρών προ φόρων κερδών διαπιστώνεται σηµαντική υποχώρηση άνω του -10%, ενώ στις πολύ µικρές και πολύ µεγάλες επιχειρήσεις κυµαίνεται στο -15% κατά µέσο όρο. Ως συνέπεια της πορείας των κερδών, το καθαρό περιθώριο µειώνεται αισθητά, στο 2,2% από 3,1% το 2007 και 2,9% το 2006. Η µεγαλύτερη µέση υποχώρηση καταγράφεται στους κλάδους ξενοδοχείωνεστιατορίων (-26%), εµπόριο οχηµάτων (-25%), Κλωστοϋφαντουργία-ένδυση (-24%), µη µεταλλικά ορυκτά (-23%) και εκδόσεις-εκτυπώσεις (17%). Οι µόνοι κλάδοι µε θετική µεταβολή των καθαρών κερδών είναι αυτοί των υπηρεσιών

καταγράφεται στον κλάδο υπηρεσιών υγείας (22,7%) και πληροφορικής (14%) λόγω υψηλής κερδοφορίας και χονδρικού εµπορίου (10,2%) λόγω υψηλού δανεισµού. Θετικό στοιχείο για τις επιχειρήσεις είναι η έλλειψη διακυµάνσεων στον λειτουργικό τους κύκλο, καθώς απαιτήσεις, αποθέµατα και προµηθευτές ανακυκλώνονται µε τους ίδιους ρυθµούς κατά την τελευταία 4ετία. Ειδικότερα, το µέσο διάστηµα είσπραξης των απαιτήσεων εκτιµάται σε 134 ηµέρες, τα αποθέµατα ανακυκλώνονται κάθε 69 ηµέρες, ενώ οι προµηθευτές εξοφλούνται στις 153 ηµέρες. Κατά συνέπεια, ο εµπορικός κύκλος διαµορφώνεται στις 50 ηµέρες (49 το 2007), ακολουθώντας µια ήπια τάση επέκτασης την τελευταία 6ετία (33 ηµέρες το 2003). Σταθερότητα παρατηρείται και στις οµάδες επιχειρήσεων βάσει µεγέθους, µε τις µεγάλες επιχειρήσεις να εισπράττουν ταχύτερα έναντι του µέσου κατά 1 µήνα, αλλά και να εξοφλούν στις 109 ηµέρες (153 στο σύνολο των επιχειρήσεων). Σηµαντικές ανάγκες σε κεφάλαιο κίνησης εµφανίζουν οι κλάδοι της κλωστοϋφαντουργίας-ένδυσης (181 ηµέρες, +20 από το 2007), τα χηµικά-πλαστικά (128 ηµέρες), η βιοµηχανία µετάλλων (109 ηµέρες) και το χονδρικό εµπόριο (81 ηµέρες), λόγω της βραδύτερης του µέσου

Θετικό στοιχείο είναι η έλλειψη διακυµάνσεων στον λειτουργικό επιχειρηµατικό κύκλο - απαιτήσεις, αποθέµατα, προµηθευτές ανακυκλώνονται µε τους ίδιους ρυθµούς την τελευταία 4ετία.

γεγονός ότι αυξάνει ο το ποσοστό των επιχειρήσεων, τα δάνεια των οποίων υπερβαίνουν το 50% των ετήσιων εσόδων τους: στο 25,7% το 2008, από 24,2% το 2007. Ο αριθµός των επιχειρήσεων που εµφανίζει στον ισολογισµό του βραχυπρόθεσµο δανεισµό υποχωρεί ελαφρά στο 42,6% το 2008, από 43,1% το 2007. Η κάµψη των λειτουργικών κερδών και η εντεινόµενη χρήση βραχυπρόθεσµου δανεισµού οδηγούν σε σοβαρή υποβάθµιση της ικανότητας κάλυψης τόκων, από 3,8 φορές το 2007 σε 3,1 φορές το 2008. Μεγαλύτερη επιβάρυνση µε βραχυπρόθεσµο δανεισµό εµφανίζουν οι µικρές επιχειρήσεις (37% των εσόδων τους), ενώ οι µεγάλες επιχειρήσεις εµφανίζουν δάνεια στο 11,4% των εσόδων τους, κατά µέσο όρο. Υψηλό τραπεζικό δανεισµό εµφανίζουν επίσης οι κλάδοι της ακίνητης περιουσίας, κλωστοϋφαντουργίας-ένδυσης, χηµικών-πλαστικών, ψυχαγωγίας, ξενοδοχείων και ε-στιατορίων. Αντίθετα, οι µεταφορές, ταχυδροµεία-τηλεπικοινωνίες και υπηρεσίες υγείας εµφανίζουν τους χαµηλότερους δείκτες δανεισµού. (Πίνακας 3)

Το οικονοµικό περιβάλλον του 2009 Τα θεµελιώδη µεγέθη των ελληνικών επιχειρήσεων σταθεροποιούνται την τελευταία 3ετία, ενώ στα αποτελέσµατα του 2008 δεν γίνονται ορατές οι συνέπειες της διεθνούς οικονοµικής κρίσης. Ωστόσο, κρίσιµοι δείκτες δραστηριότητας όπως: - ο δείκτης κύκλου εργασιών στη βιοµηχανία, µε µείωση κατά 23% τον Απρίλιο,

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

- ο δείκτης όγκου λιανικών πωλήσεων, µε πτώση -10% στο α’ 4µηνο,

18

υγείας (+1,3%) και της ενέργειας (2,7%). Είναι χαρακτηριστικό επίσης ότι το καθαρό περιθώριο κέρδους υποχωρεί σε όλους τους βασικούς κλάδους της οικονοµίας, µε µόνη εξαίρεση την Πληροφορική, στο 5,9% από 5,5% το 2007. Σε αντιστοιχία µε τα λειτουργικά κέρδη, το ποσοστό των κερδοφόρων επιχειρήσεων µειώνεται την τελευταία 6ετία, από 68,5% το 2003 σε 64,5% το 2008. (Πίνακας 1, Πίνακας 4) Η σηµαντική υποχώρηση του καθαρού περιθωρίου, αλλά και η βελτίωση του δείκτη ξένων προς ίδια κεφάλαια, πλήττει την αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων, χάνοντας 2 ποσοστιαίες µονάδες έναντι του 2007, στο 3,9%. Οι σε γενικές γραµµές περισσότερο δανεισµένες µεγαλύτερες επιχειρήσεις επιτυγχάνουν σαφέστατα -ψηλότερες του µέσου αποδόσεις επί των ιδίων κεφαλαίων, αν και σηµαντικά µειωµένες, στο 10,6% (από 17,6%. Υψηλή αποδοτικότητα

είσπραξης των απαιτήσεων αλλά και των µεγαλύτερων αποθεµάτων που τηρούν. Αντίθετα, οι κλάδοι υπηρεσιών όπως ξενοδοχεία-εστιατόρια, ψυχαγωγία, ενέργεια, υγεία, ταχυδροµεία και τηλεπικοινωνίες απολαµβάνουν πλεόνασµα, καθώς εισπράττουν ταχύτερα έναντι των πληρωµών τους, και δεν δεσµεύουν κεφάλαια σε αποθέµατα. (Πίνακας 2)

Ενίσχυση ιδίων κεφαλαίων Θετική εξέλιξη για τη βιωσιµότητα των επιχειρήσεων είναι η µικρή υποχώρηση του δείκτη ξένων προς ίδια κεφάλαια, στο 1,17 προς 1 από 1,27 προς 1 το 2007. Αντίστοιχα, τα συνολικά ξένα κεφάλαια υποχωρούν στο 57% του ενεργητικού από 59,5% το 2007. Ωστόσο, ο δείκτης των βραχυπρόθεσµων τραπεζικών δανείων προς τις πωλήσεις ενισχύεται κατά 1 ποσοστιαία µονάδα, στο 25% το 2008 από 24%. Αρνητικό είναι επίσης το

- η υποχώρηση της οικοδοµικής δραστηριότητας κατά 24% στο α’ 4µηνο, - οι µειωµένες κατά 10% αφίξεις τουριστών το πρώτο εξάµηνο του 2009, - η πτώση των εισαγωγών κατά 38% τον Μάιο και των εξαγωγών κατά 15%, σε 12µηνη βάση, - η έντονη αύξηση σε όγκο και αξία των ακάλυπτων επιταγών και των απλήρωτων συναλλαγµατικών, - η επιβράδυνση της πιστωτικής επέκτασης σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά (8,8% τον Μάιο από 15,9% τον Δεκέµβριο του 2008), - η άνοδος του ποσοστού ανεργίας, - η ραγδαία επιδείνωση της δηµοσιονοµικής κατάστασης, συνθέτουν ένα έντονα αρνητικό περιβάλλον για τις ελληνικές επιχειρήσεις κατά την οικονοµική χρήση που διανύουµε.


 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Α ΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Πίνακας 1

Μεταβολή Πωλήσεων

Ρυθµοί µεταβολής βασικών µεγεθών

08/07

Μέση τιµή, στο σύνολο του δείγµατος

3,5%

Μεταβολή ΚΠΤΦΑ

Μέσος ετήσιος ρυθµός 08/03

08/07

8,3%

5,1%

-0,4%

11,7%

0,2% 3,0% 5,9% 6,8%

3,8% 8,5% 11,9% 10,2%

4,9% 5,0% 5,4% 6,5%

-4,7% 0,5% 3,1% -3,6%

2,8% 2,8% 8,8% 6,6% 4,7% 0,8% 2,1% 7,0% 5,5% -3,4% 3,4% -6,0% 0,3% 0,5% 2,7% 8,8% 0,5% 7,3% 11,7% 7,9%

9,2% 6,9% 12,2% 8,8% 5,0% 5,9% 11,1% 9,7% 9,4% 6,9% 8,6% 2,2% 4,4% 6,0% 10,8% 12,5% 7,5% 12,9% 2,6% 6,1%

5,4% 3,8% 8,9% 6,2% 4,1% 3,2% 6,0% 6,5% 6,6% 3,4% 7,3% -1,1% 5,2% 3,6% 8,4% 7,5% 1,9% 7,4% 6,5% 12,0%

0,6% -6,0% 6,2% 3,5% -0,5% -3,6% -0,3% 4,4% 0,3% -8,3% 0,1% -10,7% -5,9% -5,9% 2,1% 10,9% -4,3% 4,2% 11,0% -0,7%

07/06

Μεταβολή ΚΠΦ

Μέσος ετήσιος 07/06 ρυθµός 08/03

Μέσος ετήσιος ρυθµός 08/03

08/07

07/06

-1,1%

-10,5%

12,0%

-10,0%

7,5% 16,4% 18,0% 16,1%

-5,4% 1,6% 2,1% 0,4%

-15,1% -10,0% -7,9% -15,1%

7,7% 17,3% 17,1% 14,0%

-14,6% -8,1% -8,4% -4,6%

17,1% 9,2% 12,8% 10,5% 4,4% 12,1% 17,2% 11,0% 10,6% 15,6% 13,5% 4,2% -2,6% 12,1% 11,3% 24,3% 14,5% 25,5% -8,8% -2,2%

2,2% -3,4% -3,0% -5,0% -0,4% -0,3% -0,1% 1,5% -3,5% -2,5% 3,5% -7,7% -5,0% -1,0% 5,0% -2,0% -11,1% 2,6% -2,5% -20,4%

-10,9% -26,3% -0,6% -1,2% -10,1% -10,2% -11,0% -3,7% -7,6% -25,3% -8,4% -23,8% -23,2% -17,3% -8,4% 11,9% -8,1% 1,3% 2,7% -6,8%

15,9% 6,0% 15,9% 15,1% 3,5% 14,9% 16,0% 11,8% 12,5% 13,0% 14,0% 3,0% -7,1% 12,6% 14,9% 18,3% 2,9% 25,8% -11,4% 6,2%

-6,7% -17,5% -7,5% -10,5% -6,8% -10,1% -7,4% -9,6% -9,6% -16,4% -6,4% -16,5% -21,0% -14,9% -5,4% -8,2% -19,1% -0,2% -1,5% -5,5%

Μέγεθος µέχρι € 1 εκ. από € 1 εκ. µέχρι € 3 εκ. από € 3 εκ. µέχρι € 50 εκ. πάνω από € 50 εκ.

Κλάδοι Χονδρικό εµπόριο Ξενοδοχεία και εστιατόρια Κατασκευές ∆ιάφορες υπηρεσίες Ακίνητη περιουσία Λιανικό εµπόριο Λοιπές βιοµηχανίες Βιοµηχανία τροφίµων και ποτών Μεταφορές και υποστήριξη µεταφορών Εµπόριο οχηµάτων Χηµικά-πλαστικά Κλωστοϋφαντουργία, ένδυση, υπόδηση Προϊόντα από µη µεταλλικά ορυκτά Εκδόσεις - Εκτυπώσεις Παραγωγή µετάλλων και προϊόντα Πληροφορική Ψυχαγωγικές, πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότητες Υπηρεσίες υγείας Ενέργεια Ταχυδροµεία και τηλεπικοινωνίες Πηγή, επεξεργασία: Hellastat Α.Ε.

Πίνακας 2

∆είκτες Ρευστότητας

Γενική ρευστότητα 2008

Μέση τιµή, στο σύνολο του δείγµατος

2007

Εµπορικός κύκλος

Ηµέρες απαιτήσεων

Ηµέρες αποθεµάτων

Ηµέρες προµηθευτών

2008

2007

2008

2007

2008

2007

2008

2007

1,32

1,30

50

49

134

133

69

70

153

154

1,51 1,25 1,21 1,22

1,48 1,21 1,20 1,23

15 38 63 34

24 38 64 32

125 140 140 102

120 136 140 105

63 76 69 52

67 77 71 49

180 170 136 109

185 167 135 114

1,27 1,26 1,71 1,29 1,99 1,14 1,38 1,32 1,16 1,18 1,35 1,55 1,40 1,26 1,42 1,49 1,00 1,33 1,42 1,44

1,26 1,30 1,67 1,27 2,09 1,13 1,31 1,29 1,15 1,17 1,35 1,48 1,46 1,28 1,39 1,49 1,02 1,27 1,46 1,27

81 -45 55 -22 63 3 113 79 -3 65 128 181 77 53 109 -9 -22 -29 -36 -33

86 -44 59 -17 52 13 108 79 -7 61 130 161 72 64 108 10 -15 -11 16 18

153 75 152 133 84 64 162 141 105 78 171 184 163 188 175 165 188 137 92 142

154 68 146 123 83 64 159 142 95 72 171 177 159 186 175 169 191 133 102 165

94 9 61 18 43 115 110 71 8 103 98 135 53 40 95 25 14 9 31 11

90 9 68 19 68 112 110 72 10 92 98 125 58 44 95 23 13 8 42 11

149 153 163 166 159 197 160 143 113 107 143 131 144 185 145 181 230 178 166 183

151 163 156 169 162 196 160 139 108 107 148 130 144 186 149 192 219 176 148 177

Μέγεθος µέχρι € 1 εκ. από € 1 εκ. µέχρι € 3 εκ. από € 3 εκ. µέχρι € 50 εκ. πάνω από € 50 εκ.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Κλάδοι

20

Χονδρικό εµπόριο Ξενοδοχεία και εστιατόρια Κατασκευές ∆ιάφορες υπηρεσίες Ακίνητη περιουσία Λιανικό εµπόριο Λοιπές βιοµηχανίες Βιοµηχανία τροφίµων και ποτών Μεταφορές και υποστήριξη µεταφορών Εµπόριο οχηµάτων Χηµικά-πλαστικά Κλωστοϋφαντουργία, ένδυση, υπόδηση Προϊόντα από µη µεταλλικά ορυκτά Εκδόσεις - Εκτυπώσεις Παραγωγή µετάλλων και προϊόντα Πληροφορική Ψυχαγωγικές, πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότητε Υπηρεσίες υγείας Ενέργεια Ταχυδροµεία και τηλεπικοινωνίες Πηγή, επεξεργασία: Hellastat Α.Ε.


 Πίνακας 3

∆είκτες κεφαλαιακής διάρθρωσης Μέση τιµή, στο σύνολο του δείγµατος

Ξένα προς ίδια κεφάλαια

Ξένα προς συνολικά κεφάλαια

Βραχυπρόθεσµος δανεισµός προς πωλήσεις

Κάλυψη τόκων

2008

2007

2008

2007

2008

2007

2008

2007

1,17

1,27

57,1%

59,5%

24,8%

23,9%

3,08

3,78

0,58 1,71 2,48 2,43

0,65 1,87 2,58 2,42

42,9% 65,1% 72,3% 70,4%

45,4% 66,7% 72,9% 70,1%

36,9% 24,1% 21,8% 11,4%

36,9% 22,9% 20,0% 10,9%

3,12 4,05 3,40 2,92

4,02 4,78 4,03 4,57

2,32 0,30 0,83 1,17 0,20 2,19 1,33 1,28 1,40 2,58 1,47 1,14 1,18 1,32 1,47 1,21 1,25 1,19 0,48 1,09

2,48 0,35 0,87 1,31 0,23 2,50 1,41 1,31 1,46 2,71 1,48 1,23 1,21 1,58 1,50 1,06 0,98 1,25 0,51 1,40

71,4% 24,7% 45,7% 59,3% 20,4% 73,8% 58,1% 58,9% 61,5% 74,0% 60,1% 54,5% 56,8% 62,8% 60,6% 57,3% 66,7% 55,3% 32,4% 60,1%

72,8% 28,6% 48,6% 61,2% 23,5% 75,9% 59,3% 59,6% 64,2% 74,5% 60,6% 55,9% 55,6% 66,2% 61,5% 54,9% 66,8% 57,6% 35,8% 64,3%

27,0% 28,2% 24,5% 14,1% 61,4% 16,3% 29,0% 28,0% 13,0% 22,0% 29,2% 34,5% 26,6% 28,8% 24,5% 15,9% 33,0% 13,4% 27,7% 9,0%

24,8% 30,7% 26,3% 14,1% 85,5% 16,0% 26,9% 28,7% 12,4% 19,0% 26,2% 33,7% 23,7% 26,8% 24,6% 18,5% 35,8% 13,0% 37,8% 11,1%

2,92 3,41 3,69 7,29 1,48 3,47 3,20 2,98 3,32 1,96 3,29 2,15 2,94 2,88 3,09 8,55 2,44 11,00 1,85 3,65

3,70 4,43 3,58 7,77 1,70 4,03 3,89 3,35 3,93 2,41 3,89 2,71 3,90 3,75 3,85 13,49 3,57 14,65 2,31 4,93

Μέγεθος µέχρι € 1 εκ. από € 1 εκ. µέχρι € 3 εκ. από € 3 εκ. µέχρι € 50 εκ. πάνω από € 50 εκ.

Κλάδοι Χονδρικό εµπόριο Ξενοδοχεία και εστιατόρια Κατασκευές ∆ιάφορες υπηρεσίες Ακίνητη περιουσία Λιανικό εµπόριο Λοιπές βιοµηχανίες Βιοµηχανία τροφίµων και ποτών Μεταφορές και υποστήριξη µεταφορών Εµπόριο οχηµάτων Χηµικά-πλαστικά Κλωστοϋφαντουργία, ένδυση, υπόδηση Προϊόντα από µη µεταλλικά ορυκτά Εκδόσεις - Εκτυπώσεις Παραγωγή µετάλλων και προϊόντα Πληροφορική Ψυχαγωγικές, πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότητες Υπηρεσίες υγείας Ενέργεια Ταχυδροµεία και τηλεπικοινωνίες Πηγή, επεξεργασία: Hellastat Α.Ε.

Πίνακας 4� ��∆είκτες

κερδοφορίας & απόδοσης

Μικτό περιθώριο 2008

Μέση τιµή, στο σύνολο του δείγµατος

Περιθώριο ΚΠΤΦΑ

Καθαρό περιθώριο

Απόδοση ιδίων κεφαλαίων

2007

2008

2007

2008

2007

2008

2007

26,4%

26,5%

9,3%

9,9%

2,2%

3,1%

3,9%

5,9%

34,2% 26,4% 22,2% 18,0%

34,2% 26,0% 22,2% 19,5%

11,5% 9,4% 8,4% 5,6%

12,5% 9,8% 8,8% 6,8%

1,4% 2,7% 2,5% 1,7%

2,4% 3,5% 3,3% 3,2%

1,4% 8,1% 11,7% 10,6%

2,6% 10,9% 15,3% 17,6%

27,6% 29,8% 21,7% 33,6% 58,3% 30,6% 23,6% 18,4% 19,3% 17,7% 24,3% 22,7% 21,1% 30,3% 18,7% 39,1% 26,1% 38,5% 33,6% 33,0%

26,8% 32,2% 20,6% 33,5% 59,0% 30,8% 24,4% 19,2% 19,4% 16,6% 24,6% 23,8% 23,1% 31,6% 19,4% 36,9% 25,9% 38,1% 26,1% 33,2%

7,6% 19,4% 12,4% 10,3% 44,7% 6,0% 10,8% 8,5% 5,1% 4,4% 10,9% 7,6% 9,5% 9,3% 10,4% 14,2% 12,0% 19,7% 22,5% 4,9%

7,9% 21,5% 11,9% 11,1% 49,4% 6,5% 11,1% 8,9% 5,9% 4,6% 10,7% 8,5% 10,0% 10,1% 11,0% 13,5% 11,4% 18,8% 17,8% 5,7%

2,4% -0,9% 6,6% 4,2% 0,5% 1,9% 2,7% 1,3% 1,4% 0,9% 2,4% 1,4% 1,3% 2,3% 2,4% 5,9% 1,1% 11,4% 4,6% 1,9%

3,4% 0,9% 6,6% 4,7% 2,5% 2,5% 3,6% 1,8% 2,1% 1,4% 3,0% 2,0% 2,7% 3,4% 3,8% 5,5% 1,4% 11,8% 7,1% 2,5%

10,2% -0,7% 5,0% 10,1% -0,9% 8,5% 4,6% 2,5% 3,2% 4,9% 4,8% 2,6% 1,9% 6,2% 4,7% 14,1% 2,0% 22,7% -2,1% 8,0%

14,3% 0,1% 5,9% 9,9% -0,6% 12,3% 6,5% 3,5% 5,6% 7,8% 6,2% 4,2% 4,2% 9,4% 7,5% 13,9% 2,1% 25,3% -2,5% 11,3%

Μέγεθος µέχρι € 1 εκ. από € 1 εκ. µέχρι € 3 εκ. από € 3 εκ. µέχρι € 50 εκ. πάνω από € 50 εκ.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Κλάδοι Χονδρικό εµπόριο Ξενοδοχεία και εστιατόρια Κατασκευές ∆ιάφορες υπηρεσίες Ακίνητη περιουσία Λιανικό εµπόριο Λοιπές βιοµηχανίες Βιοµηχανία τροφίµων και ποτών Μεταφορές και υποστήριξη µεταφορών Εµπόριο οχηµάτων Χηµικά-πλαστικά Κλωστοϋφαντουργία, ένδυση, υπόδηση Προϊόντα από µη µεταλλικά ορυκτά Εκδόσεις - Εκτυπώσεις Παραγωγή µετάλλων και προϊόντα Πληροφορική Ψυχαγωγικές, πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότ Υπηρεσίες υγείας Ενέργεια Ταχυδροµεία και τηλεπικοινωνίες Πηγή, επεξεργασία: Hellastat Α.Ε.

21


 ΟΙ 100 M ΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ EΜΠΟΡΙΚΕΣ EΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

����� ��� �����, ���������� ��� �����

������ ��������

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Εταιρία

22

Λογιστικά πρότυπα

2008

2007

Μεταβολή

2008

2007 Μεταβολή

��������µ��� ��� ����� 2008

2007 Μεταβολή

1

ΕΚΟ Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

2.285,95

1.991,65

14,8%

29,36

39,98

-26,6%

2,32

19,19

2

CARREFOUR ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

1.994,60

1.899,11

5,0%

77,93

79,33

-1,8%

25,16

24,91

-87,9% 1,0%

3

SHELL HELLAS Α.Ε.

ΕΛΠ

1.856,72

1.604,83

15,7%

-15,38

24,55

-162,6%

-14,12

21,12

-166,8%

4

BP HELLAS Α.Ε.

∆ΠΧΠ

1.397,52

1.257,98

11,1%

38,90

66,93

-41,9%

14,78

47,26

-68,7%

5

ΑΒ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

1.289,26

1.141,20

13,0%

73,16

67,21

8,8%

47,95

45,91

4,4%

6

MAMIDOIL JETOIL Α.Ε.

∆ΠΧΠ

1.281,05

942,74

35,9%

22,35

24,57

-9,0%

2,23

5,40

-58,7%

7

ΑΙΓΑΙΟΝ ΟΙΛ Α.Ε.

ΕΛΠ

1.127,31

831,82

35,5%

10,56

9,00

17,3%

1,50

1,42

5,2%

8

ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ Ι. ΚΑΙ Σ. Α.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

1.088,65

912,49

19,3%

48,25

43,73

10,3%

15,97

13,36

19,5%

9

AVINOIL Α.Ε.

∆ΠΧΠ

1.019,05

826,34

23,3%

13,55

9,98

35,7%

2,53

0,99

156,6%

10

ΕΛΙΝΟΙΛ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

743,92

606,94

22,6%

9,99

7,18

39,0%

1,74

0,12

1410,0%

11

ΒΕΡΟΠΟΥΛΟΙ ΑΦΟΙ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

711,38

647,48

9,9%

17,27

16,51

4,6%

3,99

6,92

-42,3%

12

ΜΕΤΡΟ Α.Ε.Β.Ε.

17,6%

13

ΑΤΛΑΝΤΙΚ ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ Α.Ε.Ε.

14

ΕΛΠ

650,66

601,11

8,2%

36,45

31,38

16,2%

24,73

21,03

∆ΠΧΠ

604,93

586,20

3,2%

6,56

5,37

22,2%

-4,39

-8,30

47,1%

TOYOTA ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

598,88

854,54

-29,9%

24,77

38,75

-36,1%

33,31

29,45

13,1%

15

KOSMOCAR Α.Ε.

ΕΛΠ

580,17

545,99

6,3%

29,22

29,39

-0,6%

15,02

16,85

-10,9%

16

∆ΙΑΜΑΝΤΗΣ ΜΑΣΟΥΤΗΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

573,56

541,54

5,9%

32,73

32,19

1,7%

17,52

18,29

-4,2%

17

REVOIL Α.Ε.

∆ΠΧΠ

571,99

445,33

28,4%

5,83

6,29

-7,3%

2,12

2,70

-21,7%

18

ΕΤΕΚΑ Α.Ε.

ΕΛΠ

533,34

404,61

31,8%

3,64

3,24

12,3%

0,72

0,61

17,4%

19

DSGI SOUTH-EAST EUROPE A.E.B.E. (30/04/2008)

ΕΛΠ

499,30

441,20

13,2%

40,61

34,66

17,2%

34,24

26,95

27,1%

20

MERCEDES BENZ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε.

ΕΛΠ

485,32

501,62

-3,2%

10,21

19,26

-47,0%

7,59

17,49

-56,6%

21

MAKRO CASH AND CARRY Α.Ε.

ΕΛΠ

472,23

456,63

3,4%

1,82

7,35

-75,2%

0,06

2,33

-97,3%

22

PROCTER & GAMBLE ΕΛΛΑΣ Ε.Π.Ε.

ΕΛΠ

446,78

424,21

5,3%

22,14

17,92

23,5%

20,94

18,67

12,1%

23

ALAPIS Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

438,76

405,18

8,3%

120,39

53,11

126,7%

75,28

81,35

-7,5%

24

ΠΛΑΙΣΙΟ COMPUTERS Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

408,75

382,55

6,8%

13,00

19,99

-35,0%

5,92

14,08

-58,0%

25

SANOFI AVENTIS Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

401,70

387,99

3,5%

68,54

63,15

8,5%

61,15

54,06

13,1%

26

ΠΕΝΤΕ ΓΑΛΑΞΙΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

401,25

381,24

5,2%

23,15

24,76

-6,5%

15,53

16,28

-4,6%

27

CYCLON ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

399,25

280,51

42,3%

8,19

6,36

28,7%

3,68

3,11

18,4%

28

ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

399,24

358,07

11,5%

16,63

43,86

-62,1%

3,69

36,73

-90,0%

29

DIA HELLAS Α.Ε.

ΕΛΠ

389,31

381,21

2,1%

0,34

5,34

-93,7%

-8,45

-2,86

-196,0%

30

JUMBO Α.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

386,26

323,73

19,3%

111,92

93,11

20,2%

97,86

80,09

22,2%

31

ΣΙΛΚ ΟΙΛ Α.Β.Ε.Ε.Π.Τ.Ν.Ξ.Ε.

ΕΛΠ

348,76

286,48

21,7%

3,64

3,25

12,1%

0,91

1,02

-11,0%

32

BMW ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

325,22

320,01

1,6%

25,33

24,64

2,8%

19,25

21,10

-8,7%

33

ROCHE HELLAS Α.Ε.

34

NOTOS COM ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ Α.Ε.Β.Ε.

35 36 37 38

ΕΛΠ

321,47

287,21

11,9%

31,74

22,51

41,0%

22,98

17,33

32,6%

∆ΠΧΠ

310,17

301,89

2,7%

29,22

70,45

-58,5%

11,07

49,76

-77,7%

FORD MOTOR ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

305,28

430,90

-29,2%

3,34

20,89

-84,0%

-0,80

16,97

-104,7%

ΚΕΝΤΡΟ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ Α.Ε.Ε.

ΕΛΠ

299,84

300,21

-0,1%

0,67

0,87

-22,9%

0,65

0,93

-29,6%

HOUSEMARKET Α.Ε.

∆ΠΧΠ

295,79

238,55

24,0%

45,45

50,99

-10,9%

37,97

43,43

-12,6%

ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Κ. Π. Α.Ε. ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ

∆ΠΧΠ

294,84

271,74

8,5%

5,53

5,92

-6,6%

0,86

1,74

-50,5%

39

PRAKTIKER HELLAS Α.Ε.Ε.

ΕΛΠ

286,40

270,88

5,7%

26,77

25,34

5,6%

33,38

33,29

0,3%

40

ΘΕΟΧΑΡΑΚΗΣ Ι. ΝΙΚ. Α.Ε.

ΕΛΠ

283,35

283,71

-0,1%

20,54

16,44

24,9%

5,71

5,90

-3,3%

41

GLAXOSMITHKLINE A.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

279,95

272,73

2,6%

17,65

19,10

-7,6%

16,33

16,74

-2,4%

42

ΕΡΜΗΣ Α.Ε.

43

ΚΑΕ Α.Ε.

44 45 46

ΕΛΠ

273,05

261,31

4,5%

3,72

3,28

13,3%

2,96

2,76

7,2%

∆ΠΧΠ

268,17

262,55

2,1%

53,07

54,73

-3,0%

68,78

49,63

38,6%

GENERAL MOTORS ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

266,98

302,48

-11,7%

2,21

8,02

-72,5%

1,50

11,32

-86,8%

ΣΥ.ΦΑ. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σ.Π.Ε.

ΕΛΠ

263,63

237,78

10,9%

5,19

4,87

6,6%

4,02

3,73

7,7%

INFO-QUEST Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

259,88

213,09

22,0%

1,00

1,47

-31,8%

-34,85

4,93

-806,5%

47

ΠΕΙΡΑΙΩΣ MULTIFIN A.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

255,59

345,39

-26,0%

4,63

12,08

-61,7%

-9,02

0,68

-1422,3%

48

ASTRAZENECA Α.Ε.

ΕΛΠ

253,84

260,54

-2,6%

18,92

24,95

-24,2%

19,65

25,07

-21,6%

49

ZARA ΕΛΛΑΣ Α.Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΙ∆ΗΣ Α.Ε.E.

ΕΛΠ

233,02 229,36

225,88 226,24

3,2% 1,4%

27,22 5,24

33,96 5,86

-19,8% -10,6%

7,77 -0,19

15,28 0,17

-49,2% -209,2%

50

ΕΛΠ


Εταιρία

Λογιστικά πρότυπα

2008

2007

Μεταβολή

2008

2007

Μεταβολή

��������µ��� ��� ����� 2008

2007

Μεταβολή

51

SONY ERICSSON Α.Ε.

ΕΛΠ

228,59

245,86

-7,0%

5,10

5,06

0,7%

5,91

6,00

-1,5%

52

ΠΡΟ.ΣΥ.Φ.Α.Π.Ε.

ΕΛΠ

225,84

199,81

13,0%

3,48

3,59

-3,2%

3,88

4,15

-6,6%

53

ΜΥΡΤΕΑ Α.Ε.

ΕΛΠ

225,83

200,88

12,4%

4,20

3,55

18,4%

3,81

3,10

23,1%

54

FIAT GROUP AUTOMOBILES ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

225,15

206,49

9,0%

5,57

0,98

468,7%

0,48

1,20

-60,3%

55

ΣΤΡΟΥΜΣΑΣ Ι. Α.Ε.

ΕΛΠ

220,79

205,45

7,5%

4,86

5,59

-13,1%

0,47

1,19

-60,5%

56

ΓΕΝΕΣΙΣ ΦΑΡΜΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

220,22

168,93

30,4%

38,43

36,85

4,3%

31,12

32,79

-5,1%

57

ΕΛΠΕΤΡΟΛ Α.Ε.

ΕΛΠ

219,82

176,98

24,2%

-1,18

1,79

-165,6%

-9,66

58

SONY ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Ε. ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ

ΕΛΠ

219,39

239,01

-8,2%

-5,98

5,23

-214,3%

-5,45

5,35

59

DIAGEO ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

212,25

215,15

-1,3%

12,34

14,51

-14,9%

16,03

12,78

25,4%

60

KAOIL ΚΟΥΤΛΑ ΑΦΟΙ Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

206,96

158,62

30,5%

0,75

1,65

-54,9%

0,09

0,69

-86,2%

61

DRACOIL Α.Ε.

15,7%

0,13

0,52

-74,6%

-1,98

-1,38

-43,0%

62 63 64

0,04 -24048,8% -201,8%

ΕΛΠ

204,43

176,66

ΠΑΖΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Κ. Σ. Α.Ε.

∆ΠΧΠ

203,44

128,65

58,1%

3,81

2,92

30,4%

0,04

1,06

-96,3%

ALPHA COPY Α.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

198,42

236,47

-16,1%

6,03

15,62

-61,4%

4,46

14,29

-68,8%

ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ ΛΙΛΛΥ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

194,66

178,50

9,1%

24,26

20,68

17,3%

18,81

16,69

12,7%

65

LG ELECTRONICS ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

192,19

174,66

10,0%

1,21

3,22

-62,5%

-0,54

2,29

-123,4%

66

PHILIPS ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

191,22

204,94

-6,7%

-8,64

6,77

-227,6%

-10,67

4,22

-352,8%

67

SIEMENS Α.Ε.

ΕΛΠ

191,14

332,09

-42,4%

-1,42

34,29

-104,1%

-17,65

18,94

-193,2%

68

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Α.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

189,16

178,63

5,9%

17,71

17,62

0,5%

10,20

12,37

-17,6%

69

HYUNDAI ΕΛΛΑΣ ∆ΑΒΑΡΗ Π. ΚΑΙ Ρ. Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

188,44

184,73

2,0%

10,31

8,67

18,9%

-0,65

1,32

-149,0%

70

ERICSSON ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

185,44

162,43

14,2%

24,96

17,12

45,7%

20,40

12,91

58,1%

71

BAYER ΕΛΛΑΣ Α.Β.E.E.

ΕΛΠ

182,82

179,17

2,0%

9,59

6,54

46,6%

1,16

1,72

-32,8%

72

ΠΕΙΡΑΙΚΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ Π.Ε.

ΕΛΠ

175,96

163,21

7,8%

1,44

2,07

-30,5%

1,08

1,01

7,2%

73

ΓΕΝΙΚΗ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

173,64

202,61

-14,3%

7,78

12,27

-36,6%

3,45

8,90

-61,3%

74

JANSSEN - CILAG Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

172,22

236,52

-27,2%

11,10

31,41

-64,7%

13,79

12,16

13,4%

75

IBM ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

170,89

145,92

17,1%

25,46

7,66

232,2%

23,71

5,65

319,5%

76

∆ΗΜΗΤΡΙΑΚΗ Α.Ε.E.

77

ΠΝΓ ΓΕΡΟΛΥΜΑΤΟΣ Α.Ε.Β.Ε.

78

ΣΥΝ.ΦΑ. Α.Ε.

79

MULTIRAMA Α.Ε.Β.Ε.

80

ΕΛΠ

168,12

188,86

-11,0%

5,51

4,68

17,7%

1,61

1,47

9,6%

∆ΠΧΠ

166,83

154,74

7,8%

18,99

23,79

-20,2%

6,56

14,67

-55,3%

ΕΛΠ

166,02

156,77

5,9%

2,42

3,07

-21,3%

2,12

2,96

-28,5%

∆ΠΧΠ

165,34

148,62

11,2%

0,85

1,44

-40,9%

-4,71

-2,62

-80,0%

ΒΙΑΜΑΡ Α.Ε.

ΕΛΠ

164,34

188,30

-12,7%

10,68

13,68

-22,0%

1,11

3,16

-64,8%

81

BRISTOL MYERS SQUIBB Α.Ε.

ΕΛΠ

162,71

145,33

12,0%

29,07

28,15

3,3%

27,47

27,45

0,1%

82

EXPERT ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΙΚΗ Α.Ε.

ΕΛΠ

161,78

160,39

0,9%

3,20

3,68

-13,0%

1,16

1,30

-10,7%

83

FOURLIS TRADE Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

159,44

159,20

0,2%

7,21

6,66

8,4%

4,31

3,52

22,3%

84

LION ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

155,23

178,02

-12,8%

5,20

6,68

-22,2%

0,46

7,91

-94,2%

85

ΣΙ∆ΜΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

153,25

138,08

11,0%

7,55

8,11

-6,9%

0,34

4,10

-91,7%

86

SPRIDER STORES Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

149,43

126,68

18,0%

30,47

25,98

17,3%

18,44

30,47

-39,5%

87

WYETH ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

148,67

131,09

13,4%

8,57

1,97

335,0%

10,32

1,47

600,3%

88

ΚΑΡΟΥΛΙΑΣ Β. Σ. Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

147,98

146,07

1,3%

3,54

3,47

1,9%

2,62

2,58

1,6%

89

ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΙΚΟΣ & ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΠΕ.ΜΕΛΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ

ΕΛΠ

145,81

133,02

9,6%

5,33

6,24

-14,7%

3,43

2,93

16,9%

90

ΜΟΥΧΑΛΗΣ Α.Ε.Ε. ΚΑΠΝΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ

ΕΛΠ

145,47

142,53

2,1%

0,92

1,05

-11,7%

0,37

0,03

1366,9%

91

ΣΕΚΑ ΕΦΟ∆ΙΑΣΜΟΥ ΠΛΟΙΩΝ Α.Ε.

ΕΛΠ

144,06

123,95

16,2%

3,71

1,26

193,8%

2,83

0,56

403,2%

92

ΕΛΜΑ Α.Ε. ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

∆ΠΧΠ

143,48

124,36

15,4%

11,30

9,72

16,3%

4,17

3,60

15,8%

93

CITROEN ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

142,96

194,64

-26,6%

3,49

4,06

-14,2%

0,33

1,31

-75,1%

94

FG EUROPE Α.Ε.

∆ΠΧΠ

142,50

153,71

-7,3%

26,29

22,36

17,6%

22,59

20,05

12,6%

95

SCHERING-PLOUGH Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

141,80

118,27

19,9%

5,08

18,73

-72,9%

-0,18

16,29

-101,1%

96

ΠΑΠΙΣΤΑΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ Α.Ε.

ΕΛΠ

139,82

109,52

27,7%

8,36

6,11

36,9%

3,78

3,20

18,1%

97

KARENTA Α.Β.Ε.

ΕΛΠ

137,97

131,37

5,0%

3,05

1,36

124,8%

0,03

0,09

-69,1%

98

ΕΛΓΕΚΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

135,96

120,93

12,4%

3,36

2,97

13,2%

0,95

1,21

-21,7%

99

ΕΝΕΤ SOLUTIONS LOGICOM A.E.B.E.

ΕΛΠ

134,37

105,09

27,9%

2,73

1,35

103,0%

-0,08

0,42

-120,0%

100

ΣΕΚΑΒΙΝ Α.Ε.

ΕΛΠ

132,25

148,42

-10,9%

0,50

1,68

-70,3%

1,10

0,55

100,6%

Πηγή: Hellastat Εµφανίζονται στοιχεία σε εταιρικό επίπεδο� Ποσά σε εκατ. ευρώ. ∆ηµοσιευµένα στοιχεία µέχρι 7/7/2009.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

����� ��� �����, ���������� ��� �����

������ ��������

23


 ΟΙ 100 M ΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ BΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ EΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

����� ��� �����, ���������� ��� �����

������ ��������

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Εταιρία

24

Λογιστικά πρότυπα

2008

2007 Μεταβολή

2008

2007 Μεταβολή

��������µ��� ��� ����� 2008

2007 Μεταβολή

1

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

9.319,60

7.899,98

18,0%

48,84

462,80

-89,4%

-142,08

388,73

-136,6%

2

∆ΕΣΜΗΕ Α.Ε. ∆ΕΗ - ∆ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε.

ΕΛΠ

3

∆ΠΧΠ

5.937,87 5.823,27

917,39 5.142,30

547,3% 13,2%

16,68 339,65

14,30 818,07

16,7% -58,5%

19,93 -326,71

16,39 96,91

21,6% -437,1%

4

MOTOR OIL ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

5.057,75

3.719,13

36,0%

176,82

286,32

-38,2%

99,36

208,41

-52,3%

5

∆.ΕΠ.Α. Α.Ε.

∆ΠΧΠ

1.475,10

998,52

47,7%

122,80

48,29

154,3%

118,65

56,55

109,8%

6

COCA COLA 3Ε Α.Ε.

∆ΠΧΠ

714,10

686,60

4,0%

118,90

119,80

-0,8%

173,60

174,40

-0,5%

7

ΧΑΛΚΟΡ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

635,25

755,97

-16,0%

-0,50

32,56

-101,6%

-23,37

13,10

-278,5%

8

ΗΡΑΚΛΗΣ Α.Γ.Ε.Τ.

∆ΠΧΠ

632,20

617,23

2,4%

139,48

142,93

-2,4%

99,66

104,26

-4,4%

9

VIVARTIA A.B.E.E.

∆ΠΧΠ

630,23

598,09

5,4%

35,57

28,21

26,1%

-15,55

3,96

-492,7%

10

ΕΛΑΪΣ - UNILEVER HELLAS A.E.

ΕΛΠ

624,64

258,36

141,8%

50,32

9,90

408,5%

22,30

8,08

176,1%

11

ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε.

∆ΠΧΠ

607,91

419,75

44,8%

29,58

19,26

53,6%

36,08

27,96

29,1%

12

J&P-ΑΒΑΞ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

554,06

381,24

45,3%

35,84

17,75

102,0%

6,14

8,96

-31,4%

13

ΤΙΤΑΝ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

548,62

535,86

2,4%

148,48

170,59

-13,0%

113,29

159,79

-29,1%

14

ΕΛΒΑΛ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

541,00

611,03

-11,5%

12,67

48,49

-73,9%

-12,42

23,95

-151,9%

15

SOVEL Α.Ε.

∆ΠΧΠ

513,08

363,17

41,3%

23,42

38,60

-39,3%

1,57

21,87

-92,8%

16

∆ΠΧΠ

17

ΤΕΡΝΑ A.Τ.Τ.Ν.E. ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑ∆ΟΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

510,50 476,78

206,65 346,25

147,0% 37,7%

48,73 25,99

12,26 21,13

297,6% 23,0%

30,91 2,43

7,15 2,75

332,5% -11,6%

18

ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΝ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

468,59

352,84

32,8%

34,11

49,25

-30,7%

14,94

38,89

-61,6%

19

ΑΘΗΝΑΙΚΗ ΖΥΘΟΠΟΙΙΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

460,85

435,26

5,9%

136,44

132,84

2,7%

112,75

109,74

2,7%

20

PFIZER ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

423,58

419,20

1,0%

27,76

33,64

-17,5%

21,84

44,37

-50,8%

21

ΣΟΓΙΑ ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

420,39

272,52

54,3%

32,19

17,66

82,2%

19,14

6,89

178,0%

22

ΣΙ∆ΕΝΟΡ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

418,16

394,69

5,9%

-1,20

43,61

-102,7%

76,64

37,04

106,9%

23

ΚΑΡΕΛΙΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

411,08

400,43

2,7%

36,40

36,32

0,2%

38,82

30,04

29,2%

24

ΕΥ∆ΑΠ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

403,16

388,42

3,8%

78,33

84,47

-7,3%

49,22

58,48

-15,8%

25

NESTLE ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

378,19

352,23

7,4%

80,31

71,95

11,6%

91,96

68,71

33,8%

26

NOVARTIS HELLAS Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

377,25

319,16

18,2%

26,75

13,52

97,9%

25,62

11,29

126,9%

27

ΒΙΑΝΕΞ Α.Ε.

ΕΛΠ

354,45

323,01

9,7%

77,54

71,75

8,1%

68,82

64,36

6,9%

28

ΣΩΛΗΝΟΥΡΓΕΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

346,01

340,59

1,6%

26,39

52,59

-49,8%

10,53

34,94

-69,9%

29

ΜΕΤΚΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

330,48

248,82

32,8%

56,59

52,70

7,4%

50,07

53,62

-6,6%

30

FRIESLAND ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

307,56

281,01

9,5%

3,08

4,03

-23,4%

0,07

1,28

-94,5%

31

BSH Α.Β.Ε. ΟΙΚΙΑΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ

ΕΛΠ

304,31

313,66

-3,0%

14,92

21,35

-30,1%

22,92

21,39

7,2%

32

ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ Α.Β.Ε. ΣΙΓΑΡΕΤΤΩΝ

ΕΛΠ

298,34

292,88

1,9%

80,44

64,93

23,9%

72,89

77,34

-5,8%

33

ΦΑΓΕ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

286,47

313,49

-8,6%

9,88

15,43

-36,0%

-19,16

-21,84

12,3%

34

ΛΑΡΚΟ Α.Ε.

ΕΛΠ

284,18

549,35

-48,3%

-70,79

50,53

-240,1%

-116,34

23,09

-603,9%

35

ΧΑΛΥΒΟΥΡΓΙΚΗ Α.Ε.

ΕΛΠ

282,70

267,50

5,7%

15,82

24,95

-36,6%

-12,22

-7,88

-55,0%

36

INTRACOM TELECOM Α.Ε.

∆ΠΧΠ

260,48

284,02

-8,3%

26,50

29,14

-9,1%

7,80

6,05

29,0%

37

∆ΠΧΠ

38

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΛΩ∆ΙΑ Α.Ε. BOEHRINGER INGELHEIM ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

257,81 256,30

293,77 261,47

-12,2% -2,0%

8,12 17,17

19,66 20,96

-58,7% -18,1%

2,43 11,76

11,37 16,11

-78,7% -27,0%

39

ΑΤΤΙ-ΚΑΤ Α.Τ.Ε.

∆ΠΧΠ

250,46

180,32

38,9%

21,25

17,25

23,2%

-4,81

3,96

-221,5%

40

ΜΥΛΟΙ ΣΟΓΙΑΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

231,94

235,60

-1,6%

12,98

15,70

-17,3%

2,28

10,48

-78,3%

41

FULGOR Α.Ε.

ΕΛΠ

229,86

230,04

-0,1%

12,52

9,29

34,7%

-1,86

1,07

-274,6%

42

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΦΩΣΦΟΡΙΚΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ Α.Ε.

ΕΛΠ

213,51

163,35

30,7%

47,10

10,34

355,6%

32,97

2,14

1442,0%

43

ΘΟΡΙΚΗ Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

213,30

342,54

-37,7%

35,04

-5,30

760,9%

3,47

-42,69

108,1%

44

ΝΕΟΧΗΜΙΚΗ Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

211,41

0,17

-0,01

3520,0%

-75,62

-0,01 -1512200,0%

45

∆ΠΧΠ

46

ΑΛΟΥΜΥΛ ΜΥΛΩΝΑΣ Α.Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΑΥΠΗΓΕΙΑ Α.Ε.

ΕΛΠ

204,07 202,15

238,06 245,75

-14,3% -17,7%

12,43 46,09

17,17 58,28

-27,6% -20,9%

2,19 15,23

6,78 10,22

-67,7% 49,0%

47

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΑΛΥΒΟΣ Α.Ε.

ΕΛΠ

199,15

222,20

-10,4%

4,10

7,95

-48,4%

-4,51

0,57

-888,2%

48

LOREAL HELLAS Α.Ε.

ΕΛΠ

193,40

193,83

-0,2%

38,35

39,05

-1,8%

33,65

36,73

-8,4%

49

ΜΠΗΤΡΟΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΗ Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

190,73

133,22

43,2%

4,67

7,78

-39,9%

-3,20

2,70

-218,5%

50

ΜΕΒΓΑΛ Α.Ε.

ΕΛΠ

185,16

180,59

2,5%

11,26

9,34

20,5%

0,33

-1,96

116,9%


Εταιρία

Λογιστικά πρότυπα

2008

2007 Μεταβολή

��������µ��� ��� �����

2008

2007 Μεταβολή

2008

2007 Μεταβολή

51

JOHNSON AND JOHNSON ΕΛΛΑΣ Α.Ε.Β.Ε.

ΕΛΠ

184,71

174,52

5,8%

11,27

13,16

-14,3%

-5,17

1,67

-409,3%

52

∆ΠΧΠ

17,4%

∆ΠΧΠ

182,35 181,81 181,31

155,28

54

ΕΛΑΣΤΡΟΝ Α.Ε.Β.Ε. DALL Α.Β.Ε.Ε.* ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε.

145,62

24,5%

7,49 3,97 35,79

15,81 -0,15 24,29

-52,6% 2749,8% 47,4%

2,53 1,03 8,87

11,51 -0,15 31,03

-78,0% 782,5% -71,4%

55

ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

179,44

179,57

-0,1%

17,49

16,21

7,9%

10,05

10,98

-8,4%

56

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

177,79

140,22

26,8%

54,61

37,13

47,1%

30,43

12,52

143,0%

57

ΝΗΡΕΥΣ Α.Ε. ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ABBOTT LABORATORIES ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

58

ΕΛΠ

175,43 174,00

218,25 158,72

-19,6% 9,6%

25,13 25,90

32,31 20,37

-22,2% 27,1%

10,49 17,32

19,34 10,62

-45,8% 63,1%

59

S & B ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΟΡΥΚΤΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

164,34

153,04

7,4%

30,43

22,87

33,1%

20,76

18,16

14,3%

60

ΤΡΙΓΩΝΗ ΑΦΟΙ Α.Ε.Β.Τ.Ε. ∆ΟΛ Α.Ε.

ΕΛΠ

161,37 156,33

133,13 147,01

21,2% 6,3%

3,17 -2,00

4,97 7,35

-36,2% -127,2%

0,89 -5,90

2,60 5,06

-65,8% -216,7%

53

61 62

∆ΠΧΠ

∆ΠΧΠ ∆ΠΧΠ

63

ΑΘΗΝΑ Α.Τ.E. ΜΟΧΛΟΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

154,89 150,77

120,35 146,31

28,7% 3,1%

2,64 12,05

4,51 15,64

-41,5% -22,9%

-10,10 5,57

-4,71 6,99

-114,6% -20,3%

64

CROWN HELLAS CAN Α.Ε.

∆ΠΧΠ

148,16

149,67

-1,0%

11,58

7,97

45,2%

6,80

2,97

128,6%

65

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ SUNLIGHT Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

148,11

105,64

40,2%

4,12

5,28

-21,9%

-6,11

-8,61

29,0%

66

∆ΠΧΠ

67

INTRAKAT Α.Ε. ∆ΕΣΦΑ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

144,76 144,18

123,25 187,95

17,4% -23,3%

6,95 81,82

8,07 132,91

-13,9% -38,4%

3,53 26,30

2,05 49,43

72,7% -46,8%

68

Ε.Π.Α. ΑΤΤΙΚΗΣ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

133,99

98,13

36,5%

34,24

8,52

302,1%

18,91

-4,59

511,7%

69

ΕΒΖ Α.Ε. ΠΑΝΤΕΧΝΙΚΗ Α.Τ.Ε.

∆ΠΧΠ

131,50 130,00

205,19 2,59

-35,9% 4917,2%

-5,16 1,21

-2,16 -0,64

-138,9% 288,3%

-7,47 -1,16

-8,24 -0,49

9,4% -137,6%

∆ΠΧΠ

72

ΑΝΑΜΕΤ Α.Ε. MODERN TIMES Α.Ε.

ΕΛΠ

129,99 126,04

108,21 118,77

20,1% 6,1%

0,54 12,20

1,25 11,61

-56,9% 5,1%

0,09 5,02

1,04 6,89

-91,2% -27,2%

73

BIC ΒΙΟΛΕΞ Α.Ε.

ΕΛΠ

124,73

140,50

-11,2%

20,70

34,45

-39,9%

8,05

18,56

-56,6%

74

ELPEN Α.Β.Ε.

ΕΛΠ

120,58

104,81

15,0%

21,59

14,33

50,7%

11,44

8,99

27,3%

75

TASTY FOODS Α.Ε.

ΕΛΠ

118,23

118,36

-0,1%

8,76

14,40

-39,2%

6,80

11,03

-38,4%

76

PEPSICO-ΗΒΗ Α.Β.Ε.

ΕΛΠ

118,03

112,86

4,6%

7,75

7,96

-2,6%

0,27

-0,08

426,2%

77

ΝΙΤΣΙΑΚΟΣ Θ. Α.Β.Ε.Ε.

ΕΛΠ

117,73

114,32

3,0%

6,62

5,83

13,5%

0,07

0,12

-36,9%

78

ΠΑΠΑ∆ΟΠΟΥΛΟΣ Ι. Ε. Α.Ε.

∆ΠΧΠ

117,66

108,41

8,5%

20,43

17,35

17,8%

13,27

12,94

2,5%

79

∆ΠΧΠ

80

NEXANS ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε. ΙΟΝΙΟΣ Α.Τ.Ε.

ΕΛΠ

115,83 115,61

128,10 63,32

-9,6% 82,6%

5,77 24,00

9,43 11,02

-38,8% 117,9%

2,90 20,41

6,47 10,02

-55,1% 103,7%

81

SHELMAN A.E.

∆ΠΧΠ

114,92

121,22

-5,2%

-4,21

3,15

-233,5%

-17,86

-10,24

-74,4%

82

∆ΠΧΠ

83

ΚΑΤΣΕΛΗ ΧΡ. ΥΙΟΙ Α.Β.Ε.Ε. ΤΥΡ.Α.Σ. Α.Β.Ε.

ΕΛΠ

114,78 113,88

87,09 92,94

31,8% 22,5%

0,59 12,99

-2,88 9,46

120,7% 37,3%

-12,82 3,87

-8,73 1,16

-46,9% 233,7%

84

ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ Π. Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

113,04

119,20

-5,2%

7,67

10,42

-26,4%

5,05

8,48

-40,4%

85

ΜΑΙΛΛΗΣ Μ. Ι. Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

112,94

139,12

-18,8%

-0,71

4,58

-115,4%

-18,65

-15,81

-18,0%

86

ΕΛΠ

87

ΠΕΤΤΑΣ Ν. ΠΑΥΛΟΣ Α.Β.Ε.Ε. IRIS ΕΚΤΥΠΩΣΕΙΣ Α.Ε.Β.Ε.

∆ΠΧΠ

111,12 110,98

79,36 109,90

40,0% 1,0%

19,96 8,04

10,15 11,98

96,7% -32,8%

15,13 -4,87

5,50 -1,65

175,0% -195,2%

88

AGROINVEST A.E.Β.Ε.

ΕΛΠ

110,44

81,74

35,1%

9,82

7,91

24,2%

-1,28

0,48

-366,6%

89

∆Ω∆ΩΝΗ Α.Ε. ΦΑΜΑΡ Α.Β.Ε

∆ΠΧΠ

110,38 109,00

106,04 88,41

4,1% 23,3%

7,60 8,27

6,61 11,30

15,1% -26,8%

1,86 2,44

1,54 5,44

20,8% -55,0%

108,20 107,27

95,47 88,89

13,3% 20,7%

6,91 13,47

6,77 8,58

2,1% 57,0%

3,95 1,89

3,85 1,73

2,5% 9,3%

106,30 105,70

3,98 22,11

2569,9% 378,0%

-52,87 1,82

-0,63 1,08

-8296,9% 68,0%

-70,74 0,18

-1,96 0,31

-3504,4% -42,0%

ΕΛΠ

103,90 103,38

98,04 93,59

6,0% 10,5%

10,53 12,41

10,85 13,17

-2,9% -5,8%

3,01 0,02

3,29 0,12

-8,4% -82,9% -44,4%

70 71

90 91 92 93 94

ASEA BROWN BOVERI Α.Ε. ΟΛΥΜΠΟΣ ΓΑΛΑΚΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΛΑΡΙΣΗΣ Α.Ε. ΑΕΓΕΚ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ Α.Ε. ΣΥΜΕΤΑΛ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

∆ΠΧΠ ΕΛΠ ΕΛΠ ∆ΠΧΠ ∆ΠΧΠ

96

ΙΟΝ Α.Ε. HQF HELLENIC QUALITY FOODS Α.Ε.

97

CRETA FARM Α.Β.Ε.Ε.

∆ΠΧΠ

103,24

93,11

10,9%

14,31

15,10

-5,2%

2,52

4,53

98

ΜΥΛΟΙ ΛΟΥΛΗ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

102,91

84,69

21,5%

11,92

11,23

6,2%

5,05

3,50

44,5%

99

ΚΛΕΜΑΝ ΕΛΛΑΣ Α.Β.Ε.Ε. ΕΤΕΜ Α.Ε.

∆ΠΧΠ

102,72 101,19

95,26 114,41

7,8% -11,5%

14,09 -10,06

15,62 6,30

-9,8% -259,8%

10,68 -20,77

13,34 0,36

-19,9% -5911,5%

95

100

ΕΛΠ

∆ΠΧΠ

Πηγή: Hellastat. *Χρήση 2007 υπερδωδεκάµηνη, έχει γίνει αναγωγή σε 12µηνο. Ποσά σε εκατ. ευρώ. Εµφανίζονται στοιχεία σε εταιρικό επίπεδο. ∆ηµοσιευµένα στοιχεία µέχρι 7/7/2009.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

����� ��� �����, ���������� ��� �����

������ ��������

25


 Τ ΡΑΠΕΖΕΣ

Διπλάσιες προβλέψεις µειωµένα έσοδα Δύσκολη χρονιά ήταν το 2008 για τις τράπεζες διεθνώς, κλίµα από το οποίο δεν θα µπορούσαν να ξεφύγουν και οι ελληνικές, παρότι δεν είχαν έκθεση σε επισφαλή προϊόντα και τοξικούς τίτλους.  Επιτελείο Corporate Value

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

T

28

α κέρδη των ελληνικών εµπορικών τραπεζών(19 χωρίς να περιλαµβάνονται σε αυτές οι 16 συνεταιριστικές) το 2008 µειώθηκαν κατά 72% στα 978 εκατ. ευρώ. Η υποχώρηση σε επίπεδο τραπεζικών οµίλων είναι µικρότερη, στα 3,4 δισ. ευρώ, µειωµένα 39%. Η µείωση των κερδών προήλθε από τον υπερδιπλασιασµό των προβλέψεων, στα 2,8 δισ. ευρώ, σύµφωνα και µε τις υποδείξεις της Τράπεζας της Ελλάδος για πιο συνετή εκτίµηση των πιστωτικών κινδύνων, όχι τόσο λόγω των σηµερινών από τα µη εξυπηρετούµενα δάνεια αλλά λόγω των διαγραφόµενων τάσεων για το µέλλον. Επίσης τα κέρδη τους επηρεάστηκαν πτωτικά από ζηµιές από χρηµατοοικονοµικές πράξεις και το επενδυτικό χαρτοφυλάκιο λόγω των εξελίξεων στις διεθνείς αγορές κεφαλαίων. Καθοριστική επίπτωση είχε και η µείωση του καθαρού επιτοκιακού περιθωρίου, καθώς οι τράπεζες στην προσπάθειά τους να προσελκύσουν καταθέσεις, ιδίως το 4ο τρίµηνο 2008, προσέφεραν ιδιαιτέρως υψηλά επιτόκια, µε συνέπεια η αύξηση των εξόδων για τόκους να είναι υψηλότερη των εσόδων από τόκους. Από τότε βέβαια, τα επιτόκια προθεσµιακών καταθέσεων υποχώρησαν σηµαντικά, καθώς οι χρηµαταγορές οµαλοποιήθηκαν (π.χ. για καταθέσεις ενός έτους το επιτόκιο από 5,4% τον Δεκέµβριο 2008, υποχώρησε σε 2,6% τον Μάιο 2009). Οι παράγοντες που λειτούργησαν αρνητικά για τα κέρδη των τραπεζών επηρεάζουν την

πορεία τους και το 2009. Επιπλέον, καταγράφεται σηµαντική υποχώρηση του ρυθµού ανόδου των χορηγήσεων τους. Ενώ οι προβλέψεις που περιλάµβανε το πακέτο ενίσχυσης των τραπεζών του 2008 (του οποίου οι τράπεζες δεν έχουν κάνει πλήρη χρήση) µιλούσαν για άνοδο των χορηγήσεων 10% το 2009, από 16% το 2008, σήµερα οι προβλέψεις µιλούν για άνοδο 5% περίπου, καθώς ήδη (Μάιος) ο ρυθµός έχει υποχωρήσει στο 8,8%. Η υποχώρηση οφείλεται στην αναδίπλωση των νοικοκυριών µε την άνοδο των χορηγήσεων πλέον στο 7% από 13% το Δεκέµβριο 2008, αλλά και των επιχειρήσεων που αντιµετωπίζουν και δυσκολίες στην πρόσβαση σε νέα δάνεια καθώς οι τράπεζες αυστηροποιούν τα κριτήρια χρηµατοδότησης – µε τον ρυθµό ανόδου των δανείων στο 10% από 19% το Δεκέµβριο 2008. Τα δάνεια σε καθυστέρηση -που επηρεάζουν και το ύψος των προβλέψεων και συνεπώς και τα κέρδη- ακολουθούν ανοδική πορεία. Από 4,5% των δανείων το 2007, το ποσοστό αυξήθηκε σε 5% το 2008 και σε 6% το πρώτο τρίµηνο του 2009, µε συνέπεια τη µείωση του λόγου κάλυψης δανείων σε καθυστέρηση από τις προβλέψεις σε 44%. Επιπροσθέτως, το επιτοκιακό περιθώριο των τραπεζών, από 2,7% το 2007 υποχώρησε σε 2,2% το 2008 και κατά µισή επιπλέον µονάδα το πρώτο τρίµηνο του 2009. Οι παράγοντες αυτοί οδήγησαν σε µείωση των κερδών το 1ο τρίµηνο 2009 (σε σύγκριση µε το 1ο τρίµηνο 2008) κατά 85% για τις τράπεζες και κατά

51% σε επίπεδο οµίλων (υπερδιπλασιασµός των προβλέψεων και µείωση εσόδων από τόκους). Όσον αφορά την άνοδο των δανείων σε καθυστέρηση, η Τράπεζα της Ελλάδος θεωρεί ότι απαιτεί «αυξηµένη επαγρύπνηση». Στοιχείο που απαιτεί επαγρύπνηση επίσης είναι η µεγάλη επέκταση των ελληνικών τραπεζών στις χώρες της Νέας Ευρώπης και ιδίως την Νοτιοανατολική. Το συνολικό ενεργητικό τους στο εξωτερικό φθάνει τα 118 δισεκ. ευρώ, 28% του συνολικού. Από αυτό το 42% (ή 20% περίπου του ελληνικού ΑΕΠ) είναι επενδεδυµένο στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όπου διαθέτουν 3.359 υποκαταστήµατα, µε πιο σηµαντική την παρουσία σε Τουρκία (27% του ενεργητικού σε Κ. και Α. Ευρώπη), Ρουµανία (27%) και Βουλγαρία (20%), µε το µεγαλύτερο ύψος καταθέσεων στην Τουρκία και των χορηγήσεων στη Ρουµανία. Το ποσοστό των µη εξυπηρετούµενων δανείων στην περιοχή για τις ελληνικές τράπεζες έχει αυξηθεί από 2,8% τον Ιούνιο 2008 σε 3,9% τον Δεκέµβριο 2008 και αναµένεται νέα άνοδος καθώς η οικονοµική δραστηριότητα στην περιοχή υποχωρεί αλλά και λόγω του ότι το 36% των δανείων των ελληνικών τραπεζών στην περιοχή έχει συναφθεί σε ευρώ. Η υποτίµηση των νοµισµάτων των χωρών αυτών (πλην της Βουλγαρίας που έχει σταθερή ισοτιµία µε το ευρώ) στην περίοδο κρίσης , δηµιουργεί δυσκολίες στη δυνατότητα των δανειοληπτών να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους.


 Με τη συνεργασία της

������ ����� ����� ��� ���µ������ 2008

2007

����� ��� �����

��������

2008

2007

��������

������ ������� ��� ������� �.�.

����

2.326,87

2.128,65

9,3%

633,17

1.031,86

-38,6%

EFG EUROBANK ERGASIAS �.�.

����

1.762,00

1.687,00

4,4%

263,00

854,00

-69,2%

ALPHA BANK A.E.

����

1.667,58

1.549,58

7,6%

395,40

613,64

-35,6%

������� �������� �.�.

����

957,30

795,18

20,4%

137,09

498,10

-72,5%

������� ������ ���

����

901,25

893,30

0,9%

552,67

512,18

7,9%

�������� ������� ��� ������� �.�.

����

704,13

835,58

-15,7%

-396,06

61,04

-748,9%

ATE BANK �.�.

����

676,91

645,24

4,9%

13,85

268,47

-94,8%

MARFIN POPULAR BANK PUBLIC COMPANY LTD

����

489,24

431,06

13,5%

414,76

465,62

-10,9%

����������� ����������� ������� �.�.�.

����

334,14

305,03

9,5%

2,66

50,25

-94,7%

MARFIN ������� ������� �.�.

����

312,25

309,74

0,8%

2,71

84,68

-96,8%

ROYAL BANK OF SCOTLAND PLC

���

217,30

273,44

-20,5%

������ ������� ��� ������� �.�.

����

175,57

162,15

8,3%

-18,49

-38,26

51,7%

MILLENNIUM BANK �.�.

����

148,28

131,46

12,8%

24,56

28,79

-14,7%

ATTICA BANK ������� ��������� ��������

����

135,26

125,66

7,6%

14,04

27,04

-48,1%

������� PROBANK A.E.

����

112,56

104,32

7,9%

25,61

28,32

-9,6%

���������� ������� ������� �.�.

����

85,27

120,87

-29,5%

64,21

100,29

-36,0%

PROTON ������� �.�.

����

73,67

77,12

-4,5%

-56,50

29,94

-288,7%

DINERS CLUB ������� �.�. ������� ���������

����

73,12

60,68

20,5%

21,22

17,35

22,3%

ASPIS BANK A.E.

����

55,23

75,09

-26,5%

-63,42

10,64

-696,2%

F.B.B. ����� �������������� ������� �.�.

����

37,18

36,13

2,9%

0,90

9,04

-90,1%

CREDICOM �������� ������� �.�.

����

23,47

22,37

5,0%

0,93

5,22

-82,1%

���������� ������� �.�.

����

22,86

25,06

-8,8%

0,24

7,03

-96,7%

������ �������������� ��������� �.�.

����

18,43

20,84

-11,5%

8,20

12,59

-34,9%

ABC FACTORS A.E.

����

16,23

14,68

10,6%

12,04

10,85

11,0%

EUROBANK FACTORS �.�.

����

15,01

10,93

37,3%

10,83

7,61

42,3%

���

14,97

41,23

-63,7%

INTESA SAN PAOLO SPA ������ LEASING �.�

����

13,67

12,97

5,4%

6,17

7,24

-14,8%

MARFIN LEASING A.E.

����

10,81

13,00

-16,9%

0,96

5,63

-82,9%

AEGEAN BALTIC BANK �.�.

����

10,52

6,40

64,3%

2,63

1,75

50,7%

�������� FACTORING �.�.

����

7,24

4,40

64,7%

1,91

0,68

182,2%

MARFIN FACTORS & FORFAITERS �.�.

����

5,12

2,68

91,1%

0,64

-0,66

196,9%

���

3,54

4,46

-20,8%

������ ��������������� �.�.�.�.�.

����

3,18

4,45

-28,6%

1,75

3,28

-46,8%

ASPIS LEASING �.�. �������������� ��������

����

2,40

2,57

-6,9%

0,37

1,02

-64,1%

������ ����������� ������ ��� ���� ������ ������������ �.�.

����

1,85

1,05

75,9%

11,59

7,96

45,6%

������ �������������� ��������� �.�.

����

1,81

3,65

-50,3%

-4,44

1,58

-381,6%

FIDIS BANK GESELLSCHAFT M.B.H.

����: Hellastat. ���� �� ����. ����. ��µ�����µ��� �������� µ���� 7/7/2009. �������� �� �������� �������.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

��������� �������

��������µ��� ���������� ����µ����

29


 Α ΣΦΑΛΕΙΕΣ

Αργεί το άλµα ανάπτυξης Η ασφαλιστική αγορά είναι από τους κλάδους που κλυδωνίζονται περισσότερο από τις επιπτώσεις της διεθνούς ύφεσης, κυρίως γιατί η κρίση είναι στην ουσία µία ακόµη δυσµενής παράµετρος σε µία αγορά που ακόµη δεν έχει αφήσει πίσω της οριστικά µία σειρά χρόνιων προβληµάτων, όπως η χαµηλή εποπτεία.  Επιτελείο Corporate Value

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Σ

30

ε τροχιά εξυγίανσης εισήλθε η ασφαλιστική αγορά την τελευταία διετία µε τη λειτουργία της Ανεξάρτητης Εποπτικής Αρχής που έχει φτάσει µέχρι και την ανάκληση αδειών λειτουργίας εταιρειών. Η συνολική παραγωγή ασφαλίστρων το 2008 αυξήθηκε µόλις 2,3%, µε τις ζηµίες που κατέγραψε η αγορά για την προηγούµενη χρήση να φθάνουν το µισό δισ. ευρώ σύµφωνα µε τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα. Περίπου 30 εταιρείες του κλάδου εµφάνισαν ζηµίες 480 εκατ. ευρώ, ενώ µειωµένη είναι και η κερδοφορία των υπόλοιπων εταιρειών. Οι ζηµίες είναι αποτέλεσµα της διεθνούς ύφεσης και αρνητικής επίδρασης των αγορών, µε τις απώλειες των ασφαλιστικών από τις επενδύσεις τους σε µετοχές και οµόλογα να φθάνουν το 65% και 20% αντίστοιχα. Νοµοτελειακά οι εταιρείες οδηγούνται σε αυξήσεις µετοχικού κεφαλαίου, ενώ το ερώτηµα που εξακολουθεί να απασχολεί την αγορά είναι αν οι αυξήσεις αυτές θα είναι αρκετές ώστε να καλύψουν τα διευρυµένα ελλείµµατα του κλάδου. Γιατί ας µη ξεχνάµε ότι ο έλεγχος του 2007 (του 2008 δεν έχει ολοκληρωθεί) αποκάλυψε συσσωρευµένα ελλείµµατα 500 εκατ. ευρώ, πριν µάλιστα η διεθνής ύφεση ξεκινήσει.

Προκλήσεις και προοπτικές Πρόσφατα (1/6/2009) αυξήθηκαν τα κατώτερα όρια ασφάλισης στις 27 χώρες µέλη µε την εφαρµογή της 5ης Οδηγίας της ΕΕ, η µεγάλη όµως

πρόκληση για τον κλάδο είναι η Solvency II, η κοινοτική Οδηγία που θα αλλάξει τη νοµοθεσία σχετικά µε τη φερεγγυότητα και την κεφαλαιακή επάρκεια των ευρωπαϊκών ασφαλιστικών εταιρειών. Η νέα νοµοθεσία θα εφαρµοστεί µετά το 2010 και οι αλλαγές και οι επιπτώσεις της στην αγορά αναµένεται να είναι καταλυτικές. Ήδη οι εταιρίες εργάζονται για αυτό τον σκοπό, ενώ φέτος για τον ίδιο λόγο νοµοθετήθηκε η καθιέρωση εσωτερικού ελεγκτή για κάθε εταιρεία. Πάντως, πρόκειται για µία αγορά µε σηµαντικά περιθώρια ανάπτυξης καθώς η ιδιωτική ασφάλιση στη χώρα παραµένει σε χαµηλά επίπεδα (περίπου 4,5 εκατ. είναι οι ασφαλισµένοι ζωής και σύνταξης ατοµικών και οµαδικών συµβολαίων στη χώρα σύµφωνα µε τα τελευταία διαθέσιµα στοιχεία της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών που αφορούν το 2007). Και δεν είναι µόνον αυτά. Το 85% των κατοικιών, δηλαδή περίπου 4 εκατ. κατοικίες είναι ανασφάλιστες, ενώ σχεδόν 500 χιλ. οχήµατα, παρά την υποχρεωτική ασφάλιση, είναι ανασφάλιστα. Το ίδιο συµβαίνει και µε τα σκάφη αναψυχής. Επίσης, πλήθος µικρών και µεγάλων επιχειρήσεων παραµένουν ή ανασφάλιστες ή υποασφαλισµένες. Τέλος, τα περιθώρια ανάπτυξης της αγοράς δείχνει και το γεγονός ότι η κατά κεφαλή ασφαλιστική δαπάνη περιορίζεται στα 390 ευρώ τον χρόνο στην Ελλάδα όταν στην ΕΕ των 25 προσεγγίζει τα 2.200 ευρώ, δηλαδή 550% περισσότερο από εµάς.

Τα αποτελέσµατα του 2008 Το προηγούµενο έτος το συνολικό ενεργητικό του κλάδου µειώθηκε κατά 0,7% στα 14,9 δισ. ευρώ. Η συνολική παραγωγή ασφαλίστρων της αγοράς αυξήθηκε 2,3% στα 5,3 δισ. ευρώ. Η παραγωγή ασφαλίστρων από τον κλάδο Ζηµιών αυξήθηκε 4,4% για το σύνολο των εταιρειών και 4,1% για τις ελληνικές στα 2,8 δισ. ευρώ και 2,6 δισ. αντίστοιχα. Η ύφεση έπληξε ιδιαίτερα τον κλάδο Ζωής, δεδοµένου ότι, σε περιόδους οικονοµικής δυσπραγίας, τα νοικοκυριά προτιµούν τη διακράτηση ρευστότητας και τείνουν να ρευστοποιούν τα συµβόλαια που ήδη έχουν συναφθεί. Έτσι, στον κλάδο Ζωής η παραγωγή µειώθηκε 1% στα 2,5 δισ. ευρώ, µε µεγαλύτερη τη µείωση για τις ελληνικές εταιρείες που έφτασε το 2,3% στα 2,2 δισ. ευρώ. Η εικόνα αυτή συνεχίστηκε και το πρώτο τρίµηνο του 2009 µε την παραγωγή ασφαλίστρων να αυξάνεται 2,9% στα 1,4 δισ. ευρώ. Η άνοδος αυτή προήλθε από την παραγωγή ασφαλίστρων στον κλάδο Ζηµιών που αυξήθηκε 6% στα 0,8 δισ. ευρώ. Η δυσµενής εικόνα στον κλάδο Ζωής συνεχίζεται µε µείωση των ασφαλίστρων 1% στα 0,59 δισ. ευρώ και πολύ µεγαλύτερη τη µείωση για τις ελληνικές εταιρείες, κατά 6,6% στα 0,51 δισ. ευρώ. Σύµφωνα µε τα στοιχεία της Επιτροπής Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης, το 2008 εξαγοράστηκαν συµβόλαια Ζωής αξίας 600 εκατ. ευρώ και το 1ο τρίµηνο του 2009 η τάση συνεχίστηκε µε εξαγορές 180 εκατ. ευρώ.


 Με τη συνεργασία της

����������

����� ��� �����

2008

2007

2008

2007

����

762,41

703,74

8,3%

15,60

-18,18

ALICO - AMERICAN LIFE INSURANCE COMPANY �.�.

���

274,19

258,06

6,2%

17,09

14,06

21,6%

ING �.�. �����������

���

269,48

246,05

9,5%

-28,48

-10,38

-174,4% -28,0%

������ A.E.�.�.�.

��������

�������� 185,8%

EFG EUROLIFE ����������� ���� ��

����

252,84

386,62

-34,6%

34,29

47,63

INTERAMERICAN �.�.�.�.

����

224,68

228,46

-1,7%

2,83

26,96

-89,5%

����� ������� �.�.�.�.

����

207,49

182,52

13,7%

-112,89

2,73

-4241,3%

��� ���������� ��� ���������� �.�.�.

����

193,93

175,35

10,6%

14,14

4,52

212,8%

��� ����������� �.�.

����

176,62

166,35

6,2%

0,31

16,40

-98,1%

COMMERCIAL VALUE �.�.�.

����

156,86

152,48

2,9%

-28,49

14,69

-293,9%

ALLIANZ �.�.�.�.

����

137,71

124,28

10,8%

8,07

15,86

-49,1%

���

136,91

147,58

-7,2%

-59,27

-38,77

-52,9%

INTERAMERICAN �.�. ���������� ������

����

129,69

117,99

9,9%

7,41

13,44

-44,9%

����� ������� �.�.�. ������

����

110,91

111,40

-0,4%

-21,41

10,01

-313,9%

������������� �.�.�.�.

���

108,30

109,85

-1,4%

-7,08

2,07

-442,1%

��������� �.�. �����������-��������������

���

93,02

96,06

-3,2%

1,39

2,20

-37,0%

����

91,34

73,99

23,4%

1,24

4,04

-69,3% -3825,5%

GROUPAMA ������ �.�.

��������� ����� �.�.�.�. ������ ����� �.�.�.�.

���

84,03

76,49

9,9%

-29,67

0,80

������� ������ ����������� �.�.

���

79,43

85,79

-7,4%

-3,78

5,19

-172,8%

��������� ������ ��������� ������� �.�.�.�.

���

53,48

47,47

12,7%

-10,57

2,16

-588,8% -703,7%

GENERALI LIFE A.E.�.�.

���

46,23

36,43

26,9%

-4,65

-0,58

VICTORIA �.�. ����������� ������

���

45,73

42,69

7,1%

5,50

5,24

5,0%

GENERALI HELLAS �.�.�.�.

���

45,20

31,97

41,4%

0,50

2,48

-79,7%

ING �������� ���� �.�.�.�.

���

40,19

86,50

-53,5%

6,02

0,91

559,9%

�������� ���� �.�. �����������

���

37,97

47,31

-19,7%

-1,28

3,33

-138,4%

��������� ������ �.�.�.�

���

32,28

29,44

9,6%

4,50

3,09

45,6%

������� �.�. �����������

���

30,50

27,19

12,2%

-0,82

0,30

-370,2%

PROTON �.�. �����������

����

28,36

36,72

-22,8%

-3,90

0,08

-4972,2%

���

27,96

27,76

0,7%

-9,30

-0,34

-2607,4%

INTERAMERICAN ����� ��������� �.�.�.�.

����

25,08

21,51

16,6%

3,29

3,88

-15,2%

INTERNATIONAL LIFE �.�. ����������� ��������

����

23,12

16,94

36,5%

-3,37

1,85

-281,7%

INTERNATIONAL LIFE �.�.�.�.

-1230,4%

��������� ������� �.�.�.�.

����

22,42

22,60

-0,8%

-10,02

-0,75

INTERLIFE �.�. ���������

���

21,26

21,51

-1,2%

-2,96

-0,37

-703,7%

������ ����� �.�.�.�.

���

20,60

17,26

19,3%

-7,19

0,62

-1268,0%

���� �������� �.�. �����������

���

19,88

17,59

13,0%

0,62

2,34

-73,5%

EFG EUROLIFE �.�. ����������

����

19,88

18,87

5,4%

11,91

14,42

-17,4%

ACTIVA INSURANCE �.�.

����

19,40

19,42

-0,1%

2,10

4,54

-53,7%

�������� �.�. �����������

���

18,41

16,09

14,4%

0,05

0,07

-30,6%

�������������� �.�.�.�.

���

16,36

15,04

8,8%

0,06

0,87

-92,6%

PERSONAL INSURANCE �.�.�.�.

���

13,64

15,13

-9,9%

-0,21

0,12

-282,1% -467,3%

ING �������� �.�.�.�.

���

12,63

15,09

-16,3%

-6,21

1,69

VDV LEBEN INTERNATIONAL A.�.�.�.

���

11,80

5,96

98,2%

0,23

0,35

-34,1%

UNIVERSAL LIFE ����� �.�.�.�.

���

10,14

9,50

6,7%

-1,56

0,04

-3612,9%

������� �.�.�.�.

���

9,30

9,60

-3,1%

0,03

0,30

-90,7%

�������� �.� �.�.�.�

���

7,50

8,83

-15,1%

-5,78

0,43

-1448,7%

MAPFRE ASISTENCIA �.�.

���

6,06

5,52

9,7%

0,03

0,06

-44,4%

LA VIE �.�.�.������

���

6,04

5,80

4,0%

-3,35

-1,38

-143,0%

������� �. �.�.�.�. ���������

���

5,80

5,82

-0,4%

1,62

1,01

61,0%

������ �.�.�.�.

���

5,43

4,73

14,9%

2,11

2,75

-23,3% 45,2%

������ ���� A.E.A.Z.

���

4,98

4,16

19,7%

3,79

2,61

ARAG ALLGEMEINE RECHTSSCHUTZ VERSICHERUNGS AG �.�. ������� ����������

���

4,77

4,40

8,5%

0,47

0,47

1,0%

D.A.S. ����� �.�. �����������

���

4,74

4,85

-2,3%

0,60

0,41

45,5%

������������� �.�. ��������� ����

���

4,13

4,25

-2,8%

0,11

0,63

-81,6%

INTERASCO �.�.�.�.

���

3,89

3,50

11,3%

0,51

-1,21

141,7%

INCHCAPE ��������� �.�.�.�.

���

3,64

3,97

-8,2%

1,64

1,82

-9,9%

������ ����������� ���.�.�. ����������������� ������������� ���������� �������

���

2,71

2,56

5,7%

0,24

0,05

394,9% -89,0%

����

2,26

3,07

-26,4%

0,15

1,34

������ �����������

������ �.�.�.�.

���

1,50

1,25

20,1%

2,87

2,14

34,1%

VICTORIA �.�.�.�.

���

1,32

1,32

0,0%

-0,12

0,12

-201,7%

����

1,30

1,33

-2,2%

3,73

10,56

-64,7%

���

1,28

1,39

-7,8%

0,06

-0,05

230,2%

INTERAMERICAN ������ �.�. ����������� ������������ ����������������� ������������� ���������� �����. �������� ������� �������� ��������� �.�.

����

0,93

0,00

-0,21

0,00

�.�.�.�. ���������� ��������� ���������� ���������

���

0,85

0,52

62,4%

3,12

3,28

-4,9%

�������� ����� �.�. ������� ����������

���

0,40

0,42

-6,3%

0,04

0,32

-88,9%

������ ����� ���������� & ������ �.�.�.�.

���

0,18

0,30

-38,5%

0,04

0,06

-43,6%

����

0,05

0,06

-7,2%

0,12

0,01

882,6%

TOKIO MARINE EUROPE INSURANCE LIMITED �.�.�.

���

0,03

0,03

-16,7%

-0,02

-0,01

-165,8%

DIREKTA �.�.�.�.�.

���

0,00

0,00

-0,23

-0,03

-768,1%

IMPERIO LIFE �.�. �����������

����: Hellastat. ���� �� ����. ����. ��µ�����µ��� �������� µ���� 7/7/2009. �������� �� �������� �������

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

��������� �������

��������µ��� ������������ ���������

31


      . 347/06//86/10 :  99 -15124     &     1  2008  31  2008 (   . 2190/1920,  135      o ,   ,   ...)

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

9,252.0 11,425.2

8,644.6 11,699.2

-

16.5

1,121.1 1,580.7 1,995.7

839.7 638.1 2,348.1

3.0

5,349.0 8,873.0

-

18.9 1,373.2

668.7

3,524.0 3,524.0 3,288.2

2,352.5

1,171.5

344.5 8,873.0

219.4 -

697.5

5,384.9 32.2

601.8 (4.0) 597.8 1.2278 0.75

      -  ( )     ( )

6,407.3 1,057.7 844.0 597.8

 

 :  

    ,           

1.3518 0.75

662.6 110.4 773.0

6,319.8 1,046.9 1,154.8 773.0

01.01-31.12.2007

 01.01-31.12.2008

0.7412 0.75

363.3 363.3

2,589.7 312.2 446.5 363.3

      ()

165.3

(2,183.4) (367.8) (5.9)

  1.1827      0.75     

(2,780.2)

(1,806.0)

603.3

(558.4) (269.3) (81.6)

12.6 1500.0

(1,101.3) 352.8 52.1 12.3

(964.0) 24.0 66.7 9.2

16.9 2,705.5

                      ()

(121.6) 144.5

(2,119.0) -

(849.4) (138.0) 46.8 (1.3) -

1,450.7

(384.9)

(216.4)

(292.6)

(2.0) (127.9)

238.7

35.2

4.8 (77.8) (273.6)

92.3 106.2

22.1

1,171.8

1,154.8

01.01-31.12.2007

1,757.6

(240.2)

(212.9)

(259.3)

(9.2) (123.4)

343.7

579.7      -          579.7    /  

2,682.7 314.3 792.1 579.7

 /           

   

4,811.7       () 8,360.7                  

-   

1,511.7 : 1,270.0   

01.01-31.12.2007

 01.01-31.12.2008

   /       :  / ()   

744.8 M  ( )

3,549.0 3,549.0 1,285.2

35.2

(11.8) (72.3) (45.9)

    1,171.5       

2,377.5    

112.6 121.9

12.0 50.2

1,213.0

844.0

459.2        8,360.7  

217.1     -    

742.4 

4,529.3    37.1  /   :

01.01-31.12.2008

 

179.7

(2,187.5) (367.8) -

2,735.0

(927.2)

(300.7) 20.9 27.6 285.3

25.7 (1.3) -

(852.4) (132.3)

632.8

(82.8)

(103.1)

(159.0)

4.8 (42.8)

194.8

35.2

6.0 (36.3) (298.8)

108.3 76.3

6.5 12.2

465.0

88.0 71.5

22.1

507.0

792.1

1,214.6

(16.1) (269.3) -

1,500.0

(2,003.2)

(297.0) 313.8 39.4 229.5

(181.6) 30.0 -

-

(2,137.3) -

423.2

(158.5)

(78.9)

(271.6)

1.4 (107.3)

98.6

35.2

0.5 (47.5) (529.4)

01.01-31.12.2007



446.5

01.01-31.12.2008

     (    )    . 

  :  ,     -    ,  -    Hamid Akhavan,    Kevin Copp,    Karl-Gerhard Eick,    Walter Martin,     ,  -     ,  -     ,  -     ,  -     ,  -   

3.4     

31.12.2007 2,372.2

 31.12.2008 2,191.5

    (    )    . 

  ()      () + ()

               

 /   

   () = () + ()   

860.0

1,171.5 2,031.5 1,023.1 3,054.6 3,947.1

140.4

   

1,316.3 11,699.2

1,311.9 861.3 2,173.2 5,409.6

1,171.5

  

     ()   ()

1,427.8 11,425.2

372.5 -

1,172.0

1,194.2 397.5 156.6

744.9 201.7

1,520.4

1,416.4 758.6 201.3

31.12.2007 6,371.4

  31.12.2008 5,872.8

      

         

  

     

  

    

  (    )    . 

 : Y , /   &            : 26  2009   :   -    : ERNST & YOUNG (HELLAS)   .   :       : www.ote.gr

    ,      ,              "      "   .    ,             ,                     .

32


   ,  2,270.7

2,218.7

777.2

     (01.01.2008  01.01.2007 )

3,549.0

  ...  966760

  ...  529399 .  032033

   

.                          7,6 .   4,3 . .                              6,5 .   7,5 . 11)                 . 12)        31     33   .

9)                      (   ..)      31  2008,        31  2007. 10)        ,      (      24),       ,      233,5 .   326,0 . .                    ,    4,6 .   176,7 . .             276,0 .                    ,    115,9 .   172,2 .                46,8 .   3.423,1 .              ,       2008    4,7 .           ,    808.620    

 32   . 7)                    .           31  2008            : )     109,4 .   4,3 .  )      110,5 .   16,0 . . 8)         :  33.610 (31.12.2007: 34.350) ,  12.056 (31.12.2007: 11.754).

6)       2007,              .                .                     .    

5)                   DEUTSCHE TELEKOM AG,        31  2008   25%.      15   .

()  13  2008              .       100%             . ()  27  2008                                 .. ()      2008       TEL SIM S.L.R.,   ALBATROS         .   16  2008            &  .         8   .

   1,3 .           100%      VOICENET     .

 Cyprus Trading Corporation Plc (CTC)       3,9 . ()   2008         VOICENET       , 

  ...  092359

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

344.5

459.2 -

(114.7)

            : ()  9  2008             ,         COSMOTE,           9  2007. ()   2008             OTENET  Ltd  OTENET Telecommunications Ltd  

, 26  2009

2.1 3,524.0

- 4) -

(269.6)    2007. 9.8 3)                22   .

  ...  032981

3,054.6

12.0 -

   

1,316.3

(1.9) 1,427.8

(726.2) 2,042.5 -

116.9 1,316.3 (3.5)

3,229.1 1)               ,      (   579.7 )       ,     1   . 3,808.8 2)             FOTE    ..,    

    

2,173.2

          (31.12.2008  31.12.2007 )

(167.3) (2,098.8)

(367.6) (34.8)

3,549.0 363.3 3,912.3

 31.12.2007

      

   ..

12.0 (6.3) (235.3) (847.2)

                 

(350.8) 9.8

4,888.7 773.0 5,661.7

31.12.2008

  / ()      () + () + () 821.3                      

   .. &  

(367.6) (34.8)

3,054.6 597.8 3,652.4

    / ()  '    

    

  31.12.2007 31.12.2008

      (    )    . 

   

33

459.2

824.6 -

(365.4)


 ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ

Ο µεγάλος ασθενής Οριακή αύξηση εσόδων 3,2% το 2008, µε µεγάλη υποχώρηση (-37%) των κερδών. Ζηµιογόνες 1 στις 2 επιχειρήσεις τους κλάδου και επιδείνωση αποτελεσµάτων για 2 στις 3.  του Αλέξη Νικολαϊδη

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Μ

34

εγάλη είναι η συνεισφορά του τουριστικού κλάδου στην ελληνική οικονοµία καθώς η συµµετοχή του στο αεπ εκτιµάται περίπου στο 18%. Επιπλέον, η δραστηριότητά του επηρεάζει πολλούς άλλους κλάδους της οικονοµίας και δηµιουργεί εισόδηµα για πλήθος επαγγελµάτων. Το 2008 οι επιπτώσεις της διεθνούς οικονοµικής κρίσης έγιναν ορατές και στον εγχώριο τουριστικό κλάδο. Συγκεκριµένα, οι διεθνείς αεροπορικές αφίξεις στην Ελλάδα παρουσίασαν µικρή υποχώρηση (-1%), προσεγγίζοντας τους 15 εκατ. τουρίστες, τάση που οφείλεται κυρίως στην κίνηση κατά το δεύτερο εξάµηνο του έτους. Παράλληλα, τα έσοδα εµφάνισαν αύξηση 3%, φθάνοντας τα 11,6 δισ. ευρώ, ενώ η µέση κατά κεφαλή δαπάνη ενισχύθηκε κατά 4,1% στα 773 ευρώ, επίπεδο που ωστόσο υπολείπεται σηµαντικά σε σχέση µε το 2004 (882 ευρώ). Η πτωτική τάση στις αφίξεις εντείνεται κατά τη φετινή χρονιά, καθώς παρατηρείται σηµαντική µείωση στον αριθµό των προκρατήσεων. Συνεπώς, τα έσοδα του ξενοδοχειακού τοµέα εκτιµάται ότι θα υποστούν σηµαντική κάµψη, καθώς ήδη για το πρώτο δίµηνο οι απώλειες ανέρχονται σε 20%. Σύµφωνα µε πρόσφατες εκτιµήσεις του ΣΕΤΕ, το 2009 προβλέπεται µείωση στις αφίξεις 10-15%, µεταβολή που αντιστοιχεί σε 1,5 εκ. λιγότερους τουρίστες, κάµψη του κύκλου εργασιών κατά 2,3 δισ. ευρώ και µείωση της απασχόλησης κατά 50.000 θέσεις εργασίας. Οι εγχώριες ξενοδοχειακές µονάδες παρουσιάζουν σηµαντική εξάρτηση από διεθνείς tour operators, µε συνέπεια -σε συνδυασµό µε την

παρατηρούµενη πτώση της τουριστικής κίνησης- να αναγκάζονται να προχωρούν σε µειώσεις των τιµολογίων τους, σκοπεύοντας πλέον να περιορίσουν τις ζηµίες τους. Οι χαµηλότερες τιµές προκαλούν πτώση της κερδοφορίας, ενώ οι ξενοδόχοι καταφεύγουν ολοένα και περισσότερο στη λύση των «all-inclusive» πακέτων. Επιπλέον, ο ελληνικός τουρισµός αντιµετωπίζει και τις δυσµενείς εξελίξεις σε επίπεδο συναλλαγµατικών ισοτιµιών. Έτσι, η αγγλική λίρα τον τελευταίο χρόνο υποτιµήθηκε περίπου 20%, ενώ τα νοµίσµατα των χωρών της Σκανδιναβίας και της Ανατολικής Ευρώπης έχουν επίσης χάσει σηµαντικό µέρος της αξίας τους. Οι τουριστικοί προορισµοί της Ευρωζώνης έχουν καταστεί ακριβότεροι για τους τουρίστες που προέρχονται από τις χώρες αυτές. Επιπλέον, τα νοµίσµατα ανταγωνιστικών προορισµών όπως η τουρκική και η αιγυπτιακή λίρα έχουν υποτιµηθεί κατά 18% και 13% αντίστοιχα έναντι του ευρώ, µε αποτέλεσµα οι χώρες αυτές να καθίστανται πλέον ελκυστικότερες. Γενικά, η τουριστική κίνηση αναµένεται να µετατοπιστεί από τον διεθνή στον εσωτερικό τουρισµό, µε τη µέση διάρκεια παραµονής να µειώνεται. Οι τουρίστες πλέον θα προτιµούν φθηνότερους προορισµούς, ενώ θα δαπανούν λιγότερα ποσά για ταξίδια και διακοπές. Η οικονοµική κρίση θα οδηγήσει αναπόφευκτα αρκετές µονάδες - ιδίως µικρότερου µεγέθους - σε αναβολή της λειτουργίας τους ή και σε οριστική έξοδο από τον κλάδο. Παράγοντες του κλάδου εκτιµούν ότι η διάρκεια της κρίσης ενδέχεται να οδηγήσει σε αλλαγή ιδιοκτησίας σηµαντικών µονάδων της χώρας.

Τα αποτελέσµατα του 2008 Η µειωµένη τουριστική κίνηση για το 2008 αποτυπώνεται στα πιο πρόσφατα στοιχεία της ΕΣΥΕ αναφορικά µε τις αφίξεις και τις διανυκτερεύσεις στα τουριστικά καταλύµατα της χώρας. Έτσι, την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεµβρίου οι συνολικές αφίξεις διαµορφώθηκαν σε 13,2 εκατ., έχοντας µειωθεί 3,2% συγκριτικά µε το αντίστοιχο διάστηµα του 2007, κάµψη που διατηρείται για ολόκληρο το έτος. Η κάµψη παρατηρείται µετά από τον Μάρτιο, καθώς τους πρώτους τρεις µήνες του έτους η κίνηση ήταν ελαφρώς αυξηµένη. Από τα οικονοµικά αποτελέσµατα 900 περίπου ξενοδοχειακών επιχειρήσεων για το 2008 προκύπτει οριακός ρυθµός ανάπτυξης των εσόδων, της τάξης του 3,2% κατά µέσο όρο, επίδοση η οποία είναι σηµαντικά χαµηλότερη από τον µέσο ετήσιο ρυθµό µεταβολής την τελευταία 7ετία (5%). Ειδικότερα, οι επιχειρήσεις µε έσοδα άνω των 20 εκατ. ευρώ εµφανίζουν ακόµη χαµηλότερη αύξηση της τάξης του 1,5%, ενώ οι επιχειρήσεις µε κύκλο εργασιών από 3 έως 10 εκατ. εµφανίζουν την καλύτερη µέση επίδοση, µε 5,3%. Σε επίπεδο λειτουργικής κερδοφορίας καταγράφεται µέση υποχώρηση κατά -3,5%, ωστόσο τα καθαρά αποτελέσµατα παρουσιάζουν καθίζηση, µε µέση µείωση της τάξης του -37%. Σηµειώνεται ότι η πτώση αφορά στην πλειοψηφία των επιχειρήσεων, ανεξαρτήτως µεγέθους, ενώ οι µεγαλύτερες ξενοδοχειακές µονάδες (έσοδα άνω των 20 εκατ. ευρώ) εµφανίζουν σε ποσοστό 7 στις 10 υποχώρηση των αποτελεσµάτων, µε µέση µείωση 65%. Η


 Με τη συνεργασία της

δανειακή επιβάρυνση στον κλάδο είναι χαµηλή, καθώς ο δείκτης ξένων προς ίδια κεφάλαια εκτιµάται στο 0,8 προς 1, σχεδόν σταθερά έναντι του 2007, ενώ ο βραχυπρόθεσµος τραπεζικός δανεισµός σε σύγκριση µε τα έσοδα εκτιµάται στο µέτριο 26,6%. Επισηµαίνεται επίσης ότι το ποσοστό των επιχειρήσεων µε βραχυπρόθεσµο δανεισµό που υπερβαίνει το 35% των ετήσιων εσόδων είναι σχετικά χαµηλό, στο 21%. Η ικανότητα κάλυψης των τόκων είναι µέτρια, στις 3 φορές από τα λειτουργικά κέρδη, µε σηµαντική υποχώρηση έναντι των 4 φορών το διάστηµα 2007-2006. Ως κλάδος εντάσεως παγίων, η ταχύτητα ανακύκλωσης του ενεργητικού είναι χαµηλή, καθώς ο ετήσιος τζίρος δεν ξεπερνά κατά µέσο όρο το 30-35% του συνολικού ενεργητικού. Οι επιδόσεις αυτές, σε συνδυασµό µε τη χαµηλή χρήση ξένων κεφαλαίων και την επιδείνωση των αποτελεσµάτων, διαµορφώνουν µηδενική µέση απόδοση των ιδίων κεφαλαίων (0,1% το 2008), έναντι απόδοσης της τάξης του 1,5% την περίοδο 2007-2006.

������ ����µ�������� ������������� ������ 2008

2007

2006

2005

����. ����������� / ��������

48,5%

50,4%

51,9%

55,6%

����. ���������� �����. / ��������

26,6%

26,2%

25,6%

27,0%

0,77

0,83

0,70

0,70

3,0

3,9

4,0

4,2

������ ����������

1,08

1,07

1,07

0,90

�µ��� ����������

1,04

1,02

0,99

0,84

�µ������� ������

-64

-75

-70

-79

�µ���� ����������

87

81

82

71

�µ���� �����µ����

6

6

6

6

157

162

157

156

��������� µ����� �������

20,7%

22,7%

22,5%

21,4%

��������� �����

22,4%

23,4%

22,8%

22,3%

��������� ������� ������� (��� �����)

0,1%

1,9%

2,1%

0,9%

������� ��������� ����������� ��� �����

0,0%

0,8%

0,7%

0,4%

������� ����� ��������� ��� �����

0,1%

1,5%

1,5%

0,7%

���������� ���������

���� ���� ���� �������� ������ ����� ��� ����������� ����� ����������

�µ���� �������� ��� ���µ������� ��������� ������� & �������������

Hellastat �.�.

������ ��������µ���� - ����������

2008

� 08/07

2007

2008

� 08/07

��������µ��� ��� �����

2007

2008

� 08/07

2007 -1,83

�������� ���������� �.�.�.

���

47,31

5,5%

44,85

5,07

99,6%

2,54

-5,19

-183,7%

������� ���������� �.�.

���

45,77

2,4%

44,68

14,30

-5,5%

15,14

8,76

3,9%

8,43

����

42,60

3,0%

41,35

12,09

-5,3%

12,76

1,31

-77,0%

5,67

���������� ����� �.�.

���

39,24

-3,6%

40,72

7,81

73,6%

4,50

-0,22

99,1%

-24,25

���� �.�. ���������

���

37,77

21,1%

31,20

12,81

19,6%

10,71

4,91

3,9%

4,72

����

37,31

-3,8%

38,79

9,57

-8,5%

10,46

2,11

-72,0%

7,52

ALDEMAR �.�.�.�.

���

35,70

9,7%

32,53

12,92

19,1%

10,84

1,00

33,0%

0,75

�������� �.�.�.�.

���

33,78

0,6%

33,59

5,51

1,4%

5,43

2,66

-19,0%

3,28

MITSIS COMPANY A.�.�.

���

31,22

0,6%

31,03

6,59

-11,1%

7,41

-1,33

-172,1%

1,84

����

31,09

16,0%

26,79

-2,51

12,7%

-2,88

-14,59

-19,1%

-12,25

������� �.�.�.

���

29,59

-9,6%

32,71

5,03

-2,1%

5,14

0,38

-57,0%

0,89

������ ���������� �.�.

���

26,54

-2,2%

27,13

6,71

-5,4%

7,09

-0,65

-421,7%

0,20

����� �.�.

���

25,34

4,6%

24,23

8,65

5,2%

8,22

-0,14

-109,2%

1,55

����

25,06

6,7%

23,48

3,66

-29,0%

5,16

0,63

-80,8%

3,30

���

23,87

66,8%

14,31

-3,52

40,9%

-5,95

-1,85

-104,1%

44,86

������ ������������� ������������ �.�.

����� �.�. ���������� ������ ���������

����� ����� ������������ �.�.�.

����� ������ ������� ����� ����� �.�. ���� ���������� ���������� �.�. ������ ���������

1.925,96

6,4%

1.810,73

419,55

0,0%

419,38

-60,62

-319,6%

27,60

������ (��. €)

2.438,15

6,1%

2.298,10

524,24

1,6%

515,98

-62,85

-186,9%

72,29

������������� ����µ� ������������ ��� ������. ��µ�����µ��� �������� µ���� 7/7/2009

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

��������� �������

������� ���������

����� ��� �����, ����� & ����������

������ ��������

35


KOSMOCAR A.E.

∞¡ø¡Àª√™ µπ√ª∏Ã∞¡π∫∏ ∫∞π ∂ª¶√ƒπ∫∏ ∂∆∞πƒ∂π∞ ∞À∆√∫π¡∏∆ø¡ & ª∏Ã∞¡∏ª∞∆ø¡ I™O§O°I™MO™ TH™ 31˘ ¢EKEMBPIOY 2008 - 38Ë ETAIPIKH XPH™H (1Ë IANOYAPIOY 2008 - 31Ë ¢EKEMBPIOY 2008) AP.M.AE 1460/01/B/86/1459

E N E P ° H T I K O

¶ÔÛ¿ Û ∂Àƒø ÎÏÂÈfiÌÂÓ˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ 2008

AÓ·fiÛ‚ÂÛÙË AÍ›· AÔÛ‚¤ÛÂȘ AÍ›· KÙ‹Ûˆ˜ B. E•O¢A E°KATA™TA™Eø™ 4. §ÔÈ¿ ¤ÍÔ‰· ÂÁηٷÛÙ¿Ûˆ˜ 899.268,55 819.667,58 79.600,97 = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = °. ¶A°IO ENEP°HTIKO π. ∞ÛÒÌ·Ù˜ ·ÎÈÓËÙÔÔÈ‹ÛÂȘ 5. §ÔÈ¤˜ ·ÛÒÌ·Ù˜ ·ÎÈÓËÙÔÔÈ‹ÛÂȘ = 6.516.601,86 6.516.596,85 5,01 = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = II. EÓÛÒÌ·Ù˜ ·ÎÈÓËÙÔÔÈ‹ÛÂȘ 1. °‹‰· - OÈÎfi‰· 5.125.539,02 0,00 5.125.539,02 3. KÙ›ÚÈ· & T¯ÓÈο ¤ÚÁ· 10.454.481,68 5.865.509,12 4.588.972,56 4. M˯·Ó‹Ì·Ù· - T¯ÓÈΤ˜ ÂÁÎ/ÛÂȘ 987.188,18 734.182,12 253.006,06 5. MÂÙ·ÊÔÚÈο ̤۷ 11.348.929,28 1.909.087,17 9.439.842,11 6. EÈÏ· & ÏÔÈfi˜ ÂÍÔÏÈÛÌfi˜ 5.195.617,90 4.706.529,34 489.088,56 7. AÎÈÓËÙÔÔÈ‹ÛÂȘ ˘fi ÂÎÙ¤ÏÂÛË Î·È ÚÔηٷ‚ÔϤ˜ 7.142.640,36 0,00 7.142.640,36 - - ™‡ÓÔÏÔ ·ÎÈÓËÙÔÔÈ‹ÛÂˆÓ (°II) 40.254 396,42 13.215.307,75 27.039.088,67 = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = ™‡ÓÔÏÔ ·ÎÈÓËÙÔÔÈ‹ÛÂˆÓ (°I+°II) 46.770.998,28 19.731.904,60 27.039.093,68 = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = III. ™˘ÌÌÂÙÔ¯¤˜ & ¿ÏϘ Ì·ÎÚÔÚ/Û̘ ¯ÚËÌ·ÙÔÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ··ÈÙ‹ÛÂȘ 7. §ÔÈ¤˜ Ì·ÎÚÔÚ/Û̘ ··ÈÙ‹ÛÂȘ 21.161,37 21.161,37 = = = = = = = = = = = ™‡ÓÔÏÔ ·Á›Ô˘ ÂÓÂÚÁËÙÈÎÔ‡ (°II +°III) ¢. KYK§OºOPOYN ENEP°HTIKO I. AÔı¤Ì·Ù· 1. EÌÔÚ‡̷ٷ 5. ¶ÚÔηٷ‚ÔϤ˜ ÁÈ· ·ÁÔÚ¤˜ ·ÔıÂÌ¿ÙˆÓ

AÓ·fiÛ‚ÂÛÙË AÍ›· 119.401,18 = = = = = = = = = =

AÔÛ‚¤ÛÂȘ 779.867,37 = = = = = = = = = =

AÍ›· KÙ‹Ûˆ˜ 899.268,55 = = = = = = = = = = 5.743.539,73

5.743.535,16

4,57

= = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = =

5.056.367,34 9.453.921,94 866.016,42 8.075.494,03 4.684.416,73

0,00 5.499.218,96 541.725,06 1.470.544,54 4.256.438,87

5.056.367,34 3.954.702,98 324.291,36 6.604.949,49 427.977,86

8.423.124,51 36.559.340,97 = = = = = = = = = = = 42.302.880,70 = = = = = = = = = = =

0,00 11.767.927,43 = = = = = = = = = = = 17.511.462,59 = = = = = = = = = = =

8.423.124,51 24.791.413,54 = = = = = = = = = = = 24.791.418,11 = = = = = = = = = = = 21.161,37 21.161,37

= = = = = = = = = = =

27.060.255,05

= = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = =

316.424,89 523.972,00 -

IV. ¢È·ı¤ÛÈÌ· 1. T·ÌÂ›Ô 3. K·Ù·ı¤ÛÂȘ fi„ˆ˜ & ÚÔıÂÛÌ›·˜

98.102.490,59

6.477.631,49

13.927.467,22

389.324,89 81.813,15 397.645,81 -

840.396,89 13.634,50 111.583.516,54 10.070.568,07 17.635,22 136.453.218,44 = = = = = = = = = = = =

6.088.306,60 479.458,96 10.072,00 100.469.520,61 9.663.010,43 41.031,66 116.751.400,26 = = = = = = = = = = = =

10.278,07

2.049,08

9.765.708,73 -

™‡ÓÔÏÔ Î˘ÎÏÔÊÔÚÔ‡ÓÙÔ˜ ÂÓÂÚÁËÙÈÎÔ‡ (¢I+¢II+¢IV) E. METABATIKOI §O°/™MOI ENEP°HTIKOY 1. ∂ÍÔ‰· ÂÔÌ¤ÓˆÓ ¯Ú‹ÛÂˆÓ 3. §ÔÈÔ› ÌÂÙ·‚·ÙÈÎÔ› ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÔ› ÂÓÂÚÁËÙÈÎÔ‡

5.298.709,50 -

9.775.986,80 = = = = = = = = = = = = 288.869.271,17 = = = = = = = = = = = =

5.300.758,58 = = = = = = = = = = = 220.154.649,43 = = = = = = = = = = = =

7.290.437,67

161.989,94

1.139.077,35 -

V. AÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÂȘ Ó¤ÔÓ YfiÏÔÈÔ ÎÂÚ‰ÒÓ ÂȘ Ó¤ÔÓ

B. ¶POB§EæEI™ °IA KIN¢YNOY™ & E•O¢A 1. ¶ÚԂϤ„ÂȘ ÁÈ· ·Ô˙ËÌ›ˆÛË ÚÔÛˆÈÎÔ‡ ÏfiÁˆ ÂÍfi‰Ô˘ ·fi ÙËÓ ˘ËÚÂÛ›·

= = = = = = = = = = = =

14.182.579,02 255.111,80 -

IV. AÔıÂÌ·ÙÈο KÂÊ¿Ï·È· 1. T·ÎÙÈÎfi ·ÔıÂÌ·ÙÈÎfi 4. EÎÙ·ÎÙ· ·ÔıÂÌ·ÙÈο 5. AÊÔÚÔÏfiÁËÙ· ·ÔıÂÌ·ÙÈο ÂȉÈÎÒÓ ‰È·Ù¿ÍÂˆÓ ÓfïÓ

20.074.979,25

78.027.511,34 -

°. Y¶OXPEø™EI™ I. ª·ÎÚÔÚfiıÂÛ̘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ 1. √ÌoÏÔÁȷο ‰¿ÓÂÈ· II. BÚ·¯˘ÚfiıÂÛ̘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ 1. ¶ÚÔÌËıÂ˘Ù¤˜ 3. TÚ¿Â˙˜ ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÔ› ‚Ú·¯/ÛÌˆÓ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂˆÓ 4. ¶ÚÔηٷ‚ÔϤ˜ ÂÏ·ÙÒÓ 5. YÔ¯ÚÂÒÛÂȘ ·fi ÊfiÚÔ˘˜-Ù¤ÏË 6. AÛÊ·ÏÈÛÙÈÎÔ› ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› 10. MÂÚ›ÛÌ·Ù· ÏËÚˆÙ¤· 11. ¶ÈÛو٤˜ ‰È¿ÊÔÚÔÈ ™‡ÓÔÏÔ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂˆÓ (°I+°II) ¢. METABATIKOI §O°/™MOI ¶A£HTIKOY 2. EÍÔ‰· ¯Ú‹Ûˆ˜ ‰Ô˘ÏÂ˘Ì¤Ó·

14.610,83 -

8.429.515,02 = = = = = = = = = = = 324.438.642,21 = = = = = = = = = = = =

176.600,77 = = = = = = = = = = = 245.263.230,86 = = = = = = = = = = = =

5.160,00

3.572,00

139.820.390,23 4.088.769,63 143.914.319,86 = = = = = = = = = = = =

108.919.882,03 4.200.414,47 113.123.868,50 = = = = = = = = = = = =

¶ÔÛ¿ Û ∂Àƒø ÎÏÂÈfiÌÂÓ˘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ 2008 ¯Ú‹Ûˆ˜ 2007 18.000.000,00 = = = = = = = = = =

πππ. ¢È·ÊÔÚ¤˜ ·Ó·Ú/Á˘ - ∂ȯÔÚËÁ‹ÛÂȘ ÂÂÓ‰. 2. ¢È·ÊÔÚ¤˜ ·Ô ·Ó·Ú/ÁË ·Í›·˜ ÏÔÈˆÓ ÂÚÈÔ˘ÛÈ·ÎÒÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ

24.812.579,48

116.138.905,30 142.640.065,93

¶ A £ H T I K O A. I¢IA KEºA§AIA I. MÂÙÔ¯ÈÎfi KÂÊ¿Ï·ÈÔ (MÂÙÔ¯¤˜ 600.000Ã30 ∂˘ÚÒ) 1. K·Ù·‚ÏË̤ÓÔ

™‡ÓÔÏÔ È‰›ˆÓ ÎÂÊ·Ï·›ˆÓ (AI+∞πππ+ AIV+AV)

= = = = = = = = = = =

26.501.160,63

II. A·ÈÙ‹ÛÂȘ 1. ¶ÂÏ¿Ù˜-AÓÙÈÚfiÛˆÔÈ ªÂ›ÔÓ: ¶ÚԂϤ„ÂȘ 2. °Ú·ÌÌ¿ÙÈ· ÂÈÛÚ·ÎÙ¤· - X·ÚÙÔÊ˘Ï·Î›Ô˘ - ™ÙȘ TÚ¿Â˙˜ ÁÈ· ›ÛÚ·ÍË 3. °Ú·ÌÌ¿ÙÈ· Û ηı˘ÛÙ¤ÚËÛË 3·. EÈÙ·Á¤˜ ÂÈÛÚ·Î٤˜ 11. XÚÂÒÛÙ˜ ‰È¿ÊÔÚÔÈ 12. §ÔÁ/ÛÌÔ› ‰È·¯ÂÈÚ›Ûˆ˜ ÚÔÎ/ÏÒÓ & ÈÛÙÒÛˆÓ

°ENIKO ™YNO§O ENEP°HTIKOY (B+°+¢+E) §O°APIA™MOI TA•Eø™ XPEø™TIKOI 1. AÏÏfiÙÚÈ· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· 2. XÚˆÛÙÈÎÔ› ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÔ› ÂÁÁ˘‹ÛÂˆÓ & ÂÌÚ¿ÁÌ·ÙˆÓ ·ÛÊ·ÏÂÈÒÓ 4. §ÔÈÔ› ÏÔÁ/ÛÌÔ› ٿ͈˜

¶ÔÛ¿ Û ∂Àƒø ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ 2007

°ENIKO ™YNO§O ¶A£HTIKOY (A+B+°+¢) §O°APIA™MOI TA•Eø™ ¶I™TøTIKOI 1. ¢ÈηÈÔ‡¯ÔÈ ·ÏÏfiÙÚÈˆÓ ÂÚÈÔ˘Û.ÛÙÔȯ›ˆÓ 2. ¶ÈÛÙˆÙÈÎÔ› Ï/ÛÌÔ› ÂÁÁ˘‹ÛÂˆÓ & ÂÌÚ¿ÁÌ·ÙˆÓ ·ÛÊ·ÏÂÈÒÓ 4. §ÔÈÔ› ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÔ› ٿ͈˜

138.282,62

18.000.000,00 = = = = = = = = = =

0,00

= = = = = = = = =

= = = = = = = = = =

7.372.365,87 15.718.031,21

6.809.091,00 9.468.031,21

4.882.092,56 -

4.882.092,56 -

= = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = =

27.972.489,64 8.320,26

21.159.214,77

49.426,12

= = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = =

46.119.092,52 = = = = = = = = = = = =

39.208.640,89 = = = = = = = = = = = =

1.729.781,36

= = = = = = = = = =

90.000.000,00

1.697.918,16

= = = = = = = = = =

90.000.000,00

= = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = =

83.782.033,49

67.241.526,83

81.688.414,23 8.672.907,35 5.513.236,25 509.653,87 4.002.000,00 673.121,65 184.841.366,84 = = = = = = = = = = = = 274.841.366,84 = = = = = = = = = = = =

25.418.774,64 6.541.003,19 5.358.711,87 455.405,14 7.500.000,00 587.568,76 113.102.990,43 = = = = = = = = = = = = 203.102.990,43 = = = = = = = = = = = =

1.748.401,49 -

1.253.681,38 -

1.748.401,49

1.253.681,38

= = = = = = = = = =

= = = = = = = = = =

324.438.642,21 = = = = = = = = = = = =

245.263.230,86 = = = = = = = = = = = =

5.160,00

3.572,00

139.820.390,23 4.088.769,63 143.914.319,86 = = = = = = = = = = = =

108.919.882,03 4.200.414,47 113.123.868,50 = = = = = = = = = = = =

™∏ª∂πø™∏: ∏ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ·Ó·ÚÔÛ·ÚÌÔÁ‹ Ù˘ ·Í›·˜ ÙˆÓ ·ÎÈÓ‹ÙˆÓ ¤ÁÈÓ ÛÙË ¯Ú‹ÛË 2008 Ì ‚¿ÛË ÙȘ ‰È·Ù¿ÍÂȘ ÙÔ˘ Ó. 2065/1992

KATA™TA™H §O°APIA™MOY A¶OTE§E™MATøN XPH™Eø™ 31˘ ¢EKEMBPIOY 2008 (1 IANOYAPIOY - 31 ¢EKEMBPIOY 2008) I. AÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÂÎÌÂÙ·Ïχۈ˜ K‡ÎÏÔ˜ ÂÚÁ·ÛÈÒÓ (ˆÏ‹ÛÂȘ) M›ÔÓ: KfiÛÙÔ˜ ˆÏ‹ÛÂˆÓ MÈÎÙ¿ ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (ΤډË) ÂÎÌ/Ûˆ˜ ¶Ï¤ÔÓ: AÏÏ· ¤ÛÔ‰· ÂÎÌÂÙ·Ïχۈ˜ ™‡ÓÔÏÔ MEION: 1. EÍÔ‰· ‰ÈÔÈÎËÙÈ΋˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ. 2. EÍÔ‰· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ. ‰È·ı¤Ûˆ˜ MÂÚÈο ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (ΤډË) ÂÎÌ/Ûˆ˜ MEION: 4. ¶ÈÛÙˆÙÈÎÔ› ÙfiÎÔÈ & Û˘Ó·Ê‹ ¤ÛÔ‰· M›ÔÓ: 3. XÚˆÛÙ. ÙfiÎÔÈ & Û˘Ó·Ê‹ ¤ÍÔ‰· OÏÈο ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (ΤډË) ÂÎÌ/Ûˆ˜ II. ¶§∂√¡: EÎÙ·ÎÙ· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· 1. EÎÙ·ÎÙ· & ·ÓfiÚÁ·Ó· ¤ÛÔ‰· 2. EÎÙ·ÎÙ· Î¤Ú‰Ë 3. EÛÔ‰· ÚÔËÁÔ˘Ì¤ÓˆÓ ¯Ú‹ÛˆÓ

¶ÔÛ¿ Û ∂Àƒø ÎÏÂÈfiÌÂÓ˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ 2008 580.166.340,05 515.564.577,26 64.601.762,79 3.691.781,24 68.293.544,03 8.193.779,25 34.115.755,18 42.309.534,43 25.984.009,60 392.832,51 11.652.890,07 -

¶ÔÛ¿ Û ∂Àƒø ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ 2007 545.987.576,23 484.725.960,22 61.261.616,01 4.233.836,23 65.495.452,24 8.429.947,25 30.231.472,30 38.661.419,55 26.834.032,69 304.191,66

11.260.057,56 14.723.952,04

10.081.539.37 -

490.214,68 211.573,84

9.777.347,71 17.056.684,98

96.908,35 113.251,56

166.129,47 -

867.917,99 M›ÔÓ: 1. EÎÙ·ÎÙ· & ·ÓfiÚÁ·Ó· ¤ÍÔ‰· 125.547,12 2. EÎÙ·ÎÙ˜ ˙Ë̛˜ 257.999,47 3. EÍÔ‰· ÚÔËÁ. ¯Ú‹ÛÂˆÓ 187.660,12 571.206,71 - OÚÁ·ÓÈο & ¤ÎÙ·ÎÙ· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (ΤډË) MEION: ™‡ÓÔÏÔ ·ÔÛ‚¤ÛÂˆÓ ·Á›ˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ 3.239.021,93 M›ÔÓ: OÈ ·fi ·˘Ù¤˜ ÂÓۈ̷و̤Ó˜ ÛÙÔ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈÎfi ÎfiÛÙÔ˜ 3.239.021,93 KA£APA A¶OTE§E™MATA (KEP¢H) XPH™Eø™ ÚÔ ÊfiÚˆÓ

¶INAKA™ ¢IA£E™Eø™ A¶OTE§E™MATøN ¶ÔÛ¿ Û ∂Àƒø ÎÏÂÈfiÌÂÓ˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ 2008 K·ı·Ú¿ ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (ΤډË) ¯Ú‹Ûˆ˜ ¶Ï¤ÔÓ: YfiÏÔÈÔ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ (ÎÂÚ‰ÒÓ) ÚÔËÁ. ¯Ú‹ÛÂˆÓ ™‡ÓÔÏÔ M›ÔÓ: 1. ºfiÚÔ˜ ÂÈÛÔ‰‹Ì·ÙÔ˜ K¤Ú‰Ë ÚÔ˜ ‰È¿ıÂÛË H ¢È¿ıÂÛË ÙˆÓ ÎÂÚ‰ÒÓ Á›ÓÂÙ·È ˆ˜ ÂÍ‹˜: ‚1. T·ÎÙÈÎfi ·ÔıÂÌ·ÙÈÎfi ‚2. MÂÚ›ÛÌ·Ù· ‚5. EÎÙ·ÎÙÔ ·ÔıÂÌ·ÙÈÎfi ‚7. ∞ÌÔÈ‚¤˜ Î·È ÔÛÔÛÙ¿ ÌÂÏÒÓ ¢.™ ‚8. ÀfiÏÔÈÔ ÎÂÚ‰ÒÓ ÂȘ Ó¤ÔÓ

75.952,87 -

¶ÔÛ¿ Û ∂Àƒø ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ 2007

15.020.663,32

16.849.768,46

49.426,12 -

13.265,42 -

4.089.994,31 -

4.530.241,44 -

563.274,87 4.002.000,00 6.250.000,00 156.500,00 8.320,26 10.980.095,13 = = = = = = = = = = =

631.866,32 7.500.000,00 4.050.000,00 101.500,00 49.426,12 12.332.792,44 = = = = = = = = = = =

15.070.089,44

10.980.095,13 = = = = = = = = = = =

16.863.033,88

12.332.792,44 = = = = = = = = = = =

286.112,78

296.711,28 -

15.020.663,32

0,00 -

15.020.663,32

132.314,21 357.227,24 3.487,85 -

493.029,30 206.916,52 - 2.558.643,19 2.558.643,19 -

= = = = = = = = = = =

16.849.768,46

0,00 -

16.849.768,46

= = = = = = = = = = =

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

∞ı‹Ó·, 3 ∞ÚÈÏ›Ô˘ 2009

36

O ¶Úfi‰ÚÔ˜ ÙÔ˘ ¢ÈÔÈÎËÙÈÎÔ‡ ™˘Ì‚Ô˘Ï›Ô˘

O ¢È¢ı‡ÓˆÓ ™‡Ì‚Ô˘ÏÔ˜

√ °ÂÓÈÎfi˜ ¢È¢ı˘ÓÙ‹˜

√ ∞Ó·Ï/Ù‹˜ °ÂÓÈÎfi˜ ¢/ÓÙ‹˜ & √ÈÎÔÓÔÌÈÎfi˜ ¢/ÓÙ‹˜

√ ∞Ó·Ï/Ù˘ √ÈÎÔÓÔÌÈÎfi˜ ¢/ÓÙ‹˜

ªπÃ∞∏§ N. ∫Àƒπ§§O¶OY§O™

BA™I§EIO™ I. MAN¢Y§A™

™∆∏µ∂¡ ™πƒ∆∏™

Ã∏™∆√™ µ. ™∫∞ºπ¢∞™

¢∏ª∏∆ƒπ√™ ∞. ∫ƒ√¡∆∏ƒ∏™

∞¢∆/ ∞µ 340659

∞¢/ ∞0276009

∞¢∆/ ∞∑ 598595

∞¢∆/ ∞µ 589590

∞¢∆/ ∞µ 286480

∂∫£∂™∏ ∂§∂°Ã√À ∞¡∂•∞ƒ∆∏∆√À √ƒ∫ø∆√À ∂§∂°∫∆∏ §√°π™∆∏ ¶ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ ªÂÙfi¯Ô˘˜ Ù˘ «KOSMOCAR A.E.»

ŒÎıÂÛË Â› ÙˆÓ √ÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ: ∂ϤÁÍ·Ì ÙȘ ·ÓˆÙ¤Úˆ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ Ù˘ «KOSMOCAR A.E.», Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi ÙÔÓ ÈÛÔÏÔÁÈÛÌfi Ù˘ 31˘ ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ 2008, ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ Î·È ÙÔÓ ›Ó·Î· ‰È·ı¤Ûˆ˜ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ Ù˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ Ô˘ ¤ÏËÍ ÙËÓ ËÌÂÚÔÌËÓ›· ·˘Ù‹, ηıÒ˜ Î·È ÙÔ ÚÔÛ¿ÚÙËÌ·. ∂˘ı‡ÓË ¢ÈÔ›ÎËÛ˘ ÁÈ· ÙȘ √ÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ: ∏ ¢ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ ÂÙ·ÈÚ›·˜ ¤¯ÂÈ ÙËÓ Â˘ı‡ÓË ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù¿ÚÙÈÛË Î·È Â‡ÏÔÁË ·ÚÔ˘Û›·ÛË ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ √ÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛÂˆÓ Û‡Ìʈӷ Ì ٷ §ÔÁÈÛÙÈο ¶ÚfiÙ˘· Ô˘ ÚԉȷÁÚ¿ÊÔÓÙ·È ·fi ÙËÓ ∂ÏÏËÓÈ΋ ¡ÔÌÔıÂÛ›·. ∏ ¢ı‡ÓË ·˘Ù‹ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ Û¯Â‰È·ÛÌfi, ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ Î·È ‰È·Ù‹ÚËÛË Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡ ÂϤÁ¯Ô˘ Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ Î·Ù¿ÚÙÈÛË Î·È Â‡ÏÔÁË ·ÚÔ˘Û›·ÛË ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ, ··ÏÏ·ÁÌ¤ÓˆÓ ·fi Ô˘ÛÈÒ‰Ë ·Ó·ÎÚ›‚ÂÈ·, Ô˘ ÔÊ›ÏÂÙ·È Û ·¿ÙË ‹ Ï¿ıÔ˜. ∏ ¢ı‡ÓË ·˘Ù‹ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ Â›Û˘ ÙËÓ ÂÈÏÔÁ‹ Î·È ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ ηٿÏÏËÏˆÓ ÏÔÁÈÛÙÈÎÒÓ ÔÏÈÙÈÎÒÓ Î·È ÙËÓ ‰ÈÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÏÔÁÈÛÙÈÎÒÓ ÂÎÙÈÌ‹ÛÂˆÓ Ô˘ Â›Ó·È ÏÔÁÈΤ˜ ÁÈ· ÙȘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ. ∂˘ı‡ÓË ∂ÏÂÁÎÙ‹: ¢È΋ Ì·˜ ¢ı‡ÓË Â›Ó·È Ë ¤ÎÊÚ·ÛË ÁÓÒÌ˘ Â› ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ √ÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ, Ì ‚¿ÛË ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯fi Ì·˜. ¢ÈÂÓÂÚÁ‹Û·Ì ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯Ô Û‡Ìʈӷ Ì ٷ ∂ÏÏËÓÈο ∂ÏÂÁÎÙÈο ¶ÚfiÙ˘·, Ô˘ Â›Ó·È ÂÓ·ÚÌÔÓÈṲ̂ӷ Ì ٷ ¢ÈÂıÓ‹ ∂ÏÂÁÎÙÈο ¶ÚfiÙ˘·. ∆· ¶ÚfiÙ˘· ·˘Ù¿ ··ÈÙÔ‡Ó ÙË Û˘ÌÌfiÚʈۋ Ì·˜ Ì ÙÔ˘˜ ηÓfiÓ˜ ‰ÂÔÓÙÔÏÔÁ›·˜ Î·È ÙÔ Û¯Â‰È·ÛÌfi Î·È ‰ÈÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘ ÂϤÁ¯Ô˘ Ì·˜ Ì ÛÎÔfi ÙËÓ ·fiÎÙËÛË Â‡ÏÔÁ˘ ‰È·ÛÊ¿ÏÈÛ˘ ÁÈ· ÙÔ Î·Ù¿ fiÛÔ ÔÈ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ Â›Ó·È ··ÏÏ·Á̤Ó˜ ·fi Ô˘ÛÈÒ‰Ë ·Ó·ÎÚ›‚ÂÈ·. √ ¤ÏÂÁ¯Ô˜ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ÙË ‰ÈÂÓ¤ÚÁÂÈ· ‰È·‰ÈηÛÈÒÓ ÁÈ· ÙËÓ Û˘ÁΤÓÙÚˆÛË ÂÏÂÁÎÙÈÎÒÓ ÙÂÎÌËÚ›ˆÓ, Û¯ÂÙÈο Ì ٷ ÔÛ¿ Î·È ÙȘ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È ÛÙȘ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ. √È ‰È·‰Èηۛ˜ ÂÈϤÁÔÓÙ·È Î·Ù¿ ÙËÓ ÎÚ›ÛË ÙÔ˘ ÂÏÂÁÎÙ‹ Î·È ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ÙËÓ ÂÎÙ›ÌËÛË ÙÔ˘ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘ Ô˘ÛÈÒ‰Ô˘˜ ·Ó·ÎÚ›‚ÂÈ·˜ ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ, ÏfiÁˆ ·¿Ù˘ ‹ Ï¿ıÔ˘˜. °È· ÙËÓ ÂÎÙ›ÌËÛË ÙÔ˘ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘ ·˘ÙÔ‡, Ô ÂÏÂÁÎÙ‹˜ Ï·Ì‚¿ÓÂÈ ˘fi„Ë ÙÔ Û‡ÛÙËÌ· ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡ ÂϤÁ¯Ô˘ Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ Î·Ù¿ÚÙÈÛË Î·È Â‡ÏÔÁË ·ÚÔ˘Û›·ÛË ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ, Ì ÛÎÔfi ÙÔ Û¯Â‰È·ÛÌfi ÂÏÂÁÎÙÈÎÒÓ ‰È·‰ÈηÛÈÒÓ ÁÈ· ÙȘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ Î·È fi¯È ÁÈ· ÙËÓ ¤ÎÊÚ·ÛË ÁÓÒÌ˘ Â› Ù˘ ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·˜ ÙÔ˘ Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡ ÂϤÁ¯Ô˘ Ù˘ ÂÙ·ÈÚ›·˜. √ ¤ÏÂÁ¯Ô˜ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ Â›Û˘ ÙËÓ ·ÍÈÔÏfiÁËÛË Ù˘ ηٷÏÏËÏfiÙËÙ·˜ ÙˆÓ ÏÔÁÈÛÙÈÎÒÓ ÔÏÈÙÈÎÒÓ Ô˘ ÂÊ·ÚÌfiÛıËÎ·Ó Î·È ÙÔ˘ ‡ÏÔÁÔ˘ ÙˆÓ ÂÎÙÈÌ‹ÛÂˆÓ Ô˘ ¤ÁÈÓ·Ó ·fi ÙË ‰ÈÔ›ÎËÛË, ηıÒ˜ Î·È ·ÍÈÔÏfiÁËÛË Ù˘ Û˘ÓÔÏÈ΋˜ ·ÚÔ˘Û›·Û˘ ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ. ¶ÈÛÙ‡ԢÌ fiÙÈ Ù· ÂÏÂÁÎÙÈο ÙÂÎÌ‹ÚÈ· Ô˘ ¤¯Ô˘ÌÂ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÈ Â›Ó·È Â·Ú΋ Î·È Î·Ù¿ÏÏËÏ· ÁÈ· ÙË ıÂÌÂÏ›ˆÛË Ù˘ ÁÓÒÌ˘ Ì·˜. ∞fi ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯fi Ì·˜ ÚԤ΢„ fiÙÈ ÔÈ ÊÔÚÔÏÔÁÈΤ˜ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ ÁÈ· ÙȘ ¯Ú‹ÛÂȘ 2005 ¤ˆ˜ Î·È 2008 ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó ÂÍÂÙ·Ûı› ·fi ÙȘ ÊÔÚÔÏÔÁÈΤ˜ ·Ú¯¤˜, ÌÂ Û˘Ó¤ÂÈ· Ó· ˘¿Ú¯ÂÈ ÙÔ ÂӉ¯fiÌÂÓÔ ÂÈ‚ÔÏ‹˜ ÚfiÛıÂÙˆÓ ÊfiÚˆÓ Î·È ÚÔÛ·˘Í‹ÛÂˆÓ Î·Ù¿ ÙÔ ¯ÚfiÓÔ Ô˘ ı· ÂÍÂÙ·ÛıÔ‡Ó Î·È ÔÚÈÛÙÈÎÔÔÈËıÔ‡Ó. ∏ ÂÙ·ÈÚ›· ‰ÂÓ Û¯ËÌ¿ÙÈÛ Úfi‚ÏÂ„Ë ÁÈ· ÙÔ ÂӉ¯fiÌÂÓÔ ÂÈ‚ÔÏ‹˜ ÚfiÛıÂÙˆÓ ÊfiÚˆÓ Î·È ÚÔÛ·˘Í‹ÛÂˆÓ Î·Ù¿ ÙÔ ¯ÚfiÓÔ Ô˘ ÔÈ ¯Ú‹ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ı· ÂÍÂÙ·ÛıÔ‡Ó Î·È ÔÚÈÛÙÈÎÔÔÈËıÔ‡Ó.°ÓÒÌË: ∫·Ù¿ ÙË ÁÓÒÌË Ì·˜, ÔÈ ·ÓˆÙ¤Úˆ √ÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙Ô˘Ó Â‡ÏÔÁ· ·fi οı ԢÛÈÒ‰Ë ¿Ô„Ë ÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË Ù˘ ÂÙ·ÈÚ›·˜ ηٿ ÙËÓ 31 ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ 2008 Î·È ÙËÓ ¯ÚËÌ·ÙÔÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ Ù˘ Â›‰ÔÛË ÁÈ· ÙË ¯Ú‹ÛË Ô˘ ¤ÏËÍ ÙËÓ ËÌÂÚÔÌËÓ›· ·˘Ù‹, Û‡Ìʈӷ Ì ٷ §ÔÁÈÛÙÈο ¶ÚfiÙ˘· Ô˘ ÚԉȷÁÚ¿ÊÔÓÙ·È ·fi ÙËÓ ∂ÏÏËÓÈ΋ ¡ÔÌÔıÂÛ›·. ∞Ó·ÊÔÚ¿ Â› ¿ÏÏˆÓ ÓÔÌÈÎÒÓ Î·È Î·ÓÔÓÈÛÙÈÎÒÓ ıÂÌ¿ÙˆÓ: ∂·ÏËı‡۷Ì ÙË Û˘Ìʈӛ· ÙÔ˘ ÂÚȯÔ̤ÓÔ˘ Ù˘ ¤ÎıÂÛ˘ ÙÔ˘ ¢ÈÔÈÎËÙÈÎÔ‡ ™˘Ì‚Ô˘Ï›Ô˘ Ì ÙȘ ·ÓˆÙ¤Úˆ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ, ÛÙ· Ï·›ÛÈ· ÙˆÓ ÔÚÈ˙ÔÌ¤ÓˆÓ ·fi Ù· ¿ÚıÚ· 37 Î·È 43· ÙÔ˘ ∫.¡. 2120/1920. ∞ı‹Ó·, 6 ∞ÚÈÏ›Ô˘ 2009 ∏ √ÚΈÙfi˜ ∂ÏÂÁÎÙ‹˜ §ÔÁÈÛÙ‹˜ ∞¡¡∞ ∞ƒ. ∆™∂§π∫√À ∞.ª. ™√∂§ 17131 ™√§ ·.Â.Ô. º. ¡¤ÁÚË 3, ∞‹Ó·


 ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ YΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

Επενδυτική ισχύς

Ικανοποιητικός ο ρυθµός ανόδου των εσόδων του κλάδου υγείας στο 9% κατά µέσο όρο, που υστερεί έναντι του µέσου ετήσιου ρυθµού µεταβολής της τελευταίας 3ετίας (12%). Ελαφρώς καλύτερες είναι οι επιδόσεις των µεγάλων επιχειρήσεων του κλάδου 11% (18% στην 3ετία).  του Αλέξη Νικολαϊδη

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Ο

38

κλάδος των ιδιωτικών υπηρεσιών υγείας τα τελευταία χρόνια εκτιµάται ότι αναπτύσσεται µε 15% ετησίως. Η ανάπτυξή του τροφοδοτείται από τη συνεχή αύξηση των δαπανών υγείας, τη χαµηλή ποιότητα υπηρεσιών του ΕΣΥ, την ενίσχυση της ιδιωτικής ασφάλισης, την ευαισθητοποίηση των πολιτών σε θέµατα υγείας και τη σταδιακή γήρανση του πληθυσµού της χώρας. Το 2007 η συνολική δαπάνη υγείας διαµορφώθηκε σε 9,6% του αεπ, ποσοστό που κατατάσσει την Ελλάδα στην 9η θέση µεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ (µέσος όρος 8,9%). Ο δηµόσιος τοµέας καλύπτει το 60% των συνολικών δαπανών, ενώ ο ιδιωτικός το 40%, ποσοστά που υποδεικνύουν την έλλειψη χρηµατοδότησης του ΕΣΥ και την πρόοδο των ιδιωτικών οµίλων υγείας. Καθοριστικό παράγοντα για την ανοδική τάση των δαπανών υγείας αποτελεί η συνεχώς αυξανόµενη φαρµακευτική δαπάνη. Επίσης, σηµαντικό ρόλο διαδραµατίζει και η χρησιµοποίηση προηγµένης τεχνολογίας και νέων µεθόδων εξετάσεων και θεραπείας, οι οποίες καθιστούν ακριβότερες τις παρεχόµενες υπηρεσίες και οδηγούν τους ασφαλιστικούς οργανισµούς στην καταβολή ολοένα και µεγαλύτερων αποζηµιώσεων. Οι σηµαντικές επενδυτικές κινήσεις του κλάδου στόχο έχουν τη διεύρυνση των µεριδίων αγοράς και την ανταπόκριση στις εξελίξεις της σύγχρονης ιατρικής τεχνολογίας και θεραπευτικών µεθόδων. Αυτές οι κινήσεις υλοποιούνται και µέσω στρατηγικών εξαγορών–συγχωνεύσεων & συµµαχιών. Οι κορυφαίες εταιρείες του κλάδου έχουν υλο-

ποιήσει επενδύσεις σε χώρες των Βαλκανίων. Ήδη οι µεγαλύτεροι εγχώριοι όµιλοι έχουν δροµολογήσει τις πρώτες τους κινήσεις: το Ιατρικό Κέντρο στη Ρουµανία µε τρία διαγνωστικά κέντρα και 6 γραφεία εκπροσώπησης στην Αν. Ευρώπη, το Υγεία σε Τουρκία, Κύπρο -µέσω εξαγορών - και Αλβανία (κατασκευή νοσοκοµείου στα Τίρανα) και η Euromedica επίσης στην Αλβανία µέσω της πρόσφατης εξαγοράς δικτύου διαγνωστικών κέντρων. Βασικό µοχλό ανάπτυξης της ζήτησης για το άµεσο µέλλον θα αποτελέσει η συνεργασία µε ασφαλιστικές εταιρείες, καθώς ο ρόλος των τελευταίων - και συνεπώς η διαπραγµατευτική τους δυνατότητα - θα ενισχυθεί. Θετικότερες προοπτικές αναµένεται να προκύψουν από τον τοµέα των συµβολαίων ζωής. Ο ανταγωνισµός για τη σύναψη των συνεργασιών αυτών θα µεταφερθεί στον χώρο της τιµολόγησης των υπηρεσιών. Επίσης, αναµένεται η συνεργασία µεταξύ των µεγαλύτερων οµίλων για την προµήθεια τεχνολογικού εξοπλισµού και αναλώσιµων, σε µια προσπάθεια περιορισµού του κόστους. Τέλος, οι Συµπράξεις Δηµοσίου και Ιδιωτικού Τοµέα µπορούν να ανοίξουν το δρόµο για την ανάληψη του management από τις ιδιωτικές κλινικές, συµβάλλοντας στην πιο ορθολογική κατανοµή δηµόσιων πόρων και βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών του ΕΣΥ. Ένα από τα σηµαντικότερα προβλήµατα που αντιµετωπίζουν οι εταιρείες του κλάδου είναι το περιοριστικό θεσµικό πλαίσιο, τόσο στη δευτεροβάθµια όσο και στην πρωτοβάθµια υγεία. Στον χώρο των κλινικών τίθενται περιορισµοί ως προς το απασχολούµενο προσωπικό

και το χώρο ανά κλίνη, αυξάνοντας σηµαντικά το λειτουργικό κόστος. Σηµαντική δυσχέρεια προκαλεί και η πολύ αργή είσπραξη των απαιτήσεων από τους δηµόσιους ασφαλιστικούς φορείς λόγω των ελλειµµάτων των τελευταίων.

Τα αποτελέσµατα του 2008 Από τα οικονοµικά αποτελέσµατα 200 περίπου επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών υγείας για το 2008 προκύπτει ρυθµός ανόδου των εσόδων 9% κατά µέσο όρο, επίδοση η οποία είναι µεν ικανοποιητική υστερεί ωστόσο έναντι του µέσου ετήσιου ρυθµού µεταβολής της τελευταίας 3ετίας (12%). Ελαφρώς καλύτερες επιδόσεις επιτυγχάνουν οι µεγαλύτερες επιχειρήσεις του κλάδου, 11% (18% στην 3ετία). Θετικό στοιχείο είναι ότι το 85% του δείγµατος εµφανίζει υψηλότερες πωλήσεις το 2008. Σε επίπεδο καθαρής κερδοφορίας οι επιδόσεις δεν είναι τόσο ικανοποιητικές, καθώς ο µέσος ρυθµός αύξησης δεν ξεπερνά το 4,5%, έναντι µέσης ανόδου 17% την τελευταία 3ετία. Ειδικότερα, οι επιχειρήσεις µε έσοδα άνω των 3 εκατ. ευρώ εµφανίζουν µέση µείωση 1%. Πάντως, 9 στις 10 επιχειρήσεις είναι κερδοφόρες. Η συνολική δανειακή επιβάρυνση είναι σχετικά υψηλή, µε τον δείκτη ξένων προς ίδια κεφάλαια στο 1,7, σχεδόν σταθερός έναντι του 2007, ενώ ο βραχυπρόθεσµος τραπεζικός δανεισµός σε σύγκριση µε τα έσοδα εκτιµάται στο χαµηλό 13,4%, το οποίο µάλιστα είναι βελτιωµένο µία ποσοστιαία µονάδα έναντι του 2007. Επισηµαίνεται ότι το ποσοστό των επιχειρήσεων µε βραχυπρόθεσµο δανεισµό που υπερβαίνει το 35%


 Με τη συνεργασία της

των ετήσιων εσόδων είναι ιδιαίτερα χαµηλό, στο 12%. Η ικανότητα κάλυψης των τόκων είναι υψηλή, υπερβαίνοντας τις 9 φορές από τα λειτουργικά κέρδη, αν και υποχωρεί από τις 12 φορές για το διάστηµα 2007-2006. Η είσπραξη των απαιτήσεων είναι σχετικά βραδεία και εµφανίζει αυξητική τάση την τελευταία 3ετία, από τις 127 στις 154 ηµέρες. Ωστόσο, η ακόµη βραδύτερη αποπληρωµή των προµηθευτών, στις 185 ηµέρες, διαµορφώνει αρνητικό εµπορικό κύκλο και ικανοποιητικό δείκτη γενικής ρευστότητας (1,3). Παρά τη χαµηλή µέση αύξηση των κερδών, το περιθώριο καθαρής κερδοφορίας διατηρείται στο υψηλότατο 14%, επίδοση η οποία συνδυαζόµενη µε την σχετικά αυξηµένη κεφαλαιακή µόχλευση διαµορφώνει εντυπωσιακή - και βελτιούµενη - απόδοση των ιδίων κεφαλαίων, αγγίζοντας το 2008 το 42%. Επισηµαίνεται ότι οι επιδόσεις των µεγαλύτερων επιχειρήσεων (δευτεροβάθµια υγεία κατά κύριο λόγο) είναι σαφώς χαµηλότερες (4% καθαρό περιθώριο, 11,7% RoE), που αντανακλά τις υψηλές επενδύσεις σε πάγια και ανθρώπινο δυναµικό, αλλά και τα χαµηλότερα περιθώρια συγκριτικά µε τα αµιγώς διαγνωστικά κέντρα.

������ ����µ�������� ������ 2008

2007

2006

2005

����. ����������� / ��������

49,0%

48,0%

47,3%

48,7%

����. ���������� �����. / ��������

13,4%

14,5%

14,8%

16,7%

1,74

1,77

1,67

1,44

9,1

12,5

11,9

10,5

������ ����������

1,27

1,18

1,14

1,12

�µ��� ����������

1,18

1,16

1,14

1,09

���������� ���������

���� ���� ���� �������� ������ ����� ��� ����������� ����� ����������

�µ������� ������

-23

-27

-30

-30

�µ���� ����������

154

142

127

130

�µ���� �����µ����

8

8

8

8

185

177

165

168

��������� µ����� �������

36,2%

37,2%

33,1%

32,8%

��������� �����

20,7%

21,3%

17,6%

15,1%

��������� ������� ������� (��� �����)

14,0%

13,4%

10,1%

8,8%

������� ��������� ����������� ��� �����

14,7%

13,3%

9,3%

9,8%

������� ����� ��������� ��� �����

41,7%

35,4%

28,8%

26,8%

�µ���� �������� ��� ���µ������� ��������� ������� & �������������

������ ��������µ����

2008

� 08/07

����

278,48

2,1%

EUROMEDICA �.�.

����

159,40

4,4%

152,64

20,41

����� �.�.

����

132,71

23,2%

107,68

22,76

���� �.�.

����

109,05

7,9%

101,02

39,73

������������ ������ ���������� A.E.

����

93,59

6,6%

87,75

7,63

������� �.�.

����

91,96

9,1%

84,31

18,04

������ �.�.

����

87,38

13,7%

76,82

20,73

���������� �.�.

����

86,12

15,3%

74,69

���� GENERAL �.�.

����

70,62

9,6%

64,45

����������� �.�.

���

59,39

11,6%

�������� ������� ������ �.�.

���

30,79

��� �������� M.D. HOSPITAL A.E.

���

���������� �.�.

���

���� �.�. ������ ������� ������ �.�. ������ ��������� ������ (��. €)

��������µ��� ��� �����

2007

2008

� 08/07

2007

2008

� 08/07

2007

272,83

29,17

-17,9%

35,51

7,14

-67,0%

21,61

-3,2%

21,10

-26,02

-204,3%

24,94

17,0%

19,45

10,77

-24,1%

14,19

7,7%

36,90

32,80

1,6%

32,29

8,8%

7,01

0,54

689,6%

-0,09

29,4%

13,94

8,00

8,1%

7,40

4,1%

19,92

16,71

0,9%

16,56

29,57

-2,5%

30,32

19,48

-20,9%

24,62

9,47

36,9%

6,92

3,74

3209,1%

0,11

53,19

2,27

-35,5%

3,52

-1,99

-236,4%

1,46

2,8%

29,96

6,15

13,5%

5,42

2,46

-40,5%

4,13

28,75

70,5%

16,86

1,11

387,9%

-0,38

0,03

102,5%

-1,18

24,95

20,4%

20,72

10,11

79,9%

5,62

9,04

93,9%

4,66

����

24,25

22,9%

19,73

4,12

48,3%

2,78

3,10

69,7%

1,83

���

23,60

9,0%

21,64

1,89

-8,5%

2,07

1,03

-5,0%

1,08

608,54

16,1%

524,08

105,65

17,1%

90,24

59,79

15,8%

51,64

11,8% 1.708,37

328,81

9,5% 300,34

146,62

-28,6%

205,25

1.909,57

������������� ����µ� ������������ ��� ������. ��µ�����µ��� �������� µ���� 7/7/2009

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

��������� ������

��������� �������

����� ��� �����, ����� & ����������

������� ������ �.�.�.

������ ��������

39


ΠΛΑΙΣΙΟ COMPUTERS ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΙ∆ΩΝ ΒΙΒΛΙΟΧΑΡΤΟΠΩΛΕΙΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ Μ.Α.Ε. 16601/06/Β/88/13 Έδρα: Φαβιέρου 5, 14452 Μεταµόρφωση Αττικής

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ: από 1η ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2008 έως 31η ∆ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 (∆ηµοσιευόµενα βάσει του κ.ν. 2190/20, άρθρο 135 για επιχειρήσεις που συντάσσουν ετήσιες οικονοµικές καταστάσεις, ενοποιηµένες και µη, κατά τα ∆ΛΠ) ∆· ·Ú·Î¿Ùˆ ÛÙÔȯ›· Î·È ÏËÚÔÊÔڛ˜, Ô˘ ÚÔ·ÙÔ˘Ó ·fi ÙȘ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ, ÛÙÔ¯Â‡Ô˘Ó Û ̛· ÁÂÓÈ΋ ÂÓË̤ڈÛË ÁÈ· ÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË Î·È Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· Ù˘ ¶§∞π™π√ COMPUTERS ∞.∂.µ.∂ Î·È ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘. ™˘ÓÈÛÙԇ̠ÂÔ̤ӈ˜ ÛÙÔÓ ·Ó·ÁÓÒÛÙË, ÚÈÓ ÚԂ› Û ÔÔÈ·‰‹ÔÙ ›‰Ô˘˜ ÂÂÓ‰˘ÙÈ΋ ÂÈÏÔÁ‹ ‹ ¿ÏÏË Û˘Ó·ÏÏ·Á‹ Ì ÙËÓ ∂Ù·ÈÚ›·, Ó· ·Ó·ÙÚ¤ÍÂÈ ÛÙËÓ ‰È‡ı˘ÓÛË ‰È·‰ÈÎÙ‡Ô˘ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜, fiÔ˘ ·Ó·ÚÙÒÓÙ·È ÔÈ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ ηıÒ˜ Î·È Ë ¤ÎıÂÛË ÂϤÁ¯Ô˘ ÙÔ˘ ÔÚΈÙÔ‡ ÂÏÂÁÎÙ‹ ÏÔÁÈÛÙ‹. ∞ÚÌfi‰È· ÀËÚÂÛ›· - ¡ÔÌ·Ú¯›· (‹ ¶ÚˆÙÔ‰ÈΛÔ): ÀÔ˘ÚÁÂ›Ô ∞Ó¿Ù˘Í˘, ¢È‡ı˘ÓÛË ∞ÓˆÓ‡ÌˆÓ ∂Ù·ÈÚÂÈÒÓ Î·È ¶›ÛÙˆ˜ ¢È‡ı˘ÓÛË ¢È·‰ÈÎÙ‡Ô˘: www.plaisio.gr ™‡ÓıÂÛË ¢ÈÔÈÎËÙÈÎÔ‡ ™˘Ì‚Ô˘Ï›Ô˘: °ÂÚ¿Ú‰Ô˜ ∫ˆÓ. °ÂÒÚÁÈÔ˜ (¶Úfi‰ÚÔ˜ Î·È ¢È¢ı‡ÓˆÓ ™‡Ì‚Ô˘ÏÔ˜), °ÂÚ¿Ú‰Ô˜ °ÂˆÚ. ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ (∞ÓÙÈÚfi‰ÚÔ˜), ™·Ì„ÒÓ ∂ϤÓË (ª¤ÏÔ˜), §È¿Ûη˜ Ã·Ú °ÂÒÚÁÈÔ˜ (ª¤ÏÔ˜), ∆Û›ÚÔ˜ ∫ˆÓ. ¡ÈÎfiÏ·Ô˜ (ª¤ÏÔ˜), ª·‡ÚÔ˘ ∞ÓÙÈfiË - ÕÓÓ· (ª¤ÏÔ˜) ∏ÌÂÚÔÌËÓ›· ¤ÁÎÚÈÛ˘ ·fi ÙÔ ¢ÈÔÈÎËÙÈÎfi ™˘Ì‚Ô‡ÏÈÔ ÙˆÓ ÂÙ‹ÛÈˆÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ: 28 π·ÓÔ˘·Ú›Ô˘ 2009 √ÚΈÙfi˜ ÂÏÂÁÎÙ‹˜ §ÔÁÈÛÙ‹˜: ∞Ó¿ÁÓÔ˜ £. §˘Ì¤Ú˘ (∞ª ™√∂§ 11241) ∂ÏÂÁÎÙÈ΋ ÂÙ·ÈÚ›·: BDO ¶ÚfiÙ˘Ô˜ ∂ÏÏËÓÈ΋ ∂ÏÂÁÎÙÈ΋ ∞∂ (∞ª ™√∂§ 111) ∆‡Ô˜ ¤ÎıÂÛ˘ ÂϤÁ¯Ô˘ ÂÏÂÁÎÙÒÓ: ªÂ Û‡ÌʈÓË ÁÓÒÌË

™∆√πÃ∂π∞ π™√§√°π™ª√À

31.12.2008

31.12.2007

31.12.2008

31.12.2007

40.851 0 726 4.514 55.570 40.691 6.133

26.152 0 411 3.659 63.524 38.156 7.549

40.760 0 721 5.147 54.100 43.442 6.099

26.001 0 402 4.411 62.359 40.409 7.530

0 8.495 147.946

0 8.151 158.421

0 8.287 149.399

7.066 42.313 49.378 0 49.378 11.783 1.424 17.989 76.516

7.066 44.892 51.958 0 51.958 12.426 1.114 509 81.940

7.066 44.009 51.074 – 51.074 11.783 1.424 17.989 76.150

7.066 46.655 53.721 – 53.721 12.426 1.114 509 81.630

0 107.712

0 95.989

0 107.346

0 95.679

157.090

147.946

158.421

149.399

™∆√πÃ∂π∞ ∫∞∆∞™∆∞™∏™ ∞¶√∆∂§∂™ª∞∆ø¡ Ã∏™∏™

√ √ªπ§√™

∏ ∂∆∞πƒ∂π∞

™˘Ó¯È˙fiÌÂÓ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ 01.01-31.12.2007 01.01-31.12.2008

™˘Ó¯È˙fiÌÂÓ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ 01.01-31.12.2007 01.01-31.12.2008

411.901 74.935

385.023 71.581

408.750 73.479

382.553 70.676

9.373 5.987 4.257

16.374 13.684 9.855

9.383 5.920 4.190

16.816 14.081 10.244

4.257 0

9.855 0

4.190 –

10.244 –

0,1928 –

0,4464 –

0,1898 0,1200

0,4640 0,3000

13.055

19.627

12.995

19.989

31.12.2008

31.12.2007

31.12.2008

31.12.2007

51.958

48.064

53.721

49.438

4.257 0 -6.624

9.855 0 -5.962

4.190 0 -6.624

10.244 0 -5.962

-213 0

0 0

-213 0

0 0

49.378

51.958

51.074

53.721

∫¤Ú‰Ë ÌÂÙ¿ ·fi ÊfiÚÔ˘˜ ·Ó¿ ÌÂÙÔ¯‹ – ‚·ÛÈο (Û ú) ¶ÚÔÙÂÈÓfiÌÂÓÔ Ì¤ÚÈÛÌ· ·Ó¿ ÌÂÙÔ¯‹ – (Û ú) ∫¤Ú‰Ë / (˙ËÌȤ˜) ÚÔ ÊfiÚˆÓ, ¯ÚËÌ·ÙÔ‰ÔÙÈÎÒÓ, ÂÂÓ‰˘ÙÈÎÒÓ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ Î·È ·ÔÛ‚¤ÛˆÓ

™∆√πÃ∂π∞ ∫∞∆∞™∆∞™∏™ ª∂∆∞µ√§ø¡ ∫∞£∞ƒ∏™ £∂™∏™ Ã∏™∏™ (ÂÙ‹ÛÈ· ÂÓÔÔÈË̤ӷ Î·È ÌË ÂÓÔÔÈË̤ӷ) ÔÛ¿ ÂÎÊÚ·Ṳ̂ӷ Û ¯ÈÏ. ú ™‡ÓÔÏÔ ∫·ı·Ú‹˜ ı¤Û˘ ¤Ó·Ú͢ ¯Ú‹Ûˆ˜ (01.01.2008 Î·È 01.01.2007 ·ÓÙ›ÛÙÔȯ·) ∫¤Ú‰Ë/(˙ËÌȤ˜) Ù˘ ¯Ú‹Ûˆ˜, ÌÂÙ¿ ·fi ÊfiÚÔ˘˜ (Û˘Ó¯È˙fiÌÂÓ˜ Î·È ‰È·ÎÔ›Û˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜) ∞‡ÍËÛË/(Ì›ˆÛË) ÌÂÙÔ¯ÈÎÔ‡ ÂÙ·ÈÚÈÎÔ‡ ÎÂÊ·Ï·›Ô˘ ¢È·ÓÂÌËı¤ÓÙ· ÌÂÚ›ÛÌ·Ù· ∫·ı·Úfi ÂÈÛfi‰ËÌ· ηٷ¯ˆÚË̤ÓÔ ·’ ¢ı›·˜ ÛÙËÓ Î·ı·Ú‹ ı¤ÛË ∞ÁÔÚ¤˜ / (ˆÏ‹ÛÂȘ) ȉ›ˆÓ ÌÂÙÔ¯ÒÓ ™‡ÓÔÏÔ ∫·ı·Ú‹˜ ı¤Û˘ Ï‹Í˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ (31.12.2008 Î·È 31.12.2007 ·ÓÙ›ÛÙÔȯ·)

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

0 8.606 157.090

(ÂÙ‹ÛÈ· ÂÓÔÔÈË̤ӷ Î·È ÌË ÂÓÔÔÈË̤ӷ) ÔÛ¿ ÂÎÊÚ·Ṳ̂ӷ Û ¯ÈÏ. ú ∫‡ÎÏÔ˜ ÂÚÁ·ÛÈÒÓ ªÈÎÙ¿ Î¤Ú‰Ë / (˙ËÌȤ˜) ∫¤Ú‰Ë / (˙ËÌȤ˜) ÚÔ ÊfiÚˆÓ, ¯ÚËÌ·ÙÔ‰ÔÙÈÎÒÓ Î·È ÂÂÓ‰˘ÙÈÎÒÓ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ ∫¤Ú‰Ë / (˙ËÌȤ˜) ÚÔ ÊfiÚˆÓ ∫¤Ú‰Ë / (˙ËÌȤ˜) ÌÂÙ¿ ·fi ÊfiÚÔ˘˜ ∫·Ù·Ó¤ÌÔÓÙ·È ÛÂ: ªÂÙfi¯Ô˘˜ ∂Ù·ÈÚ›·˜ ªÂÙfi¯Ô˘˜ ªÂÈÔ„ËÊ›·˜

40

™∆√πÃ∂π∞ ∫∞∆∞™∆∞™∏™ ∆∞ª∂π∞∫ø¡ ƒ√ø¡ Ã∏™∏™

∏ ∂∆∞πƒ∂π∞

√ √ªπ§√™

(ÂÙ‹ÛÈ· ÂÓÔÔÈË̤ӷ Î·È ÌË ÂÓÔÔÈË̤ӷ) ÔÛ¿ ÂÎÊÚ·Ṳ̂ӷ Û ¯ÈÏ. ú ∂¡∂ƒ°∏∆π∫√ π‰ÈÔ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÌÂÓ· ÂÓÛÒÌ·Ù· ¿ÁÈ· ÛÙÔȯ›· ∂ÂÓ‰‡ÛÂȘ Û ·Î›ÓËÙ· Õ˘Ï· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· §ÔÈ¿ ÌË Î˘ÎÏÔÊÔÚÔ‡ÓÙ· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· ∞Ôı¤Ì·Ù· ∞·ÈÙ‹ÛÂȘ ·fi ÂÏ¿Ù˜ §ÔÈ¿ ΢ÎÏÔÊÔÚÔ‡ÓÙ· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· ªË ΢ÎÏÔÊÔÚÔ‡ÓÙ· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· ÚÔÔÚÈ˙fiÌÂÓ· ÁÈ· ÒÏËÛË ∆·ÌÂȷο ‰È·ı¤ÛÈÌ· Î·È ÈÛÔ‰‡Ó·Ì· ™À¡√§√ ∂¡∂ƒ°∏∆π∫√À ∫∞£∞ƒ∏ £∂™∏ & À¶√Ã∂ø™∂π™ ªÂÙÔ¯ÈÎfi ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ §ÔÈ¿ ÛÙÔȯ›· ∫·ı·Ú‹˜ £¤Û˘ ™‡ÓÔÏÔ ∫·ı·Ú‹˜ £¤Û˘ ÌÂÙfi¯ˆÓ ∂Ù·ÈÚ›·˜ (·) ¢ÈηÈÒÌ·Ù· ÌÂÈÔ„ËÊ›·˜ (‚) ™‡ÓÔÏÔ ∫·ı·Ú‹˜ £¤Û˘ (Á) = (·)+(‚) ª·ÎÚÔÚfiıÂÛ̘ ‰·ÓÂȷΤ˜ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ ¶ÚԂϤ„ÂȘ/§ÔÈ¤˜ Ì·ÎÚÔÚfiıÂÛ̘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ µÚ·¯˘ÚfiıÂÛ̘ ‰·ÓÂȷΤ˜ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ §ÔÈ¤˜ ‚Ú·¯˘ÚfiıÂÛ̘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ ÀÔ¯ÚÂÒÛÂȘ Ô˘ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ÌË Î˘ÎÏÔÊÔÚÔ‡ÓÙ· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· ÚÔÔÚÈ˙fiÌÂÓ· ÁÈ· ÒÏËÛË ™‡ÓÔÏÔ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂˆÓ (‰) ™À¡√§√ ∫∞£∞ƒ∏™ £∂™∏™ & À¶√Ã∂ø™∂ø¡ (Â) = (Á) + (‰)

¶ÚfiÛıÂÙ· ÛÙÔȯ›· Î·È ÏËÚÔÊÔڛ˜: 1. ∂› ÙˆÓ ·Á›ˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ Î·È ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘ ‰ÂÓ ˘Ê›ÛÙ·ÓÙ·È ÂÌÚ¿ÁÌ·Ù· ‚¿ÚË. 2. ¢ÂÓ ˘¿Ú¯Ô˘Ó Â›‰ÈΘ ‹ ˘fi ‰È·ÈÙËÛ›· ‰È·ÊÔÚ¤˜ ηıÒ˜ Î·È ·ÔÊ¿ÛÂȘ ‰ÈηÛÙÈÎÒÓ ‹ ‰È·ÈÙËÙÈÎÒÓ ÔÚÁ¿ÓˆÓ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ‹ ÂÓ‰¤¯ÂÙ·È Ó· ¤¯Ô˘Ó ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ ÂÈÙÒÛÂȘ ÛÙËÓ ÂÚÈÔ˘Ûȷ΋ ηٿÛÙ·ÛË Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ Î·È ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘. ∆Ô ÔÛfi Ù˘ Úfi‚Ï„˘ ÁÈ· ÙȘ ¿Û˘ ʇÛˆ˜ Â›‰ÈΘ ‹ ˘fi ‰È·ÈÙËÛ›· ‰È·ÊÔÚ¤˜ ÙËÓ 31/12/2008 ·Ó¤Ú¯ÂÙ·È ÁÈ· ÙËÓ ∂Ù·ÈÚ›· Û 0 ¢ÚÒ Î·È ÁÈ· ÙÔÓ ŸÌÈÏÔ Û 0 ¢ÚÒ. √È ·Ó¤ÏÂÁÎÙ˜ ÊÔÚÔÏÔÁÈο ¯Ú‹ÛÂȘ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ Î·È ÙˆÓ ∂Ù·ÈÚÂÈÒÓ ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘, ·Ú·Ù›ıÂÓÙ·È ·Ó·Ï˘ÙÈο ÛÙË ÛËÌ›ˆÛË 27 ÙˆÓ ∂Ù‹ÛÈˆÓ √ÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ. ™˘Ó·ÊÒ˜ ÂÈÛËÌ·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ÙÔ ÔÛfi ÙˆÓ ÚԂϤ„ÂˆÓ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ‹‰Ë Û¯ËÌ·ÙÈÛÙ›, ÛˆÚ¢ÙÈο ÁÈ· ÙȘ ·Ó¤ÏÂÁÎÙ˜ ÊÔÚÔÏÔÁÈο ¯Ú‹ÛÂȘ Â›Ó·È 844 ¯ÈÏ. ¢ÚÒ, ÙfiÛÔ ÁÈ· ÙËÓ ÂÙ·ÈÚ›· fiÛÔ Î·È ÁÈ· ÙÔÓ ŸÌÈÏÔ Î·È ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ÚԂϤ„ÂˆÓ Â›Ó·È 1.496 ¯ÈÏ. ¢ÚÒ ÁÈ· ÙËÓ ∂Ù·ÈÚ›· Î·È 1.496 ¯ÈÏ. ¢ÚÒ ÁÈ· ÙÔÓ ŸÌÈÏÔ, fiˆ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙË ÛËÌ›ˆÛË 21 ÙˆÓ ∂Ù‹ÛÈˆÓ √ÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛÂˆÓ (§ÔÈ¤˜ ¶ÚԂϤ„ÂȘ 652 ¯ÈÏ. ¢ÚÒ ÁÈ· ÙËÓ ∂Ù·ÈÚ›· Î·È ÁÈ· ÙÔÓ ŸÌÈÏÔ Î·È ¶ÚԂϤ„ÂȘ ÁÈ· ·Ó¤ÏÂÁÎÙ˜ ÊÔÚÔÏÔÁÈο ¯Ú‹ÛÂȘ 844 ¯ÈÏ. ¢ÚÒ ÙfiÛÔ ÁÈ· ÙËÓ ∂Ù·ÈÚ›· fiÛÔ Î·È ÁÈ· ÙÔÓ ŸÌÈÏÔ) 3. Œ¯Ô˘Ó ÙËÚËı› ÔÈ µ·ÛÈΤ˜ §ÔÁÈÛÙÈΤ˜ ∞Ú¯¤˜ ÙˆÓ √ÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛÂˆÓ Ù˘ 31/12/2007. 4. √È ∂Ù·ÈÚ›˜ ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘ Ì ÙȘ ·ÓÙ›ÛÙÔȯ˜ ÂˆÓ˘Ì›Â˜ Î·È ‰È¢ı‡ÓÛÂȘ ÙÔ˘˜, Ù· ÔÛÔÛÙ¿ Ì ٷ ÔÔ›· Ë ªËÙÚÈ΋ ∂Ù·ÈÚ›· Û˘ÌÌÂÙ¤¯ÂÈ ÛÙÔ ÌÂÙÔ¯ÈÎfi ÙÔ˘˜ ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ, Ë Û¯¤ÛË Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹˜ (¿ÌÂÛË ‹ ¤ÌÌÂÛË), ηıÒ˜ Î·È Ë Ì¤ıÔ‰Ô˜ ÂÓۈ̿وÛ˘ ÙÔ˘˜ ÛÙȘ ∂ÓÔÔÈË̤Ó˜ √ÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ Ù˘ ¯Ú‹Û˘ 2008 ·Ú·Ù›ıÂÓÙ·È ·Ó·Ï˘ÙÈο ÛÙȘ ÛËÌÂÈÒÛÂȘ 7 Î·È 8 ÙˆÓ ∂Ù‹ÛÈˆÓ √ÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ. 5. √ ·ÚÈıÌfi˜ ÙÔ˘ ÚÔÛˆÈÎÔ‡ ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ Ù˘ ÙÚ¤¯Ô˘Û·˜ ÂÚÈfi‰Ô˘: √Ì›ÏÔ˘ 1.441 ¿ÙÔÌ· (12ÌËÓÔ 2007 1.399 ¿ÙÔÌ·), ∂Ù·ÈÚ›·˜ 1.384 ¿ÙÔÌ· (12ÌËÓÔ 2007 1.352 ¿ÙÔÌ·). 6. ∆Ô πÛÔ‰‡Ó·ÌÔ Ù˘ % ™˘ÌÌÂÙÔ¯‹˜ ÛÙËÓ ÂÙ·ÈÚ›· Plaisio Computers JSC Â›Ó·È 100% Î·È Î·Ù¿ Û˘Ó¤ÂÈ· ÛÙ· ÂÓÔÔÈË̤ӷ ÛÙÔȯ›· Ù˘ ηٿÛÙ·Û˘ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ, ‰ÂÓ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ‰ÈηÈÒÌ·Ù· ÌÂÈÔ„ËÊ›·˜. 7. ∆Ô ÂÈÛfi‰ËÌ· Ô˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÙ·È Î·Ù·¯ˆÚË̤ÓÔ ·ã¢ı¤È·˜ ÛÙË ∫·ı·Ú‹ £¤ÛË, ·ÊÔÚ¿ ·ÔÙ›ÌËÛË ·Ú¿ÁˆÁÔ˘ ¯ÚËÌ·ÙÔÔÈÎÔÓÔÌÈÎÔ‡ ÚÔ˚fiÓÙÔ˜ Ô˘ ÙËÓ 31.12.2008 ·ÔÙÈÌ‹ıËΠ·fi ÙÔ ·ÓÙÈÛ˘Ì‚·ÏÏfiÌÂÓÔ ÈÛÙˆÙÈÎfi ›‰Ú˘Ì· ˆ˜ ˘Ô¯Ú¤ˆÛË 212 ¯ÈÏ. ¢ÚÒ Û˘ÌÂÚÈÏ·Ì‚·ÓÔ̤Ó˘ Ù˘ ·Ó·‚·ÏÏfiÌÂÓ˘ ÊÔÚÔÏÔÁ›·˜ Ô˘ ÚԤ΢„Â, fiˆ˜ ·Ó·Ï‡ÂÙ·È ÛÙȘ ÛËÌÂÈÒÛÂȘ 17, 19 Î·È 23 ∂Ù‹ÛÈˆÓ √ÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛÂˆÓ 8. ∆· ÔÛ¿ ÙˆÓ ˆÏ‹ÛÂˆÓ Î·È ÙˆÓ ·ÁÔÚÒÓ ÛˆÚ¢ÙÈο ·fi ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË Ù˘ ‰È·¯ÂÈÚÈÛÙÈ΋˜ ÂÚÈfi‰Ô˘ Î·È Ù· ˘fiÏÔÈ· ÙˆÓ ··ÈÙ‹ÛÂˆÓ Î·È ˘Ô¯ÚÂÒÛÂˆÓ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ ÛÙË Ï‹ÍË Ù˘ ÙÚ¤¯Ô˘Û·˜ ÂÚÈfi‰Ô˘, Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÚÔ·„ÂÈ ·fi Û˘Ó·ÏÏ·Á¤˜ Ù˘ Ì ٷ Û˘Ó‰Â‰Â̤ӷ ηٿ ÙËÓ ¤ÓÓÔÈ· ÙÔ˘ ¢§¶ 24 ÚÔ˜ ·˘Ù‹Ó ̤ÚË ¤¯Ô˘Ó ˆ˜ ÂÍ‹˜:

∏ ∂∆∞πƒ∂π∞

01.01-31.12.2007

01.01-31.12.2008

01.01-31.12.2007

5.987

13.684

5.920

14.081

3.683

3.253

3.613

3.173

32 107 109

0 254 -60

32 107 109

50 254 -60

375 3.537

69 2.781

502 3.463

123 2.735

7.954 -175

-20.721 -11.470

8.259 -667

-20.948 -11.642

-3.321

33.676

-3.664

33.722

-4.175 -5.679

-2.970 -5.452

-4.147 -5.392

-2.954 -5.599

8.434

13.044

8.135

12.935

0

0

0

0

-19.244

-10.412

-19.238

-10.384

0 651 57

0 482 0

0 698 57

0 475 37

-18.536

-9.930

-18.484

-9.872

0 0 26.346 -9.509

0 0 25.933 -22.215

0 0 26.346 -9.509

0 0 25.933 -22.215

0 -6.624

0 -5.962

0 -6.624

0 -5.962

10.213

-2.244

10.213

-2.244

111

870

-136

819

∆·ÌÂȷο ‰È·ı¤ÛÈÌ· Î·È ÈÛÔ‰‡Ó·Ì· ¤Ó·Ú͢ ¯Ú‹Û˘

8.495

7.625

8.287

7.468

∆·ÌÂȷο ‰È·ı¤ÛÈÌ· Î·È ÈÛÔ‰‡Ó·Ì· Ï‹Í˘ ¯Ú‹Û˘

8.606

8.495

8.151

8.287

§ÂÈÙÔ˘ÚÁÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ ∞ÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÚÔ ÊfiÚˆÓ ¶Ï¤ÔÓ / Ì›ÔÓ ÚÔÛ·ÚÌÔÁ¤˜ ÁÈ·: ∞ÔÛ‚¤ÛÂȘ ∞ÔÌÂÈÒÛÂȘ ∂ÓÛÒÌ·ÙˆÓ Î·È Õ˘ÏˆÓ ¶·Á›ˆÓ ¶ÂÚÈÔ˘ÛÈ·ÎÒÓ ™ÙÔȯ›ˆÓ ¶ÚԂϤ„ÂȘ ™˘Ó·ÏÏ·ÁÌ·ÙÈΤ˜ ‰È·ÊÔÚ¤˜ ∞ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (¤ÛÔ‰·, ¤ÍÔ‰·, Î¤Ú‰Ë Î·È ˙ËÌȤ˜) ÂÂÓ‰˘ÙÈ΋˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ·˜ ÃÚˆÛÙÈÎÔ› ÙfiÎÔÈ Î·È Û˘Ó·Ê‹ ¤ÍÔ‰· ¶Ï¤ÔÓ/ Ì›ÔÓ ÚÔÛ·ÚÌÔÁ¤˜ ÁÈ· ÌÂÙ·‚ÔϤ˜ ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÒÓ ÎÂÊ·Ï·›Ô˘ ΛÓËÛ˘ ‹ Ô˘ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ÙȘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜: ªÂ›ˆÛË / (·‡ÍËÛË) ·ÔıÂÌ¿ÙˆÓ ªÂ›ˆÛË / (·‡ÍËÛË) ··ÈÙ‹ÛÂˆÓ (ªÂ›ˆÛË) / ·‡ÍËÛË ˘Ô¯ÚÂÒÛÂˆÓ (ÏËÓ ‰·ÓÂÈ·ÎÒÓ) ªÂ›ÔÓ: ÃÚˆÛÙÈÎÔ› ÙfiÎÔÈ Î·È Û˘Ó·Ê‹ ¤ÍÔ‰· ηٷ‚‚ÏË̤ӷ ∫·Ù·‚‚ÏË̤ÓÔÈ ÊfiÚÔÈ ™‡ÓÔÏÔ ÂÈÛÚÔÒÓ / (ÂÎÚÔÒÓ) ·fi ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ (·) ∂ÂÓ‰˘ÙÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ ∞fiÎÙËÛË ı˘Á·ÙÚÈÎÒÓ, Û˘ÁÁÂÓÒÓ, ÎÔÈÓÔÚ·ÍÈÒÓ Î·È ÏÔÈÒÓ ÂÂÓ‰‡ÛÂˆÓ ∞ÁÔÚ¿ ÂÓÛÒÌ·ÙˆÓ Î·È ¿˘ÏˆÓ ·Á›ˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ ∂ÈÛÚ¿ÍÂȘ ·fi ˆÏ‹ÛÂȘ ÂÓÛÒÌ·ÙˆÓ Î·È ¿˘ÏˆÓ ·Á›ˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ Î·È ÏÔÈÒÓ ÂÂÓ‰‡ÛÂˆÓ ∆fiÎÔÈ ÂÈÛÚ·¯ı¤ÓÙ˜ ªÂÚ›ÛÌ·Ù· ÂÈÛÚ·¯ı¤ÓÙ· ™‡ÓÔÏÔ ÂÈÛÚÔÒÓ / (ÂÎÚÔÒÓ) ·fi ÂÂÓ‰˘ÙÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ (‚) ÃÚËÌ·ÙÔ‰ÔÙÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ ∂ÈÛÚ¿ÍÂȘ ·fi ·‡ÍËÛË ÌÂÙÔ¯ÈÎÔ‡ ÎÂÊ·Ï·›Ô˘ ¶ÏËڈ̤˜ ÁÈ· Ì›ˆÛË ÌÂÙÔ¯ÈÎÔ‡ ÎÂÊ·Ï·›Ô˘ ∂ÈÛÚ¿ÍÂȘ ·fi ÂΉÔı¤ÓÙ·/·Ó·ÏËÊı¤ÓÙ· ‰¿ÓÂÈ· ∂ÍÔÊÏ‹ÛÂȘ ‰·Ó›ˆÓ ∂ÍÔÊÏ‹ÛÂȘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂˆÓ ·fi ¯ÚËÌ·ÙÔ‰ÔÙÈΤ˜ ÌÈÛıÒÛÂȘ (¯ÚÂÔχÛÈ·) ªÂÚ›ÛÌ·Ù· ÏËÚˆı¤ÓÙ· ™‡ÓÔÏÔ ÂÈÛÚÔÒÓ / (ÂÎÚÔÒÓ) ·fi ¯ÚËÌ·ÙÔ‰ÔÙÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ (Á)

∏ ∂∆∞πƒ∂π∞

√ √ªπ§√™

√ √ªπ§√™ 01.01-31.12.2008

(ÂÙ‹ÛÈ· ÂÓÔÔÈË̤ӷ Î·È ÌË ÂÓÔÔÈË̤ӷ) ÔÛ¿ ÂÎÊÚ·Ṳ̂ӷ Û ¯ÈÏ. ú (ª¤ıÔ‰Ô˜ ™˘ÌÏ‹ÚˆÛ˘ ∫·Ù¿ÛÙ·Û˘ ∆·ÌÂÈ·ÎÒÓ ƒÔÒÓ: ŒÌÌÂÛË ª¤ıÔ‰Ô˜)

∫·ı·Ú‹ ·‡ÍËÛË / (Ì›ˆÛË) ÛÙ· Ù·ÌÂȷο ‰È·ı¤ÛÈÌ· Î·È ÈÛÔ‰‡Ó·Ì· ¯Ú‹Û˘ (·) + (‚) + (Á)

¶ÔÛ¿ Û ¯ÈÏ. ∂˘ÚÒ ŒÛÔ‰· ŒÍÔ‰· ∞·ÈÙ‹ÛÂȘ ÀÔ¯ÚÂÒÛÂȘ ™˘Ó·ÏÏ·Á¤˜ Î·È ·ÌÔÈ‚¤˜ ‰È¢ı˘ÓÙÈÎÒÓ ÛÙÂϯÒÓ Î·È ÌÂÏÒÓ Ù˘ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘ ∞·ÈÙ‹ÛÂȘ ·fi ‰È¢ı˘ÓÙÈο ÛÙÂϤ¯Ë Î·È Ì¤ÏË Ù˘ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘ ÀÔ¯ÚÂÒÛÂȘ ÚÔ˜ ‰È¢ı˘ÓÙÈο ÛÙÂϤ¯Ë Î·È Ì¤ÏË Ù˘ ‰ÈÔ›ÎËÛ˘

31/12/2008 √ªπ§√™ 6 1.386 7 145 785 28 0

∂∆∞πƒ∂π∞ 5.260 1.463 3.074 145 785 28 0

9. ∏ ∆·ÎÙÈ΋ °ÂÓÈ΋ ™˘Ó¤Ï¢ÛË ÙˆÓ ÌÂÙfi¯ˆÓ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ Ì ÙËÓ ÂˆÓ˘Ì›· "∂§¡√À™ ∞ÓÒÓ˘ÌË ∂Ù·ÈÚ›· ªÂÏÂÙÒÓ & ∂Ú¢ÓÒÓ", ÛÙËÓ ÔÔ›· Ë ∂Ù·ÈÚ›· Û˘ÌÌÂÙ¤¯ÂÈ Ì ÔÛÔÛÙfi 24%, ·ÔÊ¿ÛÈÛ ηٿ ÙË Û˘Ó‰ڛ·ÛË Ù˘, Ù˘ 25˘ πÔ˘Ó›Ô˘ 2008 ÙË Ï‡ÛË Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ Î·È ÙË ı¤ÛË Ù˘ Û ÂÎηı¿ÚÈÛË. ∏ ÂÎηı¿ÚÈÛË ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ·ÎfiÌË ÔÏÔÎÏËÚˆı›. ∏ ÂÓ ÏfiÁˆ ∂Ù·ÈÚ›· ÂÓۈ̷ÙÒÓÂÙ·È ÛÙȘ √ÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ∫·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ ÙÔ˘ √Ì›ÏÔ˘ Ì ÙË Ì¤ıÔ‰Ô Ù˘ ∫·ı·Ú‹˜ £¤Û˘. 10. ¢ÂÓ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÂÙ·ÈÚ›˜ ÔÈ Ôԛ˜ ‰ÂÓ ÂÓۈ̷ÙÒıËÎ·Ó ÛÙȘ ÂÓÔÔÈË̤Ó˜ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ ÛÙËÓ ÙÚ¤¯Ô˘Û· ÂÚ›Ô‰Ô, ÂÓÒ Â›¯·Ó ÂÓۈ̷وı› ›Ù ÛÙËÓ ·Ì¤Ûˆ˜ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ÂÚ›Ô‰Ô Â›Ù ÛÙËÓ ·ÓÙ›ÛÙÔÈ¯Ë ÂÚ›Ô‰Ô Ù˘ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ¯Ú‹Û˘. ∂›Û˘ ‰ÂÓ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÂÙ·ÈÚ›˜, ÔÈ Ôԛ˜ ‰ÂÓ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È ÛÙËÓ ÂÓÔÔ›ËÛË Î·È ÏËÓ Ù˘ ÂÚÈÙÒÛˆ˜ Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙËÓ ˆ˜ ¿Óˆ ÛËÌ›ˆÛË 9, Ô˘‰ÂÌ›· ·ÏÏ·Á‹ ¤¯ÂÈ Â¤ÏıÂÈ ÛÙË Ì¤ıÔ‰Ô ÂÓۈ̿وÛ˘ οÔÈ·˜ ÂÙ·ÈÚ›·˜ ·fi ¯Ú‹ÛË Û ¯Ú‹ÛË ‹ ·fi ÂÚ›Ô‰Ô Û ÂÚ›Ô‰Ô. 11. ∫·Ù¿ ÙË Ï‹ÍË Ù˘ ÙÚ¤¯Ô˘Û··˜ ÂÚÈfi‰Ô˘, ‰ÂÓ Î·Ù¤¯ÔÓÙ·È ÌÂÙÔ¯¤˜ Ù˘ ªËÙÚÈ΋˜ ∂Ù·ÈÚ›·˜, ÙfiÛÔ ·Ô ÙË ªËÙÚÈ΋, fiÛÔ Î·È ·Ô ÙȘ £˘Á·ÙÚÈΤ˜ Î·È ÙȘ Û˘ÁÁÂÓ›˜ ÚÔ˜ ·˘Ù‹Ó ∂Ù·ÈÚ›˜

O ¶ƒO∂¢ƒO™ ∆OÀ ¢.™. & ¢π∂À£À¡ø¡ ™ÀªµOÀ§O™

∞ı‹Ó·, 28/01/2009 √ ∞¡∆π¶ƒO∂¢ƒO™ ∆OÀ ¢.™.

O Oπ∫O¡Oªπ∫O™ ¢π∂À£À¡∆∏™

°∂øƒ°πO™ ∫. °∂ƒ∞ƒ¢O™ ∞.¢.∆. ¡ 318959

∫ø¡™∆∞¡∆π¡√™ °. °∂ƒ∞ƒ¢O™ ∞.¢.∆. ∞∂ 632801

ºπ§π¶¶O™ ∞. ∫∞ƒ∞°∫OÀ¡∏™ ∞.¢.∆. ¶ 706801


2.700 ΦΙΛΟΙ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΣΤΗ ΔΕΞΙΩΣΗ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ ΤΗΣ ΠΛΑΙΣΙΟ Την Πέµπτη 18 Ιουνίου 2009 πραγµατοποιήθηκε η δεξίωση εγκαινίων του νέου υπερσύγχρονου κέντρου διοίκησης, διανοµής και συναρµολόγησης της εταιρίας Πλαίσιο στην Μαγούλα Αττικής. Την κορδέλα των νέων εγκαταστάσεων έκοψαν ο Πρόεδρος της εταιρίας κος Γιώργος Γεράρδος και ο Υπουργός Οικονοµίας και Οικονοµικών, κος Γιάννης Παπαθανασίου µε την Υπουργό Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, κα Φάνη Πάλλη Πετραλιά. Τα εγκαίνια τίµησαν µε την παρουσία τους ο Υφυπουργός Εξωτερικών, κος Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, οι βουλευτές Χ. Παπουτσής, Γ. Παπακωνσταντίνου και Π. Δούκας, καθώς και εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης των δήµων της περιοχής. Περίπου 2.700 φίλοι, επιχειρηµατικοί εταίροι και συνεργάτες της εταιρίας είχαν την ευκαιρία να ξεναγηθούν στους χώρους των νέων εγκαταστάσεων, συνολικής επιφάνειας 22.500τµ, και να δουν σε πλήρη λειτουργία την υπερσύγχρονη γραµµή συναρµολόγησης Η/Υ, το νέο κατάστηµα πώλησης, τα κεντρικά γραφεία της διοίκησης και την αποθήκη µε το µεγαλύτερο απόθεµα τεχνολογίας στην Ελλάδα αξίας 25εκ ευρώ. Το νέο υπερσύγχρονο κέντρο της Πλαίσιο έχει µέχρι σήµερα φθάσει σε επένδυση το ποσό των 26εκ ευρώ και αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για την συνεχή ανάπτυξη της εταιρίας στα επόµενα χρόνια.

Για δεύτερη συνεχή χρονιά, εξελέγη Κατάστηµα Τεχνολογίας της χρονιάς, στα βραβεία τεχνολογίας “Tech Excellence Awards 2008”, που διοργανώθηκαν από τα περιοδικά Τ3 και PC Magazine.

BΡΑΒΕΙΟ «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ» ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Για δέκατη τέταρτη συνεχή χρονιά το Εµπορικό και Βιοµηχανικό Επιµελητήριο Αθηνών επιβράβευσε µία οµάδα ικανών επιχειρηµατιών και δυνατών επιχειρήσεων, που κατά το περασµένο έτος επέδειξαν αξιόλογη επιχειρηµατική δραστηριότητα. Στα πλαίσια του θεσµού των ετήσιων «ΒΡΑΒΕΙΩΝ ΕΒΕΑ 2009», το Πλαίσιο τιµήθηκε µε το βραβείο «Ηλεκτρονικού Επιχειρείν». Η τελετή απονοµής των ΒΡΑΒΕΙΩΝ ΕΒΕΑ 2009 έγινε σε ειδική εκδήλωση, που πραγµατοποιήθηκε στην αίθουσα «ΕΡΜΗΣ» του ΕΒΕΑ την Τρίτη 16 Ιουνίου 2009. Το βραβείο απένειµε στον κ. Γιώργο Γεράρδο, Πρόεδρο και Διευθύνοντα Σύµβουλο του Πλαισίου, ο Υπουργός Οικονοµίας και Οικονοµικών, κ. Γιάννης Παπαθανασίου. Η βράβευση ήρθε σαν αποτέλεσµα της σηµαντικής εµπορικής δραστηριότητας του οµίλου τα τελευταία χρόνια στο ηλεκτρονικό εµπόριο και επισφραγίζει την επιλογή των καταναλωτών στο Πλαίσιο για ηλεκτρονικές αγορές.


 Μ ΕΤΑΦΟΡΕΣ - LOGISTICS

Τροχοπέδη ο διεθνής ανταγωνισµός Αύξηση εσόδων κατά 7,4% το 2008 µε οριακή υποχώρηση κερδών κατά -1,7% Αυτή είναι η γενική εικόνα ενός κλάδου που εµφανίζει µέση αύξηση τζίρου 14% για την επιβατηγό ναυτιλία, µείωση 29% για τα 2 µεγάλα λιµάνια της χώρας, 13% αύξηση για τις µεγαλύτερες εταιρείες µεταφορών και logistics, 6,5% άνοδο για τα Αστικά και Υπεραστικά ΚΤΕΛ.  της Αναστασίας Δελδήµου

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Ο

42

ι υπηρεσίες µεταφορών και logistics αποτελούν έναν από τους σηµαντικότερους κλάδους της εθνικής οικονοµίας, καθώς το 13,5% του αεπ έχει να κάνει µε τη διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας. Ο νευραλγικός ρόλος του στην επιχειρηµατική λειτουργία αντανακλάται και στο κόστος διαχείρισης της εφοδιαστικής αλυσίδας - 15% του συνολικού κόστους παραγωγής µέχρι και το 35% στις περιπτώσεις των εταιρειών τροφίµων. Σύµφωνα µε την Πανελλήνια Ένωση Επιχειρήσεων Διαµεταφοράς (ΠΕΕΔ), οι επιχειρήσεις οργανωµένης διαµεταφοράς υπολογίζεται ότι ανέρχονται περίπου στις 400. Η πλειονότητα αυτών έχουν έδρα την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, πόλεις που αποτελούν τους κύριους εµπορικούς διακοµιστικούς κόµβους της χώρας µας. Η χρηµατοπιστωτική κρίση έρχεται να επιδεινώσει τις ήδη αρνητικές συνθήκες των τελευταίων 2 ετών (αυξηµένο κόστος καυσίµων, απεργιακές κινητοποιήσεις στα λιµάνια, φθίνοντες παραγωγικοί κλάδοι) και να πλήξει τη ζήτηση για τις υπηρεσίες του κλάδου. Βάσει ανακοίνωσης της Οµοσπονδίας Φορτηγών Αυτοκινητιστών Ελλάδας, στα τέλη του 2008 ο εγχώριος στόλος φορτηγών διεθνών µεταφορών είχε µειωθεί σε 2.200 οχήµατα, έναντι 4.500 το 2000. Μειονέκτηµα για τον τοµέα θεωρείται η είσοδος φορτηγών άλλων ευρωπαϊκών ή τρίτων χωρών στην Ελλάδα χωρίς ελέγχους, µε αποτέλεσµα την ύπαρξη αθέµιτου ανταγω-

νισµού. Η παρουσία πολυεθνικών οµίλων στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια αλλά και οι πιέσεις για πτώση των τιµολογίων θα οδηγήσει σε εξαγορές και συγχωνεύσεις από µεγάλου µεγέθους εγχώρια επιχειρηµατικά σχήµατα, προκειµένου να αντιµετωπιστεί ο διεθνής ανταγωνισµός. Ενδεικτική είναι η συµφωνία στα τέλη του 2008 για συγχώνευση µε απορρόφηση των Ballauf και ΑΓΕΤΕΚ από την εισηγµένη Imperio-Argo. Επίσης, σηµαντική για τον κλάδο είναι η επένδυση (350 εκατ. ευρώ) της Cosco για ανάληψη της διαχείρισης του σταθµού εµπορευµατοκιβωτίων του ΟΛΠ στα τέλη του 2008, µε στόχο την αύξηση της εµπορευµατικής κίνησης στο λιµάνι, αλλά και την καθιέρωση του ΟΛΠ ως το διακοµιστικό κέντρο που θα συνδέει την Άπω Ανατολή µε την Ευρώπη. Ο κλάδος των οδικών µεταφορών εκτιµάται ότι συµβάλλει 98% στις συνολικές υπεραστικές µεταφορές, διεκπεραιώνοντας το 46,3% και το 42,9% της αξίας των ελληνικών εξαγωγών και εισαγωγών, αντίστοιχα. Αντίθετα, η σιδηροδροµική εµπορευµατική κίνηση στη χώρα µας θεωρείται χαµηλή (0,5 χιλ. τόνοι /µεταφορικό χλµ.), καθώς η υποδοµή και κάλυψη του εγχώριου δικτύου υπολείπεται σε σχέση µε τις χώρες της Ε.Ε. Σηµαντική είναι βέβαια για την Ελλάδα η απόφαση του Συµβουλίου Υπουργών Μεταφορών της Ε.Ε. για σιδηροδροµική σύνδεση Πράγα - Μπρατισλάβα/ Βιέννη - Βουδαπέστη - Vidin - Σόφια - Θεσσαλονίκη - Αθήνα.

Η ακτοπλοϊκή κίνηση το 2007 µειώθηκε 2% στους 38.615 µετρικούς τόνους, ενώ το εξυπηρετούµενο φορτίο υποχώρησε σηµαντικά το 2008 λόγω των απεργιακών κινητοποιήσεων στα δύο µεγάλα λιµάνια, µε συνέπεια σηµαντικός όγκος µεταφορών να διεκπεραιώνεται µέσω λιµανιών γειτονικών χωρών. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι, ο κύκλος εργασιών του ΟΛΠ το 2008 µειώθηκε κατά 32,28 % (σε 116,04 εκατ. ευρώ) σε σχέση µε το 2007. Ειδικότερα στο ΣΕΜΠΟ τα έσοδα παρουσίασαν πτώση άνω του 50% έναντι του 2007. Όσον αφορά στις αεροπορικές µεταφορές εµπορευµάτων, το 2008 στο αεροδρόµιο Ελ. Βενιζέλος διακινήθηκαν εµπορεύµατα συνολικού βάρους 122,19 χιλ. τόνοι έναντι 118,97 χιλ. τόνοι το 2007. Ωστόσο, το 2009 το συνολικό φορτίο καταγράφει σηµαντική υποχώρηση. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει αυξηµένη ζήτηση για εκτάσεις κατάλληλες για τη δηµιουργία εµπορευµατικών-αποθηκευτικών κέντρων. Οι εταιρείες προτιµούν κυρίως χώρους στο Θριάσιο, τα Σπάτα, τα Οινόφυτα, τη Σίνδο και το Καλοχώρι. Σηµείο αναφοράς, η λειτουργία στα τέλη του 2009 εµπορευµατικού κέντρου στο Θριάσιο Πεδίο, ενώ επίσης εκπονείται σχεδιασµός για τη δηµιουργία κέντρου και στην περιοχή Ιάσµου του νόµου Ροδόπης. Επίσης, έχει δροµολογηθεί η κατασκευή εµπορευµατικού κέντρου στην περιοχή του τέως στρατοπέδου Γκόνου στο Δήµο Εχεδώρου στη Θεσσαλονί-


Με τη συνεργασία της

κη. Ο σχεδιασµός προβλέπει τη σύνδεση του ε-µπορευµατικού κέντρου τόσο µε το βασικό σιδηροδροµικό και οδικό δίκτυο όσο και µε το λιµάνι της Θεσσαλονίκης, ενώ υπολογίζεται να λειτουργήσει έως το 2014. Τα σηµαντικότερα προβλήµατα του κλάδου συνοψίζονται στα εξής: (i) προβληµατικές υποδοµές του εθνικού σιδηροδροµικού δικτύου (και ειδικότερα όσον αφορά τη σύνδεση τους µε τα λιµάνια της χώρας, µε συνέπεια να εµποδίζει την ελεύθερη ανάπτυξη των συνδυασµένων µεταφορών στη χώρα), (ii) έλλειψη πιστοποίησης, θεσµικής κατοχύρωσης και διαχωρισµού του επαγγέλµατος του διαµεταφορέα και του logistician και (iii) η έλλειψη αποθηκευτικών χώρων. Τα προβλήµατα αυτά εντείνονται από τη χαµηλότερη ποιότητα των εγχώριων υπηρεσιών συγκριτικά µε άλλες ευρωπαϊκές χώρες (χρόνοι παράδοσης κ.λπ.) και την ελλιπή σύνδεση της Ελλάδας µε τις γειτονικές χώρες. Στο θεσµικό πλαίσιο απαιτείται - εκτός από την αναγνώριση του επαγγέλµατος του κλάδου - η απελευθέρωση του καθεστώτος αδειών για φορτηγά και η εφαρµογή της νοµοθεσίας για τη δηµιουργία

και διαχείριση εµπορευµατικών κέντρων. Θετικά πάντως κρίνεται από την αγορά η δηµιουργία της Μόνιµης Επιτροπής Logistics από το Υπουργείο Μεταφορών, µε αντικείµενο την ανάπτυξη υποδοµών, τον εκσυγχρονισµό του κλά-δου και την αναβάθµιση του ρόλου της Ελλάδας σε διαµετακοµιστικό κόµβο της Ν.Α. Ευρώπης.

Τα αποτελέσµατα του 2008 Βάσει δείγµατος 500 επιχειρήσεων από όλους τους κλάδους µεταφορών, αποθήκευσης και υποδοµών υποστήριξης µεταφορών, προκύπτει µέση αύξηση των εσόδων 7,4% το 2008. Τα λειτουργικά κέρδη αυξάνουν κατά 4,7%, ενώ τα καθαρά κέρδη εµφανίζουν οριακή υποχώρηση της τάξης του -1,7%. Οµαδοποιώντας τα αποτελέσµατα του κλάδου, προκύπτει µέση αύξηση τζίρου 14% για την επιβατηγό ναυτιλία, µείωση 29% για τα 2 µεγάλα λιµάνια της χώρας, 12,6% αύξηση για τις µεγαλύτερες εταιρείες µεταφορών και logistics, 6,5% άνοδος για τα Αστικά και Υπεραστικά ΚΤΕΛ. Η συνολική δανειακή επι-

βάρυνση στον κλάδο είναι σχετικά υψηλή, καθώς ο δείκτης ξένων προς ίδια κεφάλαια αγγίζει το 2 προς 1, σχεδόν σταθερά την τελευταία 3ετία. Ο βραχυπρόθεσµος τραπεζικός δανεισµός σε σύγκριση µε τα έσοδα εκτιµάται στο χαµηλό επίπεδο του 12,6%, ενώ το ποσοστό των επιχειρήσεων µε βραχυπρόθεσµο δανεισµό που υπερβαίνει το 35% των ετήσιων εσόδων δεν ξεπερνά το 8,5%. Η ικανότητα κάλυψης των τόκων είναι µέτρια, στις 3,3 φορές από τα λειτουργικά κέρδη, µε σηµαντική υποχώρηση έναντι των 5 φορών το 2006. Θετικό στοιχείο για τον κλάδο είναι η διατήρηση των ηµερών είσπραξης στους 3 περίπου µήνες, µε αντίστοιχο διάστηµα εξόφλησης των προµηθευτών, που οδηγεί σε σχεδόν απόλυτα ισορροπηµένο εµπορικό κύκλο. Τα συνολικά κεφάλαια ανακυκλώνονται 1,3 φορές ετησίως, ενώ το καθαρό περιθώριο είναι ιδιαίτερα χαµηλό, στο 1,3% από 2% το διάστηµα 2007-2006. Η πτώση της κερδοφορίας οδηγεί σε αντίστοιχη υποχώρηση τη µέση απόδοση των ιδίων κεφαλαίων, στο 5,7% από 8,2% την περίοδο 2007-2006.

Hellastat �.�.

������ ��������µ����

2008

� 08/07

��������� ������� �.�.

����

611,69

26,7%

482,74

������� ����������� ������ �.�.

����

364,65

8,8%

335,11

215,86

5,4%

����� �.�.

����

259,28

6,6%

243,12

-178,79

8,9%

������ �������� 2007

��������µ��� ��� �����

2008

� 08/07

2007

2008

� 08/07

2007

57,50

22,1%

47,08

39,94

-10,5%

44,62

204,74

149,44

18,8%

125,74

-196,33

-176,57

9,1%

-194,21 13,78

�.�.�.�. ���������� �������� ������ �.�.

����

252,10

8,5%

232,31

27,31

-37,0%

43,34

-3,50

-125,4%

������ ���� �.�.

����

247,57

1,9%

242,86

150,50

7,1%

140,50

83,07

9,4%

75,91

�������� ������� �.�.�.

����

213,63

9,2%

195,70

41,46

-10,1%

46,11

1,98

-81,3%

10,63

HELLENIC SEAWAYS �.�.�.

����

178,87

10,3%

162,18

22,26

-18,4%

27,26

6,37

-67,8%

19,82

BLUE STAR FERRIES �.�.

����

153,84

29,2%

119,05

39,69

5,1%

37,77

18,32

-0,8%

18,47

��� �.�.

����

116,04

-32,3%

171,35

18,38

-57,3%

43,09

8,91

-73,4%

33,45

�������� �.�.

����

108,05

4,1%

103,80

-233,00

-48,6%

-156,83

-232,22

-49,8%

-155,06

���� �.�.

����

101,05

-3,1%

104,30

-223,50

-19,8%

-186,51

-304,50

-19,5%

-254,87

KUEHNE & NAGEL �.�.

���

96,90

755,1%

11,33

-2,42

-272,5%

1,40

-4,28

-2548,7%

0,17

������ ����� �������� ����������� �.�.

���

93,54

-1,7%

95,18

2,62

-37,4%

4,18

0,02

-23,7%

0,03

T.E.O. �.�.

����

91,56

-47,6%

174,69

-36,02

-162,5%

57,66

-31,43

-150,2%

62,58

������� ��������� �.�.

����

66,40

5,4%

63,01

25,26

14,3%

22,09

23,98

16,0%

20,68

������ ���������

3.047,36

6,8%

2.853,89

-351,53

-79,2%

-196,16

-708,97

-38,2%

-513,11

������ (��. €)

6.002,54

7,4%

5.590,64

-424,42

-600,2%

-60,61

-1.129,43

-63,4%

-691,38

������������� ����µ� ������������ ��� ������. ��µ�����µ��� �������� µ���� 7/7/2009

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

��������� �������

����� ��� �����, ����� & ����������

��������� & ����������

43


TPAΠEZIKA ΣYΣTHMATA ΠΛHPOΦOPIΩN A.E. "TEIPEΣIAΣ A.E." IΣOΛOΓIΣMOΣ 31ης ∆EKEMBPIOY 2008 11η ETAIPIKH XPHΣH (1 IANOYAPIOY - 31 ∆EKEMBPIOY 2008) AP.M.A.E. 38794/01AT/B/97/221 (Ποσά σε Eυρώ) ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Β. ΕΞΟ∆Α ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ 1. Έξοδα Ιδρύσεως και πρώτης εγκ/σεως 4. Λοιπά έξοδα εγκαταστάσεως Γ. ΠΑΓΙΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ ΙΙ. Ενσώµατες ακινητοποιήσεις 5. Mεταφορικά µέσα 6. 'Επιπλα και λοιπός εξοπλισµός 7. Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση Σύνολο ακινητοποιήσεων (ΓΙΙ) III. Συµµετοχές & άλλες µακροπρόθεσµες χρηµατοοικονοµικές απαιτήσεις 7. Λοιπές µακροπρόθεσµες απαιτήσεις

Ποσά κλειόµενης χρήσεως 2008 Αξία κτήσεως Αποσβέσεις Αναπ. αξία 568.116,65 295.545,13 272.571,52 1.735.203,64 1.735.203,64 0,00 2.303.320,29 2.030.748,77 272.571,52

Ποσά προηγούµενης χρήσεως 2007 Αξία κτήσεως Αποσβέσεις Αναπ. αξία 615.233,35 271.019,38 344.213,97 1.381.560,86 1.323.545,97 58.014,89 1.996.794,21 1.594.565,35 402.228,86

18.268,05 2.749.938,59 273.000,00 3.041.206,64

75.178,05 2.700.038,12 0,00 2.775.216,17

17.026,25 2.714.576,15 0,00 2.731.602,40

Σύνολο πάγιου ενεργητικού (ΓΙΙ+ΓΙΙΙ) ∆. ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ ΙΙ. Απαιτήσεις 1. Πελάτες 11. Χρεώστες διάφοροι 12. Λογαριασµοί διαχ. προκαταβολών & πιστώσεων

1.241,80 35.362,44 273.000,00 309.604,24

39.785,61 2.459.817,96 0,00 2.499.603,57

24.539,78

24.006,48

334.144,02

299.619,08

250.913,12 1.599.487,20 844,71 1.851.245,03

IV. ∆ιαθέσιµα 1. Ταµείο 3. Καταθέσεις όψεως και προθεσµίας

9.242.211,26 344.266,98 48.577,12 392.844,10

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ (Β+Γ+∆+Ε) ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΤΑΞΕΩΣ ΧΡΕΩΣΤΙΚΟΙ 2. Χρεωστικοί Λογαριασµοί Εγγυήσεων και εµπράγµατων ασφαλειών

Σύνολο Ιδίων Κεφαλαίων (ΑΙ+ΑΙV+AV) B. ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΚΙΝ∆ΥΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΞΟ∆Α 1. Πρόβλεψη για αποζηµίωση προσωπικού λόγω εξόδου από την υπηρεσία 2. Λοιπές προβλέψεις

426.834,68 1.290.644,93 Γ. ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ 1.594,58 ΙΙ. Βραχυπρόθεσµες υποχρεώσεις 1.719.074,19 1. Προµηθευτές 4. Προκαταβολές πελατών 36.269,73 5. Υποχρεώσεις από φόρους-τέλη 6.867.132,24 6. Ασφαλιστικοί Οργανισµοί 6.903.401,97 10. Μερίσµατα πληρωτέα 11. Πιστωτές ∆ιάφοροι 8.622.476,16 Σύνολο υποχρεώσεων (ΓΙΙ)

1.461,55 7.389.504,68 7.390.966,23

Σύνολο κυκλοφορούντος ενεργητικού (∆ΙΙ+∆ΙV) Ε. ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ 1. Έξοδα επόµενων χρήσεων 2. Έσοδα χρήσεως εισπρακτέα

ΠΑΘΗΤΙΚΟ Α. Ι∆ΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Ι. Μετοχικό Κεφάλαιο (300.000 µετοχές των ευρώ 3,00) 1. Καταβληµένο IV. Aποθεµατικά Κεφάλαια 1. Τακτικό αποθεµατικό 35.392,44 5. Αφορολόγητα αποθεµατικά ειδικών 240.220,16 διατάξεων νόµων 0,00 275.612,60 V. Aποτελέσµατα εις νέο Υπόλοιπο κερδών χρήσεως εις νέο

261.521,29 29.991,18 ∆. ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΛΟΓ/ΣΜΟΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ 291.512,47 2. Έξοδα χρήσεως δουλευµένα

10.241.770,90

9.615.836,57

170.175,63

104.119,11

ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ (Α+Β+Γ+∆) ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΤΑΞΕΩΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΙ 2. Πιστωτικοί Λογαριασµοί Εγγυήσεων και εµπράγµατων ασφαλειών

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ 31ης ∆ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 (1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ - 31 ∆ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008)

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Ι. Αποτελέσµατα εκµεταλλεύσεως Κύκλος Εργασιών (πωλήσεις) Μείον: Κόστος παροχής υπηρεσιών Μικτά αποτελέσµατα (κέρδη) εκµεταλλεύσεως ΠΛΕΟΝ: 1. Άλλα έσοδα εκµεταλλεύσεως Σύνολο ΜΕΙΟΝ: 1.Έξοδα διοικητικής λειτουργίας 3. Έξοδα λειτουργίας διαθέσεως Μερικά αποτελέσµατα (Κέρδη) εκµεταλλεύσεως ΠΛΕΟΝ: 4. Πιστωτικοί τόκοι και συναφή έσοδα Μείον: 3. Χρεωστικοί τόκοι & συναφή έξοδα Ολικά αποτελέσµατα (Κέρδη) εκµεταλλεύσεως ΙΙ. ΠΛΕΟΝ: Έκτακτα αποτελέσµατα 1. Έκτακτα και ανόργανα έσοδα 2. Έκτακτα κέρδη 3. Έσοδα προηγουµένων χρήσεων 4. Έσοδα από προβλ. προηγ. χρήσεων

44

Ποσά κλειόµενης χρήσεως 2008 16.780.462,39 6.140.698,76 10.639.763,63 90.882,49 10.730.646,12 3.980.236,61 4.623.855,74 8.604.092,35 2.126.553,77 286.631,54

Μείον: 1. 'Εκτακτα και ανόργανα έξοδα 269,44 2. Έκτακτες ζηµίες 90.214,75 3. 'Εξοδα προηγουµένων χρήσεων 143.441,68 19.700,00 4. Προβλέψεις για έξοδα προηγ.χρ. Οργανικά και έκτακτα αποτελέσµατα (Κέρδη) ΜΕΙΟΝ: Σύνολο αποσβέσεων παγίων στοιχείων Μείον: Οι από αυτές ενσωµατωµένες στο λειτουργικό κόστος ΚΑΘΑΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ (Κέρδη) ΧΡΗΣΕΩΣ προ φόρων

3.414,15

Ποσά προηγούµενης χρήσεως 2007 15.648.035,89 5.478.288,77 10.169.747,12 13.400,00 10.183.147,12 3.765.226,24 4.105.767,47 7.870.993,71 2.312.153,41 223.951,99

283.217,39 2.409.771,16

2.530,33

80,42 90.345,88 92.615,88 146.204,72 329.246,90

253.625,87

4,98 372,93 29.679,11 53.991,20 84.048,22

75.621,03 2.485.392,19

867.133,39 867.133,39

221.421,66 2.533.575,07

71.979,79 26.662,04 131.172,79 115.900,00

345.714,62

-261.666,40 2.271.908,67

755.680,35 0,00 2.485.392,19

755.680,35

0,00 2.271.908,67

Ποσά κλειόµενης χρήσεως 2008

Ποσά προηγούµενης χρήσεως 2007

900.000,00

900.000,00

356.746,94

356.746,94

468.506,69 825.253,63

468.506,69 825.253,63

1.072.345,17

1.076.964,71

2.797.598,80

2.802.218,34

921.456,00 167.943,09 1.089.399,09

971.385,00 166.243,09 1.137.628,09

1.329.132,90 1.338.825,12 1.283.545,88 267.450,50 990.000,00 685.950,42 5.894.904,82

1.816.129,47 723.173,52 969.908,87 235.773,92 900.000,00 664.329,73 5.309.315,51

459.868,19

366.674,63

10.241.770,90

9.615.836,57

170.175,63

104.119,11

ΠΙΝΑΚΑΣ ∆ΙΑΘΕΣΕΩΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Καθαρά αποτελέσµατα (Κέρδη) χρήσεως (+) Υπόλοιπο αποτελεσµάτων (Κερδών) προηγούµενων χρήσεων (-) ∆ιαφορές φορολογικού ελέγχου προηγούµενων χρήσεων Σύνολο Μείον 1. Φόρος εισοδήµατος Κέρδη προς διάθεση Η διάθεση των κερδών γίνεται ως εξής: 2. Πρώτο µέρισµα 3. Πρόσθετο µέρισµα 7α. Αµοιβές προσωπικού εκτός µισθού 8. Υπόλοιπο κερδών εις νέο

Ποσά κλειόµενης χρήσεως 2008 2.485.392,19

Ποσά προηγούµενης χρήσεως 2007 2.271.908,67

1.076.964,71

977.207,09

237.682,92 3.324.673,98 762.328,81 2.562.345,17

0,00 3.249.115,76 772.151,05 2.476.964,71

652.415,45 337.584,55 500.000,00 1.072.345,17 2.562.345,17

596.376,03 303.623,97 500.000,00 1.076.964,71 2.476.964,71

Αθήνα, 6 Απριλίου 2009 Ο ΠΡΟΕ∆ΡΟΣ ΤΟΥ ∆.Σ. O ΑΝΤΙΠΡΟΕ∆ΡΟΣ ΤΟΥ ∆.Σ ΙΩΑΝΝΗΣ Γ. ΜΟΥΡΓΕΛΑΣ ΣΟΛΟΜΩΝ ΜΠΕΡΑΧΑΣ A.Τ Σ 686370 Α.Τ Σ 562911 Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ∆ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΣΑΡΑΝΤΗΣ Ε. ΑΣΛΟΓΛΟΥ Α.Τ Κ 271624 Ο ∆/ΝΤΗΣ ΟΙΚON. & ∆ΙΟΙΚ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ HΠΡΟΙΣΤΑΜΕΝH ΛΟΓΙΣΤΗΡΙΟΥ ∆ΙΑΜΑΝΤΗΣ Η. ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ∆HMHTPA K. KOKONOΓΛOY Α.Τ Ν 015246 Α.Τ Σ 070705 - ΑΡ.Α∆ 4637 Α΄ ΤΑΞΗΣ

ΕΚΘΕΣΗ EΛEΓXOY ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ OPKΩTOY EΛEΓKTH ΛOΓIΣTH Προς τους Μετόχους της TPAΠEZIKA ΣYΣTHMATA ΠΛHPOΦOPIΩN A.E. "TEIPEΣIAΣ A.E." Έκθεση επί των Οικονοµικών Καταστάσεων. Ελέγξαµε τις ανωτέρω Οικονοµικές Καταστάσεις της TPAΠEZIKA ΣYΣTHMATA ΠΛHPOΦOPIΩN A.E. "TEIPEΣIAΣ A.E." (η Εταιρεία), που αποτελούνται από τον ισολογισµό της 31ης ∆εκεµβρίου 2008, την κατάσταση αποτελεσµάτων και τον πίνακα διαθέσεως αποτελεσµάτων της χρήσεως που έληξε την ηµεροµηνία αυτή, καθώς και το προσάρτηµα. Ευθύνη ∆ιοίκησης για τις Οικονοµικές Καταστάσεις Η ∆ιοίκηση της εταιρείας έχει την ευθύνη για την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση αυτών των Οικονοµικών Καταστάσεων σύµφωνα µε τα Λογιστικά Πρότυπα που προδιαγράφονται από την Ελληνική Νοµοθεσία. Η ευθύνη αυτή περιλαµβάνει σχεδιασµό, εφαρµογή και διατήρηση συστήµατος εσωτερικού ελέγχου σχετικά µε την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση οικονοµικών καταστάσεων, απαλλαγµένων από ουσιώδη ανακρίβεια, που οφείλεται σε απάτη ή λάθος. Η ευθύνη αυτή περιλαµβάνει επίσης την επιλογή και εφαρµογή κατάλληλων λογιστικών πολιτικών και την διενέργεια λογιστικών εκτιµήσεων που είναι λογικές για τις περιστάσεις. Ευθύνη Ελεγκτή ∆ική µας ευθύνη είναι η έκφραση γνώµης επί αυτών των Οικονοµικών Καταστάσεων, µε βάση τον έλεγχό µας. ∆ιενεργήσαµε τον έλεγχο σύµφωνα µε τα Ελληνικά Ελεγκτικά Πρότυπα, που είναι εναρµονισµένα µε τα ∆ιεθνή Ελεγκτικά Πρότυπα. Τα Πρότυπα αυτά απαιτούν τη συµµόρφωσή µας µε τους κανόνες δεοντολογίας κ τεκµηρίων, σχετικά µε τα ποσά και τις πληροφορίες που περιλαµβάνονται στις οικονοµικές καταστάσεις. Οι διαδικασίες επιλέγονται κατά την κρίση του ελεγκτή και περιλαµβάνουν την εκτίµηση του κινδύνου ουσιώδους ανακρίβειας των οικονοµικών καταστάσεων, λόγω απάτης ή λάθους. Για την εκτίµηση του κινδύνου αυτού, ο ελεγκτής λαµβάνει υπόψη το σύστηµα εσωτερικού ελέγχου σχετικά µε την κατάρτιση και εύλογη παρουσίαση των οικονοµικών καταστάσεων, µε σκοπό το σχεδιασµό ελεγκτικών διαδικασιών για τις περιστάσεις και όχι για την έκφραση γνώµης επί της αποτελεσµατικότητας του συστήµατος εσωτερικού ελέγχου της εταιρείας. Ο έλεγχος περιλαµβάνει επίσης την αξιολόγηση της καταλληλότητας των λογιστικών πολιτικών που εφαρµόσθηκαν και του εύλογου των εκτιµήσεων που έγιναν από τη ∆ιοίκηση, καθώς και αξιολόγηση της συνολικής παρουσίασης των οικονοµικών καταστάσεων. Πιστεύουµε ότι τα ελεγκτικά τεκµήρια που έχουµε συγκεντρώσει είναι επαρκή και κατάλληλα για τη θεµελίωση της γνώµης µας. Γνώµη Κατά τη γνώµη µας, οι ανωτέρω Οικονοµικές Καταστάσεις παρουσιάζουν εύλογα από κάθε ουσιώδη άποψη την οικονοµική κατάσταση της Εταιρείας κατά την 31η ∆εκεµβρίου 2008 και την χρηµατοοικονοµική της επίδοση για τη χρήση που έληξε την ηµεροµηνία αυτή σύµφωνα µε τα Λογιστικά Πρότυπα που προδιαγράφονται από την Ελληνική Νοµοθεσία. Αναφορά επί άλλων νοµικών θεµάτων. Επαληθεύσαµε τη συµφωνία και την αντιστοίχηση του περιεχοµένου της Έκθεσης του ∆ιοικητικού Συµβουλίου µε τις συνηµµένες οικονοµικές καταστάσεις, στα πλαίσια των οριζοµένων από τα άρθρα 43α και 37 του Κ.Ν. 2190/1920.

ΕΡΝΣΤ & ΓΙΑΝΓΚ (ΕΛΛΑΣ) ΟΡΚΩΤΟΙ ΕΛΕΓΚΤΕΣ ΛΟΓΙΣΤΕΣ Α.Ε. 11ο χλµ Εθνικής Οδού Αθηνών Λαµίας - Μεταµόρφωση 14451 ΑΜ ΣΟΕΛ 107

Αθήνα , 14 Απριλίου 2009 Η Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής ∆ΕΣΠΟΙΝΑ ΞΕΝΑΚΗ Ernst & Young (Hellas) A.E. Α.Μ. ΣΟΕΛ 14161


Ενηµέρωση πολιτών (άρθρα 24 παρ. 3 και 11 παρ. 3 του ν. 2472/1997)

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ - ΣΕΒΑΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ ΣΤΟΧΟΙ - ΟΦΕΛΗ ¼ Προστασία του θεσµού της πίστης και εξυγίανση των οικονοµικών συναλλαγών. ¼ Μείωση των επισφαλειών και κατ΄ επέκταση του κόστους δανεισµού, που είναι παράγοντας/ προϋπόθεση µείωσης των επιτοκίων χορηγήσεων. ¼ Περιορισµός της υπερχρέωσης. ¼ Περιορισµός της απάτης στις συναλλαγές και βελτίωση της εµπιστοσύνης στις συναλλαγές και στην αγορά.

Α. ΑΡΧΕΙΟ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ 1. ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΘΕΤΗΣΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ -ΣΑΥ (αποφ. 109/99 και 24/04 της ΑΠΔΠΧ*)

Πηγή των δεδοµένων αυτών είναι τα Δικαστήρια και τα Υποθηκοφυλακεία/Κτηµατολογικά γραφεία της χώρας, οι Τράπεζες, οι Εταιρίες Έκδοσης και Διαχείρισης Καρτών και το Υπ. Οικονοµίας και Οικονοµικών. Έλεγχος ακρίβειας δεδοµένων: Με σκοπό την ακριβέστερη ταύτιση των καταχωρούµενων στο αρχείο δεδοµένων φυσικών προσώπων, αλλά και την αναζήτηση αυτών, είναι δυνατόν να ελέγχονται µόνο τα στοιχεία που αφορούν στο ονοµατεπώνυµο, ΑΦΜ, ΑΔΤ και διεύθυνση, µέσω αρχείου της Γενικής Γραµµατείας Πληροφοριακών Συστηµάτων που περιέχει µόνο τα ως άνω στοιχεία, σύµφωνα µε απόφαση της ΑΠΔΠΧ* µε αριθµό 21/2007.

2. ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΘΗΚΩΝ – ΠΡΟΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ - ΣΥΠ (αποφ. 109/99 και 24/04 της ΑΠΔΠΧ*) Σκοπός του ΣΥΠ είναι η ενηµέρωση αναφορικά µε εµπράγµατα βάρη επί ακινήτων για φυσικά και νοµικά πρόσωπα.

Σκοπός του ΣΑΥ είναι η εκ µέρους των αποδεκτών των δεδοµένων εκτίµηση της φερεγγυότητας ιδιωτών και επιχειρήσεων.

Περιεχόµενο του ΣΥΠ είναι δεδοµένα σχετικά µε υποθήκες και προσηµειώσεις υποθηκών.

Περιεχόµενο του ΣΑΥ είναι δεδοµένα για αθέτηση των συγκεκριµένων οικονοµικών υποχρεώσεων, που απαριθµούνται στη συνέχεια, τα οποία χαρακτηρίζονται από υψηλό βαθµό αντικειµενικότητας. Τα δεδοµένα αυτά είναι: ακάλυπτες (σφραγισµένες) επιταγές, απλήρωτες (κατά τη λήξη τους) συναλλαγµατικές, καταγγελίες συµβάσεων δανείων και πιστώσεων προς φυσικά πρόσωπα (καταναλωτικής, στεγαστικής πίστης, κ.λπ.), διαταγές πληρωµής, προγράµµατα πλειστηριασµών (κινητών και ακινήτων), κατασχέσεις, επιταγές προς πληρωµή βάσει του Ν.Δ. του 1923, τροπές προσηµειώσεων σε υποθήκες, διοικητικές κυρώσεις κατά παραβατών φορολογικών νόµων, αιτήσεις πτωχεύσεων, κηρυχθείσες πτωχεύσεις και αποφάσεις που απορρίπτουν αιτήσεις πτωχεύσεων λόγω µη επάρκειας περιουσίας του οφει-λέτη (αρ. 6 παρ. 2 ν. 3588/2007). Ο χρόνος τήρησης των ως άνω δεδοµένων στο ΣΑΥ είναι ανάλογος της βαρύτητας καθ΄ ενός από αυτά, ως εξής: 1. Σφραγισµένες επιταγές, απλήρωτες, κατά τη λήξη τους, συναλλαγµατικές, γραµµάτια σε διαταγή και καταγγελίες συµβάσεων δανείων και πιστώσεων προς φυσικά πρόσωπα (καταναλωτικής, στεγαστικής πίστης, κ.λ.π.) διατηρούνται για τρία (3) χρόνια. 2. Διαταγές πληρωµής διατηρούνται για τέσσερα (4) χρόνια. 3. Προγράµµατα πλειστηριασµών, κατασχέσεις και επιταγές προς πληρωµή του Ν.Δ.1923 διατηρούνται για πέντε (5) χρόνια. 4. Διοικητικές κυρώσεις του Υπουργείου Οικονοµικών διατηρούνται για πέντε (5) χρόνια. 5. Οι αιτήσεις πτωχεύσεων διαγράφονται, είτε µε την καταχώριση της κήρυξης της πτώχευσης, είτε, εφόσον µαταιωθεί η σχετική µ’ αυτές συζήτηση, µετά δωδεκάµηνο από την ηµεροµηνία της (µαταιωθείσας) συζήτησης, σε κάθε δε περίπτωση διαγράφονται στο µήνα εντός του οποίου συµπληρώνονται πέντε (5) έτη από την ηµεροµηνία κατάθεσης αυτών στο αρµόδιο Δικαστήριο. Σε περίπτωση απόρριψης της αίτησης πτώχευσης, λόγω µη επάρκειας της περιουσίας του οφειλέτη, καταχωρίζεται στο ΣΑΥ το σχετικό δεδοµένο, το οποίο διατηρείται σε αυτό για δεκαπέντε (15) χρόνια. 6. Κηρυχθείσες πτωχεύσεις διαγράφονται µετά την πάροδο δέκα πέντε (15) ετών από την κήρυξή τους. 7. Tροπές προσηµειώσεων σε υποθήκες, διαγράφονται όταν εξαλειφθούν. 8. Εφόσον στο ΣΑΥ εµφανίζονται µόνον σφραγισµένες επιταγές ή/και απλήρωτες συναλλαγµατικές (ανεξαρτήτως τεµαχίων), συνολικού ποσού έως και €1.000,00, αυτές δεν εµφανίζονται στο αρχείο µεταδιδοµένων πληροφοριών εφόσον έχουν αποδεδειγµένα εξοφληθεί ή τακτοποιηθεί, και επανεµφανίζονται εάν καταχωρηθούν νέα δεδοµένα στο ΣΑΥ. 9. Τα δεδοµένα της κατηγορίας 1 διαγράφονται από το ΣΑΥ εφόσον έχει εξοφληθεί η οφειλή στο σύνολό της (δηλαδή έχει σηµειωθεί εξόφληση για όλα τα δεδοµένα που είναι καταχωρηµένα στο ΣΑΥ) και έχει παρέλθει το προβλεπόµενο χρονικό διάστηµα για όλα τα δεδοµένα της συγκεκριµένης κατηγορίας (π.χ. ακάλυπτες επιταγές). 10. Τα δεδοµένα των κατηγοριών 2 έως και 4 διαγράφονται από το ΣΑΥ εφόσον έχει εξοφληθεί η αντίστοιχη οφειλή στο σύνολό της (δηλαδή έχει σηµειωθεί εξόφληση για όλα τα δεδοµένα που είναι καταχωρηµένα στο ΣΑΥ) και έχει παρέλθει το προβλεπόµενο χρονικό διάστηµα για το σύνολο των καταχωρηµένων στο ΣΑΥ δεδοµένων. Εάν στο ΣΑΥ είναι καταχωρηµένη και τροπή προσηµείωσης σε υποθήκη δεν εφαρµόζεται ο παρών κανόνας. 11. Τα δεδοµένα των κατηγοριών 1 έως και 4 διαγράφονται από το ΣΑΥ εφόσον για περίοδο δέκα (10) ετών µετά το πλέον πρόσφατο, δεν καταχωρηθεί στο ΣΑΥ οποιοδήποτε νέο δεδοµένο. Εξαιρούνται οι διοικητικές κυρώσεις του Υπουργείου Οικονοµικών, οι κατασχέσεις ακινήτων και οι επιταγές προς πληρωµή του Ν.Δ. 1923 που δεν έχουν αρθεί, καθώς και οι ανεξόφλητες επιταγές για τις οποίες ισχύει διοικητικό µέτρο στέρησης βιβλιαρίου επιταγών. 12. Δεδοµένα των κατηγοριών 1 έως και 6 διαγράφονται από το ΣΑΥ σε κάθε περίπτωση µετά την παρέλευση δέκα πέντε (15) ετών. Εξαιρούνται τα δεδοµένα που αφορούν σε διοικητικές κυρώσεις του Υπουργείου Οικονοµικών που δεν έχουν αρθεί. Τα δεδοµένα των κατηγοριών 1,2,3,5 και 7, εφόσον δεν υπερβαίνουν στο σύνολό τους το ποσό των πεντακοσίων ευρώ (€500), δεν µεταδίδονται. Η διάταξη αυτή δεν εφαρµόζεται εφόσον στο ΣΑΥ υπάρχει καταχώριση για κηρυχθείσα πτώχευση ή διοικητική κύρωση του Υπουργείου Οικονοµικών. Για την εφαρµογή της διάταξης στην περίπτωση καταγγελιών συµβάσεων δανείων και πιστώσεων προς φυσικά πρόσωπα και αιτήσεων πτώχευσης που αφορούν σε δήλωση αναστολής πληρωµών, απαιτείται η προσκόµιση βεβαίωσης ή άλλου στοιχείου για το ύψος της αντίστοιχης οφειλής.

Πηγή των δεδοµένων αυτών είναι τα Υποθηκοφυλακεία και Κτηµατολογικά γραφεία της χώρας. Χρόνος διατήρησης: Τα ως άνω δεδοµένα διαγράφονται όταν εξαλειφθούν από τα αντίστοιχα Δηµόσια βιβλία.

3. ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕΩΝ-ΣΣΧ

(αποφ. 86/02 της ΑΠΔΠΧ*)

Σκοπός του ΣΣΧ είναι η εκ µέρους των αποδεκτών των δεδοµένων εκτίµηση της πιστοληπτικής ικανότητας των ιδιωτών και µικρών επιχειρήσεων (µε ετήσιο τζίρο έως €2,5 εκ.) Περιεχόµενο του ΣΣΧ είναι δεδοµένα για ενήµερες και σε καθυστέρηση οφειλές προς το χρηµατοπιστωτικό σύστηµα από χορηγήσεις καταναλωτικής (πιστωτικές κάρτες, δάνεια, overdrafts κλπ.), στεγαστικής και επιχειρηµατικής πίστης (δάνεια και πιστώσεις κάθε µορφής) προς µικρές επιχειρήσεις. Πηγή των δεδοµένων αυτών είναι οι Τράπεζες και τα χρηµατοδοτικά ιδρύµατα. Ο χρόνος τήρησης των δεδοµένων είναι πέντε (5) έτη από την τελευταία µηνιαία ενηµέρωσή τους από τα πιστωτικά και χρηµατοδοτικά ιδρύµατα. Συγκατάθεση: Η πρόσβαση στα δεδοµένα συγκέντρωσης χορηγήσεων γίνεται µε τη συγκατάθεση των ενδιαφεροµένων. Η τυχόν µη χορήγηση συγκατάθεσης αξιολογείται από την Τράπεζα.

Β. ΑΡΧΕΙΟ ΤΑΥΤΟΤΗΤΩΝ/ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΩΝ (αποφ. 523/99 και 25/04 της ΑΠΔΠΧ*) Σκοπός του αρχείου αυτού είναι η συµβολή στην προστασία του πολίτη από τον κίνδυνο κατάρτισης τραπεζικών συµβάσεων µε στοιχεία της απωλεσθείσας/κλαπείσας ταυτότητάς του. Περιεχόµενο του αρχείου αποτελούν α) δεδοµένα που αφορούν σε δηλώσεις πολιτών σχετικά µε την κλοπή ή απώλεια ΑΔΤ και διαβατηρίων τους και β) οι αριθµοί ΑΔΤ που έχουν δηλωθεί ως απωλεσθείσες/κλαπείσες και προέρχονται από το Υπουργείο Εσωτερικών. Πηγή των δεδοµένων αυτών είναι οι ίδιοι οι πολίτες που προβαίνουν στη σχετική δήλωση όπως και το σχετικό αρχείο του Υπουργείου Εσωτερικών. Χρόνος τήρησης: Τα δεδοµένα για απώλεια/κλοπή ΑΔΤ και διαβατηρίων διαγράφονται έπειτα από αίτηση των ενδιαφεροµένων (όταν προέρχονται από αυτούς). Τα στοιχεία που αντλούνται από το Υπουργείο Εσωτερικών µεταβάλλονται µόνο από αυτό.

Γ. ΑΡΧΕΙΟ ΚΑΤΑΓΓΕΛΘΕΙΣΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (αποφ. 6/06 της ΑΠΔΠΧ*) Σκοπός του αρχείου είναι ο περιορισµός της απάτης στα σηµεία συναλλαγών µε χρήση πιστωτικών καρτών και η εξασφάλιση ενός ασφαλέστερου περιβάλλοντος για τις συναλλαγές αυτές. Περιεχόµενο του αρχείου αποτελούν δεδοµένα για καταγγελίες συµβάσεων µεταξύ Τραπεζών και επιχειρήσεων για την αποδοχή από αυτές πιστωτικών καρτών, για συγκεκριµένους λόγους, που συνιστούν αντισυµβατική ή παράνοµη εκ µέρους των επιχειρήσεων συµπεριφορά (π.χ. αποδοχή κλεµµένων ή παραχαραγµένων καρτών, εικονικές συναλλαγές,“σπάσιµο συναλλαγών” κ.λπ.). Στο αρχείο δεν περιέχεται καµία πληροφόρηση σε σχέση µε τους κατόχους των καρτών ή τις αγορές που έχουν πραγµατοποιηθεί µε χρήση καρτών. Πηγή των δεδοµένων αυτών είναι οι Τράπεζες και οι εταιρίες έκδοσης και διαχείρισης καρτών. Χρόνος διατήρησης: Τα στοιχεία καταγγελθεισών συµβάσεων επιχειρήσεων τηρούνται στο Αρχείο για πέντε (5) χρόνια

Δ. AΠOΔEKTEΣ Αποδέκτες των δεδοµένων των ως άνω αρχείων είναι µόνον Tράπεζες, Eταιρίες Έκδοσης/Διαχείρισης Καρτών, Εταιρίες Χρηµατοδοτικής Μίσθωσης (Leasing), Eταιρίες Πρακτόρευσης Eπιχειρηµατικών Aπαιτήσεων (Factoring), Oργανισµοί του Δηµοσίου των οποίων είναι προφανές το έννοµο συµφέρον και Νοµικά Πρόσωπα που παρέχουν πίστη και ελέγχονται από την Τράπεζα της Ελλάδος ή από άλλες κεντρικές Τράπεζες κατά τους όρους της µε αρ. 2006/48/ΕΚ Οδηγίας και του ν. 3601/07.Τράπεζα της Ελλάδος ή από άλλες κεντρικές Τράπεζες κατά τους όρους της υπ’ αρ. 2006/48/ΕΚ Οδηγίας και του ν. 3601/07. * Αρχή Προστασίας Δεδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα

Γραφεία Εξυπηρέτησης Πολιτών Οι ενδιαφερόµενοι µπορούν να υποβάλλουν έγγραφα αιτήµατα για: � Πληροφόρηση του περιεχοµένου των Αρχείων της εταιρίας που τους αφορά (δικαίωµα πρόσβασης). ���Διόρθωση ή συµπλήρωση των δεδοµένων των Αρχείων που τους αφορούν (δικαίωµα αντίρρησης). Για την άσκηση του δικαιώµατος πρόσβασης και αντίρρησης, κάθε ενδιαφερόµενος είναι απαραίτητο να προσκοµίσει το δελτίο αστυνοµικής του ταυτότητας ή το διαβατήριό του. Γραφεία Εξυπηρέτησης Κοινού (εργάσιµες ηµέρες 08:30 έως 14:00): ���Μασσαλίας 1 & Σόλωνος, 106 80 Αθήνα ���Αλαµάνας 1, 151 25 Μαρούσι Τηλ. Κέντρο: 210-36.76.700 ���Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε µας: http://www.tiresias.gr

Όλες οι υπηρεσίες προς τους πολίτες παρέχονται Δωρεάν


 Κ ΑΤΑΣΚΕΥΕΣ

Εξετάσεις µε λίαν καλώς ακόµα!

Το ανεκτέλεστο υπόλοιπο προηγούµενων ετών συγκράτησε τα αποτελέσµατα του 2008 των µεγάλων και µεσαίων, µε χαµηλούς ανάπτυξης για τις µικρότερες επιχειρήσεις του κλάδου.  της Αυγής Οικονοµίδου

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Ε

46

ναν από τους βασικότερους τοµείς της ελληνικής οικονοµίας αποτελεί ο κλάδος των κατασκευών, καθώς συµµετέχει µε 8% περίπου στο αεπ της χώρας. Ο συνολικός κύκλος εργασιών από την κατασκευαστική δραστηριότητα εκτιµάται σε περισσότερα από 14 δισ. ευρώ ετησίως. Αποτελείται από µικρό αριθµό εταιρειών µεγάλου µεγέθους, βάσει κύκλου εργασιών, καθώς και από πληθώρα µεσαίων και µικροµεσαίων επιχειρήσεων. Οι εταιρείες της πρώτης κατηγορίας αναλαµβάνουν κυρίως τα µεγάλα έργα υποδοµής, συµπράττοντας συχνά µε άλλες κατασκευαστικές, ενώ δραστηριοποιούνται στην εγχώρια αγορά και στο εξωτερικό. Οι εταιρείες της δεύτερης και της τρίτης κατηγορίας αναλαµβάνουν µικρότερου όγκου τεχνικά και οικοδοµικά έργα, ενώ λόγω του µεγέθους τους και του εργοληπτικού πτυχίου δεν έχουν τη δυνατότητα συµµετοχής στην πλειοψηφία των δηµοσίων έργων (εκτιµάται ότι το 60% περίπου των έργων του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. είναι κόστους άνω των 50 εκατ. ευρώ). Οι κατασκευαστικές εταιρείες οι οποίες επικεντρώνουν στην ανάληψη και εκτέλεση έργων του δηµοσίου πλήττονται από τις περικοπές στο Πρόγραµµα Δηµοσίων Επενδύσεων (από 9,3 δισ. ευρώ το 2008 σε 8,8 δισ. ευρώ το 2009, ποσό το οποίο αντιστοιχεί στο 3,4% του αεπ, καθώς και µείωση 33% σε σχέση µε το 2004) και αναζητούν διέξοδο σε διαγωνισµούς που πρόκειται να διεξαχθούν (π.χ.

επεκτάσεις της Αττικής Οδού) και σε νέες συµβάσεις παραχώρησης και Σ.Δ.Ι.Τ. σε Ελλάδα και εξωτερικό. Επιπλέον, αναφέρεται ότι οι εκπτώσεις που δίνονται ανέρχονται σε έως και 40% µε την προσδοκία της ανάληψης των έργων. Παράλληλα, παρατηρούνται σηµαντικές καθυστερήσεις στις πληρωµές του δηµοσίου. Οι συνθήκες αυτές, σε συνδυασµό µε τη χρηµατοπιστωτική κρίση, η οποία έχει ως συνέπεια τη δυσχέρεια χρηµατοδότησης από τα τραπεζικά ιδρύµατα, επηρεάζουν αρνητικά τη ρευστότητα των εταιρειών. Σηµειώνεται ότι το ανεκτέλεστο υπόλοιπο έργων που έχουν οι µεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου ανέρχεται σε 13,2 δισ. ευρώ, ενώ οι µικρότερες τεχνικές εταιρείες «µοιράζονται» έργα προς εκτέλεση αξίας 3 δισ. ευρώ. Ταυτόχρονα, παρατηρείται τάση διαφοροποίησης των δραστηριοτήτων των µεγαλύτερων εταιρειών, κυρίως µε θυγατρικές τους, µέσω επέκτασης σε κλάδους όπως οι ανανεώσιµες πηγές ενέργειας, η διαχείριση απορριµµάτων και η ανάπτυξη ακινήτων. Όσον αφορά στην ιδιωτική κατασκευαστική δραστηριότητα, το 2008 παρατηρήθηκε µείωση κατά 15% στον αριθµό των οικοδοµικών αδειών, 18% στην επιφάνεια και 17% στον όγκο σε σχέση µε το το 2007. Η µεγαλύτερη µείωση εντοπίζεται στην Περιφέρεια της Αττικής ( -23%), η οποία έχει τον υψηλότερο αριθµό αδειών, περίπου το 1/3 του συνόλου. Οι αντίστοιχες µεταβολές για το 1ο 4µηνο του 2009, σε σύγκριση µε το 2008, ήταν -14%,

-24% και -24%, γεγονός που αποτυπώνει τη συνέχιση της κρίσης.

Τα αποτελέσµατα του 2008 Από τα οικονοµικά αποτελέσµατα 1.000 περίπου κατασκευαστικών επιχειρήσεων για το 2008 προκύπτει υψηλός ρυθµός ανάπτυξης των εσόδων, της τάξης του 15% κατά µέσο όρο. Σε γενικές γραµµές, παράγοντες όπως το ανεκτέλεστο υπόλοιπο προηγούµενων ετών, η διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων, η συµµετοχή σε αυτοχρηµατοδοτούµενα και κοινοπρακτικά έργα, η συγκέντρωση στον κλάδο κ.ά. συντέλεσαν στους υψηλούς ρυθµούς ανάπτυξης σε µια δύσκολη χρονιά. Ειδικότερα, οι πολύ µεγάλες επιχειρήσεις µε έσοδα άνω των 100 εκατ. ευρώ εµφανίζουν µέση αύξηση πωλήσεων που αγγίζει το 45% το 2008, ενώ οι επιχειρήσεις µε κύκλο εργασιών από 10 έως 100 εκατ. ευρώ εµφανίζουν µέση ανάπτυξη 23-25%. Δυναµικά αναπτύσσεται και το κοµµάτι της αγοράς µε µέγεθος 1,5-10 εκατ. ευρώ (18%), ενώ οι µικρότερες επιχειρήσεις (έσοδα µέχρι 1,5 εκατ. ευρώ) αναπτύχθηκαν 5,5% περίπου. Αντίστοιχα καλή εικόνα εµφάνισαν και τα αποτελέσµατα προ φόρων, µε µέση αύξηση της τάξης του 31%. Σε γενικές γραµµές, προκύπτει ότι καθώς οι οικονοµικές συνθήκες άρχισαν να χειροτερεύουν µετά το δεύτερο µισό του 2008, τα αποτελέσµατα του 2008 δεν φαίνεται να έχουν επηρεαστεί. Ο κλάδος εµφανίζει


 Με τη συνεργασία της

µέτρια δανειακή επιβάρυνση, καθώς ο δείκτης ξένων προς ίδια κεφάλαια εκτιµάται στο 1,3 προς 1 (από 1,4 προς ένα το 2007), ενώ ο βραχυπρόθεσµος τραπεζικός δανεισµός σε σύγκριση µε τα έσοδα δεν ξεπερνά το 19%. Επισηµαίνεται ότι 1 στις 4 εταιρείες του δείγµατος έχει βραχυπρόθεσµο δανεισµό που υπερβαίνει το 35% των ετήσιων εσόδων, ενώ είναι και σχετικά υψηλός ο λόγος των εταιρειών που φέρουν τραπεζικές υποχρεώσεις βραχυπρόθεσµης διάρκειας (2 στις 3). Η ικανότητα κάλυψης των τόκων είναι υψηλή και κυµαίνεται στις 5,5 φορές (µε ελαφρά τάση βελτίωσης την τελευταία 3ετία). Ωστόσο, οι επιχειρήσεις µε έσοδα 30-100 εκατ. ευρώ εµφανίζουν ελαφρώς υψηλότερες του µέσου κλαδικού βραχυπρόθεσµες τραπεζικές υποχρεώσεις, µε οριακή κάλυψη τόκων στις 2 φορές. Η αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων ενισχύεται το διάστηµα 2006-2008 και εκτιµάται σε 19,6%, καθώς τόσο το καθαρό περιθώριο όσο και η ανακύκλωση των συνολικών κεφαλαίων βελτιώνονται στο ίδιο διάστηµα. Οι πολύ µεγάλες επιχειρήσεις καθώς εµφανίζουν χαµηλότερα περιθώρια κέρδους και βραδύτερη κυκλοφορία του ενεργητικού επιτυγχάνουν σαφώς χαµηλότερα επίπεδα αποδοτικότητας, της τάξης του 4%.

������ ����µ�������� ������ ���������� 2008

2007

2006

2005

����. ����������� / ��������

48,9%

52,5%

56,3%

55,2%

����. ���������� �����. / ��������

18,9%

20,2%

19,8%

20,1%

1,33

1,40

1,31

0,98

5,5

5,2

5,1

5,4

������ ����������

1,51

1,47

1,46

1,53

�µ��� ����������

1,24

1,18

1,13

1,21

�µ������� ������

62

61

65

73

�µ���� ����������

165

158

167

168

�µ���� �����µ����

45

55

59

56

147

152

161

151

��������� µ����� �������

18,0%

17,6%

17,2%

16,9%

��������� �����

11,5%

11,0%

10,4%

10,0%

��������� ������� ������� (��� �����)

7,2%

6,6%

6,5%

6,0%

������� ��������� ����������� ��� �����

6,9%

6,0%

5,4%

5,1%

19,6%

17,7%

13,4%

12,1%

���������� ���������

���� ���� ���� �������� ������ ����� ��� ����������� ����� ����������

�µ���� �������� ��� ���µ������� ��������� ������� & �������������

������� ����� ��������� ��� �����

Hellastat �.�.

����� ��� �����, ����� & ����������

������ �������� 2008

� 08/07

2007

2008

� 08/07

��������µ��� ��� �����

2007

2008

� 08/07

2007

����� �.�.�.

����

607,91

44,8%

419,75

29,58

53,6%

19,26

36,08

29,1%

27,96

J&P-���� �.�.

����

554,06

45,3%

381,24

35,84

102,0%

17,75

6,14

-31,4%

8,96

����� A.�.�.�.E.

����

510,50

147,0%

206,65

48,73

297,6%

12,26

30,91

332,5%

7,15

����-��� �.�.�.

����

250,46

38,9%

180,32

21,25

23,2%

17,25

-4,81

-221,5%

3,96

�������� �.�.

����

181,31

24,5%

145,62

35,79

47,4%

24,29

8,87

-71,4%

31,03

����� �.�.E.

����

154,89

28,7%

120,35

2,64

-41,5%

4,51

-10,10

-114,6%

-4,71

������ �.�.

����

150,77

3,1%

146,31

12,05

-22,9%

15,64

5,57

-20,3%

6,99

INTRAKAT �.�.

����

144,76

17,4%

123,25

6,95

-13,9%

8,07

3,53

72,7%

���������� �.�.�.

����

130,00

2,59

1,21

-0,64

-1,16

������ �.�.�.

2,05 -0,49

���

115,61

63,32

24,00

11,02

20,41

����� �������������� �.�.

����

106,30

3,98

-52,87

-0,63

-70,74

-1,96

������ �.�.

����

99,82

0,00

2,40

-0,39

-5,28

-0,46

���

84,00

69,5%

49,56

3,47

8,8%

3,19

1,29

7,1%

1,20

����

80,71

-19,8%

100,68

1,33

-87,5%

10,61

-8,29

-840,0%

1,12

ARCON �.�.�. ������-�������� X. �.�.�. ���������� �.�.�.�.

���

82,6%

117,9%

103,7%

10,02

75,96

22,9%

61,83

9,32

11,5%

8,36

3,92

-20,9%

4,96

������ ���������

4.455,18

18,2%

3.768,76

670,72

95,5%

343,10

331,53

112,0%

156,42

������ (��. €)

7.702,22

33,4%

5.774,20

852,40

72,7%

493,63

347,88

36,9%

254,19

������������� ����µ� ������������ ��� ������. ��µ�����µ��� �������� µ���� 7/7/2009

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

������� ���������

��������� �������

������ ��������µ���� - ����������

47


�������� �������� �����E�� ������� ��������� ����������� ��� 31�� ���������� 2008 - 30� �������� ����� (1� ���������� - 31� ���������� 2008) �.�.�.�. 12890/05/�/86/70 ����������

���� �����µ���� ������� 2008 euro

��������

���� �������µ���� ������� 2007 euro

�. ����� ������������� & ���� �������� 2. ����� ����� ������������� �����: ���������� �����: �. ��������� �

625.613,48

715.016,00 197.550,65

546.623,34

�. �������� (�������� ) 168.392,66

(26.359.746 ������� ��� 0,30 euro) 7.907.923,80

7.907.923,80

4.141.988,98

4.141.988,98

901.704,49

883.319,25

1. ������� �����µ�����

665.182,21

665.182,21

4. ������� �����µ�����

923.431,59

923.431,59

85.318,22

85.318,22

1. �������µ��� ��. ������� ��� ������ µ������ & �µ������� ���� �� ���� �

1. ������ & �������� �����: ����������

���� �������µ���� ������� 2007 euro

�. ���� �������� 823.164,13

�. A������ 2. ������

���� �����µ���� ������� 2008 euro

2.241.574,78 4.008.337,14 993.339,24

2.212.605,62 3.643.738,39

3.014.997,90

810.418,36

5.256.572,68

1. ������� ��� ������ µ������ ���� �� ����� ���. �������� ���������µ��� �

2.833.320,03 5.045.925,65

���. ������ ������������������ ����������

2. �������� ��� ���������µ��� ����� ������ ������������ ��������� �V. �����µ����� ������� �

1. ������� ��� ����� ������ µ��������� �������� ��� µ������ �µ������� ��������� 2. �µ������� & ������ ������ �������� ������µ����

986.598,41

966.578,41

21.237.222,61

21.237.222,61

5. ����������� �����µ����� ������� ��������� ��µ��

18.800.000,00

16.321.000,00

5�. �����µ����� ��� ����� �������������

6. ���������� ������µ��� & ���µ��µ����

5�. �����µ����� ��� ���������µ��� ��� ���������� �����

�� ��������� ����µ��� �����: ���������� �����µ����� ���������� ������ ���������� (��+����)

1.276.928,98

412.303,12

39.746.892,04

38.112.497,90

45.003.464,72

43.158.423,55

���� ������ ����� 7. ������������� ������ ����������

80.634,49

80.634,49

10.867,90

24.021,72

1.765.434,41

1.778.588,23

V. ������������ ��� ���� �. ����������

�������� ��µ��� ������� ��� ����

�. ���������� ��� ���������������� ������������� �

������ ����� ��������� (��+AII+����+��V+AV)

1. �������� �����������

5.940.440,91

1�. �������� ����������� ����������µ��

766.472,85

�����: ����������

200.192,78

5.858.839,66 834.905,00

566.280,07

176.406,58

245.584,27 14.957.404,53

�. ������������ (��������) ���������� �. ���������� ���������� ����

658.498,42

(531.305,50) 14.185.746,18

1. ����µ������ ����������

��������

�������������

������ 2008

��������

�������������

������ 2007

3.726.614,84

218.119,15

3.944.733,99

3.101.113,03

195.476,27

3.296.589,30

235.437,90

647.067,73

882.505,63

265.710,79

659.162,84

924.873,63

2. ���������� ��� �����µ���

2. ��������� & ��������µ������ ��������µ�� ������µ���� 3. ������������� 7�. �������� ����������� µ������������µ����

37.632,79

38.561,98

2.456.368,93

2.790.225,11

383.722,52

331.838,74

�����µ������ 5. ������ ������������ ���������� ���������� ����

8. ����������-�������� �������� �����������

254.548,79

�����: ����������

254.548,79

423.593,42

9.384.445,22

41.948,99

57.091,92

13.156,60

34.708,22

47.864,82

907.135,87

4.884.331,54

3.379.980,42

889.347,33

4.269.327,75

7.093.330,26

4.924.427,96

12.017.758,22

6.650.864,01

4.712.827,16

11.363.691,17

9.931.869,41

7.984.335,43

17.916.204,84

10.533.214,14

8.208.096,34

18.741.310,48

��. ���������� ���������� ������

423.593,42 0,00

15.142,93 3.977.195,67

0,00 9.677.963,91

1. ���������� ��� µ� ��������µ��� ���������� 3. ���������� ��� �����µ���

��. ���������� ��� ��������������� ������������� �

�����µ������ 1.417,16

1. �����������µ����

6.436,77

6. ������ ������������ ���������� ���������� ��µ���

���. ������ ���������� 1. �������� �������� (����������� ���

2.650.937,54

1.989.658,21

4.640.595,75

1.011.319,21

580.042,94

1.591.362,15

19.676.137,21

14.898.421,60

34.574.558,81

18.195.397,36

13.500.966,44

31.696.363,80

23.653.332,88

15.805.557,47

39.458.890,35

21.575.377,78

14.390.313,77

35.965.691,55

������ ������������

���µ���� ���������)

5.583.394,80

5.022.892,04

������ ���������� (��+���+����)

14.969.257,18

14.707.292,72

���������� (��+���) �. �����������

��. ����� �������� �����������

�. ����������� ��� ���������������� ������������� �

�. ����������

1. �������������

1. ������ & ������ �������µ��

1.162.716,43

�����: ����������

1.075.945,71

1.132.029,26 86.770,72

992.739,52

2. ���������� ���µ������ ��������� 139.289,74

��������µ�� ������µ����

3. ���������� �����

120.525,55

196.597,04

1.060.439,19

1.948.748,16

1.180.964,74

2.145.345,20

���. ���������� ������

1.267.735,46

2.284.634,94

V. ������ �����������

�����������µ����

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

48

1. ����������� ��� ������ ��� ���� 2. ������������ �������µ�� �. ����������� ����������� ����������� 2. ���µ������ ��������� ���µ���� x������ 3. ����� ����� ���µ���� ������� 4. ����� ������� ����������

3. �����µ��� �������� 3.092.833,88

2.038.025,88

2.403,29

3.680,69

4. �������� ��������

609.994,52

506.136,77

������ ����������� (ZI+ZII+����+ZV)

3.705.231,69

2.547.843,34

H. ����������� ����������� ���������

65.143.239,70

62.866.587,21

������ ������ ��������� (�+�+�+�)

74.169,72

74.169,72

2. ����� ������� ������µ��� (��������) ������ ������ ����������� (�+�+�+��+�) ����������� ������ ���������� 3. ���������� ��������µ�� ���������

971.427,32

651.677,69

719.015,90

4.501.020,78

4.925.203,76

624,56

645,34

4.500.000,00

4.500.000,00

1.436.544,72

1.280.057,07

334.691,46

310.996,47

0,00

258.300,00

��. ����������� ��� ��������������� ������������� �

2. �� µ��������µ� �� µ������ ������ ������ ��������� ����������� (���+����)

3.234.760,54

998.147,78

3. ��������� ��� ��������µ������ -

��. ��������� ��������� 1. ��µ���

2.851.195,31

529.161,25

477.590,03

2.300.397,43

2.326.943,57

11.302.042,77

11.752.792,67

196.560,40

190.698,46

65.143.239,70

62.866.587,21

74.169,72

74.169,72

����������� ������ ���������� 3. ���������� ��������µ�� ���������

����������: 1. � �������� ��� ���� �������� ���������� ��� ��� ������� 2007 ��� 2008 �� �� ������ ��� ����� ��������������� �� ����������� ��� ����������� ��� ��� ������� �����. 2. �� ���������� ��� �����µ���� ���������� ���� ������ ��� ��� �������� ����������� µ� ������������ ��µ������ DAF, �� ��������µ��� �����µ� ��� ������ ��������� �� # 193.483,57# euro ��� �µ��������� ���� ����µ������ ����������. 3. � �������� �� ��������� ���������� ��� ��� ��� ��µ�, ��� ����������� ���������� ��� ��������� ��� ���� ��� # 35.965.691,55 # euro µ� 31/12/2007 ���� ���µ����� ����������� ��� �������� (�������, ����������, �µ����� �.�.�.) ����� #36.688.080,41# ���� ��� �� �� ������ ���� ������� ������ ��� ����������� ���.


����������� �������������� ���������� ���� (���. 96,90) 31�� ���������� 2008 (1 ���������� - 31 ���������� 2008)

�. �����

1. ��������µ��� ���������� �) �������� (µ����) ��������µ��� ���������� �) �����: ������������� �) ����µ������ ���������� �����µ���� ������� �����: ��µµ����� �������������

�����: �) ����µ������ ���������� �������µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� 2. ����� ���������� �) ����� ��� ��µµ������ �) ����� ��� ����� ���������� ��) ����� ��� ������� ��) ����� ��� ������ ���������� �) ����� ��� ��� ������������ ���������� 4. ������µ��� ��µ������� ��� ����� ����� ������������ �������� ������ ������

���� �������µ���� ������� 2007 �� euro

���� �����µ���� ������� 2008 �� euro

2.796.553,67 583.239,08 3.944.733,99 218.119,15 3.726.614,84

3.296.589,30 195.476,27

3.101.113,03

2.287.809,25 531.965,36 3.296.589,30 195.476,27 3.101.113,03

2.213.314,59

625.501,81

1.587.812,78

3.034.876,32 145.663,80

2.889.212,52

1.755.843,89

211.900,51

3.929,46 3.877,42 224.838,30

228.715,72 0,00

1.543.943,38

4.087,46 612,14 170.284,32

232.645,18 36.879,77 1.857.337,73

170.896,46 3.755,00

178.738,92 40.783,50 1.763.465,80

�. �����: �����

5. ������������ �����µ������ �) ����������� �����µ������ ��) ����� (��������) ���� ��) �����: �������� ������������� (-) �) ���������� ��� �����µ��� ��µ��� �����µ���� ������� �����: ��µµ����� �������������

�����: �) ���������� ��� �����µ��� ��µ��� �������µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� 6. ������ ������������ ���������� �) ������ ������������ ���������� �����µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� �����: �) ������ ������������ ���������� �������µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� 8. ����������� ����� ������������ �������� �) ���µ������ ��������� ��� ������ ����� �+�) �µµ��� ����� ������������ �������� �µ����� ��� ����� ���������� ������ �µ����� - ������� ������ ����� - ���� ������� ����� ���������� ������ ��������� ������ ���������� ��µ�����������

979.013,02 226.069,47 882.505,63 647.067,73 235.437,90

924.873,63 659.162,84

265.710,79

57.091,92 41.948,99

47.864,82 34.708,22

1.065.002,35 199.892,40 924.873,63 659.162,84 265.710,79

752.943,55

(30.272,89)

722.670,66

151.291,51 27.682,75

123.608,76

142.102,03

15.142,93

47.864,82 34.708,22

13.156,60

13.156,60

30.690,63 5.925,01

24.765,62

1.986,33

230.728,30 313.417,77 82.087,81 2.810,63 50.223,12 28.041,91 0,00

�) �����: ���µ������ ��� ������������� ��� ��µµ����� ��� ����� ���� 9. ����� ���������� �) ����� ������������ ��� ���������� �) ���������� �����µ����� ���������� ������ ������ ��������µ��� (�����) ��µ����������� ���������� ���� (�-�)

865.109,95

476.581,24 707.309,54 161.612,99

4.144,91 102.800,44

1.007.211,98

(11.609,02)

197.859,74 247.386,19 81.267,72 785,45 49.337,60 25.509,16 0,00

545.696,55

404.286,12 602.145,86 147.942,19

4.219,19 806,53

106.945,35 1.377.298,89 480.038,84

454.203,67

5.025,72 1.454.832,35 308.633,45

����������� �������������� ���������� ������� ������� ����������� (���. 96,91) 31�� ���������� 2008 (1 ���������� - 31 ���������� 2008)

�. �����

���� �����µ���� ������� 2008 �� euro

1. ��������µ��� ���������� �) �������� (µ����) ��������µ��� ���������� �) �����: ������������� �) ���������� ��� µ� ��������µ��� ���������� ��� ��������� �� ���� �����µ���� ������� �����: ��µµ����� �������������

�����: �) ���������� ��� µ� ��������µ��� ���������� ��� ��������� �� ���� �������µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� 2. ����� ���������� �) ����� ��� ��µµ������ �) ����� ��� ����� ���������� ��) ����� ��� ������� ��) ����� ��� ������ ���������� �) ����� ��� ��� ������������ ���������� 3. ������µ��� ��µ������� ��� ����� ����� ������������ �������� ������ ������

16.856.218,80 9.410.394,11

���� �������µ���� ������� 2007 �� euro

16.102.649,89 8.975.579,51

7.445.824,69

7.630.778,85 3.471.383,53 4.159.395,32

7.361.967,17 3.436.871,09

3.925.096,08

234.299,24

7.211.525,45

6.927.108,06 3.172.874,46

3.754.233,60

24.188,82 24.378,51 1.394.104,69

7.127.070,38

7.361.967,17 3.436.871,09 3.925.096,08

1.418.483,20 0,00

170.862,48

6.956.207,90

31.162,28 4.666,85 1.298.856,42 1.442.672,02 3.829.665,01 12.483.862,48

1.303.523,27 29.217,86

1.363.903,41 3.618.091,42 11.938.202,73

�. �����: �����

�����: �) ���������� ��� �����µ��� ��µ��� �������µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� 5. ������ ������������ ���������� �) ������ ������������ ���������� �����µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� �����: �) ������ ������������ ���������� �������µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� 7. ����������� ����� ������������ �������� �) ���µ������ ��������� ��� ������ ����� �+�) �µµ��� ����� ������������ �������� �µ����� ��� ����� ���������� ������ �µ����� - ������� ������ ����� - ���� ������� ����� ���������� ������ ��������� ������ ���������� ��µ�����������

17.042.904,38 7.377.591,02 16.255.485,00 7.252.853,56 9.002.631,44

17.473.513,00 7.892.772,35

�) �����: ���µ������ ��� ������������� ��� ��µµ����� ��� ����� ���� 8. ����� ���������� �) ����� ������������ ��� ���������� �) ���������� �����µ����� ���������� ������ ������ ��������µ��� (��µ��) ��µ����������� ������ ������� ������� ����������� (�-�)

9.580.740,65

4.387.962,00 1.957.815,83

1.444.157,48 566.786,70

14.515.867,56 5.986.319,18 17.473.513,00 7.892.772,35 9.580.740,65

9.665.313,36

(578.109,21)

9.087.204,15

16.234.121,00 7.108.216,43

9.125.904,57

454.836,08

2.430.146,17

1.444.157,48 566.786,70

877.370,78

877.370,78

1.349.305,84 523.772,55

1.552.775,39

1.987.828,60 835.550,45 245.157,86 7.967,56 149.839,59 76.099,00 50.000,00

8.529.548,38

1.364.614,46 3.352.443,06 1.975.892,94

34.580,30 632.824,61

825.533,29

8.984.384,46

51.837,49

2.490.189,83 757.589,63 221.899,14 2.081,33 134.284,40 69.519,58 0,00

1.376.550,12

667.404,91 12.683.934,57 (200.072,09)

1.185.374,08 3.675.563,91 1.552.853,00

35.199,95 6.148,97

2.122.710,91

41.348,92 11.200.281,78 737.920,95

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

4. ������������ �����µ������ �) ����������� �����µ������ ��) ����� (��������) ���� ��) �����: �������� ������������� (-) �) ���������� ��� �����µ��� ��µ��� �����µ���� ������� �����: ��µµ����� �������������

49


����������� �������������� ���������� ������ (���. 96,91) 31�� ���������� 2008 (1 ���������� - 31 ���������� 2008)

�. �����

���� �����µ���� ������� 2008 �� euro

1. ��������µ��� ���������� �) �������� (µ����) ��������µ��� ���������� �) �����: ������������� �) ���������� ��� µ� ��������µ��� ���������� ��� ��������� �� ���� �����µ���� ������� �����: ��µµ����� �������������

10.359.382,21 3.654.570,00

���� �������µ���� ������� 2007 �� euro 9.385.450,28 3.225.022,66

6.704.812,21

4.386.979,37 1.453.044,43 2.933.934,94

�����: �) ���������� ��� µ� ��������µ��� ���������� ��� ��������� �� ���� �������µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� 2. ����� ���������� �) ����� ��� ��µµ������ �) ����� ��� ����� ���������� ��) ����� ��� ������� ��) ����� ��� ������ ���������� �) ����� ��� ��� ������������ ���������� 3. ������µ��� ��µ������� ��� ����� ����� ������������ �������� ������ ������

4.001.724,00 1.275.956,13

6.160.427,62

4.001.724,00 1.275.956,07 2.725.767,93

2.725.767,87

208.167,07

3.617.575,02 1.179.459,53

6.496.645,14

2.438.115,49

4.985,51 5.024,07 287.319,98

292.344,05 0,00

287.652,44

5.872.775,18

6.416,63 961,01 268.024,85 297.329,56 1.424.807,64 8.218.782,34

268.985,86 6.553,46

281.955,95 1.251.328,70 7.406.059,83

�. �����: �����

4. ������������ �����µ������ �) ����������� �����µ������ ��) ����� (��������) ���� ��) �����: �������� ������������� (-) �) ���������� ��� �����µ��� ��µ��� �����µ���� ������� �����: ��µµ����� �������������

3.044.753,02 345.025,66 1.660.719,84 731.481,87 929.237,97

�����: �) ���������� ��� �����µ��� ��µ��� �������µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� 5. ������ ������������ ���������� �) ������ ������������ ���������� �����µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� �����: �) ������ ������������ ���������� �������µ���� ������� �����: ��µµ����� ������������� 7. ����������� ����� ������������ �������� �) ���µ������ ��������� ��� ������ ����� �+�) �µµ��� ����� ������������ �������� �µ����� ��� ����� ���������� ������ �µ����� - ������� ������ ����� - ���� ������� ����� ���������� ������ ��������� ������ ���������� ��µ�����������

1.267.797,48 315.323,99

2.720.355,53 377.225,50 1.267.797,48 315.323,99 952.473,49

2.699.727,36

952.473,49

(23.235,52)

252.633,75 31.842,38 147.204,67 13.256,24

1.291.791,29 399.235,75

2.676.491,84

892.555,54

59.917,95

220.791,37

147.204,67 13.256,24

133.948,43

133.948,43

137.104,61 17.490,47

86.842,94

2.332.663,65 506.056,43 162.740,84 4.929,24 99.347,96 44.060,91 0,00

817.135,38 3.149.799,03 1.562.142,34

�) �����: ���µ������ ��� ������������� ��� ��µµ����� ��� ����� ���� 8. ����� ���������� �) ����� ������������ ��� ���������� �) ���������� �����µ����� ���������� ������ ������ ��������µ��� (�����) ��µ����������� ���������� ��µ��� (�-�)

8.483,39 130.427,53

���� �����µ���� ������� 2008 �� euro

506.945,95 157.085,21 1.501,86 95.264,35 49.273,62 0,00 1.587.656,69

�����:

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

1. ������� & �������� ����� 15.989,50 0,00 2. �������� ��µ��� 0,00 3. ����� �������µ���� ������� �������� ��� ������� ��������µ��� (�����)

50

II�. ���������� ������ ���������� ������ ��������� �����: �� ��� ����� ����µ���µ���� ��� ����������� ������ ������ ������������ (�����) ������� ��� �����

���� �������µ���� ������� 2007 �� euro 308.633,45 737.920,95 3.374.483,76

3.528.807,86 4.008.846,70

3.126.350,99 358.172,19 172.087,26

4.067.628,48 61.084,88

3.656.610,44 896.389,75

15.563,77 4.000,00 962,20 20.525,97

3.449,97 64.534,85

344.495,25 344.495,25

4.112.404,71 4.421.038,16 131.962,03 4.553.000,19

19.439,47 0,00 0,00 19.439,47

15.989,50

15.350,73 874,32 32.468,08

48.693,13

������ ��������µ��� (�����) ������� (+): �������� ��������µ���� (������) �������µ���� ������� (-): �������� ����������� ������� �������µ���� ������� ������ �����: 1. ����� ������µ���� 2008 2. ������ µ� ����µ���µ���� ��� ����������� ������ ����� ��µ��� ��� ���� � ������� ��� ������ ������� �� ����: 1. ������� �����µ����� 2. ����� µ����µ� 8. �������� ������ ��� ���� ������

1.604.292,29 9.901,51 4.031.576,07 3.374.483,76

350.727,41

���� �����µ���� ������� 2008 euro 64.534,85

���� �������µ���� ������� 2007 euro 868.222,59

245.584,27

0,00

(560.194,00) (250.074,88)

0,00 868.222,59

272.145,03 9.085,59

238.367,25 281.230,62 (531.305,50)

0,00

0,00 0,00 0,00 (531.305,50)

238.367,25 629.855,34 125.971,07 258.300,00 245.584,27 629.855,34

������ ������ 27� ����������� 2009 � �������� ��� ����������� ��µ������� ����� ��������� ��� �� 404996 (28.167,16) 868.222,59

350.727,41 0,00 64.534,85

14.334,29

������� ��������� ������������� (�/88) 31�� ���������� 2008 (1 ���������� - 31 ���������� 2008)

119.866,66 4.128.713,36 3.335.107,72 448.966,26 283.554,50

810.070,99 3.114.595,06 1.510.302,77 8.635,36 1.266,15

138.910,92 4.489.902,39 3.728.879,95

480.038,84 (200.072,09) 3.728.879,95

119.614,14

2.403.047,98

2.304.524,07

��������� ����������� ������������� ������� (�/86) 31�� ���������� 2008 (1 ���������� - 31 ���������� 2008)

�. ������������ �������������� ����� ��������µ��� (�����) ���������� ���� ����� ��������µ��� (����� � ��µ���) ���������� ��µ��� ������ ������� ������� ����������� ������ ������ ��µ��� ������ µ����� ��������µ���� (������) �����: ���� ����� ��µ����������� 1. ����� ������µ���� �������� (75) ������ �����: 1. ����� ����������� ����������� 2. ����� ����������� ��������� 3. ���������� ����� & ������ ����� ����� ��������µ��� (�����) ��µ����������� II. ������� ������������ 1. ������� ��� �������� ����� 2. ������� ����� 3. '����� �������µ���� �������

2.343.130,03

0,00 868.222,59

� �������µ���� ��µ������ �������� �������� ��� � 985618

� ������� ���������� ��������� ������� ��� � 243160

� ������µ���� ���������� ��������� �������� ��� � 615007 ��. ������ 17083

� ����������� ���������� �������� ��� � 125493 ��. ������ �3/4857

������ ������� ����������� ������� ������� �������

���� ���� �������� ��� �����µ�� ������������ ��������� "�������������� �������� �������� �������� ������� ���������" '������ ��� ��� ������µ���� �����������. ������µ� ��� ������� ������µ���� ����������� ��� "�������������� �����µ�� �������� �������� ������� ���������", ��� ������������ ��� ��� ��������µ� ��� 31�� ����µ����� 2008, ��� ��������� ��������µ���� ��� ��� ������ ��������� ��������µ���� ��� ������� ��� ����� ��� �µ���µ���� ����, ����� ��� �� ��������µ�. ������ ��������� ��� ��� ������µ���� �����������. � �������� ��� ��������� ���� ��� ������ ��� ��� ��������� ��� ������ ���������� ����� ��� ������µ���� ����������� ��µ���� µ� �� ��������� ������� ��� ��������������� ��� ��� �������� ��µ������. � ������ ���� ������µ����� �������µ�, ����µ��� ��� ��������� �����µ���� ���������� ������� ������� µ� ��� ��������� ��� ������ ���������� ������µ���� �����������, �������µ���� ��� ������� ����������, ��� ��������� �� ����� � �����. � ������ ���� ������µ����� ������ ��� ������� ��� ����µ��� ���������� ���������� ��������� ��� ��� ���������� ���������� ����µ����� ��� ����� ������� ��� ��� �����������. ������ �������. ���� µ�� ������ ����� � ������� ���µ�� ��� ����� ��� ������µ���� �����������, µ� ���� ��� ������ µ��. ����������µ� ��� ������ ��µ���� µ� �� �������� ��������� �������, ��� ����� ����µ����µ��� µ� �� ������ ��������� �������. �� ������� ���� �������� �� ��µµ������ µ�� µ� ���� ������� ������������ ��� �� �������µ� ��� ���������� ��� ������� µ�� µ� ����� ��� �������� ������� ����������� ��� �� ���� ���� �� ������µ���� ����������� ����� �������µ���� ��� ������� ����������. � ������� ������µ����� �� ���������� ����������� ��� ��� ����������� ���������� ���µ�����, ������� µ� �� ���� ��� ��� ����������� ��� ������µ�������� ���� ������µ���� �����������. �� ����������� ����������� ���� ��� ����� ��� ������� ��� ������µ������ ��� ����µ��� ��� �������� ��������� ����������� ��� ������µ���� �����������, ���� ������ � ������. ��� ��� ����µ��� ��� �������� �����, � �������� ��µ����� ����� �� �����µ� ���������� ������� ������� µ� ��� ��������� ��� ������ ���������� ��� ������µ���� �����������, µ� ����� �� �������µ� ���������� ����������� ��� ��� ����������� ��� ��� ��� ��� ������� ���µ�� ��� ��� ��������µ���������� ��� �����µ���� ���������� ������� ��� ���������. � ������� ������µ����� ������ ��� ���������� ��� �������������� ��� ���������� ��������� ��� ����µ������� ��� ��� ������� ��� ����µ����� ��� ������ ��� �� ��������, ����� ��� ���������� ��� ��������� ����������� ��� ������µ���� �����������. ��������µ� ��� �� ��������� ���µ���� ��� ����µ� ������������ ����� ������ ��� ��������� ��� �� ��µ������ ��� ���µ�� µ��. ���µ�. ���� �� ���µ� µ��, �� ������� ������µ���� ����������� ������������ ������ ��� ���� ������� ����� ��� ������µ��� ��������� ��� ��������� ���� ��� 31 ����µ����� 2008 ��� ��� ���µ���������µ��� ��� ������� ��� �� ����� ��� ����� ��� �µ���µ���� ���� ��µ���� µ� �� ��������� ������� ��� ��������������� ��� ��� �������� ��µ������. ����� �� ����������µ� ��������� �� ���� �� ��µ�����µ��� ��� ������� µ��, �������µ� ��� ������� ��� ��� ��µ����� 1 ��� ����������� ���� ��� ��� ��������µ�, ���� ����� ������� ������� ��� ������� ��� �� ����������� �������� ��� ��� ������� 2007 ��� 2008 ��� ����� ��������� ��� ��� ����������� �����, µ� �������� �� ������� �� ������µ��� �������� ��������� ����� ��� ������������ ���� �� ����� ��� �� ���������� ��� ����������������. � ������ ��� ����������� ������� ��� ����� ������� �� ���������� ��� ����� ������ ���, �� �� ������, ��� ���� ����� ����������� �������� ���� ������µ���� ����������� �� ����� µ� �� ��µ� ����. ������� ��� ����� ��µ���� ��� ������������ ��µ����. ����������µ� �� ��µ����� ��� ��� ������������ ��� �������µ���� ��� ������� ��� ����������� ��µ������� µ� ��� ����µµ���� ������µ���� �����������, ��� ������� ��� �����µ���� ��� �� ����� 43� ��� 37 ��� �.�. 2190/20.

�����, 4 ������� 2009 � ������� �������� �������� ������ ����. ������������� �� �.�.�.�. 13191 ��� �.�. ������� �������� ��������


Special Ιssue

INDUSTRY MIRROR Ο καθρέφτης της σύγχρονης ελληνικής οικονοµικής δραστηριότητας


ymirror

Industr

ΟΙ Κ ΛΑΔΟΙ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

Ευκαιρίες µετά την κρίση Η διετία 2008-09 αποτελεί περίοδο δοκιµασίας για σχεδόν όλους τους κλάδους της οικονοµίας, γεγονός που επηρεάζει και τη βιοµηχανία, ανακόπτοντας την αναπτυξιακή της πορεία. Η αποτελεσµατικότητα των κρατικών παρεµβάσεων που στοχεύουν στην ανατροφοδότηση της οικονοµικής δραστηριότητας το 2009 θα καθορίσει σε σηµαντικό βαθµό όχι µόνο το µέγεθος των απωλειών από την υφιστάµενη οικονοµική κρίση, αλλά και τη µελλοντική πορεία της βιοµηχανίας.

Ο

δευτερογενής τοµέας της οικονοµίας περιλαµβάνει: α) τη βιοµηχανία, όπου εντάσσονται η µεταποίηση, τα ορυχεία-λατοµεία και η παραγωγή ηλεκτρισµού-Φυσικού αερίουΝερού, και β) τις Κατασκευές. H µεταποίηση αποτελείται από 23 κλάδους, των οποίων οι εξελίξεις παρουσιάζονται στις επόµενες σελίδες.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Η βιο-

52

µηχανική παραγωγή κατέγραψε το 2008 σηµαντική πτώση κατά 3,7%, µετά την αύξηση κατά 2,2% που σηµείωσε το 2007. Η υποχώρηση αυτή είναι η µεγαλύτερη από το 2000, ενώ αν εστιάσουµε µόνο στη µεταποίηση, διαπιστώνεται ότι ο όγκος της παραγωγής των µεταποιητικών κλάδων µειώθηκε κατά 4,3% έναντι αύξησης 1,8% το 2007. Η εικόνα της υποχώρησης συνεχίζεται και το 2009, οπότε το 1ο τετράµηνο του έτους η παραγωγή της µεταποίησης υποχωρεί µε ρυθµό 12% Σηµαντική είναι επίσης η µείωση στον δείκτη παραγωγής Ορυχείων-Μεταλλείων (-4,7% το 2008 και -8,4% το 1ο τετράµηνο 2009), ενώ στον το-

µέα της ενέργειας µετά την πτώση κατά -1,4% το 2008, το 1ο τετράµηνο 2009 καταγράφεται µικρή άνοδος. Στα διαρκή καταναλωτικά αγαθά, µετά από µείωση κατά 7,6% το 2008, η παραγωγή υποχωρεί κατά 15% το 1ο τετράµηνο 2009, στα ενδιάµεσα καταναλωτικά αγαθά τη µείωση κατά 7,4% το 2008 ακολουθεί µείωση 21% το 2009 αντίστοιχα, ενώ η µικρότερη µείωση το 2008 εµφανίζεται στα µη διαρκή καταναλωτικά αγαθά, 0,9%, που όµως εντείνεται σε 7% το 2009. Στα κεφαλαιουχικά αγαθά συνεχίζεται η πτωτική τάση που ξεκίνησε από το 2007, µε την παραγωγή τους να υποχωρεί το 2008 κατά 4% και κατά 22% το 1ο τετράµηνο 2009. Σε κλαδικό επίπεδο, η υποχώρηση της παραγωγής στη βιοµηχανία τροφοδοτείται από µειώσεις στη συντριπτική πλειοψηφία των κλάδων µε σηµαντικότερες εκείνες στην κλωστοϋφαντουργία, τα είδη ενδυµασίας, τα µεταλλικά προϊόντα, τα ιατρικά όργανα και την κατασκευή αυτοκινήτων. Στον αντίποδα τέσσερις µόνο κλάδοι επιτυγχάνουν αύξηση της παραγωγής τους για το 2008 και συγκεκριµένα τα τρόφιµα-ποτά (1,1%),

οι ηλεκτρικές συσκευές (2,3%), και η ανακύκλωση (2,9%), ενώ οριακή είναι η άνοδος στον εξοπλισµό µεταφορών (0,6%). Ο δείκτης τιµών παραγωγού της βιοµηχανίας αυξήθηκε το 2008 8% έναντι 2,5% το 2007. Χωρίς τον ενεργειακό κλάδο οι τιµές της βιοµηχανίας αυξήθηκαν 5,5% µόνο. Αντίστοιχη εικόνα εµφανίζουν και οι τιµές της παραγωγής που προορίζεται για την εγχώρια αγορά καθώς ο ρυθµός αύξησης των τιµών αυξήθηκε το 2008 στο 8,3% από 2,9% το προηγούµενο έτος. Συνεπώς, η αύξηση των τιµών παραγωγού ήταν εντονότερη το 2008, γεγονός που ερµηνεύει τη σηµαντική άνοδο του πληθωρισµού το διάστηµα Ιανουαρίου-Σεπτεµβρίου 2008. Σωρευτικά, και σε σχέση µε το 2000, οι τιµές έχουν αυξηθεί κατά 37% στο σύνολο της παραγωγής και 43% για την εγχώρια αγορά. Σε κλαδικό επίπεδο, σε όλους τους µεταποιητικούς κλάδους η άνοδος των τιµών ενισχύεται σε σχέση µε το 2007. Στα τρόφιµα και ποτά, οι τιµές το 2008 αυξήθηκαν κατά 4,8% , ενώ σε 3 κλάδους η αύξηση είναι εντονότερη του µέσου όρου της βιοµηχανίας. Η µεγαλύ-


ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Μεγάλη αύξηση του εµπορικού ελλείµµατος της ελληνικής βιοµηχανίας σηµειώνεται το 2007, καθώς αυτό ξεπερνά πλέον τα 29 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 9% σε σχέση µε το 2006. Η εξέλιξη αυτή είναι αποτέλεσµα της πολύ ταχύτερης ανόδου των εισαγωγών έναντι των εξαγωγών κατά το 2007 (6,5% έναντι 1,8% αντίστοιχα). Αποτέλεσµα αυτών των τάσεων είναι οι σχετικοί δείκτες ανταγωνιστικότητας να επιδεινώνονται, καθώς ο βαθµός κάλυψης των εισαγωγών υποχωρεί κάτω από το 33% - η χαµηλότερη

επίδοση της τριετίας 2005-2007 - ενώ αντίστοιχα επιδεινώνεται και ο Δείκτης Balassa που ξεπερνά το -50%. Συνολικά πάντως το εξωτερικό εµπόριο κατά το 2007 επιβραδύνεται, καθώς αυξάνεται µόνο µε 5,3% όταν το 2006 είχε αυξηθεί σχεδόν µε 16%.

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Από τα αποτελέσµατα των ισολογισµών και αποτελεσµάτων χρήσης του 2006 για 6.228 επιχειρήσεις Α.Ε. και Ε.Π.Ε. που δραστηριοποιούνται στην ελληνική µεταποίηση, προκύπτει βελτίωση κυρίως σε όρους πωλήσεων και κερδών αλλά και κεφαλαιακής διάρθρωσης. Πράγµατι το πιο θετικό στοιχείο είναι η ισχυρή διεύρυνση του κύκλου εργασιών κατά 12%, σε επίπεδα άνω των 51 δισ. ευρώ Η δυναµική αυτή επιτρέπει την άνοδο των µικτών κερδών κατά 7,7% µετά τη µείωση της προηγούµενης χρονιάς, οδηγώντας έτσι τα καθαρά αποτελέσµατα σε

ρουσιάζουν αύξηση 3,3%, η ηπιότερη των τελευταίων ετών, κυρίως λόγω σηµαντικής (κατά 5,1%) αύξησης του ενεργητικού του κλάδου τροφίµων ποτών. Το σύνολο των κεφαλαίων της µεταποίησης ξεπερνά πλέον τα 63 δισ., ευρώ µε τα ξένα κεφάλαια να ενισχύονται κατά 5,5%, πολύ ταχύτερα των ιδίων κεφαλαίων (0,6%). Η σταθεροποίηση των επιτοκίων σε εξαιρετικά χαµηλά επίπεδα κατά το 2006 είχε ως αποτέλεσµα τον υψηλότερο δανεισµό και τον εντονότερο προσπορισµό ξένων κεφαλαίων στη µεταποίηση το 2006, γεγονός που συντηρεί τη φθίνουσα πορεία του δείκτη αυτονοµίας (ίδια προς συνολικά κεφάλαια) στο 43%. Σε επίπεδο των υπόλοιπων αριθµοδεικτών διαπιστώνεται ότι η ταχύτερη αύξηση των καθαρών κερδών (4,7%) συγκριτικά µε εκείνη των ιδίων κεφαλαίων έχει ως αποτέλεσµα την ενίσχυση του δείκτη αποδοτικότητας ιδίων κεφαλαίων κατά 4,1% και των συνολικών κεφαλαίων κατά 4,5%.

Η τωρινή συγκυρία θα αναδείξει δοµικά προβλήµατα και υστερήσεις της εγχώριας βιοµηχανίας που δεν στάθηκε δυνατό να αντιµετωπιστούν κατά τη διαδικασία προσαρµογής και εκσυγχρονισµού της τελευταίας δεκαετίας.

µία άνοδο της τάξης του 4,7% στα 2,4 δισ. ευρώ. Θα πρέπει να σηµειωθεί ότι από τις 6.228 επιχειρήσεις οι 4.515 είναι κερδοφόρες (περισσότερες κατά 1,9% σε σχέση µε το 2005) µε συνολικά καθαρά κέρδη άνω των 3 δισ. ευρώ και οι υπόλοιπες 1.713 είναι ζηµιογόνες µε το ύψος των ζηµιών να ανέρχεται στα 917 εκατ. ευρώ, (12,5% αυξηµένες σε σχέση µε το 2005). Επιπλέον, το 2006 το καθαρό περιθώριο κέρδους των κερδοφόρων επιχειρήσεων της µεταποίησης εκτιµάται στο 7,2%, σε υποχώρηση σε σχέση µε το 2005 (7,6%). Το 28% των επιχειρήσεων αυτών (1.248) χαρακτηρίζεται ωστόσο ως χαµηλής κερδοφορίας, καθώς αποτελείται από επιχειρήσεις οι οποίες εµφανίζουν καθαρό περιθώριο κέρδους χαµηλότερο από το 25% του µέσου δείκτη (κάτω από 1,8%). Αντίστοιχα, η οµάδα υψηλής κερδοφορίας αποτελείται από 869 επιχειρήσεις (µόλις 19% του συνόλου). Από την άλλη πλευρά, τα συνολικά κεφάλαια πα-

Η δανειακή επιβάρυνση προσδιορίζεται στις 1,31 µονάδες, σε συνεχή ανοδική τάση, ενώ η γενική ρευστότητα βρίσκεται το 2006 στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας τριετίας (1,33). Τέλος, το µέσο µικτό περιθώριο κέρδους της µεταποίησης προσδιορίζεται στο 26,8% το 2006 το οποίο συνιστά το χαµηλότερα επίπεδο του δείκτη σε όλη την περίοδο 1995-2006. Η εξέλιξη αυτή είναι αποτέλεσµα της ταχύτερης αύξησης του κόστους πωληθέντων συγκριτικά µε τις πωλήσεις. Το µέσο καθαρό περιθώριο κέρδους υποχωρεί στο 4,6%.

ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Η συµβολή της βιοµηχανίας στο σύνολο της προστιθέµενης αξίας της ελληνικής οικονοµίας διατηρείται στο 14% την τελευταία δεκαετία. Το ποσοστό συµµετοχής της απασχόλησης στη βιοµηχανία όµως υποχωρεί, από 15,4% το 2000 σε 13,6% το 2008, σύµφωνα µε την έρευνα εργατικού δυναµικού της

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

τερη αύξηση στις τιµές παρατηρείται στον κλάδο διύλισης προϊόντων πετρελαίου (άνοδος 18,6%), στις ηλεκτρικές συσκευές (16,9%) και στις εκτυπώσεις (8,5%). Σηµειώνεται ότι στους 3 από τους 21 κλάδους, η θετική µεταβολή είναι οριακή, δηλαδή µικρότερη του 1%. Από την ετήσια βιοµηχανική έρευνα της ΕΣΥΕ για τη µείζονα βιοµηχανία (>10 ατόµων) - η οποία είναι διαθέσιµη όµως µέχρι το 2006 - προκύπτει σηµαντική άνοδος της ακαθάριστης αξίας παραγωγής κατά 14,7% σε επιτάχυνση µάλιστα σε σχέση µε την προηγούµενη χρονιά (άνοδος κατά 7,1%). Η άνοδος αυτή συνοδεύεται από αντίστοιχη άνοδο στην προστιθέµενη αξία κατά 11%. Η εξέλιξη αυτή πιέζει εκ νέου τοΝ λόγο προστιθέµενης αξίας / ακαθάριστης αξίας παραγωγής ο οποίος περιορίζεται στο 33%, επίδοση που είναι η χαµηλότερη από το 2000. Πάντως, αξίζει να σηµειωθεί ότι σύµφωνα µε τα προσωρινά εθνικολογιστικά στοιχεία, η ακαθάριστη προστιθέµενη αξία της µεταποίησης (σε τρέχουσες τιµές) ανήλθε το 2007 στα 21 δισ. ευρώ από 13,6 δισ. το 2000. Στις επενδύσεις ανακόπτεται η πτωτική πορεία καθώς σηµειώνεται αύξηση κατά 5,9% το 2006. Τα στοιχεία των εθνικών λογαριασµών αναφέρουν άνοδο 8% το 2007 (τρέχουσες τιµές) Στο ίδιο πλαίσιο, τερµατίζεται η διαχρονική πτωτική τάση της µέσης ετήσιας απασχόλησης, µε αύξηση της τάξης του 4% το 2006: περίπου 215.000 άτοµα εργάζονται στη µείζονα βιοµηχανία το 2006 όταν το 2000 οι απασχολούµενοι ξεπερνούσαν τους 230.000. Την ίδια στιγµή οι µέσες αµοιβές αυξάνονται κατά 5,1% το 2006, ελαφρά ηπιότερα σε σχέση µε την προηγούµενη χρονιά (6,1%) και προσδιορίζονται λίγο πάνω από τις 22 χιλ. ευρώ.

53


ymirror

Industr

ΟΙ Κ ΛΑΔΟΙ ΤΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

Η παρατηρούµενη µείωση της απασχόλησης αποτελεί χαρακτηριστικό φαινόµενο της ευρωπαϊκής βιοµηχανίας το διάστηµα 1996-2006, η οποία µάλιστα είναι ακόµα εντονότερη (-11,5% στο σύνολο αυτής της περιόδου, έναντι -4,8% από το 1998 µέχρι το 2007 στην Ελλάδα). Επιπροσθέτως, στο ελληνικό περιβάλλον, φαίνεται να αφορά περισσότερο υποχώρηση στον αριθµό των αυτοαπασχολούµενων χωρίς προσωπικό, και λιγότερο της µισθωτής απασχόλησης, γεγονός που δείχνει ότι οι αναδιαρθρώσεις και οι αλλαγές στον τοµέα επιτεύχθηκαν χωρίς µεγάλες απώλειες εξαρτηµένης εργασίας, αλλά µε τη µείωση του αριθµού των µικρών µονάδων, όπου απασχολείται ο ιδιοκτήτης και µέλη της οικογένειάς του. Τα πρώτα στοιχεία για το 2009 δείχνουν ότι η κάµψη σε βασικούς δείκτες που ξεκίνησε το 2008 συνεχίζεται. Ο δείκτης βιοµηχανικής παραγωγής για την περίοδο Ιανουαρίου - Απριλίου 2009, σε

ΕΣΥΕ. Ωστόσο, η άνοδος βιοµηχανικής παραγωγής, υπολείπεται αισθητά του µέσου όρου ανόδου των ευρωπαϊκών βιοµηχανιών στην ΕΕ-27, ενώ η υποχώρηση της παραγωγής στην Ελλάδα το 2008 είναι τριπλάσια σε σχέση µε το 1,6% της ευρωπαϊκής βιοµηχανίας. Επιπλέον, παρά τη σηµαντική ενίσχυση τους τα τελευταία χρόνια, οι εξαγωγές των ελληνικών βιοµηχανιών υπολείπονται των εισαγωγών, ιδίως από χώρες εκτός ΕΕ-27, µε αποτέλεσµα το ποσοστό κάλυψης των ελληνικών βιοµηχανικών εισαγωγών -που προέρχονται από χώρες εκτός ΕΕ27- από τις εγχώριες εξαγωγές να φθάνει µόλις το 30%, το δεύτερο χαµηλότερο επίπεδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση µετά την Κύπρο (14,2%).

σύγκριση µε τον αντίστοιχο δείκτη του 2008, παρουσίασε µείωση κατά 12%. Οι τιµές παραγωγού το πρώτο πεντάµηνο του 2009 ήταν 7% χαµηλότερες από το αντίστοιχο διάστηµα του 2008, ως αποτέλεσµα της µείωσης της τιµής του πετρελαίου και γενικότερα των ενεργειακών αγαθών και των πρώτων υλών. Χωρίς τον ενεργειακό κλάδο, οι τιµές αυξάνονται οριακά (0,3%). Η πορεία των εξαγωγών βιοµηχανικών προϊόντων το 2008 παρουσιάζει µικρή άνοδο, κατά 4%. Από την έρευνα επενδύσεων του ΙΟΒΕ, προκύπτει επιβράδυνση των επενδυτικών δαπανών για το 2008, καθώς οι πολύ αισιόδοξες προβλέψεις για αύξηση 15% που έγιναν στα τέλη του 2007 αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω στο 7,7%. Από τις πρόσφατες έρευνες οικονοµικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ διαπιστώνεται ότι ο δείκτης επιχειρηµατικών προσδοκιών στη βιοµηχανία, µετά από

�� ����������������� ������ ��� ��������� ����������� (����� �� ����. ����) ���������� ������� ����. �� ��� ���

���.����� (����� ����������)

�����������

�����������

�������� ���������

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

���� ��������

���� ��������/ �����������

����/������ �����������

1997

5.473

11.276,0

1.157,0

13.904,9

4.680,5

26.337,9

11.925,8

14.412,1

11.781,9

1998

5.580

14.102,0

1.461,6

15.261,8

5.462,9

30.825,4

14.058,6

16.766,8

13.762,3

1999

5.638

16.430,2

1.965,4

18.489,0

5.926,6

36.884,7

17.665,7

19.219,0

15.572,0

2000

5.748

22.304,8

2.183,3

21.383,4

7.267,4

45.871,5

22.732,3

23.139,2

18.130,1

2001

5.772

23.597,9

2.260,2

21.684,3

7.381,9

47.542,4

23.612,2

23.930,2

18.306,5

2002

5.964

24.322,6

2.091,4

23.324,4

7.921,7

49.738,4

23.241,2

26.497,3

19.820,0

2003

6.170

24.286,0

2.598,3

24.517,9

7.997,5

51.402,2

23.532,2

27.870,0

21.261,0

2004

6.187

26.135,5

2.209,3

26.822,1

8.825,8

55.166,9

25.109,0

30.057,9

22.188,8

2005

6.219

29.565,8

2.499,9

28.226,3

9.648,7

60.291,9

26.810,6

33.481,2

23.323,0

2006

6.228

30.366,3

2.753,1

29.674,9

9.943,5

62.294,3

26.972,2

35.322,1

24.424,7

ME�� 2006/2000

1,3%

5,3%

3,9%

5,6%

5,4%

5,2%

2,9%

7,3%

5,1%

������� ����� ���������

������ �����H� ������

������� �����������

�������� �����

������ ������������

����� ����������

������������ ������

54

������ ����������� � ���������

��������

����� �����

�������������

������ ������

������ �����

1997

-

7.209,1

6.046,0

1.163,1

9,8%

1,06

4,4%

0,55

0,43

0,78

1998

-

8.718,2

7.170,0

1.548,2

11,0%

1,00

5,0%

0,54

0,46

0,71

1999

-

9.951,7

7.758,7

2.193,0

12,4%

1,08

5,9%

0,52

0,45

0,81

7.629,4

8.774,9

2.348,2

10,3%

1,02

5,1%

0,50

0,49

0,78

2000

36.313,2

2001

37.237,4

10.970,7

9.035,3

1.935,4

8,2%

1,00

4,1%

0,50

0,50

0,78

2002

37.697,0

11.675,9

9.832,5

1.843,4

7,9%

0,96

3,7%

0,53

0,49

0,78

2003

39.969,8

12.342,5

10.060,9

2.281,6

9,7%

0,97

4,4%

0,54

0,47

0,78

2004

43.783,5

13.088,8

10.940,4

2.148,4

8,6%

0,96

3,9%

0,54

0,47

0,81

2005

46.104,6

12.883,5

10.624,2

2.259,3

8,4%

0,91

3,7%

0,56

0,49

0,80

2006

51.790,0

13.881,3

11.515,8

2.365,2

8,8%

0,89

3,8%

0,57

0,49

0,81

6,1%

10,5%

4,6%

0,1%

ME�� 2006/2000

������ - �������� ������µ��VΑLUE 2007, ��� - � �������� ���µ������ 2009, �� 2007, �����������στοιχείων ��������� ΙΟΒΕ ���� ����: Στοιχεία πίνακα: CORPORATE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ επεξεργασία


σηµαντική υποχώρηση το 2008, το 2009 ανακάµπτει, µετά από 10 µήνες σταθερής υποχώρησης. Οι προβλέψεις για την εξέλιξη της παραγωγής τους προσεχείς µήνες εµφανίζουν βελτίωση του 2009 αν και σηµαντικό ποσοστό επιχειρήσεων (43%) δηλώνει ότι θα διατηρήσει σταθερή την παραγωγή του. Το επίπεδο παραγγελιών και ζήτησης παραµένει αρνητικό παρά τη σχετική βελτίωση, ενώ λιγότερο απαισιόδοξες είναι οι εκτιµήσεις για τις παραγγελίες και τη ζήτηση εξωτερικού. Οι µήνες εξασφαλισµένης παραγωγής κατά τη µέτρηση του Ιουνίου 2009 ενισχύονται στους 4,4 αλλά οι προβλέψεις για την απασχόληση εξακολουθούν να παραµένουν αρνητικές. Παράλληλα, οι περισσότερες επιχειρήσεις προβλέπουν µείωση στις τιµές των προϊόντων τους γεγονός που συµβάλλει στη διατήρηση του πληθωρισµού σε χαµηλό επίπεδο. Οι δυσµενείς εξελίξεις των τελευταίων µηνών εξα-

κολουθούν να επηρεάζουν τα αποθέµατα, καθώς µεγάλο ποσοστό επιχειρήσεων εκτιµά ότι το ύψος τους είναι υψηλό για την εποχή. Συνεπώς η επιβράδυνση της οικονοµικής δραστηριότητας και η αβεβαιότητα του γενικότερου διεθνούς οικονοµικού περιβάλλοντος που προέκυψε στη διάρκεια του 2008, επηρεάζει δυσµενώς τη δυναµική του βιοµηχανικού κλάδου και κατά τους πρώτους µήνες του 2009. Ωστόσο, η κρίση δίνει τη δυνατότητα για την εκµετάλλευση ευκαιριών από τη στιγµή που η οικονοµία θα αρχίσει και πάλι να ανακάµπτει. Η στροφή της κατεύθυνσης των επενδύσεων στη διεύρυνση της παραγωγικής δραστηριότητας για την παραγωγή νέων προϊόντων αποκαλύπτει την επιδίωξη των µεταποιητικών επιχειρήσεων να εισέλθουν αποφασιστικά σε νέες αγορές, ενδεχοµένως έξω από τα όρια της µεταποίησης, στο εµπόριο και τις

υπηρεσίες γενικότερα. Μετά από µια ευρεία διαδικασία αναδιάρθρωσης που κράτησε πάνω από 10 χρόνια, η µεταποίηση δείχνει να αποµακρύνεται από τον παραδοσιακό και ίσως περιοριστικό ως προς τις δυνατότητες οικογενειακό χαρακτήρα της. Οι επιχειρήσεις δεν είναι πλέον προσωποπαγείς αλλά αποτελούν δυναµικές οντότητες οι οποίες συναπαρτίζονται από µετόχους, στελέχη, εργαζοµένους, προµηθευτές, διανοµείς, πωλητές κ.λπ. Η ελληνική βιοµηχανία είναι εποµένως πιθανόν να εξέλθει από την παρατεταµένη αυτή κρίση µε λιγότερες απώλειες σε σχέση µε άλλους κλάδους της οικονοµίας, ώστε να ανακάµψει προς την πορεία σύγκλισης στα ευρωπαϊκά πρότυπα. Σε κάθε περίπτωση πάντως σε όρους απασχόλησης και επενδύσεων οι απώλειες ενδέχεται να είναι µεγαλύτερες εφόσον η κρίση παραταθεί και µετά το πρώτο εξάµηνο του 2009.

�������������� ��� ����� ��������� �����������

������

������ ���µ������ (>10 ���µ��, ����� �� ����. ����) ����µ�� �������µ����

���� ������ ����������

���� ������ ���������� /�������µ�

������ �µ�����

���� �µ����

����. ���� ���������

��������µ��� ����

�����. ���� /����. ���� ��������� %

��������

����. ����������

1997

5.407

235.261

44

3.069,0

0,013

20.910,0

7.969,0

38,1%

18.545

1.337

1998

5.344

235.740

44

3.212,0

0,014

21.639,0

8.587,0

39,7%

19.326

1.713

1999

5.022

228.118

45

3.319,0

0,015

22.693,0

9.182,0

40,5%

20.277

2.071

2000

5.016

233.608

47

3.571,0

0,015

28.580,0

10.142,0

35,5%

25.319

2.494

2001

3.918

233.340

60

3.765,0

0,016

30.030,0

11.067,0

36,9%

25.791

2.313

2002

3.823

230.357

60

3.966,0

0,017

29.579,0

11.137,0

37,7%

26.305

1.897

2003

3.753

224.400

60

4.175,0

0,019

30.064,0

11.290,0

37,6%

26.899

2.001

2004

3449

214.617

62

4.285,0

0,020

31.361,0

11.575,0

36,9%

28.146

1.837

2005

3376

206.793

61

4.381,0

0,021

33.603,0

11.474,0

34,1%

29.944

1.797

2006

3641

214.964

59

4.787,7

0,022

38.552,6

12.739,9

33,0%

34.838

1.903

ME�� 2006/2000

-5,2%

-1,4%

4,0%

5,0%

6,5%

5,1%

3,9%

-1,2%

5,5%

-4,4%

������� ��µ�� ��������� ��� ��� ���µ������ (2000 = 100)

��� ��� ���µ������ - �������� ������ (2000 = 100)

���������

�µ������ ��������

���� �µ������

���µ�� ������� ���������

������� Balassa

����: ������� ������������ ������� - ����

��� ��� ���µ������ - ���������� ������ (2000 = 100)

��������

1998

-

90,5

92,2

86,7

7.648,0

21.758,7

-14.110,8

29.407

35,1%

-48,0%

1999

-

92,3

94,4

88,0

8.035,8

23.664,9

-15.629,1

31.701

34,0%

-49,3%

2000

100,0

100,0

100,0

100,0

9.825,1

27.805,4

-17.980,3

37.631

35,3%

-47,8%

2001

98,2

102,5

103,5

100,6

10.026,7

29.085,3

-19.058,6

39.112

34,5%

-48,7%

2002

99,0

104,3

105,6

101,7

9.160,4

26.839,4

-17.679,0

36.000

34,1%

-49,1%

2003

99,3

105,8

107,8

101,4

9.358,6

32.716,4

-23.357,8

42.075

28,6%

-55,5%

2004

100,4

110,1

111,9

106,6

9.866,7

35.193,6

-25.326,9

45.060

28,0%

-56,2%

2005

99,6

116,2

119,0

110,6

11.808,7

35.666,6

-23.857,9

47.475

33,1%

-50,3%

2006

100,1

123,7

128,0

115,2

14.030,7

40.964,7

-26.934,1

54.995

34,3%

-49,0%

2007

102,3

126,8

131,7

117,2

14.279,0

43.633,3

-29.354,3

57.912,4

32,7%

-50,7%

2008

98,4

137,0

142,6

123,8

-

-

-

-

-0,2%

4,0%

4,5%

2,7%

5,5%

6,6%

7,3%

6,4%

���� 2008/2000 **

����: ���� - EUROSTAT. ����������� ��������� ���������� �µ������: ����

** � ���� ��� �� ��������� �µ����� ������������ ��� �� 2007/2000

-

-

-1,1%

0,8%

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

�� ������ ������ (����� �� ����. ����) ������� ���µ�������� ��������� (2000=100)

55


ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ  ΤΡΟΦΙΜΑ - ΠΟΤΑ

Αντεπίθεση τιµής CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

ΠΑΥΛΟΣ ΚΑΤΣΙΒΕΛΗΣ Ο πρόεδρος και διευθύνων σύµβουλος της PepsiCo – HBH ισχυρίζεται ότι στον τοµέα της τιµολογιακής πολιτικής, η εταιρεία του οδηγεί τις εξελίξεις στο κλάδο, κάτι που δεν ισχύει για την πλειοψηφία των επιχειρήσεων, που ακολουθούν τις εξελίξεις αναγκασµένες από τα νέα δεδοµένα της αγοράς. Ο συνδυασµός καινοτοµίας και ανταγωνιστικών τιµών έχει οδηγήσει σε σηµαντική ενίσχυση των µεριδίων αγοράς της PepsiCo – HBH τόσο το 2008 όσο και στο πρώτο τετράµηνο του 2009.  Συνέντευξη στον Γιώργο Ρήγα

58

Π

ερίοδος διεθνούς ύφεσης. Δεδοµένου ότι η Βιοµηχανία είναι η προµετωπίδα εξωστρέφειας της χώρας, πόσο νοµίζετε ότι αυτή επηρεάζει σήµερα την ανάπτυξή της; Διαθέτει ο βιοµηχανικός τοµέας στην Ελλάδα αναχώµατα στην κρίση;

Τους τελευταίους µήνες εκδηλώνονται µε έντονο τρόπο οι συνέπειες της χρηµατοπιστωτικής κρίσης επηρεάζοντας αρνητικά την παγκόσµια οικονοµία και µερικώς την ελληνι-

κή. Η βιοµηχανική δραστηριότητα στην Ελλάδα υποχωρεί όπως επίσης και οι επιχειρηµατικές προσδοκίες οι οποίες αντανακλούν µια γενικευµένη απαισιοδοξία που εκφράζεται και στο επίπεδο του Έλληνα καταναλωτή - ο οποίος καταγράφεται ως ο πιο απαισιόδοξος Ευρωπαίος. Μάλιστα σύµφωνα µε έρευνα του ΙΟΒΕ ο δείκτης επιχειρηµατικών προσδοκιών για την Ελληνική Βιοµηχανία για το Φεβρουάριο του 2009 σηµείωσε τη χαµηλό-

τερη επίδοση από το 1990. Η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιοµηχανίας υποχωρεί και θα συνεχίσει να υποχωρεί αν δεν επιτευχτεί βέλτιστη παραγωγική αξιοποίηση των χρησιµοποιούµενων κεφαλαίων, αναβάθµιση ανθρώπινου δυναµικού, βελτίωση συνθηκών ανταγωνιστικού κόστους λειτουργίας καθώς επίσης και µεγαλύτερη εξωστρέφεια. Ο κλάδος τροφίµων και ποτών, στον οποίο δραστηριοποιούµαστε, χαρακτηρίζεται ως


Θα µπορούσε η Πολιτεία µε συγκεκριµένα µέτρα να ενισχύσει τη βιοµηχανία στη σηµερινή συγκυρία; Οι εκθέσεις των Διεθνών Οργανισµών των τελευταίων ετών διαµορφώνουν µία όχι ιδιαίτερα κολακευτική εικόνα για την ανταγωνιστικότητα της Ελληνικής Βιοµηχανίας και οικονοµίας γενικότερα. Ζητήµατα τίθενται και αναφορικά µε την πολυπλοκότητα του φορολογικού µας συστήµατος, καθώς και ως προς τα επίπεδα διαφθοράς και τη γραφειοκρατία. Οι διαρθρωτικές αδυναµίες της Ελληνικής οικονοµίας θα πρέπει να αντιµετωπιστούν αποφασιστικά, προκειµένου να διασφαλιστούν οι µακροχρόνιες προοπτικές της οικονοµικής ανάπτυξης µε βάση ένα αναπτυξιακό πρότυπο, που θα στηρίζεται στην ενίσχυση της παραγωγικής βάσης και της παραγωγικότητας µέσω επενδύσεων και διαρθρωτικών µεταρρυθµίσεων. Η Ενεργοποίηση του ΕΣΠΑ 2007 – 2013 µε επικέντρωση στις Μικροµεσαίες Επιχειρήσεις, ένα ολοκληρωµένο σχέδιο ενίσχυσης της ρευστότητας, η συνέχιση της πολιτικής µείωσης των φορολογικών συντελεστών, η στήριξη της απασχόλησης µέσω προγραµµάτων κατάρτισης και επιδότησης εργασίας, η ενίσχυση της επιχειρηµατικότητας από νέους και γυναίκες και σε περιοχές που πλήττονται

περισσότερο από την κρίση αποτελούν µέτρα προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της βιοµηχανίας. Τέλος, θα πρέπει να σηµειωθεί ότι η ενεργή συµµετοχή και συνεργασία και άλλων φορέων, όπως π.χ. του ΣΕΒ αλλά και των οµοσπονδιών εργαζοµένων αποτελεί προϋπόθεση για την επιτυχία. Σε ποια προϊόντα δίνει προτεραιότητα αυτή την εποχή η Pepsico –HBH για την αύξηση των εσόδων της; Στην κατηγορία cola αναψυκτικών – τη µεγαλύτερη σε κατανάλωση κατηγορία στον κλάδο των αναψυκτικών - επικεντρωνόµαστε στη Pepsi Max – cola χαµηλών θερµίδων, και Pepsi Twist – cola µε λεµόνι. Η επικέντρωση υποστηρίζεται από επικοινωνία στα µέσα, ενέργειες marketing µέσα στα καταστήµατα, αλλά και από επιθετική τιµολογιακή πολιτική που έχουν ως στόχο να ωθήσουν τον καταναλωτή να δοκιµάσει το προϊόν µε υψηλή πιθανότητα όταν αυτό συµβεί να το µετατρέψει σε προϊόν της επιλογής του. Στην κατηγορία no cola αναψυκτικών – στην οποία η εταιρεία έχει τεχνογνωσία και

στους παιδικούς χυµούς µε το brand HBH Go! – ένα εξαιρετικό προϊόν που κατάφερε να καταλάβει την πρώτη θέση της κατηγορίας το 2008 αλλά και στους πολυβιταµινούχους χυµούς µε τo brand HBH Energy. H κατηγορία του κρύου τσαγιού - η πιο αναπτυσσόµενη στον κλάδο των ποτών - αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για εµάς. Σε αυτή την κατηγορία έχουµε ηγετική θέση µε το Brand Lipton Iced Tea. Η επιτυχηµένη καινοτοµία πίσω από το Πράσινο Τσάι αλλά και η εντυπωσιακή ανταπόκριση που σηµειώνει το Lipton Linea - ένα µοναδικό πράσινο τσάι δύο φορές πιο πλούσιο σε κατεχίνες που βοηθάει στην ενίσχυση του µεταβολισµούαποτελούν στρατηγικές επιλογές. Το Lipton Iced Tea οδηγεί την αύξηση της κατηγορίας του κρύου τσαγιού, υποστηριζόµενο από ένα ολοκληρωµένο πλάνο επικοινωνίας. Έχετε αναφέρει στο πρόσφατο παρελθόν ότι τη χαµηλή τιµολογιακή πολιτική θα τη διατηρήσετε και εκτός κρίσης. Ισχύει αυτό και σήµερα; Ο βασικός στόχος της εταιρείας µας είναι να βελτιστοποιούµε τη σχέση οφέλους που λαµ-

«Η βιοµηχανική δραστηριότητα στην Ελλάδα υποχωρεί όπως επίσης και οι επιχειρηµατικές προσδοκίες οι οποίες αντανακλούν µια γενικευµένη απαισιοδοξία που εκφράζεται και στο επίπεδο του Έλληνα καταναλωτή». πρωταγωνιστικό ρόλο τα τελευταία 80 έτη - επικεντρωνόµαστε στην HBH Πορτοκάλι & Λεµόνι εστιαζόµενοι σε νέα διαφηµιστική πλατφόρµα αλλά και έντονη καινοτοµία. Τις επόµενες ηµέρες λανσάρουµε µια νέα σειρά αναψυκτικών υπό τον τίτλο ΗΒΗ Κλασσική. Το προϊόν απευθύνεται στο κοινό που επιλέγει την ποιότητα και την απόλαυση σε ένα παραδοσιακό αναψυκτικό µε φυσικά συστατικά, αναδεικνύοντας την εξειδίκευση και τη διαχρονικότητα του brand HBH. Στην κατηγορία χυµών επικεντρωνόµαστε

βάνει ο Έλληνας καταναλωτής από την κατανάλωση των προϊόντων µας και της τιµής που καλείται να καταβάλει. Εστιαζόµαστε λοιπόν παράλληλα και στην καινοτοµία αλλά και σε µια ανταγωνιστική τιµολογιακή πολιτική. Η στρατηγική µας αυτή ξεκίνησε να υλοποιείται πριν από την κρίση, από τις αρχές του 2008. Είναι προφανές λοιπόν ότι στον τοµέα της τιµολογιακής πολιτικής, η εταιρεία µας οδηγεί τις εξελίξεις στον κλάδο, γεγονός που όπως γνωρίζετε δεν ισχύει για την πλειοψηφία των επιχειρήσεων που ακολουθούν τις

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

ένας από τους πιο δυναµικούς κλάδους της ελληνικής Βιοµηχανίας µε σηµαντικές προοπτικές ανάπτυξης και σίγουρα πολύ µεγαλύτερη εξωστρέφεια. Χαρακτηρίζεται ως αµυντικός κλάδος, κατά συνέπεια οι επιπτώσεις της ύφεσης είναι µικρότερες σε σχέση µε το κλάδο ένδυσης, αυτοκινήτων ή κατασκευών. Παρά το γεγονός ότι εµφανίζει υψηλές τάσεις συγκέντρωσης, χαρακτηρίζεται από έντονο ανταγωνισµό. Οι επιπτώσεις της οικονοµικής κρίσης αλλά και η αλλαγή της καταναλωτικής συµπεριφοράς κάνουν επιτακτική την ανάγκη για επενδύσεις στην ανάπτυξη νέων προϊόντων, για σωστή διαχείριση της προσφοράς/ζήτησης αλλά και για αύξηση της παραγωγικότητας. Τέλος, η ενίσχυση της εξωστρέφειας µπορεί να τροφοδοτήσει ταχύτερους ρυθµούς µεγέθυνσης.

59


www.economics.gr

&

Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Μ ΑΤ Ι Κ Ο

Π Ε Ρ Ι Ο∆ Ι Κ Ο

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ι Κ Ο

Η ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

60

ΟΙ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Η ΕΠΙΛΟΓΗ κυκλοφορεί σε συνδροµητές και στα σηµεία διανοµής του Πρακτορείου Ξένου Τύπου χωρίς τις ετήσιες εκδόσεις. Πληροφορίες & συνδροµές στο 210 64018 50 ή www.economics.gr. Οι ετήσιες εκδόσεις περιλαµβάνονται στη συνδροµή.


ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ  ΤΡΟΦΙΜΑ - ΠΟΤΑ

Για το 2009 προγραµµατίζατε επενδύσεις 5 εκατ. ευρώ. Άλλαξε κάτι; Παράλληλα, κυριαρχείτε στην αγορά κρύου τσαγιού, µε σηµαντικά µερίδια στους χυµούς και το εµφιαλωµένο νερό. Σχεδιάζετε κάποια εξαγορά; Το επενδυτικό µας πλάνο αναµένεται να υλοποιηθεί όπως σχεδιάστηκε βοηθούµενο από τα θετικά αποτελέσµατα των πρώτων µηνών του 2009. Οι επενδύσεις αφορούν κυρίως αναβάθµιση µηχανολογικού εξοπλισµού που στόχο έχει να εξυπηρετήσει

ταµινούχων χυµών µε το brand HBH Energy έχει οδηγήσει τα brands σε υψηλή διψήφια ανάπτυξη, ωστόσο έχουµε σηµαντικά ακόµα περιθώρια ανάπτυξης. Οι ανωτέρω κατηγορίες είναι κατηγορίες επικέντρωσης για εµάς τα τελευταία 2 έτη, αποτελώντας στρατηγικές προτεραιότητες µας και για τα επόµενα χρόνια. Σε ό,τι αφορά την κατηγορία του εµφιαλωµένου νερού επεξεργαζόµαστε τους τελευταίους µήνες την περίπτωση απόκτησης δεύτερου εργοστασίου είτε µέσω εξαγοράς είτε κατασκευής από µηδενική βάση. Στόχος µας είναι ένα εργοστάσιο πλήρως καθετοποιηµένο από πλευράς παραγωγικής λειτουργίας που θα µας δώσει τη δυνατότητα να παράξουµε εµφιαλωµένο νερό µε το χαµηλότερο κόστος παραγωγής της αγοράς έτσι ώστε να γίνουµε ακόµα πιο ανταγωνιστικοί στην τιµολογιακή µας πολιτική. Σήµερα, παρά το γεγονός ότι τόσο από πλευράς ποιότητας όσο και από πλευράς πρόσβασης στα δίκτυα διανοµής, το ΗΒΗ Λουτράκι καλύπτει τις απαιτήσεις µας, η υφιστάµενη κοστολογική δοµή του εργοστασίου δεν µας δίνει τη δυνατότητα να γίνουµε όσο επιθετικοί επιθυµούµε από πλευράς τιµής.

«Οι επιπτώσεις της οικονοµικής κρίσης στην αγορά τροφίµων – ποτών αλλά και η αλλαγή της καταναλωτικής συµπεριφοράς κάνουν επιτακτική την ανάγκη για επενδύσεις στην ανάπτυξη νέων προϊόντων, για σωστή διαχείριση της προσφοράς/ζήτησης αλλά και για αύξηση της παραγωγικότητας». το πλάνο καινοτοµίας αλλά και επενδύσεις σε εξοπλισµό προώθησης των πωλήσεων, όπως ψυγεία, σαν αποτέλεσµα της αύξησης της διανοµής µας στα τελικά σηµεία. Σε ό,τι αφορά το χαρτοφυλάκιο των προϊόντων µας, κατέχουµε ηγετική θέση στην αγορά κρύου τσαγιού µε το Lipton Iced Tea και στην κατηγορία των παιδικών χυµών µε το ΗΒΗ Go! ενώ παρουσιάζουµε σηµαντική ανάπτυξη στην κατηγορία των αναψυκτικών εκτός cola µε το brand HBH, που σε συνδυασµό µε έντονο πλάνο καινοτοµίας που ήδη έχει ξεκινήσει, εκτιµούµε ότι σε βάθος τριετίας θα µας οδηγήσει στην πρώτη θέση στη κατηγορία αυτή. Η επιθετική τιµολογιακή πολιτική στη κατηγορία Cola µε το brand Pepsi αλλά και στην κατηγορία των πολυ-βι-

Είστε η δεύτερη µεγαλύτερη εταιρεία στην αγορά χυµών και αναψυκτικού, µε πρώτη την Coca Cola. Τι σηµαίνει για σας αυτό το brand? Έναν ισχυρό ανταγωνιστή που σας ωθεί διαρκώς να επεξεργάζεστε – ακόµα και εκτός γραφείου – σχέδια για να πάρετε το πάνω χέρι? Ποια συναισθήµατα σας προκαλεί αυτό το bras de fer; Σίγουρα η κατηγορία των µη αλκοολούχων ποτών αποτελεί έναν από τους πιο ενδιαφέροντες και άκρως ανταγωνιστικούς κλάδους στην Ελλάδα. Ο βασικός µας ανταγωνιστής έχει καταφέρει τα τελευταία 20 χρόνια να πετύχει σηµαντικά µερίδια στη κατηγορία των αναψυκτικών και χυµών, σαν αποτέλεσµα της αποτελεσµατικής στρατηγικής του αλλά και της δικής µας αδυναµίας να σχε-

διάσουµε και να δράσουµε αποτελεσµατικά. Η στρατηγική µας έχει διαφοροποιηθεί από το 2008, ενώ τα πρώτα αποτελέσµατα καταδεικνύουν ότι κινούµαστε προς τη σωστή κατεύθυνση. Η ανατροπή του υφιστάµενου status quo µε αποκατάσταση της θέσης της εταιρείας µας στις κατηγορίες αυτές ωφελεί και τους εµπορικούς συνεργάτες µας, τόσο στο λιανεµπόριο όσο και στο χονδρεµπόριο, αλλά και τον Έλληνα καταναλωτή που βλέπει να εντείνεται η καινοτοµία στο κλάδο αλλά και τις τιµές των προϊόντων στις κατηγορίες αυτές να υποχωρούν. Θα πρέπει να σηµειώσουµε ότι αντιµετωπίζουµε µε σεβασµό και ιδιαίτερη προσοχή όχι µόνο το βασικό µας ανταγωνιστή αλλά όλες τις εταιρείες του κλάδου. Λόγω του ισχυρού ανταγωνισµού, κάθε νίκη που επιτυγχάνουµε αποκτά ακόµα µεγαλύτερη αξία για εµάς, ενισχύοντας τη πεποίθηση µας ότι ο στόχος µας είναι µεν δύσκολος, ωστόσο είναι επιτεύξιµος. Ποιες προκλήσεις αντιµετωπίσατε στην αναβίωση µίας ιστορικής για την Ελλάδα εταιρείας; Πόσο αισιόδοξος είστε για το µέλλον; Η βασική πρόκληση που αντιµετωπίζουµε στο να αποκαταστήσουµε τη θέση µας στην αγορά είναι εσωτερική και αφορά την κουλτούρα της εταιρείας. Στο δύσκολο έργο µας, πέρα από την χάραξη µιας ξεκάθαρης προϊοντικής στρατηγικής αλλά και µιας αποτελεσµατικής οργανωτικής δοµής, καλούµαστε να εµφυσήσουµε στους εργαζόµενους µας την πίστη στο όραµα της εταιρείας, αλλά και αξίες που αποτελούν βασικά συστατικά της επιτυχίας όπως υπευθυνότητα, αξιοπιστία, πειθαρχία στην εκτέλεση και οµαδικότητα. Η εταιρική κουλτούρα, το DNA της κάθε εταιρείας, αποτελεί πρώτη προτεραιότητα για εµάς αφού είναι ξεκάθαρο ότι τα αποτελέσµατα θα έρθουν από τους ανθρώπους µας. Ο ρόλος της διευθυντικής οµάδας είναι καθοριστικός αποτελώντας το παράδειγµα και δίνοντας τη µάχη από την πρώτη γραµµή. Είµαι εξαιρετικά αισιόδοξος για το µέλλον και κάθε µήνα η αισιοδοξία µου αυξάνεται επηρεαζόµενη από τα θετικά αποτελέσµατα. Το περιβάλλον, όπως διαµορφώνεται, δηµιουργεί σηµαντικές ευκαιρίες για τις εταιρείες που έχουν αντίληψη των νέων δεδοµένων και που είναι έτοιµες να αναλάβουν ελεγχόµενα ρίσκα ως προς την επιχειρηµατική τους δράση. Πιστεύω ότι η PepsiCo HBH ανήκει σε αυτή την οµάδα εταιρειών.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

εξελίξεις, εξαναγκασµένες από τα νέα δεδοµένα της αγοράς. Ο συνδυασµός καινοτοµίας και ανταγωνιστικών τιµών έχει οδηγήσει σε σηµαντική ενίσχυση των µεριδίων αγοράς µας τόσο κατά τη διάρκεια του 2008 όσο και στο πρώτο τετράµηνο του 2009. Σίγουρα, η ύφεση βοηθά τον καταναλωτή να παίρνει πιο ορθολογικές αποφάσεις ως προς τις αγορές του και αυτή η εξέλιξη µας βοηθά ακόµα περισσότερο. Ωστόσο, όπως ανέφερα, η στρατηγική µας έχει µακροπρόθεσµο ορίζοντα και άρα θα συνεχίσει να υλοποιείται ανεξαρτήτως εξελίξεων που αφορούν το οικονοµικό περιβάλλον

61


INTEA§ ™TANTAPNT A.B.E.E. BIOMHXANIA KAI EM¶OPIA EI¢øN Y°IEINH™ EK ¶OP™E§ANH™ KAI ¶§A™TIKøN I™O§O°I™MO™ TH™ 31˘ ¢EKEMBPIOY 2008 - 42Ë ETAIPIKH XPH™H (1.1.2008 - 31.12.2008) AP.M.A.E. 1044/01AT/B/86/068(06) ¶ÔÛ¿ KÏÂÈfiÌÂÓ˘ XÚ‹Ûˆ˜ 2008 EYPø

ENEP°HTIKO

¶ÔÛ¿ ¶ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ XÚ‹Ûˆ˜ 2007 EYPø

¶ÔÛ¿ KÏÂÈfiÌÂÓ˘ XÚ‹Ûˆ˜ 2008 EYPø

¶A£HTIKO

¶ÔÛ¿ ¶ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ XÚ‹Ûˆ˜ 2007 EYPø

AÍ›· ÎÙ‹Ûˆ˜ AÔÛ‚¤ÛÂȘ AÓ·. ·Í›· AÍ›· ÎÙ‹Ûˆ˜ AÔÛ‚¤ÛÂȘ AÓ·. ·Í›·

°. ¶A°IO ENEP°HTIKO II.EÓÛÒÌ·Ù˜ ·ÎÈÓËÙÔÔÈ‹ÛÂȘ 1. °‹‰· - OÈÎfi‰· 2.292.725,88 0,00 2.292.725,88 2.292.725,88 0,00 2.292.725,88 3. KÙ›ÚÈ· & Ù¯ÓÈο ¤ÚÁ· 9.655.729,86 9.383.431,51 272.298,35 9.655.729,86 9.349.887,12 305.842,74 4. M˯·Ó‹Ì·Ù· - Ù¯ÓÈΤ˜ ÂÁηٷÛÙ¿ÛÂȘ & ÏÔÈfi˜ Ì˯·ÓÔÏÔÁÈÎfi˜ ÂÍÔÏÈÛÌfi˜ 10.386.616,20 9.446.325,84 940.290,36 10.650.808,34 9.287.957,02 1.362.851,32 5. MÂÙ·ÊÔÚÈο ̤۷ 197.821,55 193.715,53 4.106,02 206.196,01 199.621,65 6.574,36 6. EÈÏ· & ÏÔÈfi˜ ÂÍÔÏÈÛÌfi˜ 56.880,43 65.694,56 --673.209,51 ------- --616.329,08 ------- -------- --658.240,67 ------- --592.546,11 ------- -------™‡ÓÔÏÔ ·ÎÈÓËÙÔÔÈ‹ÛÂˆÓ (°II) 23.206.103,00 19.639.801,96 3.566.301,04 23.463.700,76 19.430.011,90 4.033.688,86 ========= ========= ========= ========= ========= ========= III.™˘ÌÌÂÙÔ¯¤˜ & ¿ÏϘ Ì·ÎÚÔÚfiıÂÛ̘ ¯ÚËÌ·ÙÔÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ··ÈÙ‹ÛÂȘ 2. ™˘ÌÌÂÙÔ¯¤˜ Û ÏÔÈ¤˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ 8.833,46 8.833,46 7. §ÔÈ¤˜ Ì·ÎÚÔÚfiıÂÛ̘ ··ÈÙ‹ÛÂȘ --112.544,55 --------114.313,85 ------121.378,01 123.147,31 ========= ========= ™‡ÓÔÏÔ ¿ÁÈÔ˘ ÂÓÂÚÁËÙÈÎÔ‡ (°II+°III) 3.687.679,05 4.156.836,17 ========= ========= ¢. KYK§OºOPOYN ENEP°HTIKO I. AÔı¤Ì·Ù· 4. ¶ÚÒÙ˜ Î·È ‚ÔËıËÙÈΤ˜ ‡Ï˜ - AÓ·ÏÒÛÈÌ· ˘ÏÈο - AÓÙ·ÏÏ·ÎÙÈο & E›‰Ë Û˘Û΢·Û›·˜ 373.656,16 264.792,63 M›ÔÓ: ¶ÚԂϤ„ÂȘ 73.656,16 0,00 264.792,63 --300.000,00 -------------5. ¶ÚÔηٷ‚ÔϤ˜ ÁÈ· ·ÁÔÚ¤˜ ·ÔıÂÌ¿ÙˆÓ 24.316,02 0,00 ----------------97.972,18 264.792,63 ========= ========= II.A·ÈÙ‹ÛÂȘ 1. ¶ÂÏ¿Ù˜ 9.689.679,07 10.075.723,93 3·. EÈÙ·Á¤˜ ÂÈÛÚ·Î٤˜ (ÌÂÙ·¯ÚÔÓÔÏÔÁË̤Ó˜) 2.607.779,16 3.243.163,68 10. EÈÛÊ·Ï›˜ - E›‰ÈÎÔÈ ÂÏ¿Ù˜ - ¯ÚÂÒÛÙ˜ 1.030.723,40 1.004.529,33 M›ÔÓ: ¶ÚԂϤ„ÂȘ 1.030.723,40 0,00 1.004.529,33 0,00 --------------11. XÚÂÒÛÙ˜ ‰È¿ÊÔÚÔÈ 9.713.922,55 --510.906,08 -------------12.808.364,31 23.032.810,16 ========= ========= IV. ¢È·ı¤ÛÈÌ· 1. T·ÌÂ›Ô 5.000,00 11.000,00 3. K·Ù·ı¤ÛÂȘ fi„ˆ˜ & ÚÔıÂÛÌ›·˜ --476.060,09 --------348.636,16 ------481.060,09 359.636,16 ========= ========= ™‡ÓÔÏÔ Î˘ÎÏÔÊÔÚÔ‡ÓÙÔ˜ ÂÓÂÚÁËÙÈÎÔ‡ (¢I+¢II+¢IV) 13.387.396,58 23.657.238,95 ========= ========= E. METABATIKOI §O°APIA™MOI ENEP°HTIKOY 1. EÍÔ‰· ÂfiÌÂÓˆÓ ¯Ú‹ÛÂˆÓ 5.391,27 1.842,00 3. §ÔÈÔ› ÌÂÙ·‚·ÙÈÎÔ› ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÔ› ÂÓÂÚÁËÙÈÎÔ‡ 71.740,37 27.852,40 --------------77.131,64 29.694,40 ========= ========= °ENIKO ™YNO§O ENEP°HTIKOY (°+¢+E) 17.152.207,27 27.843.769,52 ========== ========== §O°APIA™MOI TA•Eø™ XPEø™TIKOI 1. AÏÏfiÙÚÈ· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· 5.288,00 3.654,00 2. XÚˆÛÙÈÎÔ› ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÔ› ÂÁÁ˘‹ÛÂˆÓ & ÂÌÚ¿ÁÌ·ÙˆÓ ·ÛÊ·ÏÂÈÒÓ 71.717,41 69.946,41 4. §ÔÈÔ› ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÔ› ٿ͈˜ 75,00 63,00 --------------77.080,41 73.663,41 ========= =========

A. I¢IA KEºA§AIA I. KÂÊ¿Ï·ÈÔ ÌÂÙÔ¯ÈÎfi (92.802 ÌÂÙÔ¯¤˜ ÙˆÓ 42,12 EYPø) 1.K·Ù·‚ÏË̤ÓÔ IV. AÔıÂÌ·ÙÈο ÎÂÊ¿Ï·È· 1.T·ÎÙÈÎfi ·ÔıÂÌ·ÙÈÎfi 4.EÎÙ·ÎÙ· ·ÔıÂÌ·ÙÈο 5.AÊÔÚÔÏfiÁËÙ· ·ÔıÂÌ·ÙÈο ÂȉÈÎÒÓ ‰È·Ù¿ÍÂˆÓ ÓfïÓ

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

62

66.628.347,33 65.273.061,90 --------1.355.285,43

70.482.738,59 58.618.312,32 --------11.864.426,27

1.098.422,33 --------

--913.437,34 ------12.777.863,61 2.618.439,40 8.008.646,21 -------- 10.627.085,61 --------2.150.778,00

2.453.707,76

13.175.954,43 ---------10.722.246,67

245.005,75 61.164,45 --------10.661.082,22

583.138,15 1.238.462,31

4.004.682,63 ---------

4.004.682,63 ---------

==========

==========

-6.901.776,25 2.833.327,08 ==========

==========

==========

1.000.000,00

¢. METABATIKOI §O°APIA™MOI ¶A£HTIKOY 2. EÍÔ‰· ¯Ú‹Ûˆ˜ ‰Ô˘ÏÂ˘Ì¤Ó· °ENIKO ™YNO§O ¶A£HTIKOY (A+B+°+¢) §O°APIA™MOI TA•Eø™ ¶I™TøTIKOI 1.AÏÏfiÙÚÈ· ÂÚÈÔ˘Ûȷο ÛÙÔȯ›· 2.¶ÈÛÙˆÙÈÎÔ› ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÔ› ÂÁÁ˘‹ÛÂˆÓ & ÂÌÚ¿ÁÌ·ÙˆÓ ·ÛÊ·ÏÂÈÒÓ 4.§ÔÈÔ› ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÔ› ٿ͈˜

5.826.283,09

3.474.196,33 13.209.299,66 ========== 3.600.000,00

---307.044,38 -------

---141.195,97 -------

==========

==========

6.200.755,93 2.225.367,77 169.964,67 220.173,21 4.121.085,75 --------12.937.347,33 ==========

6.655.930,87 2.653.771,45 487.689,05 502.772,56 ---368.945,96 ------10.669.109,89 ==========

==========

74.488,48 17.152.207,27

==========

==========

==========

1.307.044,38

°. Y¶OXPEø™EI™ II.BÚ·¯˘ÚfiıÂÛ̘ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ 1.¶ÚÔÌËıÂ˘Ù¤˜ 4.¶ÚÔηٷ‚ÔϤ˜ ÂÏ·ÙÒÓ 5.YÔ¯ÚÂÒÛÂȘ ·fi ÊfiÚÔ˘˜ - Ù¤ÏË 6.AÛÊ·ÏÈÛÙÈÎÔ› OÚÁ·ÓÈÛÌÔ› 11. ¶ÈÛو٤˜ ‰È¿ÊÔÚÔÈ ™‡ÓÔÏÔ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂˆÓ (°II)

3.908.820,24

==========

583.138,15 1.238.462,31

5.826.283,09

V. AÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÂȘ Ó¤Ô YfiÏÔÈÔ ˙ËÌÈÒÓ / ÎÂÚ‰ÒÓ ¯Ú‹Ûˆ˜ ÂȘ Ó¤Ô ™‡ÓÔÏÔ È‰›ˆÓ ÎÂÊ·Ï·›ˆÓ (AI+AIV+AV) B. ¶POB§EæEI™ °IA KIN¢YNOY™ & E•O¢A 1.¶ÚԂϤ„ÂȘ ÁÈ· ·Ô˙ËÌ›ˆÛË ÚÔÛˆÈÎÔ‡ ÏfiÁˆ ÂÍfi‰Ô˘ ·fi ÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· 2.§ÔÈ¤˜ ÚԂϤ„ÂȘ

KATA™TA™H §O°APIA™MOY A¶OTE§E™MATøN XPH™Eø™ (§/86) 31˘ ¢EKEMBPIOY 2008 (1 IANOYAPIOY - 31 ¢EKEMBPIOY 2008) ¶ÔÛ¿ ¶ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ ¶ÔÛ¿ KÏÂÈfiÌÂÓ˘ XÚ‹Ûˆ˜ 2007 XÚ‹Ûˆ˜ 2008 EYPø EYPø

I. AÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÂÎÌÂÙ·Ïχۈ˜ K‡ÎÏÔ˜ ÂÚÁ·ÛÈÒÓ (ˆÏ‹ÛÂȘ) M›ÔÓ: KfiÛÙÔ˜ ˆÏ‹ÛÂˆÓ MÈÎÙ¿ ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (ΤډË) ÂÎÌÂÙ·Ïχۈ˜ ¶Ï¤ÔÓ: AÏÏ· ¤ÛÔ‰· ÂÎÌÂÙ·Ïχۈ˜ ™‡ÓÔÏÔ MEION: 1. EÍÔ‰· ‰ÈÔÈÎËÙÈ΋˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ 3.344.116,53 3. EÍÔ‰· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ ‰È·ı¤Ûˆ˜ 9.831.837,90 -------MÂÚÈο ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (˙Ë̛˜/ΤډË) ÂÎÌÂÙ·Ïχۈ˜ ¶§EON: 4. ¶ÈÛÙˆÙÈÎÔ› ÙfiÎÔÈ & Û˘Ó·Ê‹ ¤ÛÔ‰· 184.028,33 M›ÔÓ: 3. XÚˆÛÙÈÎÔ› ÙfiÎÔÈ & Û˘Ó·Ê‹ ¤ÍÔ‰· --122.863,88 ------OÏÈο ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (˙Ë̛˜/ΤډË) ÂÎÌÂÙ·Ïχۈ˜ II. ¶§EON: EÎÙ·ÎÙ· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· 1. EÎÙ·ÎÙ· & ·ÓfiÚÁ·Ó· ¤ÛÔ‰· 21.820,14 4. EÛÔ‰· ·fi ÚԂϤ„ÂȘ ÚÔËÁ. ¯Ú‹ÛÂˆÓ 3.600.000,00 -------- 3.621.820,14 M›ÔÓ: 1. EÎÙ·ÎÙ· & ·ÓfiÚÁ·Ó· ¤ÍÔ‰· 213.364,28 2. EÎÙ·ÎÙ˜ ˙Ë̛˜ 315.837,52 3. EÍÔ‰· ÚÔËÁÔ˘Ì¤ÓˆÓ ¯Ú‹ÛÂˆÓ 167.707,63 4. ¶ÚԂϤ„ÂȘ ÁÈ· ¤ÎÙ·ÎÙÔ˘˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ 26.194,07 -------- --723.103,50 ------OÚÁ·ÓÈο & ¤ÎÙ·ÎÙ· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (˙Ë̛˜/ΤډË) MEION: ™‡ÓÔÏÔ ·ÔÛ‚¤ÛÂˆÓ ·Á›ˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ 376.558,11 M›ÔÓ: OÈ ·fi ·˘Ù¤˜ ÂÓۈ̷و̤Ó˜ ÛÙÔ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈÎfi ÎfiÛÙÔ˜ --376.558,11 ------KA£APA A¶OTE§E™MATA (ZË̛˜/K¤Ú‰Ë) XPH™Eø™ ÚÔ ÊfiÚˆÓ

3.908.820,24

==========

3.741.195,97

224.164,00 27.843.769,52

5.288,00

3.654,00

71.717,41 75,00 --------77.080,41 ==========

69.946,41 63,00 --------73.663,41 ==========

¶INAKA™ ¢IA£E™Eø™ A¶OTE§E™MATøN (§/88)

¶ÔÛ¿ KÏÂÈfiÌÂÓ˘ XÚ‹Ûˆ˜ 2008 EYPø

K·ı·Ú¿ ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· (˙Ë̛˜/ΤډË) ¯Ú‹Ûˆ˜ YfiÏÔÈÔ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ (ÎÂÚ‰ÒÓ) ÚÔËÁÔ˘Ì¤ÓˆÓ ¯Ú‹ÛÂˆÓ ¢È·ÊÔÚ¤˜ ÊÔÚÔÏÔÁÈÎÔ‡ ÂϤÁ¯Ô˘ ÚÔËÁÔ˘Ì¤ÓˆÓ ¯Ú‹ÛˆÓ

-7.762.365,58

H ‰È¿ıÂÛË ÙˆÓ ÎÂÚ‰ÒÓ Á›ÓÂÙ·È Ò˜ ÂÍ‹˜: 1. T·ÎÙÈÎfi ·ÔıÂÌ·ÙÈÎfi 8. ZËÌȘ / ∫¤Ú‰Ë ÂȘ Ó¤Ô

2.057.285,08

-2.613.607,00 ---------

0,00 ---------

0,00 ---------

---573.134,27 -------

-6.901.776,25 ========== 0,00

4.121.904,88 3.548.770,61

==========

74.574,28

-6.901.776,25 ---------

3.474.196,33 ---------

==========

==========

-6.901.776,25

42.812,55 -------- --202.193,20 -------

2.064.619,80

3.474.196,33

-6.901.776,25

MEION : 1. ºfiÚÔ˜ ÂÈÛÔ‰‹Ì·ÙÔ˜ ZË̛˜ ÂȘ Ó¤Ô / K¤Ú‰Ë ÚÔ˜ ‰È¿ıÂÛË

¶ÔÛ¿ ¶ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˘ XÚ‹Ûˆ˜ 2007 EYPø

3.548.770,61

2.352.971,20

8.885,67 0,00 --------

8.885,67

284.374,58 0,00 12.862,49 2.898.716,64 0,00 -288.351,40 -------- -------- --297.237,07 ------- --------7.762.365,58 2.064.619,80

™HMEIø™H : ™Ù· Ï·›ÛÈ· ÙˆÓ ‰·ÓÂÈ·ÎÒÓ Û˘Ì‚¿ÛÂˆÓ Ô˘ ¤¯ÂÈ Û˘Ó¿„ÂÈ Ë ¤ÌÂÛË ÌËÙÚÈ΋ ÂÙ·ÈÚ›· IDEAL STANDARD INTERNATIONAL ACQUISITIONS SarL Ë ÂÙ·ÈÚ›· ¤¯ÂÈ ÚԂ› ÛÙËÓ ÚÔÛËÌ›ˆÛË ˘Ôı‹Î˘ Â› ÙˆÓ ·ÎÈÓ‹ÙˆÓ Ù˘ ηıÒ˜ Î·È ÛÙËÓ ·ÚÔ¯‹ ÂÓ¯‡ÚÔ˘ Â› ÙˆÓ ÙÚ·Â˙ÈÎÒÓ Ù˘ ÏÔÁ·ÚÈ·ÛÌÒÓ Î·È ÙˆÓ ÂÈÛÚ·ÎÙ¤ˆÓ ··ÈÙ‹ÛÂˆÓ Ù˘ ̤¯ÚÈ ÙÔ˘ ‡„Ô˘˜ ¢ÚÒ 16.000.000,00. ™ËÌÂÈÒÓÂÙ·È ÂÚ·ÈÙ¤Úˆ ˆ˜ ÛÙ· Ï·›ÛÈ· Ù˘ ÂÓ ÏfiÁˆ ‰È·‰Èηۛ·˜ ¤¯Ô˘Ó ÂÓ¯˘ÚÈ·Ûı› Ï‹Úˆ˜ Î·È ÔÈ ÌÂÙÔ¯¤˜ Ù˘ ÂÙ·ÈÚ›·˜.

726.175,01 0,00 --------

-7.762.365,58

=========

0,00 --726.175,01 ------- -------2.064.619,80

=========

O ¢È¢ı‡ÓˆÓ ™‡Ì‚Ô˘ÏÔ˜

Aı‹Ó·, 16Ë M·ÚÙ›Ô˘ 2009 M¤ÏÔ˜ ÙÔ˘ ¢.™.

°EøP°IO™ I. £EO¢O™IOY

AIKATEPINH M¶OY°E™H

O ¢È¢ı˘ÓÙ‹˜ ÙÔ˘ §ÔÁÈÛÙËÚ›Ô˘

KøN™TANTINO™ A. M¶OYT™IKO™

EK£E™H E§E°XOY ANE•APTHTOY OPKøTOY E§E°KTH §O°I™TH ¶ÚÔ˜ ÙÔ˘˜ MÂÙfi¯Ô˘˜ Ù˘ ∞ÓÒÓ˘Ì˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ “π¡∆∂∞§ ™∆∞¡∆∞ƒ¡∆ ∞.µ.∂.∂.” ŒÎıÂÛË Â› ÙˆÓ OÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ K·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ: EϤÁÍ·Ì ÙȘ ·ÓˆÙ¤Úˆ OÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ K·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ Ù˘ ∞ÓÒÓ˘Ì˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ “π¡∆∂∞§ ™∆∞¡∆∞ƒ¡∆ ∞.µ.∂.∂.” (Ë EÙ·ÈÚ›·), Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi ÙÔÓ ÈÛÔÏÔÁÈÛÌfi Ù˘ 31˘ ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ 2008, ÙËÓ Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ, ÙÔÓ ›Ó·Î· ‰È¿ıÂÛ˘ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ Ù˘ ¯Ú‹Ûˆ˜ Ô˘ ¤ÏËÍ ÙËÓ ËÌÂÚÔÌËÓ›· ·˘Ù‹ ηıÒ˜ Î·È ÙÔ ÚÔÛ¿ÚÙËÌ·. E˘ı‡ÓË ¢ÈÔ›ÎËÛ˘ ÁÈ· ÙȘ OÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ K·Ù·ÛÙ¿ÛÂȘ: H ¢ÈÔ›ÎËÛË Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ ¤¯ÂÈ ÙËÓ Â˘ı‡ÓË ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù¿ÚÙÈÛË Î·È Â‡ÏÔÁË ·ÚÔ˘Û›·ÛË ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛÂˆÓ Û‡Ìʈӷ Ì ٷ §ÔÁÈÛÙÈο ¶ÚfiÙ˘· Ô˘ ÚԉȷÁÚ¿ÊÔÓÙ·È ·fi ÙËÓ EÏÏËÓÈ΋ NÔÌÔıÂÛ›·. H ¢ı‡ÓË ·˘Ù‹ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ÙÔ Û¯Â‰È·ÛÌfi, ÙËÓ ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ Î·È ‰È·Ù‹ÚËÛË Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡ ÂϤÁ¯Ô˘ Ô˘ ·ÊÔÚ¿ ÛÙËÓ Î·Ù¿ÚÙÈÛË Î·È Â‡ÏÔÁË ·ÚÔ˘Û›·ÛË ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ, ··ÏÏ·ÁÌ¤ÓˆÓ ·fi Ô˘ÛÈÒ‰Ë ·Ó·ÎÚ›‚ÂÈ·, Ô˘ ÔÊ›ÏÂÙ·È Û ·¿ÙË ‹ Ï¿ıÔ˜. H ¢ı‡ÓË ·˘Ù‹ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ Â›Û˘ ÙËÓ ÂÈÏÔÁ‹ Î·È ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ ηٿÏÏËÏˆÓ ÏÔÁÈÛÙÈÎÒÓ ÔÏÈÙÈÎÒÓ Î·È ÙËÓ ‰ÈÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÏÔÁÈÛÙÈÎÒÓ ÂÎÙÈÌ‹ÛˆÓ, Ô˘ Â›Ó·È ÏÔÁÈΤ˜ ÁÈ· ÙȘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ. E˘ı‡ÓË EÏÂÁÎÙ‹: ¢È΋ Ì·˜ ¢ı‡ÓË Â›Ó·È Ë ¤ÎÊÚ·ÛË ÁÓÒÌ˘ Â› ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ, Ì ‚¿ÛË ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯fi Ì·˜. ¢ÈÂÓÂÚÁ‹Û·Ì ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯Ô Û‡Ìʈӷ Ì ٷ ¢ÈÂıÓ‹ EÏÂÁÎÙÈο ¶ÚfiÙ˘·. ∆· ÚfiÙ˘· ·˘Ù¿ ··ÈÙÔ‡Ó ÙË Û˘ÌÌfiÚʈۋ Ì·˜ Ì ÙÔ˘˜ ηÓfiÓ˜ ‰ÂÔÓÙÔÏÔÁ›·˜ Î·È ÙÔ Û¯Â‰È·ÛÌfi Î·È ‰ÈÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘ ÂϤÁ¯Ô˘ Ì·˜ Ì ÛÎÔfi ÙËÓ ·fiÎÙËÛË Â‡ÏÔÁ˘ ‰È·ÛÊ¿ÏÈÛ˘ ÁÈ· ÙÔ Î·Ù¿ fiÛÔ ÔÈ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ Â›Ó·È ··ÏÏ·Á̤Ó˜ ·fi Ô˘ÛÈÒ‰Ë ·Ó·ÎÚ›‚ÂÈ·. O ¤ÏÂÁ¯Ô˜ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ÙË ‰ÈÂÓ¤ÚÁÂÈ· ‰È·‰ÈηÛÈÒÓ ÁÈ· ÙËÓ Û˘ÁΤÓÙÚˆÛË ÂÏÂÁÎÙÈÎÒÓ ÙÂÎÌËÚ›ˆÓ, Û¯ÂÙÈο Ì ٷ ÔÛ¿ Î·È ÙȘ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È ÛÙȘ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ. OÈ ‰È·‰Èηۛ˜ ÂÈϤÁÔÓÙ·È Î·Ù¿ ÙËÓ ÎÚ›ÛË ÙÔ˘ ÂÏÂÁÎÙ‹ Î·È ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ÙËÓ ÂÎÙ›ÌËÛË ÙÔ˘ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘ Ô˘ÛÈÒ‰Ô˘˜ ·Ó·ÎÚ›‚ÂÈ·˜ ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ, ÏfiÁˆ ·¿Ù˘ ‹ Ï¿ıÔ˘˜. °È· ÙËÓ ÂÎÙ›ÌËÛË ÙÔ˘ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘ ·˘ÙÔ‡, Ô ÂÏÂÁÎÙ‹˜ Ï·Ì‚¿ÓÂÈ ˘fi„Ë ÙÔ Û‡ÛÙËÌ· ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡ ÂϤÁ¯Ô˘ Ô˘ ·ÊÔÚ¿ ÛÙËÓ Î·Ù¿ÚÙÈÛË Î·È Â‡ÏÔÁË ·ÚÔ˘Û›·ÛË ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ, Ì ÛÎÔfi ÙÔ Û¯Â‰È·ÛÌfi ηٿÏÏËÏˆÓ ÂÏÂÁÎÙÈÎÒÓ ‰È·‰ÈηÛÈÒÓ ÁÈ· ÙȘ ÂÚÈÛÙ¿ÛÂȘ, ·ÏÏ¿ fi¯È ÁÈ· ÙËÓ ¤ÎÊÚ·ÛË ÁÓÒÌ˘ Â› Ù˘ ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·˜ ÙÔ˘ Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡ ÂϤÁ¯Ô˘ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜. O ¤ÏÂÁ¯Ô˜ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ Â›Û˘ ÙËÓ ·ÍÈÔÏfiÁËÛË Ù˘ ηٷÏÏËÏfiÙËÙ·˜ ÙˆÓ ÏÔÁÈÛÙÈÎÒÓ ÔÏÈÙÈÎÒÓ Ô˘ ÂÊ·ÚÌfiÛÙËÎ·Ó Î·È ÙÔ˘ ‡ÏÔÁÔ˘ ÙˆÓ ÂÎÙÈÌ‹ÛÂˆÓ Ô˘ ¤ÁÈÓ·Ó ·fi ÙË ¢ÈÔ›ÎËÛË, ηıÒ˜ Î·È ·ÍÈÔÏfiÁËÛË Ù˘ Û˘ÓÔÏÈ΋˜ ·ÚÔ˘Û›·Û˘ ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ. ¶ÈÛÙ‡ԢÌ fiÙÈ Ù· ÂÏÂÁÎÙÈο ÙÂÎÌ‹ÚÈ· Ô˘ ¤¯Ô˘ÌÂ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÈ Â›Ó·È Â·Ú΋ Î·È Î·Ù¿ÏÏËÏ· ÁÈ· ÙË ıÂÌÂÏ›ˆÛË Ù˘ ÁÓÒÌ˘ Ì·˜. µ¿ÛË ÁÈ· °ÓÒÌË Ì ∂ÈʇϷÍË: ∞fi ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯Ô Ì·˜ ÚԤ΢„·Ó Ù· ηو٤ڈ ı¤Ì·Ù·: 1. ∏ ∂Ù·ÈÚ›· ¤¯ÂÈ Û¯ËÌ·Ù›ÛÂÈ Úfi‚ÏÂ„Ë ÁÈ· ·Ô˙ËÌ›ˆÛË ÚÔÛˆÈÎÔ‡ ÏfiÁˆ ÂÍfi‰Ô˘ ·fi ÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· ‡„Ô˘˜ € 1.000 ¯ÈÏ., Ë ÔÔ›· Â›Ó·È ÌÈÎÚfiÙÂÚË Î·Ù¿ € 1.654 ¯ÈÏ. ·fi ·˘Ù‹ Ô˘ ı· ÚԤ΢ÙÂ Â¿Ó Ë Úfi‚ÏÂ„Ë ·˘Ù‹ Û¯ËÌ·ÙÈ˙fiÙ·Ó ÁÈ· ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙÔ˘ ÚÔÛˆÈÎÔ‡ Ù˘ ÏfiÁˆ Û˘ÓÙ·ÍÈÔ‰fiÙËÛ˘. ø˜ ÂÎ ÙÔ‡ÙÔ˘, Â¿Ó Ë ÂÙ·ÈÚ›· ‰ÈÂÓÂÚÁÔ‡Û Ï‹ÚË Úfi‚ÏÂ„Ë Ù· ›‰È· ÎÂÊ¿Ï·È· ı· ‹Ù·Ó ÌÂȈ̤ӷ ηٿ € 1.654 ¯ÈÏ. ÂÎ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÔÛfi ‡„Ô˘˜ € 1.912 ¯ÈÏ. ı· ¤ÚÂ ӷ ÂÈ‚·Ú‡ÓÂÈ Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÙˆÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓˆÓ ¯Ú‹ÛÂˆÓ Î·È ÔÛfi ‡„Ô˘˜ € 258 ¯ÈÏ. ı· ¤ÚÂ ӷ ·˘Í‹ÛÂÈ Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· Ù˘ ÎÏÂÈfiÌÂÓ˘ ¯Ú‹Û˘. 2. ∏ ∂Ù·ÈÚ›· ‰ÂÓ ‰ÈÂÓ‹ÚÁËÛ Úfi‚ÏÂ„Ë ÁÈ· ‰Â‰Ô˘ÏÂ˘Ì¤Ó˜ ‰·¿Ó˜ Î·È ÏÔÈ¤˜ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ Û˘ÓÔÏÈÎÔ‡ ‡„Ô˘˜ € 851 ¯ÈÏ., ÂÎ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÔÛfi ‡„Ô˘˜ € 779 ¯ÈÏ. ı· ¤ÚÂ ӷ ÂÈ‚·Ú‡ÓÂÈ Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· Ù˘ ÎÏÂÈfiÌÂÓ˘ ¯Ú‹Û˘. 3. Ÿˆ˜ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙÔ ÚÔÛ¿ÚÙËÌ· ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Î·Ù·ÛÙ¿ÛˆÓ, ÔÈ ÂÙ·ÈÚÈΤ˜ ¯Ú‹ÛÂȘ 2007 Î·È 2008 ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó Âϯı› ·fi ÙȘ ÊÔÚÔÏÔÁÈΤ˜ ·Ú¯¤˜ Î·È ˆ˜ ÂÎ ÙÔ‡ÙÔ˘ ÔÈ ÊÔÚÔÏÔÁÈΤ˜ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂȘ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ ÁÈ· ÙȘ ¯Ú‹ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó ηٷÛÙ› ÔÚÈÛÙÈΤ˜. °ÓÒÌË Ì ∂ÈʇϷÍË: ªÂ ÂÍ·›ÚÂÛË ÙȘ ÂÈÙÒÛÂȘ ÛÙȘ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ ÙˆÓ ıÂÌ¿ÙˆÓ Ô˘ ÌÓËÌÔÓ‡ÔÓÙ·È ÛÙËÓ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ·Ú¿ÁÚ·ÊÔ, ηٿ ÙË ÁÓÒÌË Ì·˜, ÔÈ ·ÓˆÙ¤Úˆ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙Ô˘Ó Â‡ÏÔÁ· ·fi οı ԢÛÈÒ‰Ë ¿Ô„Ë ÙËÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË Ù˘ EÙ·ÈÚ›·˜ ηٿ ÙËÓ 31Ë ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘ 2008 Î·È ÙË ¯ÚËÌ·ÙÔÔÈÎÔÓÔÌÈ΋ Ù˘ Â›‰ÔÛË ÁÈ· ÙË ¯Ú‹ÛË Ô˘ ¤ÏËÍ ÙËÓ ËÌÂÚÔÌËÓ›· ·˘Ù‹ Û‡Ìʈӷ Ì ٷ §ÔÁÈÛÙÈο ¶ÚfiÙ˘· Ô˘ ÚԉȷÁÚ¿ÊÔÓÙ·È ·fi ÙËÓ ∂ÏÏËÓÈ΋ ¡ÔÌÔıÂÛ›·. £¤Ì· ∂ÌÊ·Û˘: Èڛ˜ Ó· ‰È·Ù˘ÒÓÔ˘Ì ÂÚ·ÈÙ¤Úˆ ÂÈʇϷÍË ÛÙË ÁÓÒÌË Ì·˜, ÂÊÈÛÙԇ̠ÙËÓ ÚÔÛÔ¯‹ Û·˜ ÛÙÔ fiÙÈ ·ÊÔ‡ ÏËÊıÔ‡Ó ˘fi„Ë ÔÈ ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂȘ Ì·˜ ˘’·ÚÈıÌ. 1,2 Î·È 3 ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ È‰›ˆÓ ÎÂÊ·Ï·›ˆÓ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ ηı›ÛÙ·Ù·È ¯·ÌËÏfiÙÂÚÔ ÙÔ˘ 10% ÙÔ˘ ηٷ‚ÏË̤ÓÔ˘ ÌÂÙÔ¯ÈÎÔ‡ ÎÂÊ·Ï·›Ô˘, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· Û˘ÓÙÚ¤¯ÂÈ ÂÚ›ÙˆÛË ÂÊ·ÚÌÔÁ‹˜ ÙÔ˘ ¿ÚıÚÔ˘ 47, ηıÒ˜ Î·È ÙÔ˘ ¿ÚıÚÔ˘ 48 ·Ú.1 ÂÚÈÙ. Á’ ÙÔ˘ ∫.¡. 2190/1920, ηٷ ÙÔ ÔÔ›Ô ¯ˆÚ› ·Ó¿ÎÏËÛË Ù˘ ¿‰ÂÈ·˜ Û˘ÛÙ¿Ûˆ˜ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜. ∆Ô ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi ˘Ô‰ËÏÒÓÂÈ ÙËÓ ‡·ÚÍË ·‚‚·ÈfiÙËÙ·˜ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙËÓ ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ Ó· Û˘Ó¯›ÛÂÈ ÙËÓ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ· Ù˘. ™ËÌÂÈÒÓÂÙ·È fï˜ fiÙÈ ÔÈ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ, Û˘ÓÙ¿¯ıËÎ·Ó Ì ÙËÓ ÚÔ˘fiıÂÛË Ù˘ ÌÂÏÏÔÓÙÈ΋˜ ‚ÂÏÙ›ˆÛ˘ Ù˘ ·Ô‰ÔÙÈÎfiÙËÙ·˜ Ù˘ ∂Ù·ÈÚ›·˜ Î·È Ù˘ ÔÈÎÔÓÔÌÈ΋˜ ÛÙ‹ÚÈ͢ ÂΠ̤ÚÔ˘˜ ÙˆÓ ÌÂÙfi¯ˆÓ Ù˘ Î·È ÙËÓ ÂÎÏ‹ÚˆÛË ÙˆÓ Û˘Ì‚·ÙÈÎÒÓ ˘Ô¯ÚÂÒÛÂˆÓ Ù˘ Î·È Ù˘ ηْÂ¤ÎÙ·ÛË Û˘Ó¤¯ÈÛ˘ Ù˘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ Ù˘. AÓ·ÊÔÚ¿ Â› ¿ÏÏˆÓ ÓÔÌÈÎÒÓ ıÂÌ¿ÙˆÓ: ∂·ÏËı‡۷Ì ÙË Û˘Ìʈӛ· Î·È ÙËÓ ·ÓÙÈÛÙÔ›¯ËÛË ÙÔ˘ ÂÚȤ¯Ô̤ÓÔ˘ Ù˘ ŒÎıÂÛ˘ ÙÔ˘ ¢ÈÔÈÎËÙÈÎÔ‡ ™˘Ì‚Ô˘Ï›Ô˘ Ì ÙȘ ·ÓˆÙ¤Úˆ ÔÈÎÔÓÔÌÈΤ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ, ÛÙ· Ï·›ÛÈ· ÙˆÓ ÔÚÈ˙fiÌÂÓˆÓ ·fi Ù· ¿ÚıÚ· 43· Î·È 37 ÙÔ˘ ∫.¡.2190/1920. Aı‹Ó·, 18 ª·ÚÙ›Ô˘ 2009 O OPKøTO™ E§E°KTH™ §O°I™TH™

������������������������ �������������������������� ������������������������� �������������������������������� ��������������

¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ ™Ô˘ÚÌ‹˜ AM ™OE§ 16891


63

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009


ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ  K ΑΠΝΟΣ

Νέες ισορροπίες ΧΡΗΣΤΟΣ ΤΣΟΛΚΑΣ Ο πρόεδρος και διευθύνων σύµβουλος της Παπαστράτος ΑΒΕΣ (εταιρεία της Philip Morris International) µιλά στο «Corporate Value» για τα σχέδια της εταιρείας και της προκλήσεις της βιοµηχανίας καπνού όπως αυτές προκύπτουν µέσα στους κλυδωνισµούς της διεθνούς ύφεσης και της πρόσφατης απαγόρευσης του καπνίσµατος στους δηµόσιους χώρους.  Συνέντευξη στον Παναγιώτη Ανδριανέση

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Ε

64

ίστε µέλος της διοικητικής οµάδας της Παπαστράτος από το 1999, όταν αναλάβατε τη θέση του Γενικού Διευθυντή Πωλήσεων για την ελληνική αγορά: Ποια εικόνα είχατε για την επιχείρηση ως τότε; Άλλαξε, όταν τη γνωρίσατε από κοντά; Το 1999, αφού ολοκλήρωσα έναν µεγάλο κύκλο 8 ετών στα αλκοολούχα ποτά και στην DIAGEO, αλλάζοντας θέσεις και εµπειρίες σχεδόν κάθε χρόνο σε Marketing και Πωλήσεις, δέχτηκα µια πρόταση να µετακινηθώ στην Παπαστράτος, µια ιστορική εταιρεία µε παράδοση και ισχυρό οικογενειακό χαρακτήρα. Η προσαρµογή στην αρχή δεν ήταν εύκολη. Οι άνθρωποι ήταν καλοσυνάτοι και ευπρο-

σήγοροι, µε βαθειά γνώση του αντικειµένου τους, όµως είχα την αίσθηση ότι πήγαιναν πιο αργά από τον δικό µου ρυθµό. Δεν είχαν την έννοια του «επείγοντος». Επίσης, διαπίστωσα ότι δεν υπήρχαν δοµηµένες διαδικασίες και ολοκληρωµένα συστήµατα ελέγχου, προγραµµατισµού και ανάπτυξης. Το στυλ ήταν περισσότερο «οικογενειακό» και σε στιγµές ανάγκης γινόταν «πατριωτικό». Ήταν ωστόσο ωραία εποχή. Δεν προσπάθησα να απορρίψω αυτά τα στοιχεία. Αντίθετα τα ενσωµάτωσα, ίσως ασυνείδητα και αυθόρµητα σε µια νέα λογική. Θέλησα να τους δείξω πως µπορούµε να βάζουµε στόχους και να κερδίζουµε µικρές νίκες κάθε µέρα. Είναι σπουδαίο να χτίζεις

πάνω στην περηφάνια, την αφοσίωση και την πίστη των ανθρώπων. Μπορούν έτσι να γίνουν θαύµατα. Οι άνθρωποι ανακαλύπτουν κάθε φορά καινούργια όρια. Και φυσικά στο τέλος εισπράττουν τη χαρά της επιτυχίας και γιορτάζουν τους κόπους των προσπαθειών τους. Ήταν ωραία εποχή. Με την ολοκλήρωση της κατασκευής των νέων εγκαταστάσεών σας στον Ασπρόπυργο, η εταιρεία σας αποτελεί πλέον ένα από τα πιο σύγχρονα εργοστάσια της Philip Morris International στην Ευρώπη: Αποτελεί, πιστεύετε, µια εξαιρετική προοπτική για κάθε µεγάλη ελληνική επιχείρηση η συνεργασία της µε έναν πολυεθνικό κολοσσό ή µπορεί να επιβιώσει και


Και για τις δυο εταιρείες, η εξαγορά απέφερε εξαιρετικούς καρπούς. Η Παπαστράτος απέκτησε πρόσβαση στην τεχνογνωσία και τους πόρους της µεγαλύτερης εταιρείας προϊόντων καπνού στον κόσµο, ενώ η Philip Morris International ενίσχυσε την παρουσία της στην ελληνική αγορά και εδραιώθηκε ως η κορυφαία καπνοβιοµηχανία στην Ελλάδα και ο µεγαλύτερος εργοδότης του κλάδου. Με άλλα λόγια, η µια εταιρεία «συµπλήρωσε» την άλλη σε πολλούς τοµείς - µάλιστα, οι δυο εταιρείες είχαν µια επιτυχηµένη συνεργασία ήδη από το 1974, όταν η Παπαστράτος ξεκίνησε την παραγωγή του Marlboro στην Ελλάδα. Έτσι, οι καταρτισµένοι εργαζόµενοι, τα ιστορικά ελληνικά σήµατα τσιγάρων και η µεγάλη κληρονοµιά της Παπαστράτος, συµπληρώθηκαν και εµπλουτίστηκαν από τη διεθνή προοπτική, τις υποδοµές και το δυναµικό χαρτοφυλάκιο της Philip Morris International. Άλλωστε, χάρις στη «συνένωση» των δυο εταιρειών, σήµερα µπορούµε να µιλάµε για ένα από τα πιο σύγχρονα εργοστάσια της Philip Morris International στην Ευρώπη, αποτέλεσµα µια επένδυσης που ξεπέρασε τα 100 εκατοµµύρια ευρώ. Το εργοστάσιο αυτό αποτελεί ένα ακόµα ανταγωνιστικό πλεονέκτηµα και εφόδιο για τη µελλοντική πορεία της Παπαστράτος και εκφράζει παράλληλα τη σταθερή εµπιστοσύνη µας στην ελληνική αγορά και οικονοµία. Πείτε µας τα επιχειρηµατικά σας σχέδια για το επόµενο διάστηµα. Από εδώ και στο εξής θα εστιάσουµε στη µέγιστη αξιοποίηση των δυνατοτήτων του νέου µας εργοστασίου το οποίο µας επιτρέπει, εκτός από προϊόντα να εξάγουµε και τεχνογνωσία σε άλλες θυγατρικές του οµίλου, χάρη στην τεχνολογία αιχµής που διαθέτουµε, αλλά και τις ευρεσιτεχνίες που έχουν ενσωµατωθεί στις διαδικασίες παραγωγής µας. Παράλληλα, πρωταρχικός µας στόχος ήταν και είναι να ενισχύουµε διαρκώς τη θέση µας στην κορυφή της ελληνικής αγοράς τσιγά-

ρων, προσφέροντας στους ενήλικους καπνιστές προϊόντα καπνού που ξεχωρίζουν για την υψηλή τους ποιότητα και την καινοτοµία που φέρνουν στην αγορά. Ποιες οι σηµερινές προκλήσεις για την ελληνική βιοµηχανία, γενικά, και ποιες, ειδικότερα, για τον κλάδο καπνού; Σήµερα, η βιοµηχανία γενικότερα αντιµετωπίζει µια βασική πρόκληση, τη διεθνή ύφεση και τις επιπτώσεις της. Βεβαίως, αν και κανείς δεν µπορεί να ισχυριστεί ότι παραµένει απολύτως ανεπηρέαστος από την οικονοµική κρίση, σε ό,τι αφορά την εταιρεία µας, αισθανόµαστε ότι είµαστε ανθεκτικοί και πιστεύουµε ότι διαθέτουµε τα κατάλληλα εφόδια – εξαιρετικά προϊόντα, ταλέντο και σύγχρονες υποδοµές – για να αντεπεξέλθουµε σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία. Κοιτώντας πέρα από το πλαίσιο της οικονοµικής ύφεσης, καλούµαστε επίσης να αντιµετωπίσουµε προκλήσεις που σχετίζονται µε την ίδια τη φύση του προϊόντος που παράγουµε. Κύριο χαρακτηριστικό του επιχειρηµατικού µας περιβάλλοντος είναι πλέον οι εντεινόµενες ρυθµίσεις για τα προϊόντα µας. Αν και

αρµόδιους φορείς και τους συνεργάτες µας στο λιανεµπόριο – σε ορισµένες περιπτώσεις βρισκόµαστε αντιµέτωποι µε ρυθµίσεις που δεν ισχύουν εξίσου για όλα τα προϊόντα καπνού ή µας περιορίζουν τη δυνατότητα επικοινωνίας µε τους ενήλικους καπνιστές – δυο σηµεία που έχουν πρωταρχική σηµασία για την υγιή λειτουργία της αγοράς. Υπάρχει, εδώ και χρόνια, µια αντίληψη πως ένα σηµαντικό τµήµα της κοινωνίας βρίσκεται απέναντι στον καπνό και τη βιοµηχανία του: Αισθάνεστε αµυνόµενοι; Όχι. Θα έλεγα ωστόσο ότι αισθανόµαστε σαφώς την ευθύνη που έχουµε ως καπνοβιοµηχανία. Παράγουµε ένα προϊόν που προκαλεί σοβαρές ασθένειες και είναι εθιστικό και αντιλαµβανόµαστε τις εύλογες ανησυχίες που εκφράζει η κοινωνία σχετικά µε την προώθηση και κατανάλωσή του. Για τον λόγο αυτό µιλάµε ανοιχτά για τις επιπτώσεις του καπνίσµατος στην υγεία – χαρακτηριστικό παράδειγµα είναι το website της εταιρείας µας που περιλαµβάνει εκτενείς πληροφορίες σχετικά µε τα θέµατα αυτά, κάνουµε προσπάθειες ώστε τα τσιγάρα να µείνουν µακριά

«Παράγουµε ένα προϊόν που προκαλεί σοβαρές ασθένειες και είναι εθιστικό και αντιλαµβανόµαστε τις εύλογες ανησυχίες που εκφράζει η κοινωνία σχετικά µε την προώθηση και κατανάλωσή του. {...} Ας µην ξεχνάµε όµως ότι παράγουµε ένα νόµιµο προϊόν, και άρα είναι σηµαντικό, µέσα σε ένα ρυθµισµένο περιβάλλον, να διατηρούµε τη δυνατότητα επικοινωνίας µας µε τους ενήλικους καπνιστές». σε γενικές γραµµές υποστηρίζουµε τη λήψη αυστηρών και αποτελεσµατικών µέτρων - όπως π.χ. την πρόσφατη απαγόρευση της πώλησης τσιγάρων σε ανήλικους, την οποία όχι µόνο καλωσορίσαµε αλλά και υποστηρίξαµε θερµά σε όλες µας τις επαφές µε τους

από τα παιδιά και υποστηρίζουµε τη θέσπιση αυστηρών και αποτελεσµατικών ρυθµίσεων για την παραγωγή, το µάρκετινγκ, την πώληση και τη χρήση των προϊόντων καπνού. Ας µην ξεχνάµε όµως ότι παράγουµε ένα νόµιµο προϊόν, και άρα είναι σηµαντικό, µέσα σε ένα

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

µόνη της; Στην περίπτωσή σας, πώς λειτούργησε το «δέσιµο» Παπαστράτος- Philip Morris International;

65


ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ  K ΑΠΝΟΣ

ρυθµισµένο περιβάλλον, να διατηρούµε την δυνατότητα επικοινωνίας µας µε τους ενήλικους καπνιστές. Συνεργάζεστε αρµονικά µε τις αρχές, εγχώριες και διεθνείς, σε θέµατα περιορισµού του καπνίσµατος στους ανηλίκους, επιπτώσεων του καπνίσµατος στην υγεία των λεγόµενων «παθητικών» καπνιστών κ.λπ.;

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Είµαστε πάντα διαθέσιµοι να συνεργαστούµε µε τις αρµόδιες αρχές για τη διαµόρφωση ξεκάθαρων κανόνων για τον κλάδο µας. Ειδικότερα για την αποτροπή του καπνίσµατος των ανηλίκων, συµµετείχαµε ενεργά στον διάλογο µε το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, επισηµαίνοντας την ανάγκη θέσπισης νόµου που να απαγορεύει την πώληση προϊόντων καπνού σε ανήλικους. Σε συνέχεια της θέσπισης του νόµου και θέλοντας να τονίσουµε πόσο σηµαντική είναι η ορθή εφαρµογή του, υλοποιήσαµε µια καµπάνια ενηµέρωσης και ευαισθητοποίησης περίπου 30.000 λιανοπωλητών και χονδρεµπόρων προϊόντων καπνού σε όλη την Ελλάδα – ενέργεια η οποία έλαβε πολύ θετικά σχόλια από τις αρµόδιες αρχές. Επίσης, χαρακτηριστικό παράδειγµα της συνεργασίας µας µε τις αρχές σε διεθνές επίπεδο, είναι η συµφωνία για την πάταξη του παράνοµου εµπορίου τσιγάρων που υπέγραψε το 2004 η Philip Morris International µε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και δέκα κράτη µέλη – συµπεριλαµβανοµένης και της Ελλάδας – και η οποία προβλέπει µια σειρά από κοινές ενέργειες για την αντιµετώπιση του σηµαντικού αυτού ζητήµατος.

66

κές αρχές, όσο και οι άλλοι αρµόδιοι φορείς αναπτύσσουν ολοκληρωµένες ενέργειες. Από την πλευρά µας ως καπνοβιοµηχανία, µιλάµε πάντα ανοιχτά για τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσµατος – άλλωστε το µήνυµά µας είναι σαφές: ο καλύτερος τρόπος για να µειώσει κανείς τις επιπτώσεις του καπνίσµατος στην υγεία είναι να διακόψει το κάπνισµα. Σε ό,τι αφορά το marketing των προϊόντων καπνού, ασφαλώς και η εφαρµογή αυστηρών, υπεύθυνων πρακτικών αποτελεί ουσιαστικό κοµµάτι της λειτουργίας µας. Η εταιρεία µας εφαρµόζει παγκοσµίως τις ακόλουθες αρχές: α) Δεν προωθούµε τα προϊόντα µας σε παιδιά και δεν χρησιµοποιούµε εικόνες ή άλλο περιεχόµενο που θα µπορούσε να έχει ιδιαίτερη απήχηση σε ανηλίκους,

β) Τοποθετούµε προειδοποιήσεις υγείας σε όλο το υλικό µάρκετινγκ και στις συσκευασίες µας, ανεξαρτήτως από το αν το επιβάλλει η εθνική νοµοθεσία, γ) Οι ενέργειες µάρκετινγκ που αναπτύσσουµε σέβονται τα διεθνή πρότυπα αξιοπρέπειας και τις τοπικές παραδόσεις. Ωστόσο η θέσπιση ξεκάθαρων νόµων για τη διαφήµιση και την προώθηση των τσιγάρων µπορεί να είναι σαφώς πιο αποτελεσµατική από έναν εθελοντικό κώδικα. Στην κατεύθυνση αυτή, υποστηρίζουµε περιορισµούς στο marketing των προϊόντων καπνού, όχι όµως και την πλήρη απαγόρευση όλων των µορφών διαφήµισης. Πιστεύουµε ότι η δυνατότητά των εταιρειών καπνού να επικοινωνούν µε τους ενήλικους καπνιστές ώστε να διαφοροποιούν τα προϊόντα τους από αυτά

Αναµφίβολα οι ενήλικες θα πρέπει να είναι σε θέση να παίρνουν οι ίδιοι τις αποφάσεις τους σχετικά µε το κάπνισµα – αλλά πόσο «έτοιµοι» και σωστά πληροφορηµένοι είναι σήµερα, σε µια εποχή που το µάρκετινγκ των επιχειρήσεων και η διαφήµιση (γενικά) τείνουν να γίνουν... επιστήµες «αντίστοιχες» µε τις κλασικές, που υφίστανται από την αρχαιότητα. Ποιος είναι ο ρόλος του «υπεύθυνου µάρκετινγκ»; Σαφώς και οι ενήλικοι καπνιστές πρέπει να γνωρίζουν τις σοβαρές επιπτώσεις του καπνίσµατος στην υγεία και πιστεύω ότι σήµερα στον τοµέα της ενηµέρωσης τόσο οι κρατι-

APE

1


APE

2

του ανταγωνισµού, αποτελεί θεµελιώδες στοιχείο του υγιούς ανταγωνισµού. Πώς σχολιάζετε µέτρα και απαγορεύσεις (σαν αυτά που ισχύουν εδώ και χρόνια σε άλλες χώρες της ΕΕ και από την 1η Ιουλίου 2009 και στην Ελλάδα); Κατά τη γνώµη µου, η απαγόρευση του καπνίσµατος σε δηµόσιους χώρους από την 1η Ιουλίου στην Ελλάδα, είναι γενικά στη σωστή κατεύθυνση. Είναι λογικό, να υπάρχουν περιορισµοί για το κάπνισµα σε δηµόσιους χώρους που το κοινό επισκέπτεται υποχρεωτικά – όπως είναι οι δηµόσιες υπηρεσίες, οι τράπεζες και τα µέσα µαζικής µεταφοράς. Ωστόσο, σε χώρους που το κοινό µπορεί να επιλέξει αν θα επισκεφθεί ή όχι, όπως είναι οι χώροι διασκέδασης, τα εστιατόρια κ.λπ., οι επιχειρηµατίες πρέπει να έχουν την ευελιξία να παρέχουν στους ενήλικες καπνιστές πελάτες τους έναν άνετο χώρο όπου θα µπορούν να καπνίζουν.

Τελικά, υπάρχει µέλλον για τη βιοµηχανία που δραστηριοποιείται σε ένα τόσο ευαίσθητο, από πλευράς υγείας, τοµέα; Φυσικά. Είµαι απόλυτα σίγουρος ότι υπάρχει µέλλον. Η Παπαστράτος είναι σήµερα η µεγαλύτερη ελληνική καπνοβιοµηχανία και διαθέτει ένα από τα πιο σύγχρονα εργοστάσια της Philip Morris International στην Ευρώπη. Η µέχρι τώρα πορεία µας, η ποιότητα των εργαζοµένων και το προφίλ των εµπορικών µας σηµάτων, µας κάνουν να αισθανόµαστε αισιόδοξοι και αποφασισµένοι να προχωρήσουµε ακόµη πιο δυναµικά στο µέλλον. Αναµφίβολα, οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις που προκαλεί το προϊόν στην υγεία είναι πολλές και τις αντιλαµβανόµαστε πλήρως. Γι’ αυτό αναπόσπαστο κοµµάτι της λειτουργίας µας είναι η υποστήριξη αυστηρών και αποτελεσµατικών κανονισµών για τον κλάδο µας, η αποτροπή των ανηλίκων από το κάπνισµα και η διαφανής στάση απέναντι στα σύνθετα θέµατα που περιβάλουν το προϊόν µας.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Κεντρικός άξονας ανάπτυξης είναι για την Παπαστράτος, το νέο εργοστάσιο της στον Ασπρόπουργο. «Θα εστιάσουµε στη µέγιστη αξιοποίηση των δυνατοτήτων του το οποίο µας επιτρέπει, εκτός από προϊόντα να εξάγουµε και τεχνογνωσία σε άλλες θυγατρικές του οµίλου, χάρη στην τεχνολογία αιχµής που διαθέτουµε, αλλά και τις ευρεσιτεχνίες που έχουν ενσωµατωθεί στις διαδικασίες παραγωγής µας», τονίζει ο Χρήστος Τσόλκας. (1) Στιγµυότυπο από τα εγκαίνια του νέου εργοστασίου στα µέσα Μαίου 2009. (2) Μακέτα του εργοαστασίου

67


������ ���� ������� ������� ����������� �.�.�.�.�. & �.�.�.�. "������ ���� �.�." ����������� 31�� ���������� 2008 (1/1-31/12/2008) 12� �������� ����� 1�� ���������� 2008-31� ���������� 2008 ��.�.�.�. 3 5 7 1 1 / 0 4 /� / 9 6 /43(02)

���� ������� 2008 ����

����������

�. ����� ������������� 1. ����� �������� ��� ������ ������������� 1�. ����������� ����� ��������������� �������� 1�. ��������µ������ �������� �����µ����� 2. ��������µ������ �������� ������� ��� ������� ������ ��������� 3. ����� ������� ��������������� �������� 4. ����� ����� �������������

���� �������

����������

2.055.148,21 14.350.040,53 139.092,98

2.055.148,21 14.350.040,53 139.092,98

2.193.877,88 59.530.371,50 9.610.607,74 87.879.138,84

2.193.877,88 59.530.371,50 9.610.607,74 87.879.138,84

���� ������� 2007 ���� �������. ����

���� �������

����������

0,00 0,00

156.642,08 14.350.040,53 139.092,98

156.642,08 14.350.040,53 139.092,98

2.193.877,88 58.670.357,93 9.510.183,56 85.020.194,96

2.193.877,88 58.670.357,93 9.510.183,16 85.020.194,56

�������. ����

0,40 0,40

�. ����� ���������� �. ���µ���� ��������������� 3. �������� ����������� (Goodwill)

2.096.700,66 2.096.700,66

2.096.700,66 2.096.700,66

0,00 0,00

0,00 0,00

0,00 0,00

0,00 0,00

��. ����µ���� ��������������� 3. ������-������� ���� �� ������� ������ 3�. ������� ���� ����� & ���� 3�. ������� ����-��������� 4. M�����µ���-����.���/���� & ������ µ��.�����. 5. ���������� µ��� 6. ������ & ������ �������µ�� ������ ���������������(��+���)

41.287.733,36 1.231.651.889,63 10.555.686,45 45.072,72 592.214,06 10.753.716,71 1.294.886.312,93

8.803.232,43 1.011.412.004,24 999.486,57 43.812,63 317.448,04 9.835.221,81 1.031.411.205,72

32.484.500,93 220.239.885,39 9.556.199,88 1.260,09 274.766,02 918.494,90 263.475.107,21

647.173,68 1.231.651.889,63 9.433.472,13 606.595,73 7.893.200,94 1.250.232.332,11

384.704,40 851.297.258,59 510.979,74 364.411,44 7.208.196,93 859.765.551,10

262.469,28 380.354.631,04 8.922.492,39 242.184,29 685.004,01 390.466.781,01

1.296.983.013,59

1.033.507.906,38

263.475.107,21

1.250.232.332,11

859.765.551,10

390.466.781,01

���. ��µµ������ ��� ����� µ����������µ�� ���µ���������µ���� ���������� 1. ��µµ������ �� �������µ���� ������������ 7. ������ µ����������µ�� ����������

394.286,54 394.286,54 263.869.393,75

������ ������ �����������(��+���+����)

6.299.902,00 18.569,26 6.318.471,26 396.785.252,27

���� ������� 2008 ����

��������

�. ���� �������� �. �������� �������� (2.366.400 µ������ ���� 73,40 ���� � ����µ��) 1. �������µ���

���. �������� ���������µ���� ������������� ���������� 3. ������������� ���������� ������ ����������� (�.2445/96) ����� : ���������� ������������� ��� IV. �����µ����� �������� 5. ����������� �����µ����� �.2445/96 V. ��������µ��� ��� ��� �������� ������ ������� ��� ��� �������� ��µ��� ������� ��� ��� �������� ��µ��� �������µ���� �������

������ ����� ��������� (��+����+��V+�V)

�. ���������� ��� ��������� & ����� 1. ���������� ��� �����µ���� ���������� ���� ������ ��� ��� �������� 2. ������ ����������

���� ������� 2007 ����

173.693.760,00 173.693.760,00

173.693.760,00 173.693.760,00

434.201.137,67 356.399.166,43 77.801.971,24

434.201.137,67 299.953.018,53 134.248.119,14

108.550.284,42 108.550.284,42

108.550.284,42 108.550.284,42

31.723.149,43 -362.155.679,79 -330.432.530,36

-47.137.762,79 -315.017.917,00 -362.155.679,79

29.613.485,30

54.336.483,77

144.417,83 1.349,52 145.767,35

113.055,45 113.055,45

625.624.752,72 544.833,33 626.169.586,05

639.172.261,52 0,00 639.172.261,52

20.576.078,65 27.000.000,00 6.283.226,49 759.611,36 58.234,48

15.747.117,05 5.106.409,66 943.637,01 50.901,57

13.547.508,80 2.650.930,06 70.875.589,84

6.585.505,73 1.815.522,61 30.249.093,63

697.045.175,89

669.421.355,15

3.674.013,74 3.219.579,38 6.893.593,12

2.893.254,74 2.893.254,74

733.698.021,66

726.764.149,11

54.011.736,43

98.069.107,65

�.����������� I. �����������µ�� �����������

�. ����������� ���������� ��. ���������� 1.������� �����:���������� 3�.�������� ����������� 11.�������� �������� 11�.�������� ��µ���� 12.��������µ�� ������������ ������������ ��� ���������

3.946.898,84 -

IV. �������µ� 1. ��µ��� 3. ���������� ����� & ������µ���

������ �������������� ����������� (���+��V)

3.914.671,24 -

3.946.898,84 16.038,26 4.354.572,11 3.165.892,58 15,76 11.483.417,55

2. ������ �������� 8. ������ µ����������µ�� ����������� 3.914.671,24 1.380,00 4.562.376,77 2.068.249,58 172,41 10.546.850,00

��. �����������µ�� ����������� 1.���µ������� 3. �������� ���/�µ�� ����/µ�� ����������� 4.������������ ������� 5.����������� ��� ������-���� 6.������������ �������µ�� 7.M����������µ�� ����������� ��������� ���� ���µ��� ����� 11.�������� ��������

13.549,98 451.905.913,40 451.919.463,38

6.501,15 316.633.140,01 316.639.641,16

463.402.880,93

327.186.491,16

1.996.327,89

1.998.455,95

�. ����������� ����������� ���������

4.429.419,09 6.425.746,98

793.949,33 2.792.405,28

1. ����� ���µ���� ������� 2. ����� ������� ��������µ���

733.698.021,66

726.764.149,11

54.011.736,43

98.069.107,65

������ ����������� (��+���)

�. ����������� ����������� ����������� 1. ����� ���µ���� ������� 2.'����� ������� ����������

������ ������ ����������� (�+�+�+�)

����������� ������ ����������

������ ������ ��������� (�+�+�+�)

����������� ������ ����������

2. ���������� ��������µ�� ��������� ��� �µ����µ���� ���������

2. ���������� ��������µ�� ��������� ��� �µ����µ���� ���������

��µ�������: 1. ���� ��������: � ������� ��������µ�� ��� � ��������� ��������µ���� ����������� ��µ���� µ� �� �������� ��������� ������� ��� ������������ ��� ��� ��������� ��� ��� ����µ����� �� ������ ������� ���µ���������µ���� �������� ��� ��� �������� ����������� ��������� ��� ��� ������� ��������� ��� �.2445/1996 ��� ��µ����� ����������� �� ����: (�) �� ������� ��� ����������� �� 3� "������� ���� �����-����" ��������� ��� ��������������� ��������� �� ������ ����� ��������� ��� ������µ����� ���� ������, ������ ��� ��µ�� ���� ������ ��� ��������� ��µ������µ����µ���� ��� ��� ���������� ��� ������ ������������� ��� ��� ����µ���� ��������������� ���� �� �������� ��� ��������������� ��������, �������µ���� ��� ������� ����������� ��� ������ ����� ��� ��� ������� ��� ����������, ����� ��� µ����� ���������� ��� ��� ������� ���������� ���, ��µ���� µ� �� ��µ���� ����������� ��� ������� ���������� �������µ���������� ��� ��µ���������� ��� ��������� �������� ��������� - ������� - �������µ��� ������ ��� ������� ������������� �������� �µ����� (����� 62.7 �2445/96) ��� ��� ������� ��� ���������� ������µ���� �� ����1068858/10591/�0012/29-1-02. (�) ��� 31/8/2004 �µ���µ���� ��� ��µ������� ����������� ��� �����, ��� ��� �� ����� ��� ������ �� ���������� ������������� ��µ���� µ� ��� ���. 8 ��� ������ 26 ��� � 2093/1992 ��� ��� ������ 62.7 ��� �.2445/1996 ��� ��µ����� �����������. (�) �� ��� ����µ��� ��� �������� ��� ������ 62.3 ��� � 2445/96 � �������� ���µ����� ���� ��� �������µ���� ������� ������ ����������� �����µ����� ��������� ����� €108.550.284,42 µ� ��������� µ������� ��� ������������ ��� ����� ����� ����µ������ ���������� ��� �� ���/�µ� "������������� ������ ���������" �� ���/�µ� ������������ �����µ������. 2. ���������� ���������� �������: �� ����������� �������� ��� �� ������ ��� ��������� ��� ����� �������� ��� ��� ����������� ����� ��� �� ����� 2008.

��������� ����������� ������������� ������� 31�� ���������� 2008 (1 ����������-31 ���������� 2008) ���� �����µ���� ������� 2008 247.569.109,29 252.894.073,68 -5.324.964,39 5.544.577,52 219.613,13

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

�. ��������µ��� ��µ����������� ������ �������� (��������) �����: ������ �������� ����� ��������µ��� (����� � ��µ���) ��µ����������� �����: 1. ���� ����� ��µ����������� ������

68

�����: 1. ����� ����������� ����������� 3. ����� ����������� ��������� ������ ��������µ��� (�����) ��µ����������� �����: 4. ���������� ����� & ������ ����� �����: 3. ���������� ����� & ������ ����� ����� ��������µ��� (����� � ��µ���) ��µ����������� ��.�����( � µ����): ������� ��������µ��� 1. ������� & �������� ����� 1�. ����������� ��� ����� ������������� ������ ���������� 2. ������� ����� 3. ����� �������µ���� ������� 4. ����� ��� ���������� �������µ���� ������� �����: 1. ������� & �������� ����� 2. �������� ��µ��� 3. ����� �������µ���� ������� �������� & ������� ��������µ��� (����� � ��µ���) �����: ������ ���������� ������ ��������� �����: �� ��� ����� ����µ���µ���� ��� ����������� ������ ������ ������������ ������� (����� � ��µ���) ��� �����

������� ��������� ������������� 31�� ���������� 2008 (1 ����������-31 ���������� 2008)

5.234.893,85 3.759.913,74

8.994.807,59 -8.775.194,46

20.003.853,11 36.149.663,41

129.024,51 56.446.147,90 590,91 995,24 223.465,30 33.362,11 98.009,31 6.575,90

���� �������µ���� ������� 2007 242.860.317,93 360.448.784,04 -117.588.466,11 1.565.919,89 -116.022.546,22

2.323.947,41 2.241.925,89

���� �����µ���� ������� 2008

4.565.873,30 -120.588.419,52

������ ��������µ��� (����� � ��µ���) ������� (-):�������� ��������µ���� (������ � ��µ���) �������µ���� ������� (-):�������� ����������� ������� �������µ���� ������� ������:

31.741.271,78

-47.137.762,79

-362.155.679,79

-315.017.917,00

-18.122,35 -330.432.530,36

-362.155.679,79

��µ��� ��� ����

-330.432.530,36

-362.155.679,79

10.954.047,89 -16.145.810,30 -24.921.004,76

56.800.223,86

137.947,32 31.741.271,78

166.951.826,40

34.781.688,00

61.209,61 97.695.255,98 15.767,29 33.780,36 460.155,68 -

-23.827.640,11 -144.416.059,63

97.772.232,88

56.662.276,54

493.936,04 -47.137.762,79

280.101.639,24

166.951.826,40

0,00 31.741.271,78

280.101.639,24

0,00 -47.137.762,79

������� 8 ����� 2009 � �������� ��� �.�.

��µ������ ������� �.�.�.: A E 023455

� ��������� ��µ������

�������� ���µ����� �.�.�.: � 237945

� ������µ���� ����������

�µµ������ �������� �.�.�.: A E 500871

���� �������µ���� ������� 2007

� �������µ��� �����������

�������� ������������ �.�.�.: A E 040139 �� ������ ��� 15176/�� �����


������ ���� ������� ������� ����������� �.�.�.�.�. & �.�.�.�. "������ ���� �.�." ��������� ���������� �������� ��� ����������� ��� ������ ��� 1 ���������� 2008 µ���� 31 ���������� 2008 (��µ������µ��� ����� ��� �. 2190, ����� 135 ��� ������������ ��� ���������� ������� ������µ���� ����������� ���� �� ���) �� �������� �������� ��� ����������� ��������� �� µ�� ������ ���µ����� ��� ��� ������µ��� ��������� ��� �� ��������µ��� ��� ������� ���� �.�. � ���������� ��� ������� �� �������� ��������µ��� ������ ��� ������µ���� ����� ��� ��� ��������µ���� ���, ������ �� ����������� �������� ���� ������� ������µ���� ����������� ��� ���������� �� ������ ��������� ������� ����� ��� ���� ������ ������� ��� ������� ������� �������. ���������� µ����� �� ��������� ��� ��������� ���������� ��� ��������� �������� ��, ���� ���������� �� �� ���� ��������. 1. �������� ����������� (���� ������µ��� �� ���. €)

�������� ����������� 1000

��������� ����� ���������:

41,9 ��µ ������� ����

����µ�� µ������ �����µ�� ���������:

35711/04/�/96/43(02)

��µ���� ����:

��µ����� ���������� �������

31/12/2008

31/12/2007

617.476

655.574

32.107

12.719

3.648 467.997 # 1.121.228

3.777 326.202 998.272

173.694

����������

A��� ����������� �������� ����� µ� ������������� ����������� ��������

�µ���µ���� �������� ��� ������� ������µ���� ����������� (��� ��� ������ ���������� �� ��������� ��������):

8 M���� 2009

���������� ��� ������� ����� ������������� ����������� �������� ������ �����������

������� �������� ��������:

������ ������

��������� ��������:

PriceWaterhouseCoopers �����µ� ��������� �������

������ ���� ��� �����������

����� ������� ������� ��������:

�� ��µ���� ���µ�

�������� ��������

173.694

��������� ���������� ���������:

www.etae.gr

����� �������� ������� �����

166.185

������� ����������� ��µ�������:

������ ������� ����� µ������ ��������� (�)

����������� ����

������µ��� ���������� (�)

92.548

339.879

266.242

-

-

��µ������ �������, �������� ��� �.�.

�������� �������, ��µ������

������ ������� ����� µ������ ��������� (�)=(�)+(�)

339.879

266.242

���/��� ��������, ������������ ��� �.�.

���/��� ��������, ��µ������

�����������µ�� ��������� �����������

625.625

639.172

�������� ���µ�����, ��������� ��µ������

�����-��������� �������, ��µ������

59.715

����������/������ µ����������µ�� �����������

80.354

������� ��������, ��µ������

�����������µ�� ��������� �����������

40.548

6.585

���/��� ������, ��µ������

������ �����������µ�� �����������

34.822

26.558

�������� ���������, ��µ������ ��������� �������������, ��µ������

������ ����������� (�) ������ ������� ����� ��� ����������� (�)+(�)

781.349 1.121.228

732.030 998.272

2. �������� ���������� ������������� ������ (���� ������µ��� �� ���. €)

4. �������� ���������� ��������� ���� ������ (���� ������µ��� �� ���. €) 01.01.2008-

01.01.2007-

01.01.2008-

01.01.2007-

31.12.2008

31.12.2007

31.12.2008

31.12.2007

������������ ��������������

����� ��� �����

83.065

�����/µ���� ������µ���� ���: ���������� ����µ���� ������ ��������� ���������� ����� ������������ ��������� ���������� ������ ���������� ��� ������ ���������� ��������µ��� (�����, �����, ����� ��� ��µ���) ����������� �������������� ���������� ����� ��� ������ �����

�����/µ���� ������µ���� ��� µ�������� ��������µ�� ��������� ������� � ��� ����������� µ� ��� ������������ ��������������: ������ / (������) ���������� (������) / ������ ����������� (���� ��������)

75.913

������ ��������

247.569

242.860

����� �����/(��µ���)

111.179

102.809

����� / (��µ���) ��� �����, ���µ���������� ��� ����������� ��������µ����

108.503

99.741

83.065 75.734

75.913 56.915

75.734

56.915

150.499

140.496

2.743

1.558

39.253

39.197

�����/(��µ���) ��� ����� �����/(��µ���) µ��� ��� ������ ������µ����� ��:

6.302

17.671

(20.003)

(10.954)

45.441

34.783

(129.767)

(6.267)

5.674

5.951

(36.206)

(34.770)

M������� ���������

�����/(��µ���) ��� �����, ���µ����������, ����������� ��������µ���� ��� ��������� ����������

�����: ���������� ����� ��� ������ ����� ���������µ��� ���������µ���� ����� ������ ������� / (������) ��� ������������ �������������� (�)

(18)

-

(3.516)

123.082

-

(6.300)

����������� ��������������

(��������)/������ ����������, ��������, �/���� ��� ������ ���������� ��µ����� ���������� ���� ��� ���������� ����� ����µ���� ��� ����� ������ ��������� ��� ���������� �� ������� ���������� ��� �������� ����µ���� ��� ����� ������ ���������

2.301

-

(4.171)

(1.680)

47

-

����� �������������

20.003

10.954

������ ������� / (������) ��� ����������� �������������� (�)

18.180

2.974

3. �������� ���������� ��������� ������� ����� ������ (���� ������µ��� �� ���. €) 0

���µ���������� ��������������

31.12.2008

31.12.2007

266.242

209.327 56.915

���������� �������

(6.585)

(2.743)

������ ������� ����� ������� ������ (1.1.2008 ��� 1.1.2007 ����������)

������ ������� / (������) ��� ���µ���������� �������������� (�) ������ ������/(µ�����) ��� ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ������ (�)+(�)+(�)

(6.585)

(2.743)

����� / (��µ���) ��� ������ µ��� ��� ������

75.734

8.079

123.313

�������� ��������� ��� ���������� ����������

(2.097) 0

-

��µ����� �������µ� ��� �������µ� ������� ������

286.640

163.327

������ ������� ����� ����� ������ (31.12.2008 ��� 31.12.2007 ����������)

339.879 0

266.242

��µ����� �������µ� ��� �������µ� ����� ������

294.719

286.640

1. H �������� ������ ���� �� ����������� ���� 31.12.2008 µ� �� µ����� ��� ������� ���������� ��� ��� µ������ �������� ������� �������� ��. 2. ����� ������� �� ������� ���������� ����� ��� ��������µ�� ��� 31.12.2007. 3. � µ������� ��������� ���������� ����� ��� ��������� ����� �� 2008. �� ����������� ����������� ��� ��������� ��� �� ����� ���� ��� ����� �������� ��������� ��� ���� �������� ������� �� ������µ��� �� ��������� ������������ ������������ ���� ������������ �� �������� ������� ��� ��� ����������� �����. ������ µ� ��� ���������� ��� ���������� ��� ����� ������� ������� �� ��������� ���������� ������� ��� �� 2002 µ���� �� 2007. � �������� ������ �� �������� ��� ������� 2002 ��� ��� 2006 ����� ��� �.3697/2008 ��µ���� µ� ��� ����� �������� ����� ������µ���� € 18 ���. ������� �� ����������� ����������� ��� ��������� ��� �� ����� 2007 ��� ����� �������� ��������� ��� ���� �������� ������� �� ������µ��� �� ��������� ������������ ������������ ���� ������������ �� �������� ������� ��� ��� ����������� �����. 4. ��� ����� �������� ��� �������� �µ����µ��� ����. 5. �� �������� � ��� ��������� ��������, ����� ��� �� �����µ��� ��������� ��� ���������� � ����������� ������� ��� ���µ������ �� ����� ��µ������ �������� ���� ������µ��� ��������� � ���������� ��� ���������. 6. �� ���������µ��� ��������� ��� ��������� ��� 31.12.2008 ��� 31.12.2007 ��������� �� 36 ���µ� ����������. 7. H E������� µ��� ��� 2008 ��������� ���� ���������� ��� ���������� ��� ��������� «������� ������������ ��������������-������� ������� ��» µ� ���������� ����� «��� ������� ������� ��», ��µ���� µ� ��� ��������� ��� ������ 68 ���.2 ��� 78 ��� �.�.2190/1920 ������ ��� ��� µ� ��.����.5338/28-2-08 ������� ��� ������� ���µµ���� ��� ����������� ������� � ����� ������������ ��� ������ �����µ�� ��������� ��� ��µ������ µ� ��� ���������� ��� 1/4/08 ��� ����µ. ����.1371/08. 8. ���� �������� ��� ������ ��������� ��� ��� ������ ��� �������������� ������ ��� �� �������� ��� ���������� ��� ����������� ��� �������� ��� ���� ��� ��������� ��������, ��� ����� �������� ��� ���������� ��� µ� �� �������µ��� ���� ��� ������ ��� ��� 24 ���� ����� µ���, ����� �� ����: i) ��������: 1.000 ���. € ii) ������: 74.035 ���. € iii) ����������: 297 x��. € iv) �����������: 18.829 x��. € v) ������� ���� ��� ��������: 1.615 ���. € 9. � �������� ����µ��� �� ����µ����� ����� 12 ��� ��� 1� ���������� 2008 ��� �������� �� ��������� ������µ� ��� ���������. � �� ���� ����µ����� ���� ������µ��� ���� ��� �������� �� ���������� �������� ��� 31.12.2007 ��� ��������µ��� �� �������� ��� ������������ ��� µ��������, ��� ������������� ��� ��� ����������, �� ����� ���� �µ���������� �� ���� ����������� �������� ��� ������ µ����������µ�� ���������� (����� ��µ����� 27 ���� ������� ������µ���� �����������).

�������, 8 ����� 2009

� �������� ��� ����������� ����������

� ��������� ���������

� ����������� ����������

� ����������� �����������

��������� ������� �.�.� A E 023455

�������� �. ��������� ��� � 237945

��������� �������� �.�.� A E 500871

�������� ������������ �.�.�.: A E 040139 �� ������ ��� 15176/�� �����

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

�������� �������� ��� �����������:

69


ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ  Ι ΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ

Το παιχνίδι της ανάπτυξης

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΛΕΞΑΚΗΣ Ο αντιπρόεδρος της Νηρέας ΑΕ επισηµαίνει τη µεγάλη σηµασία που έχει για όλες τις οικονοµικές δραστηριότητες ο χωροταξικός σχεδιασµός καθώς επιτρέπει στις επιχειρήσεις να επιδίδονται απερίσπαστα στο έργο τους. Μία χωροθέτηση όµως που ακόµη δεν έχει υπάρξει από την Πολιτεία για τον κλάδο ιχθυοκαλλιέργειας, και αυτό δηµιουργεί σειρά προβληµάτων.  Συνέντευξη στον Γιώργο Ρήγα

70

Π

ερίοδος διεθνούς ύφεσης. Δεδοµένου ότι η Βιοµηχανία είναι η προµετωπίδα εξωστρέφειας της χώρας, πόσο νοµίζετε ότι αυτή επηρεάζει σήµερα την ανάπτυξή της; Διαθέτει ο βιοµηχανικός τοµέας στην Ελλάδα αναχώµατα στην κρίση;

Αναµφισβήτητα η παγκόσµια χρηµατοπιστωτική και οικονοµική κρίση και η ισχυρή ύφεση την οποία διανύουµε επηρεάζει τον βιοµηχανικό κλάδο. Οι επιχειρήσεις αντιµετωπίζουν, ως αποτέλεσµα της νέας καταναλωτικής συµπερι-

φοράς, µείωση στις πωλήσεις, θέµατα ρευστότητας αλλά και αναδιαρθρώνουν τα επενδυτικά και αναπτυξιακά τους προγράµµατα. Για τις ελληνικές εξωστρεφείς επιχειρήσεις, διατηρώ µια αισιοδοξία ότι θα αντιµετωπίσουν τα προβλήµατα ταχύτερα καθώς, ως διεθνώς ανταγωνιστικές, διαθέτουν τα απαιτούµενα αντανακλαστικά. Όµως, αυτή η κρίση αποτελεί και µια ευκαιρία για µια καλύτερη µελλοντική παρουσία του ελληνικού βιοµηχανικού τοµέα στις διεθνείς αγορές, µέσα από τις εσωτερικές

οργανωτικές, παραγωγικές -κόστους και χρηµατοοικονοµικές αναδιαρθρώσεις που χρειάζονται κάτω από αυτές τις συνθήκες. Ιδιαίτερα, για τον κλάδο της ιχθυοκαλλιέργειας, έναν ισχυρά εξαγωγικό κλάδο, πιστεύω ότι το πρόβληµα δεν είναι στη ζήτηση, η οποία αυξάνεται σταθερά κάθε χρόνο σε όγκο. Αντίθετα, µε βάση τα προϊόντά του και την ποιότητά τους, ο ιχθυοκαλλιεργητικός κλάδος παρουσιάζει συνεχή δυναµική ανάπτυξη. Τα προβλήµατα που δηµιουργήθηκαν κατά την τρέχουσα περίοδο


H ελληνική βιοµηχανία σήµερα θα µπορούσε να ισχυριστεί ότι είχε πάντοτε τη στήριξη της Πολιτείας (π.χ. ΟΠΕ, επενδυτικά κίνητρα, δυσκολίες κρατικής µηχανής – γραφειοκρατία – για την προώθηση της επιχειρηµατικής δράσης κ.λπ.) και των εκάστοτε κυβερνήσεων; Ο κλάδος της ελληνικής ιχθυοκαλλιέργειας έχει στηριχθεί από την Πολιτεία κατά τα προηγούµενα χρόνια µέσα από τις χρηµατοδοτήσεις για επενδύσεις, αντιµετώπιση έκτακτων δυσµενών γεγονότων, και από το κανονιστικό πλαίσιο. Βασικό θέµα που παραµένει είναι ο καθορισµός της φέρουσας παραγωγικής ικανότητας της κάθε ιχθυοκαλλιεργητικής εταιρείας, που χρειάζεται ώστε να αποφεύγονται προβλήµατα όπως αυτά που ανέφερα πιο πάνω. Επίσης, είναι αναγκαίος ο χωροταξικός σχεδιασµός στη χώρα µας σε ότι αφορά τις διάφορες οικονοµικές δραστηριότητες, ώστε οι επιχειρήσεις να επιδίδονται απερίσπαστα στο έργο τους και αυτή η χωροθέτηση των δραστηριοτήτων δεν έχει ακόµα καθοριστεί για την ιχθυοκαλλιέργεια. Ένα άλλο θέµα συνδέεται µε την επιστροφή σηµαντικών ποσών ΦΠΑ προς τις επιχειρήσεις του κλάδου. Τέλος, υπάρχουν διάφορα γραφειοκρατικά θέµατα που αντιµετωπίζουµε κατά την επαφή µας µε το Δηµόσιο, όπως για παράδειγµα τα θέµατα αδειοδότησης, τα οποία είναι αναγκαίο να βελτιωθούν περαιτέρω. Η εταιρεία σας πρωταγωνιστεί σε µεσογειακή κλίµακα στην παραγωγή και εξαγωγή ψαριών. Στον βαθµό που η διατήρηση της πρωτιάς είναι

πάντα δυσκολότερη υπόθεση από την κατάκτηση της και σε συνδυασµό µε το διεθνές περιβάλλον, πόσο γρήγορα πιστεύετε θα αποδώσει η πρόσφατη συµφωνία µε την Tradimar που προφανώς αποσκοπεί στην καλύτερη διάθεση των προϊόντων σας στην ευρωπαϊκή αγορά; Ο Όµιλος Νηρεύς παραµένει ο ηγέτης στη µεσογειακή ιχθυοκαλλιέργεια και αυτό δεν συνδέεται µόνο µε το µέγεθος της παραγωγής του, αλλά και µε τα τεχνολογικά του επιτεύγµατα, τη σειρά των προϊόντων του, την ιχνηλασιµότητα σε όλα τα στάδια της παραγωγής και των πωλήσεων. Δηλαδή, ο Νηρέας είναι πρωτοπόρος ως αποτέλεσµα των καινοτοµιών του, οι οποίες είναι συνεχείς και είναι αυτές που συντηρούν την ηγετική του θέση. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η νέα συµφωνία του Νηρέα µε την Tradimar. H Tradimar είναι θυγατρική εταιρεία του µεγάλου ευρωπαϊκού Οµίλου STEF-TFE, ο οποίος εξειδικεύεται στην παροχή υπηρεσιών logistics για θαλασσινά προϊόντα. Η Tradimar αποτελεί το ευρωπαϊκό δίκτυο για

Ευρώπη, να ελαττώσει τον χρόνο µεταφοράς, να βελτιώσει την προσφορά υπηρεσιών προς τους πελάτες και να ανταποκριθεί γρήγορα στα αυξανόµενα αιτήµατα των πελατών για ιχνηλασιµότητα και διαθεσιµότητα των προϊόντων του, σε µία σειρά από πλατφόρµες στην Ευρώπη. Για την καλύτερη εξυπηρέτηση της ευρωπαϊκής ανάπτυξης του Νηρέα, η Tradimar έχει θέσει σε εφαρµογή ένα κέντρο εφοδιασµού στην Ιταλία που καλύπτει την αποθήκευση και τη διανοµή των προϊόντων του. Τα προϊόντα µας θα αποθηκεύονται στη πλατφόρµα του Μιλάνου για παράδοση σε ολόκληρη τη χώρα. Το 2009, η πλατφόρµα του Μιλάνου θα χειριστεί 3,000 τόνους νωπών ψαριών (σε φιλέτα ή απαντερωµένα λαβράκια και τσιπούρα). Επιπλέον, το µεγάλο της και αποτελεσµατικό δίκτυο εφοδιασµού στην Ευρώπη θα είναι σηµαντικό για την περαιτέρω ανάπτυξή µας στην ευρωπαϊκή αγορά. Αναφορικά µε την ελληνική αγορά, όπου το ψάρι για πολλούς επιµένει να θεωρείται έδεσµα

«Υπάρχουν διάφορα γραφειοκρατικά θέµατα που αντιµετωπίζουµε κατά την επαφή µας µε το Δηµόσιο, όπως για παράδειγµα τα θέµατα αδειοδότησης, τα οποία είναι αναγκαίο να βελτιωθούν». τη µεταφορά και τον εφοδιασµό θαλασσινών του Οµίλου STEF-TFE. Έχει ισχυρή παρουσία στις Γαλλία, Ισπανία, Ηνωµένο Βασίλειο και την Ιταλία και υποστηρίζεται από το δίκτυο STEF-TFE. Είναι η µόνη επιχείρηση που µπορεί να προσφέρει καθηµερινά θαλασσινά από 21 αεροδρόµια και 150 λιµάνια στην Ευρώπη. Με 20 πλατφόρµες και προσωπικό 1200 ατόµων, διαθέτει εµπειρογνωµοσύνη σε όλες τις µεταφορές και διακινήσεις εµπορευµάτων για τα προϊόντα της θάλασσας. Ο Νηρέας συµφώνησε µε την Tradimar για τη δηµιουργία µιας αλυσίδας εφοδιασµού, µε κέντρο το Μιλάνο της Ιταλίας. Ο Νηρέας επιδιώκει να βελτιστοποιήσει τη διαδικασία logistics στην

πολυτελείας και να µην προτιµάται έναντι του κρέατος, ποιες είναι οι προοπτικές της αγοράς µε δεδοµένη την εγχώρια ύφεση; Ξεκινώντας, τονίζω ότι τα ψάρια της ελληνικής ιχθυοκαλλιέργειας είναι προϊόντα εξαιρετικής ποιότητας, τα οποία καταναλώνονται µε ευχαρίστηση στις 40 περίπου χώρες που τα εξάγουµε. Το ψάρι γενικά προτιµάται στη διατροφή από άλλα υποκατάστατα προϊόντα, λόγω των εξαιρετικών χαρακτηριστικών του, το είδος της πρωτεΐνης του, τα ωµέγα 3, κ. άλ. Επίσης, πιστεύω ότι µπορεί να αυξηθεί εκτεταµένα η κατανάλωσή του στην Ελλάδα. Βεβαίως, η χώρα µας έχει θάλασσα αλλά και

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

προέρχονται κυρίως από την πλευρά της προσφοράς, όπου παρατηρήθηκε µια σηµαντική υπερπαραγωγή σε ένα προϊόν της µεσογειακής ιχθυοκαλλιέργειας, σε συνδυασµό µε προβλήµατα που παρατηρήθηκαν σε πολλές µικρές και µεγαλύτερες παραγωγικές µονάδες. Εποµένως, η ορθολογικοποίηση της προσφοράς στο µέλλον και οι νέες αναδιαρθρώσεις που παρατηρούνται στον κλάδο αναµένεται να φέρουν σε ισορροπία την προσφορά µε τη ζήτηση, και την καλύτερη δοµή του κλάδου. Ήδη αυτό έχει ξεκινήσει και πιστεύω ότι θα συνεχιστεί αυτή η επιθυµητή πορεία.

71


CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ  Ι ΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ

72

τοποθετείται έτσι γεωγραφικά, σε αντίθεση µε άλλες ηπειρωτικές χώρες, ώστε παράγονται και άλλα είδη απευθείας από την παραδοσιακή αλιευτική δραστηριότητα. Όµως, τα τελευταία είδη σταδιακά φθίνουν, ενώ είναι πολύ πιο ακριβά από τα καλλιεργηµένα ψάρια. Άρα, ο κόσµος θα στραφεί εντονότερα στα προϊόντα µας για τα οποία τονίζω ότι, ποιοτικά, είναι εξίσου προτιµητέα, αλλά και σηµαντικά φθηνότερα, λόγω της µαζικής παραγωγής τους. Αναφέρω επίσης και µελέτες που έχουν γίνει από κορυφαίους επιστήµονες στο θέµα αυτό. Ταυτόχρονα, πιστεύω ότι ο κλάδος µας θα πρέπει να προωθήσει, µε ενέργειες µάρκετινγκ, τα εξαίρετα προϊόντα του στην ελληνική αγορά. Με τα διατροφικά σκάνδαλα που έχουν ξεσπάσει τα τελευταία χρόνια και την λογική επιφύλαξη του κοινού απέναντι στα συσκευασµένα τρόφιµα, ποιες ενέργειες έχει αναλάβει και αναλαµβάνει η Νηρέας για να κερδίσει την εµπιστοσύνη των καταναλωτών; Η ελληνική ιχθυοκαλλιέργεια δεν έχει αντι-

µετωπίσει έως τώρα διατροφικό σκάνδαλο και πιστεύουµε ότι αυτό δεν θα συµβεί και στο µέλλον. Και αυτό γιατί φροντίζουµε ώστε όλη η διατροφική αλυσίδα των ψαριών µας να στηρίζεται στις πρώτες ύλες που καταναλώνουν τα ψάρια στις θάλασσες, να προσέχουµε τις ιχθυοτροφές που παρασκευάζονται για τη διατροφή τους, την υγιεινή της παραγωγής ιχθυοτροφών, γόνου και ψαριών, τη συνεχή παρακολούθησή τους από επιστήµονες ιχθυολόγους και ιχθυοαπαθολόγους, την καθαρότητα των χώρων παραγωγής σε ιχθυογεννητικούς σταθµούς και θάλασσες. Τα εν λόγω συστήµατα ιχνηλασιµότητας είναι πιστοποιηµένα από διεθνείς οίκους πιστοποίησης. Η εταιρεία σας έχει αφετηρία την Χίο, ένα τόπο αντιπροσωπευτικό των εκτεταµένων ακτογραµµών και του νησιώτικου χαρακτήρα της χώρας µας. Η συγκεκριµένη αυτή µορφολογία τι περιθώρια ανάπτυξης προσφέρει στην ιχθυοκαλλιέργεια γενικότερα και στον Νηρέα ειδικότερα;

Το µερίδιο του στο σύνολο της ελληνικής βιοµηχανίας µέχρι που µπορεί να φτάσει; Ο Όµιλός µας έχει αφετηρία τη Χίο αλλά έχει επεκταθεί σε όλη την Ελλάδα – Φωκίδα, Αιτωλοακαρνανία, Πελοπόννησο, Εύβοια, Θεσπρωτία κ.άλ.- Σήµερα διαθέτει 62 µονάδες πάχυνσης, 6 ιχθυογεννητικούς σταθµούς, 14 συσκευαστήρια, 2 εργοστάσια ιχθυοτροφών, και 2 ερευνητικά κέντρα. Επίσης, έχει µονάδες γόνου και πάχυνσης στη Τουρκία και στην Ισπανία. Η Ελλάδα όπως και η Τουρκία έχουν την καλύτερη γεωγραφική θέση - ήσυχες θάλασσες, κόλπους, ακτογραµµές – για να αυξηθεί περαιτέρω η παραγωγή σηµαντικά. Κάτω από τις νέες τεχνολογίες και σε συνάρτηση µε το γεγονός ότι η παραγωγή κάθε κλωβού είναι συνάρτηση του βάθους της θάλασσας στο σηµείο εγκατάστασης του κλωβού, γίνεται αντιληπτό ότι υπάρχουν αυτές οι δυνατότητες για τον ΝΗΡΕΑ και τον κλάδο. Πάντοτε, όµως, η ανάπτυξη πρέπει να προχωρά µε προσοχή, διασφαλίζοντας την ισορροπία της προσφερόµενης ποσότητας µε τη ζητούµενη από την αγορά.


>>>>>


ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ  ΦΑΡΜΑΚΑ

Κύκλος συγκέντρωσης ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ Ο διευθύνων σύµβουλος της Genesis Pharma µιλά στο Corporate Value για το σήµερα και το αύριο του γίγνεσθαι στη φαρµοκοβηµαχανία, ενώ αναδεικνύει µε τον λόγο του την πρόοδο που έχει σηµειωθεί στη βιοτεχνολογική έρευνα.  Συνέντευξη στον Παναγιώτη Ανδριανέση

Π CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

όσο επηρεάζει τη φαρµακοβιοµηχανία η παρούσα οικονοµική δυστοκία;

74

Την επηρεάζει, όχι όµως τόσο έντονα όσο τους άλλους κλάδους. Η φαρµακοβιοµηχανία επηρεάζεται κυρίως από τη λήξη των πατεντών, για αυτό τον λόγο, άλλωστε, παρατηρούµε αυτή την περίοδο αρκετές συγχωνεύσεις – και θα δούµε κι άλλες στο µέλλον. Πάντως στην Ελλάδα, όπου κυρίως έχουµε φάρµακα που έρχονται από το εξωτερικό, η κρίση δεν επηρεάζει τόσο πολύ τη φαρµακοβιοµηχανία, όσο άλλους κλάδους. Αυτό που µας επηρεάζει εδώ είναι... τα χρέη των νοσοκοµείων – ειδικά στις εταιρείες που έχουν µεγάλο κοµµάτι του τζίρου τους σε νοσοκοµεία, όπως εµείς. Ποιο είναι το ζήτηµα; Απλό: να πληρώσουν τα νοσοκο-

µεία αυτά που αγόρασαν από εµάς τα τελευταία χρόνια! Τώρα µιλούν για ρύθµιση, εµείς, όµως, ζητούµε και λέµε εξόφληση – και αντί να απαιτήσουµε τους τόκους, αυτοί κάνουν... έκπτωση στα χρήµατά µας! Εκεί, επίσης, που επηρεάζει η κρίση είναι φυσικά ότι αυξήθηκε το κόστος του χρήµατος και οι τράπεζες αρχίζουν και είναι πιο επιλεκτικές στη χρηµατοδότηση.

από δύο χρόνια τώρα. Εισπράτταµε ένα µέρος του ποσού, το µεγαλύτερο τµήµα, όµως, 250 εκατ. ευρώ, παραµένει ανεξόφλητο. Μιλάνε για ένα ποσοστό τώρα (εντός του 2009) που αφορά πωλήσεις µέχρι το α’ εξάµηνο του 2007 και τα υπόλοιπα του χρόνου. Ευχόµαστε και ελπίζουµε... Αλλά το µεγάλο µέρος είναι το β’ µισό του 2007 και το 2008 και οι τρέχουσες πληρωµές που έχουν σχεδόν παγώσει γιατί όλοι λένε «θα πάρετε λεφτά!».

Τι συµβαίνει ακριβώς µε τα νοσοκοµεία; Κάθε 3-4 χρόνια µαζεύουν τι έχουν αγοράσει και µας πληρώνουν. Αν δεν υπήρχε η κρίση, αυτό θα τακτοποιούνταν πέρυσι. Τώρα φτάσαµε στο 2009 και ακόµη περιµένουµε. Πρόκειται για φάρµακα που έχουν αγοραστεί από τα νοσοκοµεία πάνω

Μιλήστε µας λίγο πιο αναλυτικά για τις πατέντες, που αναφέρατε προηγουµένως. Αυτή την περίοδο λήγουν οι πατέντες πολύ µεγάλων φαρµάκων. Συνήθως, η ωφέλιµη πατέντα διαρκεί 10-12 χρόνια. Όταν λήξει, αρχίζουν να


ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ  ΦΑΡΜΑΚΑ

παράγονται ελεύθερα φτηνά αντίγραφα, τα οποία, όπως είναι φυσικό, αποσπούν µεγάλο τµήµα από τις πωλήσεις των πρωτότυπων φαρµάκων. Επίσης, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται «ανοµβρία» σε καινούργια φάρµακα εκ µέρους των µεγάλων φαρµακευτικών εταιρειών. Συνεπώς, πολλές επιχειρήσεις οδηγούνται σε συγχωνεύσεις (Pfizer-Wyeth, Roche- Genentech κ.ά.) Ποια είναι η σηµασία της βιοτεχνολογίας στην παραγωγή νέων φαρµάκων;

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

«Τα νοσοκοµεία κάθε 3-4 χρόνια µαζεύουν τι έχουν αγοράσει και µας πληρώνουν. Αν δεν υπήρχε η κρίση, αυτό θα τακτοποιούνταν πέρσι. Τώρα φτάσαµε στο 2009 και ακόµη περιµένουµε. Πρόκειται για φάρµακα που έχουν αγοραστεί από τα νοσοκοµεία πάνω από δύο χρόνια τώρα. Εισπράτταµε ένα µέρος του ποσού, το µεγαλύτερο τµήµα, όµως, 250 εκατ. ευρώ, παραµένει ανεξόφλητο».

76

Η φαρµακευτική βιοτεχνολογία, δηλαδή η εφαρµογή επιστηµονικής γνώσης για την ανάλυση της γενετικής πληροφορίας και τη µεταφορά ωφέλιµων γενετικών χαρακτηριστικών από ένα είδος κυττάρου σε άλλο, προκύπτει από τη σχετική έρευνα, η οποία διεξάγεται εδώ και µερικά χρόνια σε υπερσύγχρονα ερευνητικά κέντρα µε τη χρήση υψηλής τεχνολογίας. Η ανάλυση και αξιοποίηση των πληροφοριών που αποκτώνται µέσω της βιοτεχνολογικής έρευνας οδηγεί στην έγκαιρη πρόγνωση και διάγνωση ασθενειών και την παρασκευή φαρµακευτικών σκευασµάτων για τη θεραπεία διαφόρων ασθενειών. Το πιο σπουδαίο είναι πως αξιοποιείται η δοµική ύλη του ανθρώπινου οργανισµού για την αντιµετώπιση χρόνιων και σπάνιων ασθενειών, που µέχρι πρόσφατα δεν µπορούσαν να αντιµετωπισθούν αποτελεσµατικά. Τα τελευταία 15-20 χρόνια είχαµε αρκετά καλά αποτελέσµατα. Σήµερα περίπου το 20% των φαρµάκων και των εµβολίων παράγονται µε µεθόδους βιοτεχνολογίας. Περισσότερα από 325 εκατ. άνθρωποι έχουν ήδη ωφεληθεί. Στόχος είναι πάντα η ανακούφιση των ασθενών – ιδίως σε περιπτώσεις ασθενειών, από τις οποίες πάσχουν λίγα άτοµα. Στην Ελλάδα πού βρισκόµαστε ως προς την έρευνα στο πεδίο της βιοτεχνολογίας; Πολύ λίγα πράγµατα κάνουµε... Έτσι κι αλλιώς, δεν έχουµε παράδοση στην έρευνα στην Ελλάδα, ύστερα δεν διαθέτουµε τα τεράστια ποσά που απαιτούνται και οπωσδήποτε µετράει το γεγονός ότι δεν είµαστε στο κέντρο της Ευρώπης, ούτε της Αµερικής, όπου βρίσκονται οι περισσότερες εταιρείες βιοτεχνολογίας. Κοιτάξτε, είµαστε µικρή αγορά για να µπορέσουµε να ρίξουµε χρήµατα στην έρευνα. Ένα καινούργιο µεγάλο φάρµακο απαιτεί εκατοντάδες εκατοµµύρια δολάρια για να φτιαχτεί. Πάρα πολλά φάρµακα αποτυγχάνουν στην πορεία µέχρι και αποσύρονται – πολύ λίγα τελικά φτάνουν στην παραγωγή. Απαιτείται συνεργασία κράτους-εταιρειών-πανεπιστηµίων. Στο εξωτερικό υπάρχει µεγάλη διάθεση του κράτους

να βοηθήσει, στα πανεπιστήµια γίνεται τεράστια έρευνα και µην ξεχνάτε πως και πολλοί έλληνες δραστηριοποιούνται στον τοµέα αυτό – εκτός Ελλάδας, όµως... Λέµε συχνά ότι τα φάρµακα έχουν υψηλές τιµές, αλλά ξεχνάµε πως πρέπει να καλύψουν και δεκάδες άλλα που απέτυχαν, αλλά µέχρι να γίνει αυτό ορισµένες εταιρείες είχαν επενδύσει εκατοµµύρια ευρώ σε έρευνα και πειραµατισµούς. Με δυο λόγια, υπάρχει περισσότερη κινητικότητα απ’ όση πριν από 2-3 χρόνια, αλλά όχι στον βαθµό εκείνο που θα µας αναδείξει σε σηµαντικό παίκτη. Στην Ελλάδα έχουµε πολύ καλό δυναµικό, οι Έλληνες έχουν τη δυνατότητα να προχωρήσουν σε έρευνα. Αλλά θέλουν χρήµατα, χρόνο – ξέρετε, κάποιοι δουλεύουν σκληρά µια ζωή, αλλά δεν βγάζουν τελικά ένα φάρµακο. Δοκιµάζουν χιλιάδες ερευνητές πάρα πολλές ουσίες, για να καταλήξουν τελικά σε κάποιες. Με τις τιµές των φαρµάκων τι γίνεται; Οι τιµές στη χώρα µας είναι χαµηλές σε σχέση µε τον µέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από την άλλη, όµως, υπάρχει πλέον ένα σταθερό σύστηµα, που εφαρµόζεται τακτικά (4-5 φορές το χρόνο). Έτσι, δεν περιµένουµε, όπως παλιά, ένα και ενάµιση χρόνο για να πάρουµε µια τιµή για ένα φάρµακο. Γενικά, η κατάσταση είναι καλή. Αλλά µε το θέµα των επαναπροωθήσεων, προς άλλες χώρες, φαρµάκων που έχουµε εισάγει από το εξωτερικό; Η διαφορά της τιµής είναι που δηµιουργεί κίνητρο για κέρδος – κυρίως για τις φαρµακαποθήκες. Παρατηρείται και αλλού. Δεν είναι κάτι παράνοµο, απλά οι αποθήκες εκµεταλλεύονται τη διαφορά τιµής για ένα σίγουρο κέρδος. Το πρόβληµα που δηµιουργείται είναι πως παρατηρείται κάποιες φορές έλλειψη σε φάρµακα που χρειάζονται οι έλληνες πολίτες, και αυτά έχουν καταλήξει σε κατοίκους άλλων χωρών της ΕΕ. Επαναλαµβάνω, πάντως, πως το κέρδος είναι µόνο για τους µεσάζοντες – ούτε για το κράτος ούτε οι φαρµακοβιοµηχανίες έχουν κέρδος από αυτή τη συναλλαγή. Και µε τις εγκρίσεις των καινούργιων φαρµάκων, νοµίζω πως δεν παρατηρείται πλέον πρόβληµα, έτσι δεν είναι; Σωστά, τώρα οι εγκρίσεις δίνονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Εγκρίσεων, άρα είναι πανευρωπαϊκές και ισχύουν και στην Ελλάδα. Γενικά, όµως, και το υπουργείο Ανάπτυξης (δελτίο τιµών) και ο ΕΟΦ κινούνται πιο γρήγορα από το παρελθόν – έχουµε µεγάλη βελτίωση στο πεδίο αυτό.


�������� ���������������������������������������������������������������������������� �����������������������������������������������������������������������������

��������

������������������������������� �������������������� ������������������������

�����������������

�����������������������

������������������

��������������������������� ����������� ���������������������������������������� ���������������������������� ��������������������������������������� ��������������������������������������� �����������������������������

������������������������������������������������������������

�������������������������������������������������������������� ���������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� ���������

�������������������������������

�����������

����������

��������� ���������

����

�������

��������������������������� ���������������������������� ����������������������������������� ���������������������

���������� ���������

���������������������������������������������������������������������������������� ������������������ �������������������������������������������������������������������������������������������������������� ��������� ����������� ��������� ����������

��������� ����

������� ���������

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

������������������������������������������������ ��������������������������������������������������

77


ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ  ΥΠΟΔΗΣΗ

Αποτύπωµα ανάπτυξης ΜΙΝΑ ΦΕΙΔΑ – ΝΤΑΗ Η πρόεδρος του διοικητικού συµβουλίου της Δ.Ι. Φειδάς ΑΕ εκτιµά ότι κλυδωνισµοί της διεθνούς ύφεσης πλήττουν σηµαντικά τον κλάδο της υπόδησης, µία αγορά που ούτως ή άλλως είχε σηµαντικές προκλήσεις να αντιπαρέλθει ακόµα και στις περιόδους που η κρίση δεν είχε γίνει αισθητή.  Συνέντευξη στον Δηµήτρη Κορδερά

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Η

78

διεθνής οικονοµική ύφεση έχει επηρεάσει και τις ελληνικές επιχειρήσεις, άλλες περισσότερο, άλλες λιγότερο. Δεδοµένου ότι ο κλάδος του υποδήµατος στη χώρα µας αντιµετώπιζε ούτως ή άλλως χρόνια ενδογενή προβλήµατα, οι επιπτώσεις της ύφεσης στον κλάδο είναι εντονότερες;

Κάπως έτσι είναι η κατάσταση. Στον κλάδο µας υπάρχουν, πράγµατι, ενδογενή προβλήµατα και όπως είναι φυσικό επακόλουθο, η κρίση έχει να καταδείξει µεγαλύτερες δυσµενείς συνέπειες. Τη στιγµή που έγινε η πραγµατική ενσωµάτωση στην ενωµένη Ευρώπη και έπρεπε οι παραγωγοί υποδηµάτων να αναδείξουν τη δυναµική τους, υλοποιώντας την είσοδό τους στην ευρωπαϊκή αγορά µε τη δύναµη που άρµοζε στη χώρα µας και στον κλάδο µας, ακολούθησαν µια πεισιθανάτια πολιτική και είπαν «ή γινόµαστε µεταπράτες ή πεθαίνου-

µε». Δυστυχώς ο έµπορος έχει άλλη γνώση και εµπειρία. Δεν πέτυχαν λοιπόν σαν έµποροι, ενώ µπορούσαν να µείνουν παραγωγοί και να τιµήσουν τα πλεονεκτήµατα που τους έδινε η µακρόχρονη και επιτυχηµένη ενασχόλησή τους µε τις εξαγωγές του ελληνικού παπουτσιού σε όλη την υφήλιο. Η Φειδάς έµεινε αµιγώς παραγωγική µονάδα, επενδύοντας στο ανθρώπινο δυναµικό, στην τεχνολογία, στη µόδα και στην ανταγωνιστική τιµή ενός πολύ καλού προϊόντος. Κι έτσι έχει τη χαρά να βιώνει τα γνωστά, καλά, αποτελέσµατα. Σηµαντικό πρόβληµα των εταιρειών του κλάδου ήταν η υστέρησή του στην εισαγωγή νέων τεχνολογιών στην παραγωγή. Η σηµερινή εικόνα έχει αλλάξει; Τι ρόλο έχει παίξει προς αυτή την κατεύθυνση η αθρόα εισαγωγή υποδηµάτων από χώρες χαµηλού κόστους παραγωγής της Νοτιοανατολικής Ασίας, όπως π.χ. από την Κίνα;

Σε οποιοδήποτε κλάδο της µεταποίησης στον οποίο εµπλέκεται στον µέγιστο βαθµό ο ανθρώπινος παράγοντας και ιδιαίτερα στο παπούτσι, που ένα απλό σχέδιο έχει 78 φάσεις παραγωγής, εάν δεν εναρµονιστείς γρήγορα µε τις σύγχρονες τεχνολογίες και µε το µέλλον της βιοµηχανικής παραγωγής, έχεις χάσει το τραίνο της επιτυχίας. Εάν δεν µπορέσεις να αντικαταστήσεις το κόστος των φθηνών χεριών της Άπω Ανατολής µε την ιδιαιτερότητα, την υψηλή τεχνολογία που θα οδηγήσει στο ποιοτικό προϊόν, αλλά και µε την αξιοπιστία στη διακίνηση των προϊόντων αυτών στον ευρωπαϊκό χώρο, τότε η Κίνα και γενικότερα η Άπω Ανατολή, θα καταπιούν όχι µόνο την ελληνική παραγωγή, αλλά και την ευρωπαϊκή. Ευτυχώς αυτό το κατάλαβε έστω και αργά η Ευρωπαϊκή Ένωση και προσπαθεί να αντισταθεί µε κάθε τρόπο.


Έχει ήδη εξαγγείλει ειδικά προγράµµατα που συνδέουν τη βιοµηχανία µε τα πανεπιστήµια, έτσι ώστε να ξεκινήσει τη βιοµηχανία του µέλλοντος. Η εταιρεία Φειδάς κινείται πάντα σε χαµηλούς τόνους, γιατί στην Ελλάδα το µόνο που δεν συγχωρείται είναι η επιτυχία. Χωρίς να λέµε φανταχτερά λόγια και µεγαλεπήβολες εκφράσεις, προχωράµε στην εξέλιξη που µας επιτρέπει από τη µια ο σκληρός ανταγωνισµός των φθηνών χεριών και από την άλλη η αισιοδοξία και η προσπάθεια να συνεργαστούµε και µε τους πανεπιστηµιακούς χώρους, για να ξεπεράσουµε τις δυσµενείς συνθήκες του σήµερα. Και όλα αυτά χωρίς να χάσουµε την καθηµερινότητά µας, χωρίς να µας λείψει για να το πούµε πιο απλά -, το µεροκάµατό µας. Συνηθίζουµε να λέµε «από τις δυσκολίες βγαίνουµε µε το µυαλό και µε την πλάτη». Τόσο απλά. Φυσικά δεν είναι καθόλου απλά στο σύνολο της προσπάθειάς µας. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η δηµιουργία του νέου εργοστασίου σας; Στο τέλος του 2006 πήραµε την απόφαση να δηµιουργήσουµε έναν µεγαλύτερο χώρο για την παραγωγή µας και µάλιστα στη Βιοµηχανική Περιοχή του Μενιδίου, γιατί η Λεωφόρος Καραµανλή που βρισκόµαστε τώρα, µετατρέπεται σιγά – σιγά σε εµπορικό δρόµο. Έτσι κινηθήκαµε πολύ γρήγορα και εντοπίσαµε τη γη που χρειαζόταν στην ίδια αυτή περιοχή. Είχαµε την χαρά να συµµετάσχουµε και σ’ ένα από τα τελευταία ευρωπαϊκά προγράµµατα επιδοτήσεων που λειτούργησαν στην Αττική -να που όταν γίνεται σωστή χρήση των προγραµµάτων, αυτά βοηθούν τη βιοµηχανία και µειώνεται η ανεργία- και τώρα ο οικοδοµικός χώρος του νέου εργοστασίου είναι έτοιµος να δεχτεί το επόµενο βήµα προόδου της οµάδας της Φειδάς. Φυσικά δεν είναι η πιο κατάλληλη εποχή, έχοντας αυτή τη σκληρή πραγµατικότητα επί θύραις. Όµως, το έχουµε πολλές φορές αποδείξει στο παρελθόν, οι καλοί καπεταναίοι στις φουρτούνες φαίνονται. Έχουµε δοκιµαστεί ποικιλοτρόπως σε διάφορες δυσάρεστες καταστάσεις. Ζήσαµε το γκρέµισµα της Σοβιετικής Ένωσης, που µας ταρακούνησε λόγω των εκεί δραστηριοτήτων µας εκείνη την εποχή. Είχαµε

του σεισµούς του 1999, που κυριολεκτικά µας γκρέµισαν. Όµως έχοντας πίστη στην ελληνική παραγωγή και µη κοροϊδεύοντας ακόµα και τον τελευταίο καταναλωτή-πελάτη µας, καταφέραµε να προχωρήσουµε. Εξαγωγές δεν κάνετε αυτή την περίοδο ωστόσο... Οι εξαγωγές είναι καλές βέβαια, αλλά διαπιστώσαµε ότι δεν είχαµε τη δύναµη να αναπτύξουµε σταθερά δίκτυα στην παγκόσµια αγορά. Το δοκιµάσαµε στην Αµερική κι όταν ζητήσαµε την κρατική βοήθεια για να διαφηµίσουµε το ελληνικό παπούτσι, το ελληνικό κράτος µας απάντησε ότι «Είσαστε η µόνη ελληνική εταιρεία που εξάγει στην Αµερική αυτή την ώρα και θα θεωρηθεί ότι η διαφήµιση είναι µόνο για σας». Είπαµε στους κρατικούς αρµόδιους ότι κάπως έτσι κάνουν οι φίλοι µας οι Ιταλοί κι έχει περάσει το «Μade in Italy». Αλλά δεν έγινε τίποτα. Έτσι πήραµε µια µεγάλη απόφαση. Θα δουλεύουµε µόνο για την Ελλάδα. Και δεν προδοθήκαµε. Η παραγωγή µας το 2002 ήταν 1.450 ζεύγη την ηµέρα. Τώρα είναι 4.500 ζεύγη ηµερησίως. Όλα αυτά καταναλώνονται από τους πελάτες µας στην Ελλάδα, τους οποίους εγώ χαρακτηρίζω χαριτολογώντας, οπαδούς µας. Κι αυτό το θεωρούµε τη µεγαλύτερη τιµή για την εταιρεία µας. Η παρουσία σας στον χώρο των media µε διαφηµιστικές εκστρατείες είναι σταθερή και δια-

τής δεν πληρώνει «αέρα». Πληρώνει την αξία που έχει µέσα του το προϊόν. Επειδή λοιπόν είµαστε µια εταιρεία που µετράει φέτος ενενήντα χρόνια παρουσίας στην παγκόσµια αγορά, είµαστε δε οικογενειακή επιχείρηση - εγώ είµαι η τρίτη γενιά και ο γιος µου η τέταρτη -, έχουµε την ευχέρεια να γνωρίζουµε τις ανάγκες του τελευταίου καταναλωτή και να µην τον παραπλανούµε. Από την άλλη πλευρά, η οµάδα µας είναι πράγµατι οικογένεια, γιατί ο µέσος όρος παρουσίας των εργαζοµένων στην Φειδάς είναι 15 µε 20 χρόνια. Αυτό σηµαίνει συνέχεια, γνώση, συνέπεια και διαρκή αναζήτηση. Ποιες είναι οι προβλέψεις σας για την πορεία του κλάδου το 2009; Ο κλάδος µας έχω πει πολλές φορές ότι έκανε λάθος εκτίµηση και έχασε το πλεονέκτηµα να πετύχει. Αλλά ποτέ δεν είναι αργά. Θέλω πάντα να ελπίζω ότι θα έρθουν καλύτερες µέρες. Η συνέχεια για την εταιρεία σας τι περιλαµβάνει; Από την πλευρά µας εµείς, η οµάδα της Φειδάς, συνεχίζουµε να αισιοδοξούµε. Αυτό το αποδεικνύουµε προχωρώντας τον ανηφορικό δρόµο της παραγωγής και της καινοτοµίας, µέσα από τη συµµετοχή µας στις πανεπιστηµιακές ευρωπαϊκές έρευνες για την βιοµηχανία του µέλλοντος, στηριζόµενοι από τους

«Το παπούτσι είναι πολύ ‘χτυπηµένο’ στις τιµές του, είναι το πιο ‘αδικηµένο’ προϊόν. Ενώ απαιτεί πολύ χειρωνακτική δουλειά, αυτή δεν πληρώνεται ανάλογα. Αυτό γίνεται και στην παγκόσµια αγορά». κριτική εδώ και χρόνια. Πιστεύετε ότι η στρατηγική αυτή έχει δικαιωθεί; Η παρουσία µας στα media γενικά, είναι πολύ – πολύ µετρηµένη και µόνο στην άµεση διαφήµιση του προϊόντος. Γιατί το παπούτσι είναι πολύ «χτυπηµένο» στις τιµές του. Είναι το πιο «αδικηµένο» προϊόν. Γιατί ενώ απαιτεί πολλή χειρωνακτική δουλειά, δεν την πληρώνεται ανάλογα. Αυτό γίνεται όµως και στην παγκόσµια αγορά. Γι’ αυτό και το παπούτσι δεν έχει µεγάλα περιθώρια για διαφήµιση. Ο καταναλω-

ανθρώπους µας, που ενδιαφέρονται για την πρόοδο της δουλειάς µας και προσφέρουν καθηµερινά τον καλύτερό τους εαυτό. Κι εµείς, η διοίκηση της Φειδάς, προσφέρουµε σ’αυτούς µια υψηλότατη ποιότητα ζωής. Παράλληλα µε ένα ποιοτικό χώρο παραγωγής ο οποίος προσφέρει ότι καλύτερο έχουν να προσµένουν οι εργαζόµενοι από το χώρο της δουλειάς τους. Όταν τα αποτελέσµατα είναι θετικά, εκτός από τις επενδύσεις, έχουµε όλοι και την ανάλογη ανταµοιβή µας. Και έτσι συνεχίζουµε.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Όπως;

79


80 (������������ ����� ��� �.�.2190/1920, ����� 135 ��� ������������ ��� ���������� ������� ����������� �����������, ������������ ��� ��, ���� �� �.�.�.�)

������� EFG Eurobank Ergasias �.�. ���������� �������� ��� ����������� ��� ������ ��� 01 ���������� 2008 ����� 31 ���������� 2008

1.259 16.545

485 797 37.235 9.355 1.810 27 331 75 65 288 68.272

5.539 9.761 935 38.939 7.919 492 63.585

1.434

2.535 31.695

1.310 1.659 43.570 3.033 2.563 3.187 2.416 32 342 57 87 579 93.065

15.115 12.548 2.792 44.467 13.859 389 89.170

1.379

������� 31 ��� 2008 31 ��� 2007

�������� ��������

���� ��������

����������� ���� ���������������� �������� ��������� ���������� ���������� �� ���������������� �������� �������� ����������������� ���� ����������� ���� ������� ���������� ������ ��� ������ ��������� ����������� ����� �������� ��������� ������ ���������

��������

1.378

2.792 15.925 3.077 45.656 8.565 1.564 77.579

1.012 1.518 55.878 5.289 3.052 3.859 36 866 365 731 942 82.202

4.041 4.613

1.432

2.012 10.754 1.050 36.151 11.238 1.825 63.030

960 738 45.638 10.477 618 46 810 310 735 748 68.389

2.732 4.577

705

236

����

-

-

����

705

236

(339) -

(719) -

(149)

1.193

982

(27)

(452) (324) (64)

(490) (344) (68)

854

2.033

1.884

263

1.471 216 6 163 64 95 18

1 ���31 ��� 2007

1.536 226 5 113 (49) 31 22

1 ���31 ��� 2008

����� ���� ��� ������ ��� ������ ��� ��������� ����� �������� ��� ��������

������ ����� ������ ��� ��������� ����� ��������

������ ����� ������ ��� ��������� ����� �������� ����������

������ ����� ������

����� �����������

����� ��� �����

����

652

25

677

(141)

818

(886) (7)

1.711

����������� ����� ��� ���������� ��� ����������� ��������� ���������� ��� ����������� ��������� ����� ���������� �� ��������� ������������

(828) (604) (134)

3.277

2.385 543 46 29 20 172 47 35

����

815

16

831

(219)

1.050

(401) 8

1.443

(727) (528) (119)

2.817

2.004 558 53 23 13 33 105 28

������ 1 ���1 ���31 ��� 2008 31 ��� 2007

������� ��� ����� ���������� ������ ����������� ����� ����������

����������� �����

������ ����� ��� ������ ������ ����� ��� ���������� ������� ��� ���������� ������ ����� ��� ������������ ��������� ����� ��� �� ���������� ��������� ����� ��� ��������� ������������ ������������� ���������� ������������ ��� ������������ ������� ����� ����������� �����

���� �� ����������� ���� �������

�������� �������� �������� (�� ������������ ���������) ������������ �' (�� ������������ ���������) ������������ �' (�� ������������ ���������) ��������� ��������� ����������� ��������� ��������� ����������� ��������� ��������� ����������� ��������� ��������� ������������ ��������� �� ������������ ��������� �� ������������ ��������� �� ������������ ��������� �� ������������ ��������� �� ������������ ��������� �� ������������ ��������� �� ������������ ����������� ��������� �� ������������ ����������� ���������

�������� ���������� ������������� ������

������� �. ������� �������� �. �������� ���� ����� ������ �. ����� ������� �. ����������� �������� �. ���������� �������� �. ���������� ������ �. ��������� ����� �. ������� �������� �. �������� ������ �. ��������� Emmanuel L. Bussetil �������� N. �������� ��. ������ �. ������ �������� �. ������� ��.�������� �. ������� ��.���������� �. �������� �������� �. ������������

���� �� ����������� ���� ������ 31 ��� 2008 31 ��� 2007

������� ����������� ����������:

�������� �����������

23 ������� 2009 ������ ������ PricewaterhouseCoopers S.A. �� ������� ����� http://www.eurobank.gr

������ 8, 105 57 ����� 6068/06/�/86/07 ��������� ���������

������ ��� ��������� �� ��������� �������� ���������� ���� ����������������� ��������� ����������������� �������� ����������� ����������� ���� ������ ���� ���� ���� ��� ����������� ������������� �������� ����������������� ���� ������ ��� ���������� ���� ������� (���� ��� ����������) ������������ ���������� ���� ������ ����������� ������ ������������ �������������� ����� �� ���� ����������� ������ ���������� ������ ��������� ������������� ���������� �� ���������� ������������ ���������� �� ��������� ������������ �������������������� �������� ����� �������� ���������� �� ������� ���� ����� �������� ����� �������� ����������� ������ �����������

����������

��������� ����� ���������: ������� ������� �������� ���������: ������� ����: ���������� �������� ��� ������� ����������� ����������� (��� ��� ������ ���������� �� �������� ��� �����������): ������� �������� ��������: ��������� ��������: ����� ������� ������� ��������: ��������� ���������� ���������:

�������� �����������

�� �������� �������� ��� �����������, ��� ���������� ��� ��� ����������� �����������, ��������� �� ��� ������ ��������� ��� ��� ���������� ��������� ��� �� ������������ ��� �������� EFG Eurobank Ergasias A.E. ��� ��� ������ ���. ���� ���������� ��������� ������������ ����������� ��� ��� ���������� ��������� ��� �� ������������ ��� �������� ������� �� ���������� ��� ��������� ���������� ���, ���� ���������� �� ����������� ����������� ����� ��� � ������ ������� ��� ������� ������� �������.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009


81

1.434 1.340 1.136 3.910 777

4.687 4.687

68.272

1.379 1.110 701 3.190 705

3.895 3.895

93.065

�������� �. ���������� �.�.�. ��-586794 ��������� ���������

������ ������� / (������) ��� ������������ �������������� ������ ������� / (������) ��� ����������� �������������� ������ ������� / (������) ��� �������������� �������������� ������ ������ / (������) ��� �������� ��������� ��� ��������� ������ �������� ��������������� �������� ��� �������� ��������� ��� ��������� ������ ������� / (������) ������ �������� ��������� ��� ��������� ������� ������ �������� ��������� ��� ��������� ����� ������

������� �. ������� �.�.�. �-914611 �������� ����������� ����������

3.008 (107) 5.289 8.190 8.190 4.835 13.025

1 ���31 ��� 2007

���� �� ����������� ����

�������� ���������� ��������� ����

������ ���� 1�� ���������� ����������� ������������� ��������� ���� ����������� ���������� ���� ������ ����������� ������ ��������������� �������� ������ ����� ������ ������ ��������� ��������� (���� ��� �����) ���������� ������� Y������� �������� /������������ ������ (������) / �������� ����� ������� ����� ������ ���� 31�� ����������

���� �� ����������� ����

�������� ���������� ��������� ������� ����� ������

������ ����� ��������� ��� ���������

�������� �������� ������� ��� ������ ������� ���� �� ����� ����� ����������� ���� �������� ��� ��������� ����� �������� ��� �������� �������� �������� - ������������ ������ ���� �������� ��� ��������� ����� �������� ��� �������� ��� ������������ ������ ���������� ���������� ������

���� ��������

��������� ���������� ���������� �� ���������������� �������� �������� ����������������� ���� ����������� ���� ������� ���������� ������ ��� ������ ��������� ����������� ����� �������� ��������� ������ ���������

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

5.594 5.230 10.824 10.824 13.025 23.849

1 ���31 ��� 2008

3.162 1 (126) (3) 705 1.278 (380) (53) 94 9 4.687

1 ���31 ��� 2007

�������

4.687 (22) (373) 7 236 51 (257) (112) (336) 14 3.895

1 ���31 ��� 2008

�������

9.761 935 38.939 7.919 492 63.585

12.548 2.792 44.467 13.859 389 89.170

68.389

5.029 330 5.359

1.432 1.325 1.495 4.252 777

10.754 1.050 36.151 11.238 1.825 63.030

3.624 1 (151) 1 831 1.278 (388) (53) 86 130 5.359

(1.005) (498) 2.637 1.134 (7) 1.127 3.563 4.690

1,363

����������:

1,367

0,387

705

236

0,388

-

-

����

705

236

����

(149)

(27)

����� ���� ��� ������ ��� ������ ��� ��������� ����� �������� ��� �������� - ������ - Diluted

������ ����� ������ ��� ��������� ����� ��������

������ ����� ������ ��� ��������� ����� �������� ����������

������ ����� ������

����� �����������

1,199

1,202

����

652

25

677

(141)

1,589

1,594

����

815

16

831

(219)

���� �. ������������� �.�.�. �-005040 ������� ����������

����� �. ������������� �.�.�. ��-083615 ����������� ������� ���������� ����������� ���������

������������ ����������� ����������� ��� EFG Bank European Financial Group ��� ���� ���� �� ������ �������� ��� ���������� ������ ��� �������� �������� ��� �������� �� ������� 43,7% (31 ���������� 2008). 2. ��� �������� ���������� ���� ��� ��� ������ ��������� ��� �������� ��� ��� ������. 3. � ������ ��� ����������� �������� ��������� ��� �������� ��� ��� ������ ��� ���������� �� ���� ��������� �������� ���� ����������� �����������. 4. ���� ��������� ��� 31�� ���������� 2008 ��������������� �� ��������� ��� ������������ ���� ���������� 21 ��� 22 ��� ������������ ����������� �����������. ���� ���������� ����������� ����������� ��� �� ������� ���������� ��� ������ ��� �������� ���� ��������, � ���� ��� ��������� ����� ����� ��� � ������� ���������� ��� �����������. �) � �������������� �������� Activa Insurance ����������� ��� ����� ���� ��� 31.12.2008 �� �� ������ ��� ������ ���������� . ��������, �� ��������� ��� ������������ �� �� ������ ��� ������ ���������� ��� ��� ��������������� ���� ����������� ����������� ��� 31.12.2007 ����� �� ������������� EFG Business Services D.o.o. Beograd, EFG Asset Fin d.o.o Beograd, EFG Hellas II (Cayman Islands) Ltd, EFG New Europe Funding II BV, EFG Property Services Ukraine LLC, Anaptyxi SME I Holdings Ltd, Anaptyxi SME I PLC, Themeleion V Mortgage Finance Plc, Themeleion V Holdings Limited, Themeleion VI Mortgage Finance Plc, Themeleion VI Holdings Limited, Andromeda Leasing I Holdings Limited, Andromeda Leasing I Plc, Saturn Holdings LTD, Saturn Finance Plc ����� ��� �� �������������� Retail Development S.A, ���������� ����� & ������ �.�., ��� Seferco Development S.A. �) � �������� BD Financial Limited ����������� ��� ����� ���� ��� 31.12.2008 �� ��� ������ ��� ������� ����� . �) � �������� GFM Levant Capital Cayman Ltd, � ����� ����������� �� �� ������ ��� ������ ���������� ��� 31.12.2007, �������� ����� ��� ������� 2008. �) � �������� Marines Rodou S.A. ��� ����������� ��� 31.12.2008 ���� �� ��������� ��������� ��� ���������� ������ ��� ������. 5. �) � ������� ���� �������� ���������� ��� ��� �� ����� 2005. �) ��� ��� ���������� ��������: i) � ������� Eurobank EFG Bulgaria ���� �������� ���������� ��� ��� �� ����� 2007, ii) �� �������� Eurobank EFG Private Bank (Luxembourg) S.A. ��� Eurobank EFG Stedionica a.d. Beograd (������) ����� �������� ���������� ��� ��� �� ����� 2004, iii) � ������� Bancpost S.A. (��������) ���� �������� ���������� ��� ��� �� ����� 2003. �� ��������� ��������� (���������� 21 ��� 22 ��� ������������ ����������� �����������), �� ������ �������� �� ����� ���� ����������� ��� �� ��������� �������� ����������� �������, ����� ���������� ������� ��� 0 ��� 8 ������. 6. � ������� ��� �������������� ���������� ��� 31.12.2008 ���� ���� ������� 10.110 (2007: 9.258) ��� ���� ����o 24.497 (2007: 22.109). 7. � ������� ��� ����� ������� ��� ������� � �������, �� ���������� ��� �� ��������� ��� ��������� ��� 31.12.2008 ���� 26.738.320 ����� ������ € 433 ��. ��' �����, � ������� ������� ������� 26.011.770 ����� ������ € 417 ��. 8. �� ���������� ��� ������ �� ���������� ����, ����� �� ����: ���������� € 456 ��., ����������� € 510 ��., ���������� ���������� ��������� € 400 ��., ��������� ���������� ��������� € 409 ��., ����� € 21 ��. ��� ����� € 10 ��. �� ���������� ��� �������� �� ���������� ����, ����� �� ����: ���������� € 31.101 ��., ����������� € 36.418 ��., ���������� ���������� ��������� € 14.732 ��., ��������� ���������� ��������� € 408 ��., ����� € 1.750 ��. ��� ����� € 1.330 ��. �� ���������� ��� �� ������� ��� ������ �� �� ���� ��� ��������� ����� �� ����: ������� € 19,1 ��., ���������� € 17 ��, ����������� € 61 ��., ���������� ��������� € 1 ��., ��������� ��������� € 89 ��. ����� € 2 ��., ��� ����� € 0,7 ��. �� ���������� ��� �� ������� ��� �������� �� �� ���� ��� ��������� ����� �� ����: ������� € 19,1 ��., ���������� € 8 ��, ����������� € 33 ��., ���������� ��������� € 1 ��., ��������� ��������� € 27 ��., ����� € 0,7 ��., ��� ����� € 0,7 ��. 9. �� ���������� ��������� ���������, �� ��������� ��� 2008, �� ��������� ��� �������� ��� ����� ����� ������� ��� ������� ��� ��������� ���������� ��� € 28 ��� ��� �� ������� ��� ����������� ��� ��������� ����������, ������� �� �� ���� 3723/2008. �� ��������� �� ����� ���� ������� �� ���������� �� �������� ����������� ��� € 5 ��� �������� ����������, ���� ��������� ������������ ���� ���������� 36 ��� 41 ��� ����������� ����������� ��� �������� ��� ��� ������ ����������.

1. �� ������������ ����������� ����������� ��� �������� ��������������� �� �� ������ ��� ������ ���������� ����

�����, 23 ������� 2009

5.508 (1.568) (3.362) 578 (88) 490 4.690 5.180

������ 1 ���1 ���31 ��� 2008 31 ��� 2007

5.359 (23) (517) (222) 677 51 (265) (111) (331) 5 4.623

������ 1 ���1 ���31 ��� 2008 31 ��� 2007

82.202

4.292 331 4.623

1.378 1.100 1.109 3.587 705

15.925 3.077 45.656 8.565 1.564 77.579


ymirror

Industr

ΤΡΟΦΙΜΑ - ΠΟΤΑ

Τα δόντια του ανταγωνισµού H ελληνική βιοµηχανία τροφίµων και ποτών καλείται να ικανοποιήσει νέα καταναλωτικά πρότυπα. Οι ελληνικές επιχειρήσεις πρέπει να αυξήσουν τη διείσδυσή τους σε ξένες αγορές µε τη βελτίωση των προϊόντων τους και την προσφορά νέων, γεγονός που υπογραµµίζει την ανάγκη για επενδύσεις σε καινοτόµα προϊόντα και ανάλογες διαδικασίες παραγωγής.

Σ CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

τη βιοµηχανία τροφίµων-ποτών αναλογεί το 20% του συνόλου των ελληνικών βιοµηχανιών, το 24% των απασχολουµένων, µε την ακαθάριστη αξία παραγωγής να συµµετέχει κατά 20% στο σύνολο του ελληνικού µεταποιητικού τοµέα.

82

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Μετά την ανάκαµψη το 2007, η πορεία της παραγωγής του κλάδου ήταν ανοδική και 2008. Συνολικά την περίοδο 2000-2008, ο δείκτης βιοµηχανικής παραγωγής σηµείωσε σωρευτική µεταβολή της τάξης του 10,9% (έναντι µείωσης κατά 1,6% στο σύνολο της βιοµηχανίας) και µέσο ετήσιο ρυθµό µεταβολής 1,3% (-0,2% για το σύνολο της βιοµηχανίας). Εν τω µεταξύ, το 2008 συνεχίστηκε η ανοδική πορεία που ακολούθησαν οι τιµές την περίοδο 2000-2007. Επιπλέον, η προστιθέµενη αξία του κλάδου παρουσιάζει ανοδική πορεία από το 2000 και έπειτα, και µάλιστα µε ρυθµό υψηλότερο από αυτόν του συνόλου της βιοµηχανίας. Το στοιχείο αυτό επιβεβαιώνεται και από τα προσωρινά στοιχεία των εθνικών λογαριασµών, σύµφωνα µε τα οποία η ακαθάριστη προστιθέµενη αξία της βιοµηχανίας τροφίµων και ποτών (σε τρέχουσες τιµές) προσέγγισε το 2007 τα 5,6 δισ. ευρώ από 3,2 δισ.

το 2000. Ο κλάδος απασχολεί περίπου 52 χιλ. άτοµα. Ο βαθµός καθετοποίησης του κλάδου, όπως εκφράζεται από τον λόγο της προστιθέµενης προς την ακαθάριστη αξία παραγωγής εµφανίζει οριακή άνοδο, ακολουθώντας αντίθετη πορεία από το σύνολο της βιοµηχανίας, γεγονός που υποδεικνύει βελτίωση της διαχείρισης του κόστους των επιχειρήσεων, µέσω της ενσωµάτωσης περισσότερων δραστηριοτήτων της αλυσίδας παραγωγής εντός του κλάδου. Η επενδυτική δραστηριότητα των επιχειρήσεων ανακάµπτει έπειτα από την πτωτική τάση των τελευταίων ετών.

ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Ελλειµµατικό και επιδεινούµενο συνεχίζει να εµφανίζεται το εµπορικό ισοζύγιο του κλάδου κατά τη διάρκεια της περιόδου 20002007, µε µέσο ετήσιο ρυθµό αύξησης 10,9% καθώς οι εισαγωγές αυξάνονται µε υπερδιπλάσιο ρυθµό σε σχέση µε τις εξαγωγές. Η σηµαντική και συνεχής άνοδος των εισαγωγών οδηγεί το έλλειµµα σε επίπεδο υψηλότερο των 2 δισ. ευρώ Όσον αφορά στους δείκτες εµπορίου, ο βαθµός κάλυψης εισαγωγών κινείται την περίοδο 2000-2007 πτωτικά, υποδεικνύοντας τη µείωση της διεθνούς ανταγωνι-

στικότητας του κλάδου. Παρ’ όλο που οι ροές του εξωτερικού εµπορίου του κλάδου αυξάνονται, τόσο ο δείκτης κάλυψης εισαγωγών, όσο και ο δείκτης Balassa παρουσιάζουν πτώση το 2007, όντας και οι δύο µειωµένοι σε σχέση µε το 2000.

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Από την εξέταση των µεγεθών 1.534 επιχειρήσεων Α.Ε. και Ε.Π.Ε. που δραστηριοποιούνται στον κλάδο το 2006 προκύπτει ενίσχυση του ενεργητικού και των πωλήσεων, αύξηση των υποχρεώσεων αλλά και κάµψη


της καθαρής κερδοφορίας, σε σχέση µε το προηγούµενο έτος. Ο κύκλος εργασιών χαρακτηρίστηκε από ανοδική πορεία, µε µέσο ετήσιο ρυθµό οριακά χαµηλότερο έναντι του συνόλου της βιοµηχανίας. Το 2006 η άνοδος του κύκλου εργασιών υπήρξε σηµαντική (7%). Τα καθαρά κέρδη, ωστόσο υποχώρησαν, σε αντίθεση µε τα µικτά, το περιθώριο των οποίων διατηρείται στο 35%, δηλ. αρκετά υψηλότερα από το σύνολο της βιοµηχανίας.

κάλυψης των πάγιων παραµένει στο χαµηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας (0,83 µονάδες), δείχνοντας την αδυναµία των επιχειρήσεων του κλάδου να καλύπτουν τις πάγιες επενδύσεις τους µε ίδια κεφάλαια.

ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Οι προτιµήσεις των καταναλωτών διαδραµατίζουν έναν αυξανόµενης σηµασίας ρόλο στη βιοµηχανία τροφίµων και

συνήθως εργάζονται και δηλώνουν ότι διαθέτουν όλο και λιγότερο χρόνο για προετοιµασία γευµάτων, γεγονός που δηµιουργεί αυξανόµενη ζήτηση για «τυποποιηµένα έτοιµα φαγητά». Το είδος αυτό των τροφίµων εντάσσεται στη γενικότερη κατηγορία της «εύκολης» σίτισης («convenience food») που παρουσίασε την περίοδο 2000-2007 µέσο ετήσιο ρυθµό αύξησης πωλήσεων 13,3%. Η αγορά τυποποιηµένων έτοιµων φαγητών µοι-

Ο δείκτης αποδοτικότητας ιδίων κεφαλαίων υποχωρεί κατά 1,4% και επιστρέφει στο επίπεδο του 2000, δηλαδή περίπου 2 ποσοστιαίες µονάδες κάτω από το σύνολο της βιοµηχανίας. Η αποδοτικότητα του ενεργητικού αγγίζει το 3,2% το 2006, οριακά χαµηλότερα από το σύνολο της µεταποίησης. Αποθαρρυντική είναι η εικόνα της ρευστότητας του κλάδου, καθώς το επίπεδο του δείκτη άµεσης ρευστότητας (0,74) αποκαλύπτει τη δυσκολία των περισσότερων επιχειρήσεων να καλύψουν τις τρέχουσες υποχρεώσεις τους. Τέλος, ο βαθµός

ποτών. Το πλήθος των καταναλωτών στην εγχώρια αγορά είναι σχετικά σταθερό, αλλά η ηλικιακή σύνθεση του πληθυσµού µεταβάλλεται. Ο αυξανόµενος αριθµός των µεσήλικων και των ατόµων τρίτης ηλικίας επηρεάζει άµεσα τη ζήτηση για συγκεκριµένα είδη τροφίµων και ποτών και κατά συνέπεια, καθοδηγεί σε συγκεκριµένη κατεύθυνση την παραγωγή, το µάρκετινγκ και την καινοτοµία στον κλάδο. Παράλληλα, ο αριθµός των νοικοκυριών αυξάνεται ταχύτερα από τον πληθυσµό, λόγω των ατόµων που µένουν µόνα τους. Τα άτοµα αυτά

ράζεται κυρίως στα κατεψυγµένα (37%), στις κονσέρβες (33%), στα προϊόντα ψυγείου (17%) και στα αποξηραµένα τρόφιµα (2%). Η ανάπτυξη του συγκεκριµένου είδους τροφίµων αναµένεται να συνεχίσει την ανοδική της πορεία, ιδιαίτερα η κατηγορία των κατεψυγµένων φαγητών. Εντούτοις, ενδιαφέρον παρουσιάζει η τάση των ελλήνων καταναλωτών να αναζητούν περισσότερα προϊόντα που χαρακτηρίζονται ως «παραδοσιακά», δηλαδή εθνικά ή τοπικά προϊόντα που παρασκευάζονται βάσει γνωστής συνταγής και µε πρώτες ύλες από

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

83


VIVARTIA ������� ����������� ��� �������� �������� ��������� ��������� ��� ��������� �������� ��.�.�.�: 1154/06/�/86/39 ����: ������ 10, ������� �������

�������� ��� ����������� ������ ��O 1 ���������� 2008 ��� 31 ���������� 2008 (������������� ����� ��� ��.2190, ����� 135, ��� ������������ ��� ���������� ������� ����������� �����������, ������������ ��� ��, ���� �� ���) �� �������� �������� ��� �����������, ��� ���������� ��� ��� ��� �������� �����������, ��������� �� ��� ������ ��������� ��� ��� ��������� � ��������� ��� �� ������������ ��� ������ ��� ��� ��������� VIVARTIA A.B.E.E.. ���������� �������� ���� ���������, ���� ������ �� ����������� ������ ���������� ������� � ���� ��������� �� ��� ��������, �� ��������� ��� ��������� ������ ���� ��� ���������, ���� ���������� �� ����������� ����������� ����� ��� � ������ ������� ��� ������� �������� - ��������. ������� �������� - ��������: ��������� ����������: ���������� �������� ��� �� ���������� ��������� ��� ������� ����������� �����������: ������� �������� ��������: ��������� ��������: ����� ������� ������� ��������:

������� ����������� ����������

��������� ���������, ��������� �������� �������� & ������� www.vivartia.com 23 ������� 2009 ������� ����� - ������� �������� Grant Thornton A.E. �� ������� ����� - ���� �������

�������� ����������� (�� ���� ����� ������������ �� ���. ����) � ������ � �������� 31/12/2008 31/12/2007 31/12/2008 31/12/2007

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

���������� �������������������� �������� ����� �������� ���� ����������� �������� ����� �� ������������� ����������� �������� ��������� ���������� ��� ������� ��������� ��������� ��� ��������� ����� ������������� ����������� �������� ������ ����������� �������� �������������� ��������� ����������� ����������/������ �������������� ����������� �������������� ��������� ����������� ������ �������������� ����������� ������ ����������� �������� �������� ����� �������� ������� ����� ������ ���� ������� ��������� ���������� ���������� ������ ������� ����� ������ ���������

84

815.429 677.171 58.723 120.981 198.197 265.808 89.141 2.225.450

700.208 354.818 37.328 98.238 182.491 134.171 78.702 1.585.956

368.685 278.445 578.312 55.066 92.823 167.234 49.428 1.589.993

823.606 227.395 129.085 361.950 1.542.036 190.078 401.369 591.447 91.967 683.414 2.225.450

369.089 184.575 117.137 222.736 893.537 190.078 450.266 640.344 52.075 692.419 1.585.956

623.500 141.649 63.684 194.413 1.023.246 190.078 376.669 566.747 0 566.747 1.589.993

333.179 279.931 415.456 41.267 113.359 76.111 32.245 1.291.548

�������� - ����������� ����� ������������ - �� ����������� ����� ��������� ��������� - ����������� ����� ��������� - ����������� ����� ��������� - ����������� ����� ��������� - ����������� ����� ��������� - �� ����������� ����� ��������� - ���������� �� ����������� ����� ��������� - ���������� �� ����������� �����

: : : : : : : : :

��������� �. ����������� ������� �. ����������� �������� �. ������������� ����� �. ������������ ����� �. ���������� Christophe F. Vivien ����������� �. ������� ��������� �. ���������� ��������� �. �������

�������� ���������� ��������� ���� (�� ���� ����� ������������ �� ���.����) � ������ � �������� 1/1 - 31/12/2008 1/1 - 31/12/2007 1/1 - 31/12/2008 1/1 - 31/12/2007 ������������ �������������� �����/(������) ��� ����� 37.473 52.109 (15.552) 3.960 �����/ (�����) ����������� ���: ���������� 65.939 56.701 29.246 28.212 ���������� 14 26.742 (965) 24.311 ��������� �������� ����������� ������ ������� ��� ��������� 1.282 0 1.282 0 ����� ��� ������ ����� (7.307) (16.191) (10.803) (25.949) ����� ��� ����� ����������������� ����� 55.326 65.180 40.885 58.795 ��������� ����������� ������� �� ������ ���� 0 (7.256) 0 (7.256) �����/(������) ���������� ��� ������� ����������, ���������� ��� ��������� 1.379 (17.963) (4.515) (17.963) ��������� ������������ 0 (6.041) 0 (9.804) ������/(�����) ��� ������ ��������� ������ (6.084) (24.107) (2.332) (354) ������/(�����) ��� ������������ ��������� 671 214 0 0 �������� ������������� (2.305) (2.154) (1.357) (1.426) 0 200 0 200 ����� ���������� ����������� ������ ��� ��������� ��� ��������� ������� 146.388 127.434 35.889 52.726

348.500 130.782 81.254 130.915 691.451 190.078 410.019 600.097 0 �����/ (�����) ����������� ��� ��������� ����������� ��������� 600.097 ������� � ��� ����������� �� ��� ������������ ��������������. 1.291.548 ������/(������) ���������� ������/(������) ���������� �������� ���������� ��������� ������� ����� (�� ���� ����� ������������ �� ���. ����) (������)/������ ����������� (���� ���������) � ������ � �������� ����� 1/1/ - 31/12/2008 1/1/ - 31/12/2007 1/1/ - 31/12/2008 1/1/ - 31/12/2007 ������������ ����� ������ ���� ������� ������ (01/01/2008 ��� ���������� ����� ��� ������ ����� ����������� 01/01/2007) 692.419 631.062 600.097 550.018 ������ �������/(������) ��� ������������ �������������� �����/(������) ������ ���� ��� ������ 34.157 28.114 (2.480) (5.066) ��������� ��������� ����� �������� (26.105) (91.632) (26.105) (91.632) ����� ����������� ������� ��� ������������ ���� ����������� �������������� ������ ���� 0 33.427 0 33.427 ����� ��������� ��� ����� ������ ��������� ������ ��������� ����������� ������� 0 115.574 0 115.574 ���������� ��� �������� ��������� ��� ����� ������ ��������� ����� ������� ��������� ��������� (261) (1.321) (261) (1.321) ����� ��� ������ ����� ������������ 0 0 ��������� ������������� ��������� �� �������� ���������� ���������� ��������� (8.611) (4.354) ��������� ��������� �� �������� ���������� �������� ������������� ���������� ��� �������� ���������� 0 0 0 ��������� ��������� ��� ���������� ���������� ��������� (310) ���������� ����������� ������ ������� (������)/�������� �������������� ��� �������������� 0 1.282 0 ���������� ��� ��������� 1.282 ������ �������/(������) ��� ����������� �������������� ��������� ������������������ ��������� ���� ������� ����� (6.692) (271) (4.814) (271) ������� �������� ���������� ���������� (2.536) (16.294) 0 0 �������� ��������������� ������������ ������� 0 4.762 0 0 �������������� �������������� ������ ���������� ���������������� ���������� 27.915 0 0 0 ������ ��������� ��� ��������� ����������� ������� ����� ����� ������� 0 (478) 0 (478) ����� ������� ��������� ��������� ��������������� �������� (27.844) (6.170) 0 0 ������ �������� �������������� ������� ��������� ������������ �������������� ���������� 0 0 (972) 0 ������ �������� �������������� ������� ������ �������� 0 0 0 (154) (������) ����. �����. ��� ����. ������� ������ ���� ����� ������ (31/12/2008 ��� ������ (������) �����. �����. ��� ����. ������� 31/12/2007) 683.414 692.419 566.747 600.097 ������������� ��������� �� �������� ���������� ��������� ��������� ����� �������� ��� ��������� �������� ���������� ������������� ������ (�� ���� ����� ������������ �� ���. ����) ��������� ��������� �� �������� ���������� ���������� � ������ � �������� ������ �������/(������) ��� �������������� 1/1 - 31/12/2008 1/1 - 31/12/2007 1/1 - 31/12/2008 1/1 - 31/12/2007 �������������� ������ �������� 1.437.154 1.118.686 630.232 598.089 ����� ����� 506.923 402.976 198.827 198.244 ����� ��� �����, �������������� ��� ����������� �������� ��������� ��������� ��� ��������� ���������

(10.728) 20.467 60.294

(6.697) (49.268) (11.030)

(11.402) (26.966) 73.750

(5.800) 7.081 (17.772)

(18.918) (52.605) 144.898

(32.053) (66.725) (38.339)

(1.646) (40.292) 29.333

(16.770) (58.795) (39.330)

(130.436) 13.482 7.307 2.353 (224.143) 0

(77.719) 57.844 14.693 0 (66.643) 0

(55.941) 6.084 10.804 1.448 (137.393) 7.463

(23.418) 4.358 14.693 0 (55.604) 0

386 (331.051)

11.467 (60.358)

510 (167.025)

12.528 (47.443)

0 (261) 366.209 (26.604) (1.234) 150 (7.984) (26.105) (310)

147.680 0 (19.226) 68.103 (2.124) (1.153) (4.354) (91.632) 0

0 (261) 275.000 (18.040) (2.032) 141 0 (26.105) 0

147.680 0 (44.526) 81.502 (1.977) (1.465) 0 (91.632) 0

303.861

97.294

228.703

89.582

(54)

(134)

0

0


����� ����� ����� ��� �����, �������������� ��� ����������� ������������� �����/(������) ��� ����� �����/(������) ���� ��� ������ ������������ ��: �������� ��� ��������� �������� ���������� �����/(������) ���� ��� ������ ��� ������ ������ (�� ����) ������������ ������� ��� ������ - �� ���� ����� ��� �����, ��������������, ����������� ������������� ��� ��������� ���������

506.923

402.976

198.827

198.244

87.542 37.473 34.157

69.918 52.109 28.114

10.014 (15.552) (2.480)

1.782 3.960 (5.066)

12.589 21.568

10.366 17.748

0,1544 0,0000

0,1371 0,3200

(0,0304) 0,0000

(0,0670) 0,3200

145.092

100.358

35.571

28.214

�������� ��������� ��������� ��� ��������� ��������� ������ ������/(������) ��� �������� ��������� ��� ��������� ������ �������� ��������� ��� ��������� ������� ������ ��������� ��������� �������������� ���������� ��������� ��������� �������������� ������/��������� �������� ��������� ��� ��������� ����� ������

(54)

(134)

0

0

117.654 134.171 13.983 0 265.808

(1.537) 135.024 684 0 134.171

91.011 76.111 0 112 167.234

2.809 72.618 684 0 76.111

�������� �������� ��� �����������

1. � ��������, � ���� ��� ������������ �����, �� ������� ���������� ��� ���� ��, � ������� ���������� ��� ����������� ��� ���� ��� ��� ��� ��������� ��� ��������������� ���� ������������ ����������� �����������, ����� ��� �� ���������� ��������� � ������� ����� ������������ ��� �������� 5 ��� ������� ��� �������� ����������� ��� 31/12/2008. 2. ��� ���������� ���������� ���� ��� ��� ������ ����� ���� ��� ��������� ��� ��� ������. 3. � ���� ��� �������������� ���������� ��� ����� ���� ���� ��� 31/12/2008 ����� 3.123 �����, ��� ���� 31/12/2007 ���� 2.823 �����. � ������� �������������� �������� �� ��� ������ ���� ��� 31/12/2 008 ����� 16.305 �����, ��� ���� 31/12/2007 ���� 12.754 �����. 4. �� ���� �������� ��� ������ �������� � ��� ��� ������ ��� �������������� ������ ��� �� �������� ��� ����� ����� ��� ����������� ��� ������ ��� ��� ��������� ��� ���� ��� ��������� ������, ��� ����� �������� ��� ���������� �� �� ����������� ���� ��� ������ ����� ����, ����� �� ���� : ������� �������������� ������������ ����� �) ����� �) ����� �) ���������� �) ����������� �) ���������� & ������� ������������ �������� ��� ����� ��������� ��) ���������� ��� ����������� ������� ��� ���� ��� ��������� �) ����������� ���� �� ����������� ������� ��� ���� ��� ���������

������ 14.098 28.041 3.480 10.912 9.731 0 0

�������� 86.378 96.940 168.070 25.791 3.464 0 0

5. �� ���� ������� ��� ������� ������� ������� ���������� �� ��� ��������� ��������� ��� ������� �� ��� ���� ����� ������������ ��� ��� ������ ������� ������� ���� �������� ���������� 32 ��� 42 ��� ����������� �����������. 6. ����� ��� �������� ��������� ������ �� �� ��� �������� ������������ ��� ����������� �������� ����� ���� ���������� 32 ��� 42 ��� ����������� ����������� 31/12/2008, ��� ���������� ����� ��������� ������, �������� � ��������� ������� ������������ ��� ������� �, �� ������ ������� �� ���������� �������� ��� ���������� ��������� ��� ��������� ��� ������ VIVARTIA A.B.E.E. 7. � �������� ���� ������� ��������� � ����� ��� �� ����� 2005. 8. ���� ����������� ����������� ��� ������ ��� ��� ���������, ���� ��� 31/12/2008 ��������������� �� ������ ������� ���: i. �������� ��� ��� ��������� ������ � �� ��� �������� ������������ € 16.710 ��� ��� ����� ��� ��� ��������, ii. ���������� ��� ��� ���������� ���������� ������� ��� ������ (€ 4.415) ��� ��� ��������� (€ 2.536) ��� i i . ������ ���������� ��� ��� ����� (€ 3.996) ��� ��� �������� (€ 187). 9. ��� 30 ������ � 2008, ������������ ��� ������ �������� ��������� ��� ���������� ��������� � ������� ����������� ��� ��� Vivarti a �.�.�.�. ��� ������������� ������������ ������ ��������� �������� ��� ��������� «�������� �� �������� ����������� ��� ������� � �������� �������������� ��������� ��� ���������». �� ������������ ��� ������������� ������ ��������������� ��� ������������ ��� ��������� ��� ��� 1 ����� 2008 (���������� �������� ��� ������������ ��� 30/4 /2008). ��� 29 ��������� 2008 ��������� ��� ��� ����������� ����� � ���������� �� ���������� ��� ����������� ���������� (���� 100%) AGROTEAM ��� ��� ���� �� ���� 100% �������� � ��� ������, UNCLE STATHIS EOD. ��� 23 ���������� 2008 ��������� ��� ��� ��������� ����� � ���������� �� ���������� ��� ���’ ���������� ���������� ������� ������� ��������-����� ����� ��� ��� VIVARTIA A.B .E .E. ��� 31 ��������� � 2008 ��������� ��� ��� ��������� ����� � ���������� �� ���������� ��� EVEREST A.E . ��� ��� A������ A.E. �� ��� �������� ��� EVEREST A.E. 10. �� ��� ��� 19 �� ����� 2008 ������� ��� ������� ����������, ��������� � ������� ��� ����� ���� �� ���������� ��� ��������� ��������� ���� ���� �������� ����� € 0,32 (������ ����) ��� ������ �� ���������� ������ (�������������� ������������ ���� �� �����) ��� ������ ��� ��������� ��������� ���� € 26.105. 11. ����� ��� 2008 ������������� ��� ����� ���� ���� ������������ ��� �������� ����������� �� ����� �� ��� ����������� �����: i) �� ��� ������ ��� ���� �� ���������� �� ��������� VIVARTIA HUNGARY KFT (1� ��������� ��� 19/03/2008), CHIPITA SAUDI ARABIA (CYPRUS) LTD (1� ������� �� ��� 01/01/2008), VIVARTIA AMERICA INC (1� ��������� ��� 24/03/2008), NONNI'S FOOD COMPANY INC. (1� ����� ���� ��� 01/04/2008), ���������� ������ �.�. (1� ������� �� ��� 21/05/2008), ������� CATERING �.�. (1� ��������� ��� 01/04/2008), � ������ ��������� ��� EVEREST A.E. ���������� & ���������� (1� ��������� ��� 10/06/2008), � OLYMPIC CATERING A.E . (1� ��������� ��� 17/0 6/2008), ��������� ������� �.�. (1� ��������� ��� 04/12/2008), ������������� ������� �� ������� �.� . (1� ��������� ��� 26/1 1/2 008), ROLOSON TRADING LTD (1� ��������� ��� 10/12/2008) ��� �������� ���������� �.�. (1� ��������� ��� 1/12/2008). ii) � � ��� ������ ��� ������� ����� � �������� MODERN FOOD INDUSTRIES (S.ARABIA) (1� ��������� ��� 10/01/2008) ����� ��� �� ��������� ��������� ��� ������ EVEREST A.E., �������� ����� �.�.�., PLAZA A.E., ������� ����� �.�.�., ����������� �.�. (1� ��������� ��� 10/06/2008) ��� �������� ����������� �.�.�. (1� ��������� ��� 15/12/2008). iii) �� ��� ������ ��� ������� ���������� �� ��������� BULZYMCO LTD (1� ��������� ��� 07/10/2008) ��� ALESIS BULGARIA EOOD (1� ��������� ��� 09/12/2008). �� ��������� ���� ���������� �.�. ��� ���� ������� �.� . ������������� �� ��� ������ ��� ���� �� ���������� ��� ���� ��� ����������� ����� ����� ����������� �� ��� ������ ��� ������� �����. ��� �� �’ ������� 2008 ������ �� ����������� � �������� � CREAM LINE NISS DOO ���� ����� ��� ����������� ���. �����, ����� ��� �’ �������� 2008 ��� �� ����� �� �� ������ ����������� ������� ��� ����������� ��� ��� EVEREST A.E. � ����� �.�. ��� �� ��������� ���� ��������� ��� ����������. 12. ������� �� �� ����� 16 ���. 5 ��� ������� ��� �.�. 2190/1920 ��� ��� ��� ��� 09/05/2 007 ������� ��� �������� ������� ���������� ��� �������, � �������� ������ ��� ������� 06/06/2007 ��� 08/06/2007 ���� ����� 28.147 ����� ������� ������� �� ����� € 478.445,42. 13. ����������� ������� �� ��� ������� ��� �������� ������ ���� ��� �������, ���� ����� �������� ��� ��� ������������ ���� ��� ������ ��� ���������� ���������� ��� ������, ��� ��� ������������� ��� ������ �� ����������� ��� ������������ ������ 2007 , ��� ��������� �������� ��� ������� �������� �������� ��� ��� ��������� �������� (PPA) ��� �������������� ��������� CHRIS TIES DAIRIES LTD (���������� ������������ ���: 30/6/2008) ��� UNITED MILK COMPANY AD (���������� ������� ��������: 30/9/2008). O ������ ������ ���� ������� K����� �������� ������������ ���� ��� ������ ��� ���������� ����������

635.718 1.118.686

����������������

640.344 1.118.686

10.054

10.366

14. �� ������������ ����������� ����������� ��� ��������� �������������� �� ��� ������ ��� ������ ���������� ��� ������� ����������� 89,9 0% ���� ������������ ��������� �� ����������� ��� �������� � �������� MARFIN INVESTMENT GROUP �� ���������� � ����� ������� ���� ������. 15. ���� ��� �������� ����� ������������� ��������� ���� ������ ����, ����� ����� € 261 ��� ������� ����� ������� ��������� ���������, ����� ����� € 27.844 ��� ������� ��������������� �������� ���������� ���������� ��������� ���������� ��� ����� € 6.6 92 ��� ������� ��������� ������������������ ��������� ���� ��� ������� �����. �������� ��� ������� ����� ������������ � ���������� ����������� ������ ������� ��� ���������, �� ������� ���������� ��� ������������� ������. �������� ��� ������� ����� ��������� �� �������� �������� ���������� ����� ��� � ������� ���������� �� �������� ���� ������ ���������� ��������� �����, 23/03/2009 � �������� ��� �.�.

� ��������� ���������

� ������ ���������� ����������� ������

� �/���� ����������� ������

��������� �. �����������

�������� �. �������������

����� �. ���������

�������� �. �������

���: � 609647

���: � 531544

��. ����. : � 09265307

���: � 090107

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

������������

85


ymirror

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Industr

86

ΤΡΟΦΙΜΑ - ΠΟΤΑ

την ελληνική ύπαιθρο. Η εξέλιξη αυτή µπορεί ενδεχοµένως να θεωρηθεί συµπληρωµατική της αύξησης της ζήτησης για υγιεινά προϊόντα τροφίµων. Τα ζητήµατα υγείας έχουν µεγάλη σηµασία για τους σηµερινούς καταναλωτές. Αποτέλεσµα αυτής της καινούργιας καταναλωτικής ανάγκης είναι τα λεγόµενα λειτουργικά ή ενεργοδυναµικά προϊόντα και ποτά (“functional foods and drinks”). Ο όρος χρησιµοποιήθηκε για να συµπεριλάβει διάφορα είδη τροφίµων και ποτών µε κύρια χαρακτηριστικά και ιδιότητες ως προς την υγιεινή λειτουργία του ανθρώπινου οργανισµού και την αποτροπή διαφόρων ασθενειών. Έτσι, προβλέπεται αύξηση της ζήτησης για προϊόντα που σχετίζονται µε την οµορφιά και τη συντήρηση του σώµατος, για πεπτικοβοηθητικά προϊόντα, προϊόντα ελέγχου βάρους και για τρόφιµα και ποτά µε φαρµακευτικές ιδιότητες (όπως διάφορα συµπληρώµατα διατροφής). Ενδιαφέρον έχει να αναφερθεί και µια άλλη τάση στον κλάδο των τροφίµων που υπογραµµίζεται πρώτη φορά στην Ελλάδα: σηµαντικό ρόλο διαδραµατίζουν πλέον και οι οικονοµικοί µετανάστες που συνιστούν υπολογίσιµη δύναµη στο πελατειακό κοινό του κλάδου, καθώς αποτελούν το 10% περίπου του πληθυσµού της χώρας. Μια άλλη σηµαντική αλλαγή στο καταναλωτικό πρότυπο αφορά στην ασφάλεια των τροφίµων. Καθότι η ευρωπαϊκή βιοµηχανία κλυδωνίστηκε από σηµαντικά διατροφικά σκάνδαλα, οι καταναλωτές ευαισθητοποιήθηκαν και κατά συνέπεια, τόσο η κοινοτική όσο και η εγχώρια νοµοθεσία αύξησαν τους κανονισµούς που οι παραγωγοί τροφίµων και ποτών πρέπει να σέβονται και να τηρούν. Σε αυτό το πλαίσιο, αναµένεται να τεθεί σε εφαρµογή νέα Ευρωπαϊκή νοµοθεσία, η οποία θα υποχρεώνει τους παραγωγούς να αποδεικνύουν στην Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίµων (European Food Safety Authority) το αληθές των ιδιοτήτων των προϊόντων τους. Παράλληλα, έχουν τεθεί πολύ αυστηροί κοινοτικοί κανόνες όσον αφορά στις αναγραφόµενες ετικέτες (Labeling), γεγονός που αυξάνει το κόστος συσκευασίας για τον παραγωγό. Από το 2010, εταιρείες οι οποίες θα αποτυγχάνουν στην εξασφάλιση σχετικής έγκρισης από την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίµων δεν θα

έχουν τη δυνατότητα να προχωρούν στην παραγωγή των συγκεκριµένων προϊόντων. Απόρροια των διατροφικών σκανδάλων ήταν και η θέσπιση του συστήµατος HACCP (Ανάλυση Κινδύνων-Κρίσιµα Σηµεία Ελέγχου), η τήρηση του οποίου είναι υποχρεωτική και που αποτελεί ένα εξειδικευµένο σύστηµα ελέγχου για τα τρόφιµα και αφορά στην υγιεινή και ασφάλεια των τροφίµων. Οι καταναλωτές αναζητούν προϊόντα που είναι ασφαλή, αλλά λιγότερο επεξεργασµένα (πιο «αγνά» και «παραδοσιακά»), καθώς και τρόφιµα που είναι υγιεινά, χαµηλά σε λιπαρά, αλλά ταυτόχρονα πλούσια σε γεύση και µε υψηλή διατροφική αξία. Η ανάπτυξη της αγοράς βιολογικών προϊόντων για την κάλυψη της ζήτησης προϊόντων µε αυτά τα χαρακτηριστικά συναντά το εµπόδιο της υψηλότερης, σε σχέση µε τα συµβατικά τρόφιµα, τιµής ή των προβληµάτων στη διανοµή τους. Επίσης, παρατηρείται ευαισθητοποίηση των καταναλωτών για ηθικά ζητήµατα, όπως οικολογική παραγωγή των προϊόντων (οργανικά), πειράµατα σε ζώα κ.ά. Εποµένως, η βιοµηχανία τροφίµων θα πρέπει να αντιδράσει εγκαίρως σε όλες αυτές τις νέες απαιτήσεις των καταναλωτών και να προχωρήσει σε αναδιοργάνωση της παραγωγής και του τρόπου διάθεσης των προϊόντων της.

Σηµαντικοί παράγοντες η επιστροφή σε παραδοσιακά προϊόντα και η ευαισθητοποίηση σε ποιοτικές παραµέτρους. Για να µπορέσει ο κλάδος να ανταποκριθεί στις νέες απαιτήσεις των καταναλωτών θα πρέπει να αντιµετωπίσει επιτυχώς τις παρακάτω προκλήσεις: • Την ανάπτυξη καινοτόµων διαδικασιών παραγωγής/ συσκευασίας/ διανοµής των προϊόντων. • Την αναδιάρθρωση και τον εκσυγχρονισµό του µηχανολογικού εξοπλισµού και των διαδικασιών που η καινοτοµία και η παραγωγή νέων ειδών προϊόντων απαιτούν. • Την παραγωγή προϊόντων υψηλού επιπέδου ασφάλειας και ποιότητας.

• Την ενίσχυση της εξωστρέφειας που θα διευρύνει τους ορίζοντες των παραγωγών και θα αποτελέσει εφαλτήριο για ταχύτερους ρυθµούς µεγέθυνσης. Οι συνεχείς αλλαγές στις προτιµήσεις των καταναλωτών και η εξέλιξη της τεχνολογίας καθιστούν την καινοτοµία έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους της βιοµηχανίας τροφίµων-ποτών. Η αύξηση του ανταγωνισµού καθιστά τη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων προτεραιότητα για τις επιχειρήσεις. Η εγχώρια βιοµηχανία δείχνει να έχει αντιληφθεί τις επιταγές των καιρών, εισάγοντας στην αγορά προϊόντα που απευθύνονται σε συγκεκριµένα καταναλωτικά γκρουπ (π.χ. γάλα για παιδιά ή ενήλικους µε ορισµένη πάθηση κ.ο.κ.), που δεν προϋπήρχαν. Οι παραγωγικές µονάδες τροφίµων και ποτών θα πρέπει να εστιάσουν την προσοχή τους στα νέα καταναλωτικά ενδιαφέροντα που αναζητούν καινοτόµα προϊόντα που αντλούν την έµπνευσή τους από την παράδοση (και άρα θεωρούνται πιο αγνά και πιο υγιεινά). Σε αυτή την κατεύθυνση, οι επιχειρήσεις έχουν αρχίσει να δράττουν τις ευκαιρίες ανάπτυξης συνεργιών µε ερευνητικούς φορείς στο πλαίσιο κοινοτικών πρωτοβουλιών. Οι εγχώριες επιχειρήσεις, συνειδητοποιώντας τις παραπάνω προκλήσεις, έχουν αυξήσει τα τελευταία χρόνια τις επενδύσεις εκσυγχρονισµού. Σύµφωνα µε την Έρευνα Επενδύσεων στη Βιοµηχανία του ΙΟΒΕ, οι επενδυτικές δαπάνες των επιχειρήσεων έχουν στραφεί κυρίως στη βελτίωση του τρόπου παραγωγής και στην αύξηση της παραγωγικής δυναµικότητας των ήδη υπαρχόντων προϊόντων. Εφόσον όµως οι επιχειρήσεις, κατά δήλωσή τους, θεωρούν τη ζήτηση και τις τεχνολογικές εξελίξεις ως τους δύο βασικούς κινητήριους παράγοντες των επενδυτικών τους αποφάσεων, θα πρέπει να δώσουν έµφαση στην ανάπτυξη καινοτόµων προϊόντων ή / και στην ανάληψη καινοτόµων τρόπων παραγωγής των ήδη παρεχόµενων προϊόντων. Το 2008 η υιοθέτηση νέων µεθόδων παραγωγής απορρόφησε λιγότερο από 8% των συνολικών επενδυτικών δαπανών, γεγονός που υπογραµµίζει την υστέρηση των ελληνικών επιχειρήσεων σε αυτόν τον τοµέα. Θα πρέπει όµως να ληφθεί υπ’ όψη το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία των εγχώριων επιχειρήσεων του κλάδου είναι µικρές σε µέγεθος, και η ανάληψη καινοτόµας συµπεριφοράς είναι ευθέως ανάλογη του εταιρικού µεγέθους, λόγω του αυξηµένου κόστους των νέων τεχνολογιών και των χρονοβόρων διαδικασιών έγκρισης


καθώς η επιβράδυνση της οικονοµικής δραστηριότητας θα οδηγήσει σε µείωση της παραγωγής, η οποία ωστόσο θα µετριαστεί από την επιβράδυνση του ρυθµού ανόδου των τιµών. • Η παραγωγή φυτικών και ζωικών ελαίων και λιπών αυξήθηκε 4,9%, µεταβολή που µπορεί να αποδοθεί στην αύξηση της ζήτησης για έλαια και λίπη που κατατάσσονται στα «λειτουργικά τρόφιµα» (φυτική µαργαρίνη, προϊόντα τύπου Becel κτλ.) • Ο τοµέας επεξεργασίας και συντήρησης φρούτων και λαχανικών αύξησε την παραγωγή του κατά 4,5%. • Από την άλλη µεριά αξίζει να επισηµανθεί η µείωση κατά -5,9% στην παραγωγή γαλακτοκοµικών προϊόντων (ΣΤΑΚΟΔ 155) η οποία µέχρι και το 2007 ενισχυόταν- σταθερά, αλλά και η κάµψη κατά -9,3% της παραγωγής προϊόντων αλευρόµυλων και η παραγωγή αµύλων. Σύµφωνα µε ανάλυση του ΙΟΒΕ, ο κλάδος των γαλακτοκοµικών χαρακτηρίζεται από υψηλή συγκέντρωση - εντούτοις, οι όροι του ανταγωνισµού έχουν αλλάξει, µε µικρές παραγωγικές µονάδες σε περιφερειακές αγορές να προσελκύουν όλο και περισσότερους καταναλωτές υψηλών απαιτήσεων που αναζητούν προϊόντα χαµηλής επεξεργασίας, µε τις αλυσίδες λιανεµπορίου εκπτωτικών προϊόντων (discount markets) να εισέρχονται και σε αυτόν τον υποκλάδο προσφέροντας δικά τους private label προϊόντα και µε µεγάλες εταιρείες να διευρύνουν το portfolio προϊόντων τους µέσω συγχωνεύσεων ή εξαγορών (η είσοδος της Friesland στην αγορά του γιαουρτιού, της ΔΕΛΤΑ στην αγορά του εβαπορέ µε την εξαγορά του αντίστοιχου κλάδου της Nestle, η συγχώνευση των Οµίλων ΔΕΛΤΑ - Chipita τα προηγούµενα χρόνια κτλ.). Η ζήτηση για ποτά και δη για αλκοολούχα, επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες, δηµογραφικούς (όπως το ποσοστό του πληθυσµού που είναι σε ηλικία κατανάλωσης αλκοόλ), καταναλωτικών προτύπων (αύξηση ζήτησης µη αλκοολούχων ποτών λόγω στροφής των καταναλωτών προς τα πιο υγιεινά προϊόντα), αλλά και φορολογικούς (µιας και ο ειδικός φόρος που επιβάλλεται στα αλκοολούχα ποτά επηρεάζει την τιµή τους). Σύµφωνα µε έρευνα της ICAP, παρ’ όλο που σχεδόν όλοι οι παραπάνω παράγοντες διαφοροποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια, δεν έχουν παρατηρηθεί αξιόλογες µεταβολές στην εγχώρια αγορά ποτών µετά το 2000 και η ίδια τάση αναµένεται να ισχύσει και το 2009. Με βάση τα διαθέσιµα στοιχεία του τρέχοντος έτους, ο

κλάδος επιδεικνύει σηµάδια αντίστασης, καθώς η µείωση του όγκου παραγωγής είναι σαφώς µικρότερη σε σχέση µε το σύνολο της µεταποίησης. Ο κλάδος της οινοποιίας επηρεάζεται αρνητικά από παράγοντες όπως η έλλειψη αµπελουργικού µητρώου - κτηµατολογίου, η υψηλή τιµή διάθεσης των εγχώριων εµφιαλωµένων οίνων στους χώρους εστίασης και τους ανεπαρκείς ελέγχους για τον περιορισµό της ανεξέλεγκτης χρήσης σταφυλιών διπλής και τριπλής χρήσης στην παραγωγή κρασιού. Οι προοπτικές ανάπτυξης της εγχώριας αγοράς οίνου είναι περιορισµένες. Οι ανταγωνιστικές πιέσεις αυξάνονται σταδιακά τόσο από τις υφιστά-

µενες επιχειρήσεις του εγχώριου κλάδου όσο και από τους εισαγόµενους οίνους, κυρίως προέλευσης «Νέων Χωρών». Συνεπώς, οι προοπτικές για τις οινοποιίες που παράγουν κυρίως µέσης τιµής οίνους δεν είναι ιδιαίτερα θετικές. Καλύτερη µεσοπρόθεσµα αναµένεται να είναι η πορεία των ελληνικών οινοποιείων που παράγουν κρασιά που βασίζονται σε γηγενείς ποικιλίες σταφυλιών. Η βελτίωση της ανταγωνιστικής θέσης του κλάδου της οινοποιίας χρήζει σχεδιασµού µακροχρόνιας πνοής µε τη συµµετοχή της πολιτείας και των εµπλεκόµενων επιχειρήσεων. Είναι αναγκαία η εξυγίανση του κλάδου και η ενίσχυση της εξωστρέφειάς του καθώς η εγχώρια αγορά είναι µικρή.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

νέων προϊόντων. Γίνεται λοιπόν αντιληπτό, ότι οι νοµοθέτες και οι σχετικοί φορείς θα πρέπει να διευκολύνουν τις µικροµεσαίες επιχειρήσεις στη διάνοιξη προσβάσιµων διαύλων ανάληψης καινοτόµας συµπεριφοράς, µέσω άρσης των διοικητικών και οργανωτικών ασαφειών. Μια ακόµα πρόκληση µε την οποία έρχεται αντιµέτωπη η βιοµηχανία τροφίµων είναι το κόστος των συντελεστών παραγωγής, το οποίο αυξήθηκε σηµαντικά το 2007. Το 2008 παρατηρήθηκε σχετική µείωση, αλλά οι τιµές παραµένουν σε υψηλότερο επίπεδο από των προηγούµενων ετών. Οι αυξήσεις στις τιµές των αγροτικών πρώτων υλών, αλλά και η ανοδική πορεία των τιµών των διαφόρων µορφών ενέργειας, συσκευασίας και µεταφοράς ευθύνονται για την εξέλιξη αυτή. Η πρόσφατη πιστωτική κρίση δεν µπορεί να αφήσει αλώβητη τη βιοµηχανία τροφίµων-ποτών. Προβλέπεται, εντούτοις, ότι δυσκολίες θα συναντήσουν κυρίως οι µικροµεσαίες επιχειρήσεις σε όρους πρόσβασης στον τραπεζικό δανεισµό και όχι σε επίπεδο τιµών ή ζήτησης των προϊόντων τους, λόγω της ανελαστικότητας της ζήτησης για τρόφιµα σε µεταβολές των τιµών και του εισοδήµατος. Έτσι, ακόµα και αν οι παραγωγοί αναγκαστούν να αυξήσουν τις τιµές σε αντίδραση των πιέσεων που δέχονται, η ζήτηση των προϊόντων, και άρα οι πωλήσεις θα επηρεαστούν σε µικρότερο βαθµό και το 2009. Όσον αφορά στους υποκλάδους, οι τέσσερις µε τη µεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση του Δείκτη Βιοµηχανικής Παραγωγής το 2008 είναι οι: • Η παραγωγή, επεξεργασία και συντήρηση κρέατος και προϊόντων κρέατος αυξήθηκε 9% έναντι 1,2% του συνόλου της βιοµηχανίας τροφίµων. • Η παραγωγή του υποκλάδου «άλλα είδη διατροφής» αυξήθηκε κατά 8,4%. Ο υποκλάδος ο οποίος περιλαµβάνει την παραγωγή αρτοσκευασµάτων, σνακ, ζαχαρωδών και ζυµαρικών συγκεντρώνει το µεγαλύτερο αριθµό επιχειρήσεων, πραγµατοποιεί τις περισσότερες πωλήσεις (20% των συνολικών) και αποτελεί το σηµαντικότερο εργοδότη µεταξύ των υποκλάδων της βιοµηχανίας τροφίµων-ποτών. Η παραγωγή στον κλάδο, µετά από µια µικρή υποχώρηση το 2007 ενισχύθηκε σηµαντικά, κατά 8,4%, το 2008, ενώ οι τιµές παραγωγού σηµείωσαν ανοδική πορεία κατά τη διάρκεια του 2008 µε ρυθµό υψηλότερο από το µέσο όρο του ευρύτερου κλάδου τροφίµων και ποτών. Οι προοπτικές του υποκλάδου δεν διαφαίνονται ιδιαίτερα θετικές,

87


ymirror

ΤΡΟΦΙΜΑ - ΠΟΤΑ

Industr

15 ���.

�� 15 ����������� ����������� �������� �� �������� ��� �������� �� 2007 ������ �����������

�������� (µ����� �� ���. ����)

2007 VIVARTIA A.B.E.E.

1.291.548

����� ����������

2006

2007

1.232.218

1.028.946

����������� ����/���µ�� ����/���µ��

���� ��������

����� ���� ���� ������

2006

2007

2006

2007

2006

2007

2006

980.929

212.169

150.980

479.282

531.220

600.097

550.018

2007

2006

-5.066

8.987

�������� 2007

2006

598.089

528.424

NESTLE �.�.

252.312

231.345

173.040

154.723

163.662

147.558

11.993

11.208

76.657

72.579

51.002

50.071

352.233

345.802

���� �.�.

328.952

318.334

183.683

150.877

96.111

96.182

186.322

154.704

46.519

67.448

-21.020

6.010

313.488

321.811 244.073

����� �.�.�.�.

103.790

95.796

19.435

18.124

51.882

44.860

22.000

23.219

29.908

27.717

3.000

1.264

272.518

�����- UNILEVER ��

153.876

141.261

22.593

21.757

49.645

53.947

7.121

8.153

97.110

79.161

24.108

23.599

248.434

237.729

����� ������ �.�.

107.155

69.462

16.424

14.900

52.824

22.432

30.443

23.969

23.888

23.061

7.394

3.971

235.596

197.481 304.661

�������� ���������� ������� �.�.

333.333

328.723

106.303

120.546

146.087

129.788

32.799

28.764

154.447

170.171

-15.724

-14.779

205.187

������ �.�.

410.680

292.612

179.007

118.372

165.010

106.643

87.471

63.387

158.199

122.582

9.819

9.770

184.142

154.558

������ �.�.

124.660

117.785

29.548

30.804

59.433

68.834

38.447

19.725

26.780

29.226

-1.971

3.396

180.593

176.910 120.453

������ ������������� ���/����

92.026

104.584

41.087

39.095

53.593

67.304

18.162

18.041

20.271

19.239

13

-7.191

149.130

TASTY FOODS A.E.

70.899

62.853

13.231

13.611

18.953

19.028

3.954

3.784

47.992

40.041

8.047

6.538

118.356

109.047

KRAFT FOODS A.E.

74.941

60.688

9.624

9.625

25.276

22.728

3.273

3.074

46.392

34.886

11.891

12.068

115.438

108.986

��������� �.�.�.�.

116.321

97.123

37.078

36.069

64.715

50.264

31.326

26.921

20.280

19.938

117

-5.934

114.325

81.300

������������ �.� .�.�.

106.532

97.546

49.288

16.635

31.950

26.057

3.364

2.948

71.218

68.541

9.271

9.627

108.401

100.039

94.070

92.569

12.038

9.158

63.259

63.786

6.749

4.635

24.062

24.445

1.016

4.557

106.041

99.095

������ ����. �������� �.�. ����: INDUSTRIAL NEWS & RESEARCH, 2007-2008

���µ������

�� ����������������� ������ ��� ������ �������� - ����� (����� �� ����. ����) ���������� ������� ����. �� ��� ���

���.����� (����� ����������)

�����������

�����������

�������� ���������

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

���� ��������/ �����������

����/������ �����������

1997

1.021

2.831,2

288,7

3.663,2

995,1

6.783,1

3.368,5

3.414,6

2.634,0

1998

1.073

3.936,8

300,6

3.248,5

1.091,9

7.485,8

3.625,1

3.860,7

3.066,4

1999

1.146

4.215,6

318,1

3.675,6

1.141,4

8.209,3

4.153,0

4.056,3

3.223,2

2000

1.218

7.096,9

327,7

4.165,0

1.323,2

11.589,6

6.414,2

5.175,4

3.686,7

2001

1.310

7.585,6

345,1

4.669,9

1.570,0

12.600,5

6.776,8

5.823,7

4.117,3

2002

1.364

7.568,1

405,4

5.265,7

1.677,5

13.239,2

6.779,2

6.459,9

4.722,4

2003

1.461

7.152,2

482,5

5.463,8

1.739,3

13.098,5

6.404,6

6.693,9

4.826,1

2004

1.497

7.579,0

489,7

5.803,1

1.794,1

13.871,8

6.769,2

7.102,6

5.080,9

2005

1.527

8.782,4

647,4

6.260,2

2.036,3

15.689,9

7.271,0

8.419,0

5.400,4

2006

1.534

8.899,7

869,9

6.474,1

2.096,8

16.243,7

7.407,6

8.836,1

5.939,3

ME�� 2006/2000

3,9%

3,8%

17,7%

7,6%

8,0%

5,8%

2,4%

9,3%

8,3%

������ �����

������� ����� ���������

������ �����H� ������

�������� �����

������ ������������

����� ����������

������������ ������

88

���� ��������

������ ����������� � ���������

��������

����� �����

������ ������

������������� ������� �����������

1997

2.151,2

1.779,3

371,9

11,0%

1,19

5,5%

0,50

0,42

1,01

1998

2.446,5

2.069,9

379,6

10,5%

0,92

5,1%

0,52

0,53

0,70

2.704,5

2.258,2

446,3

10,7%

0,99

5,4%

0,49

0,51

0,79

2.047,9

2.464,0

435,7

6,8%

0,90

3,8%

0,45

0,61

0,77

1999 2000

8.063,4

2001

8.986,5

3.161,8

2.727,0

434,9

6,4%

0,89

3,5%

0,46

0,60

0,75

2002

9.628,2

3.295,0

2.813,5

481,5

7,1%

0,90

3,6%

Page 0,49 1

0,57

0,76

2003

9.949,5

3.494,4

3.010,5

483,8

7,6%

0,90

3,7%

2004

10.447,2

3.696,8

3.179,2

517,6

7,6%

0,89

3,7%

0,51

0,55

0,77

0,51

0,55

0,79

2005

10.596,8

3.726,8

3.181,4

545,4

7,5%

0,83

3,5%

0,54

0,56

0,78

2006

11.287,6

4.045,9

3.533,6

512,3

6,9%

0,83

3,2%

0,54

0,55

0,74

5,8%

12,0%

6,2%

2,7%

ME�� 2006/2000

������ - �������� ������µ�� 2007,/ ��� - � �������� ���µ������ �� 2007, ����������� ��������� ����: Στοιχεία πίνακα: CORPORATE VΑLUE EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009, επεξεργασία στοιχείων ΙΟΒΕ����


15 ��� (2)

 �� 15 ����������� ����������� ����� �� �������� ��� �������� �� 2007 ������ �����������

�������� (µ����� �� ���. ����)

2007 COCA COLA 3� �.�. �������� ��������� �.�.

����� ����������

2006

2007

����������� ����/���µ�� ����/���µ��

2006

���� ��������

2007

����� ���� ���� ������

2006

��������

2007

2006

2007

2006

2007

2006

2.704.800

2.723.500

2.545.500

2.542.900

182.100

98.000

342.900

471.200

2.179.800

2.154.300

128.100

91.100

2007 686.600

625.400

2006

497.183

496.723

206.463

211.907

92.034

84.964

64.313

67.091

340.836

344.668

78.236

65.395

435.264

395.337

PEPSICO - H�� �.�.�.

81.272

78.443

28.014

29.228

38.221

35.103

5.578

5.594

37.473

37.746

-84

1.687

112.858

108.864

PERNOD RICARD A.B.E.E.

60.553

55.893

12.371

4.416

38.349

36.879

5.195

4.659

17.009

14.355

2.654

-2.320

75.632

67.785

����� �.�.

47.817

44.824

20.866

19.747

10.519

9.661

1.912

1.734

35.386

33.429

2.149

-458

52.497

47.943

���������� ����. ����������� �.�

68.951

43.269

36.202

21.901

15.448

15.269

23.814

9.098

29.689

18.902

-1.618

1.955

49.879

34.941 32.268

����� �.�.�.�.

34.178

28.212

9.460

7.184

11.122

8.763

122

0

22.934

19.449

5.045

4.406

40.867

��������� �. �.�.

73.952

71.333

21.069

20.335

40.753

38.040

7.423

7.511

25.776

25.782

327

276

40.217

38.435

��������� �.& ���� ��

60.317

56.841

14.949

12.039

35.352

32.805

9.170

8.765

15.795

15.271

524

-2.629

32.626

29.674

����������� �. & ���� ����

64.893

56.114

23.931

23.743

28.894

29.179

13.851

5.523

22.148

21.412

4.615

4.334

29.180

28.170

�������� �������� ����� ��

35.512

34.727

8.147

7.373

5.708

16.400

13.616

4.640

16.188

13.687

2.169

-885

25.022

23.403

������������ �.�. �.�.�..�

24.472

27.673

4.683

4.620

16.123

20.591

802

146

7.547

6.936

-52

-44

20.075

17.600

OPTIMAL SUPPLY CHAIN A.E.

9.402

9.449

526

559

7.670

8.089

418

380

1.314

980

650

381

18.518

14.739

���������-��������� ������ �.�.�.�.

10.039

7.525

2.041

1.764

7.082

4.484

32

23

2.925

3.018

140

236

16.333

11.920

���������� �������� �.�.

35.294

32.834

10.266

10.552

18.877

16.991

12.146

11.507

4.271

4.336

28

95

15.967

14.718

����: INDUSTRIAL NEWS & RESEARCH, 2007-2008

������

�������������� ��� ����� �������� - ����� ������ ���µ������ (>10 ���µ��, ����� �� ����. ����) ����µ�� �������µ����

���� ������ ����������

���� ������ ���������� /�������µ�

������ �µ�����

���� �µ����

����. ���� ���������

��������µ��� ����

�����. ���� /����. ���� ��������� %

��������

����. ����������

1997

1.052

50.091

48

634,8

0,013

5.113,2

1.911,1

37,4%

4.890,6

402,1

1998

1.046

50.976

49

676,0

0,013

5.643,4

2.152,2

38,1%

5.303,0

414,1

1999

996

49.883

50

698,7

0,014

5.696,1

2.247,9

39,5%

5.405,3

510,3

2000

992

50.430

51

735,3

0,015

6.036,6

2.345,2

38,8%

5.732,5

541,8

2001

767

51.394

67

772,0

0,015

6.807,1

2.712,3

39,8%

6.129,7

504,4

2002

758

51.485

68

823,0

0,016

6.655,0

2.651,0

39,8%

6.420,0

483,0

2003

754

50.858

67

886,7

0,017

6.823,3

2.813,9

41,2%

6.572,4

515,4

2004

707

50.178

71

938,9

0,019

7.006,8

2.925,2

41,7%

6.665,4

490,8

2005

686

50.092

73

989,0

0,020

6.924,0

2.896,0

41,8%

6.572,0

368,2

719

52.090

72

1.100,0

0,021

7.503,2

3.147,2

41,9%

7.198,8

432,4

-5,2%

0,5%

6,1%

6,9%

6,4%

3,7%

5,0%

1,3%

3,9%

-3,7%

������� ���µ�������� ��������� (2000=100)

������� ��µ�� ��������� ��� ��� ���µ������ (2000 = 100)

��� ��� ���µ������ - �������� ������ (2000 = 100)

��� ��� ���µ������ - ���������� ������ (2000 = 100)

��������

���������

�µ������ ��������

���� �µ������

���µ�� ������� ���������

������� Balassa

1998

-

96,0

94,9

100,2

1.559,2

2.718,1

-1.158,9

4.277

57,4%

-27,1%

1999

-

98,1

97,5

100,3

1.639,3

2.719,4

-1.080,1

4.359

60,3%

-24,8%

2000

100,0

100,0

100,0

100,0

1.565,6

2.948,9

-1.383,4

4.515

53,1%

-30,6%

2001

102,2

103,3

103,6

102,3

1.727,0

3.127,2

-1.400,2

4.854

55,2%

-28,8%

2002

104,2

107,5

107,0

109,5

1.443,4

3.064,1

-1.620,7

4.507

47,1%

-36,0%

2003

101,3

110,1

109,9

110,7

1.506,7

3.265,9

-1.759,2

4.773

46,1%

-36,9%

2004

105,0

119,1

119,3

118,0

1.360,6

3.498,0

-2.137,4

4.859

38,9%

-44,0%

2005

103,1

120,9

122,3

114,2

1.726,7

3.641,2

-1.914,5

5.368

47,4%

-35,7%

2006

106,0

128,6

131,3

116,3

2.032,0

4.075

-2.042,6

6.107

49,9%

-33,4%

2007

109,8

127,9

130,7

114,7

2.093,9

4.455,1

-2.361,2

6.549,0

47,0%

-36,1%

2008

110,9

134,1

137,0

120,9

-

-

-

-

-

-

���� 2008/2000 **

1,3%

3,7%

4,0%

2,4%

4,2%

6,1%

7,9%

5,5%

-1,7%

2,4%

2006 ME�� 2006/2000

����: ������� ������������ ������� - ����

����: ���� - EUROSTAT. ����������� ��������� ���������� �µ������: ����

Page 2

** � ���� ��� �� ��������� �µ����� ������������ ��� �� 2007/2000

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

�� ������ ������ (����� �� ����. ����)

89

Page 1


��������� ������µ��� �������� ��� ����������� ������� ��� 1 ���������� 2008 µ���� 31 ����µ����� 2008 (��µ������µ��� ����� ��� �.2190, ����� 135, ��� ������������ ��� ��������� ������� ������µ���� �����������, �������µ���� ��� µ�, ���� �� ���) �� �������� �������� ��� ����������� ��������� �� µ�� ������ ���µ����� ��� ��� ������µ��� ��������� ��� �� ��������µ��� ��� ����� �� �������� ���������� ���������� ��� ��� ������ ����� ��. ��������µ� ���µ���� ���� ���������, ���� ������ �� ����������� ������ ���������� ������� � ���� ��������� µ� ��� �������, �� ��������� ���� ��������� ���������� ��� ��������, ���� ���������� �� ������µ���� ����������� ����� ��� � ������ ������� ��� ������� ������� �������. ����. ������� ��: 3954/06/�/86/13 ��������� �����: �. ��������� 2-4, ������ ������ ����������� ����: ��������� ���������, �/��� �����µ�� ��������� ��� ������� ��������� ����������: www.elval.gr ������� �. �.: ��������� ��������� (�������� ��� µ� ����������� µ����), ��µ������ ������������� (������������ ��� ����������� µ����), ������� ��������������� (����������� µ����), ������������ �������� (����������� µ����), �������� ��������� (����������� µ����), ������� �������� (���������� µ� ����������� µ����), ������������ ��������� (µ� ����������� µ����), �����µ ����� (µ� ����������� µ����), ������������ ��������� (µ� ����������� µ����), Reinhold Wagner (µ� ����������� µ����), Gerard Decoster (���������� µ� ����������� µ����). �µ���µ���� �������� ��� ������µ���� ����������� (��� ��� ������ ���������� �� ��������� ��������): 27 ������� 2009 ������� ��������: �������� ������������ (�.�. ���� 15451) ��������� �������: ����� & ������ (�����) ������� �������� �������� �.�. ����� ������� ������� ��������: �� ��µ���� ���µ�

�������� ���������� ������������� (���� ������µ��� �� ����)

�������� ����������� (���� ������µ��� �� ����) ����������� 31 Äåê 2007 31 Äåê 2008

���������� ���������µ������µ��� ����µ��� �����................................ ���������� �� �������........................................................ ���� ����������� ��������.................................................. ����� µ� ������������� ����������� ��������.................... �����µ��� ........................................................................ ���������� ��� ������� ...................................................... ����� ������������� ����������� ��������......................... ������ ����������� ................................................. ������ ���� ��� ����������� �������� ��������............................................................. ����� �������� ������� ����� µ������ �������� .................. ������ ������� ����� µ������ �������� (�) ....................... ������µ��� ���������� (�) ................................................ ������ ������� ����� (�) = (�) + (�) ............................... �����������µ�� ��������� �����������............................. ���������� / ������ µ����������µ�� �����������.............. �����������µ�� ��������� ����������� ............................. ������ �����������µ�� ����������� .................................. ������ ����������� (�) ................................................... ������ ������� ����� & ����������� (�) + (�)

�������� 31 Äåê 2007 31 Äåê 2008

512.272.583 4.980.565 2.393.495 23.585.972 220.657.566 198.043.233 55.124.654 1.017.058.068

486.317.547 5.214.638 808.237 16.259.762 267.871.505 204.776.730 61.854.632 1.043.103.051

289.402.277 1.263.787 146.058.946 110.419.242 119.225.098 26.249.693 692.619.043

312.321.683 481.605 89.706.627 158.653.821 131.980.175 40.015.575 733.159.486

37.230.245 430.935.914 468.166.159 39.478.549 507.644.708 161.972.866 62.481.176 129.193.072 155.766.246 509.413.360 1.017.058.068

37.230.245 484.179.786 521.410.031 45.927.009 567.337.040 181.736.100 82.550.680 110.658.750 100.820.481 475.766.011 1.043.103.051

37.230.245 428.654.815 465.885.060 — 465.885.060 83.799.347 40.403.227 44.122.468 58.408.941 226.733.983 692.619.043

37.230.245 444.531.172 481.761.417 — 481.761.417 98.172.059 59.204.314 39.908.474 54.113.222 251.398.069 733.159.486

�������� ���������� ��������� ������� ����� (���� ������µ��� �� ����) ������ ���� ������� ������� (1/1/2008 ��� 1/1/2007 ����������)........................................................................ ����� / (��µ���) ������� µ��� ��� ������ ......................... ������ / (µ�����) µ�������� ���������.............................. �����µ������ µ����µ���..................................................... ������ �������� ��µµ������ �� ���������� ...................... ������µ��� ��������µ������ �����µ��� ............................ ������ ������µ� ��������µ��� ��' ������� ���� ������ ���� ������ ���� ����� ������� (31/12/2008 ��� 31/12/2007 ����������)........................................................................

����������� 31 Äåê 2007 31 Äåê 2008

�������� 31 Äåê 2007 31 Äåê 2008

567.337.040 (14.170.083) — (6.930.609) (27.019) (5.944.160) (32.620.461)

567.124.454 22.662.509 268.400 (6.041.738) (28.166) (3.128.859) (13.519.560)

481.761.417 (1.220.200) — (6.205.041) — — (8.451.116)

474.068.230 18.882.167 118.400 (4.962.432) — — (6.344.948)

507.644.708

567.337.040

465.885.060

481.761.417

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

�������� ���������� �������� ���� (���� ������µ��� �� ����) - �µµ��� µ������

90

������������ �������������� ����� ��� ����� (��������µ���� ��������������) .............. ����� / µ���� ������µ���� ���:.......................................... ���������� ����µ���� ��� ����� ������ ������������ ��������� .......................................................................... ���������� �������������................................................. ���µ������� ����µ���� ��� ����� ������ ������������ ��������� .......................................................................... �����µ��� �����µ����...................................................... ����������........................................................................ ����� µ���� ����� ��� ��� ��������� ���� ........................ ��������µ��� (�����, �����, ����� ��� ��µ���) ����������� ��������������............................................... ���������� ����� ��� ������ �����..................................... ����� / µ���� ������µ���� ��� µ�������� ��������µ�� ��������� ������� � ��� ����������� µ� ��� ������������ ��������������: ������ / (������) �����µ����.......................................... ������ / (������) ����������........................................... (������) / ������ ����������� (���� ��������) .............. �����: ���������� ����� ��� ������ ����� ���������µ��� ............. ���������µ���� ����� ....................................................... ������ ������� / (������) ��� ������������ �������������� (�) ........................................................ ����������� �������������� (��������) / ������ ����������, �������� ��� ������ ����������....................................................................... ����� ����µ���� ��� ����� ������ ������������ ��������� ���������� ��� �������� ����µ���� ��� ����� ������........ ����� �������������........................................................... ������� �������µ�� �� ������� ....................................... �����µ��� ������������ .................................................... ������ ������� / (������) ��� ����������� �������������� (�) ........................................................ ���µ���������� �������������� ���������� ��� ������ µ�������� ��������� ....................... ���������� ��� ������ µ�������� ��������� (�������� µ���������) ....................................................... ���������� ��� ��������� / ����������� ������ ................. ���������� ������� ........................................................... ���������� ����������� ��� ���µ���������� µ�������� (���������) ....................................................................... �������� ������������ ...................................................... �����µ��� ����������...................................................... ������ ������� / (������) ��� ���µ���������� �������������� (�) ...................................................... ������ ������ / (µ�����) ��� ��µ����� �������µ� .............. ��� �������µ� ������� (�) + (�) + (�) ............................... ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ������� ������� ............ ��������µ������ �������� ��� ��µ����� �������µ� �������.. ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ����� �������......

����������� 1.01 - 31.12.2007 1.01 - 31.12.2008

�������� 1.01 - 31.12.2007 1.01 - 31.12.2008

����������� 1.01 - 31.12.2007 1.01 - 31.12.2008 ��������µ���� ��������µ���� �������������� ��������������

������ �������� .......................................................... ����� ����� / (��µ���) ................................................. ����� / (��µ���) ��� �����, ���µ���������� ��� ����������� ��������µ���� ....................................... ����� / (��µ���) ��� ����� ........................................ �����................................................................................ ����� / (��µ���) µ��� ��� ������...............................

������µ����� �� : �������� �������� ............................................................. �������� ���������� ........................................................

�������� 1.01 - 31.12.2007 1.01 - 31.12.2008 ��������µ���� ��������µ���� �������������� ��������������

902.459.671 42.444.245

979.575.281 90.181.452

541.004.254 (673.963)

611.028.232 37.029.355

(11.458.852) (29.203.390) 15.033.307 (14.170.083)

40.401.964 30.892.000 (8.229.491) 22.662.509

(12.766.899) (12.420.933) 11.200.733 (1.220.200)

21.651.072 23.951.405 (5.069.238) 18.882.167

(8.851.773) (5.318.310) (14.170.083)

21.674.761 987.748 22.662.509

(1.220.200) — (1.220.200)

18.882.167 — 18.882.167

����� / (��µ���) µ��� ����� ��� µ����� - ������ (�� €)............................................................................ ��������µ��� µ����µ� ��� µ����� (�� €) .................... ����� / (��µ���) ��� �����, ���µ����������, ����������� ��������µ���� ��� ���������� ............

(0,0713) 0,0000

0,1747 0,0500

(0,0098) 0,0000

0,1522 0,0500

32.560.818

85.575.766

12.670.104

48.494.782

���������� (����µ���µ���� ��� ����������� ������)..........

44.940.877

46.259.961

25.988.102

27.530.800

�������� �������� ��� �����������: 1. �� �����µ��� ������ ������ ����� µ������ ���� ������ �����µ���� ���� € 20,3 ����. ��� ��� �µ��� ��� € 12,8 ����. ��� ��� �������, �� ��������µ� ��� �����µ�� ��� µ������ ������ ��� ��µ�� ��� ����µ����� ���� �� ������� ���µ���. �� �������� ���� ����� ���������� ���������� �� ��������µ��� ��� �µ���� ��� ��� ��������. � �������� �����µ��� ��������� ���� ��µ����� 13 ��� ������� ������µ���� �����������. 2. �� �������� ��� �µ���� µ� ��� ����������� ����������� ����, �� ������� µ� �� ����� � �µ���� ��µµ������ ��� µ������� ���� �������� ����� ��� � µ������ ����µ������ ���� ���� �������µ���� ������µ���� ����������� ��� ������ 2008, ������������ ��������� ���� ��µ����� 26 ��� ������� ������µ���� �����������. 3. ���� ��� �������� ��� ����� � ������� ������ �� ������� ��µµ������ ��� ���� ��������� ������� ���� �.�. ���� 0,10% ��� �������� �� 100% ��� �������� ������� �.�. �� �������� ���������� ���������� ���� ��µ����� 9 ��� ������� ������µ���� �����������. 4. ��� 1/2/2008 � ������ Foil ���� ����������� ��� ��� 99,999% ��������� ������� �.�.. �� �������µ��� µ����� ��� ����� ����������. �� �������� �������� ��� ��������µ�� ����� ���������� �� ����� µ� ��� 31/12/2007, µ��� ��� �������� ��� ��������� ��� ������. �� �������� ����������� ��� ��������� ��� ������������ ������������ ��������� ���� ��µ����� 9 ��� ������� ������µ���� �����������

(29.203.390)

30.892.000

(12.420.933)

23.951.405

44.940.877 (921.207)

46.259.961 (1.086.159)

25.988.102 (551.099)

27.530.800 (687.091)

6. �� ���������� ����������� ������� ��� �������� ��� ��� �������� ��� �µ����, ������������ ��������� ���� ��µ����� 26 ��� ������� ������µ���� �����������.

825.771 20.106.113 3.544.159 349.470

— 200.082 1.864.345 (3.861.676)

— 12.560.797 449.909 1.371.600

— 200.000 705.968 (3.861.676)

7. �� ������µ���� ����������� ��� �������� ������µ�������� ���� �������µ���� ������µ���� ����������� ��� ����������: ��µµ����� ���� ����� �����µ�� �������� �������� �.�. ������ 65,88%

(5.958.756) 22.316.887

(7.752.187) 15.760.987

(9.024.670) 8.670.657

(10.436.412) 7.717.246

20.522.888 (1.094.667) 11.353.386

(9.124.296) (24.452.059) (2.406.728)

23.637.626 (5.309.960) (5.294.074)

15.192.646 (17.685.208) (7.634.356)

(23.306.150) (4.484.739)

(14.976.871) (4.570.634)

(9.137.362) (2.354.252)

(7.743.769) (894.206)

58.990.642

26.746.765

28.586.341

26.355.347

(8.112.934) (73.879.290) 979.886 5.893.130 — 667.551

(200.500) (48.101.046) 541.407 6.382.826 — 519.660

(7.993.019) (26.983.406) 477.058 4.645.353 (9.556.537) 4.371.270

(735.877) (24.602.149) 464.396 5.891.416 — 4.126.180

(74.451.657)

(40.857.653)

(35.039.281)

(14.856.034)

118.400

118.400

— 68.729.270 (61.691.821)

150.000 89.354.618 (69.171.505)

— 36.048.000 (36.206.717)

— 35.000.000 (38.153.131)

14. ��� 24 ������� 2009, � ����� �.�., � Furukawa-Sky Aluminum Corp. ��� � ���� 100% ��������� ��� ����� Bridgnorth Aluminium Ltd. ������ �� ���� ��� ��������µ��� ��µ����� M������ ��µ���� µ� ��� �����, � Furukawa-Sky Aluminum Corp. �������� �� 25% ��� µ�������� ��������� ��� Bridgnorth Aluminium Ltd. µ��� ������� ��� µ�������� ��������� ��� ����������. To �������� ��� µ�������� ��������� ����������� �� ������ ���� ����� �.�. (��µ����� 35 ��� ������µ���� �����������).

(28.676) 51.411 (6.924.230)

(90.967) 1.446.650 (6.052.260)

— — (6.198.662)

—23.614 (4.958.056)

135.954

15.754.936

(6.357.379)

(7.969.173)

15. ���� ��������� ��������µ���� �� �������� "�����" ��������� �� ��������: - �������µ��� ��������: 31/12/2008 ����� ������µ���� €(2.142,3) ���. ��������µ���� ����� €17.175,6 ���., - 31/12/2007 € (5.178,86) ��� ��� € (3.050,63) ��� ����������. - �������� ��������: 31/12/2008 ����� ������µ���� € 0 ���. ��������µ���� ����� € 11.200,7 ���., - 31/12/2007 € (3.944,8) ��� ��� € (1.124,4) ��� ����������.

(15.325.061) 28.509.190 (858.834) 12.325.295

1.644.048 27.485.119 (619.977) 28.509.190

(12.810.319) 14.490.668 — 1.680.349

3.530.140 10.960.528 — 14.490.668

5. ���� ��� �������� ������� ��� µ���������� � µ������ ����µ������ ��� ��µ�� ��������µ��� ������� ��� ���� �������µ���� ������µ���� ����������� ������µ�������� ���� �� �������� ��� ������������ ��� ��� �������µ��� ���������� �������.

������� ����µ������ ����� ���������

8. ��� ��� ������ ��������� ��� ���������� �µ����µ��� ���� ��� ��������. 9. ��� �������� �������� � ��� ��������� �������� ���������� � ����������� ������� ��� �� ��������� �� ����� ��µ������ �������� ���� ������µ��� ��������� ��� �������� ��� ��� �µ����. ��� ���������� ������� ���� ���µ������� �������� ��� �������µ��� �������� ����� €188,0 ���. ��� ��� �������� �������� €27,6 ���. �� ������ ���������� ��� ����� ���µ������� ��� 31.12.2008 ���������� �� €1.687,0 ���. ��� ��� �µ��� ��� €450,0 ���. ��� ��� ��������. 10. ����µ�� ���������µ���� ���������� ��� ����� ��� ��������� ��������: �������� 748 (31/12/2007: 842), �µ���� 2.275 (31/12/2007: 2.294). 11. ���� �������� ��� ������ ��������� ��� ��� ������ ��� �������������� ������ ��� �� �������� ��� ���������� ��� ����������� ��� �������� ��� ���� ��� ��������� �������, ��� ����� �������� ��� ���������� ��� µ� �� �������µ��� ���� ��� ������ ��� ��� 24 ���� ����� µ���, ����� �� ����: (���� �� ���. ����) i) ����� ii) ����� iii) ���������� iv) ����������� v) ���������� & �µ����� �����. �������� & µ���� ��������� vi) ���������� ��� �����. ������� & µ��� ��� ��������� vi) ����������� ���� �����. ������� & µ��� ��� ���������

����������� 50.247,5 65.369,0 14.781,6 15.024,2 2.778,4 — —

�������� 131.878,1 49.408,1 37.409,2 9.673,6 1.157,4 — —

12. ���� �������µ��� ��� ���� �������� ��������� ��������� ������� ����� ��� ��������� ��������, �� ���� ��� ������������� ��������� ���� ������ ���� ������� �����µ��� ��������� ��� ��� ������ ��������. 13. ����µ��� �������� ��� ��������� ��� ��� �������µ���� ���������� ��µ������ ���� ��� �������� 1/1-31/12/2007 ����� ���µ������� ���� �� ��������� ��������µ� µ� ���� ��� ��������� ��������. �� ���������µ����� ��������� ������������ ��������� ���� ��µ����� 36 ��� ������� ������µ���� �����������.

� �������� ��� �.�. ��������� ��������� �.�.�.: N 032204

�����, 30 ������� 2009 ��� ����� ��� �.�. � ������� �/���� �������� ��������� ������� �������� �� �� 012572 �� �� 535203

� ����������� �/���� �������� ������� �� � 015643 �.�. 9239 �’ �����


ymirror

Industr

Κ ΑΠΝΟΣ

Καινοτοµία για την ανάπτυξη

Η εγχώρια καπνοβιοµηχανία προσπαθεί να βγει αλώβητη από τις πιέσεις του εγχώριου και διεθνούς ανταγωνισµού, αλλά και τη µείωση στην κατανάλωση τσιγάρων που µεσοπρόθεσµα αναµένεται να ενταθεί µε την ισχύ του νέου αντικαπνιστικού νόµου. Η µελλοντική πορεία του κλάδου θα εξαρτηθεί κυρίως από την ανάπτυξη νέων προϊόντων και κατηγοριών σε συνδυασµό µε την επιτυχή διείσδυση σε ξένες αγορές.

Τ

ο 1,3% της ακαθάριστης αξίας παραγωγής, το 2,2% της προστιθέµενης αξίας και το 1,2% της µέσης ετήσιας απασχόλησης της εγχώριας µεταποίησης συγκεντρώνει ο κλάδος παραγωγής προϊόντων καπνού.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Ο όγκος βιοµηχανικής

92

παραγωγής, έπειτα από µία περίοδο έντονης µεταβλητότητας µε υποχώρηση τη διετία 2005-2006 και ανάκαµψη το 2007, σηµειώνει το 2008 οριακή πτώση 0,2%. Συγχρόνως, ο δείκτης τιµών παραγωγού συνέχισε και το 2008 την ανοδική πορεία των προηγούµενων ετών, καταγράφοντας αύξηση κατά 2,1%. Οι µεταβολές των τιµών είναι πιο έντονες στην εγχώρια αγορά, εξέλιξη που µπορεί να ερµηνευτεί από την τιµολογιακή πολιτική που ακολουθείται από τις ελληνικές επιχειρήσεις προκειµένου να διεισδύσουν στις διεθνείς αγορές. Ο αριθµός των επιχειρήσεων µε απασχόληση µεγαλύτερη των 10 ατόµων µειώθηκε στα 9 καταστήµατα το 2005, ενώ το 2006 στον κλάδο δραστηριοποιούνται 10 επιχειρήσεις. Στο ίδιο πλαίσιο, η ετήσια απασχόληση διαµορφώνεται στα 2.519 άτοµα κατά µέσο όρο, σηµειώνοντας µέση ετήσια άνοδο 1,6% από το 2000. Όσον αφορά στη µέση αµοιβή των απασχολούµενων συνεχίζει την ανοδική πορεία των τελευταίων ετών (µέση ετήσια αύξηση 8,6% για την περίοδο 2000-2006), προσεγγίζοντας τις 35.000 ευρώ, µέγεθος κατά πολύ υψηλότερο από το αντίστοιχο του συνόλου της µεταποίησης. Τόσο η ακαθάριστη, όσο και η προστιθέµενη αξία παραγωγής ενισχύονται µε ταχείς ρυθµούς, ενώ παρόµοια πορεία εµφανίζει και ο βαθµός καθετοποίησης του κλάδου, όπως εκφράζεται από το λόγο της προ-


ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Η κατάσταση του εξωτερικού εµπορίου στον κλάδο του καπνού θα µπορούσε να χαρακτηρισθεί αρκετά δυσµενής. Οι εξαγωγές σηµείωσαν οριακή αύξηση (2,2%) το 2007, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν σχεδόν κατά 10%, γεγονός που οδηγεί σε αλµατώδη µεγέθυνση στο έλλειµµα του εµπορικού ισοζυγίου, ύψους 25%. Οι δυσµενείς εξελίξεις στη διεθνή εµπορική δραστηριότητα του κλάδου αντανακλώνται και στους δείκτες εξωτερικού εµπορίου: ο δείκτης Balassa, ο οποίος εκφράζει τη σχέση του εµπορικού ισοζυγίου και των εµπορικών ροών, επιδεινώνεται περαιτέρω σε σχέση µε το προηγούµενο έτος, αγγίζοντας το -24%, µειωµένος κατά 3,5 µονάδες σε σχέση µε το 2006, ενώ ο βαθµός κάλυψης των εισαγωγών παρουσιάζει ανάλογη τάση µακροχρόνιας µείωσης. Ωστόσο, οι τιµές των δεικτών του εξωτερικού εµπορίου παραµένουν σαφώς καλύτερες από τις αντίστοιχες του συνόλου της βιοµηχανίας.

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Μετά από τη σηµαντική µείωση των πωλήσεων το 2005 (33,6%), η πτωτική τάση αντιστρέφεται, καθώς σηµειώνεται µικρή αύξηση (2,2%), γεγονός ωστόσο είχε δυσανάλογα µεγάλο αντίκτυπο στα καθαρά κέρδη, τα οποία ενισχύθηκαν κατά 77,5%, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας.Παράλληλα, οι βραχυπρόθεσµες υποχρεώσεις µειώθηκαν ελαφρώς, ενώ το συνολικό ενεργητικό του κλάδου αυξήθηκε κατά 6%. Η ταχύτερη ενίσχυση των καθαρών κερδών αυξάνει τους αριθµοδείκτες αποδοτικότητας των ιδίων κεφαλαίων και ενεργητικού, οι οποίοι συνεχίζουν να βρίσκονται σε σαφώς υψηλότερο επίπεδο συγκριτικά µε τον µέσο όρο του συνόλου της βιοµηχανίας. Ο βαθµός κάλυψης παγίων αυξάνεται, υπογραµµίζοντας ότι ακόµα µεγαλύτερο µέρος των παγίων επενδύσεων του κλάδου χρηµατοδοτείται από τα ίδια κεφάλαια των επιχειρήσεων.

Όσον αφορά στη ρευστότητα του κλάδου, η βελτίωσή της είναι σηµαντική (10,5%) Τέλος, το καθαρό περιθώριο κέρδους του κλάδου σχεδόν διπλασιάστηκε (20,2% από 11,6%), ενώ σηµαντική άνοδο παρουσίασε και το µικτό περιθώριο κέρδους (59,2% από 47,5% αντίστοιχα το 2005), παραµένοντας σε αρκετά υψηλότερο επίπεδο σε σύγκριση µε τα συνολικά µεγέθη της εγχώριας βιοµηχανίας.

ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Τα τελευταία χρόνια ο κλάδος της καπνοβιοµηχανίας χαρακτηρίζεται από στασιµότητα, µεγάλο βαθµό εξειδίκευσης της εργασίας και πραγµατοποίηση εξαγωγών προϊόντων χαµηλής προστιθέµενης αξίας ως αποτέλεσµα της βαρύτητας που δίνεται στη διαθέσιµη πρώτη ύλη και στο χαµηλό κόστος του προϊόντος και όχι στην ενσωµάτωση τεχνογνωσίας και καινοτοµίας. Παρά τον µικρό αριθµό των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον κλάδο, ο ανταγωνισµός είναι πολύ έντονος, ιδιαίτερα αν αναλογιστεί κανείς ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να αντιµετωπίσουν και τον διεθνή ανταγωνισµό. Το 2007 υπήρξε µια δυσχερής χρονιά για την εγχώρια βιοµηχανία που χαρακτηρίστηκε από συρρίκνωση του µεριδίου αγοράς στις ελληνικών συµφερόντων καπνοβιοµηχανίες, πτωτικές τάσεις της συνολικής κατανάλωσης τσιγάρων και περαιτέρω όξυνση του ανταγωνισµού µε την κυκλοφορία νέων προϊόντων καπνού. Στην ώριµη εγχώρια αγορά προϊόντων καπνού οι πολυεθνικές εταιρείες (Philip Morris International/ Papastratos, British American Tobacco και JTI-Gallaher οι τρεις πρώτες σε µερίδιο αγοράς) συνεχίζουν και το 2008 να έχουν µεγαλύτερο µερίδιο των συνολικών πωλήσεων. Από τις ελληνικές εταιρείες, η Συνεταιριστική Καπνοβιοµηχανία Ελλάδας (ΣΕΚΑΠ) και η εισηγµένη Καρέλιας Α.Ε. συµπληρώνουν τη λίστα των 5 µεγαλύτερων επιχειρήσεων, µε µερίδιο αγοράς περί του 10% έκαστη. Ο ενδοκλαδικός ανταγωνισµός αυξάνεται τα τελευταία τρία χρόνια και λόγω της προσθήκης νέων µαρκών, ανεβάζοντας τον αριθµό τους στις 70. Από το 2001 και έπειτα, συνεχίζει η τάση της σταθεροποίησης του µεριδίου των ξένων σηµάτων κι αυτό γιατί οι Έλληνες καταναλωτές έφτασαν σε σηµείο «κορεσµού» από τα ξένα προϊόντα καπνού και επέστρεψαν στις ελληνικές µάρκες που προσφέρουν πλέον πιο ποιοτικά προϊόντα και µάλιστα, σε νέες κα-

τηγορίες. Σηµαντικός αντίπαλος των εγχώριων βιοµηχανιών συνεχίζουν να αποτελούν τα λαθραία τσιγάρα που διακινούνται στη χώρα, τα οποία εκτιµάται ότι ξεπερνούν το 8% της εγχώριας κατανάλωσης. Αρνητικά συνεχίζει να επιδρά στην εγχώρια κατανάλωση η αύξηση του συντελεστή του Ελάχιστου Φόρου Κατανάλωσης από 65% σε 75%. Η µεταβολή αυτή οδήγησε σε συγκράτηση της κερδοφορίας του κλάδου και στην εσωτερική µετατόπιση στο τµήµα των χαµηλών τιµών µε τις φθηνές πολυεθνικές µάρκες να κερδίζουν µερίδια αγοράς σε βάρος ελληνικών σηµάτων, καθώς οι οικονοµικές δυνατότητες των πολυεθνικών να απορροφήσουν το φόρο και να στηρίξουν τα προϊόντα τους είναι µεγαλύτερες. Το 2008 απέδειξε ότι η εγχώρια βιοµηχανία δεν κατάφερε να απορροφήσει τους κραδασµούς αυτούς και η συνολική κατανάλωση τσιγάρων υποχώρησε

Οι επιχειρήσεις έχουν αντιληφθεί ότι η καινοτοµία αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο για την περαιτέρω επιβίωση και ανάπτυξή τους.

και προβλέπεται µεσοπρόθεσµα να µειωθεί περαιτέρω, κυρίως λόγω των νοµοθετικών αλλαγών που απαγορεύουν το κάπνισµα σε δηµόσιους χώρους και κέντρα διασκέδασης. Πέραν τούτου όµως, η προβλεπόµενη πτωτική πορεία της αγοράς τσιγάρων έλκει την ύπαρξή της από πληθώρα παραγόντων όπως:  η προβολή των αρνητικών συνεπειών του καπνίσµατος, µέσω προγραµµάτων ενηµέρωσης, της αναγραφής προειδοποιητικών µηνυµάτων επί της συσκευασίας, κ.λπ.,  η αύξηση της τιµής των προϊόντων, κυρίως µέσω των αλλεπάλληλων αυξήσεων του ειδικού φόρου κατανάλωσης,  η στροφή σε φθηνότερα προϊόντα (καπνός για στρίψιµο τσιγάρου, κ.λπ.),  η δυνατότητα αγοράς φθηνότερων τσιγάρων από το εξωτερικό και κυρίως τις γειτονικές χώρες (Βουλγαρία, Τουρκία κ.ά.),  η αύξηση των ποσοτήτων που εισάγονται λαθραία,

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

στιθέµενης προς την ακαθάριστη αξία παραγωγής, ο οποίος παραµένει σε επίπεδο σηµαντικά υψηλότερο από το αντίστοιχο του συνόλου της εγχώριας µεταποίησης. Αξίζει να σηµειωθεί ότι σύµφωνα µε τα στοιχεία των εθνικών λογαριασµών, ακαθάριστη προστιθέµενη αξία του κλάδου (σε τρέχουσες τιµές) ανήλθε το 2007 σε 233 εκατ. ευρώ,.

93


ymirror

Industr

Κ ΑΠΝΟΣ

του ΙΟΒΕ, οι εγχώριες επιχειρήσεις έστρεψαν την προσοχή τους στην αντικατάσταση υφισταµένου κεφαλαιουχικού εξοπλισµού, στοχεύοντας έτσι στη βελτίωση της παραγωγικής δυναµικότητας και στον επανασχεδιασµό των διαδικασιών της παραγωγής. Τα αποτελέσµατα της εν λόγω έρευνας υπογραµµίζουν την τεράστια σηµασία των νέων τεχνολογιών στην ανάληψη επενδυτικών αποφάσεων από τις βιοµηχανίες του κλάδου. Τούτο καταδεικνύει ότι οι επιχειρήσεις έχουν αντιληφθεί ότι η καινοτοµία αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο για την περαιτέρω επιβίωση και ανάπτυξή τους, καθώς θα διευκολύνει την πρόσβαση σε νέες αγορές και τιµολογιακές κατηγορίες. Οι τάσεις αυτές αναµένεται να διατηρηθούν, ίσως και να ισχυροποιηθούν το 2009, µιας και η ελληνική αγορά πλησίασε στη σύγκλιση µε τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες όσον αφορά στην απαγόρευση του καπνίσµατος. Παράλληλα, η ελληνική αγορά

 η επιβολή απαγόρευσης του καπνίσµατος σε ολοένα και περισσότερες περιπτώσεις (π.χ. δηµόσια κτίρια, σταθµοί µέσων µαζικής µεταφοράς, εστιατόρια, µπαρ, κ.λπ.) από το Υπουργείο Υγείας,  το απαγορευτικό πλαίσιο διαφήµισης προϊόντων καπνού,  η στροφή του καταναλωτικού κοινού προς πιο υγιεινά - οικολογικά πρότυπα διαβίωσης. Τα τελευταία χρόνια οι ελληνικές καπνοβιοµηχανίες αντέδρασαν στις πιέσεις αυτές µε επενδύσεις περιορισµού του λειτουργικού κόστους και παράλληλα εντονότερη εξωστρέφεια για τη διεύρυνση της παρουσίας τους στις αγορές εξωτερικού. Όπως γίνεται σαφές από τα στοιχεία της τελευταίας Έρευνας Επενδύσεων στη Βιοµηχανία για το 2008

δεν εµφανίζει µεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης, ενώ ο ανταγωνισµός µεταξύ ελληνικών και πολυεθνικών επιχειρήσεων προβλέπεται να ενταθεί. Το πρώτο τετράµηνο του 2009 καταγράφει µεγαλύτερη υποχώρηση απ’ ότι το σύνολο της µεταποιητικής βιοµηχανίας. Εποµένως, γίνεται σαφές πως η ανάκτηση των χαµένων µεριδίων αγοράς από τις ελληνικών συµφερόντων επιχειρήσεις θα απαιτήσει τη στροφή σε πρακτικές ανάπτυξης της καινοτοµίας, µέσω συνεργασιών µε τεχνολογικά πρωτοπόρες επιχειρήσεις ή ερευνητικά ινστιτούτα κυρίως του εξωτερικού, συνεργασιών µε εταιρίες συµβούλων παροχής τεχνολογικών ή και διαµεσολαβητικών υπηρεσιών, αξιοποίησης χρηµατοδοτικού πλαισίου στήριξης τεχνολογικών επενδύσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση και από εγχώριους φορείς και αξιοποίησης προγραµµάτων κατάρτισης εργατικού δυναµικού που θα οδηγήσουν στη δηµιουργία ���µ������ νέων θέσεων εργασίας υψηλής ειδίκευσης.

����������������� (����� �� ����. ����) ���������� ������� ����. �� ��� ���

���.����� (����� ����������)

�����������

�����������

�������� ���������

���� ��������/ �����������

����/������ �����������

1997

31

294,0

31,5

720,1

392,6

1.045,6

291,5

754,1

717,6

32

323,2

63,4

781,5

420,9

1.168,1

300,8

867,3

832,2

1999

32

337,0

38,5

970,2

426,8

1.345,6

326,2

1.019,4

962,7

2000

28

343,6

51,4

947,4

398,3

1.342,4

372,2

970,2

890,7

2001

7

189,6

41,1

476,9

102,0

707,5

205,7

501,8

417,3

2002

6

205,5

45,9

423,8

101,5

675,2

222,5

452,7

429,6

2003

7

204,4

174,6

290,6

103,3

669,6

200,7

468,9

421,9

2004

7

209,2

69,8

501,8

172,5

780,8

290,6

490,2

464,2

2005

7

212,8

91,5

497,8

149,0

802,0

314,3

487,7

455,0

ME�� 2006/2000

7

242,4

113,6

496,4

119,8

852,4

365,4

486,9

444,5

-20,6%

-5,7%

14,1%

-10,2%

-18,1%

-7,3%

-0,3%

-10,9%

-10,9%

������ �����

������� ����� ���������

������ �����H� ������

�������� �����

������ ������������

����� ����������

������������ ������ CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

���� ��������

1998

2006

94

������ ����������� � ���������

��������

����� �����

������ ������

������������� ������� �����������

1997

240,6

195,8

44,8

15,4%

0,99

4,3%

0,72

0,28

0,46

1998

286,9

250,6

36,3

12,1%

0,93

3,1%

0,74

0,28

0,43 0,56

303,5

225,0

78,4

24,0%

0,97

5,8%

0,76

0,25

2000

1999 919,9

203,0

238,7

73,5

19,7%

1,08

5,5%

0,72

0,26

0,62

2001

562,6

183,4

122,6

60,8

29,6%

1,09

8,6%

0,71

0,27

0,90

2002

597,5

189,9

125,0

65,0

29,2%

1,08

9,6%

0,67

0,30

0,75

2003

622,2

184,4

136,7

47,6

23,7%

0,98

7,1%

0,70

0,31

0,44

2004

744,7

235,1

174,9

60,2

20,7%

1,39

7,7%

0,63

0,27

0,71

2005

494,8

235,2

177,6

57,6

18,3%

1,48

7,2%

0,61

0,27

0,77

2006

505,6

299,3

197,1

102,2

28,0%

1,51

12,0%

0,57

0,28

0,85

ME�� 2006/2000

-9,5%

6,7%

-3,1%

5,7%

����: ������ - �������� ������µ�� 2007,/ ��� - � �������� ���µ������ �� 2007, ����������� ��������� Στοιχεία πίνακα: CORPORATE VΑLUE EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009, επεξεργασία στοιχείων ΙΟΒΕ����


 15 ���.

�� ����������� ����������� ��� ������ ������ �� �������� ��� �������� �� 2007 ������ �����������

�������� (µ����� �� ���. ����)

2007 ������� �. ���������� �.�. SOCOTAB AEBE

2006

����� ���������� 2007

2006

����������� ����/���µ�� ����/���µ��

���� ��������

2006

2007

����� ���� ���� ������

2006

2007

��������

2007

2006

2007

388.733

181.562

88.764

94.199

193.909

102.140

111.967

50.070

82.857

29.352

14.478

2006 3.969

2007 90.522

2006 43.104

42.106

32.696

9.064

10.255

32.853

21.614

843

2.672

8.410

8.410

-1

-71

60.607

66.103

���� �.�.

78.792

74.993

17.508

18.762

54.666

47.476

3.743

4.744

20.383

22.773

-2.336

18

47.195

40.880

�������� �. ����� ��

36.387

52.814

8.189

8.753

24.112

39.873

1.082

1.971

11.193

10.970

223

-2.145

31.085

29.369

��������� ��

68.506

53.589

16.398

17.303

27.947

41.912

30.566

7.747

9.993

9.751

242

-1.206

27.034

26.826

������������ �. �. �.�.

35.346

33.928

11.520

12.752

27.593

26.705

540

7.753

6.683

1.070

-811

26.217

21.728

9.307

15.888

4.978

5.116

8.891

13.664

68

131

348

2.093

-1.745

-2.291

6.018

5.932

13.848

15.836

6.449

6.407

7.071

8.256

41

298

6.736

7.282

-546

-7

5.805

7.259

9.498

13.506

2.582

3.148

3.545

7.848

5.953

5.658

122

-370

3.001

3.668

������������� �� �������� �.�. ������������� ���� �.�.�.�. ������� ����������� �.�.�.�.

605.038

486.268

175.525

131.953

407.984

284.387

16.161

28.519

180.893

173.362

57.612

39.234

292.875

277.368

������� �.�.

289.889

247.174

80.017

80.662

94.471

67.386

8.835

8.395

186.583

171.393

22.145

23.769

140.336

143.829

����� �.�.

108.428

107.698

18.550

21.787

88.553

83.171

105

4.753

19.770

19.774

-4

-209

52.939

57.215

8.697

10.485

1.397

2.025

6.124

9.132

1.304

768

1.269

585

-2.217

-2.108

5.343

4.791

���������� �.�. �.�.

������

����: INDUSTRIAL NEWS & RESEARCH, 2007-2008

�������������� ��� ����� ������ ������ ���µ������ (>10 ���µ��, ����� �� ����. ����) ����µ�� �������µ����

���� ������ ����������

���� ������ ���������� /�������µ�

������ �µ�����

���� �µ����

����. ���� ���������

��������µ��� ����

�����. ���� /����. ���� ��������� %

��������

����. ����������

1997

13

2.693

207

43,7

0,016

340,2

160,7

47,2%

331,7

33,8

1998

11

2.623

238

43,6

0,017

339,8

156,8

46,1%

337,0

34,3

1999

11

2.315

210

45,8

0,020

315,3

151,3

48,0%

288,3

26,0

2000

11

2.259

205

49,4

0,022

315,7

143,9

45,6%

292,5

12,7

2001

11

2.279

207

51,0

0,022

340,1

164,1

48,3%

310,8

13,7

2002

11

2.259

205

53,0

0,023

314,1

165,9

52,8%

285,1

10,4

2003

11

2.133

194

60,0

0,028

318,6

171,8

53,9%

284,0

43,6

2004

11

2.076

189

67,0

0,032

441,9

245,1

55,5%

399,3

15,9

2005

9

2.017

224

67,1

0,033

456,2

264,7

58,0%

442,5

33,5

2006

10

2.519

252

89,3

0,035

510,9

283,6

55,5%

496,8

13,2

-1,6%

1,8%

3,5%

10,4%

8,4%

8,4%

12,0%

3,3%

9,2%

0,7%

������� ���µ�������� ��������� (2000=100)

������� ��µ�� ��������� ��� ��� ���µ������ (2000 = 100)

��� ��� ���µ������ - �������� ������ (2000 = 100)

��� ��� ���µ������ - ���������� ������ (2000 = 100)

��������

���������

�µ������ ��������

���� �µ������

���µ�� ������� ���������

������� Balassa

1998

-

98,9

103,3

87,4

101,1

150,0

-48,9

251

67,4%

-19,5%

1999

-

98,9

103,1

87,7

134,0

157,1

-23,0

291

85,3%

-7,9%

2000

100,0

100,0

100,0

100,0

141,4

175,1

-33,8

317

80,7%

-10,7%

2001

101,5

106,8

107,9

103,9

128,2

161,8

-33,5

290

79,3%

-11,6%

2002

103,4

112,1

115,2

103,9

137,2

179,7

-42,5

317

76,3%

-13,4%

2003

105,9

114,1

119,8

98,9

143,1

182,5

-39,4

78,4%

-12,1%

2004

116,4

115,9

125,1

97,1

131,5

188,0

-56,5

320

70,0%

-17,7%

2005

109,4

116,7

126,6

96,4

132,8

178,4

-45,6

311

74,4%

-14,7%

2006

99,9

119,9

130,5

98,2

132,4

201

-68,5

333

65,9%

-20,5%

2007

104,0

125,0

137,9

98,9

135,3

220,6

-85,4

355,9

61,3%

-24,0%

2008

103,7

127,6

141,8

98,8

-

-

-

-

-

-

���� 2008/2000 **

0,5%

3,1%

4,5%

-0,1%

-0,6%

3,4%

14,2%

1,7%

-3,9%

12,3%

ME�� 2006/2000

����: ������� ������������ ������� - ����

����: ���� - EUROSTAT. ����������� ��������� ���������� �µ������: ���� ** � ���� ��� �� ��������� �µ����� ������������ ��� �� 2007/2000

3261 Page

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

�� ������ ������ (����� �� ����. ����)

95

Page 1


��. ������� �.�. 2131/06/�/86/19 ���������: ������ ������, ��������, ��������� 2-4, 11527 ����� �������� ��� ����������� ������ ��� 1 ���������� 2008 ��� 31 ����µ����� 2008 (��µ�����µ��� ����� ��� �.� 2190/20, ����� 135 ��� ������������ ��� ��������� ������� ������µ���� �����������, �������µ���� ��� µ�, ���� �� ���) �� �������� �������� ��� ����������� ��� ���������� ��� ��� ������µ���� ����������� ��������� �� µ�� ������ ���µ����� ��� ��� ������µ��� ��������� ��� �� ��������µ��� ��� �������� ������� ��.��������µ� ���µ���� ���� ���������, ���� ������ �� ����������� ������ ���������� ������� � ���� ��������� µ� ��� �������, �� ��������� ���� ��������� ���������� ��� ��������, ���� ���������� �� ������µ���� ����������� ����� ��� � ������ ������� ��� ������� ������� �������. ������� ��������-�������� : �������� ������������ (�.� ���� : 15451) ��������� ������� : ����� ��� ������ (�����) ������� ��������-�������� �.� ����� ������� ������� �������� : �� ��µ���� ���µ� ��µ���� ��µ����� : ��������� ��������� ��������� �����µ�� �������� ��� �������. ���� �.�.: �������� : ��������� �., ������������ : ����� �. ��� µ��� : ������������ �., �������� �., ������������� �., ������� �.,�������� �., ������������ �., ����µ��� �., ��������� �., Gee Ronald, Wiedenmann Rudolf �µ���µ���� �������� ��� ������µ���� ����������� : 18 ������� 2009 ��������� ���������� �������� : www.cablel.gr

�������� ���������� ������������� �������� (���� ������µ��� �� ����)

�������� ����������� (�������µ��� ��� µ� �������µ���) (���� ������µ��� �� ����) ���������� ���������µ������µ��� ����µ��� ����� �������� .................. ���������� �� �������........................................................ ���� ����������� ��������.................................................. ����� µ� ������������� ����������� ��������.................... �����µ��� ........................................................................ ���������� ��� ������� ...................................................... ����� ������������� ����������� ��������......................... ������ ����������� ................................................. ������ ���� ��� ����������� �������� �������� ............................................................ ����� �������� ������� ����� ............................................ ������ ������� ����� µ������ �������� (�) ....................... ������µ��� ���������� (�) ................................................ ������ ������� ����� (�)=(�) + (�) .......................... �����������µ�� ��������� �����������............................. ���������� / ������ µ����������µ�� �����������.............. �����������µ�� ��������� ����������� ............................. ������ �����������µ�� ����������� .................................. ������ ����������� (�) .............................................. ������ ������� ����� ��� ����������� (�) + (�)...

����������� 31-���-08 31-Äåê-07

�� ����������� 31-���-08 31-Äåê-07

87.224.194,16 2.152.564,71 905.125,83 5.769.693,28 64.688.406,81 67.289.322,86 17.089.610,03 245.118.917,68

84.651.574,32 2.471.230,44 1.164.068,18 6.590.490,09 89.735.346,66 94.256.536,01 17.349.514,76 296.218.760,46

58.963.249,18 2.152.564,71 649.122,21 22.646.964,98 39.918.019,86 49.784.432,09 12.792.830,99 186.907.184,02

53.410.324,12 2.471.230,44 805.247,77 22.533.715,40 48.102.918,03 72.192.666,96 13.184.359,03 212.700.461,75

19.330.715,60 86.309.693,84 105.640.409,44 783.352,44 106.423.761,88 61.908.831,30 5.464.696,85 45.449.967,68 25.871.659,98 138.695.155,81 245.118.917,68

19.330.715,60 95.650.723,93 114.981.439,53 867.508,27 115.848.947,80 90.416.652,82 7.054.985,17 48.717.552,71 34.180.621,96 180.369.812,66 296.218.760,46

19.330.715,60 56.834.188,25 76.164.903,85 0,00 76.164.903,85 51.404.967,00 5.031.407,38 28.804.853,01 25.501.052,78 110.742.280,17 186.907.184,02

19.330.715,60 57.310.308,18 76.641.023,78 0,00 76.641.023,78 76.000.000,00 6.386.444,61 22.197.130,03 31.475.863,33 136.059.437,97 212.700.461,75

�������� ���������� ��������� ������� ����� ��������

(�������µ��� ��� µ� �������µ���) (���� ������µ��� �� ����) ������ ������� ����� ������� ������� (1/1/2008 ��� 1/1/2007 ����������)..................................... ����� / (��µ���) �������, µ��� ��� ������ ........................

����������� 31-���-08 31-Äåê-07

115.848.947,80 (974.661,02) 114.874.286,78 — (3.539.426,80) (4.184.999,92) (726.098,18)

������ / (µ�����) µ�������� ���������.............................. �����µ������ µ����µ��� (�����) ........................................ �������µ������ �������� ���������� ���������� ................ �����µ��� ������� ����� ���������.................................. ������ ������� ����� ����� ������� (31/12/2008 ��� 31/12/2007 ����������) ............................. 106.423.761,88

�� ����������� 31-���-08 31-Äåê-07

104.765.107,86 16.102.162,59 120.867.270,45 192.485,70 (2.716.155,00) (3.237.809,71) 743.156,37

76.641.023,78 3.288.359,12 79.929.382,90 — (3.539.426,80) — (225.052,25)

70.790.802,60 8.199.826,43 78.990.629,03 192.485,70 (2.716.155,00) — 174.064,05

115.848.947,80

76.164.903,85

76.641.023,78

�������� ���������� �������� ���� (�������µ��� ��� µ� �������µ���)

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

(���� ������µ��� �� ����)

96

����������� �� ����������� 1 Éáí—31 ��� 2008 1 Éáí—31 ��� 2007 1 Éáí—31 ��� 2008 1 Éáí—31 ��� 2007 ������������ �������������� ��������µ��� ��� ����� .................................................. (1.761.128,09) 20.371.614,32 2.425.988,95 11.365.612,97 ����� / µ���� ������µ���� ���: ����������........................................................................ 7.308.437,45 7.716.901,82 4.060.364,28 4.308.766,49 ����������........................................................................ 13.417.933,98 1.153.115,64 9.980.893,15 537.409,64 ��������µ��� (�����, �����, ����� ��� ��µ���) ����������� ��������������............................................... (704.068,93) (1.647.481,68) (3.398.233,97) (988.469,67) ���������� �������������................................................. (162.438,63) (262.026,24) (162.438,63) (262.026,24) ���������� ����� ��� ������ �����..................................... 8.797.651,29 7.614.023,74 5.337.194,21 5.362.076,83 �����/ µ���� ������µ���� ��� µ�������� ��������µ�� ��������� ������� � ��� ����������� µ� ��� ������������ ��������������: 8.508.842,45 (19.719.421,60) (1.714.243,98) (13.413.080,05) ������ / (������) �����µ����.......................................... 31.401.716,58 (7.916.613,84) 27.442.232,02 (3.331.150,42) ������ / (������) ����������........................................... (������) / ������ ����������� (���� ��������) .............. (6.271.990,75) (600.637,72) (3.815.998,62) 6.832.999,85 �����: ���������� ����� ��� ������ ����� ���������µ��� ............. (8.252.605,25) (6.862.835,97) (5.543.335,94) (5.065.997,97) ���������µ���� ����� ....................................................... (2.615.951,50) (3.571.650,30) (2.229.156,57) (2.837.577,78) ������ ������� / (������) ��� ������������ (3.725.011,83) 32.383.264,90 2.508.563,65 �������������� (�) ........................................................ 49.666.398,60 ����������� �������������� �������� ����������, ��������, ������������ ��� ������ ����������............................................................ — (7.460,00) (3,63) (7.460,00) (9.507.639,99) (9.459.828,10) (6.536.622,29) ����� ����µ���� ��� ����� ������ ������������ ��������� (12.198.528,21) 94.695,73 48.553,75 170.650,96 143.986,00 ���������� ��� �������� ����µ���� ��� ����� ������........ ����� �������������........................................................... 239.802,16 291.451,08 144.066,11 197.245,38 524.287,00 466.896,00 3.098.911,44 481.255,00 �����µ��� ������������ ................................................... ������ ������� / (������) ��� ����������� (8.708.199,16) (6.046.203,22) (5.721.595,91) �������������� (�) ........................................................ (11.339.743,32) ���µ���������� �������������� ���������� ��� ������ µ�������� ��������� ....................... — 192.485,70 192.485,70 ���������� ��� ��������� / ����������� ������ ................. 7.709.820,01 66.155.195,28 7.709.820,01 35.093.444,73 ���������� ������� ........................................................... (35.664.114,03) (50.233.342,00) (25.697.130,03) (25.966.818,15) (8.769,35) (8.447,33) — — �����µ�� ���µ���������� µ�������� .............................. (3.543.072,11) (2.747.540,45) (3.543.072,11) (2.747.540,45) �����µ��� ����������...................................................... ������ ������� / (������) ��� ���µ���������� �������������� (�) ........................................................ (31.506.135,48) 13.358.351,20 (21.530.382,13) 6.571.571,83 ������ ������ / (µ�����) ��� ��µ����� �������µ� ��� �������µ� �������� (�) + (�) + (�) ............................. 6.820.519,80 925.140,21 4.806.679,55 3.358.539,57 5.037.813,04 4.140.386,43 4.158.429,35 799.889,78 ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ������� �������.. (33.645,13) (27.713,60) — — �������� ��������µ������ ��������......................... 5.037.813,04 8.965.108,90 4.158.429,35 ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ����� �������...... 11.824.687,71

(���� ������µ��� �� ����)

������ ��������............................................................................................. ����� ����� / (��µ���)................................................................................ ����� / (��µ���) ��� �����, ���µ���������� ��� ����������� ��������µ���� .. ����� / (��µ���) ��� ����� ............................................................................ ����� �����.................................................................................................... ����� / (��µ���) µ��� ��� ������............................................................. ������µ����� �� : �������� �������� ........................................................................................... �������� µ��������� ......................................................................................

��� ����� ��� �.�. ������� ������������ � 221209

�����������

1 Éáí—31 ��� 2007 406.504.487,00 40.731.764,09 27.420.644,41 20.371.614,32 (4.269.451,73) 16.102.162,59

����� / (��µ���) µ��� ��� ������ ��� µ����� - ������ (�� €) ...............

(962.601,72) (12.059,30) (974.661,02) (0,0354)

15.991.177,95 110.984,64 16.102.162,59 0,5865

����� / (��µ���) ��� �����, ���µ����������, ����������� ��������µ���� ��� ��������� ���������� .............................................

14.402.161,86

34.875.519,98

������ ��������............................................................................................. ����� ����� / (��µ���)................................................................................ ����� / (��µ���) ��� �����, ���µ���������� ��� ����������� ��������µ���� .. ����� / (��µ���) ��� ����� ...................................................................... ����� �����.................................................................................................... ����� / (��µ���) µ��� ��� ������ ............................................................ ������µ����� �� : �������� �������� ...........................................................................................

1 Éáí—31 ��� 2008 257.812.608,11 11.946.947,66 4.226.593,08 2.425.988,95 862.370,17 3.288.359,12

�� �����������

1 Éáí—31 ��� 2007 293.772.326,89 23.141.727,31 15.616.891,53 11.365.612,97 (3.165.786,54) 8.199.826,43

����� µ��� ��� ������ ��� µ����� - ������ (�� €).................................

3.288.359,12 3.288.359,12 0,1208

8.199.826,43 8.199.826,43 0,3007

��������µ��� µ����µ� ��� µ�����-(�� €) .................................................

0,00

0,13

����� / (��µ���) ��� �����, ���µ����������, ����������� ��������µ���� ��� ��������� ���������� .............................................

8.124.518,73

19.663.631,78

�������� �������� ��� ����������� :

1.�� �������� ��� �µ���� µ� ��� ����������� ����������� ���� ��� ������� ��µµ������, ��� ������µ�������� ���� �������µ���� ������µ���� �����������, ����� : ��µµ����� ���� ���������� ������� �� ��� ����� µ����� ����������: �µ��� �µµ��� ������ T���������� �.�. 100,00% 100,00% ������ 2004-2008 ICME ECAB S.A 98,59% 98,59% �������� 2003-2008 LESCO O.O.D 99,15% 0,85% 100,00% ��������� 2003-2008 GENECOS S.A 60,00% 60,00% ������ 2005-2008 LESCO ROMANIA S.A 65,00% 65,00% �������� 2003-2008 DE LAIRE LIMITED 100,00% 100,00% ������ 2001-2008 �� �� µ����� ������� �����: ������� �.� 29,56% 29,56% ������ 2006 - 2008 METAL AGENCIES LTD 33% 33,00% ������ METAL GLOBE DOO 30% 30,00% ������ 2003-2008 �LECTRIC CABLE AGENCIES 100% 100,00% ������ COPERPROM ��� 20% 20% 40,00% ������ 2003-2008 �.�.� �.� 99,99% 0,01% 100,00% ������ 1999-2008 �� �� µ����� ��� ���������� ����������: ����������� NEXANS–�������� �������– FULGOR–������ ��� 2005 33% 33% ������ 2006 - 2008 ����������� NEXANS & �������� ������� – ��� 2005 50% 50% ������ 2006 - 2008 ����������� NEXANS & �������� ������� – ��� 2006 50% 50% ������ 2007-2008 ����������� NEXANS–�������� �������– FULGOR– ��� 2007 33% 33% ������ 2007-2008 2.�� �����µ��� ������ ������ ����� µ������ µ� �������� �����µ���� ���� € 13.127.389,59 ��� ��� �µ��� ��� € 9.899.142,15 ��� ��� �������, ���� ��� �����µ�� ��� µ������ ������ ��� ���µ������������ ��µ�� ��� ������ ���� �� ������� ���µ���. �� �������� ���� ����� ���������� ���������� �� ��������µ��� ��� �µ���� ��� ��� ��������. 3. � ������� ��� � �µ���� ����� ���µ������ �������� ��� ���������� ���������� ������� 200 ��� ����. � ������� ��� � �µ���� ��� ����� ���µ������ ������ ����������. 4. ���� � ������� ��� ��� ����������� ������� ��� �µ���� ��� ������� µ������ ��� µ������� ��������. 5. � ������� ���� �������� ��� ��� ����������� ����� µ���� ��� �� ����� 2006. 6. � ��������� ������� DELAIRE LIMITED ����������� ��� ����� ���� ��� ����� ��� 2008 µ� ��� µ����� ������ ����������, ��� µ���� ��� �������µ��� ������� ����������� µ� �� µ����� ��� ������� �����. ������� ������� ������� ��� ��� ��µ����� 9 ��� ������µ���� �����������. 7. � ����µ�� ��� ���������µ���� ���������� ���� 31 ����µ����� 2008 ���� ��� �������� 402 ��� ��� �µ���� 1.026, ��� ���� 31 ����µ����� 2007 ���� 375 ��� 972 ����������. 8. ��� ���������� �������� ��������� ��� ����� ��� �������� ��� �µ���� ��� ������� ��� ����� ���µ������� �������� ����������. 9. ���� ������ ��� ������ ��������� ��� ��� ������ ��� �������������� ������ ��� �� �������� ��� ���������� ��� ����������� ��� �������� ��� ��� �µ���� ��� ���� ��� ��������� ��������, ��� ����� �������� ��� ���������� ��� µ� �� �������µ��� ���� ��� ������ ��� ��� 24 ���� ����� µ���, ����� �� ����: (���� �� €) ������� �µ���� i) ����� 51.168.737,50 33.100.505,85 ii) ����� 53.303.035,56 38.806.966,43 iii) ���������� 6.369.753,74 3.978.715,34 iv) ����������� 10.773.301,50 2.880.553,45 315.790,84 750.644,34 v) ���������� ��� �µ����� ������������ �������� ��� µ���� ��� ��������� vi) A��������� ��� ����������� ������� ��� µ��� ��� ��������� 0,00 0,00 vii) ����������� ���� ����������� ������� ��� µ��� ��� ��������� 0,00 0,00 10.�� ������µ���� ����������� ��� �µ���� ������µ�������� ���� �������µ���� ������µ���� ����������� ��� ���� ��������: ������� ��µµ������ ������� ����µ������ ���� ����� �����µ�� ������ �.� ������ ����� 78,72% ������ ����� 43,95% �������� �.�

����� 17/3/2009 � �������� ��� �.�. ������� ��������� � 067453

1 Éáí—31 ��� 2008 358.334.933,07 21.304.051,69 7.256.163,04 (1.761.128,09) 786.467,07 (974.661,02)

� ������� ���������� ������� ������� � 126605

� ����������� �/���� ������� ������ �� 035000


ymirror

Industr

Κ ΛΩΣΤΟΫΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑ

Στον κλοιό της κρίσης

Η ελληνική κλωστοϋφαντουργία αποτελεί κλάδο µε έντονα εξαγωγικό χαρακτήρα. Ωστόσο, η ζωτικής σηµασίας εξαγωγική δραστηριότητα δυσχεραίνεται από τον ανταγωνισµό µε προϊόντα που παράγονται σε αναπτυσσόµενες χώρες µε χαµηλό εργατικό κόστος, την αρνητική πορεία της διεθνούς οικονοµίας και την χρηµατοπιστωτική κρίση ενώ αρνητικά επιδρούν οι εξελίξεις στον εγχώριο κλάδο της ένδυσης.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Η

98

αγορά παραγωγής κλωστοϋφαντουργικών υλών αποτελείται από επτά υποκλάδους. Το υψηλότερο µερίδιο, µε κριτήριο την ακαθάριστη αξία παραγωγής, καταλαµβάνει η προπαρασκευή και νηµατοποίηση υφαντικών ινών (26%), ενώ ακολουθούν η κατασκευή άλλων κλωστοϋφαντουργικών ειδών (159%), η κατασκευή πλεκτών ειδών και ειδών πλέξης κροσέ (15%), το φινίρισµα κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων (14%), τα υφαντήρια (12%), το φινίρισµα κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων (11%) και τέλος η κατασκευή πλεκτών υφασµάτων και υφασµάτων πλέξης κροσέ (7,5%). Το ποσοστό συµµετοχής της ακαθάριστης αξίας παραγωγής του κλάδου στο σύνολο της ελληνικής µεταποίησης προσεγγίζει το 2,7%. Στον κλάδο δραστηριοποιούνται 214 επιχειρήσεις µε προσωπικό άνω των 10 ατόµων και απασχολούνται 11.654 άτοµα.

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Η επιδείνωση των οικονοµικών µεγεθών του κλάδου αντανακλάται στην εξέλιξη του δείκτη βιοµηχανικής παραγωγής ο οποίος κινείται καθοδικά την περίοδο 2000-2008, υποχωρώντας σωρευτικά κατά 59,6%, όταν ο αντίστοιχος δείκτης της βιοµηχανίας µειώθηκε κατά 1,6%. Οι εξελίξεις το 2008 είναι ιδιαιτέρως αρνητικές για τον κλάδο, δεδοµένης της

περαιτέρω συρρίκνωσης της βιοµηχανικής παραγωγής κατά 29% περίπου. Σε επίπεδο τιµών παραγωγού, ο δείκτης του κλάδου κινείται µε βραδύτερους ρυθµούς από το σύνολο της βιοµηχανίας, δείγµα των έντονων ανταγωνιστικών πιέσεων που δέχεται ο κλάδος από οµοειδή εισαγόµενα προϊόντα που ενσωµατώνουν χαµηλό εργατικό κόστος. Παρόµοια είναι η εξέλιξη των δεικτών τιµών παραγωγού της εσωτερικής και της εξωτερικής αγοράς, οι οποίοι παρουσιάζουν το 2008 µικρή άνοδο. Το 2008 οι τιµές κινήθηκαν ανοδικά µε ρυθµό 1,5% σε σχέση µε το προηγούµενο έτος. Οι αρνητικές εξελίξεις στην παραγωγική δραστηριότητα του κλάδου αντανακλώνται στην πορεία της ακαθάριστης αξίας παραγωγής, η οποία σε τρέχουσες τιµές διαµορφώνεται στα 990 εκατ. ευρώ καταγράφοντας άνοδο κατά 8,9% έναντι του προηγούµενου έτους. Εξάλλου, σύµφωνα µε τα προσωρινά στοιχεία των εθνικών λογαριασµών, η ακαθάριστη προστιθέµενη αξία παραγωγής του κλάδου (σε τρέχουσες τιµές) υποχώρησε το 2007 τα 422 εκατ. ευρώ από 723 εκατ. το 2000. Ο αριθµός των καταστηµάτων της µεγάλης βιοµηχανίας βαίνει µειούµενος, συµπαρασύροντας και τα µεγέθη της απασχόλησης, των αµοιβών και της αξίας παραγωγής του κλάδου. Αναφορικά µε τις

ακαθάριστες επενδύσεις οι οποίες την περίοδο 2000-2005, µειώθηκαν µε µέσο ρυθµό µεταβολής 23% - εξέλιξη που οφείλεται στην δοµική κρίση που υφίσταται η ελληνική κλωστοϋφαντουργία παρατηρείται σηµαντική αναστροφή το 2006 µε αποτέλεσµα η επενδυτική δαπάνη να είναι σχεδόν υπερδιπλάσια σε σχέση µε το προηγούµενο έτος.

ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Το εµπορικό ισοζύγιο του κλάδου κλωστοϋφαντουργίας παραµένει ελλειµµατικό καθ’ όλη τη διάρκεια της εξεταζόµενης περιόδου. Ωστόσο, το 2007 τόσο οι εισαγωγές όσο και οι εξαγωγές παρουσίασαν µικρή άνοδο της τάξεως του 1,3% και 1,4%, αντίστοιχα. Οι εξελίξεις αυτές επηρέασαν τον βαθµό κάλυψης των εισαγωγών και το δείκτη Balassa, οι οποίοι το 2007 παρουσίασαν οριακή βελτίωση σε σχέση µε το προηγούµενο έτος, παραµένοντας ωστό-


του παθητικού, διαπιστώνεται ότι τα ίδια κεφάλαια συγκρατήθηκαν στα ίδια επίπεδα µε αυτά του 2005, ενώ τα ξένα κεφάλαια αυξάνονται κατά 6,4% έναντι της προηγούµενης χρονιάς. Σηµειώνεται ότι, η αύξηση αυτή οφείλεται αποκλειστικά στην αύξηση των µακροπρόθεσµων υποχρεώσεων των επιχειρήσεων του κλάδου. Οι δείκτες αποδοτικότητας ιδίων κεφαλαίων και ενεργητικού διατηρούν για τρίτη

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Περαιτέρω υπο-

συνεχή χρονιά το αρνητικό τους πρόσηµο λόγω των ζηµιών που παρουσιάζει ο κλάδος. Αναφορικά µε τους υπόλοιπους αριθµοδείκτες, ο βαθµός κάλυψης των παγίων αν και παρουσίασε µείωση, παρέµεινε σε υψηλότερα επίπεδα από τον µέσο όρο του συνόλου της βιοµηχανίας. Από την άλλη πλευρά, η δανειακή πίεση του κλάδου κινήθηκε σε χαµηλά επίπεδα καθ’ όλη την εξεταζόµενη περίοδο, καταγράφοντας οριακά ανοδική πορεία το χρονικό διάστηµα 2005-2006 και λαµβάνοντας την τιµή 0,50 το 2006, που σηµαίνει ότι το 50% των συνολικών κεφαλαίων του κλάδου προέρχεται από πηγές εκτός επιχείρησης (δανεισµός). Ο δείκτης ρευστότητας υποχωρεί οριακά το 2006, λόγω της υψηλότερης αύξησης των βραχυπρόθεσµων υποχρεώσεων (6,4%) σε σχέση µε αυτή του κυκλοφορούντος ενεργητικού (0,7%). Τέλος, το µικτό περιθώριο κέρδους παραµένει σταθερό στο 28% το

χώρηση των πωλήσεων παρουσίασε ο κλάδος κλωστοϋφαντουργίας το 2006, µε αποτέλεσµα ο κύκλος εργασιών να διαµορφωθεί στα 1.113 εκατ. ευρώ το 2006 από 1.884 εκατ. ευρώ το 2000 (ΜΕΡΜ: -8,4%). Αρνητικός είναι και ο ρυθµός µεταβολής των µικτών κερδών, ενώ για τρίτη συνεχή χρονιά ο κλάδος παρουσιάζει ζηµιές οι οποίες ωστόσο υποδιπλασιάζονται σε σχέση µε το προηγούµενο έτος. Σε υψηλότερα επίπεδα κινήθηκε το σύνολο του ενεργητικού το 2006, ως αποτέλεσµα της αύξησης των αποθεµάτων. Ακόµη, παρατηρείται ότι το 2006 παρουσιάστηκε αύξηση των καθαρών παγίων, γεγονός που συνδέεται και µε την υιοθέτηση των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων από µερίδα των επιχειρήσεων. Απόρροια των εξελίξεων αυτών ήταν ο δείκτης παγιοποίησης να συνεχίσει για δεύτερη συνεχή χρονιά την ανοδική του πορεία. Όσον αφορά στα επιµέρους µεγέθη

2006, εξακολουθώντας να βρίσκεται σε παρόµοια επίπεδα µε το σύνολο της βιοµηχανίας, σε αντίθεση µε το καθαρό περιθώριο κέρδους που παρουσιάζει για τρίτη συνεχή χρονιά αρνητικό πρόσηµο.

ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Η ελληνική κλωστοϋφαντουργία αποτελεί κλάδο µε έντονα εξαγωγικό χαρακτήρα. Η συνεχής άνοδος του ποσοστού απορρόφησης των νηµάτων που παράγονται στη χώρα µας από τη διεθνή αγορά, έχει οδηγήσει τον κλάδο σε εξάρτηση της πορείας του πρωτίστως από τις εξαγωγικές του επιδόσεις. Ωστόσο, η ζωτικής σηµασίας εξαγωγική δραστηριότητα δυσχεραίνεται από τον ανταγωνισµό µε προϊόντα που παράγονται σε αναπτυσσόµενες χώρες µε χαµηλό εργατικό κόστος, τις εξελίξεις στον εγχώριο κλάδο ένδυσης και την αρνητική πορεία της διεθνούς οικονοµίας. Αποτέλεσµα των εξελίξεων αυτών είναι η σηµαντική πτώση του όγκου βιοµηχανικής παραγωγής το πρώτο δίµηνο του 2009 σε σχέση µε το σύνολο της βιοµηχανίας, κατά 23%. Σηµαντικά προβλήµατα έχουν εµφανιστεί και στη λειτουργία των επιχειρήσεων, ως απόρροια της στασιµότητας κατακύρωσης των διαγωνισµών από δηµόσιους φορείς και τη γενικότερη αναβλητικότητα στην υλοποίηση των εξαγγελιών στήριξης του κλάδου από την πλευρά της πολιτείας. Σε διεθνές επίπεδο, η κρατούσα αρνητική οικονοµική συγκυρία για τον κλάδο ενισχύεται από την επιθετική πολιτική που ασκεί ξανά η Κίνα από 1/1/2008 (αµέσως µετά την λήξη της συµφωνίας για επιβολή ποσοστώσεων που είχε συνάψει µε την Ευρωπαϊκή Ένωση) αυξάνοντας τις επιδοτήσεις των εξαγωγών της και ασκώντας ουσιαστικά αθέµιτο ανταγωνισµό που εµπίπτει στους κανόνες επιβολής µέτρων “anti dumping” σύµφωνα µε πρόσφατες ανακοινώσεις της Euratex. Στο εσωτερικό πεδίο, η έντονη στασιµότητα που σηµειώνεται στην κατακύρωση διαγωνισµών κρατικών προµηθειών στις κλωστοϋφαντουργίες, λειτουργεί ως πρόσκοµµα στην οµαλή λειτουργία τους. Στις επιπτώσεις αυτής της στασιµότητας περιλαµβάνεται η καθυστέρηση στην πληρωµή οριστικά παραληφθέντων υλικών η οποία έχει αλυσιδωτές συνέπειες και στις υπόλοιπες διαδικασίες που µεσολαβούν από την παραλαβή των υλικών µέχρι και την πληρωµή τους. Οι πρώτες συνέπειες της επιβράδυνσης στην παροχή τραπεζικών πιστώσεων ως επακόλουθο της διε-

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

σο σε επίπεδο που καταδεικνύει το χαµηλό επίπεδο ανταγωνιστικότητας του κλάδου. Ο δείκτης Balassa εξακολουθεί να παραµένει σε αρκετά υψηλότερο (κατά 18 µονάδες) επίπεδο από το αντίστοιχο µέγεθος του συνόλου της βιοµηχανίας, υποδηλώνοντας ότι παρά τις αρνητικές εξελίξεις, ο κλάδος παραµένει περισσότερο ανταγωνιστικός σε σχέση µε άλλους κλάδους της ελληνικής µεταποίησης.

99


ymirror

Industr

Κ ΛΩΣΤΟΫΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑ

της Ε.Ε. για τον περιορισµό του ανταγωνισµού από αυτές τις χώρες δεν επαρκούν για να λύσουν τα προβλήµατα του κλάδου, απαιτείται η υλοποίηση ριζικών προσαρµογών. Συγκεκριµένα, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στον εκσυγχρονισµό του παραγωγικού εξοπλισµού που θα οδηγήσει σε βελτίωση της ποιότητας, αύξηση της παραγωγικότητας και µείωση του κόστους εργασίας. Όσες από τις εγχώριες βιοµηχανίες του κλάδου επενδύουν και καινοτοµούν, κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση για να αντεπεξέλθουν στον ανταγωνισµό των αναπτυσσόµενων χωρών. Αν προστεθεί σε αυτό η ποιοτική υπεροχή των ελληνικών προϊόντων, η ευελιξία παραγωγής, η συνέπεια στο service και η στενή συνεργασία για ανάπτυξη νέων προϊόντων µε τους µεγάλους Ευρωπαίους πελάτες, η ελληνική κλωστοϋφαντουργία είναι ικανή να επιβιώσει και να εξελι-

θνούς αστάθειας στο χρηµατοπιστωτικό σύστηµα έγιναν ήδη αισθητές στις κλωστοϋφαντουργικές επιχειρήσεις, καθώς παρατηρείται διστακτικότητα από την πλευρά των τραπεζικών ιδρυµάτων για ανανέωση των πιστωτικών τους γραµµών µε τους όρους και τις προϋποθέσεις που ίσχυαν πριν από την κρίση, λόγω του ότι ο κλάδος τείνει να καταταχθεί σε εκείνους µε «χαµηλό πιστοδοτικό ενδιαφέρον». Καίριο ζήτηµα προς επίλυση αποτελεί και η µείωση των ηµερών εργασίας καθώς και η πληρωµή των αντίστοιχων ηµεροµισθίων. Δεδοµένης της εξωστρέφειας των ελληνικών κλωστοϋφαντουργιών, και καθώς δεν είναι σε θέση να ανταγωνιστούν χώρες µε φθηνό εργατικό δυναµικό, ενώ τα µέτρα

χθεί. Οι κλωστοϋφαντουργοί αντιλαµβάνονται τις ανάγκες του κλάδου, καθώς σύµφωνα µε την τελευταία έρευνα βιοµηχανικών επενδύσεων του ΙΟΒΕ, οι επενδύσεις τους στρέφονται κυρίως στην αντικατάσταση του υφιστάµενου κεφαλαιουχικού εξοπλισµού και στη διεύρυνση της παραγωγικής δυναµικότητας για την παραγωγή νέων προϊόντων, ενώ η ζήτηση για τα προϊόντα, η κερδοφορία και οι τεχνολογικές εξελίξεις αποτελούν τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν την επενδυτική δραστηριότητα του κλάδου. Ωστόσο, οι σφικτές πιστωτικές συνθήκες και η εξαιρετικά δυσµενής οικονοµική συγκυρία είναι βέβαιο ότι θα επηρεάσουν την επενδυτική δραστηριότητα του κλάδου, οδηγώντας σε αναβολή αναγκαίων επενδυτικών προγραµµάτων, γεγονός που συνεπάγεται περαιτέρω πιέσεις και καθιστά δύσκολη την επιβίωση αρκετών επιχειρήσεων του κλάδου. ���µ������

����������������� (����� �� ����. ����) ����������

��������

������� ����. �� ��� ���

���.����� (����� ����������)

�����������

�����������

���������

������ ����������� � ���������

���� ��������

���� ��������/ �����������

����/������ �����������

1997

427

836,6

88,1

1.071,3

357,9

1.996,0

919,6

1.076,4

951,5

1998

411

859,4

98,8

1.110,7

370,1

2.068,8

954,2

1.114,6

984,9

1999

386

1.046,3

102,3

1.202,9

367,1

2.351,5

1.198,4

1.153,1

1.030,1 1.228,8

2000

444

1.520,6

140,4

1.501,1

525,1

3.162,1

1.738,4

1.423,6

2001

371

1.393,4

83,4

1.206,5

451,5

2.683,3

1.544,5

1.138,8

935,4

2002

378

1.275,5

98,5

1.220,3

454,3

2.594,2

1.399,0

1.195,2

971,6 1.033,1

2003

371

1.200,0

102,5

1.262,1

437,4

2.564,6

1.344,4

1.220,2

2004

344

1.141,5

81,0

1.101,5

400,6

2.324,0

1.292,3

1.031,7

859,6

2005

328

1.224,1

76,9

1.028,0

359,2

2.329,0

1.193,0

1.136,0

779,8

306

1.292,2

75,5

1.035,1

395,3

2.402,8

1.193,8

1.209,0

789,7

-6,0%

-2,7%

-9,8%

-6,0%

-4,6%

-4,5%

-6,1%

-2,7%

-7,1%

�������� �����

������ ������������

����� ����������

0,75

2006 ME�� 2006/2000

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

������������ ������

100

��������

����� �����

�������������

������ ������

������ �����

������� ����� ���������

������ �����H� ������

������� �����������

1997

343,6

309,0

34,6

3,8%

1,10

1,7%

0,54

0,42

1998

416,8

349,3

67,4

7,1%

1,11

3,3%

0,54

0,42

0,75

1999

473,4

397,7

75,7

6,3%

1,15

3,2%

0,49

0,44

0,81 0,79

2000

1.883,9

354,9

496,1

119,2

6,9%

1,14

3,8%

0,45

0,48

2001

1.466,3

435,8

397,6

38,3

2,5%

1,11

1,4%

0,42

0,52

0,81

2002

1.490,7

420,1

409,7

10,4

0,7%

1,10

0,4%

0,46

0,49

0,79

2003

1.488,0

404,0

380,4

23,6

1,8%

1,12

0,9%

0,48

0,47

0,80

2004

1.306,6

337,1

357,1

-20,0

-1,5%

1,13

-0,9%

0,44

0,49

0,82

2005

1.139,9

317,9

362,6

-44,7

-3,7%

0,97

-1,9%

0,49

0,53

0,86

2006

1.112,5

311,3

330,0

-18,7

-1,6%

0,92

-0,8%

0,50

0,54

0,81

-8,4%

-2,2%

-6,6%

-

ME�� 2006/2000

������ - �������� ������µ�� 2007, /��� - � �������� ���µ������2009, �� 2007, ����������� ���������ΙΟΒΕ ���� ����: Στοιχεία πίνακα: CORPORATE VΑLUE EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ επεξεργασία στοιχείων


 15 ���.

�� 15 ����������� ����������� ������������������� ���� �� �������� ��� �������� �� 2007 ������ �����������

�������� (µ����� �� ���. ����)

2007

2006

����� ���������� 2007

2006

����������� ����/���µ�� ����/���µ�� 2007

2006

2007

���� ��������

2006

2007

����� ���� ���� ������

2006

2007

��������

2006

2007

2006

�������� ����������� �.�.

129.684

129.063

67.430

69.781

22.042

16.585

32.166

31.487

75.476

80.991

-5.567

138

75.510

������� ����������������� �.�.

292.076

304.563

222.053

239.819

139.394

125.669

146.840

145.168

5.842

33.726

-40.031

-46.139

74.679

69.716 54.259

��������� �.�.�.�.

104.946

118.338

66.635

66.180

30.852

38.125

12.875

13.472

61.219

66.741

-5.997

-1.156

59.262

64.282

����������� �. ���� �.�.�.�.

33.147

39.740

14.570

15.629

18.387

23.609

628

628

14.132

15.503

-1.490

1.687

39.899

55.365

�������� �.�.

50.443

51.901

30.185

30.630

10.830

11.071

9.505

11.068

30.108

29.762

569

1.583

34.386

32.533

������ �.�.

23.786

21.519

5.724

6.256

19.204

17.323

0

0

4.582

4.196

386

812

33.312

19.585

���������� �.�.

52.271

55.449

35.092

37.112

4.820

13.525

25.034

16.405

22.417

25.519

-3.102

-3.570

23.213

26.413

�������� ��. �. �.�.

103.589

101.407

53.233

70.948

25.842

24.381

11.484

11.472

66.263

65.554

1.262

347

22.108

28.024

����-����� �.�.�.�.

31.552

35.979

3.366

3.424

2.612

29.271

26.574

3.550

2.366

3.158

-797

627

19.634

31.874

��������� ������ �.�.

28.030

23.660

16.263

16.333

6.392

9.005

15.035

7.461

6.603

7.194

-969

-352

18.383

15.607

������ �.�.

25.666

24.314

12.719

10.612

4.153

3.723

0

0

21.513

20.591

2.730

2.606

16.188

15.686

������ ������������ �.�.

57.771

59.488

45.844

44.188

10.808

15.456

14.383

11.571

32.580

32.461

-1.522

63

15.731

17.915

������ �.�.�.�.

12.765

15.430

2.852

2.751

3.651

6.411

2

2

9.112

9.017

621

212

15.554

9.973

��������� �.�.

20.315

21.217

7.027

8.690

4.245

3.425

8.688

8.707

7.382

9.085

-1.185

-1.187

15.027

14.910

������������ ��������� �.�.�.�.

26.669

35.681

1.973

2.003

19.208

28.668

0

0

7.461

7.013

447

711

14.845

14.545

������

����: INDUSTRIAL NEWS & RESEARCH, 2007-2008

�������������� ��� ����� ������������������ ������ ���µ������ (>10 ���µ��, ����� �� ����. ����) ����µ�� �������µ����

���� ������ ����������

���� ������ ���������� /�������µ�

������ �µ�����

���� �µ����

����. ���� ���������

��������µ��� ����

�����. ���� /����. ���� ��������� %

��������

1997

430

20.775

48

217,3

0,010

1.233,8

516,2

41,8%

1.034,1

89,0

1998

423

20.322

48

223,6

0,011

1.292,6

528,8

40,9%

1.088,3

157,5

1999

375

17.756

47

215,4

0,012

1.213,8

522,2

43,0%

1.012,0

144,3

2000

368

17.503

48

221,3

0,013

1.335,7

576,8

43,2%

1.094,9

191,2

2001

276

16.646

60

215,0

0,013

1.341,3

547,0

40,8%

1.078,0

138,0

2002

272

16.869

62

233,3

0,014

1.347,9

563,0

41,8%

1.101,7

90,6

2003

268

15.583

58

227,6

0,015

1.248,7

514,7

41,2%

1.034,1

101,3

2004

233

13.988

60

218,5

0,016

1.118,4

443,7

39,7%

937,4

53,0

2005

201

11.531

57

190,2

0,016

909,1

379,8

41,8%

760,7

43,8

214

11.654

54

206,0

0,018

990,4

386,4

39,0%

772,6

84,9

-8,6%

-6,6%

2,3%

-1,2%

5,7%

-4,9%

-6,5%

-1,7%

-5,6%

-12,7%

������� ��µ�� ��������� ��� ��� ���µ������ (2000 = 100)

��� ��� ���µ������ - �������� ������ (2000 = 100)

���������

�µ������ ��������

���� �µ������

���µ�� ������� ���������

������� Balassa

2006 ME�� 2006/2000

����. ����������

����: ������� ������������ ������� - ����

(����� �� ����. ����)

��� ��� ���µ������ - ���������� ������ (2000 = 100)

��������

1998

-

97,6

97,2

98,2

550,7

1.039,3

-488,6

1.590

53,0%

-30,7%

1999

-

96,1

97,4

93,9

497,4

1.018,8

-521,4

1.516

48,8%

-34,4%

2000

100,0

100,0

100,0

100,0

549,1

1.100,2

-551,1

1.649

49,9%

-33,4%

2001

92,6

102,5

101,4

104,3

584,8

1.103,1

-518,3

1.688

53,0%

-30,7%

2002

90,2

102,1

100,4

104,9

563,1

950,4

-387,4

1.513

59,2%

-25,6%

2003

87,2

102,9

101,5

105,0

523,2

834,2

-311,0

1.357

62,7%

-22,9% -18,8%

2004

78,1

105,3

104,2

106,8

551,8

807,0

-255,3

1.359

68,4%

2005

64,2

103,3

102,7

104,1

600,0

1.008,7

-408,7

1.609

59,5%

-25,4%

2006

55,6

104,9

104,5

105,5

565,4

1.143

1.709

49,4%

-33,8% -33,2%

Page -578,1

1

2007

57,2

105,9

106,0

105,7

603,8

1.203,5

-599,7

1.807,2

50,2%

2008

40,5

107,5

107,4

107,6

-

-

-

-

-

-

-10,7%

0,9%

0,9%

0,9%

1,4%

1,3%

1,2%

1,3%

0,1%

-0,1%

���� 2008/2000 **

����: ���� - EUROSTAT. ����������� ��������� ���������� �µ������: ���� ** � ���� ��� �� ��������� �µ����� ������������ ��� �� 2007/2000

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

�� ������ ������ ������� ���µ�������� ��������� (2000=100)

101

Page 1


��.�.�.�.: 6053/06/�/86/105 ��������� ����� : �.��������� 2-4, ����� 11527 �������� ��� ����������� ��� ������ ��� 1 ���������� 2008 ��� 31 ����µ����� 2008 (��µ������µ��� ����� ��� � �.2190 ����� 135 ��� ������������ ��� ���������� ������� ������µ���� �����������, �������µ���� ��� µ�, ���� �� ��� ) �� �������� �������� ��� �����������,��� ���������� ��� ��� ������µ���� �����������, ��������� �� µ�� ������ ���µ����� ��� ��� ������µ��� ��������� ��� �� ��������µ��� ��� �������� �������� ���������� ������ ��� ���������� ��. ��� ��� ������ BIOXA���. ��������µ� ���µ���� ���� ��������� ���� ������ �� ����������� ������ ���������� ������� � ���� ��������� µ� ��� �������� , �� ��������� ��� ��������� ���������� ��� ���������,���� ���������� �� ������µ���� ����������� ����� ��� � ������ ������� ��� ������� ������� ������� ������� ����������� ��µ�������:�������� ������������� - �������� ��� ����������� µ����, ������� �������� - ������������ µ� ����������� µ����, ��������� ��������� - ����������� µ����, �������� ��������������� - ���������� µ� ����������� µ����, �������� �������� - ���������� µ� ����������� µ����, ������µ��� ������������ - µ� ����������� µ����, ��������� ���������� - µ� ����������� µ����, George Rosenfeld - µ� ����������� µ����, Jean Pierre de Launoit µ� ����������� µ����. ��µ���� ��������- ��µ�����: �������� ��������� ��������� , ��������� �����µ�� ��������� ��� ������� �µ���µ���� �������� ��� ������µ���� �����������: 30 ������� 2009 ������� �������� : ������ �������� ( �.�. ���� 12701 ) ��������� �������� : KPMG ������� �������� �.� ����� ������� ����������� : �� ��µ���� ���µ� ��������� ���������� ��� ��������� : www.viohalco.gr

�������� ���������� ������������� (���� ������µ��� �� ���. ����)

�������� ����������� (���� ������µ��� �� ���. ����) ���������� ���������µ������µ��� ����µ��� ����� �������� .................. ���������� �� �������........................................................ ���� ����������� ��������.................................................. ����� µ� ������������� ����������� ��������.................... �����µ��� ........................................................................ ���������� ��� ������� ...................................................... ����� ������������� ����������� ��������......................... �� ������������� ����������� �������� �������µ� ��� ������ ������ ����������� ................................................. ������ ���� ��� ����������� �������� �������� ............................................................ ����� �������� ������� ����� ........................................... ������ ������� ����� ������� ��������� (�) .................... ������µ��� ���������� (�) ................................................ ������ ������� ����� (�)=(�)+(�) ................................... �����������µ�� ��������� �����������............................. ���������� / ������ µ����������µ�� �����������.............. �����������µ�� ��������� ����������� ............................. ������ �����������µ�� ����������� .................................. ������ ����������� (�) ................................................... ������ ������� ����� ��� ����������� (�) + (�)

������ 31 Äåê 2007 31 ��� 2008

�������� 31 Äåê 2007 31 ��� 2008

1.853.123 91.744 6.183 60.519 856.329 468.677 536.532 — 3.873.106

1.803.189 53.461 4.107 58.193 976.043 499.246 616.260 3.919 4.014.417

210 128.605 — 730.085 — 11 118.796 — 977.707

251 120.954 — 687.380 — 230 163.157 — 971.971

59.842 1.108.507 1.168.349 600.306 1.768.655 681.559 211.201 671.772 539.918 2.104.450 3.873.106

59.842 1.168.628 1.228.470 747.066 1.975.536 843.867 262.055 553.170 379.788 2.038.880 4.014.417

59.842 892.865 952.707 — 952.707 — 17.091 — 7.909 25.000 977.707

59.842 888.487 948.329 — 948.329 — 19.032 — 4.610 23.642 971.971

�������� ���������� ��������� ������� ����� (���� ������µ��� �� ���. ����) ������ ������� ����� ������� ������� (1/1/2008 ��� 1/1/2007 ����������)..................................... �����/(��µ���) ������� µ��� ��� ������ ...........................

������ 1 ���-31 ��� 2008 1 ���-31 Äåê 2007

��������µ������ ��������.................................................. �������� ������� �������� ��µµ������ �� ���������� ��������� .. �����µ������ µ����µ��� ................................................... ������ ������µ� ��������µ��� ��' ������� ���� ������ ���� ������ ������� ����� ����� ������� (31/12/2008 ��� 31/12/2007 ����������) .............................

�������� 1 ���-31 ��� 2008 1 ���-31 Äåê 2007

1.975.536 (27.622) 1.947.914 (11.895) (87.637) (44.020) (35.707)

1.776.941 161.942 1.938.883 (6.655) 103.739 (35.550) (24.880)

948.329 32.076 980.405 — — (24.934) (2.764)

892.678 71.487 964.165 — — (15.958) 122

1.768.655

1.975.536

952.707

948.329

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

�������� ���������� �������� ���� (���� ������µ��� �� ���. ����) - �µµ��� µ������

102

������ 1 ���-31 ��� 2008 1 ���-31 ��� 2007 ������������ �������������� ��������µ��� ��� ����� .................................................. (34.582) 209.950 ����� / µ���� ������µ���� ���: ���������� ����µ����, ����� ������ ��������� ��� ���������� �� ������� ...................................................... 133.289 126.565 ��������µ��� (�����,����� ,�����,��µ���) ����������� ��������������............................................... (14.762) (28.789) ���������� ����� ��� ������ �����..................................... 100.316 79.441 4.329 — ���µ������� ����µ���� ��� ����� ������������ ��������� ���µ������� �����µ���� ................................................... 157.187 — (3.874) (132) ����� ��� �������µ���� ������������.................................. ������ ������µ����........................................................... (12.723) 31.882 �����/µ���� ������µ���� ��� µ�������� ��������µ�� ��������� ������� � ��� ����������� µ� ��� ������������ �������������� : M����� / (������) �����µ����.......................................... (34.782) (147.672) M����� / (������) ����������.......................................... 58.331 (16.218) (M�����) / ������ ����������� (���� ��������) .............. 93.046 15.496 (4.279) (7.263) ������ / (µ�����) ���������� .......................................... �����: ���������� ����� ��� ������ ����� ������������ ........... (106.864) (91.566) (59.426) (31.980) �������µ���� �����....................................................... ������ ������� / (������) ��� ������������ 112.268 302.651 �������������� (�) ....................................................... ����������� �������������� �������� ����������,��������,������������ ��� ������ ���������� ........................................................... (88.923) 101.640 ������� ��������� ����µ���� ��� ����� ������ ������������ ���������...................................................... (241.420) (215.615) 5.860 3.763 ���������� ��� �������� ����µ���� ��� ����� ������........ ����� �������������........................................................... 13.268 16.153 ����� ������ ���������� & ���������� .......................... — — ���������� ������������� ................................................. 126 1.663 132 1.484 �����µ��� ������������ .................................................... ������ ������� / (������) ��� ����������� (92.264) (309.605) �������������� (�) ............................................................ ���µ���������� �������������� ���������� ��� ��������� / ����������� ������ ................. 881.892 528.578 ���������� ������� .......................................................... (917.768) (417.629) (76) (2.135) ���������� ����������� ��� ���µ���������� µ��������..... (44.020) (36.922) �����µ��� ����������...................................................... ������ ������� / (������) ��� ���µ���������� 71.893 (79.972) �������������� (�) ........................................................ ������ (µ�����) / ������ ��� ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ������ (�)+(�)+(�) .................................... (86.927) 91.897 233.709 325.606 ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ������� ������ .... ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ����� ������ ........ 238.679 325.606

�������� 1 ���-31 ��� 2008 1 ���-31 ��� 2007

33.202

73.123

986

434

(32.899) — 1.101 — — —

(74.507) — — — — —

— (2.684) 2.384 —

— 58 (2.937) 1

— (1.662)

— (1.763)

428

(5.591)

(45.605)

77.469

(12.309) 2.613 5.291 — — 27.255

(13.491) 88 5.822 (210) — 24.905

(22.756)

94.583

— — — (24.934)

— — — (15.958)

(24.934)

(15.958)

(47.263) 159.253 111.990

73.034 86.218 159.253

������ �������� 1 É��—31 ��� 2008 1 É��—31 ��� 2007 1 É��—31 ��� 2008 1 É��—31 ��� 2007 ������ ��������............................................................ 3.763.456 3.683.329 6 29 ����� ����� ................................................................... 317.397 501.777 5 11 ����� ��� �����, ���µ����������, ����������� 182.527 393.521 1.642 42.830 ��������µ���� ��� ����������................................... ����� ��� �����, ���µ���������� ��� ����������� 49.238 266.956 656 42.396 ��������µ���� .............................................................. (34.582) 209.950 33.202 73.123 ����� / (��µ���) ��� ����� ......................................... (1.636) (1.126) (48.008) 6.960 ����� ������µ����............................................................ ����� / (��µ���) µ��� ��� ������ ............................... (27.622) 161.942 32.076 71.487

������µ����� �� : �������� ���������............................................................ �������� ���������� ........................................................

����� µ��� ��� ������ ��� µ����� - ������ ��� µ���µ��� (�� €) .............................................................. ��������µ��� µ����µ� ��� µ����� (�� €).....................

(11.307) (16.316) (27.622)

83.958 77.984 161.942

32.076 — 32.076

71.487 — 71.487

-0,0569

0,4226

0,1608 0,0600

0,3584 0,1250

�������� �������� ��� ����������� : 1. �� �����µ��� ������ ������ ����� µ������ ���� ������ �����µ���� ���� € 157,2 ����. ��� ��� �µ���,�� ��������µ� ��� �����µ�� ��� µ������ ������ ��� ��µ�� ��� µ������� ���� �� ������� ���µ���. �� �������� ���� ����� ���������� ������� �� ��������µ��� ��� �µ����. � �������� �����µ��� ��������� ���� ��µ����� 13 ��� ������� ������µ���� ����������� 2. ��� ��� ������ ��������� ��� µ������� ��������� ��� ���������� �����µ������� ��� ��������. ��� ������� ���������� ��������� ����� �������� �������� ��� �����µ������� € 132,1 ��. 3. ���� ��� �µ���µ���� ��� ��������µ�� �����µ����� ���� ��� ���������� ��������� �������� � ��� ��������� �������� ���������� � ����������� ������� ��������� ����� € 16,3 ��. ��� ��� ������ ���� ���µ������� ������� �������� ��� ��� ���µ������ �� ��������� �������� ������������. 4. ����µ�� ���������µ���� ���������� �µ���� ��� 31.12.2008 8.727 ���µ� .(31.12.2007: 8.667) 5. ���� �������� ��� ������ ��������� ��� ��� ������ ��� ������������� ������ ��� �� �������� ��� ���������� ��� ����������� ��� �µ���� ��� ��� ��������� ��� ���� ��� ��������� ������, ��� ����� �������� ��� ���������� ��� µ� �� �������µ��� ���� ��� ������ ��� ��� 24 ���� ����� µ���, ����� �� ����: �������� (���� �� ��� €) ������ i) ����� 23.890 1.966 ii) ����� 7.459 160 iii) ���������� 16.224 736 iv) ����������� 2.655 2.602 12.297 1.165 v) ���������� ��� �µ����� ������������ �������� ��� µ���� ��� ��������� vi) ���������� ���� ����������� ������� ��� µ��� ��� ��������� 0 0 vii) ����������� ���� ����������� ������� ��� µ��� ��� ��������� 0 0

6. � ����� ������µ���� ��� �������� ���������� ��������µ���� ��������� �� ���� ( ���� �� ��� € ) : �������� ������ 1 ��� - 31 ��� 2007 1 ��� - 31 ��� 2008 1 ��� - 31 ��� 2007 1 ��� - 31 ��� 2008 ����� ������µ���� ������ (28.641) (39.948) (2.577) (1.869) 233 1.451 (8.060) ��������µ���� ����� ������ 35.601 6.960 (48.008) (1.126) (1.636)

7. �� ���� ��� ������������� �� ������� ���� ������ ���� ������� ���� �����µ��� ��� ��������� ���� ��������µ���� ��µ������ ���� € -43.205.772 ��������µ������ �������� µ��������� ��������µ�� ���������� ���������� € -11.895.174 ������� ��� ��� �����µ��� ���µ���������µ���� ��������� �������µ�� ���� ������ ���� ������ ���� € -5.768.809 ����� ������ ��� ���� ��������µ��� ��������� ��� ��� �����µ����� ��� ��������� ��� ��� ���µ���������µ���� ��������� € 13.267.822 8. ������� ��� ��������� ��� ���������� ��� ���������� ��� ��µ 794.390 ����� ������� € 8.005.437 ����� µ������ ������� ��� ������ ���� ��� �µ����. 9. � �µ���� ���� ���µ������ ���������� ��� ��� �������� � ��� ��������� �������� ���������� � ����������� ������� € 9,1 ���� ,��� ���������� ���������� ������� € 2,2 ���� ��� ��� ������� ��������� ���������� € 4,6 ����. � �������� ��� ���� ���µ������ ����������� ����������. 10. �������� ��������� ��� ��� �������� �� ������ ���������� ��� �µ���, �����������,������� ��µµ������,��� µ������� ��������,����� ��� � µ������ ����µ������ ���������� ��� ��µ����� 11 ��� ������� ������µ���� �����������. 11. � ������� �������� ���� �������� ��� ��� ����������� ����� µ���� ��� �� ����� 2007. ��� ��µ����� 11 ��� ������� ������µ���� ����������� ����������� �� ���������� ������� ��������� ��� �µ����. 12. ���� ��� �����µ��� ����� ����������� µ� ��� µ����� ��� ������ ���������� ��� ������� ��µµ������ 70% � �������� TECHOR AE. B�. ��µ����� 11 ��� ������µ���� �����������. 13. ��� 1 ����������� 2008, ������������ � �������� ��� ������ Foil ��� ���������� ����� �� ��� � ������� ��� ���� ���� 99,99% ��������� ��� ������� ��. ��µ���� µ� ��� ��������� ��� �. 2166/93. 14. �� ����µ��� �������� ��� �������µ���� ������ ������ ������������� ��� ������ ��������µ������ (����� ��µ. 39 ��� ������� ������µ���� �����������).

� �������� ��� �IOIKHT���� ���������� �������� �. ������������� ���. �050486

�����, 30 ������� 2009 � ������������ ��������� ��������� �. ��������� ���. ��343787

� ����������� �/���� �������� ��. �������� ���. �259513


ymirror

Industr

ΕΝΔΥΣΗ

Κατάσταση πολιορκίας Σηµαντικά προβλήµατα ανταγωνιστικότητας αντιµετωπίζει ο κλάδος ένδυσης, ακολουθώντας την τάση που καταγράφεται στις περισσότερες ευρωπαϊκές αγορές, καθώς η έντονη εισαγωγική διείσδυση έχει επηρεάσει αρνητικά τα τελευταία χρόνια την εγχώρια παραγωγή. Αν και ο Έλληνας καταναλωτής, παρά τις οικονοµικές του δυσκολίες, παραµένει καλός πελάτης των ειδών ένδυσης, η επιβράδυνση της οικονοµικής δραστηριότητας θα δηµιουργήσει πρόσθετες πιέσεις στον κλάδο.

Η

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

αγορά της ένδυσης και των γουναρικών περιλαµβάνει επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην κατασκευή δερµάτινων ενδυµάτων, την κατασκευή άλλων ενδυµάτων και συναφών εξαρτηµάτων και την κατεργασία και βαφή γουναρικών. Στον κλάδο, στον οποίο δραστηριοποιούνται 291 επιχειρήσεις (µε απασχόληση άνω των 10 ατόµων) και απασχολούνται 10.887 άτοµα, συγκεντρώνεται το 5,1% της απασχόλησης και, το 2,4% της ακαθάριστης αξίας παραγωγής και των πωλήσεων της συνολικής µεταποίησης.

104

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Η έντονη υποχώρηση του δείκτη βιοµηχανικής παραγωγής του κλάδου την περίοδο 2000-2006 αντιστράφηκε το 2007, όταν ο δείκτης βιοµηχανικής παραγωγής κατέγραψε αξιοσηµείωτη άνοδο κατά 13%. Η θετική αυτή εξέλιξη όµως δεν είχε ανάλογη συνέχεια, καθώς το 2008 ο όγκος της βιοµηχανικής παραγωγής µειώθηκε κατά 11% περίπου σε σχέση µε το προηγούµενο έτος. Η συγκρατηµένη αύξηση των τιµών παραγωγού στον κλάδο κατά 1,6% την περίοδο 2000-2008, δείγµα του έντονου ανταγωνισµού και των προσπαθειών ελέγχου του κόστους από την πλευρά των επιχειρήσεων, δεν φαίνεται να απέτρεψε τη δραστική µείωση της εγχώριας πα-


ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ανταγωνιστικότητα του κλάδου εµφανίζει έντονη επιδείνωση το 2007, καθώς το εµπορικό έλλειµµα σηµειώνει σηµαντική διεύρυνση σε 832,7 εκατ. ευρώ από 319,4 εκατ. ευρώ το 2006. Η διόγκωση του εµπορικού ελλείµµατος προέρχεται τόσο από τη µείωση των εξαγωγών όσο και από τη σηµαντική αύξηση των εισαγωγών που

καταγράφονται το 2007. Οι δυσµενείς αυτές εξελίξεις, η ένταση των οποίων εντείνεται, ξεκίνησαν το 2005, όταν καταργήθηκαν οι ποσοστώσεις στις εισαγωγές ειδών κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης από τρίτες χώρες µε κατεύθυνση την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η αρνητική εικόνα της ανταγωνιστικής θέσης του κλάδου στις διεθνείς αγορές επιβεβαιώνεται και από τους σχετικούς δείκτες εξωτερικού εµπορίου. Τόσο, ο βαθµός κάλυψης εισαγωγών όσο και ο δείκτης Balassa καταγράφουν το 2007 τις χαµηλότερες τιµές από τα µέσα της προηγούµενης δεκαετίας. Ωστόσο, αξίζει να σηµειωθεί ότι ακόµα και µετά από αυτές τις εξελίξεις, οι δείκτες εξωτερικού εµπορίου βρίσκονται σε καλύτερο επίπεδο από τους αντίστοιχους της ελληνικής µεταποίησης.

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Μικτές είναι οι τάσεις που εµφανίζουν το 2006 τα χρηµατοοικονοµικά µεγέθη των 221 Α.Ε. και Ε.Π.Ε. που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της ένδυσης και των γουναρικών. Ενώ οι πωλήσεις µειώνονται το 2006 κατά 1,1% σε σχέση µε το 2005, τόσο το µικτό όσο και το καθαρό περιθώριο κέρδους αυξάνονται. Συγχρόνως, διαπιστώνεται ότι το µικτό περιθώριο

κών µεταβολών στο κυκλοφορούν ενεργητικό και στις βραχυχρόνιες υποχρεώσεις. Τέλος, ο βαθµός κάλυψης παγίων στον κλάδο είναι υψηλότερος από εκείνο του συνόλου της εγχώριας µεταποίησης, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα πάγια στοιχεία των επιχειρήσεων του κλάδου χρηµατοδοτούνται κατά µεγαλύτερο ποσοστό από τα ίδια κεφάλαια σε σχέση µε το σύνολο της βιοµηχανίας.

ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Περαιτέρω συρρίκνωση του όγκου της βιοµηχανικής παραγωγής και διατήρηση του αρνητικού κλίµατος παρατηρείται στις αρχές του 2009 στον κλάδο της ένδυσης, τάση που καταγράφεται επίσης και σε ευρωπαϊκό επίπεδο και η οποία σε σηµαντικό βαθµό θα διατηρηθεί σε χαµηλά επίπεδα εξαιτίας της οικονοµικής επιδείνωσης και της αβεβαιότητας που αυτή επισύρει. Χρονικό ορόσηµο για τον κλάδο αποτελεί η κατάργηση των ποσοτικών ποσοστώσεων των εισαγωγών από πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης την 1η Ιανουαρίου του 2005, στο πλαίσιο συµφωνίας του Παγκόσµιου Οργανισµού Εµπορίου για την κλωστοϋφαντουργία και την ένδυση [World Trade Organization (WTO) Agreement on Textiles and

Η πλειονότητα των επιχειρήσεων του κλάδου είναι µικροµεσαίες και οι περισσότερες έρχονται αντιµέτωπες µε την πρόκληση πρόσβασης σε πηγές χρηµατοδότησης, σε περίπτωση που ενδιαφέρονται να καινοτοµήσουν.

κέρδους στην ένδυση είναι υψηλότερο από εκείνο της µεταποίησης (33,5% έναντι του 26,8%), ενώ το καθαρό περιθώριο κέρδους του κλάδου λίγο χαµηλότερο (4,1% έναντι του 4,6%). Το καθαρά πάγια το 2006 εµφανίζονται υψηλότερα από εκείνα του 2005, επηρεάζοντας και την τελική εξέλιξη του συνόλου του ενεργητικού. Η αύξηση των καθαρών κερδών έχει ως αποτέλεσµα τη βελτίωση της αποδοτικότητας του ενεργητικού, ενώ η οριακή συγκράτηση των υποχρεώσεων το 2006 οδηγεί σε στασιµότητα της δανειακής πίεσης των επιχειρήσεων σε σχέση µε το 2005. Συγχρόνως, η ρευστότητα του κλάδου, αν και χαµηλότερη από την αντίστοιχη του συνόλου της βιοµηχανίας, εµφανίζεται βελτιωµένη το 2006, αποτέλεσµα των ευνοϊ-

Clothing (ATC)]. Έκτοτε, ο κλάδος της ένδυσης τόσο σε εγχώριο όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο υφίσταται σηµαντική πίεση από τη διεύρυνση της εισαγωγικής διείσδυσης και τη µείωση της ανταγωνιστικής του θέσης στις διεθνείς αγορές. Προσωρινό «ανάχωµα» στην αύξηση της εισαγωγικής δραστηριότητας αποτέλεσε η Σινο-Ευρωπαϊκή Συµφωνία το 2005 που προέβλεπε την επιβολή ορίων στην αύξηση των εισαγωγών ειδών ένδυσης στην ΕΕ από την Κίνα για δέκα κατηγορίες προϊόντων ένδυσης και κλωστοϋφαντουργίας έως το τέλος του 2007. Επιπρόσθετα, προκειµένου να αντιµετωπιστούν τα προβλήµατα ανταγωνιστικότητας που παρουσιάζει ο κλάδος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε τον Απρίλιο του 2007 ανακοίνωση σχετικά µε ένα

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

ραγωγής, η οποία υποκαθίσταται µε ταχείς ρυθµούς από τις εισαγωγές. Σε αντίθεση µε το γενικό κλίµα έντονων αυξήσεων των τιµών παραγωγού στη βιοµηχανία, οι τιµές χονδρικής του κλάδου το 2008 ανήλθαν οριακά, κατά 0,7%. Ο αριθµός των καταστηµάτων παραγωγής ενδυµάτων και γουναρικών µε απασχόληση άνω των 10 ατόµων ο οποίος από το 2000 έως το 2005 υποχωρούσε µε ρυθµό 12,8% ετησίως, εµφανίζει άνοδο το 2006 (12% σε σχέση µε το 2005) επηρεάζοντας ανάλογα τον αριθµό των απασχολούµενων όπου η µέση ετήσια πτώση την περίοδο 2000-2006 προσεγγίζει το 8,4%. Στο σύνολο των αµοιβών, για την ίδια περίοδο ο µέσος ετήσιος ρυθµός µεταβολής διαµορφώνεται στο -3,1%, αν και το 2006 καταγράφεται σηµαντική αύξηση ως προς το 2005. Συγχρόνως, η µέση αµοιβή στον κλάδο διατηρείται σε χαµηλό επίπεδο, στα 2/3 περίπου της µέσης αµοιβής του συνόλου της µεταποίησης, η ακαθάριστη αξία παραγωγής του κλάδου υποχωρεί, ενώ ανάλογη πορεία ακολουθεί και η προστιθέµενη αξία παραγωγής. Εξάλλου, σύµφωνα µε τα προσωρινά στοιχεία των εθνικών λογαριασµών, η ακαθάριστη προστιθέµενη αξία του κλάδου (σε τρέχουσες τιµές) υποχώρησε το 2007 στα 880 εκατ. από 971 εκατ. το 2000. Ωστόσο, είναι χαρακτηριστικό ότι από το 2004 και έπειτα σηµειώνει δραµατική υποχώρηση. Ο βαθµός καθετοποίησης του κλάδου (λόγος προστιθέµενης αξίας ως προς την ακαθάριστη αξία παραγωγής), ο οποίος κατέγραψε άνοδο µόνο το 2005 ύστερα από την έντονη υποχώρησή του τα προηγούµενα έτη, υποχωρεί στο 36,6% εξακολουθώντας όµως να βρίσκεται σε υψηλότερο επίπεδο από το σύνολο της µεταποίησης. Τέλος, οι ακαθάριστες επενδύσεις του κλάδου ανακάµπτουν το 2006 σηµειώνοντας άνοδο κατά 45,2% σε σχέση µε το 2005 έπειτα από περίοδο υποχώρησης, η οποία αντανακλά τη φθίνουσα πορεία στην οποία έχει εισέλθει ο κλάδος τα τελευταία χρόνια.

105


ymirror

Industr

ΕΝΔΥΣΗ

γικής διαδικασίας αποτελούν χαρακτηριστικά των παραγωγικών µονάδων του κλάδου της ένδυσης. Οι καινοτοµίες και οι τάσεις της µόδας έχουν δηµιουργήσει µια ευρεία ποικιλία ειδών ένδυσης. Οι επιχειρήσεις προκειµένου να είναι βιώσιµες καλούνται να προσαρµόζονται στις επιταγές των αλλαγών αυτών. Ωστόσο, η πλειονότητα των επιχειρήσεων του κλάδου είναι µικροµεσαίες και οι περισσότεροι παραγωγοί έρχονται αντιµέτωποι µε την πρόκληση πρόσβασης σε πηγές χρηµατοδότησης, σε περίπτωση που ενδιαφέρονται να καινοτοµήσουν. Αυτό αποδεικνύεται και από την υποχώρηση της επενδυτικής δραστηριότητας του κλάδου το 2008 σε σχέση µε το προηγούµενο έτος που καταγράφεται στην τελευταία έρευνα επενδύσεων στη βιοµηχανία του ΙΟΒΕ. Οι επιχειρήσεις δίνουν περισσότερο έµφαση σε επενδύσεις που αφορούν την αντικατάσταση του υφιστάµενου κεφαλαιουχικού εξοπλισµού και τη διεύρυνση παραγωγικής δυναµικότητας για την παραγωγή νέων προϊόντων το 2008,

γενικότερο πλαίσιο στρατηγικής ενθάρρυνσης των εξαγωγών και περιορισµού των εµποδίων του διασυνοριακού εµπορίου (Global Europe: A Stronger Partnership to Deliver Market Access). Η ελκυστικότητα της εγχώριας αγοράς ένδυσης είναι έντονη για τους ξένους οίκους, καθώς οι Έλληνες καταναλωτές, παρά τον περιορισµό της αγοραστικής δύναµης του διαθέσιµου εισοδήµατός τους, διατηρούν υψηλές τις δαπάνες τους σε είδη ένδυσης. Ωστόσο, η επιβράδυνση της οικονοµικής δραστηριότητας εκτιµάται ότι θα δηµιουργήσει επιπρόσθετες πιέσεις στον κλάδο. Ισχυρός ανταγωνιστής των εγχώριων παραγόµενων ειδών ένδυσης είναι το εισαγόµενο φθηνό και επώνυµο προϊόν. Ο σχεδιασµός, η βελτίωση και η ανάπτυξη της τεχνολογίας και οι αλλαγές της παραγω-

υιοθετώντας εν µέρει διαφορετικό επενδυτικό προσανατολισµό από εκείνο του προηγούµενου έτους. Η ζήτηση για τα προϊόντα των επιχειρήσεων, η κερδοφορία του κλάδου, καθώς και οι τεχνολογικές εξελίξεις και τα κίνητρα για επενδύσεις αποτελούν τους σηµαντικότερους προσδιοριστικούς παράγοντες της επενδυτικής δραστηριότητας το 2008. Αξίζει, τέλος, να σηµειωθεί ότι στην εγχώρια αγορά υπάρχουν µεγάλες εδραιωµένες επιχειρήσεις µε έντονη επιχειρηµατική δραστηριότητα εντός και εκτός ελληνικών συνόρων. Η αναγνωρισιµότητα του εµπορικού σήµατος είναι αρκετά έντονη στα είδη ένδυσης και σηµαντική για την εδραίωση µιας επιχείρησης στον κλάδο. Προκειµένου, µάλιστα να διευρυνθεί η προστασία κατοχύρωσης των δικαιωµάτων, τον Μάιο του 2007 οι υπουργοί της ΕΕ αποφάσισαν να µειώσουν σηµαντικά τα τέλη κατοχύρωσης των εµπορικών σηµάτων και σχεδίων, για τη χαµηλότερη οικο���µ������ νοµική επιβάρυνση των επιχειρήσεων του κλάδου.

����������������� (����� �� ����. ����) ����������

��������

������� ����. �� ��� ���

���.����� (����� ����������)

�����������

�����������

���������

������ ����������� � ���������

���� ��������

���� ��������/ �����������

����/������ �����������

1997

496

314,2

76,0

618,8

281,4

1.009,0

394,3

614,6

553,3

1998

464

351,4

85,1

655,7

297,0

1.092,2

429,8

662,4

594,6

1999

464

368,6

104,4

722,0

289,6

1.195,0

481,6

713,4

640,6

2000

329

336,8

80,7

603,9

255,9

1.021,3

445,4

575,9

504,5

2001

289

339,1

68,5

655,8

282,3

1.063,4

439,3

624,1

541,4

2002

282

312,9

73,6

682,9

288,0

1.069,4

420,4

648,9

563,2

2003

281

313,5

79,1

717,0

297,8

1.109,6

416,1

693,6

613,5

2004

269

332,5

67,0

758,6

310,6

1.158,2

448,9

709,3

621,0

2005

247

322,3

59,7

609,1

252,4

991,2

368,7

622,5

538,4

2006

221

283,9

61,6

639,5

250,5

985,0

364,9

620,2

510,7

-6,4%

-2,8%

-4,4%

1,0%

-0,4%

-0,6%

-3,3%

1,2%

0,2%

������ �����

������� ����� ���������

������ �����H� ������

�������� �����

������ ������������

����� ����������

ME�� 2006/2000

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

������������ ������

106

��������

����� �����

������ ������

������������� ������� �����������

1997

259,9

231,0

28,9

7,3%

1,26

2,9%

0,61

0,31

0,61

1998

309,3

277,9

31,4

7,3%

1,22

2,9%

0,61

0,32

0,60

1999

335,8

285,2

50,5

10,5%

1,31

4,2%

0,60

0,31

0,67

2000

947,8

208,6

238,3

39,2

8,8%

1,32

3,8%

0,56

0,33

0,69

2001

975,8

283,3

248,4

34,9

7,9%

1,30

3,3%

0,59

0,32

0,69

2002

954,8

292,7

261,1

31,5

7,5%

1,34

2,9%

0,61

0,29

0,70

2003

983,6

293,4

261,1

32,3

7,8%

1,33

2,9%

0,63

0,28

0,68

2004

1.008,5

300,8

266,6

34,2

7,6%

1,35

3,0%

0,61

0,29

0,72

2005

843,7

274,6

259,3

15,3

4,2%

1,14

1,5%

0,63

0,33

0,66

2006

834,8

279,9

245,8

34,1

9,3%

1,29

3,5%

0,63

0,29

0,76

ME�� 2006/2000

-2,1%

5,0%

0,5%

-2,3%

- �������� ������µ�� 2007, ��� - � �������� ���µ������ �� 2007, ����������� ��������� ����: ������ Στοιχεία πίνακα: CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009, επεξεργασία στοιχείων ΙΟΒΕ ����


15 ���.

�� 15 ����������� ����������� ��������� �� �������� ��� �������� �� 2007 ������ �����������

�������� (µ����� �� ���. ����)

2007

����� ����������

2006

2007

2006

����������� ����/���µ�� ����/���µ�� 2007

2006

2007

���� ��������

2006

2007

����� ���� ���� ������

2006

2007

��������

2006

2007

2006

������������ �.�.

89.907

98.525

46.450

51.245

52.504

42.233

5.631

23.165

31.772

33.127

-1.211

6.295

48.611

20.300

B.S.B. ��.�

67.241

49.610

39.179

26.460

13.950

14.518

28.553

13.281

24.738

21.811

1.322

4.175

44.397

43.824

STAFF A.E.

34.534

28.626

8.043

6.452

9.442

11.795

5.396

3.088

19.696

13.743

6.333

3.296

35.062

34.294

LAPIN �.�.�.�

26.961

24.551

4.076

4.320

11.983

11.730

405

316

14.573

12.505

4.067

1.272

32.109

27.961 24.706

ATTRATTIVO �.�.

21.710

18.422

5.003

3.794

9.714

8.083

6.464

5.204

5.532

5.135

997

1.542

29.753

��� &��� �.�.�.�.

23.772

21.800

10.818

9.855

11.326

11.264

6.522

4.681

5.924

5.855

1.699

1.032

26.666

24.610

RAXEVSKY �.�.�.�.

21.596

18.696

5.803

4.468

11.064

8.455

3.183

3.425

7.349

6.816

1.333

1.591

26.095

24.332

ALOUETTE A.E.

17.922

20.215

3.366

3.679

12.083

14.485

1.465

2.165

4.374

3.565

629

442

25.561

22.269

������� �.�.

9.864

9.750

4.200

4.523

5.224

5.130

0

0

4.640

4.620

250

209

25.489

18.381

36.794

35.732

15.422

15.637

12.072

9.155

3.468

6.762

21.254

19.815

1.842

1.165

25.001

22.510

������� ���� ������ �.�. BLUE POINT A.E.

24.314

21.232

3.286

2.627

16.734

12.019

3.160

4.918

4.420

4.295

526

5

24.473

20.285

YZATIS �.�.�.�.

43.357

32.620

24.334

16.158

20.479

16.991

13.659

6.868

9.219

8.761

458

3.060

23.931

21.579 18.429

MANDARINO �.�.

20.985

20.100

7.643

7.510

14.271

12.586

1.672

1.331

5.042

6.183

-106

299

18.599

OXFORD A.E.

15.524

12.149

5.839

3.396

8.255

6.506

1.775

2.025

5.494 ������

3.618

3.075

2.621

18.121

15.479

��������� ���� �.�.�.�.

18.731

17.788

2.473

2.624

7.401

11.711

5.784

518

5.546

5.559

36

501

17.868

16.686

����: INDUSTRIAL NEWS & RESEARCH, 2007-2008

�������������� ��� ����� ������� ������ ���µ������ (>10 ���µ��, ����� �� ����. ����) ����µ�� �������µ����

���� ������ ����������

���� ������ ���������� /�������µ�

������ �µ�����

���� �µ����

1997

684

23.479

34

192,9

1998

667

23.258

35

197,3

1999

567

19.692

35

2000

543

18.919

2001

364

16.761

2002

338

2003

316

2004

����. ���� ���������

��������µ��� ����

�����. ���� /����. ���� ��������� %

��������

����. ����������

0,008

934,4

387,4

41,5%

781,3

37,5

0,008

1.004,1

419,6

41,8%

843,3

39,2

183,2

0,009

950,4

412,0

43,3%

815,5

43,0

35

187,7

0,010

1.041,6

446,1

42,8%

903,4

59,4

46

178,0

0,011

989,3

401,9

40,6%

880,6

43,9

14.668

43

165,1

0,011

904,9

366,4

40,5%

822,8

34,6

13.483

43

160,9

0,012

898,6

349,6

38,9%

826,8

32,9

253

11.157

44

143,5

0,013

749,0

286,6

38,3%

691,2

35,7

2005

260

9.912

38

142,9

0,014

786,4

335,4

42,6%

676,8

30,7

2006

291

10.887

37

153,5

0,014

919,9

327,1

35,6%

837,1

44,7

-9,9%

-8,8%

1,2%

-3,3%

6,0%

-2,0%

-5,0%

-3,1%

-1,3%

-4,6%

������� ��µ�� ��������� ��� ��� ���µ������ (2000 = 100)

��� ��� ���µ������ - �������� ������ (2000 = 100)

��� ��� ���µ������ - ���������� ������ (2000 = 100)

��������

���������

�µ������ ��������

���� �µ������

���µ�� ������� ���������

������� Balassa

19,3%

ME�� 2006/2000

����: ������� ������������ ������� - ����

(����� �� ����. ����)

1998

-

95,7

96,6

95,4

1.559,5

1.055,4

504,1

2.615

147,8%

1999

-

95,9

97,7

95,4

1.531,2

981,4

549,8

2.513

156,0%

21,9%

2000

100,0

100,0

100,0

100,0

1.624,3

1.170,4

453,9

2.795

138,8%

16,2%

2001

93,1

104,0

103,4

104,2

1.674,1

1.308,4

365,7

2.982

127,9%

12,3%

2002

87,8

105,4

105,6

105,3

1.416,3

869,4

546,9

2.286

162,9%

23,9%

2003

87,3

107,6

107,5

107,7

1.014,5

561,5

453,0

1.576

180,7%

28,7%

2004

82,7

111,0

111,7

111,0

933,4

574,9

358,5

1.508

162,3%

23,8%

2005

70,8

111,2

114,0

110,9

1.241,8

1.364,9

-123,1

2.607

91,0%

-4,7%

2006

61,3

111,6

114,8

111,3

1.214,8

1.534

-319,4

2.749

79,2%

-11,6%

2007

67,6

112,8

114,8

112,6

1.109,7

1.942,3

-832,7

3.052,0

57,1%

-27,3%

2008

60,4

113,8

117,3

113,5

-

-

-

-

-

-

-6,1%

1,6%

2,0%

1,6%

-5,3%

7,5%

-209,1%

1,3%

-11,9%

-207,7%

���� 2008/2000 **

����: ���� - EUROSTAT. ����������� ��������� ���������� �µ������: ����

Page 1

** � ���� ��� �� ��������� �µ����� ������������ ��� �� 2007/2000

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

TA ������ ������ ������� ���µ�������� ��������� (2000=100)

107

Page 1


Συνοπτικά οικονομικά στοιχεία και πληροφορίες της περιόδου από 1 Ιανουαρίου 2008 μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2008 (Σύμφωνα με την απόφαση 6/448/11.10.2007 του Διοικητικού Συμβουλίου της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς) Τα παρακάτω στοιχεία και πληροφορίες, που προκύπτουν από τις οικονομικές καταστάσεις, στοχεύουν σε μια γενική ενημέρωση για την οικονομική κατάσταση και τα αποτελέσματα της ΕΤΕΜ Α.Ε. ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΑΦΡΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Ανώνυμος Εταιρεία και του ΟΜΙΛΟΥ ΕΤΕΜ. Συνιστούμε, επομένως στον αναγνώστη, πριν προβεί σε οποιαδήποτε είδους επενδυτική επιλογή ή άλλη συναλλαγή με την εταιρία, να ανατρέξει στην διεύθυνση διαδικτύου της εταιρίας, όπου αναρτώνται οι οικονομικές καταστάσεις καθώς και η έκθεση ελέγχου του ορκωτού ελεγκτή λογιστή.

Διεύθυνση έδρας: Μεσογείων 2-4, Αθήνα Αριθ. Μητρώου ΑΕ: 7777/06/Β/86/17 Αρμόδια Νομαρχία: Αθηνών Σύνθεση Διοικητικού Συμβουλίου:Καλλέργης Μάρκος, πρόεδρος, μη εκτελεστικό μέλος, Παυλάκης Δημήτριος,Αντιπρόεδρος, εκτελεστικό μέλος, Καλλέργης Αντώνιος, εκτελεστικό μέλος, Κυριαζής Ανδρέας, μη εκτελεστικό ανεξάρτητο μέλος, Παπανικολάου Χαράλαμπος, εκτελεστικό μέλος, Οικονόμου Ιωάννης, εκτελεστικό μέλος, Στρίμπερ Ευστάθιος, μη εκτελεστικό ανεξάρτητο μέλος. Ορκωτός ελεγκτής : Αναστόπουλος Γεώργιος Α.Μ.ΣΟΕΛ.15451 Ελεγκτική εταιρία :ΕΡΝΣΤ & ΓΙΑΝΓΚ (ΕΛΛΑΣ) ΟΡΚΩΤΟΙ ΕΛΕΓΚΤΕΣ ΛΟΓΙΣΤΕΣ Α.Ε. Τύπος έκθεσης ελέγχου ορκωτών ελεγκτών: Με σύμφωνη γνώμη Ημερομηνία έγκρισης από το Διοικητικό Συμβούλιο των Oικονομικών Kαταστάσεων: 27 Μαρτίου 2009 Διεύθυνση διαδικτύου Εταιρίας: www.etem.gr

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ (Ποσά εκφρασμένα σε €)

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΧΡΗΣΗΣ (Ποσά εκφρασμένα σε €) Ο ΟΜΙΛΟΣ 31/12/2008

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ

31/12/2007

31/12/2008

Ο ΟΜΙΛΟΣ

31/12/2007

1/1 - 31/12/2008

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ

1/1 - 31/12/2007

1/1 - 31/12/2008

1/1 - 31/12/2007

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ Ιδιοχρησιμοποιούμενα ενσώματα πάγια στοιχεία

111.918.791

99.398.203

57.082.494

71.969.869

4.980.565

5.214.638

1.791.416

1.893.562

839.941

273.566

194.069

211.249

1.498.031

2.087.194

41.513.843

25.492.297

Αποθέματα

58.296.528

67.914.397

28.421.530

39.671.089

Απαιτήσεις από πελάτες

56.420.419

61.517.327

47.153.883

51.652.239

4.371.910

5.428.622

1.236.401

2.156.098

302.317

370.644

302.317

370.644

238.628.502

242.204.591

177.695.953

193.417.047

Επενδύσεις σε ακίνητα Άυλα περιουσιακά στοιχεία Λοιπά μη κυκλοφορούντα περουσιακά στοιχεία

Λοιπά κυκλοφορούντα περουσιακά στοιχεία Μη κυκλοφορούντα περουσιακά στοιχεία προοριζόμενα για πώληση ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ

Κύκλος εργασιών Μικτά Κέρδη / (ζημιές)

Μείον Φόροι

9.302.855

9.302.855

9.302.855

69.124.987

85.645.278

55.990.937

74.070.695

Σύνολο Καθαρής Θέσης μετόχων (ή εταίρων) εταιρείας (α)

78.427.842

94.948.133

65.293.792

83.373.550

264.920

284.706

Δικαιώματα Μειοψηφίας (β)

-

78.692.762

95.232.839

65.293.792

83.373.550

62.214.147

67.585.714

58.750.000

63.300.000

9.704.094

13.618.589

3.994.823

10.478.868

58.282.154

41.323.867

29.529.213

18.424.721

Σύνολο υποχρεώσεων (δ) ΣΥΝΟΛΟ ΚΑΘΑΡΗΣ ΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ (γ) + (δ)

169.013.098

101.193.130

114.407.101

16.190.299

30.101.505

2.133.445

15.587.828

-10.753.208

7.989.509

-15.841.248

588.194

-18.357.244

2.565.867

-20.767.050

357.343

2.684.227

-1.460.572

3.504.569

-347.173

-15.673.017

1.105.295

-17.262.481

10.170

0

0

0

0

29.735.345

24.443.582

20.128.125

17.839.908

159.935.740

146.971.752

112.402.161

110.043.497

238.628.502 0,000

Μετόχους Μειοψηφίας

-15.653.232

1.169.328

-17.262.481

-19.785

-64.033

-15.673.017

1.105.295

Κέρδη / (ζημιές) μετά από φόρους ανά μετοχή - βασικά (σε €)

Σύνολο Καθαρής Θέσης (γ) = (α) + (β)

Υποχρεώσεις που σχετίζονται με μη κυκλοφορούντα περουσιακά στοιχεία προοριζόμενα για πώληση

Μετόχους Εταιρίας

-

Μακροπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις

Λοιπές βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις

158.716.532

Κατανέμονται σε : 9.302.855

Λοιπά στοιχεία Καθαρής Θέσης

Βραχυπρόθεσμες δανειακές υποχρεώσεις

Κέρδη / (ζημιές) προ φόρων

Κέρδη / (ζημιές) μετά φόρων

ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ Μετοχικό (ή Εταιρικό) κεφάλαιο

Προβλέψεις/Λοιπές μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις

Κέρδη / (ζημιές) προ φόρων, χρηματοδοτικών και επενδυτικών αποτελεσμάτων

10.170

(0,5216)

0,0390

(0,5752)

0,0003

0,000

0,000

0,000

0,025

Προτεινόμενο μέρισμα ανά μετοχή-(σε €)

Κέρδη / (ζημιές) προ φόρων, χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων και συνολικών αποσβέσεων

10.170 -

-17.262.481

-2.976.271

242.204.591

177.695.953

193.417.047

Πρόσθετα στοιχεία και πληροφορίες :

0,000

0,000

0,000

1. Στοιχεία αναφορικά με τις εταιρίες στις οποίες συμμετέχει ο Όμιλος αναφέρονται στη συνέχεια:

-10.060.720

15.574.063

6.297.552

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΚΑΘΑΡΗΣ ΘΕΣΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ (Ποσά εκφρασμένα σε €) Ο ΟΜΙΛΟΣ 1/1 - 31/12/2008 Καθαρή θέση έναρξης χρήσεως (1/1/2008 και 1/1/2007 αντίστοιχα) Κέρδη / (ζημίες) της περιόδου μετά από φόρους

95.232.839

96.387.939

1/1 - 31/12/2007

83.373.550

85.611.425

1.105.296

-17.262.482

10.170

79.559.822

97.493.235

66.111.068

85.621.595

-

Διανεμηθέντα μερίσματα Συμμετοχή μετόχων μειοψηφίας σε νεοϊδρυθείσα θυγατρική

-750.229

Καθαρό εισόδημα καταχωρημένο απ' ευθείας στην καθαρή θέση

-289.011

-

-

-

-1.500.460 348.739

-750.229

-866.092

-67.047

-

-12.362

-

172.180

-230.221

-

78.692.762

95.232.839

Αύξηση % συμμετοχής σε θυγατρικές Καθαρή θέση λήξης περιόδου (31/12/2008 και 31/12/2007 αντίστοιχα)

1/1 - 31/12/2008

-15.673.017

Αύξηση / (μείωση) μετοχικού εταιρικού κεφαλαίου

Συναλλαγματικές Διαφορές

Επωνυμία εταιρίας

65.293.792

0

0,0000000

Απομειώσεις Παγίων Εύλογη αξία παραγώγων μέσω αποτελεσμάτων

ΕΛΛΑΔΑ

100,00%

ΑΝΟΞΑΛ ΑΕ

ΕΛΛΑΔΑ

PORALU HELLAS ΕΠΕ

ΕΛΛΑΔΑ

Κ.Α.Ν.Α.Λ ΑΕ

MOPPETS LTD

0,0000

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1/1 - 31/12/2007

1/1 - 31/12/2008

1/1 - 31/12/2007

Μέθοδος ενσωμάτωσης

2005-2008 ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ

2004-2008

100,00%

ΟΛΙΚΗ

2004-2008

50,00%

ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ

2000-2008

ΕΛΛΑΔΑ

25,00%

ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ

2005-2008

ΕΛΛΑΔΑ

14,81%

ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ

1999-2008

ΕΛΛΑΔΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ

20,00% 100,00%

ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ

2003-2008 2007-2008

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ

100,00%

ΟΛΙΚΗ

2008

ΡΟΥΜΑΝΙΑ

20,00%

ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ

2003-2008

ΙΤΑΛΙΑ

100,00%

ΟΛΙΚΗ

2005-2008

ΚΥΠΡΟΣ

100,00%

ΟΛΙΚΗ

ΟΛΙΚΗ

ΣΕΡΒΙΑ

100,00%

ΟΛΙΚΗ

2003-2008 2004-2008

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ

38,60%

ΚΑΘΑΡΗ ΘΕΣΗ

2005-2008

ETEM SYSTEMS SRL

ΡΟΥΜΑΝΙΑ

100,00%

ΟΛΙΚΗ

2005-2008

LLC ETEM SYSTEMS UKR

ΟΥΚΡΑΝΙΑ

100,00%

ΟΛΙΚΗ

2005-2008

ΛΙΒΥΗ

90,00%

ΟΛΙΚΗ

2006-2008

ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ

70,00%

ΟΛΙΚΗ

2007-2008

Η θυγατρική εταιρεία ΑΝΟΞΑΛ Α.Ε. ενοποιήθηκε με την μέθοδο της ολικής ενοποίησης, ενώ μέχρι και τις εξαμηνιαίες οικονομικές καταστάσεις, του τρέχοντος έτους, ενοποιούνταν με την μέθοδο της καθαρής θέσης. Η αλλαγή στην μέθοδο ενοποίησης οφείλεται στην σημαντικότητα των

-18.357.244

2.565.867

-20.767.050

357.343

7.561.332

7.224.515

5.640.808

5.525.185

11.053.650

717.347

10.106.421

668.517

κονδυλίων της εν λόγω εταιρείας καθώς αποφασίστηκε και πραγματοποιήθηκε η απόσχιση του κλάδου των χυτηρίων και η απορρόφησή του από την ΑΝΟΞΑΛ.Α.Ε..(βλ. σημ. 10 των οικ. καταστάσεων)

-178.133

-318.890

-122.766

-3.933.574

6.838.820

5.271.243

5.210.850

3.834.138

67.717

130.098

56.724

116.073

825.771

-

825.771

1.512.786

-

1.512.786

2. Ο όμιλος και η εταιρεία λόγω κυρίως της σημαντικής μείωσης της χρηματιστηριακής τιμής του αλουμινίου κατά το Δ΄ τρίμηνο της χρήσης προέβησαν σε υποτίμηση των αποθεμάτων κατά € 7.567.890 και € 7.293.663 αντίστοιχα. Τα ανωτέρω ποσά έχουν επιβαρύνει ισόποσα τα αποτελέσματα του ομίλου και της εταιρείας. (Βλ. Σημείωση Νο 13 των ΟικονομικώνΚαταστάσεων) 3. Εντός της χρήσης 2008 η εταιρεία: - i) Aπέκτησε ποσοστό 30% της ΑΝΟΞΑΛ Α.Ε. από την ΕΤΕΜ BUILDING SYSTEMS Α.Ε. . Το τίμημα της αγοράς ανήλθε σε ποσό € 1.055,00 - και η ΕΤΕΜ Α.Ε. κατέχει πλέον το 100% της ΑΝΟΞΑΛ Α.Ε. Ημερομηνία της εξαγοράς ήταν η 27/02/2008.

Πλέον / μείον προσαρμογές για μεταβολές λογαριασμών κεφαλαίου

ii) Προχώρησε σε αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της ΑΝΟΞΑΛ Α.Ε. κατά ποσό € 2.200.080.

κίνησης ή που σχετίζονται με τις λειτουργικές δραστηριότητες:

iii) Tην 31/12/2008 ολοκληρώθηκε η απόσχιση του κλάδου χυτηρίων και η εισφορά του στην κατά 100% θυγατρική ΑΝΟΞΑΛ Α.Ε..

Mείωση / (αύξηση) αποθεμάτων

2.072.553

-15.246.763

3.438.255

-11.141.933

Mείωση / (αύξηση) απαιτήσεων

2.909.372

-4.157.406

2.878.184

-6.179.467

(Μείωση) / Αύξηση υποχρεώσεων (πλην δανειακών)

2.433.927

-1.298.947

-167.608

1.599.073

-6.435.840

-5.076.685

-5.206.137

-3.639.578

-893.312

-1.384.889

-273.250

-925.828

9.411.399

-11.574.510

3.132.988

-13.720.051

-89.915

36.638

-4.946.034

-3.824.089

Τα αποσχισθέντα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις του κλάδου χυτηρίων ανέρχονται σε € 11.853.175. (Βλ. Σημ. Νο 10 των Οικ. Καταστάσεων) iv) Προέβη σε αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της κατά 100% θυγατρικής ETEM SYSTEMS S.R.L. κατά € 150.000. v) Προχώρησε στην καταβολή του οφειλόμενου κεφαλαίου στην AL-AMAR S.A. η οποία ανήλθε σε € 1.253.240 ενώ εξαγόρασε και ποσοστό 35% του μετοχικού κεφαλαίου αυτής έναντι ποσού € 1.251.744. Το ποσοστό συμμετοχής της ΕΤΕΜ Α.Ε. στην AL-AMAR S.A. ανέρχεται πλέον σε 90%. 4. Οι οικονομικές καταστάσεις της Εταιρίας περιλαμβάνονται στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις που καταρτίζει:

Μείον: Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα καταβεβλημένα Καταβλημένοι φόροι Σύνολο εισροών/(εκροών) από λειτουργικές δραστηριότητες(α)

Επωνυμία εταιρίας ΕΛΒΑΛ ΑΕ

Επενδυτικές δραστηριότητες Απόκτηση - πώληση θυγατρικών, συγγενών, κοινοπραξιών και λοιπών επενδύσεων Αγορές ενσώματων και άϋλων παγίων στοιχείων

-21.630.249

-12.902.248 -

Μεταβολές λοιπών χρηματοοικονομικώνστοιχείων

-5.284.763 -

163.367

65.116

365.513

324.705

124.618

269.795

7.644

25.381

92.601

61.020

227.601

6.664.886

1.423.036

-62.754

-21.339.578

-

-11.046.643

-9.692.793

-2.972.711

30.258.287

348.739 35.909.513

24.404.492

30.000.000

-18.671.567 -16.380

-12.457.143 -57.120

Λοιπά Σύνολο εισροών / (εκροών) από επενδυτικές δραστηριότητες (β)

Συμμετοχή

Μέθοδος ενσωμάτωσης

Ελλάδα

58,78%

Ολική ενοποίηση

6. Δεν υπάρχουν επίδικες ή υπό διαιτησία διαφορές δικαστικών ή διοικητικώνοργάνων που να ενδέχεται να έχουν σημαντική επίπτωση στην οικονομική κατάσταση της Εταιρίας.

-

Τόκοι εισπραχθέντες

Χώρα έδρας

Οι ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις της ΕΛΒΑΛ Α.Ε. περιλαμβάνονται στις ενοποιημένες οικονομικές καταστάσεις του Ομίλου Βιοχάλκο. 5. Επί των παγίων στοιχείων δεν υφίστανται εμπράγματα βάρη.

-6.163.594 -

Εισπράξεις από πωλήσεις ενσώματων και άϋλων παγίων στοιχείων Μερίσματα εισπραχθέντα

Ανέλεγκτες χρήσεις

ETEM S.C.G D.O.O ENERGY SOLUTIONS SA

QUANTUM

Λειτουργικές δραστηριότητες

Αποτελέσματα (Έσοδα, έξοδα, κέρδη, ζημιές) επενδυτικής δραστηριότητας

ΕΤΕΜ BUILDING SYSTEMS ΑΕ

- STEELMET ROMANIA SA - ALUBUILD SRL 83.373.550

0

Ο ΟΜΙΛΟΣ

Λοιπές προσαρμογές

ΜΗΤΡΙΚΗ

AL - AMAR SA

1/1 - 31/12/2008

Χρεωστικοί τόκοι και συναφή έξοδα

Συμμετοχή

ΕΛΛΑΔΑ

- ΕΚ.ΑΝ.ΑΛ ΑΕ -1.500.458 COPERPROM AE - STEELMET SA A.M 831757874U -747.587 STEELMET SA A.M 115252741U

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΑΜEΙΑΚΩΝ ΡΟΩΝ (Ποσά εκφρασμένα σε €) - έμμεση μέθοδος

Αποτελέσματα προ φόρων Πλέον / μείον προσαρμογές για: Αποσβέσεις Προβλέψεις

Χώρα καταστατικής έδρας

ΕΤΕΜ ΑΕ

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ

1/1 - 31/12/2007

7. Για ανέλεγκτες χρήσεις έχει σχηματιστεί πρόβλεψη € 160.428 τόσο για τον όμιλο όσο και για την Εταιρεία. Οι λοιπές προβλέψεις που έχουν σχηματιστεί την 31/12/2008 ανέρχονται σε € 1.397.466 για την εταιρεία και σε € 1.687.006 για τον όμιλο. 8. Το ποσό € 289.011 που καταχωρήθηκαν απευθείας στην Καθαρή Θέση του ομίλου αφορά την αποτίμηση παραγώγων λόγω αντιστάθμισης ταμειακών -

ροών και συναλλαγματικές διαφορές μετατροπής ισολογισμών θυγατρικών εξωτερικού. Για την εταιρεία το αντίστοιχο ποσό είναι € 67.047 και αφορά την αποτίμηση παραγώγων λόγω αντιστάθμισης ταμειακών ροών. (Βλ. Κατάσταση Μεταβολών Ιδίων Κεφαλαίων των οικ. καταστάσεων) 9. Αριθμός απασχολούμενου προσωπικού στο τέλος της τρέχουσας περιόδου : Εταιρίας 425 (2007:486) - Ομίλου 901(2007:939)

Χρηματοδοτικές δραστηριότητες

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Εισπράξεις από αύξηση μετοχικού κεφαλαίου

108

Συμμετοχή μετόχων μειοψηφίας σε νεοιδρυθείσα θυγατρική Εισπράξεις από εκδοθέντα / αναληφθέντα δάνεια Εξοφλήσεις δανείων Μεταβολές κεφαλαίου χρηματοδοτικώνμισθώσεων Εισπράξεις επιχορηγήσεων Έσοδα χρεογράφων Μερίσματα πληρωθέντα Σύνολο εισροών / (εκροών) από χρηματοδοτικές δραστηριότητες (γ)

-

10. Ποσά εσόδων και εξόδων σωρευτικά από την έναρξη της διαχεριστικής περιόδου και τα υπόλοιπα των απαιτήσεων και υποχρεώσεων της Εταιρίας -17.850.000 -

στη λήξη της τρέχουσας περιόδου, που έχουν προκύψει από συναλλαγές της με τα συνδεδεμένα κατά την έννοια του ΔΛΠ 24 προς αυτήν μέρη, είναι ως εξής:

-13.874.865 -

-

(Ποσά σε €)

-

-750.229

-1.500.461

-750.229

-1.500.461

α) Έσοδα β) Έξοδα

10.820.111

22.243.528

5.804.263

14.624.674

γ) Απαιτήσεις

-1.108.068

-377.625

-755.542

-2.068.088

4.697.643 3.589.575

5.075.268 4.697.643

1.457.088 701.546

3.525.176 1.457.088

-

-

-

-

Καθαρή αύξηση / (μείωση) στα ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα χρήσης (α) + (β) + (γ) Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα έναρξης χρήσης Ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα λήξης χρήσης

δ) Υποχρεώσεις ε) Συναλλαγές και αμοιβές διευθυντικώνστελεχών και μελών της διοίκησης

Ενοποιημένα

Μη ενοποιημένα

10.431.587 32.616.671

28.070.065 27.264.756

2.391.599

13.188.597

10.363.196

8.097.863

916.755

στ) Απαιτήσεις από διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης ζ) Υποχρεώσεις προς τα διευθυντικά στελέχη και μέλη της διοίκησης

860.919 -

-

11. Στην κατάσταση αποτελεσμάτων το στοιχείο "φόροι" αναλύεται παρακάτω:

Φόρος Εισοδήματος Χρήσης Αναβαλλόμενος Φόρος Χρήσης

Ενοποιημένα 1/1 - 31/12/2008 1/1 - 31/12/2007 -1.019.841 -4.051 3.704.069 -1.456.521

Μη ενοποιημένα 1/1 - 31/12/2008 1/1 - 31/12/2007 -615.291 -188.843 4.119.859 -158.331

12. Δεν υφίστανται μετοχές της μητρικής Εταιρείας που κατέχονται είτε από την ίδια είτε από θυγατρικές ή συγγενείς της στην λήξη της τρέχουσας χρήσης

Ο ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΕΛΕΥΘ. ΠΑΥΛΑΚΗΣ Α.Δ.Τ. AZ 139024

Αθήνα , 27 Μαρτίου 2009 Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ Δ.Σ.

ΜΑΡΚΟΣ ΑΝΤ. ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ Α.Δ.Τ. Ξ 036869

Ο ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ

ΠΑΝΑΓΗΣ Φ. ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ Α.Δ.Τ. Ι 139251 ΑΡΙΘ.ΑΔΕΙΑΣ 5343 Α' ΤΑΞΗΣ


ymirror

Industr

ΔΕΡΜΑ - ΥΠΟΔΗΣΗ

Έλλειµµα ανταγωνιστικότητας

Παρά τη µικρή ανάκαµψη του όγκου της παραγωγής την τελευταία διετία, τα προβλήµατα ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων δέρµατος - υπόδησης παραµένουν. Η ισχυροποίηση του µεριδίου των εισαγωγών στην αγορά παγιώνεται, χωρίς να υπάρχουν σηµάδια εξασθένισης.

Τ

ο προϊόν του κλάδου δέρµατος και υπόδησης διαµορφώνεται σε µεγάλο βαθµό από τον υποκλάδο κατασκευής υποδηµάτων, από τον οποίο προέρχεται το 86% της ακαθάριστης αξίας παραγωγής. Έπεται σε µερίδιο ο υποκλάδος δέψης δέρµατος, µε 11%, ενώ το υπόλοιπο 3% προέρχεται από τον υποκλάδο κατασκευής αποσκευών ταξιδιού, τσαντών και παρόµοιων ειδών και ειδών σελοποιίας και σαγµατοποιίας. Ο αριθµός των καταστηµάτων (άνω των 10 ατόµων) των βιοµηχανιών δέρµατος-υπόδησης ανακάµπτει το 2006 σε 74 (2005: 68). Η συµβολή του κλάδου στην απασχόληση της µεταποίησης αγγίζει το 2006 το 1,2% και στο προϊόν της το 0,4%.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Το 2008

110

αποτέλεσε έτος περαιτέρω συρρίκνωσης της βιοµηχανικής παραγωγής του κλάδου δέρµατος και υποδηµάτων που ξεκίνησε από το 2001 (µε εξαίρεση το 2007), καθώς ο σχετικός δείκτης παρουσίασε πτώση κατά 3,7%. Σε αντίθεση µε τις εξελίξεις στους περισσότερους κλάδους της εγχώριας µεταποίησης, σχετική σταθερότητα παρουσιάζουν οι τιµές χονδρικής. Έτσι, την άνοδο κατά 2,6% το 2007 στοn δείκτη τιµών παραγωγού ακολούθησε η οριακή αύξηση, κατά 0,9% το 2008, δείγµα των έντονα ανταγωνιστικών συνθηκών που αντιµετωπίζουν οι εγχώριες επιχειρήσεις του κλάδου. Την επταετία 2000-2006 η ακαθάριστη αξία παραγωγής µειώνεται µε µέσο ρυθµό -1,4% κατ’ έτος,

µε την προστιθέµενη αξία παραγωγής να καταγράφει οριακή µέση άνοδο κατά 0,2%. Εξάλλου, σύµφωνα µε τα προσωρινά στοιχεία των εθνικών λογαριασµών, η ακαθάριστη προστιθέµενη αξία του κλάδου (σε τρέχουσες τιµές) αυξήθηκε από 134 εκατ ευρώ το 2000 σε 197 εκατ. το 2007. Στις επενδύσεις, οι οποίες την περίοδο 2000-2005 ενισχύθηκαν κατά 6,0% καταγράφεται µείωση 17,5% το 2006. Βελτίωση παρουσιάζεται στο µέγεθος της απασχόλησης, που αυξάνεται το 2006 (11,5%), απόρροια της αύξησης του αριθµού επιχειρήσεων. Τέλος, σε χαµηλό επίπεδο που αντιστοιχεί σε κάτι περισσότερο από τα 2/3 του µέσου όρου της βιοµηχανίας, βρίσκεται η µέση αµοιβή στον κλάδο.

ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Τα προβλήµατα ανταγωνιστικότητας οξύνθηκαν το 2007, καθώς το έλλειµµα στο εµπορικό ισοζύγιο του κλάδου διευρύνθηκε, µε την άνοδο των εισαγωγών, την εντονότερη την τετραετία 2004-2007, να συνοδεύεται από υποχώρηση στις εξαγωγές. Στο σύνολο της περιόδου 2000-2007 οι εξαγωγές αυξάνονται µε ρυθµό 3,6% κατά µέσο όρο ανά έτος, που είναι υποδιπλάσιος σε σχέση µε την αντίστοιχη αύξηση των εισαγωγών, κατά 7,9%. Αποτέλεσµα είναι η µεγέθυνση του εµπορικού ελλείµµατος κατά 8,5% το χρόνο στο ίδιο διάστηµα. Ενδεικτικές της χαµηλής ανταγωνιστικότητας του κλάδου είναι οι επιδόσεις


ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Οι πωλήσεις των 79 επιχειρήσεων δέρµατος-υπόδησης νοµικής µορφής Α.Ε. και Ε.Π.Ε. εξασθενούν ελαφρά το 2006, κατά 0,25%, µείωση ωστόσο που είναι η χαµηλότερη µετά το 2002. Αρκετά µεγαλύτερη είναι η αποκλιµάκωση των κερδών (-22,8%), περιορίζοντας µέσα σε µια χρονιά κατά 1/4 το µερίδιο του κλάδου στα κέρδη του συνόλου της βιοµηχανίας, από 2,8% το 2005 σε 2,1% το επόµενο έτος. Σε καθοδική τροχιά βρίσκεται και το σύνολο του ενεργητικού, για πρώτη φορά µετά το 2003, γεγονός που µετριάζει τη µέση άνοδό του το διάστηµα 2000-2006 στο 0,6%. Η µικρή βελτίωση προκύπτει από την οριακή επικάλυψη της κάθετης πτώσης της αξίας των παγίων σε αυτή την περίοδο από την αύξηση του κυκλοφορούντος ενεργητικού και των ρευστών διαθεσίµων. Η χειροτέρευση των χρηµατοοικονοµικών µεγεθών του κλάδου τα τελευταία χρόνια αποτυπώνεται στην εξέλιξη των δεικτών αποδοτικότητας ιδίων κεφαλαίων και ενεργητικού, οι οποίοι υποχωρούν εκ νέου το 2006, και υστερούν πλέον σηµαντικά σε σχέση µε τους αντίστοιχους δείκτες του συνόλου της βιοµηχανίας. Η δανειακή πίεση κλιµακώνεται λόγω της εκτεταµένης εισροής ξένων κεφαλαίων, όµως ο βαθµός κάλυψης παγίων παραµένει αρκετά υψηλότερος της µονάδας, συνεπώς οι επενδύσεις εξακολουθούν να χρηµατοδοτούνται πρωτίστως από ίδια κεφάλαια. Στον αντίποδα, ο δείκτης άµεσης ρευστότητας υπαναχωρεί ύστερα από την ανάκαµψή του το 2005, και µάλιστα σε ιστορικά χαµηλά επίπεδα, λόγω του σηµαντικού περιορισµού των αποθεµάτων. Το µικτό περιθώριο κέρδους του κλάδου αν και ελαττώθηκε, παραµένει πάνω από το µέσο όρο του συνόλου της µεταποίησης, σε αντίθεση µε το καθαρό περιθώριο κέρδους. ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Η υποχώρηση του όγκου της βιοµηχανικής παραγωγής συνεχίζεται το πρώτο τετράµηνο του 2009, αν και σε µικρότερο βαθµό συγκριτικά µε το σύνολο της µεταποιητικής βιοµηχανίας. Ωστόσο, η κάµψη αυτή υποδεικνύει

ότι τα προβλήµατα ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων δέρµατος - υπόδησης παραµένουν. Επιπλέον, καθώς οι επιπτώσεις του δυσµενούς διεθνούς και εγχώριου οικονοµικού περιβάλλοντος είναι δύσκολο να προβλεφθούν, παραµένει ιδιαίτερα πιθανή η περαιτέρω υποχώρηση της καταναλωτικής δαπάνης για δερµάτινα προϊόντα - υποδήµατα και η περαιτέρω όξυνση του ανταγωνισµού. Η ισχυροποίηση του µεριδίου των εισαγωγών στην αγορά παγιώνεται, χωρίς να υπάρχουν σηµάδια εξασθένισης, µεσοπρόθεσµα. Η επενδυτική στρατηγική του κλάδου εντός και εκτός συνόρων παρέχει κάποια από τα απαιτούµενα εχέγγυα για να αντεπεξέλθει στις τρέχουσες και µελλοντικές εξελίξεις, ωστόσο οι επιπτώσεις από την πιθανολογούµενη µείωση των δασµών στα πλαίσια των διαβουλεύσεων για τη NAMA (Non Agricultural Market Access) στο γύρο της Ντόχα για το Παγκόσµιο Εµπόριο, ενδέχεται να πλήξουν τη ζωτικής σηµασίας εξαγωγική δραστηριότητα του κλάδου. Σε ό,τι αφορά τα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά των επιµέρους υποκλάδων και τις επενέργειές τους, αυτός της βυρσοδεψί-

που είναι απαραίτητα για την αγορά-υιοθέτηση νέων τεχνολογιών και µεθόδων παραγωγής. Αυτές οι εξελίξεις µε τη σειρά τους θα ευνοήσουν τη µείωση του κόστους, την ποιοτική αναβάθµιση των προϊόντων και την ανάπτυξη νέων. Ένα άλλο σηµαντικό αποτέλεσµα της διαδικασίας αναδιάρθρωσης θα είναι και η διεύρυνση της δυνατότητας προσαρµογής των επιχειρήσεων στις ανάγκες και τις απαιτήσεις της υποδηµατοποιίας, κύριου πελάτη του κλάδου, ενώ παράλληλα θα διευκολύνει την συµµόρφωση των επιχειρήσεων στις αυστηρότερες περιβαλλοντικές υποχρεώσεις τους απέναντι στην ΕΕ, όπως ο κανονισµός REACH της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη χρήση χηµικών ουσιών στην παραγωγή που θεσπίστηκε πέρυσι. Υπό παρόµοιες ανταγωνιστικές πιέσεις από χώρεςπαραγωγούς µε χαµηλό κόστος βρίσκεται ο υποκλάδος της υπόδησης, στις οποίες προστίθενται οι αντίστοιχες διαχρονικές από επώνυµα - προέλευσης κυρίως από ΕΕ και ΗΠΑ - προϊόντα υψηλής προστιθέµενης αξίας. Εξίσου υψηλή σηµασία για την υποδηµατοποιία έχει η ικανότητα της να αντα-

Η πιθανολογούµενη µείωση των δασµών στα πλαίσια των διαβουλεύσεων για τη NAMA (Non Agricultural Market Access) για το Παγκόσµιο Εµπόριο, ενδέχεται να πλήξουν τη ζωτικής σηµασίας εξαγωγική δραστηριότητα του κλάδου. ας - δέρµατος συγκροτείται από µικρές, κατά κύριο λόγο οικογενειακές επιχειρήσεις, µε µικρό βαθµό εκµηχάνισης της παραγωγής, που κρατά σε συγκεκριµένα πλαίσια την παραγωγική δυναµικότητα και το κόστος. Το γεγονός αυτό τις κάνει ιδιαίτερα ευάλωτες στις εντεινόµενες τα τελευταία χρόνια ανταγωνιστικές πιέσεις από τα µαζικά παραγόµενα, φθηνότερα των εγχώριων και, στις περισσότερες περιπτώσεις, υποδεέστερα ποιοτικά, προϊόντα που προέρχονται από τη Νοτιοανατολική Ασία. Συνεπώς, η δηµιουργία ευνοϊκών προοπτικών για το µέλλον της βυρσοδεψίας στην Ελλάδα επιβάλλει τη συγκεντροποίηση της παραγωγής µέσω συνεργασιών-συγχωνεύσεων, που θα καταστήσουν εφικτή την αξιοποίηση των επακόλουθων οικονοµιών κλίµακας και θα επιτρέψουν τη συνένωση κεφαλαίων

ποκρίνεται στις διαρκώς µεταβαλλόµενες επιταγές των τάσεων της µόδας και στις ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις. Εποµένως, καθίσταται αναγκαίος ο σαφής προσδιορισµός προτεραιοτήτων, που θα θέσει ως βασική επιδίωξη την επίτευξη καλύτερης σχέσης τιµής - ποιότητας - σχεδιασµού των προϊόντων. Στόχοι µε ιδιαίτερα θετικές επενέργειες είναι η εξάπλωση των δικτύων διανοµής και η ενίσχυση της εξωστρέφειας. Στο τελευταίο ζήτηµα, λαµβάνοντας υπόψη ότι οι εξαγωγές απορροφούν το 1/3 των πωλήσεων του κλάδου δέρµατος-υπόδησης διαµορφώνοντας ανάλογα την παραγωγή του, η επιβολή δασµών από την ΕΕ στις εισαγωγές δερµάτινων υποδηµάτων από την Κίνα και το Βιετνάµ ως απάντηση στις πρακτικές dumping των συγκεκριµένων χωρών, τόνωσε περισσότερο τις εξαγωγές της υποδηµατοποιίας, αν και βραχυχρόνια. Αντί-

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

στους δείκτες εξωτερικού εµπορίου: ο βαθµός κάλυψης των εισαγωγών από τις εξαγωγές βρίσκεται στο 11,7% την οκταετία 2000-2007, όταν στο σύνολο της βιοµηχανίας φθάνει το 32,6%, ενώ σχετικά µικρότερες είναι οι διαφορές στο δείκτη Balassa.

111


ymirror

Industr

ΔΕΡΜΑ - ΥΠΟΔΗΣΗ επενδυτικά κίνητρα, ενώ ενισχυτικός ως προς τις επενδύσεις αναµένεται να είναι ο ρόλος των τεχνολογικών εξελίξεων και της ζήτησης για τα προϊόντα του κλάδου. Σύµφωνα µε πρόσφατη έρευνα του ΙΟΒΕ, ο κλάδος καταλαµβάνει την τελευταία θέση σε παραγωγικότητα στη βιοµηχανία αλλά και συνολικά, για την περίοδο 1988-2004. Κύριος προσδιοριστικός παράγοντας αυτής της εξέλιξης είναι οι πλέον αρνητικές µεταξύ των τοµέων της ελληνικής οικονοµίας αποδόσεις από τις διαχρονικές µεταβολές του κεφαλαίου και της εργασίας οι οποίες προέρχονται από την ανεπάρκεια, την ακαταλληλότητα ή/και τον ανεπιτυχή-αντιπαραγωγικό συνδυασµό των παραγωγικών συντελεστών. Τα αποτελέσµατα της έρευνας καθιστούν σαφή την ανάγκη προσαρµογής του κλάδου σε ένα νέο παραγωγικό πρότυπο και ερµηνεύουν µερικές από τις αιτίες που οδήγησαν στη δυσµενή θέση στην οποία βρίσκεται ο κλάδος τα τελευταία χρόνια. ���µ������

σεις στις γειτονικές χώρες κινείται το έργο SEEDS στα πλαίσια της κοινοτικής δράσης INTERREG III, που περιλαµβάνει δράσεις για το άνοιγµα συνεργασιών στο εξωτερικό µικροµεσαίων επιχειρήσεων πολλών κλάδων, µεταξύ των οποίων και του κλάδου δέρµατος - υπόδησης. Ενδεικτικά των τάσεων στις επενδύσεις των επιχειρήσεων δέρµατος-υπόδησης είναι τα αποτελέσµατα της έρευνας επενδύσεων του ΙΟΒΕ: oι πραγµατοποιούµενες επενδύσεις εστιάζονται σταθερά και σε µεγάλο ποσοστό στην προστασία του περιβάλλοντος και στους όρους ασφαλείας. Ακολουθούν σε απόσταση, αν και σαφώς ενισχυµένες σε σχέση µε το πρόσφατο παρελθόν, οι δαπάνες για την αύξηση της παραγωγικής δυναµικότητας για ήδη παραγόµενα προϊόντα και έπονται οι επενδύσεις για την αντικατάσταση του υφιστάµενου κεφαλαιουχικού εξοπλισµού. Το ύψος της επενδυτικής δραστηριότητας των επιχειρήσεων ένδυσης-υπόδησης προβλέπεται να επηρεαστεί θετικά πρωτίστως από τα

θετες ωστόσο συνέπειες, µακροχρόνιες και σαφώς µεγαλύτερης έκτασης, αναµένεται να έχει η πιθανή µείωση των δασµών µετά την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων για τη NAMA (Non Agricultural Market Access) στο γύρο της Ντόχα για το Παγκόσµιο Εµπόριο, καθώς θα επιφέρει µεγαλύτερο ή και πλήρες άνοιγµα της αγοράς της ΕΕ στους εισαγωγείς σε αυτή. Από τα παραπάνω καθίσταται σαφές ότι ο κλάδος της υποδηµατοποιίας πρέπει να ανασυνταχθεί και να αντιδράσει γρήγορα: βασιζόµενος στη συσσωρευµένη τεχνογνωσία του, είναι σε θέση να επιδιώξει την επέκταση των δραστηριοτήτων του σε γειτονικές αναπτυσσόµενες αγορές, στρατηγική που µερικές από τις µεγαλύτερες επιχειρήσεις του κλάδου έχουν ήδη αρχίσει να υλοποιούν. Προς την κατεύθυνση της δηµιουργίας κινήτρων για επενδύ-

����������������� (����� �� ����. ����) ���������� ���.����� (����� ����������)

�����������

�����������

���������

������ ����������� � ���������

���� ��������

���� ��������/ �����������

����/������ �����������

1997

33

26,8

1,5

51,0

20,4

79,2

27,6

51,6

37,7

1998

27

24,0

1,8

34,3

15,7

60,1

33,0

27,0

22,5

1999

27

23,4

1,4

31,5

11,9

56,2

30,3

26,0

22,3

2000

99

78,6

12,9

145,4

45,6

236,8

90,6

146,2

135,7

2001

97

75,6

14,7

157,2

51,1

247,6

97,3

150,3

137,8

2002

95

61,7

17,1

149,5

46,3

228,3

87,9

140,4

131,3

2003

90

59,9

18,6

158,2

51,5

236,7

86,6

150,2

139,2

2004

86

59,9

18,0

162,0

53,5

239,9

87,3

152,6

142,3

2005

84

53,4

24,4

171,2

54,1

249,1

87,4

161,7

146,2

2006

79

53,8

21,3

169,6

51,5

244,7

83,5

161,2

142,7

-3,7%

-6,1%

8,7%

2,6%

2,0%

0,5%

-1,4%

1,6%

0,8%

�������� �����

������ ������������

����� ����������

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

ME�� 2006/2000

112

��������

������� ����. �� ��� ���

������������ ������ ��������

����� �����

������ ������

1997

10,8

10,4

1998

8,2

8,5

1999

������������� ������� �����������

������� ����� ���������

������ �����H� ������

0,5

1,7%

1,03

0,6%

0,65

0,34

0,81

-0,2

-0,7%

1,38

-0,4%

0,45

0,40

0,83

������ �����

6,3

8,2

-1,9

-6,2%

1,29

-3,3%

0,46

0,42

0,88

2000

198,0

49,5

52,3

9,5

10,5%

1,15

4,0%

0,62

0,33

0,73

2001

214,6

67,4

57,6

9,8

10,1%

1,29

4,0%

0,61

0,31

0,77

2002

197,2

60,7

47,9

12,9

14,6%

1,42

5,6%

0,61

0,27

0,79

2003

184,2

59,0

49,8

9,3

10,7%

1,44

3,9%

0,63

0,25

0,77

2004

179,8

57,3

52,0

5,4

6,1%

1,46

2,2%

0,64

0,25

0,76

2005

177,4

57,1

50,8

6,4

7,3%

1,64

2,5%

0,65

0,21

0,80

5,8%

1,55

2,0%

0,66

0,22

0,83

2006

177,0

54,1

49,2

4,9

ME�� 2006/2000

-1,9%

1,5%

-1,0%

-10,6%

����: ������ - �������� ������µ�� 2007,/ EΠΙΛΟΓΗ ��� - � �������� ���µ������ �� 2007, ����������� ��������� Στοιχεία πίνακα: CORPORATE VΑLUE ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009, επεξεργασία στοιχείων ΙΟΒΕ����


15 ���.

�� ����������� ����������� �������� - ���������� �� �������� ��� �������� �� 2007 ������ �����������

�������� (µ����� �� ���. ����)

2007

2006

����� ����������

2007

����������� ����/���µ�� ����/���µ��

2006

2007

2006

2007

���� ��������

2006

2007

����� ���� ���� ������

2006

2007

��������

2006

2007

2006 13.284

����� 15.749

14.387

4.345

5.524

5.095

2.881

3.335

4.568

7.319

6.938

532

172

13.699

������� ���� �.�.

���������� ����������� �������� �.�.

9.258

7.974

567

568

7.165

5.742

721

508

1.372

1.724

401

258

7.828

7.756

EXPOTAN A.E.

6.797

7.042

2.993

3.148

2.993

3.743

2.392

1.392

1.412

1.907

-399

-738

4.396

5.066

������� ELITE �.�.�.�.

32.708

32.465

1.948

2.217

17.281

24.927

8.750

1.098

6.677

6.440

238

355

27.349

24.656

������ �. �. �.�.

31.675

26.717

12.731

8.064

18.790

14.963

1.980

1.761

10.905

9.993

32

131

26.678

23.651

���������� JB �.�.�.�.

14.499

13.743

2.308

2.307

7.507

6.955

4.518

4.500

2.474

2.288

486

55

15.951

14.430

�������� �. FORMA �.�.�.�.

6.376

5.924

1.379

1.280

3.771

3.493

1.197

1.050

1.408

1.381

27

-195

5.341

4.671

����������� �. ���� ����

5.617

5.928

599

636

3.075

3.355

9

67

2.533

2.506

36

76

4.600

5.422

������ �.�.

3.109

2.564

879

475

1.287

1.701

53

53

1.769

810

85

27

4.086

4.258 3.856

��������-������ �.�.�.�.

3.703

3.734

680

490

2.531

2.549

45

45

1.127

1.140

214

144

4.085

���������� �. ����� �.�.�.�.

4.549

4.127

37

54

4.222

3.864

0

0

327

263

118

39

3.824

3.784

STEP ON A.B.E.E.

4.132

5.109

710

821

3.139

4.167

0

0

993

942

51

-67

3.413

3.654

�������� ����

5.314

5.173

955

993

2.850

2.947

487

281

1.977

1.945

33

163

3.126

3.345

����: INDUSTRIAL NEWS & RESEARCH, 2007-2008

������

�������������� ��� ����� �������� - ���������� ������ ���µ������ (>10 ���µ��, ����� �� ����. ����) ����µ�� �������µ����

���� ������ ����������

���� ������ ���������� /�������µ�

������ �µ�����

���� �µ����

����. ���� ���������

��������µ��� ����

�����. ���� /����. ���� ��������� %

��������

����. ����������

14,8

1997

187

4.351

23

40,0

0,009

213,1

82,4

38,7%

208,7

1998

182

3.947

22

37,4

0,009

199,2

81,8

41,1%

191,6

8,6

1999

163

3.369

21

32,6

0,010

174,4

74,6

42,8%

169,5

14,0

2000

167

3.592

22

36,6

0,010

204,9

88,8

43,3%

202,4

11,3

2001

97

3.123

32

35,0

0,011

189,5

82,4

43,5%

185,6

14,3

2002

95

3.083

32

37,2

0,012

200,9

87,6

43,6%

196,4

7,2

2003

90

3.030

34

38,3

0,013

190,9

84,7

44,4%

181,8

15,1

2004

75

2.678

36

37,6

0,014

165,8

77,8

46,9%

162,0

11,7

2005

68

2.373

35

35,2

0,015

155,8

73,8

47,3%

151,9

15,1

2006

74

2.646

36

40,8

0,015

170,4

82,1

48,2%

168,0

12,5

-12,7%

-5,0%

8,8%

1,8%

7,2%

-3,0%

-1,3%

1,8%

-3,1%

1,6%

������� ���µ�������� ��������� (2000=100)

������� ��µ�� ��������� ��� ��� ���µ������ (2000 = 100)

��� ��� ���µ������ - �������� ������ (2000 = 100)

��� ��� ���µ������ - ���������� ������ (2000 = 100)

��������

���������

�µ������ ��������

���� �µ������

���µ�� ������� ���������

������� Balassa

1998

-

93,1

95,0

86,2

59,2

346,1

-286,9

405

17,1%

-70,8%

1999

-

96,3

97,9

90,5

53,0

363,5

-310,5

417

14,6%

-74,6%

2000

100,0

100,0

100,0

100,0

58,5

452,6

-394,2

511

12,9%

-77,1%

2001

95,1

105,4

105,2

106,0

71,9

472,2

-400,3

544

15,2%

-73,6%

2002

90,0

108,2

107,7

110,0

54,7

434,0

-379,2

489

12,6%

-77,6%

ME�� 2006/2000

����: ������� ������������ ������� - ����

(����� �� ����. ����)

2003

80,9

110,8

110,2

112,9

66,1

529,9

-463,8

596

12,5%

-77,8%

2004

73,6

112,9

111,4

117,1

56,3

558,4

-502,1

615

10,1%

-81,7% -82,5%

2005

64,6

112,9

113,1

112,2

58,4

610,1

-551,6

668

9,6%

2006

61,2

113,5

114,9

109,6

75,5

670

-594,7

746

11,3%

-79,7%

2007

62,7

116,5

117,7

113,2

72,7

770,4

-697,7

843,1

9,4%

-82,8%

60,4

117,5

121,0

108,0

-

-

-

-

-

-

-6,1%

2,0%

2,4%

1,0%

3,2%

7,9%

8,5%

7,4%

-4,4%

1,0%

2008 ���� 2008/2000 **

Page 1

����: ���� - EUROSTAT. ����������� ��������� ���������� �µ������: ���� ** � ���� ��� �� ��������� �µ����� ������������ ��� �� 2007/2000

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

�� ������ ������

113

Page 1


��.�.�.�. 2310/06/�/86/20 �������� ��� ����������� ������ (��� 1 ���������� 2008 µ���� 31 ����µ����� 2008) (��µ������µ��� ����� ��� �.�. 2190/20, ����� 135 ��� ������������ ��� ���������� ������� ������µ���� �����������, �������µ���� ��� µ�, ���� �� ���) �� �������� �������� ��� �����������, ��� ���������� ��� ��� ������µ���� �����������, ��������� �� µ�� ������ ���µ����� ��� ��� ������µ��� ��������� ��� �� ��������µ��� ��� ������� ���������� ����������� ������� �.�. ��� ��� ������ �������. ��������µ� ���µ���� ���� ���������, ���� ������ �� ����������� ������ ���������� ������� � ���� ��������� µ� ��� �������, �� ��������� ��� ��������� µ�� ��� ���������, ���� ���������� �� ������µ���� �����������, ����� ��� � ������ ������� ��� ������� ������� �������. ��µ���� ��µ�����: ������ ��������� ���������� ��������: www.sidenor.gr ������� ����������� ��µ�������: �������� ������������, ��������, ����������� µ����, �������� ���������, ������������ ����������� µ����, �������� ������, �������� ������, ����������� µ���, ��µ������ ���������������, ��������� �����������, ������� ������µ��, µ� ����������� µ���, ������� ��������, ��������� ����µ���, µ� ����������� ��� ���������� µ���. �µ���µ���� �������� ��� �� ���������� ��µ������ ��� ������� ������µ���� �����������: 29 ������� 2009 ������� �������� : ��µ������ ����µ��� (�.�. ���� 16891) ��������� ������� : PRICEWATERHOUSECOOPERS �����µ� ��������� ������� ����� ������� ������� ��������: �� ��µ���� ���µ�

�������� ���������� ������������� (�������������µ������ µ��������µ���) (����������µ���������)

�������� ����������� (������ �������µ��� ��� µ� �������µ���) (���� ������µ��� �� ����) ÅÍÅÑÃÇÔÉÊÏ �������� & K����� (���������µ������µ���) .......................... ������������� E������µ�� (���������µ������µ���).............. ����� ���������µ������µ��� ����µ��� �����....................... ���� ����������� ��������.................................................. ���������� �� ������������ (��µµ������) ............................. �� ������������� ����������� �������� ��������µ��� ��� ������........................................................................ ����� µ� ������������� ����������� ��������.................... �����µ��� ........................................................................ ���������� ��� ������� ...................................................... ����� ������������� ����������� ��������......................... ������ ����������� ................................................. ������ ���� ��� ����������� �������� ��������............................................................. �����µ����� ���� �� �����................................................. ����� �������� ������� ����� µ������ �������� .................. ������ ������� ����� µ������ �������� (�) ....................... ������µ��� ���������� (�) ................................................ ������ ������� ����� (�) = (�) + (�) ............................... �����������µ�� ��������� �����������............................. ��������µ���� ����������� �����������............................ ���������� / ������ µ����������µ�� �����������.............. �����������µ�� ��������� ����������� ............................. ������ �����������µ�� ����������� .................................. ������ ����������� (�) ................................................... ������ ������� ����� ��� ����������� (�) + (�)

������ 31-���-08

�������� 31-���-08 31-���-07

31-���-07

263.987.369 469.774.095 67.220.007 951.546 30.584.715

253.021.021 429.636.500 101.990.441 600.940 29.625.176

59.719.234 83.924.307 4.838.853 109.073 212.401.863

60.764.437 88.311.182 3.018.345 167.935 204.340.296

1.485.009 4.891.187 391.394.682 175.877.082 209.075.868 1.615.241.560

1.540.954 6.688.681 390.462.204 139.049.528 191.679.009 1.544.294.454

1.354.368 4.043.287 85.306.169 61.436.273 169.913.493 683.046.920

1.372.340 2.038.511 86.365.928 58.198.752 155.591.213 660.168.940

39.413.091 120.046.867 424.780.453 584.240.411 112.520.630 696.761.041 252.561.628 58.486.846 23.642.305 280.287.709 303.502.029 918.480.518 1.615.241.560

39.413.091 120.046.867 415.085.672 574.545.630 146.839.959 721.385.589 327.100.072 65.049.875 25.826.814 199.134.085 205.798.020 822.908.865 1.544.294.454

39.413.091 120.046.867 170.142.604 329.602.562 — 329.602.562 110.000.000 19.608.853 2.192.182 88.444.196 133.199.127 353.444.358 683.046.920

39.413.091 120.046.867 133.653.845 293.113.803 — 293.113.803 188.000.000 23.261.546 2.063.415 72.648.215 81.081.961 367.055.137 660.168.940

�������� ���������� ��������� ������� ����� ������ (������ �������µ��� ��� µ� �������µ���) (���� ������µ��� �� ����) ������ ������� ����� ������� ������ (1/1/2008 ��� 1/1/2007 ����������)..................................... ����� / (��µ���) ������� µ��� ��� ������ (��������µ���� ��������������)..........................................

������ 1 Éáí—31 ��� 2008 1 Éáí—31 ��� 2007

������ / (µ�����) µ�������� ���������.............................. �����µ������ µ����µ���..................................................... ������ ������µ� ��������µ��� ��' ������� ���� ������ ���� ������ - ������ % ��µµ������ �� ���������� ................... ������ ������� ����� ����� ������� (31/12/2008 ��� 31/12/2007 ����������) .............................

�������� 1 Éáí—31 ��� 2008 1 Éáí—31 ��� 2007

721.385.589

617.631.251

293.113.803

288.643.946

32.054.414 753.440.003 61.356 -29.498.152 -8.066.528 -19.175.637

111.845.563 729.476.814 669.596 -28.963.317 -2.770.379 22.972.875

60.824.109 353.937.912 — -24.032.373 -302.977 —

28.123.791 316.767.737 435.436 -24.001.708 -87.662 —

696.761.041

721.385.589

329.602.562

293.113.803

�������� ���������� ��������� ���� ������ (������ �������µ��� ��� µ� �������µ���)

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

(���� ������µ��� �� ����) - �µµ��� µ������

114

������ 1 Éáí—31 ��� 2008 1 Éáí—31 ��� 2007 ������������ �������������� ����� ��� ����� (��������µ���� ��������������) .............. 47.413.645 138.507.453 ����� / µ���� ������µ���� ���: ����������........................................................................ 58.267.349 51.838.546 78.968 — ���µ������� ����µ���� ��� ����� ������������ ��������� . ����������........................................................................ 1.601.087 -1.063.586 ��������µ��� (�����, �����, �����, ��µ���) ����������� �������������� ................................................................. 762.469 -165.508 ���������� ����� ��� ������ �����..................................... 43.296.701 28.159.305 ������ ������µ����........................................................... -5.987.495 -6.694.865 ����� / µ���� ������µ���� ��� µ�������� ��������µ�� ��������� ������� � ��� ����������� µ� ��� ������������ ��������������: M����� / (������) �����µ����.......................................... -3.907.546 -91.295.512 M����� / (������)����������............................................ -53.009.717 -727.866 (������) / ������ ����������� (���� ���������)............. 84.583.526 17.635.771 �����: -44.034.342 -27.739.933 ���������� ����� ��� ������ ����� ���������µ��� ............. -23.291.294 ���������µ���� ����� ...................................................... -37.248.318 ������ ������� / (������) ��� ������������ 105.773.352 �������������� (�) ........................................................ 71.205.487 ����������� �������������� �������� - ������ ����������, ��������, ������������ ��� ������ ���������� ...................................................... -19.187.294 32.210.301 — — ��������� ��������� �������µ���� ��������....................... -73.736.844 -105.078.395 ������ ����µ���� ��� ����� ������ ���������................... — 8.408 ��������� ������ ���µ���������µ���� ���������................ 1.432.673 2.479.898 ���������� ��� �������� ����µ���� ��� ����� ������ ���������... ����� �������������........................................................... 4.530 — 1.234.096 �����µ��� ������������ .................................................... 1.428.984 ������ ������� / (������) ��� ����������� -90.252.839 �������������� (�) ........................................................ -68.950.804 ���µ���������� �������������� ���������� ��� ������ µ�������� ��������� ....................... 61.356 669.596 ���������� ��� ��������� / ����������� ������ ................. 727.376.425 335.186.562 ���������� ������� ........................................................... -720.761.245 -288.073.330 ���������� ����������� ��� ���µ���������� µ�������� (���������) ....................................................................... -15.723 -2.011.445 ����� ����� - ���������� ............................................... 5.456.376 2.559.932 �������� ������������ ...................................................... 74.263 — -29.753.334 �����µ��� ����������...................................................... -30.528.399 ������ ������� / (������) ��� ���µ���������� -17.561.881 �������������� (�) ........................................................ 17.802.915 ������ ������ / (µ�����) ��� ��µ����� �������µ� ��� -2.041.368 20.057.599 �������µ� �������� (�) + (�) + (�) ............................. 37.201.099 17.616.636 ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ���� ������ ��� ������ .. 260.523 ��������µ������ �������� ................................................. -473.135 ��µ����� �������µ� ��� �������µ� ��� ���� ��� ������. 35.420.254 37.201.099

�������� 1 Éáí—31 ��� 2008 1 Éáí—31 ��� 2007 76.638.157

37.044.797

11.063.451 — 1.282.948

10.941.766 — -39.097

-103.095.057 14.457.299 549.214

-17.975.920 12.395.570 1.295.871

1.059.759 -17.885.651 43.094.829

-38.339 -17.242.638 -4.295.372

-15.059.770 -6.864.740

-11.751.879 -18.698.509

5.240.438

-8.363.751

-30.016.574 21.239.893 -10.512.766 — 14.925 — 103.986.250

-5.051.265 12.158.100 -21.625.204 — 68.840 — 15.548.302

84.711.728

1.098.774

— 134.000.000 -196.204.019

435.436 130.464.931 -97.431.818

— 104.235 — -24.026.033

— 54.749 — -23.996.954

-86.125.817

9.526.343

3.826.349 5.068.688 — 8.895.037

2.261.366 2.807.322 — 5.068.688

������ ��������µ���� �������������� 1 Éáí—31 ��� 2008 1 Éáí—31 ��� 2007 ������ ��������............................................................ 1.713.440.625 1.390.039.325 ������ ����������........................................................... -1.469.083.896 -1.099.982.005 ����� ����� ................................................................... 244.356.729 290.057.320 ����� �������� ................................................................. -123.254.932 -108.324.303 ����� ��������� ................................................................ -38.426.723 -38.837.884 ����� ����� / (�����) ��µ���������� (������)................... -971.891 17.896.053 ����� ��� �����, ���µ���������� ��� ����������� ��������µ���� ........................................ 81.703.182 160.791.185 ����� ��� �����, ���µ����������, ����������� ��������µ���� ��� ����������................................... 139.970.531 212.629.732 ����� ��� ����� ......................................................... 47.413.645 138.507.453 ����� �����....................................................................... -15.359.231 -26.661.889 ����� µ��� ��� ������................................................. 32.054.414 111.845.563 ������µ����� �� : �������� �������� ............................................................. �������� ���������� ........................................................ ����� µ��� ��� ������ ��� µ����� - ������ (�� €) ... ����� µ��� ��� ������ ��� µ����� - µ���µ��� (�� €) ��������µ��� µ����µ� ��� µ����� (�� €).....................

29.259.529 2.794.885 32.054.414 0,3044 0,3044

91.637.778 20.207.785 111.845.563 0,9544 0,9524

�������� ��������µ���� �������������� 1 Éáí—31 ��� 2008 1 Éáí—31 ��� 2007 418.160.755 394.692.772 -387.877.071 -326.344.375 30.283.684 68.348.397 -28.732.914 -23.754.319 -15.889.670 -15.188.024 2.076.857 3.266.119 -12.262.042

32.672.173

-1.198.591 76.638.157 -15.814.048 60.824.109

43.613.939 37.044.797 -8.921.005 28.123.791

60.824.109 — 60.824.109 0,6327 0,6327 —

28.123.791 — 28.123.791 0,2929 0,2923 0,25

Ðñüóèåôá óôïé÷åßá êáé ðëçñïöïñßåò : 1. �� ������µ���� ����������� ��� �������� ������µ�������� ���� �������µ���� ������µ���� ����������� ��� �������� �������� �.�. µ� �� �������� ��������: �����µ�� �������� ���� ����� �µ��� ��µµ����� �µ��� & �µµ��� ��µ. ������� ����µ������ �������� �.�. ������ 59,94% 64,93% ����� ��������� 2. � µ������ ������� ���� �������� ��� ��� ��µ����� ����������� ����� µ���� ��� �� ����� 2006. ��� ��µ����� �� 37 ��� ������µ���� ����������� ����������� �� ���������� ������� ��� �������� ��� �µ���� 3. ���� ��� �µ���µ���� �������� ��� ��������µ�� �����µ����� �������� ��� �� ��� ��������� �������� ���������� �������� ����� € 7.141 ���. �� ���� ��� ��������� ��� ��� ����� ������ �������� � ��� ��������� �������� ��� 31.12.2008 ��������� ��� ��� �µ��� �� € 3.168 ���. ������ ���� ���µ������� �������� ��� ��� ���������� ���������� �������: �µ���� € 1.325 ���., �������� € 267 ���. �� ������ ���������� ��� �µ���� ��� ����� ���µ������� ��� 31.12.2008 ���������� �� € 2.634 ���. (��. ��µ. �� 33 ��� ������µ���� �����������) 4. ��� ��� ������ ��������� ���������� �������� �������� �������� ��� �����µ������� ���� �������� ��������� ����� € 128.200 ���. ��� ������ ��������� ��������� € 63.704 ���. 5. ����µ�� ���������µ���� ���������� ��� 31-12-2008: �������� 364 ��� �µ���� 3.409 ��� ��� 31-12-2007: �������� 366 ��� �µ���� 3.365 6. ���� �������� ��� ������ ��������� ��� ��� ������ ��� �������������� �������� ��� �� �������� ��� ���������� ��� ����������� ��� �������� ��� ���� ��� ��������� ��������, ��� ����� �������� ��� ���������� ��� µ� �� �������µ��� ���� ��� ������ ��� ��� 24 ���� ����� µ���, ����� �� ����: �µ���� �������� (���� �� ���. €) 2008 2007 2008 2007 i) �������� ������, ��������� ��� ������ 78.564 61.602 242.930 202.737 ii) ������ ������, ��������� ��� ������ 134.445 102.497 153.553 140.058 57.603 54.557 86.656 84.942 iii) ���������� ��� �������µ��� µ��� iv) ����������� ���� �������µ��� µ��� 9.419 10.330 78.106 51.108 v) ��������� �µ����� ������������ �������� ��� µ���� ��������� 6.102 6.413 2.720 2.343 vi) ����������� ���� �� ����������� ������� & µ��� �.�. 3.127 3.510 1.500 1.800 vii) ����������� ���µ����µ�� ����������� — 750 — — 7. �� ���� ��� ������������� ��� ������� ���� ������ ���� ������� ��� �����µ��� ��� ��������� ���� ��������µ���� ��µ������ ���� (�µ���� € (6.588) ��� - �������� € (303) ���.) ��� ��������µ������ �������� µ��������� ��������µ�� ���������� ���������� (�µ���� € (1.478)���.) 8. ���� �� �������� ��� ������ � µ������ ������� �������� �� �������� 14,03% ��� ���������� �������� STOMANA INDUSTRY S.A.(14/2/08) ��� �� �������� 9,08% ��� ���������� �������� ����� �.�. (4/8/08) ������ ������� ������� 1,97% ��� �������� ������������ �������� �.�. ��� ��� ��������� ��� ELMONTE HOLDING LTD (7/3/08) ��� ������ �� ������� ��� ��� ������� ������� ����� �.�. ���� 0,03% (24/1/08). ����� ����µ������� ��� ����� ����, µ� �� µ����� ��� ������ ����µ������ � ��������� ������� PORT VIDIN NORTH S.A. (�µ.�������� 31/1/08) ��� µ� �� µ����� ��� ������� ����� � ������� BIODIESEL A.E. (����� ��µ. 8 & 9 ��� ������� ������µ���� �����������) 9. ���� �� �������� ��� 2�� ���µ���� � ��������� ������� STOMANA INDUSTRY S.A., µ� ���� �� ���������, ������µ� µ����µ� ����� € 92 ��., µ���� ��� ������ 10. ���' ����µ��� ��� ��������� ��� �.�.�. 2, ��� 31� ����µ����� 2008 ����µ����������� �����µ��� �����µ���� ��������� ����� € 60.286 ��� (�������, €31.128���). ��. ��µ����� �� 13 ��� ������� ������µ���� �����������. 11. ���� ��������� ��������µ���� �� �������� "�����" ��������� �� ��������: - �������µ��� ��������: 2008 ����� ������µ���� € (18.574) ���., ��������µ���� ����� € 3.215 ���. - 2007 € (22.606) ���. ��� € (4.056) ���. ���������� - �������� ��������: 2008 ����� ������µ���� € (19.366) ���., ��������µ���� ����� € 3.552 ���. - 2007 € (9.525) ���. ��� € 604 ���. ���������� 12. �� �������� ��� ���������� ��� �µ��� ������� µ� ��� ���������� ���� ������������ ����, �� ������� ��µµ������ ��� µ������� ���� �������� ����� ��� � µ������ ����µ������ ���������� ���� ��µ������� �� 8 & 9 ��� ������� ������µ���� ����������� 13. ���� ������� ������ ���������, ��� µ������� �������� ��� ���� ������������ �����, ��� ����µ������������ ���� ����� ���� 10 ������� 2008 ��� ���� 26 ������� 2008 �����������, �� ��������� ��µ��� ��� ������������� �����: �) �����µ� € 0,25 ��� µ����� �) µ�������� ��� ������� ��� µ������ ��� �������� �� ���µ������� ��� �) ������� ������� �µ��������� ������� ��������� ����� € 60.000 ���. 14. �� ����µ��� �������� ��� �������µ���� ������ ������ ������������� ��� ������ ��������µ������ (����� ��µ. 41 ��� ������� ������µ���� �����������)

� �������� ��� ����������� ���������� �������� �. ������������ �.�.�.: � 147183

�����, 29 ������� 2009 � ��������� ��������� �������� �. ������ �.�.�.: � 998326

� ����������� ���������� ������������ �. ������ �.�.�.: �� 676292 ��. ������: 0039960 �' �����


ymirror

Industr

ΞΥΛΟ - ΦΕΛΛΟΣ

Εποχή συρρίκνωσης Όλα σχεδόν τα βασικά µεγέθη της αγοράς ξύλου - φελού ακολουθούν αρνητική κατεύθυνση. Η ανεπάρκεια πρώτης ύλης αποτελεί τη βασική αιτία ανάδειξης των προϊόντων τεχνητής ξυλείας σε κύρια παραγωγική δραστηριότητα των επιχειρήσεων. Στον αντίποδα σηµαντική είναι η δυναµική που εµφανίζουν τα προϊόντα αποµίµησης ξύλου.

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

Α

116

πό πέντε υποκλάδους αποτελείται ο κλάδος της παραγωγής ξύλου και φελλού. Μεταξύ αυτών, εκείνος της κατασκευής φύλλων καπλαµά και τεχνητής ξυλείας συνεισφέρει το 66% της ακαθάριστης αξίας παραγωγής του κλάδου. Έπονται οι υποκλάδοι κατασκευής ξυλουργικών προϊόντων για την οικοδοµική (17%), πριονίσµατος, πλανίσµατος και εµποτισµού ξύλου (9%), κατασκευής κάθε είδους ξύλινων δοχείων και κιβωτίων (5%) και κατασκευής άλλων προϊόντων από ξύλο, κατασκευής ειδών από φελλό και ειδών καλαθοποιίας (3%). Στις επιχειρήσεις του εργάζονται 4,2 χιλ. άτοµα, ενώ η συµβολή του κλάδου στην ακαθάριστη αξία παραγωγής του συνόλου της ελληνικής µεταποίησης βρίσκεται στο 1%.

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Η καθοδική πορεία, µε µέσο ετήσιο ρυθµό -3,8%, του δείκτη βιοµηχανικής παραγωγής του κλάδου κατά τη διάρκεια της περιόδου 2000-2007 συνεχίζεται και το 2008 µε σηµαντικότερη ωστόσο ένταση µιας και καταγράφεται πτώση 7,9%. Την περίοδο 2000-2008, οι τιµές παραγωγού για τα προϊόντα του κλάδου κινήθηκαν ανοδικά, µε µέσο ετήσιο ρυθµό 3,1%, ενώ για το 2008 αυξήθηκαν 3,8%. Η διαρκής µείωση του προϊόντος γίνεται περισσότερο αισθητή στην

κατακόρυφη υποχώρηση της της προστιθέµενης αξίας παραγωγής. Ωστόσο το 2006 καταγράφεται σηµαντική αύξηση τόσο στην ακαθάριστη αξία παραγωγής, όσο και στην προστιθέµενη αξία γεγονός που έχει ως συνέπεια τον υπερδιπλασιασµό της επενδυτικής δαπάνης. Σύµφωνα µε τα στοιχεία των εθνικών λογαριασµών, η ακαθάριστη προστιθέµενη αξία του κλάδου (σε τρέχουσες τιµές) διαµορφώνεται το 2007 σε 376 εκατ. ευρώ, µε οριακή άνοδο από τα 354 εκατ. του 2000. Η τάση συρρίκνωσης του κλάδου, µε βάση τον αριθµό των επιχειρήσεων που απασχολούν περισσότερα από 10 άτοµα, ανακόπτεται από την αύξηση των καταστηµάτων σε 114 το 2006 έναντι 102 το 2005. Αποτέλεσµα αυτού είναι η αύξηση της απασχόλησης το 2006 (9,5%), όταν στο σύνολο της βιοµηχανίας φτάνει το 4%.

ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΚΑΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Η σχετικά µεγαλύτερη εξασθένιση των εισαγωγών έναντι των εξαγωγών το 2007 περιόρισε κατά 10,3% το έλλειµµα του εµπορικού ισοζυγίου του κλάδου ξύλου και φελλού, µετά από µια πορεία συνεχούς επιδείνωσής του, που έφτασε στο αποκορύφωµά της το 2006. Ειδικότερα, οι εισαγωγές περιορίστηκαν κατά 15,3% το 2007, µείωση που σε απόλυτους όρους ήταν κατά πολύ

µεγαλύτερη της αντίστοιχης στις εξαγωγές οι οποίες υποχώρησαν όµως σε ιστορικά χαµηλό επίπεδο. Επόµενο αυτών των µεταβολών, που αποκαλύπτουν την ανταγωνιστική καχεξία του κλάδου και την αδυναµία διατήρησης του µεριδίου του κλάδου στις διεθνείς αγορές, αποτελεί η κάθετη πτώση της τιµής του δείκτη κάλυψης των εισαγωγών σχεδόν στο µισό µέσα σε µια χρονιά αλλά και η επιδείνωση του δείκτη Balassa, ο οποίος µετρά τη σχέση µεταξύ εµπορικού ισοζυγίου και εµπορικών ροών.

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ Οι πωλήσεις των 154 Α.Ε. και Ε.Π.Ε. παραγωγής προϊόντων ξύ-


λου-φελλού κινούνται ανοδικά το 2006 (+11,1%) µετά από µια χρονιά µικρής υποχώρησης. Βελτιωµένα εµφανίζονται και τα µικτά κέρδη του κλάδου, η αύξηση των οποίων κατά 18,6% υπερκάλυψε την επίσης σηµαντική άνοδο των συνολικών εξόδων (+17,9%), αυξάνοντας τα - περιορισµένα - καθαρά κέρδη του κλάδου από 0,8 σε 1,9 εκατ. ευρώ. Οι συνολικές υποχρεώσεις του κλάδου αυξάνονται µε ταχείς ρυθµούς, ενώ παρατηρείται και µετατόπιση της χρονικής διάρθρωσης του χρέους των επιχειρή-

ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Οι διακυµάνσεις που χαρακτηρίζουν την πορεία του κλάδου τα τελευταία χρόνια συνεχίζονται, πλέον σε αρνητική κατεύθυνση, σε όλα σχεδόν τα βασικά µεγέθη του, µε µεγαλύτερης έκτασης την υποχώρηση της παραγωγής των επενδύσεων και των εξαγωγών. Σύµφωνα µε τα στοιχεία του δείκτη βιοµηχανικής παραγωγής για το πρώτο τετράµηνο του 2009, ο κλάδος πλήττεται εντονότερα σε σχέση µε τους υπόλοιπους της βιοµηχανίας, µε µείωση της πα-

ανεπάρκεια πρώτης ύλης αποτελεί τη βασική αιτία µεταστροφής του παραγωγικού προσανατολισµού των επιχειρήσεων ξύλου-φελλού και ανάδειξης των προϊόντων τεχνητής ξυλείας σε κύρια παραγωγική δραστηριότητα, ενώ σηµαντική δυναµική εµφανίζουν και τα προϊόντα αποµίµησης ξύλου. Αναλυτικότερα, η δυνατότητα προµήθειας πρώτης ύλης µόνο από το εξωτερικό εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό πρόβληµα των επιχειρήσεων, καθώς συχνά δεν είναι εφικτός ο έλεγχος της ποι-

σεων υπέρ των µακροπρόθεσµων υποχρεώσεων. Ο βαθµός κάλυψης των παγίων υποχωρεί την τελευταία διετία, προσεγγίζοντας το επίπεδο του συνόλου της µεταποίησης, ενώ βελτιωµένη, εξαιτίας της ανάκαµψης των καθαρών κερδών, είναι η αποδοτικότητα των ιδίων κεφαλαίων και του ενεργητικού, όχι όµως σε βαθµό που να καλύπτει τις απώλειες του παρελθόντος. Η δανειακή πίεση του κλάδου ανέρχεται για πρώτη φορά σε ύψος παρόµοιο µε τον µέσο όρο της µεταποίησης. Το µικτό περιθώριο κέρδους του κλάδου αυξήθηκε, ενώ παρόµοια τάση παρουσίασε και το καθαρό περιθώριο, παραµένοντας ωστόσο σε πολύ χαµηλό επίπεδο.

ραγωγής 40%. Στη φάση αναµονής της απόδοσης των επενδυτικών πρωτοβουλιών των περασµένων ετών στην οποία βρίσκονται οι ελληνικές επιχειρήσεις ξύλου-φελλού, πρέπει ταυτόχρονα να αντιµετωπίσουν αρκετά προβλήµατα, διαχρονικά και νεότερα. Μεταξύ των πρώτων κυριότερο είναι η προµήθεια πρώτης ύλης από τη διεθνή αγορά, ενώ στα σχετικά πρόσφατα συγκαταλέγονται η υποχώρηση της οικοδοµικής δραστηριότητας και η κάµψη που εµφανίζει ο κλάδος του επίπλου, εξαιτίας του κλιµακούµενου ανταγωνισµού από αλυσίδες ξένων εταιριών µε ολοένα και µεγαλύτερη παρουσία τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα. Η

ότητάς της, ενώ αφήνει έκθετο τον κλάδο στις διακυµάνσεις των τιµών στις χώρες-παραγωγούς και των διεθνών συναλλαγµατικών ισοτιµιών. Συνέπεια αυτών είναι η εισαγωγή προϊόντων χαµηλής ποιότητας, µε φθορές από την παραγωγή και την υγρασία που έχει συσσωρεύσει το ξύλο πριν τη διαδικασία ξήρανσής του. Επιπλέον, Πρόσκοµµα στη λειτουργία του κλάδου αποτελεί η έλλειψη τυποποίησης των προϊόντων, που αφήνει ελεύθερο έδαφος για πρακτικές αθέµιτου ανταγωνισµού. Οι σηµαντικές επενδύσεις από τις µεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου στο πρόσφατο παρελθόν προσανατολίστηκαν στην ενίσχυση της παραγωγικής

CORPORATE VΑLUE / EΠΙΛΟΓΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΩΝ 2009

117


ymirror

Industr

ΞΥΛΟ - ΦΕΛΛΟΣ

δυναµικότητας και της παραγωγικότητας της εργασίας, καθώς και στη δηµιουργία νέων προϊόντων υψηλής προστιθέµενης αξίας. Η βελτίωση και ο εκσυγχρονισµός της δυναµικότητας του κλάδου δεν έχουν ακόµη αποδώσει τα αναµενόµενα, καθώς ο ρυθµός αύξησης των εξόδων παραµένει υψηλός, εµποδίζοντας την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του κλάδου. Από την έρευνα βιοµηχανικών επενδύσεων του ΙΟΒΕ οι πραγµατοποιούµενες επενδύσεις επικεντρώνονται στην αύξηση της παραγωγικής δυναµικότητας και τη βελτίωση ήδη εφαρµοζόµενων µεθόδων παραγωγής. Προσδιοριστικούς παράγοντες των επενδυτικών αποφάσεων οι επιχειρήσεις επισηµαίνουν τη ζήτηση για τα προϊόντα τους, τις τεχνολογικές εξελίξεις και τα επενδυτικά κίνητρα. Η µειούµενη επάρκεια πρώτης ύλης τόσο

ξυλεία, τα προϊόντα αποµίµησης ξύλου ενισχύουν τα τελευταία χρόνια τη θέση τους στην αγορά και αναµένεται στο µέλλον να αποσπάσουν µερίδια αµφότερων των επιχειρήσεων που ειδικεύονται στη φυσική και στην τεχνητή ξυλεία. Τα διαχρονικά προβλήµατα και οι παθογένειες του κλάδου αναδεικνύονται και από τα αποτελέσµατα έρευνας του ΙΟΒΕ για τ