Page 1


Y�-�e..t\: fW1 Çe.vire..h: Tırat Koç. (kpanıYol� �rı�)


Marx·a Ö\gO Dııisı. No:3

2. Baskı. Ocak 2009. f�tanbul ISBN: 978�5-5968-{)5-2

Bu kitabın ÇC\ iri H' Türkçe'de yayım hakkı. Da�ıylo' Ba�ım Yayın Dagııını Pa­

zarlama Ticaret Ltd. Şti. 'ne aittir. Fikır ve Sanat Eserleri ya�ası uyannca kaynak

gösterilmeden alıntı y;ıpılamaz. Yayımcının yazılı ızııı alınmadan kitabın tamamı ya da böiOmkri basılamdz, diskcı. vıdco, foıokopı vb. ıle çoğaltılamaz. TOm dünya için haklan saklıdır: D.R (ı 1980 Raııdom House Mondndori S.A de(' V. Yayım Hakkı D . R O 1 980 RJUS. Copyright Yeni Başlayanlar için Man Rius

ı. Baskı: Eylnl2008 Çeviren: Fırat Koç (ispanyolca aslıııdnn) Yayıma Hazırlayan: Do!jan ErgOn Kapak Tasarımı: Beste Atvur Escrio orijinal adı: Marx Pam Princıpianıcs Türkçe'de ilk basım: Yeni Başlayanlar Için Marx Çevırcn: Can Yücel. ı 977. Vardiya Yayınlan

Baskı: Kayhan Matbaacılık Davutpaşa Cad. Gu•en San. Sit. C Blo�. No:244 Topkapı - Istanbul Tei:02126123185

Daki) los Ya) ıne' i Şchiı Muhıar Ma hallesı SOsiO Sa kM Sokn� No: 17 Kat 4 Beyo�lu

-

lsa t nbul

Tel. 0212 244 10 R8 ''ww.dal.ıylosyayınnı com bilgıta dakıylosyayınc' i.conı


Yayıma Hazırlayanın Notu Elinizdeki kitap ispanyolcada 19n yılında kaleme alındı, Can Yücel tarafından Türkçede yeniden yazılıp yayımlanması ise 1977 yılına denk geliyor. Meksikalı yazar ve çizer Rius, bugüne kıyasla çok daha fazla sayıda insanın Marx'ı anlama çabasında olduğu bir dönemde böyle bir kitabı yazmaya girişmiş. Bu meş­ hur politik karikatüristin beslendiği ortamı bir düşünelim. Dünya sosyalist sistemi, kapitalist ülkelerdeki sosyalist mücadeleler, ulusal kurtuluş hareketleri, Vietnam Savaşı, Küba Devrimi, Şili'de Unidad Popular deneyimi. . .

Ya Türkiye? 1977'nin Türkiyesi'nin de bu açıdan kısır olduğu söylenemez. Bu dönem pek çoklan için "devrimin öngünü"ydü. Meksika ile Türkiye'yi buluşturan benzer heyecanlar, hedefler ve mücadeleler mevruttu. Bir de Can Yücel ve Rius gibi dil ve aniabm açısından çığır açan usta kalemler ... "Yeni Başlayanlar için Marx" daha sonra Haydar Çığın tarafından bir kez daha

tercüme edildi, 199(l'da. Bu yıl ise Türkiye ve dünya için, Marksizm adına bereketli ve coşkulu bir yılı temsil etmiyor. 12 Eylül'ün üzerinden geçen on yıl. Türkiye'nin ilerici birikimi açısından kimi yaralan sarmaya yetecek bir süreydi belki; ancak, 90'lı yılların başında reel sosyalizmin çözülüşü ile Marksist dünya görüşü bütün dünyada olduğu gibi ülkemizde de en ciddi darbeyi alıyordu. Yıl 2008... Rius'un kitabı bu coğrafyada bir kere daha gündeme gelirken, dünyanın içinde bulunduğu durumu ortaçağ karanlığı ile kıyaslayanlar var. Bu karanlığı ya­ ratanlar "Yeni başlayanlar"ı Marksizmden bihaber kılmak için ne taklalar attılar... Ortaçağ karanlığını andıran dönemleri az yaşamadı insanlık. Fakat her yeni baş· Jangıcı "Marx" ile gerçekleştirdi. Bir kez daha öyle olacakbr. "Marx Para Principiantes"

"Marx For Beginners"

"Yeni Başlayanlar için Marx"... Belki de bu sefer "yine başlayanlar için Marx..."

Bu çalışma mecburi bir yeniden çeviridir. Can Yücel'in eserleriyle ilgili basım hak­ larını elinde bulundurduğunu iddia eden yayın tekelinin "biz basmayız, kimseye de bastırmayız" tavrı nedeniyle mecbur kahnmış bir çeviri çalışmasıdır. işgüzarlık değil... Gençliği Marksizmden bihaber kılmak için bir takla da biz atanz diyen kitap teke­ line ve muadilierine bir Can Yileel cevabı vermek isterdik, ancak Can Baba kadar cesur olamadık.


Hem yenı başlayanlann. hem yine başlayaniann ıl&mnı (dcecegıni umdugtımuz bu kıta��tmızla "Marx'a ÖVgü" dızisine devam �ıyoruı. Kitapta yer alan "K� munıst Manıfesto" pasajlan için G. �an Go�v !arafından yaytma lı<ızırlanan ve yayınevımız tarafından basılan Komunist Manıfcst'ten yararlanıl�hr D�an A�abey'e bu çalışması için teşekkürü borç bılıriı. Bır de, kitabın teJ...rar yayımlanmasında bize ilham verenErkan Baş'a teşekkür ederiz.

Son teşekkürümüz bizim "Sakallı"ya·

Can Baba, bı r kusurumuz olduysa, affola...

�anERGliN


çOK � MIIAK�T J'IRK.)'ı� OÖA.E !MRX'I �EYE � -�\NI) Yf'rRMrsNE �EW> OI.I'.VINN �0/1- Bi\ 7:MV\N KIIY� Ç\).IKQ MIIRX Kc:ıc.-ı Bi\ K\lJJY11� VE: elLI DE SENt.1 CıiSI YIIAM � I\NI....'IYIIfv'v'ıY.'\C..'\G! KIIDIIR. � �

SU UY� rvıaMı:N, .'\PTId. SEN, YEPJ.l Bi\ IIT.'\�öı:\l-IDEN ('VD\İ.MEYEN MOC:IıDELEDEN Olıl+.'l KÖTO Bi\ MOC.110ELE YOKM") VE Bi\ !+t-l� öı:DE�DEN YOU\ ÇI(J'IfVd( SU KİfJ\lll.)'ı �Yil DEV.'\M ETJ'l.A, 'IM­ UI Q(Jı;U.sN TEl>� DE &llL' (\llf.TNNIJ.J.JA SUVIOiı �EJ<.UADEN S.'\I+�E­

ı:ıiY?R-)

Slı:M �UI SU MIICEIVıY11 11Tl.MIINN i<.W:I NEDEN DE oı-tJ JiNUıtMI<. �TEMEMd, llfvVı 4.!6 �YT�� �0/IRII .'\NI....'Ief\1 Ki ONV J1N1..NMM �-SU OU\\JV1\..tJ ���U E!.WDE D'JVtN KlTIISN �YTI\UıiUIU �TRDI<.C.'\ IYiDEN IYIYE I+�DECE:K::.Niı:. MIIRX, 1!..'\ Yl.JII\ VE 1!..'\Y11N1..11R., VAA� Bi\ 1+11Y­ V.'IN Cı!SIYot ı;� Si..ivU...ERN--ı NEREDE� T....rwıMN.'\ 1-Kı<ME:ı:ıiYOP., KEN� O .'\LM.'\N &Y!W ):;i-lE: K.'\PIITI>, I'INUIŞI..J> .'\Nl...lıŞIUMYICJIÜN ClNEM:,EMEDEN TE.L�ETE �� TE.L�ETE: DÖKT\l\oYOR.DU. �ONUÇ? �T �TE cılı;orıf O DEGEPJ.l (IlGI\ VE �l.IIM) � �YESNDE EN UT.'\K Bi\ ��� � VERME:YEN W� Bi\ ı::AA'IIR. d<.Ti I+EAI+IINC4 Bi\ �VE: ı::AIIR.N A' YJ<1.MIISN ENCrill.E ol M.'\RX'ı �çOK QO;.AA VE MMX't YOR.U'v\L'ıYIINI....'\f\ ç.oGuNL\JKl./1 Y�TR (T.'Isl KENDMDEN SAA�E:TMYOR.\JIII, 50 Yl1.lJ<. MOC.11DELEMDEN ld.Cf\1 SEN ı::ıiıı..OIWM) SU Kfr111!1 OKUOU<T.'\N �0/IRII � I\NI....'IYIICJIÜN D()Ş\l'.IENLEl\ V/IR.� şMoiOEN �ÖYLEYEYM SöYLE D()Ş\Nl\�[)1$ 1+.'\TII EDER�, .'\tM T11sl M\.C.iı:t: I+EA 7:MVIN Mlv'K.Il-IDO\.. SU KlT.'IP� � � Bi\ �Tt OI..M.'IYI DENEd, llfvVı � TMi TERsi OI..D'J, O � SUC.'\KS!ı: DEAYil DOŞOO..�DESU 1!..'\�ı..l',�� �EW> OI..IIR..'\K 0.'\1+.'1 � D1ı QÖ!)TEJ\­ MEK �TER.oM llfvVı t:ıOC:I\� �YLEME:K GERLKR� E!..MDE FVıH-ME:Tl.l MIIR.X'T.'IN S.'\� �E: YOK. RIII+METU Bi\ E�� BILE �l1Ni Y .'IP� YI), NE KIIDIIR. KOUIYLI\ŞRDI � �LS�l.JII\ � öı:ETN Y11ı;ı:ıGN loı)..ı EDENLER. DE MIIR.X'T.'IN 0.'\1+.'1 � KI..MŞUIR I+ER.�Yl � 1+.'\I..K.N .'INUI Y .'I SiE C Eüi l+ld.E UE:TRRKEN Y� �\.NUIRO.'\N Bi\ TilNEsi DE TEf\MJ..E:Ri-J TEAC\}.1ESJ. MAAX'N KULUINOIQı siVIIsi VE K�oi TER.i\t..ER. 5


'20-30 TIINC OC: OC:Cil CN !ıl- '200-JOO TIINL � �T OC:cGi YER BU­ IVISI �Tı:, Ta�Hı: vı: fc.�T TERM..DIN � YTT'RMroı:N Ç&Rı:­ Biı...Mı:K, S\JNIJ IINC!ıl<. vlt:TNIIMUUIR &CERCBU\ ONV Dil ell- !ıNUıM!ı�­ sw:;.ı: OKUVU:U �U liNDil SU K1T!eBI OKI.JMYI BIVIKtMU VC I'.Wl.X'N T!ı� <W..tl Kı:Nol M.'JS!ıRCK M.::P.ı:KKf:.SNoı:N � \tMM1 SU KON\JDII &Noı:N DiliM �DR. &Noı:N Y!ıf\DI'v\UIPJNI ESI\QEMCYCN M!ıRK�TLERE tv»>ETT!IR OL� SEl..iUMCK i5TERM Kı:Nıi.EJÜ.Ioı:N Y!ıf\� tmı::O.IOC: SIIN.'I ÇOK oı:GERJJ M l<.!ıR� VERoiLER: ''SU �E uCılvıŞIVW( i;.N ou.J OLM!ıK QERt:K)ı." OC:oi­ LER �!ıK� Dil ��Dil+� Y!ıf\�0/IN 0�0 VC !ıvıu:::..-ı <:ıN1.!ıRN sLOECE TI\VSIYaoı.H oiKK.IITC !ıLM!ıoGM i:;t-J Kı:NoM �W l+iSSCoiYOA.LM S()T\}.1 SU UYI'I\J..IIIVı !VıOMCN I+IIUI SU 1\GL!ı Oil!l K1T!eBI OKI.JMY!ı ı-i­ Yı:Tı.IY�OO Cı\1>WH VEM.l SOYNI.Wl-!ıDR. �CHVI YOK &N CAJYtMDM, YOK &N OOWEoM DEMCYN..

O/INDIK K1T11P k;.iN �ON M �O\; ÇOK KQ:;.O<. M 1+� Y!ıl-LcıCıi i;.N T!ıl-L!ı l-NMN�vt !ıLM!ıDI vı: !ıvıu:::..-ı Y!ıvt.'CN'I � � �\JIIDII KM SOLIM.ER K� �00.. su

SW::E NilıVMl- OLIIN �U KI W1RX, CN KOTO K�IJll.!ıRDII VE B!ıOO llL­ TNDil -NEREOC:Y�E- ı.ıÇ l+!ıT!ı YIIPMitO/IN Si-ILERCE �YT!ı Y!ll-!!Si..ol. �ON Ol.!ıFVıK,

MMX S0Y0<.

M !ıOIIMDR. llM!! W l-!ıVIIW �\.N YIINNDII

SOYI)<. OC: OC:Oiı... [)[V� K.IIUYOA..

6


S��TAN ��YALM. OK.UY\.C.U �OIVIC!d<.

Kivıı::.ıR su Mlıf\)(7

1


IVıfU. t.WV< \&to(N ıa1E IVIo.'i\

v� � .1\lJMN YIIH\Jillsllt.oror. l+fl\K.ESN LIINETW � i:-'1T ETTI di'E

KOMON�Mi .. ···: .

...-

: ... .

· .

::

"' .. '"".... -.-. '--TT

Mı K� v���YP VYC.U.VYCR, KIIUIN o;.rr Eı::ıi> DUI.VYOR tMRX'N DEOOERI �

"'""O'ü..A."" o;.rr

i<Jsl DE

KJIIICı..<l

NEP.EYE OIT�EN, �Evi<..IMRK�T. ��YIIl..Ji;M, L�M, � � R T1ı..IIN cM TROC\.JLIIP, �C\JLJIR, IWIOCUI...IIR, MIIDDEd.EP., K�TU:

!!i\ TON� �DE c.j>jT 1111Y0Rivli..LETN... ...w\MIYI E, SNT

I'.U:.IIOELrsi,

EMEK-01):.0,

M.CLET1\R.Y11..


[)I.}.IYIIDIIKJ T\lAN� tMRX'N EOECEGI

klı;iTT ��

BUL\MR �ON 't'W-YI...DII

Mf.YDIINII Sil. DE ONU

SILME:YENLER.

VIII\ Kl BENI [)( OIVıYII

� BOT\"N OECişiv!LER. MMX IIMCIINN Ti<RLER.NDEN ETKiLENDi.

EK.ONOM, EDE.BiYllT, V�IIYN fETHi,

�Tl.JııR,

TIIRH, t.&.N

i..iŞKLER.i, V11Ti<.IIN,

�EN� DEVRMLER., TOPL� DECıişMELER.,

EGITM, TIP,

�Yi, TIIRM, Ci�TEdı..k.. DON ç.O-IK.O BlıM �OT'II BE:Nrol. (YOK� N:L•E M OEMELIYoK)..

J.+ER.KE� ONOliN SIII+�EOE.R.

DE PEK ��ıl BiLER.EK. K� Dlll+ll

IIJ:l Dil

ÇEK.TEN 11N1..M ON\J_

J.HJlsl tMRX'N �D/IN T\l\EME....


Ti<RlfJ\1 VE SU Ti<RLEI\N UY� YP,Mi �Yli..LJ( i:lN I+IIKMY'EThiN l+ld<.KNDAN �N� N� TiliVIl'NDAN �ÖNO\\l..MEKTEN KlP-1\.IL\.JŞ\JII'Jil YOLUIIU � MAA.X'N

���0. SOO\}.l l+fl\

IIÇJDIIN OJ'II+II

MYAWOP.�. BlNDII

MAR.X'TliN 0111+11 PIIYl OLAN YOKT\.R. TA]:LA

�VJII.. � EMEKJ..Uç, o::J\mJ tı;.ı,

� <;?.!._�wı� ('

I!U\�vt: DN+-'1 PEK ÇOK KIIJ'�

,

[)01..-'1VI.J

' VCıi.J)I,N [)JI OLM Mi'IIX'N Wl\Jıj\_

"KENcUiNOEN MEY[).IIN!ı QE.Lı::f, 'KCKO � OEal', 'Eu�n<_ t1<iU.ı:P.OEN W.IIK' [)()ll_ENI_(P. OMl B\JTO'.I OE\11\M.ER., MlıRK�MN 0\\NJD(R.. vo.ı IVIHKCP. W�RKsiıME DÖNEAA.LN, (){}j(y IIMERivd..J GEN!:JVIU.ER I'MOCTliN IMI+SEoı:AA.EN.. R.t»SIIN

CK1.1.1AtNOA OER:\LER VCS\i.AAı:N ON/\ � vt:

K� LllTN .W.ti\.I<II'DIIf<ilK �T llJ<.E l.JIN EIMŞKı:N M!AA KENDNL 1+-'llil KMsENN MAAX'Lil

lalENM!:DIGNiloW. !:DEN

l!iı.LERI V,..;ı. M.7


'(9 �NN �

-

'

&Rl.N

o

DOGV ALMANYA

SII!Wıl VllfU.Ku BR ..wu<11TTI.. eım;:.�c

DÖNENi-l �[)[si HU<.\.K OKULUilli aöNOERol


WAX I+IJKU< 01<.\.MJIK QıRE BONN WIERSITE::INE aıu::ıL IM'I 2.tıM Ç.CCUK, I+OCi'\I..I\PJ ÖYLE �6YLoYOA, �!M V[ l<.IIDNII WI.DV KENcN �Dil ÖYLE M S<:)P.CA SilTil Kl M 11fET �\.INI\ D()EllO YI\PMIIYi'\ Ki'\DAA

VAAORDJIŞL D\)Ellaı-ul

fH:ı:iı'ESi I<.IIŞNDI\Kl M Y1111.11 OLDU, M DE S\.R� KEslı..MEsl

1\lVI � ıv.atv\f.N E.aiTMNi TI<MiiMl...'IYIP OONN'o-'IN W\!Jt.tE GEç.TL �E.TM GffiEVı.Jsi OLMliK ON TEKI\.IIf\. �·"' �E. DE, .-ıDl KölWt ÇJ<MJŞ11 M KERE, ÇlıLDJQI OOfl).( K� �\}.lE KJ'\Il-'INDL SE.Rl..N'DE

Ti'\NRITI'INMJ'\� M !lOrouNCU diE. .-ıNU\ O� T\l..

OIVID.-ı M 0\.1\\JIIL O

G\}.IJ<.Q TOPLUM

T �1'\NtvVı�U\PJ

.-ıNC:hl( �"'TÇJ Yi'\ Di'\ BLGE �ELER Ki'\BVL tDEl!Jı...i\ı:ıl OY� Mi'\RX l+fM

Ti'l��l+fM

DE M DEVR.M:lYol

12


,.., • .,. .,. Y�

»fA

laiJ

DETIIYl

IIYDNJ..II ,,.._.� , NE 1<110111\ Ylll+\!d BR KCKENDEN OCL� DE KENc.W Ylll+\!d

�YMYOA, � CAAOO..ERN YERNE �CROO ..usi O Ko;.Q(KEN PR.OTE�T� oöNM\)Şnl Tillll t.WV< 011, KI);.OO..OCı\}llOE YI'I1..WCA.

1\M!ı

13


CıENÇ. MMX

su :)OR.UY\1 ���YilTM

NIISL 1\NRM('' � �M :)OR.JWıct o, ''1+11y"'TtM

N.ll!ill BR

IINUIM

KIITIIM\ IIMIICM NE Ol..M'Il..l?''

S.II�S.II-:-:;SI�:':":"':":�� -W'(= -----��� :)0R.UU\RN!ı

--

----

TRJEın:.ıt I+EQEL I'IDNDII sRi SU ��U� �OR.\A.II!Vı CEVldl � OC:R\l-IOYOR.DU. OÖNEMN 11LM1ıN Tlı..Oı.oll.I'IRI ONoliN ETK.Jı..�Ti � ONoliN YI'INI'IYDI, K.Mi:'J DE ONI'I K/IR� T!'Isi MMX Dil I+EQEL'iN lıiNoEYd.

IIMiı I+ECıEL AATK yI'I�OR.OU14

�DEN ÇLI::ıRM-K \JıREYd..


D.'��+ll OOGP.�v. JH:QU. T� VIIRI..OM oN YOLVYLII

DECl,

TEL!:.ETE

YOLVYLII

���TL.IIMIIK

�TER.. I+EQU. M Tlll'FJ

I+EGEL'E �E, T�

V�

fEL:;Efi IVtNfTl

NtoiR?

J+EGEL't� T111'1\fNN K.ENı:N: l.lşK.N I!Ud

�T�II l..işKN ıı.lNcNOEN a.ı.Ş�Vı !!RŞEY

[)(GILM.. DEMEK KI TIINRJ, N� llfV\CUjfyl..IIKENDi

V��( VNUL

t.viNc.N I+IIKU CıOA.!:.E DE, oN IIYCiTNN VNU..tiN I+IIKU

QOA.Ma_

T11!!1 O Z.IIMIIN Kl!J5E JH:QU.l LIINHLER..

\5


I+EUEL'DEN, T�t+lfM-1 t.w-lı:G1 ciBI �TE Y���� lıK� TfiiiiVNN 011 IIYNl &Nfv1 ciBI Yffi.�\l-JOE Y-'I�Tll OLDUÖ\JNU

Y!INI, T-"iNN\J N� Y!IVı"TlWIDI, T� Y!iV<TIIN N�ı:i. fi. l+fUEL R.Uf\.N Öl.��LOOO-IE DE �DI, Nv1ll (O G.N..fOE LIIN) K.i.İıE VE DEVLET ON-'I � -'!ÇTRMYOR., sRıJ( k;:i-IOE O WDM'OR.D\J. � GERJ çEJ<JLd, 1:)\)Ş\)\IC.ELERN IMI.JVI YIIYWIYI R.EDOEni IlaNDA 1:)\)ŞQ\lCELE.R.l fEL�ETEoEN VE �ÖYLEMOEN !B-'lA.ETTI VE N�L-'IR. oiNI NIINÇLIIR.INA Ga\E YA�MIIYI �0\oOWEL.lYol

16


I'IMII J.H:OO... �� y .-.L

�DELELE.R.DEN DEül, Y� DNSEL �DELELE.R.DEN �� (rj(ORDIJ_ işçiYLE P.-.TRON, E7iı...ENLE.R.LE LUN J'IIVISNOIIKI

�DELELE.R.DEN [)(Ql., �[)(CE �r '�EL"

�[)(LU.E.R.[)(N, D()Ş\NC.ELE.R. IIIVISNDIIKI M\X:.JIDELEDEN �Cfl- (rj(Of\ou.

1?

SOL J+EGELclLERN k;NDE, I+EGEL'N KlfVIMN VY�Y.-. KOYM!ıK. i::.TEYEN VE MONIIR.� KUTI.IIL

ILKEL� REDDEDEN UJDWG TEVERBACH­

ÖLı::ıOCı\).l[)(., SU Cı!Si Ç�[llj

T��VE�OL

s-'IŞI ÇEKIYORDU. WıP.X o.-. ON\JIIUI lERLEol

1-H:OO...CÜ.R. rj(( kiVE

SÖI..\NviESoNE �ESEP OLDV. �OL

J.H:OO...dLER, �T.-.DIN EN lı:ııJ ı::()Ş\NC.EilRN �f.N, �l.J'ıf\ o.-. ON\.N tvUMfN-IIK.Iı.R.- �EL YIINND.-.

T��

11


BR �E � M11RX Y� KlAU-\.liN ETKisi !d..lNII

Id..!) VE

[)(R.N fE.UEfE VE ıi-1 TIIRl�'ll..JII�

�YJ\l:IIRU<. OCıi\EvNE UETRi..r:A. CNI.J>I

YONElMI!ot: QJ�l:ETE 0YLE OO;:u:.Nd KI, HO((M[T

"T� K/IP!I11.SN'

dYE Wt'P.U<. VDU;i

�KIIf�ı

!IM!ıÇ$CJI K�\J> IM!Itl,il., Klfl E 1UVI\U\./N./'11\J �\N:.EU:F\1 UYQ\Il..IYIMII ll �CKM!IK

MOSELLE SOl..O� KOYLQEF\1 OUJı.NE

IV""" .. Çld.JŞWIYL!I M\l..ld<.!lT" OIIY1\U IH-IIl�c;ıı.u SI.JUIN C'YOO-


�TE 1!Jı.i'vt KlıR.L'N Sl YO:I.� VIIA.DL

JIMI\:M_ OJ\

ERQEN1J( ÇJ\GNOJIN

l&'iNf. 1<11().'11\, ®EL (\IEroıcıN) M llLM/ıN KliCLA �LO� Jf.NNY VON Wf.STPI+IILf.N

J�OND.oıK.i GENÇ

Vf. SOYLU

KliCMJıll.l SlıP>iiSI

�� 'ıf

1YUK sru.i<.Tf.Li<.LERNDf.N SONIVı I+IIK.LJ M SORU SORUYORDU

"000\},10 NE �JIM/ıN Y�OR\Jt.7"

TJ\KIIT � Nf. PJ\RJISI VJ\1\01, NE Işi? NEYLE ÇEKP ÇEVf\f.Cf.KTI 1+EM Elli, H-EM BU SOYLU ooı:u.JN isTEKLE.'l.N?- PJ\Ris1Tf.KJ IILMIIN

SI)I.G\).ILER M DERGiDE ÇI\IJŞI'MSN Tf.Kı.lr f.TTlı...ER. MMX Tf.KlJli KJ�BUL HTL PJ\1\isı-rE 19 1+� 1&41TE JENNY iLE D(NYJ1

EvNE�d.


M11PV< Pld\ls'TE

''fiVINC.O-GEI\tMN I\NIIW..:')" �DU SU DERaNN WT\lll

�YlAI.NOII

�lL

NEDEN Mi? MARX P!IM'TE

TFVıN�

lQU. PJYLE �\)lE (SUINC-M.OVOIKlN­

LERCIJX) VE R.U::.

JINJIR.�TLER.i BOTKN VE SIIK\WLE ı::ıOCAUOIIN l.işKI K1..1\Cl'-GV i;.b-1 0111+11 011 R.llcıiviUE�11 (M DE �1"1.)\lE, NGIL.tı: IKT�T OKULUNUN, IIOIIM

�1+ ILE DIIVID Rt.IIR.oO'N\JN K�T

K� NcELEMEYE DilLDL

Ud<.N IIUMNY-'�'DIIKI � DIIÜITl.MIIK �E YC� ÇI<IIN DERaNN IIÇ.TCıl DERTLER BITMEK Si..MYCR.DU DIII+IISI, MIIPV< KENı:i:J i:;N "IVıf��� H-ER.if, si CJICI<.TliN IINUMYCR." dYEN OER.Gi YÖNE1t.islYLE �CR.DV-


MIIRXl E�� �TIREN KENDisi alBI M � OLAN VE ''R.ENIINY11 G!IJ:ETESF �ENi-IDEN SU YIINII TIINioGI fRJE� ENGEL�'LE �TL\.Gv VE OIH!IK !\toM

�Ci

�!IN kJ Y� K\'X;.Il<. OLAN ENGEL� ı.r.NCıN M OOK.LtM T���TCR.o..o-ı cGl.UYDU. �::.1 ONV iŞLETMELERNDEN BRNI

YÖNETMEK \Jı.Efl.E NiTERE'YE �DER.rvlşTi ENGEL� OIVIY�ı M !\toM işçi� �ETllLETIYLE �LEŞ"T'GNOE �DEN �SIIMŞTL

TCRLO �SN!��ll,

2


oCıNEMN Ili\ÇOK S11N1ıT� SIU. � iŞ.çi_� Y-"'�� �f.flllf.T V[ �ÖMI)\\)Y[ 01\R K!ıNITIAI.

�Tl\..

MTR.CNLIIR SOYU\f\NN

KO::.O<L�DEN (Old+-"' DOCA�u \l:.RETL� �0<.LOO\')II [)(N)

Ç.OCIJ<.l..AflJ MJ'I[)[NLER.OE -VE slCOvtLE TJ'IBR.kJ'IOII­ �ÖMI)\\)YOfU.IıR[i..

DOMVt:LARL


ENGf.L:) NGlTffi.E'DEN işç.J SNJfNN CR.D."!Ki W\\MNJ ı:i..E GErREN Sil. Y� Y�Tl "�5"1\... WII\X � O'l>\}.IME �DEN ÇOK ETKlENol ENGa5 IS44'TE PI!M'E WiOO W�ETE GELr;GNOE �T OLD'JI...AA, &IVISEA. ÇJ\IJŞI'MY11 KliVıf\ Vffi.ı:i..ffi...

� OEVR.M:J EYLEMLERI VE Y...v:ıuıru 50\EOE soYO<. Sil. T["U.,..,..

OL�l"LROO IILMIIN

I+IX\l.1El1, WiOO SN\� ETME� i;:t.J

TIVIN!Yı'Y11 SilSKI

Y1\PtMYll BIIŞLIIDl &Lçkii'Yll 50\G\}.IE

YIIŞ: 30 EKCıNCılvi( ı::AALM P.EJ:I\LET iş: PNVI GE"ffiEN

M � Y<Y(..

OCıNOERILDKiNDE M\-11

Dil Mı:ıivll.L�Tl CR.IIOIIN 011 Y�DL lll1MNYII'Yll oC:t..ıoQ. NEY&E 5ÖA)II

1&49'[).11 ı. '-" "LXV"f Yffi.LE�ENE DEK

DIIN CR.IIYll OŞ1"\.RDU 1:)\RD'J.

IVV'IKA PR\.15Yll

Y\.1\TTII�OIIN ÇKP, VIITIIN� sRI-Sil.

"ı::>O-Nll V1'1TIINDIIŞı''­

Ol�


LCN[j\lı'Y;ı ILltA ETMEDEN Ct.K:.E, WIRX ILE ENCıEL� K�TLEA. �AOUcaı..isR PROPJ'IOIINDA

<:YI.� oYEWoiLEA.. l!ıiu.niN T�TIYLJ'ı\NJ 1

�ONFVIDIIN

:

[)\}.lYAYA YAYDIN

·)

.

·�· M E�EI\J yA�YA y \ ····... KOYVLDUl..IIR:

���.I)·D��T

� V

iL.J<.N vllVırm ETKI r11ı-LA [)(üi...ı:j IlMI\ yI'IYI.MIIYA SIIŞL/1YNC."' 1)1.}-NIINJ'.I ı::ıöl\T YI\NN.II, TE:SRI OOYil<. OL� Mllt-6rE �TONJN Oıı.TIIYll ÇI<JŞI � T� EN ÖNEMLI OLIIYLI\PJilDIIN sRioR.


WIR)( y� Q[Jlj K.ld.IINN IlLET i:;.NDE SOY\l<. M SET

LCNı::ıiV\'f.VI CıEçiu:j

(YEol SE.Sf:St,ıO[N o;.o l_..ç. YOI(Lı..G\.NOIIJII �T\J} lii'M o.

l(;j-

DEvMc.ı m��P�..�R VE MliKllLELER Y�y1'1 DEVllM Eni

QI'I�TELEROEN QELı::f<.ÇE

C�E.TLENIYOR.ou.

w::ıEL� DE�TEK OLDU. ç.oQu ı�ı�WıN [).ll B.lıKTl ClNiı. .1ENNY'NN IMIMSI Öl�DE E1..k GEÇEN II]:C.I( �� [).ll SOR.ÇUı!Vı ClTl1 DWRYOI...U\RI[).'I II MEMI.RL\GI'I IM�Y�Tl KI, O KÖTO ELY�OI'IN [)()l.jıYJ REDOEı:t.d. (H-Id(� tvt, sJı �ÖYLEYN...)

tvVıRJ<'tll NE �\ll.EKLJ Si\ GELRJ, NE Kld..CI Si\ !:ŞI, NE DE Si\ � �Bi llAADLIIMII ONII llE

l'ıll.Es.t.IE Si�EY Kllıi'INDRWtYI'IN Y.-ı�

MILYONU!RCI'I INSIINN

�IINM OLDU.


rvwv<'N ri<RLERNN l+!d..J<. .'IIVISNDA M HUEY.-.N YllfVIT"rGN �YN. 1\K.sNE, M llllMN Ml..TEci ÇEVRE� VE � M 11Y� GRUBU DIŞNDA Bi...rN YQKT\J_ llarion lk�l kuramlan. olamilnden Otıce lşı;ı sooıofo IÇerisinde olanonda yelkın düşünurler arasında elki yaralmadı. Ay ı $f!Y. emek�er. arlı�er. yo!)unlaşma ve bırıkım. yabancılaşma ve yoksullaş­ lorma. bunal ım ve �Oş. sınıf müca<lelesı devrim kuraıniarı Için de geçerlidir. Ama 19. yOıyolon senuna gelındıgındo. bu kurarnl•roro biçogu arlok Işçi hareke­ li ıo;ındo şlddollı bir şekilde larloşoloyordu: klmlleny­ se mullak geçerlı kurarnsal nllellgıne ragmen, ona evrlrncl bir anlam alrcdlyorlardo. ve

n

ve

Y11� KlT-'IPLJIRNII VE oERCıiLEfl.t.l rivUUıRJ ı;.oK �0<.Til K/IRL'N dı.J ot: PEK� k;N � ot:Glı:i SU �DEN ÇeK 1J.. Kişi� ot:cuu.ı IlMI\ :ıc:A rmrm IINUIY"'!!lı..iYOFI.D\J_

J\IIICJIK \9\'l'DE, LENNN R�YII'OAK.l ���fOOLE, WJ\L� [)()lY" CıENEJ..t.lot: Y!!Y'l..M!ISIYUI T!IR� N:. ELENR OLOO


Oyi<>sı

bır sefalel 19nde

çalışmak

ımicansız gıbıydı Marx

aı""-ının allı fenlı Dean Cıd&>sı'ndekı ıkı goı e..Je yaşama­

ya çalışıyorlan!L Gıysılen yama ıçındeki Marx b;ııen sol:aga bılc çıkııınıyordu. Yazmaya kıı')ıdı yoktu ama aılo.sının duru­ mu duşonoldugundc bu ışın en o"""''" yanıydı O <ıralarda froncescıı d�rıyaya geldı ftma y•vru<.ak bu sef•lcle uzun sure dayanaınadL Ilayan Marx bır ark.ıdaşın.ı y.ııdıgı mek· tupla bu ıor ıamanlan şöyiP anl.ılıyor !Iç çoc;ugu mu ıl a yanı b.ışırnızda soguk ve soluksuz y•ton ku�ıık ınolct)ırnlı Için sarılıp aglaşlık. Yavruırıuı Olduqıındn mı s.ıfıl d<ınıı­ ınımııı yaşıyorduk. Yakınlarda oluran ve kı�o sUro Onoo 11yaıutımııe golmiş olan bir Fransıı rnıJil.ıı<;lnln yoıııııo koş· lunı. Durumumuzu anialınca OıOidO d,. odoıncııgıı. �ıkarıp ıkı l ııgll lı lirası vonli Bu para ıle ıavollı yavruıııun huıur ıçınde uyuyalıiloce9ı bır küçuk labul alobıldık Oooı dugunda bı.-şıgı yoklu oldugunde ıse rahat uyusun dıyc ıçıne k&ya­ lıl�>crgımlı bır tabulu zor alabıldıL

• �

-


Daa llap Jfal, Kritik dcr Polı.ııs . dıeıı

1);:. clT Ol.tM�

Pl.ANL.IIN!IN S\) Y IIPIT

Milf\X'II

PIIJ.MUY11

••

MAL

OLDU. �DECE Si\ CILDI

YAJ.'&> �DEN

01'konı ı11ıic.

Ka r ı

ll! A� r x.

OEç.iı.Eslı..ol. ENOELS, 1<.N::J VE 1);:.\N:..O

dı...TLEA.J � NOTUIRNII VE ELYil�

��KOY\.P

TIIMIIMUiı:t MARX SON

YI..I..JIRNDII

ltilST�OIIN YliKllSINI KIJI.TIIA.IIMAı:t..

L\..'1� IICAAI,

� vYK\.Wı!.U<, W\.1\, çııw.ı, � Ya\0\.NL\.K, :ı:i\1\l.C(Np, llfi.ONŞ/T, c.ntR l'11till!l, 1+0\ � IIOI'M OlcOWıEYE VETllL

SON\NDII &KLENEN OLDU MARX, 14 MAAT IMYrE,

YI\ŞII'IDII, ç...,UŞMA MA�� SIIŞNDII

65

ÖLÜ S\JL\JND\J_


IILMIIN,

�. ffVtN� VE K�EY

AMf.flJ<.il DER.aiı..EPJ ÇN y.-ıı:ı:ıGI MAKllLELER w-ıo�ı, MMxt-l KIILEME

I Lı:ıGI KlTllllUIR �lNI..IIRDt 184� "DEMOK.RIT� lu: EPKI.R�\.N ı:::ı<:G11 fEL:)EfELEPJ liFVISNDAKi IIYRM �" 1843: ''YIII+Uı:ıi :)ClA.\..N\J �E" 1844: "I+EQEL'iN 1+\K\K fEL:)EfE::.t.IN

ELE�TPJ::.i' VE "EKONOMi VE fEL:)EfE

ELY�ı;z;MALAAf'

\845: "KUT::.AL AILE'' VE ''fEL:)Eff.NlN ::.E­

rIILETr' 11146: "IILMIIN for.OL�' 184&:

1

� ::; ; i --�

....=.&._

·

��

' ;ı .

'

- -·

.

\&57:

\&50:

KIITKr' \865: '�ET,

DENESiLR.. IIMiı

GIIR.i> OLAN ŞUDI.R Ki, S\M.IIPJ PEK AJ. işçJ IINLIIYllSILA

ylliıDII<.l...IIPJNI çOOJ ONl.f'IIVI MilTEMATlK

CıiSi �OYUT VE ı:cıA. oo.A IIMiı IŞTE O

E�ERLER.oi\ OEQişTREN DOOIIYL

TiYllT VE

1867 > KAPITAL �

\!94 TEMEL KiTASIDI\

"ilVVNM'DII ::.Nf :)AV���·

\!5'2: "LO\i::. OONIIPIIA.TE'N 18. BP..\J'MRE;' "EKONoM POılT� EL�TR!::.NE

\&9)

lvVd\X'N E�ERLER.J k;N. w SNJfN\l

''K�T MANirE::.TO"

Kil!\"

''ffVIN::....'DII k;:. :)AVll�" H

VE 1 ci..TLER" ÇN DE�

50N Yl)j!:YLoiiK.i TOPLI.MW

1'\)vl

I+IIR.EKETLER. MIIR.K�Of.N ETKlENMIŞTR. (KOBII, şJı..l, MEKsKA, viEnv.M, KOFI.[, � �TAN, ÇEK�OVAKYA, ı:ıoG\J IILMIINY11, El'IOONGY11, PCLCNY11, Ti&T,

SOtjlyll, ClUIITEMIILII,

KONOO,

AR.NIIVUTLI..I<, �TAN, IINOOLII VS..)


30


SU � Y.-ıŞ!ıMÖYK�\)'l(}l MDND!IN, şMol MAAK� NE OL� VE N� iL� � Ni1SL &N:."� K.-ıTKl KOY� QÖRECEca_

MiiR.xtı

DJ'II+II IY1

!�NUIMAK lçJN

ÇOOK ÇOK

OER!LER.E Oloiı> MARK� KÖKLERJNE NMEK �

DüNYADA iN�ANUıf\ NE DÜŞ\J-..1\)) D\Jf\D\JUıf\?


irJ�O[ ETMEDKLERJ

�\)l.ECE N� NE ı:::()ŞI).IoO<.LfA.NI Si..Mt:K ��DR. KCN\JŞIWI YOL\JY'LII irJ�O[ ET�ELER [)}�Hi GUWE Y� Sil.

IVdJT SfVIKMYCıR.IJIR.� O[ rof\DUL

su iŞ YNE

PEKLiJ<�

NELER �\)..10\l.ER?

lJ<. �[)}1 KORKU llE CEJ+IILET 1+.-ıKivlol CıERÇE.KLERO[N SiMBER OL�[)}IN ETIVI�[)}\j(j ltER ŞEYO[N K�ri "GCCıı KM CıQU.ETTi?", "YERl KM YERNO[N OYNIITTI?", ''Y�U KM YIIGDf\oR" T\li.\)..IO[ N !)QRLUıfVI oOG�TO CEIIJ�PUIR �CL


�� TIHl.J Ki'IVI\IIMN

KENcA �SI'VI

KULl.iiNiıN 1!>0'r'I."Cil.ER

IlMI\, M DE K.IITIISNI K\Jl.UıNIINl..lo

CK11 OR.TIIYII. KENoiLERN TIINRJl...lıAN

MIINTlK.�L M � QETRMEK i:;N �L"'R Dil ÇKTl Cfı.TIIYII: \N)\LEJL

VE Ef�\K.VLAI.

GÖNDERoi:li TEMSi...clER

ÇE\IIl.ELEfl.NDE Mt:YDI\NII Cıt:Lt:N OLG\Jt...lıfVı

OlAVIK T1INITIY0R.,

OOCIIU'.TO GQ;:u: �

V"'R cAYE Mi...LETi

KIINDIWOR.LAI.Dl

TEL�EfE oN� Cıf:-rnJLEN BR ELE�TRi OlAVIK OOCDU �V 00C11011KJ OLIIY!.Af\11 MIINTK:vıL NEDENLER llfVıR.KEN TEL�ETE SÜv1N Yllf\IITTL

ILK Sli\OfLAf\

ÇK11 OR.TIIY11, EUN

�lEEn.EN�­ I+ER�EYE� CIIJ.+i..LER lE SV Dlfı.I.MOIIN

TIIYDIIl..JINIIIVıK ÇIIL.JŞMIIYP Dil �ÖMO\ENLER-


OOYLECE S�E DEK VfliR.LGNJ s�oaı-EN iKi KARŞIT TARAf ORTIIYII ÇI(TI SILME�VE oNE�

J\� i..K rJJY� fi...ou:mAUVıN Mi, KOLOfONLV XENOf J\N� JIDU eR Y\WINI.JY Dl P.ffU!IVI

VE

ŞÖYLE dYOR.OO

TJlllNWIYI FI.EDDEdYOR.

'OK�Lf!\t.l, 11Tl.JIRN, � W.ER.i C\L�YDI. T�

R.� llTUoA !ıT ülııJ,

CK.�LER OK� üllll, � Dil IISI..IIN c.ısı � �ı:f<Lı:RI T�l+!ıYV�

Wl.ETNE 80\.\NJ\Latı:i..

XENOfJ\NE�11N E�EIU.ERJ YCK EcıiLoi. ECıEMEN �. SV DENlJ 00..\)IIÇ.

[)I..P.ltNı

ı::ı()ŞQ\Q.MEYE OJIYI'\NJIMJ\ "-01 ELBET. 'KUTI.IIL VE MEŞP.\f

IKTI� SRTINI DJIYJlı:ıGI TJ\NR.!..JIRN V/lfilljiNDJIN �\)li+E Edı..ME�E TIIJ+Id'IMill.. EDEMEı:oi. YNE DE XENOTANE�1IN �ÖYLEOOERlNE KULliK lrfREN ÇOK, OLDU


;ı.'\M."'N lEPJ_EYP CEPLER OCLD\XÇ-"1, EGEMEN � ı:ıNJ DE �TRd YEN YEN Tlffii..JIR, ETh!INELER.. RlroELLER., .IIYNLER YIIlVIm� TIMI..IIIVI IIE T� T� dYE YEN T� � Eı::i.d . !1SiL !�MAÇ, T� 1-+()Ş\Niı

alDECEK S� CE& NMME.KTl

m OÖNt:MDE,

m 8R R.IJ+�?.ı.ı�N �Tl K.IVIL ll[ riviii\Nllı.RUt

�cuw SOY\X:.OLER..

�������

KUDR.f.TU R.lıi+IPLER 1+-'ILNE CıELı::i.ER. T� Y\X:E T�\.GI\\Niı KÖLf.LE�mi Koc..-ı ivi>IIIVITOR.LU<.UIR. K\Aı::ı'JUIR.. 1+IINCıi T!INR.JY.11 N.11NtMU

1+liNalsiNI ÇÖPE .llTMiıLJ, "DEVLET" MoL

35


SU II!Vı!YI, V111\LLıNı J.+IIK.U

�TERMEK k;iN oN SILE KENDi TEL:\.ETESN YllfVım UıHiY11T, Y1INI T� slM.

ı:::ıNN i..K KE�Ti. ÖL\lvloEN :\.� VJIR OLDUC\J

:\.ÖYLENEN M ÖTE D(NY11YDl

loı::W.I CI.�ÇJI Sllsfrn � (TIII-IU) T""V'TNDAN Y""V'TVIN � YEIW�\)IJDE DE ONt'l WIT ETMEJ.iYı:i (j\)lj()lj l!iı.NDE KOlill<.TEN KUI.l\J� �:Z:UI.J'I ERECECli \MJD\IYUI Of.ÇiWEJ.iYoiiMYIITN. M KÖLE & . OI..IIIVd<. T11 �


SU

ID� \lE

YIINN D.#t, K�

tvıNç.u,ıvı IVIR.ŞI Ç!(IINLIIR, OLAN

BITENi S!ı..iv1E

DilYANMliK �MEMEK

YOLUNU

�EÇENLER DE \IIIR.Dl

fEL!'.EfENN Slls.ııt�

OliiiVıK K.IIBVL foU\. �'DIIN DÖP.T YWYL

CNcE YltŞI\01. GöK.Bfl.MLE llE D0G-'IL OLIIYLIIR.N S!ıJvıSEL

NcELENMESiYLE \.GR.!��n

�Q

;>]@>))@�� BR KLCK D-'li+"'­ METllf'M-rot.ı �::ıl

ON;ı G<::ıi\E I+ER�EYN KÖKENNDE SlıYILAA

y-"TlYOR.DUTlıBI YIIŞI\MN DA.

V/IRDL


�OOR ILE OORENelLERI (f.-ı::ıüLYE YE.MENNY.-ı� OLO\.CN M CıiiRi> T�TTl �)Yffi.�\)l\)11 EVRt:Jii.l MERKEZi

OLM.-ıoGNJ h..K. lERI !:ıO\ENLffi.cL

!:ıQNU-.1011 YO�U\RN � UÜfVıOJUIR, TAR.k.-ıTL.-ıf\1 DAGITD..DL DERKEN

I+ERAKLiTO�

ÇKTI Ofi..TAYA,

dYALEK"TrıN,YANi

T.-AT'IŞMA �mN B.-ıSA::ııYDL

TAt>RJT� M lt.oror

OLAN ı+OVIKllTo::ı, l+ffi. �EYN AYNI liNDil I+E.M llAA I+E.M [)[ YOK OLD\.G\NJYI'INi �0\EJC.Li M DECıişMI+.-ıLiNDE 11K1P

CıtT'lt:ıiNi, �(N)ı

K.AYBOLD\.G\NJ �ETTi klK�� K) IIYNI DEREDE. �EN oiU> ÇIVINil KIID.'f\, <"iDER ESKl DERE, OE.1..F. YENI DERC..


39


ELEMENTLERE k.i G():.\).1 ETKJsNi DiliM

EKLIYOA.D\.1:

ç.EKiv1 VE iTM.. çEJ<M lE i1M,

IIŞKL!t NEfRET­ EVRENDEKi l+fR ŞEYN YAŞIIlVI VE ÖLI.lvl RJTMINE �E

l+IIREJ<.ET ETMESi-li SıiiGı.JYOA.LIIROL

�TE� .-GıN T\JTNNIDGI _--,..._

Çi-ı ÖLEN BR ı:::ı<:ıCA\.C.U DJW\JT

[W+II:

ANAXAGOf\A� "GI)\IEŞ ATEŞ VE KAYANN

S� BR S!LEşMioR..."

ctfOA.DV­ (11TNIIU Ci\l+lLERN iNIINı::ıGI GiBI BR T11NRJ oEUl YIINL)

Ndi::III+N BIISIISIYDL MIIYT111> CıEÇERcıll+ER

ŞEYLL T� Tİ..QrofliiRLII,

1+0<.\lvlETLE, DNLL T11Si KENı:ıi:WLE OL

şişt.MNM. SOW\1Jv1, KE.i.M, KI\RGII

Wl.\.tlll\JY\M, ll� dYL

40


i..J<. y � ı..tiı. i'IH-UIKi Ol.IINU'I � 0U1111 BRt!iı.NDEN "YF�JMK.n

SON\JNDII,

SOK!VıTES TOPLLM yIIPISNil 7:-llfVi{. VERMf](L[, K\RU\1l.)lfV! Sillı:ıRM'IK.UI, �ı...kı.E, IIHi..J'IK�J..J<Uı

S\,ÇLIINOL Si\L�

ı:.rnR/YLE Öl.\lv1E Mii»KLM Eold -,:..o.ffiJ i:;.ER.KEN SlE öafi.ENCJLER.IYLE

ŞIIKIILi\ŞtMYl S\JI.D0\0\).


42


El'LAT\JN BU !:.OR.ULAfVı VERoiCll YIINITLAIU.!I "NE::.NEL i[)[AL�l;M• ADI IIER.iı..E N Bi\ fEL!:.EfE 60RETiSl K\.P.DU- ONA GöRE �EYLER ioEAL..ARJN YAN::.IMA::.NDAN BA�A Bi\ ŞEY DEO!Lı:i. öı..avı::.oı:: OLAN IDEA!..ARDI, �EYLER i::.E GEç.Cjyı:i.

AT DiYE BiR. ŞEY . . YOKJ"\J\,�M ATI� VARDR-

EfLATIJN'A GöRE, �EYLERE DAR oeıC.f\U B!LG!LEfl.t.M, DUYU� YOLUYLA DEOIL, AK.IL '1\)\QTM[ YOLUYLA Eı::ıiNi\il.. YANi, N::.ANC'ıÜLU ooaRUYV BiLtv1 YOLUYLA 60RENEMa. ANCAK "ÖTE O(NYADAN'' GELEN 'UMM"LA 60RENEBILR. iN::.IıNLAR �EYLERiN NE OLDIJCNN\J KENDi KENoiLu:ı.NE, TI\J\IR.NIN �EYLERLE iLGfı.J !:.UNouQu iDEA�..AR OLMADAN BILEMaLER..

g:f1tfl'1Jf9

43


YIIPTGI YOR.\.M.IIR. EGEMEN-

LERN �\Ji'l Gtrrl

VL� 1!ti.1 öoQLt:RN IIÇI(!JYOI\I.M

f.fL'ı��LBJı..M

BRJLER.l �OYLVL.!IIVI VE ı.ENGNLEI\E ı+iı.MET ETMELIYd, YOK:)VLUII\ WYET ETMEDEN y�YP,"-'-L..>-A-� ÖTE ()()lYADIIKI MIJTLVLVK.Ut ILalENMELiLERd ÖTE oQIIYA DA I+AYAL MIII+:)VLO OlACJIK [)[ülıj YA..

OAI+A �0�11, KilTOLK Kili:)E� EfLAT\JN'\JN CiCROŞLER.JNI, 'RU+\JN

Ölav1S�L000' VE ''&DENNN MIII+R.EMYET;• Q:)T\)\IE ÖÜRETILEI\W

[)[:)TEKLEMEK k;i-1 K\JI...LIDL IN ..wli.

DEMOKRİTOS

MlloDEd CiCROŞLER.l NEOENYLE Öli)(RQ.[)(L

44


OEMOKRtTO!). �·o-'IN o;, �TE:N'D.-.N Dil Ylwi \);. �YU.. ÖNCE

J..J-9j\J}v-Ro.-.N Ş.(Jt. 'fEdYOfi,[)U

GERÇEK Sf\ Bi...Ut:Yı::i SOY\1<. �ENDffi. 'i-1 HOC.JI::tr'ı::t. BQT\)\1 eJLM D� EL lll'MIŞ OLIIN Sf\ oiii+!Yo l (Ttı:i<,.

MET11fl*,

IIH-l..IIK, W11Ş.ET,

fELŞ.EfE, cıın.JL.UJt1 J

t:OOL.oJ H-IIJ<KNDII Y�

çtı:ı:i.)

BU SOY\1<.

C:/::lı.E. TMfNN,

YOP.uı..t.VıK NEM

Bi...Mast� ET� 1&. $YD..DII MIIDDEc.lı.nN �VNII KilDAR 0\)-.JYll ÇIIPf\1Dil Ş.i)l.D()_

45


�TOTELES11N EN ILG! çEKtJ SU.�DIIN sRI, TOP!...� MI.):..'I[)[L[LEIÜIJ K�ENNN

� J:IU\W.L.AIJilD.I\KI E�LkTEN ,...,._, Kil�[i..

mA ŞEY KTI� KMDE 01.00::'-"111 SJIGU' oiYCRDV �TOTEL� EÜER.

��DE�E���O����

OEMOK.FVıSfcıfı., JMJ..K.t.l El...NDEY�E.

OEMOKFVıSIDE DE f� SI'Jlfl.JIR V!IR.DR. KÖYLOL(fl.. :ı.11NMT�R, OC.ıu:TU..O\.. BI.JNJ.A\OIIN 1+� EOCMEN,

BR DE ewt Slıi<WJ.L

�TOTELE� !+tR NE IV\[).'11\

KÖIEI�V�

TOPL� N;.IOJIN '00\E.Kl..l" OL�

ti-l 1+�

�T��E DE, TOPL�

E�LKLERN TEMEI..NOE iK.Tislloi [)I.)U.NN Y�TION

ILK KEŞfEDEN �M-

46

·�

-

-

··

....a.,.,_. . ..

�YNI

ŞEKİ.OE

IVIı:::ıNUIRN

KCt..El.GI DE fli.E k;i-1 "WW.EKLi' u<:::l\oYCIU:JU.


ETUın.N\JN 00\I)Şlf.ANI � &!.UYOR., ONl..AlJ Rf.OOf.oiYORDU. C� 00\f., Gf.RÇf.QN

!<NCJ\K I!MTCLf.::O

TEK KIIYNIIC! DVY\.IIJıll..CL.

WTI.\l.�ll � III+LIIKJ.I\ tC.U, "Y�III'MCI �TR' dYCAOO. ŞI.NJ 011

EKLIYCADU

'..IlMI\ PEK

�wa: �

ÇOK

�El\�EM k;JN

M\JTLULU< PIIR.II, i<.TIO!Ifl. VE f'TiSIIR. DEMEKTR..'

OENÇ. � lK. rrw:n:

�IŞTESV TESVINELCALE ILCI.LlYd.. ı::>CKTOIVI TE7l DE SV KONVDIIYDI.

OEMOK/IJT():) lE EPK\J\.():)\.N ı:::ıoG 11 TEL�ETELOI.J 1\R.IIs.NDIIKJ IIYP.M

�T\)IIE..

OKU"''U> OEl..R.M{)(

MCYENV�

IIVW-011 tliJ K1T11111, SOYLLYYERSN

ollı:AaN [)( L... Q(:t.j� si T IIN

stıl To.t.l CDD\M Sil. KEI\C /IÇ.NCJI KliP�\CH, l<f �MTT1101\ twtl OLU!. CKIIR.SW:­ (To��sl &cy-.ic.l I+IITTIIOoll DLlRMf.K L------.1 [)(V.-iL) 41


TEL�EfE O D�IIK.TI'I &K.LEYIP D�WIDI EL&.L � Cıf:IU:.II+Ri:TIY :. IINl.J4N T IU.�OUıRJ NEDf:NiYLE ORTl'li..J'd\[).1'1

QÖi!:\)(MEoi PEK-

o IIK.UI w.'IN ÇI'IQ."' 1!>0Ş\JNII

iMAN ÇAul (ORTAÇAU)

DEMEMşlERL

MI'IN oEı::ıi<..Lm DE ı+m rou.o Bi...MsEL � R.EooiYı:L islrNN

ÖL\M'}I[)[N

�OI'IVI f\OWI'[).I'I

�l'll..lv1 BR

DKT""TOO..I)(

K�VLD\J.

TER� �EN

�---•�

l+ffi.K�

''KATR" IUıN Edı.ol 1'11/RVP1'1'[).1'1 TEL�EfEJIÔII ÖIIIDEll

CıELEN S\)T\}.1

19'v1LE.f\l

�YON\.JII KVT� ,oıT�oE

CAN\Iffiol


BV KAR.-ı DÖNEMDE, BÜv1 VE TEL�ETE Yld.NiıCA AVA.IP�

:ıiŞIN , ı:DA IsLAM Dl)\lY-"!�DA GELiŞTi iBN-f R�T,

iBN-i �GiBi D�Q\1\)\LER INciLt-ı ''CAHlıER k;N BR

' �\N iSı> liNYOL w:-m:.vcuı TJIIVIThi()'IN

tM�L KiTABI' OLDUG\ıNV �TERDfLER.

"KI\'f'i\11

OL[)(,Gu CAAEK.ÇESIYLE �CR!.� si\ 1\EsM..

TEL�ErE K.-ıYIPLAR-"1 KAR.JŞINCA, � BELEŞ ADAMLAR 'MELEKLERN leıöBEK DEL.lK.LERl", ''YENGEÇLERN ÖL\lviS�LOO\J' "WENIN GtroN', "BABA, oGuL, KVT�L RVI+" G!Bl ÇOOOK ÖNEMJ..J KONULARDA ATI> TVTTVLAR-. � TOMA� CRNEGIN, ROIM KATOLi<. KÜ.E� oOGIMLARNJ I+AKU ÇKARMAK Çt.J YRMi BR ClLT LAT �LATA::,J YAPTL

(KJ\TOLK

�EMINERLERNDE

BUG\}.l BILE BUNLAR. TARTIŞILIYOR...)

(


O()Ş\}IJ\')\ Mld<.Y!IVEL (1469-\521) WEYE i..J<. !Vd.DI\IIN, ı:*ı�EL

lTIli.Y.liN

[i(T.-ıTÖRLOOE KliP.ŞI 1::.Y.liN P>.oıYRIGı � KiŞI oı...ou. Kiı.JsE, KENDi

T,PıNPJYI

ÇIK/ıi\LARJ k;lN

KULLIINDl

BöYLECE 1\ÇU Pf:R[)[Si

RÖNESANSt-tNf.DEN J�Siu..ERDEN GE.<;i.Mm:N

YEPJ.fJIJ)[, YCK�\JCT!IN

OIIGf.� ..CEP?

50


Domınıklı bor rahıp "" Galı�ıo·nun çııgdaşı olan Gıonlarıo Brurıo 115-0-16001 IHıırı"yı ve Ooga"yı g•rçeltlıgın etken ve odilgen ıkı unsuru ol.u�k l.asavvur eden Pıınleısl i)9ıeliyı bmıını;edı. "Sııpkın sıı�l•ınosıylu tngııısyon lorufırıduıı luluklaııdı. Tcıvbo clmuyı n·ddoltıgı lc,Jn de IGOO yılınd• yakıldı.

1+00 ()[ CAAÇECI, A.CIM WE� \1( !i-IN �� � [)ŞNDII IIA.IIDILIIA.. IINCIIK IITILDI<.LIIA.I MIICEMNN !">O� Dil IVIT� CAAEK.Tl

vt.a�mr"" Nt<IPOI..Ü BR

n..�nu�m4). 'U.� ORT!d< YAlliSI i.J: i..Oi.i YEN Si\ BiJ..M..I i..J<.ELERi'

IIDU KITIIBN YII:Z:IIRL

yIINlCt..

51


surlorort.ı�

T� � H-.'IY.'ITNN

�OIIK.ilf\�

GELEN o:;. K.'loE.MEYE -'IYIWOI\00.. ��

Gal.E CLD'J<ÇJı CE!:.Ul. Si\

Gaı.QŞTO) ÇOCUKLUK OE:Nçı...IK

YETiŞKNLIK

IINCJIK H-.'1T-'1!)1, 1!..<\H-!:.Ennl E\/RM'-1 D�I\Gt.Jl, �.'1 � YERN! YENI Si\ TOPLUMSAL D�N .'IIJ\tMY� VE N� S�oGI NCKT.'IY-'1 Cıf.RI DÖNEREK E\IM1 DÖN(l()!)(M) YE:Nl!MŞTIIN

y�y��!)IYDL

51


DE�CARTE� iLE

�PiNOıA 11.

Y\)t:YLOII, Ki.JSENN 1+/\UI

I+Jd<M OL� sR �EM[)[ YET!ŞTI SU kJ fEL�fE USTIISL

oE&:.IIRTES'iN KIIRT�YEN �EW ([)\)Ş\}WOR.I..M, ÖYLEY!:.E VMM) I+EM

MilooEcJ I+EM IOUIL.l::.ni

oE&:.IIRTES �LUN\N Y�sR�IItM R.IJ+\J OUıN sR MJ1i<.N11 OL��OR.DU. R.ENE'YE Ga\E SU R.IJ+

SEYNN i;t-IOE, � WCıt

�[)[ SULLWJYOR.DU.

53


�EVENI YOKT\J sııNoı:-'I'NN.... EN S/\ŞT-'1 Ylllt\Jd OLı::ıı.M\1 k;:t.ı. � 011 MJ'ıi<P Y-'11+\Jı::ılı.nl ı:i-ı�L.GI �Eç:Ti:ıl k;.N.. �TELi<., o DÖNEM k;N PEK \,.Ç M �VI...Iı ÇKMIŞTl ORT-'IYA.

�Oı:-'1 oiYORDV Ki, TIINRJ VIlA.DI\ -'IMII dNN Siı:E IINUITm GiBi oEGi.... Cı-'!YP.l �EL VE 1\IJ+W M "i.J<.E" OUıiVIK, EVF\ENN CıEA.Ç�INJ VI\A. EDEN M T� OUIIVIK V1\A.DI\... (PIINT� ''H-ER �EY Tllt-IVDI\" DEl\) IşTE SV Y\);ı:[)[N

ı:A.VALU �Oı:A. �L\)( CIIMUIR.N

PIIA.I...IıT11A.11K, YOKL'-'<. k;NoE Y�ı::L

SOl'\)\l SU rlO�fL .... 'I R, M MEA. MllooEd VE

y1\Al- � Ol..tMKL'ı

SfJVI&R, ONLAPJN [).lı; M KU::.I.RC\.KUIIIJ

V1\A.ı::L Bi..iviE YI'INl.JŞ

sÇjM[)[ &L

S�ı::L � oCCı!INN M

PIIA.<;."'SI OLou:i\J <Ki. OCCR.woo SU) VE

NWI iUŞKlEI\NN oaCı-'ı

OI...IIYUIRN Ya-JHEN Y� T!IBi OLı::ıı.M\1 Tl EL&T) (YliN� V1\A.�YMNOIIN YOI...Iı �ı::L 54


'OC.KI!U.\

Cıal:GENLEAN

K.LNol ç;.ıD( K.IIPJI!J M YC:iı.()a

�LEDKLERN VE BU ı:61l00 ı;;.ıot: ÇICJŞ NOK.T�OO\l �EAN �TEP.MEK.TEı:iL"

lUN!JıRA GC:fı.E �� f+III..K YOKTU. �

M TEK KCMJT� Pf.YCIIM&ru..ER, flı..QıOTLIIP.) V!IP.DI, YGNI.A\.�

� .... T� �OEYCÜR 1Ttl GOC.O' su �ı:t.. KLEOP!ı� SU\N\1, 1\1.1 � 1+11� TOPL.IIMNOIIN 0111+11 T� [TJ<.lEMIŞTl [)\)INIIYL

55


Mllf\X'TIIN ÖNCEKI Ti...Ot:Oll.lru'-l m liO\�DE

LOCKE\111, SERI<.ELEYt-1 VE H\.MEW

DENEYiMCiUG�[ tl..'�-�

KJ\IILI...PıR.JN "TIINR.J:YIL

�­ � AYN 1\l\ııOI VEKOKENDOI ClWI'CI\�. � �­ DCY·� �

H-IIK.Kr'NII, oNN

''Y�l.Gr'NII ylll'i 'MJTLIIK. o<:ıGI\V'Y11 VE

�� IVIRŞI��0 011 TIII'IVT� sR MIIODEcl

,1.01CKE'II cı<:lP.E � T 11NRJY1, CJN-.1 SVYR� OEG!L, KENOO..EF\N� IINLIIIWdJYDL SU C"ı()p.�f.R. PIIPIIi"- c...wıfii�DII BOMSil ETKisi YAAIITTL BR IINO!U<IIN ��V VE IDEIIl..I:)T BR fLOi"-Of OLIIN COR.Ç SE.R.KtUY LOICKE\JN cı<:lP.�ER.NI Çl)ı..OTMEK k;.i-J ofoNol D'..RDV, BR SIIŞIVI fl.o;r.or LOICKE\JN YAADI'vfiJII YE�TL IlMI! C(

Dll\lio 11\.ME 01li-IT16)


�OSRIIEN

''CO\ETKIIA." �1)\C.E.LES\N

MEN<Eı:IYı:i �y-'1 VE fVII.+iıLES\N

�KIIA.ŞI y-'IYliJIN �yliNlll MEYVELER), fFVIN�

HII'M..

VOl.TN<[, 1\�006\0T,

� 1\0&t.slbllı:, O'INTCH..

OEVR.M VE

AKLlN t:AfEf\1 OLDV.

fFVIN� DEVR.M "fE.L!:.ETI' rkRLERNOEN ÇOK "siY-'��"

TKRLER.lYLE (ÖUıll\LC)(. EŞiTLi<. KMDE� CiiBL) Y-'IYlLDl AL11N IIMERK-'ILJU\f\, -'IVR.\JI>A'[)PıN KU\T1\RDIUIR. KENolEIU>IL AVR.UP-'ILJU\A. D-'I Klı..J !:.ENlN

fFVINSU:UIRJ C:A.NEK. �T-'IN-'I TN[)'ıN..

-'IYDNU\NMiı

fE.L::.EfESi ı::ıO'I-'IYI IY

�T-'IN KU\TIIA.DL

51


EN ÖNEMLI U.ER.I, �T

llfVıDil, 1&.

Y\'lıYUI

tMoDEd

fi<Ru:Rt.IE

MEYOIIN OK.UYIIN YENI BR IDE���T

fEL::.EfE MEı::L

ENONEMIJ TEMSILCISI:

IMMANVEL

Jı��J

(JII.tMN, 1724-1804)

AK,LN ELE�' IIDU

� K.trIIPTL SU K.trIIP ÇN

�ritir ...

rcintn mcrnnnft 3••••ttl

.ra•c

-·-

\) ,...

� 11K1.J1111 ELEŞTREL ç.örov\LEME�E KilT 11

YCI\DU. sRÇOK. roP.

WA.\.ti!UI UCA��şm

[W\0[ VIlA.� �<::ıNU;.

ŞUYW.

• ' t.

......

YL SOY\JIC.'I

l5

.._ ...... f' •..

T�YII oCt-1\)( 1+ER. ÇJ\1!..11, 1::.TER �El, i::.TEP. �EL CL::.IJN, V.AA�YM OltMKTIIN ÖTEYE

"TIII'RINN

V�OLAÜIIN YÖNTEMLEPJ.E

� OUINIIK�Dft."

FVICıMEN !VINT, "T1\111\rYll VE Öl.\l&\Jı:LOOE �OIIN AAUd<.

V !IR�· dYCRı1J. O

NEOIENLE,I

T IINRJNN V� ·�"

GE.LIYCI\OV. Ç\)111<.0 ÖYLE ''GEREKlYOP.OU'

L.l"l.o-IVI


NEDEN SU KilDAA LAKROI EniN O 7:11WtN OEMEYN.. IIMIICM, MIIRX'N CıöR.W.EJ\NN OL�OII ETKJıJ OLIIN Vf. EN SOY\)< TEMSlc:Jı..EJ\1 �ELI..NG, rbtTE VE I+EGEL 0L11N 111..M11N i�T TELSETE§NE I.JLAŞMIIKTI SU l+fRITLEJ\LE TEI..�E TE S(M}( Msı;:.A.IItM Y�Ol. Y\NIIN TEL�ETE� EN IYi YCt-li..ERi VEliiDEN ı+11Y11T suı...oo ı:tTIILEKTI<. � GELJşM OCAETisL

METArtıi<. ıifIILEJ(Tj(, MI:KIII«CU<. Wlooı:CU<, loı:Aı.lıM..

MllfiX Dil IIYNI �EYi

0\)Ş\NJYOI\DU- TEL�ETENiN

olı.1, IINUIMIISI MıvıNs.ıı:,

IRMII� ll �OYUT M K.IY �Til.

MllfiX �TE SU K�� ÇÖ]:MEY! K.IIT1\SNJı\ KOYOO Vli\�YI'.1UIA.DIIN ÇI<Jı GERÇEK 11ıi..M.EL M

TELSETEYE DÖNDJ � TEJ..�ETEYE 0\)\IYllYI DEGişTRECEK. PIVITK M

KIJI..lJINM K!I]:IINı;ıı_oı.


IVV'IKit'IN y���� [)()Nllyll \lE ON\) oE�TRMEK k;:.N

llER� tvfiX:...'IOELEYE T!H<. Cll.VIYll D!ıii Eıu.Niı:­ �-

60


SU KlT1tllÇI(T11 M11R.X'N

Tllv1 K\JVMII IINL.il��­ [)(11.v11 � BR

lll..UtV'Il'o�UI\ ONI.N(i_

2JUv1 YIIPIIsiLECEÖivdi::, ():;. IINII

M/IRK�

0/ll..JI IIYRII..JIN

TEMELLER.NI OUfl.EMEK;

61


GC:R�Qisl,

���T\) VE KVTW G\l;:UJl.N V�KII1!ıUL. ETMEKLE SIIŞLIIIL

fELW1 �\}IICELERJ

S�O!IN�

EIIUI[) k/YE IIY'IU.R:

i� J.+IIYi\I..LER. üe:R\l\, TIINRI...,AAN V!IP, OL� iod/1 EDER. 1+ER. �EYI "YYC.ELTR", IIMII 0R.T11Y1111T1Gt iD� ÇI-/ ELNDE BR K.II/IITl YOKTUt

IIJ<.sNE WIDDEci..k YOC.EL�. �DECt: OLIIYI..IIRII ı:H-1 [)ŞNOII �EL� C:ET'R.Mt:Y

ÇIILJŞR...

iOEIILISTLER. OLIIYLIIRJ � S\JY\R� �E I\Ç.I(I.IIR.LII WıooEClER.lst: BiLM�EL TEMELDE=


lK fEL�ETl �DAN

ITlıW.EN MAAX, MIIDOEciill E Y�ELı:i -'d\IC.AK. B\JT\}.1 I+IIYlllN MIIDDECi..nf:

�EL BR l'im.i<. IVI�IINC'IVIIVIK. ONU

QO;:.LENDRMEYE IIDIIDL

ORTJlli(TA CiiJT

ATAN SU

"T� � �EA"N

T�VAII, OLMAW>il �� oN::lı:All AYN TG!.EIIl

K� �

KA�

ll\LTMEKTEN �Iş[

YAI\AIM[l

11. 18. 'IWYI..UIR.D!I

EN BOY\)( SlıJv1sEL oo.lşMELER, WlTEMIIıl<. llE a<::K.�EL

V�

DEvi--lM (M�

IILIINJ..JIAJND!I Y�[i MIIDDEciJ<.

[)[ Mf:Kid'.i<. M I+IILE

SO\\).IcQ y"""

MlloOEc.l liı..Oi!=Ofl...IIR. I+EM 00Cı11Yl, I+EM

TClPI...�Y� Mf..I<JINK M � /IÇJ:)ND!\N

RDELEMEYE SlıŞUıCU�R..

63


Ci.N.ERO( et.MLER)\1 �roWN

NCKT11 !YIYI..IıN

�TEMEL lllliN rloror MEKIINk yII!Yil..I\RNDI\N 1\)v1 DOGIIYJ'l

\lE l+J'IY11T11

lt<_p�

UYU\JLIINIISfı..ECEK yII!YIL..AA.

T\ltETTlEA.

64

� 2-U TEL�EfE ÖLC.Ol'\:NE

O(

METAT�iK [)(Nit.


Mf.T11fiıkç:i MIIO[)[Ci...� VE MEIV\Jii(ç.l� [)[TOIJIA.N Ga\EN MIIRX �V !:.ORUY\J !:.OR[).):

şMd W TIII'IWl K.CYIII..M BR TIIIVITII... �M+ JIK� CN\.1 TN\� 011 � TllfVIT11... ı:ıfiN: 011 Nsi\NOIIN, CM.N T...ru.tTEKi YEAtJOEN K� SI\KIIl..M, om;_Bi\ �EY DE�" DEMEK NE �7

00Cı11Y11 V[� 01\R MEK.I\Ni(Çi Ga\W-EP.E

Kld\ŞI, Mlll\X VE ENGEL!:. M lERLEME OOA.ETISJ �E !:.0\ı:QEP.. su 011 dYIILEK.l'GE OÖNME.K. DEMEK.Tl

65


CCK ESKl ç..GW,J:VıN SEAJ � li.Oı:QTI..IIA, UCJI.ÇE.� K�Tt:TMEJ( t;.N IYI. YÖNTEM K�ı:t 1liJ, UCJI.ÇE.Q[, ��� JIK.L Y\)\\)TM[sNO[ VIII\ (lUoliJ OR.T.IIY/1 Wl-EREK � � -.� YON"ruAYı;i. �

KlıNT llE

I+EüEL

oiYJ'ILEKT�

Yoiof:N K.\Jll.Y .IIIIM'I .11

�DI....IIR.. .IIM.II I+EGEL'N MESELEYE

Y�D.II

!!ıl TEP..&i( ll!!Rı::i ı:NC.El� l!ı\JIN �ÖYLE �

66


l+f:Cıf:Lt-1

fEl�EfuJ ÇOK [)EOO>Jj

üai.OŞLEI\ k;EI\IYOROU �� OEY».1, EVR.EN�El P.U+\1-J CıELişiv1l

öCR.ET!ı..EI\J VE DE

DiYALEKTiK... Mill

M !ıYIC:4 ÇIJ<.Ul.!YIYI)

dYIILEK� dYIILEKrot.l �LO K\..fVIU..IIRJ �OECE 11.\J+\-"l

� YÖNUtı'OROU,

00G11Yl VE TCilLI.MJ [)(QL

,lt.,.:._-- ..r.-..,� � 4 rt.:.. -·. C;.:,. ... �''r ,i_..,.,. h

....

e. - ,...._ __.:,_. UJI!X 1'-·r.� �'-' p,_. v,...,

oiYIILEK.TK YÖNTEME GC:RE �ON�V�II DEK �BIT KALAN VE

oEGişMEYEN J.+k;.M ŞEY YOKT\..ft SVN!ı R.IIÜMEN

J.+EUEL ı:ıaG� VE TOPL\.MJN

� NK/IR EoiYOR.DV. ON\.N oiYIILEK.mt-JDEJ<.i EN SoY\)( çf.LişKJ işTE BUDU\..

61


(TE.RC\lv1E� ŞV, EN llu-IDIIN SENM ELMDEN CıELENl..)

I+EUEL louu..lST M rtcronv. CNII �E,

[)(NY11011 E:)ll:) CLIIN

MIIDDE DEC[L R.� iı::ıl.

SV NEDENLE� VE ::.ONU;:.T.11 oroo:ı. OUIN Dil sv P-�11\JPATReN TNVI!l-ıtwl

�(UN lşçJYE IH:QQ.'N � W'/00

�I+EUU: �W-EAI

WIO()(TEN IMRU7: KAL!:GN :)IIÇMII :i!'ULOviOEN K\Al\.l.MAYA \.GMŞMA.. �()IJES!ı..R, OEVLrTE (YANI T� YER�oı:Kl IlMI\ DÖNEMNDE TtMSlclsi-ıt) ITMT ET ıd, I'NTt.U VE 6ro()ı. Oi..A­ ÇOK. CE::.\11., � (11.\JI-EN !UET) PEK�

i:;i-11+11�ETME::J QO;. �()ŞLE.Rol SUVıiLKENoi ÇJ\!ltiiDII oiY1\L(J<.li<

OL[)IJ(LIIR.t.IDIIN.-

M11RX

I+EüEL�

dYIILEK.l'GI k;:i-l 'ECP.ETI, SIIŞIIŞI\CJ, YENfOE.N IIYIIKl..III\J

0::.m-ır. oT\RTlWIK OE.REK." DEı::ıL

SEKLE SE

1<.111\()EŞM

VldJoE I+I\JII'v'IN

ıvru-l�DII N� I)I.AD'JN?_


·'N� GELiŞM'

-oJvORDIJ H-EGEL­ �DECE Tfv\NN � OLD\.GV lu(a

[)CıQu DEOOTL\.IÜIJNOIIN, o...ı+.-ı ÇOK KlŞNN �

OLD\.GV YU'-VIN- Rc:::ıtwı

�OYLV �ENNE DOQfı.u

��EJ<.LJ M LERLEME GE�Tiı,.

�ON!Vı KÖLEJ..k VE �ERTLK·� DE Yl<ll.DI, DAIM T�LA N� '�"LE�TL 1\RDNOIIN, H-MTiYIIN-CERMEN D(NY.-ı� TEOD� MONARŞi, TRAN� DEVF\M VE Ni+AYET PR�YA DEVLETiYLE N�NuatN MUTLAK �00\)IEI VARJLDL

-DiYORDU H-EGEL


oC:NfN oOLIIP ŞVYOO. fEO�M K/ılliT�

-'ISI..NOII

�OVORDV.

y!INI �ÖM\)\\N\}.1 Di\1+11 NcE, Di\1+11 Si\ MODERN

�E...

I+ECıEL'N 1ıK.JL AAOTME si:;M iYi VE oiYllLEKTi< YöNTEME VYGI.JN

�DIIı

omç.(.l(l.Gf.

YIINUŞ

VYCı\J�..Jt�NMŞn "K..If\.�

IIRII�DAKI ÇJıTIŞMII''Yll Bl SIIKIIl...M

ÖRNECılN10


aı.NE� TOPLUvt. sR SOT\.N[)()t SU SOT\.NDEI<.i

�LER, ORTA SlNifLAR, fJ\KRLER. VE �EriLLER. OiSI KARŞIT U'J�IJ\IA\ 1'\RA�DA '..JHrt.M Sf\ BRLiK.Tf:Li<. I+EM DE ÇELIŞKJLER. MEVCUTT\JL

I+EGEL

M;ıNTI(lJ sR

st.iMDE.

"iN�Nl..CıiN

GELJşiME�

AR.TI<. TOPLUMU

OCN\)ŞT\)ı.ME f+EDErNDEN çıKlP, ı:ATEN EN iLERi NOKTA OLANm�YA

KARŞITLARN MO:.ADELEsl SA<illYOR, su

M\):.A[)[L[[)[ SI\ TARArN ı:Afffii

TOPLUMU'JU � DAH-A

DEQişMLERi

TETiKLJYOR" OEMiŞTL

�TE SU NOKTADA,

VE YENI DEVRDE, KARŞITLAflJ\1 M\X:.AOEEL sl

MAI\X DEVR.EYE

Gi'I.ER.EK I+EGEL'N oiYALEKTiONI AYAKL.AflJ �T\.NE oi<.TL

iYiLE�Ti\MEYE H-iı:MET

ETMELiYd

�ERM!ıYE iLE EMEK

OiBJ GERÇEK KAR.ŞITLJ<.LAPJ�l OL� YERDE vı:LAŞMANJN �oı:IJ OCÇMG. IINLIIŞIL[j tvf?

11


/OC!ILJST I+EGEL'N

�EN:Jsi OUIN fE�,

I+ECıEL

�TEKMEYi BlıSP MIIDDEc:lı.nE

�Eı*mti

YNE DE Mf:T;ıı�i(ç.i DEM� OMJN Ç.N. Ç\)«0 00UAY1 VE

TOPLLMU OOVIW\N,

l+llf\EJ<.ETsiı- VE oECıiş/M ı;\)\EcNDEN KOPUK Olllf\AK TA�W\.P. ETTi.

YANL. »f:Gn.

di'IIUK.Tkç.lYd ...tM

JoE;ını. ıı.J:;. r� �ı: M<IODE:dvd ...tM Mı:T.-ıl'f*.çJYı:i (oiYllL tK TkÇI oı:C.ft.. d

.IY INI.JI fiC.IIGt.L

1'2


01'11+11 ÖN::.E DE �ÖYLE� GIBI J.H:CıEL N>..Tl<. �I.Gu>l � VE IIYI\C.Jil.J(U BR � �ll.� Y11 I T/'I>..ITNOIIN �CA.OIJ, Yil 011 � 15TEMYCA.oU am; MAAXN i....K.

�T� 1!1\ � 11-«M'''ON III\JocıOI A1JI 1!1\ oGo\Nı: � en4 �ll:N MHII\I.M movc..

�ro ış SUYOIJ.

I -'IN öıG\)1. CI..MIY EMEK (Y.-'INI PllTR.CN

;:;;..ı yIIPII..IIN �)

işçiYE M \):.RET Klı�IINDRR, IIMII IIYNl

�AMIINDII CN\)

''Y112>/INCJLA�TAA",

YIINI PATR.CN\!N EL KCYD\.GV �EY[)[N EDER. A MIIAIJM

�T'' lK 'MIIR.K '

II BANCI...IŞM/1 I Y

-

CıENÇ. MIIR.X

fEL!:.EfE� 0111+11 DCıCA�u

ÇEŞITLEI\N N:.ElEoL VE EK.CNCt.f<. ÇEŞl1U:ıı.N._

Yil��

siYJ'ıSi, �EL

73


. EME GIY LE

i>LK. t'MKNE,

Uı�Tl<, ÇELi<. VE:Yll KlTlll> yIVVıTR. IIM!I �OMJNOII S\.NUd\ P11TR.ONUN M'JL.J<.O OLI.R. � 011 Tt..'IR.E:TN

KONU�U H-lli..NE: üELR. B6YLill<.LE:

� EMEGi, KE:N� DE:Gl S-'ı� �

H-�ET EDER...

lşç»-ı YJ\��::.1 ŞV t'INLIIMiı GELi>.: li>ÇJ NE Ki\0111\ f�1./1 llı.E'Tli.�E O KJ\0111\ � Tll<.ETEP!.iı.; NE KilDAA f�V. OEGER YAAJ\TR� O Ki\0111\ �

OEClEIU.Jı::il EME� llı.Em:ıl, � i;N C�ET, �ER l;m C0ID1NEM. � EMECül YEI\N tMKNEl..ER J11..:Yı OJi iŞÇLERN BR sc:::t.\'Ml i;N EKMEK � J\G]:NOJIN MIOESNE iNEil lşçli..ERN � sc:::t.\}v1() f.E, BRER MliKNEYE �

14

tfv��� iŞTE: B6YLE: �ER�rl � {.l E:oiYOA.. II�UYOA. /)


lrNf'\}1 su,

DUI.Lf\ M..l

't.U:VCVT

0\EThi

� TMWVI, 0!11+11

OC-E Y�

[)()�

yI6Vı�

llE BR

ŞEYLER S!IŞ/IIWIIK i;:.IN I+IIY11TI..IIRNI vt:IWJş som.ı Ni:�ERN EMEK.Lt»JN 0\\liiOc()l.. rNCI\..

15


WRX1'J Vt'IR� �OM.Ç. ŞU:

N� öı:O, yAA11n:.ı EYLEM sR MET11Y11

�Tü

� C.-.NU EMEGi

� VE T...ciERN i.L ill.IDE ÖlO EMECE, Y� MET1ıYlı lrıc:'\llk"tt.l:"ı\ VE �/ILi:)TN

}ELINOEJ<.i

1ı ET M

SoY\:lo\)<.ÇE, işçJ DE O

OIVINDII YCK:)UU/1

E () VlıKtT IH:Cıf:Lt-1

M+SETTrıf oı:oou_ooo AA/1 KI SUUISN-

PAA/1, ON-'I �jp OLMIIY11NLIIRJ Y-" KENDiLERINI (�ETçJ

OUIMK.), Y-'1 Dil EMEK U(Ç.Lf.Pj\Jj �TIMYlı

ı.au..UYOF\ (işçJLER.,

KÖYUl.ER., I!Yı::ıNUıA.).. iŞTE I?>\)[)I.R y��

sörvtCRü...

16


KENDI &Nt.nW, Mill t-.UJ<. SA1+1S1 OLWtK k;:.N ll T� t'�!+ �Tlll\ N� l'ltM BlMa Ki, D � Oi..JIC..<IGtv1 dYE YNE KEN�DEN

VERMEKTEı::ıft

-· ,,,._.,...X .M."'" YENI M

TOPL�L SNift.J

V111\LGNJ MI)J[)[Jjy()RDV;

��®ı,�=r))���

SU YENi SNT SilN/IYi DEl/RMYLE V[ MIIKNELEP.LE �TU ESKI J::IINMT EJ.+LNN YERN lll.ri .


""ı:.ı�uı \RETM �

1 ENIEQir'�E VE EMEnNDEN

Errrıf \RQ-IE �Jı OUIN K.();.\)( �IINMTÇJO/IN SI r11MJ Vlll\ �OLETIIF\Y� �OLETER W+i> DECıl i+Ç.sP, �EYL

Tllv1 d:iER. TCPLLMVU.. �O/IN rAAKU ou.R��K iŞÇi SNn, Y� ::. E Y/Illi EMEK.-00:\l>l M "� Y\J.RUCıll"

SlıJ.+i>_

�TE cıiYM.EJ<.1i(

� Kl6l.ŞITL..IoS\N �DELESi

SöYLE OL\..R sP. TMilIT11 �ERMIIYE, otn:R. TMilIT11 EMEK.. SiuJ<TE Yil� IIMII � TllSliN TIISIINII

�rTl'R


MARX MTK !:.01\\J\1\J TE�

E"fMŞTi: KMsENN I!NL.M1A�

fEYLE!:>OfC!I UlfLM [)[Cılı., !:>OMUT K!!NITLM BULMAK

00\f.K.........-::::=::---. -

.. .

Oıcl mOlkıyel bizi öyle ahmak ve dar ksFab elli h bir nesnenin aneale ona sahıpsek. bl· ılm olacagını duşunüyoruı - yanı illa kı ser­ maye haliyle bizim olacak ya da dogrudan elde edecegıı. yiyecegiı. lçeceQiı. gıyecegıı. Için­ de oluracagıı - kısacası. onu bız kullanacagıı. Bülon Fızıksel ve zihinsel duyular lümden yabancı· laşlılar ve yerlerını sahipolma duyusuna bıraklıklar. lnsanoglu kendi Iç zengınliginf dış dünyaya leslım elsin diye bu mullak yolcsullu9a mahkum edildi . (hel mOiklycl lasavvurunu ortadan kaldırmak Için. komünizm lasavvuru fazlasıyla yelerlidir. Ilah hazırda var olan Otel molkiyell orladan kal· dıracak olan. komonısl eylemdir. Teon yoluyla kendinı aşan nileliicle oldugunu şimdiden bildi· girniz bu eylem. güncel gerçeklikle. çok zorlu ve süroncerrıoli bir sOrece girecektir. Tarihın biıı gölOrecegi yer orasıdır.

Marx 1!844 Elyauııalan ndan alınlılarl

ıvırır'" ELv�WtUıFVNDII ı.t�ıUı �r rEL::.rrr oiı.iYLr KO�� vr KEŞfETT� BU Işçi � CiEI\ÇEK BR TEWI!:> K�MA�. VE TASI MWA fEL!:>EfE� Çiı:o[ıl �DIIN KOPMADKÇA, YANi Işçi SNJTNN �LOOOY'LE BAKMADIK.Çiı ME!:>ELEYI lı<;KLGA K� U'V'I�-./

NE[)[Ni ÇOK BA::.IT- Bt..(:ı()«O fEL::.EfE I+AUI �)J\IA�NiN fEL!:>EfEsi, PROLETMYANN [)[Cılı., KO::,\)( BR

!:>ECJ<iNLEI\ ORUSU k;:JN fEL!:>EfE... . .


iŞTE I'NIP.X'N 101\IIVIoGI V[ \.GR\.Nil I+IIYllTN IIOIIoGI � lll\CLETli\Y11 TEL�EfESW YIIIVITMIIK,....

IIMit

ÖI'CE

tWL KI fEU.ETE KEN.cıi MIIOcıi � M.OLET""'-YAD.'� S\.1.0\J, M.OUT""-YA O... KENDi � si.MN fEU.EfEOE S\.LOU M.CUT""-YA OP.Ti\OAN KA1..K.J'M()AN fEJ.::.EfE KENı;;,ı UI:R�ThCMCYtc.ECıi Cıisl fEJ.::.EfE K� UI:R�l'I\Wd:OEN M.OLET""-YA OP.TAOAN�GEJ.t-l !AAI.K fEI.S(f� �l'Rfıi' IW)

PR.OLETN\V!INN

�\M:[ [)(Wll�

GRMELl, ONLIII\N

N\11�011 YII�MIIU VE �ON\JNDII TEOPJ fLE PR.IITrıf BRLEŞTP..MELiYol

oEVIUvcJ PR.IIT1QN EN lEPJ OL[)IJCN \lJ<E

?�])W@JJ

KEŞfEı::i.MEY1

SEI<UYOR.. 11&9'011 [)(Wll

t.t-1 lK soY0<. TIIIU+

&.J\11011 MEYDIINII GELol

• ..


OIII+J'! ÖNCE OE ��Glsl (\J'NT!\JNV]:

!!.EW.)

.

WıRK� 3 TEMEL KitYNilGI Vlll\:

ı---'iNuiliı- EKONOMi POI..iTGi ll\AN� ��yA1..imi

01\1+.1'1 ÖNCE ra�rı KG(ENLERNI � Ol�J'ı �E,

şMd J.tfj':l...CJI TlVINSI;>:: ��v�ru:m NcELEYEBlJ:ıJı:. B.ıiŞU<YJ'ILM �

DEV'R.MNN (0111+.1'1 ı:ı<:ıaRusu J.I'IKC&NLERN) YENiLGiYE UCI\AMJ'ı:OJ'!N :.N

TlVINSO::

�CNM, OE\1M11 S\l\oO:ı.MEYE � M Gf\UP, �LIII+LJ'ı IK.TioiiRJ J'!LMIIY.1'1 VE � Y A !N M 0\);o::EN K\RMAY!I ÇA�TI

E�iTLER KOMPLOSU

DENı::ıi BUWI_


SUNDIIN l:.et-.1\� l:.()l)Y�T 11TLM..,I,R. 011 �Dt\ NIIPCLYON YÖNETM �SNOII OENENd IlMI! � Y� KlfVIMı:.IIL

TEMsiLciLERi

SAJNT- SMON j(e.. fOUF\Jffi

OTOPY-"t* OL-ARllK NfTELELEN�E.SILECE� M

slı:.TEM I+IIY.�ıL ETTIKLEPJ k;.N S��ı ·maııi<. l)()l)Y�TLEP.." DENDi.

<' orow... Lii�DE "'l.MMIY� <UE" � cıı:ıJvOR-�ı....ı

���

(SOYLUUıRN,

fVd+iPLERN VE

lll:.Kffi.LERN)

EGEMENltıNE l)QN_

('SNIAYI:J ICJWIVM :..NT-ıMCiol T"""rnt:wl

SN!AYI��­

I)(QL eli 'ro\ SNIAYI 1R'1MN <liAINt K�lJ\·1lu.)


W>fr-SlvtCN\.111 �(M.}YU e11.ıJ<.TE �ENCl!lll M ct-ı Kl.f\MIIYll Cıi:IJŞltı:ı>.. Si\ KlTlll>, T(Yı.t:NLIJ\ Vt ı::ktl\t o:ı:Cıil Si\ÇOK � ŞEY [)[ Çll\IY()IIJ)IJ BU ıjlı KIITllYI Y� <llı!lvcl.EIL SII.I-sMcN:.u IIT

Kl.f\IINI.A\.NN ııt;.Si>. siı..MSEL Tf.ME.Li

YCI(T\J Vt � �OELLSIYI.t Ot lc.lll\l YCKl\J

ıjlısı:ı_ llltLIIK, TOIIlWSIIL � �

IJ\ııP.MtK� YtTEI\U:ıiı...

TIIBL

DELI M NEL

1\ş,I_N()II PEK M �EY OEGL TOPLULUK i:;..NOEKf KCÇ()(

SENDEN PNVI

VE OR.TliK EVLEJU.I, TO<.Eıtl KCCPEIVITITLERJ.t.l

Q� �ERE IVIR.ŞI

�l1YCIL

K(X;.O<. QP.,I.J>l../IP,OIIN OL� SVL\..1� 11 M 'K�T' �TEM K\.P..MIIK.Tl �TEül.

�ERt-ı ()111+11 011 �sW

I:JIIQlllEMEK i:;..N Pll'ı"t-1

K();.OO\l.JO ONl..IIIVI.

P>OYOOI:)JQ � YCKl:.VUJIIVI VERECEKTl !!ÖYLECE ı:$lk �

CIJıC..•ıi(.TI � i:;..N

'TlıL'ıNl:.TER' liONDil TCPLVL� 1llLı: K\.P..DU IlMI\ E.N ı:.oN\..101 11 1 ThWUVıNE'r1 SOYL!Itt

� 11 1!l, ôW.Il\l ..ıw;.NOII ı:ıi</VITE OECER CVINI.IIR. 011 VNI.DL <.':1\NtGN, tJ:5 T1121\1<11T<Y>.l-IJ\ IIIVIS.IOI II IKJ RE.KIIW1 SCNII ERMIJ\EK, 00\tK�, LCKS T

VE t!P.t!P.NL

EŞ 1)>.\.IIILEI\N \)\ETh'N W\00\MIIK c:ı&l..

&3


· -�

vE ro\J\IEA.iN

�1 QÖI\�EPJ, �

GULIIMiıYll

ıoac�ELEN 1>.'\ 1 JI.JVI I'IOIIN

IYWOO (VEL� ETKi..�n llfWI ��� KilTKI

�U � fR.�

·�o::,YIII.İ.11"NDEN

GELDI:

1\NAA�T Vt SEN�nt �Id( IV\ı::H.A\N OU.OU.cy.'LSI ôW-ıE

� IVIDNt KN\!iffı:i !(NI.� yN\cw.l

oERNEJ<.l.D\J K\.1\.00. 'XOUI..) Ml.J<lYET �sıı;U(TR" DIYEN C'YOV..

Işçi ONDEI\l KESNJ<ll

�o[)[Tt CVIYJ1LJ M DEIIP.Mt SII�V\.f\M'� IY stCMLEP.t 0.-'IYJILJ vt M YilSN-M CR� svı..�.t-�W:.U M SCSY�DEN Y.-'INI\Yı:i

EN ()LO � :'ltEIU< ts TEN YtTENtGNE �t, IHJ\Ktst k11Y!O IV\[)NI.•


PIIRJ:'ı'TE WAX T\),1 BU I'IDIIMI..IIRUI iı.JşKI K\.1\D'J (VE H-EPSiYLE KI'I\IGI'I ETT1). ONUifVı 1+1'1T1\LAR.N �TERMEK. Çi-ı MJ::.�'�DELE Eni KMsi

OMJ ÇOK IWICERIICI SVLDU � Dl'l 00\\)ŞLERJ..i l'\lllYP, l.I'IMII ONl..AlJ VY� U\VI'ILIC!..I'IA. 0i..1'1R11K 00\DO. ÇOK !Vıı:::iviL

00\oŞi..tJı. � DEDL

SU WAX

S\J'IIIMŞ &.

KIIRDEşMi W: DE ON\J

ı:ı.NlEYE DNLEYE ro-ıD\)(

TEA.ELEl.J..JYE..

TEMELDE, T\),1 BU '\ITOPI<. �QSY�TLEEl.''N VE !INH\�TLERJN 1+11T1'1� ILERI 00\0ŞL..O VE I+I'IAALKU OLMIIMI'ILIIRJ, �TI\MIIYl VE ÖI\OOTLENMEYI K�EMELER!Yol

SNT �OELE�

LI'IY II MIY ORU\ Rl

�NrYOfU..J'd\ KJ

TOPLUM SoY\)( sR lliı..EYE

SNf M\l:...<ıOELEsN

TEMEL I'ILI'IN sR

TIIRJ+�EL Laı.LEME

y� � EdY�ı:t

AiLE H-A! KVT�

BR AiLE I+A! H-IMMm


�it �eiUgt l}cımtUe,

...

f

r

i t i

f•

a � i t i r.

e a

..... 'nu ,.ıın

Ir

Lo(ırtrt.

...

. ,

''Y11NY!�Wc

[)IJI.Wd<T11�

CN)r'ÇN IIYIV<.T11�-·


� fi/(C.ADELE� MARX'IN CADI OECıl ELBET, D(NYA K\.RULAU &RI VAR. ANCAK tMRX SUN\..IN SONSUt:A DEK Sll\MEYECECıiNi KANITLADL (iLERiDE �ECECı!ı: SUNU DA)

n 1

fEODAL TOPU� ca<OşoYLE DOCı.'IN MODERN MWA TOPLUMU, SINif ÇE.iJŞKlf:I\Ni YOK ETMEd YENi SlNifLAR, YENi SASKJ K�ULLARJ VE YENi M\X:.ADELE &;.Mı..ERJ YAI\ATMAK.TAN SAŞK/1 M ŞEY YAPMADI. TOPL\.M, H-ER GEÇEN oo-.1 DAH-A SE!...RQN M Bi;ivıDE i<J SOY\}( SNfA SÖL\),1\)YCP,;

B\.R.lVVA VE PROLETAAYA

&1


WAX SI.N\J 1&4.&'0E Y�(j i+EM[N

YIINUŞ DEMEYN � Qt.U.I ı:��tMN

ş.Mı::-.i<NoEN ÇOK TIIN<.UYDl Weydcınnyoriı yaıdıgı bu 5 Marl 11152 gtln lO rneklupl•n utırtll�wklır. Marx dlgPr do şOnooloııe oları bortunu da ınkar elmıyoıımdı. kendı payıma. modern toplumdaki sınıfların var­ logının ya da bu sınıflar arasındaki mucadruenın lara­ rımdan kPşfrdoJdoqonl iddia edemem. llenden çolc Onı;e. sınıflar arasındaki milcadelenln larihsel gelışımı burJUva lanhçılon larafından ıklısadi anal.omısJ de bui]Uva ıkllsalçılan loırafondan anlalılmışlo. llenım kalkım 1- sınıO.nn varlıgonırt ürebmın gelışımındckı bellı lanhsel evrclere baglı oldugunu: 2- sınıf mooıdeiKinln kaçınılmaz olarak proJelar­ ya dıklalörhl<)unc yol oc,;ıcııgıru. 3- bu dıHaörlugon l de lum sınıfiann orladon kaldonlması ve sınofsıı bir toplum yolunda bır geçiş dOnemınden başka bır ŞPy olmadıgonı göslı>nncklı.

C:ıNEMI.J OUtN Ş\.NJ

QÖRMEsiYoi: f+f.R.

TOPLU\'ISIIL SNfl.l KENDi

� llJIR..DR VE f+f.R.

TOPLU\'ISIIL SNIT QKE'Yi V[ [)[VLE11 8U ÇKioSU.IıS\

OCÜP.IJLM\JNOA oEÖERLENofıJt

S

�DR ÇQ«O, oiöE:R �LJIR.. T-'lfVITNDAN

SÖM\.')l.QEN Bi\ SINif VARSA, BU � KEN�

SÖM\.')l.O:.OLERDEN

6roJ\LEŞTi\ME� k;:.N BR

M0C.II[)[L[ VERME�

GEA.EKR.


KEŞKE � SÖYLE Bi\ \JYU'v1 k;:.NDE OL� [).ll, � I+ERKE� TllfVIfNOIIN EŞIT Bi\ �EKLDE PIIYUI�� IMMNI...

1f NOT: siL� aisl Mllf\X'N Y���oGı �EMI)[ oN�EL Tl<RLER I+IILII l+lll<ivıoi:

I+ECıEL �TE SV Ti<RJ �V\N\IYCR,

YOK.�Ul.LIIIVı K11PIT� NMETLER}Ji �TEIWCP.ov. Mllll.X

TllM liKsN! 0\)Ş\}J\JyCJRD\J..


MN1.X SU YEN �DE -IINUIYN lşTEıv.ı:fr�DE. lşçi_ERN WT\)\1 IliMETLERDEN

YOK.�Lt-1 K/IL.MIIY11 M!II+K\.M OL[)\JQIJNIJ, � NMETLERNDEN IINCid( VE IINCid( ll\ETM AAIIÇ.Uif\I'Vı

�J+i> OUINL!\RJ'.l Y!lfVtRU\Nı:ıGINI

�TER.lYOR..

MNI.X T�LERN! KMTIJIY11Biı..MEK k;N TEL�Erf �01\�0!\N

B!IŞK/1 ŞEYLERE, rt.ororl!IRJ'.l TOPT!IN J+M!IL ETIKLERI ME�ELELERE CıEÇMEK �01\\JND�tYDl SU NEDENLE �E CıfTME� CıEREKEN �OR.IJNI..AI.,

EKONOMiK. �ORUNLAR. iol NE Cıi'\RP 110!\M SU M11RXL 0111+11 KENol EK<::ıNCılvi<. �LNLIIAN � !ILESI NEREoE�E 1\Çl.J(T!IN QECEK.. � J+IIUI LONrAII'tv�, PIIR�m:, BRO<.�EL'DE, R.OMII'!VI, SER.i.N'DE, �t1\NS\JL'DII �ÖMI)\QEN tv1lYONI.A\CII

lşç..NN �01\\N.I\RN

�MEYE \JÜIVıWOR..

90


MARX S\)'(0( BR �[fIlLET içNDE YIIŞIYOf\.DU,· Nf �ENLi BR G8J:ıJ VIIR.D� NE DE il..NDE

Sffi.MAYE�

Marxlan Engelse 8 Eylül 1852.

..Ev haslane e döndü. Öyle herbal bir durum­ dayım. soluky alamaz oldum... Karım hasta. Jenn chen hasta. lenchen'in de sınır nöbet­ y ım. llaca vere­ leri tutuyor. Doktor ça�ıramad cek param y ok kL. 8- lll g ündür çoluk ç ocu k, ekmekle. palalesle idare ellık. bugün b a k alım ne yapacagız? ...Dana'ya yazı yazamadım. Ga­ zeteleri okumaya çık amıyorum. melelıgım yok, ekmekçının. sotç uniln bocu var bi de ba­ r şımda. Nasıl kalkacagım bülün bu belaların albndan. bilmem.....


Işçilere "ne kadar ucrcl aloyo,.,.unut" dıye soracak olsa­ ""· ınısal biri "7 lıra alıyorum" diyeccklır bır dıg•rı 1 lıra diye cevap verec:eklir. Arlık hangi sanayi dalmda çaloşıyor­ larsa. örn�ln bir melrc kolon dokuınok ya da bır forona diıgl Işi gibi. site belirli bır parça Işin bılirilrnesı karşılogın­ da paltondan aldıkiort d.gışık p.ıra mıklaılarını söyleyecek· lcrdir. 'Mrdıklert cevapların �ıışillıligım, raQmcn ocrelin be­ lirli bır emek zamanı ya da UırnarnlaMn iş karşılogında kapllıılıslın ödedlgl para ınıkları oldugunda anla$acaklardır.

Xapılalisl

para karşılo!)ında onların e�ını �lın alı,... gorü­ nıJr Yanı onlar da para karşılogında eıneldennı salarlar. Ancak bu larnamoyla bır goronluden ıbarollır (apılaısle l �le satiıkları emek-gucüdllr. [apılalısl bu emrk-qilcunu bır günlü· qune. bır harlalıgına bır aylıgın• vb. salııo •lır Ve emek-gurunü salın aldıklan sonra da b.ışlan $atl koşulan sure boyunca çalıştırarak kullanır. Xapil.3hsL cınck-gucunlı salın almak ıçın harcadıgı para mtklarıyla 12 lıra diyclıınl bolh bır ınıklar şeker ya da herh•ngi başka bir rnel.3 da salın alabılirdi. lkı kilo şeker almak ıçin verdıgi 2 lırıı. lkı kilo şekerin flyalıdır. Kullanacagı on iki saatlik cmck-gOcOnO sıılın olmuk ıçın vcrdıgı ı lira da. on iki saallik eınek"![ücOnOn fıyulıdır. Dııınck kı. cıııck"'JOcO de Ş<>ker gibi. ne eksık ne fazla bır mcladır Bın saalle. digerıysc leraziyle ölçülür.


PAThONLAA, "EGE!\ 2i\ � \X:.RETi i+ıiYAÇ.Lflf\Niı CıÖF\E BELRLENiYOR.� DAI+A NE �TiYOR.SUNU?-?" DiYEBfıJ\...

IIWı

l·orı edelını ki. lşçanıiı (diyelim. bir makıne ışç1sll bır mak,ııc parçasım bır gondc mıiJeyreek.. Hom· madde (gereklıgı şekilde hatırlanmış halde olan demir ve plnnçJ 20 bra Luluyor. Butıarlı ma.Jcıncmn komor sarflyola. mokınenııı. loron leıgohıoın ve çalışarlcen lş­ çlmlıln lrullandıgı aleticnn yıpronma payı Iso gOniOk J Uro cdıy<>r. Varsayunımıın gDrc. gQnltık Ocrcl 3 liradır. Maldııo parçası ıse 24 lı.-. etrnekledlı. lalroL k;ıpıla­ lısl ınakıne parçası 1çln ınuşlenlcrinderı orlnlama 11 lıra alacagını h.,.plamakladu. yanı giderlerınden 3 lır.ı datııı raıhısını.

ANLAŞILDJ Ki, El()[ ETTi<.LERi KAA iŞç.t.ıN 0\\')J\)>JD[N �ON\.NDA

KAYNIIKLANJYOR. KENDiSi ()[ BR PAThON OLAN [NQEL�. BUNU ŞÖYLE -'IÇKUYOI\:

Öyleyse kopıl.alıslın oııbıno gıroıı bu 3 lıra nereden golıyor? klasik •Iyasal iklisııdın lddıosına göre. mclnlar uıun vadede kendı doııerlorlııdcıı. ynni içerdikleri qe­ roklı emek mıklarıno karşılık gelen fıynll.tuı salılırlar. Oyloysc. makine parçamııın orlalama lıyalı olan 21 lım. parçanın d<!'9(!tlll!l: ynıu onuıl ıçcrdıgı emek mıU.erıniJ cşll olacaklu. Ancak bu ll lıranın 21'ı ışçimiz çalışma· ya başlaırıada.n OOoo de ıal.tn vıır oL\n blr cfe9erdt: 20 lirası hanunıJddı::ye. l'ı de ş i sırasuıd;ı kullanıkın yokıla ve mıskınc ve araç-qercc:ın v•PrtıJlmo:ı p;:ıyına gılmi$LL 9illilıı bu giderler çıklı�ında kalan 6 lını da hamTMde­ yc ckloıırneklcdlr. Oysa kla<lk lkUsalçılanmızın Jddlo· SLna göre bu 6 hrn ancak lıGmmaddtoye iKinın hUıgı enıcklc orl.ııy-• çıkaMir. 8u durunıda. Işçinin 12 saatlık om�ı 6 liı·olık yonl bır d�er ycrolnuşlır. Ôyloyse. on ıkı soaUik enıegl 6 hrayo oş;l olınohdır. lşlo sonunda "cnıoııırı degcn"nırı ne oldugunu oolalıildılc. l�rıgcls. Ocrellı lmek ve Sermeyol


iŞÇJYE 1� �TLK � IVIR� OlAVV( ÖDE�

():.fı.Eli ÇI<.N, CıERJ K/IJ..IHII 1-H:P� VE T.-ıSI YIINNOII � lşç.lı..Eıı.N �YISIYI..JI � OLAIVIK, PIITRON\.N CESt-ıE K.ld.JYOI\. 00 NE III.A.

işÇI Y� � ÇJI1..JŞIYOR, � Y\l<.MO CLD'J<.l.NI,N oOYWNIK � EMEUN �TlYCR. VE IMY.-ıTN-1 EN 00A:L o0NEWuRN Hi;. [)( � CdTMEYt:N BR �EVLE UEçiı.JYCP... P-'1TP.cı-N � ETMEKLE..

H-IK! MIK! VE P.-ıTRONUIR., WIRX'II YN-IT VrR.ESl.MEK. k;j-J IDEOLOGUI!Vı OIINIŞIYOR, Wd\X I::.E DEV-"M Ed\'OROU: 'OCA.ET BEliu.l sf\ MET-'INN ftf.-ı1101\ .-ıM-'1, sf\ METllf\l\l W.-ı11 N-'ISIL !!.El..F.Lo-i\7 sf\ MET-'INN W.-ıTN !!.El..F.LEYEN NEDR?'


M 0\\)1011 riY11TN SE!JıUYEN �E Y 1\E.Ki\BETTR, 0111+11 ı:::ıClGRU

M DEYişLE 1\E.Ki\BEThl o;.

__,-f------' ÇEşiı::ıl�

..._ _

ili:� ···. � · · ·

�TICIYA

KARŞI �TK:I

ALJCIYA

KARŞI ALJCI

ALICIYA

KAR..ŞI �TK:I

95


iŞTE SU lf\7. VE T!IL[Jl Y�DR [VU\11

'1'\JıC J'lfVISil VJ\1\SII V[ st-ı POTliN�EL .-ıl..CI VJ\1\SII, JllfVIBJ\Nt.l

riY"'11 Siln::..NN

QÖNL\)-1[ �[

SELRLENR '1'\JıC J\1\1!2>1'1 k;:.N SIIDECE

, I SoY\)( YRM .-ıl..CI VJ\1\SI i+"TivtiiL[ L J'lfVISil [)J'#A \.CU?:.-ı lll.Siı. .JVI .ECEJ<.l'R,

ffiaivı MALiYETiYLE

D[VIIM [D[Livt O ı:/IMAN... aı.NEGIN

BR J\1\ABI'I TI'ISftJKI'IDIIN

lS sN i...RIY I A

MilL OlAIVIK ÇI(JYOR IIM.-ı SU MALiYET, SlıŞIVı H-AA�

siu.KTE DAl+-"

01'1

AATlYOR. R.[J(.Udv\ ...."' '-"' '""

[VICiTM P.-ıYI, vrn.oiı..ER. VE

T,oıSI şRKniN KJ.ru_


TAsi KI "TANITM CiiOEI\LEPJ', R.EJ<.l.AM YA DA 1+IIJ..KLII ü>'<Jı_[R. CilomER.J Cil1!ıl, riYATLAR.J r� M �DE AR.T1VıN YENl KAVIVıMI..AR.l �()lt:Maoi MARX

0 1-1\MAN..

UNQNLERN K,N:ANÇJ...AR.N NE IVIDAR. VE NASl. ��­ DiYE �Si.Rsi>iı..

oiYEL.tv1 Y\11-()[ 10

"Aı:i." MoiR., TAn.t-1 E()[R. M ETERJ..ICE?. yA Y\11-()[ WL.i(

K/i\ Cfi.ANNA NE ()[R.sNı.? ....,.;;tt;; ATR.ON, işÇ.NN EMEK 00::.\)I()[N KAAN IVITL.AR.KEN (EN A1- i<JYE) iŞçJ EMEGi IVIR.Şil..GNDA fA1-LADAN Y K\11.\JŞ 1Vı1-ANAMA1--

BU ç.IU.1 �ERN NASL AA� OOS.TER.!YOR.: K.APIT�TLE � YATRt.11..N\J (Biı.NN PAR.A, � EMEK �DEN) M 0\o-1 YARATMlıK i;.N M ARAYA UEi.JYCR.. AMA ELDE EcılEN lVR SADECE M TARATA N<J{CıR.. ADALET M BU?. � QO&Gi �EN

öTEJ<I KEMEAW S1<AC.AK DEI.X SUI..AMYOR...


T!!Bl.. K.APIT� TORM\l..O

PEK BJ IMSIT: �TN Id., �E � KOY, �T.

SU TORM\l..[)[,

�OII O!.IIN [)[Cıffit.IOEJ<.i

p�

N\TIŞII Wıfi.X

1

!IRn- [)[Go\ !!DNI

VW\.

MAA.X'N �� �\.): N\n- [)[Go\

MET1\L.N\N ELDEN ELE CıEÇM[SIYLE U.[)[ Eı:ılı..M�. � Si.MOII � KCMJSU

'VlJV, [�[)[Go\OEJ<.i

NESNU.ERN OEUI� TCK�Ur:AA.

2iı. METII, IlM� 2iı. MET!!YI IILtvW<. i;:N

. . ,


lll\1l- oEGffi riY11T lll\�OIIN Dil lVI�. Ç()-«0 !\lLl VE

�n::.t..JIAN IVIRŞI.J<.U 1</iR.-�1\1\1\1\ oı..R\.IV1l.AU sROON [)[NQELER.

YANi?PIIP.II � 111\TI-DEGffi (T�OIIN KAA) ELDE ETMEK k;�-�

PiY�Dil. K\Jll.IINtv1 oEGEPJ YEl-i oEGffi Y111\1TtM 1 �

� CUIN BR "M f.Tll'' BUI..MIILL.

NET'Mş ()

MET117 CEIII+ER. MJSIIREK...

K!IPITlll.lsT � EMf.K 00::.\Nl t+EN+IINCıi BR Mf.T11 aısı �m II1...R,

Q\)11[)[ & �T ÇIILIŞTRR... (M'IAX'N

oa..ıf.tvt.oE ı

ÇII1..JŞMII

�1i IQ y"

0\)IILO(

011 15 �TIL)

99


lll'vVı w. f. dYELM 6 �TT

(''CAAEK.lJ' Ç/I[.#M

ro\f.sNOf.) KENcıt.ıf. Yf.Tf.Cf.K 0\.\NJ YldVITJ��Siı..R...

suNI., O\\lll. MTR.or-u.l SU

T�LADJIN � tBn.QEQEB DR..

NI.n. Of.Cıffi. ::..-ıYf.sNOf. PJ'ITR.ON ON-M DJ'I � .'\tM işç.JYf. � KOK.IJI�­

KJ'Iı:ITld.İ:.T SU PN\.J'�Yl � DU\\MNJ 1Yi..EŞ1iı.MEK tN Of. K�. � 1YINIVIY-"� y-"�TRR.

100


(YNE)

J+IK! MIK!

Gerçek ucn'lk>r <abıl kalsa hall.a yijkselse göre� ucrollcr düşewklır llıyelun. llim ge­ çim maddelerının fıyatlan uçle ıkı oranında dıişlu I oranmda buna karşılık.gunluk üeroller ıse uçle n azaldı yani eskıdcn 3 !ıra ysa şımdı 2 lira oldu. lşçı şımdı clındckı 2 ı l ra ık> daha Oııaı 3 !ıraya aı.­ blldiklcnndcn daha faıla mıklar<la ünın alabık.wk olsa da. kapilahslln katencı ıle kryaslandı�ında Iş­ çinin c ü rclı oran olarak azalmıştır. KapilalısLo kan 1 lira arlmışlır Du da demektır ki. lşçı palnından aldıQı daha kOçOk miklardaki dcQişım dcQıırı Için eskısırıc göre dahu yOksek dıı\llşhn dcQerleri Orel­ mek zorıırıdndır. Fıncgın payına oranla sermayenin payı arlrnışlır. To1ılunısal rcfohın sermaye ve emek arasında paylaşımında şımdı daha da eşıtsir bir durum oluşmuştur. Kapılalist aynı se r mayeyle daha çok emcQI buyruguna sokmuşlur. Kapılaist l sınıfın ışçi sınırı üıcnndckı yaplınm gOcO arlmış. ışçının sosyal durumu kölülcşmış kapılalislin durumuna bakarak bır basamak daha aşa<)ıya ınmışLr. Peki üerollcnn .., lctrlann karşılıklı kurduklen ıbş­ kıdc dUşOş ve yükselışlerını belırleyen genel yasa nedır o halde?

�ahı

L

Aralannda lns orantılı bır ılışkı vardır. E�ın payı (ucreU ne oranda duşı>r'ôP sermayenın payı !Url da o oranda yuksehr ya da lam lersı yul<seldıgı

oranda duşer. Ocrellcr no kadar dıışerse Ur da o kadar yılkschr. veya \itr�ll�r ne kadar yükselirso kdr du o kadar dıışrr. (MMks.

lkrcllı

frnck vo Scmıaycl


iŞçi DN+-'1 fJ�ı:.L'I �<.��ı:.� H--'ITI-'1

şM[j IILDGNN kl KilTN llLSil Do'�, ONlt-l i:;i-1 [)[QjŞEN Si\ �EY Ol.MJIY!ICJIK. tMN< J'INUıtTlYOR

2U-N 1\ÇK I\ÇI(..

�EliN oo-.ıı_\).() fnll.ı:OEN EN Y'()(.SU. I'X:MTlCJ\ VE � EN M � K.� � i;i4 � sR EYLEM

"'ııOu.OOO' �J\TI YHVIT� ONIA\I P� K.AI..JII VE

CiQ;.LO sR ...ı.TN I<JITES l'VT'SJIK. [[)[A_ �

Ol'lltll Tll:tl.ll � PIITR.C\111\J'J euNr OREN rwt11 T....ı:1...11 JViı.

DEMEKı'fı...


BiRLiKL

"

"

.. ......... _ ....... -

..,.,. ·-r••-

-·••· ..... ı . ...... ..

.

•·•­

\OJ


lolanıfeslo. Avıııp.ı kıLisında ııı.ıa 011(eSQUn sıyası bıışııllanoda �ı­

başl;ıogıçl.a yılo11c:a Alınaıt daha lomurıısllet- Bırlıgının pblfomıu obfilk yayımloııdL Bırbguı lllsım 184fdo l<ıııLw• k0"9· re<mdo Marx W' �og<b leonk ve pnlık babmdaıı ebılısız bor part. programı haı�lamokla �lorıdınlclıler. Otıık l&ıırdo Alrnonc:a bleme alınan r�yaımlorı �ransrz l4 Ştıbol Oevr�ınden borkaç hafta once londrııdakl molboıyo g6ndetrk!ı. Fransızca lercunı•'SI 1818 Hazırıu\ Ayalı:lilftınası nd.ın ktSa bir süre 6nce Parısle y�yım­ oılmat ol.lr•k

gulı Org1Jllcnmış

ve

sonn ıse ulusbrara" bor ı� lıorbgı olu

landL Bayan fi<len lolacforlan.-ln Y'�' ilk lııglfızce �rtOIIlC'il 1860'de londrodo Ccorge Jullan Harney'in Red f!eııublıconındo çıktı O.nımarkrıco vu Lcfı�o ooskıLın da yayırnlandı. lhıgels. Kornonıst lolaıııresto 1688 Orı&örOI Son yırnıı ooş yıl tçcıısırıdo koşullar ne kadar dogışmış olso da lolonıreslo'da ıı<laya koııon g<nol ••••lar. bir buton ol>rıık bugıln do dognıluklarını korumakladır M •nıfeslo 1812 OnSOıOI IK lol ,ınc. 1 lııgc ls. l müntsl o

1846-41 YlLJ...,Ail.N[)!I t:-'\:NM�

-'ILMIINY��'Dil

a-ıco C'fIINl tERI

, .......,.._.

VE AYDNUIRDIIN OL� BR GR.\Jl V�"�ROL l!ılt-IUoR

KENr::t.ERNE ".-ıı:i.LER sfu.i1r dY�Ol MEMLEKET ME�ELELERN T1"1RT1ŞtvW( k;.N �yA oo..Ju.ER. VE ı:Gffi \lJ<.ELER.DEKi "AoUER." LE liŞKi K\.fl.MIIYA �Ol


BR KERE ŞU ADİLLER.1i BRAKALJv1 llfl.TJK.

KOM\}.Ii:)TLER. � !!aM A[)IMil._

l!Q.[M 1\LMANLAR.N iLK. işi H-Az:.RIIN 1&4TOE LONCNI1DA

AliRUPANlN �T BR YANINDAN GELEN

DELWELER.LE

YAPlLAN KONGREvi

�EMEK OLDU. BU KONGREDE ENCiEL�

KOMI)\IJ�TLffi l!ıRı..ni k;lN BR �\)( TA� ORTAYA KOYDU VE BU �0<. MARX VE ENCiEL�'N "KOMI)\!j�T MANiTE�TO'�U ÇlN BR TEMEL OL�T\RDU.

Soru l; KcmıOnlznı nL>dir1 Üıv-dp:. Kunıouunı. prtılclaı yuııııı lturlulu� kuşuiLmııı g<b.i.erP-ıı bır ııqrct.ıdır. Soru 2: l'rolelaıyn uedır'l CevaıJ: Prulelaryıl. lopluındo sudeec emcgııu Sillarak geçuıe:ıı ve st:rmaytıııuı lıel'lımıyı bır c;eştdtndc.n kar tlde elnıeye:nlunn suııfıdır. scvhıct vo kedcrfySc. yaşamı ve öiOmüyli! bUltın varlıgL l ük otnl>gmc g&>l.criluu lalehtt - ywu. ış yaşamıımı kyılıl:: lct.ılu dun.ımuıııı. diıghı.!ı.lt rcubelııı k ktıı.trislı,:rlııe buOiıdır. t�mleturya yıı d•ı ıırcıl{!t�rl�r :ı;ııurı Wk kclııııt..-vle. 19. yü1yılıu Işçi suufıdır. Soru 3: Yani 1•rokılmler U,nlıtP. lı('r ıttnldn vtır oldulnr dıyenwyu. öylu ını? Cevilp: IIIJyır. Yokull..ır ve ışçi sırıınan her zunıoııı vıırdı: � ışçı sıııırLırı çogunlulcla yoksuldu. Aııcak bugonlcoue beııtt.'l' koşull;ırdu vuş::ıvan 1$c;ller ve yoksullar her zaıııau vardı dıyu-­ mc.-yır bak ş �ı bır deyışle. dııtgıu$ıt vu boşıboş rukabcl h·�r zu· 111nn vurdı d�·���Ml�eıQI gıbi proleterler du ôleden bera vardıJ..ır s

dt:IIUIIMU. Sonı 4: l'n.LoWry3 IIJSII dol)du"/

oy ­ Cwop: Proldary;ı 18. yOıyılııı lklııd y;ırısıııd" lııgıll.eNid<ı n.. d�uıJ gclııı. o zı:unaudau ılıbJreu dOıryaum bolun uygıır ulkele­

rhıdn yıııt-leıııuı �uayt devtinllnl ber'dbtrtude gı;Lırdt. Çok pOJh.ıh ol.uı V'Q bu tıtldcııle de yulnaLnl bOyulc lc.ıplnlı!ı-i.lcr lar.ıfıudatı s:ulın uluıı.ıbıicn bu mo.kınokw urelıuı beçunıuı lurnden dcgı.şlıtdı ınevcul ışçileı ı yerlerınden ellL Buııuu ık:dotıı 1.$Çılerm doku­ m.do cl l.ıııgahL1rı w çıkrıkl.ulıı yerçeklıışlm!ıkloıı venınsu tlt€!liınr götv tn.ıklurlııtuı dalı.ı ucut ve Iyi mplular unılme:sıydL M.ıhı•kr. swı.ıyıyı boloııoyl<ı biryOk k;ııııwi�>Uerııı ııllt•nııı• le· lıın edorb:ıı. tşçHuriıı ı:ıck az ol.ıu molklıuU t..ı�·ll,·ı. cl Wıy.Jiıl..ııı vb.l luındNı ı.�ı çıkardı. SooıııçLı k•ı»l.alı.l.l•r lwr şcyııı s;ılııLı oldulıır tşçllt!tut cbude biçbıı �'V ktllıııodı.

105


Soru Prolelerlerı kölelerden farklı kılan nedir? Koleler bir kez salılır. h�psi o: oysa kı proJelerler her gıln her saal salmak zorundadırlar kendılerlnl. Hendının mulku olması hasebıyle. efendisinın çıkarlan onu gnreklırdıgı ıçın. lek IA!k kölelenn varlı gı g\Mınce allındadır sefaJel ıçınde yaşayacak olsalar da. lck IA!k prolelerlcrin Ise adela bülün bir burjuva sınıfının millkil olduklaıı lçlıı vo omeklerl ancak biri ona ihliyaç duyduguııda salın alın· ce �lınd a dıgı ıçın varlıkları güvence allında dCilildir. Goven abel olan ancak bo l ün bır sınıfın varhgıdır. Kole rek p r olelA!r ıse rekabclın ıçındedır bolOn dalg ala nm aları ndan r b mel ellalenır Köle nesneden sayılır loplumun bır f edi dei)ıldır. Yant köle proJelerden daha ıyı bır yaşama sa t ıio olabılirse de. proletarya loplumsal gelişmenin daha biı· aşamasına aıUır ve kendisi de köledon daha yüksek bir toplum s al düzeydedir. Ko l c özel mülldyelJn bolün ilişki lOrlcnnden yalnızca kö­ lclık ılışkısını orladan kaldıranık kendısını özgOrleşlırebılır ve böylece bir pnıt<,IA!r haline gelebılir prolelA!r ıse kL'fl· ..- · ­ dısını ancak özel mıJlkiyeli bolunOyle ortadan kaldırarak özgOrlcşlJrebilır. Soru 16: Ozcl mülkiyelin barışçıl yellardan ortadan kaldırılması monıkıln mudor? Cevap: Oylcsı rnumkun ol"' onu len:lh ederdik eırun olabilirsiniz ki komılnl!.ller buna ıUraı edecek son kışılerdır. lornunıslk-r her lurlu komplonun yalnııca yararsıı olmakla kalmayıp za­ rarlı da oldugunu çolc ıyı bılırler elbel Onl�r di'Ynmlerın kaslı vu koyfı olarak ya ılamayacagını . devrimin hrr yerde ve hPr p zaman lrk J.ı.k parlllMin vo lüm sınırların ısiPk ve yônlendır­ m�lorındı•n bagım�ll olor,ık koşulların ıorıınlu •onucu oldugunu da Iyi bilırlcr. Anealt onl.ır prololoryanın qcli$1mının ııeredeys-> bulun uyg.ır ulkclerdr t�rla baslınldı1ınt vu kornunilm kaoııl· larının böylclıkle lum quı;knyl•' bır de-lrım çıkannaya gay"'l cllıkkrınl de qoruyorlor S.•nund4 ezılcn prolı:olarya bır d'"'rıme surukk-ndıqı lalcılmfe. �ıııııd soıcuklorım11w yaplıgım11 gıbı o zaman da bıı korııunısllı·r ryiPmlerımıılc lı,c;ılcnn davalarını &avuııııyııı ola..,gıı.

�:����

��s����g��51

U: l

,.,. ._ ;;.;;; ..;. ..;. .;;. = . � �--J ı_ _

'----:_=----�


Soru

ll �ıd mulbycl"' ı.r o;uJllda orlodaıı holdonlmııoı munolnıo mudoıı7

('\'ıtP' ( ll.ıyır bi-r .. ,l l, tÇı.

c;•rrııd.t rlll"'«Ul _.n•Uu

g � n ko11u.nol loplvıw

.,ur­

vcrth'tl dı.ıtf")'' Çtbrm.a.,. nu.ıl tlıuwık\USI. lı-ı d. ayru �·kık!e

ol•rı�ıhut!ır Hr·r MJuhrdıı yaldııı�maHl\ oLın pıoldN devttm nıt'Ytul toplımu yaViş YIIVJ$ duuw.ı.urCt-dı w· öıcl mulkıyclt aocal urd.ım aı�ı.l.ln J('l<rb """"" ·�·ııcl. ..ı...ı... uld..-ılu

�VSIIT 1&4&'[)( LONRftDII CR.TIIYII ÇKTl

}s(9�;'DmJ®1 ®)�!BJ?@@j@

M•nı�. w bııluıı ı�lew lııl;ıp ..,..,. bır çıı<lrodır l:,v suııruıııı kurluluşıınun ylntı •�• sınıfının rnlı t ı ıdr· hı ll• !l"'�•·klcşLrt�·lıdı..::eqı ynnuncHı komunı<.l l•·zı wvurıur W uıft-slötıttrı g8yC'l 1\tk v. 1:.-.ı n kı.�nılLm qUnunuııdo• .ı. geçoılıolıı 8111 "·rwlııı oıdoolclstı d.ı�ı· lıldı�ı bır lo��unı Y"l''""" k.ırıı lulum olıııJy• yoı•·llır


Duyuk

�n ay ı

Aıoırnk-. non

kcşfıyl<- yolu hamLlnmo� olan dunya p.uanm Ydo clıno,Ur lluoıya paıan lıcarclıı gcml<llogo• lc•o• ulaşlonnac:ılogona muau•nı lıor gelışım saglamışlır. Uu ql'lo�nı do· bu ke1. sa•yınıı n ı yavııınl.ışmaı.ıno yeuıden clkılcnıo� o;.ınayınooı t.c.ırclın g�mıcıl•yın do>­ mıryellarıııın OOyfeoo yavııırofa�ması CJI\USUIIcJ<• burptYdll de gelışıoooş. lillrnıayderını arlırmış. orla�agdan ıırLı lc.ılını� ltım sınıfl.ıro arlc.ı piJna ılooıı�lır. lloyk'Ce. modern burJııvatlnln ktındısınln dı• uıun bır gelışım sOreelnin ıırıılını ve nıolıadelc l.ıırılaoındakı bır dııı doııu�uınon tıruno oldugunu gOrıoookleylt. Burjuvazi. ogcnıon konoonıa gcldigl hor 'IIJ<do Wrıı feodal ul<ıorkıl kırsal kesime öıgo gl!nul okı,ayoto lli�kıkırı yerle bir eloouşlır. lll'Odal dnemdeki] o losanı dallaf uslk·rırıo baql.ıy•n alatd bulaca reodal b.ıgl.ırı gaddarca koparmış vı• in,aoı ıl� Insan ar•sooıdu yalın çıkanlan duyyu lanomayan "nakil odııııc ı "den başka hiçblo bag bırakmamışlır. llindarca veedin şbv"•lycc:e coşkunun yenlulmuş kasalı.ılıya uzgıl geç­ miş zaman 6zlemının mubarcl; iirpcrtılcrını bcnul lıcsapçılıgın bıu gıbı sııl.ınnda lıogıııuşluı. ll$icl oııuruııu orladJn kaldırıp onu mubadeiP elegen halılll! gelınnışlır zah� katanolmış w bcrallaıtı guvence allıııa alınmış sayıs.z scrbcsllıgın ycrın•• tek bir 6rgılrlügO vıcd.-ın lanımayan lıı:arel bzgurlugunu gelırmıştır Tek S01cukle donsd ve sı­ y•ı.al yanolsamalarla penlelı,roroıış soıııuruııuıı '/l)rlııı: apaçık ulanmasoz. dolaysıı dopedut sornuruyu gelırmıştır BıırJııvazı aıle Ilişkisının elko­ loyld duygusal maskesını sıyırıp alınış vo onu ynnıdcn sall bır para ılışkisine çevlrmişllr.

Bur,ıvııtı yuıyolı ancak bul.ın sınır cgcmPnlı1o sıra>tnd• lum gcçmış ku,..kl.ınn loplam olarale yarallıqınd•n ddha çı* ;.ıyıd• w daha ın boyullard.ı brdld güçler y•ralnıışlır OoQ.ı gl)(,lt>Mmn boyunduruk allına alınması toplu makone kull�nonıo kıonyonooı sanayıyu vu lan­ ııı,ı uygulanonası buharlo gemıcılık dı•mıryoll.ırı ılr-kltıklı ldnraOar ııı,�u1 Lmdksıı loJ,nıkl.tıın L.uamıı uc_:ılnM•,ı. ıır.hlriNhı gt'm' :,efere­ l rlllf' dvt•m11ı lwlr. grlırılnu\s.ı ııuru�un yım.!oıı bılcrcuslno çogalınası luplunısal ı•ooıı•gın ba�rındıı nlf•qrı blıylrsl Orullti !lll��·rloı uyukladıgıoıı buoıd.ın öoı�;,ki haoıqo yu1yıl. aklının utuoıddoı ııı'l,llllllşllı.-1 •


Prolclerlerln gördügü Iş. loplu malone kullanımının yaygınlaşmasıyla ve işböiOmiiyle. liıın özerk karaklerini ve dolayısıyla. Işçi ıçın lüm çelc ıciligini yillrmişlir. ProJeler düpedüz. makinenın bir yardımcı parçası haline gelir:

emlerini ondan yalnızca, en basil, en lekdoze. en kolay öQrenllcbilen el işl apması ıslenir. Işçinin Bu yüzden de yol açlıgı mal i y e l giderleri. hemen y hemen yalnızca. onun ayakla kalması ve soyunu surdurmcsı için gereklı . ı geçim maddelerinin lularıyla sınırlandırılmıştır. Ne var kı. bır mclanın fiyal dolayısıyla. cme!)in de fiyalı. onun Orelilme maliyeline eşillir. Bu yü zden. çalışmanın sevimsizligı arltıgı lllçode. Ocret de azalır.

VI: T.'181 1+1:R CıECE UYKUYJ1 [)lll)MDI\N ONcı: � BR ı:ıoı: OJIIM ,PTlll.1.1lVıN ..iiŞ ŞV TE.LEWYON oı:NEN JIVCif t.JIT EOi..Mf:WI:ş11 o ��

Modern sanayi. alaerkıl uslaııııı küçük lmalalhanesını. sanayici kapilalislın boyok fabrikası haline gclırrnışlır. Fabrıkaya doluşlurulmuş işçi yıgınları güllendirilir. Onlar. sanayının sıradan neferlerı ol ar�ıc: lam askereesine ör bir aslsubay ve subay hi y er ar ş lsinın gözelimi allına sokulur. Onlar yalnızca burJuva sınıfın. buıjuva d evielin emir kulları d lldlr: aynı zamanda her en önce. her bir fabrika­ gün. her saal malcinenın. poslabaşının ve hepsınıf

E!il

r burjuvanın da kulları durumundadır. Bu despolça lahakkum. amacının tö kazan saglamalc oldugunu ne kadar açıkça ilan etmışsc. o denlı cımn. o ç denlı kindar. o denli amansız olur.

Kol emElili ne kadar az kuvvcl kullanımı ve beceri gcrokllrırse. yanı rnodorn sanayi ne kadar çok gclişmlşse. erkek emcgının yerini de kadın eme!)l. o kadar çok alır. Cınsıyel ve yaş farklarının Işçi sınıfı baleımından artıli loplumsal öneml yoklur. Yalnızca. yaşa ve ctnsıyclo göre masrafları dElilişen ış alelleri vardır. lşçının rabnkalik larafından sömurulmesl işçının ucrelını nakıl para ola­ rale elıne almasıyla son bulur bulmaz. bu kez burjuvaıının dıqer k esımlert. al. faızo. vb. onun usliıne üşiıŞür. ev sahıbı. bakk


FalcaL sanayinin gelişmesiyle. proletarya sadece sayıca ,------.... arlmaz. daha büyük killeler halinde loplulaşlırılmış da olur. gücü artar ve o bunu daha çok hisseder. Toplu ma­ kine kullanımı. çalışmadaki farklılıkları gilgide ortadan sildilcçe ve ücreli hemen hemen her yerde aynı derecede düşük bır dozeye lndirdlkçe. proletarya içerisinde çıkarlar ve yaşam koşu.lları gilgide eşilleşir. Burjuvazinin kendı e gilgide arlan rekabet ve bu r eka betin yol açlıgı içind lleari bunalımlar. işçi ücrellerini gilgide daha çok islıkrar­ sızlaşlırır; daima daha hızla gelişen. durmadan mükemmel­ leşen loplu makine kullanımı. işçilerın iş yaşamındaki lom konumlarını gilgide güvencesiz kılar; lek l ek I ş çiler ile lek lek burjuvalar arasındaki çalışmalar giderek daha çok. iki sınıf arasındaki çalışmalar karaklerine bürünür. Böy­ lece. Işçiler burjuvalara karşı "Koalisyori'lar oluşlurmaya başlarlar; Ocrellerlni korumak için bir araya gelirler. Olası başkaldırılara hazırlıklı olmak Için de kalıcı birltklelilcler kurarlar. Mücadele yer yer. sokaga dökülmeler halinde palJale verir.

eçici bir süre Zaman zaman 1 galip gelir. ama yalnızca g l başarıları Mücadelelerinin asıl sonucu. hemen o andak degil. Işçilerin gillikçe daha yaygınlaşan bırleşmesidir. Büyük sanayi tarafından üreliimiş olan ve de!jişik yörelerdeki Iş i ç­ lerı birbirleriyle baglanlı Içine sokan. gelişkın ulaşım ve ha­ berleşme araçları o birleşmeyi daha da kolaylaşlırır. Nılekım. her yerde aynı karakleri la ş ıyan pek çok yerel müı:adelenin. ulusal lçaplal bır mücad ele de. bir sınır mücadelesinde mer­ lcezileşlirllm e sı için. Işle tam da o baglanlılanmaya ilıliyaç vardır. Şu var ki her sınıf mOcadelesi sıyasal btr mücadele­ dir. Ve orlaçaQ kasabalıları için. derme çalma köy yolları l ya ­ saglannıası yüzyıllar almış olan birleşmeyi. modern proJe e l rler demıryolları sayesinde birkaç yılda gerçelcleşlirirler. ProJelerierin sınıf düzeyinde. öylelıklo. sıyasal taraf olarak --7' bu 6rgüllenmesı. Işçilerin kendi aralarındaki rekabel yüzün­ den her an yeniden parçalanır. Ama o her sererinde daha kuvvetli. daha sag a l m. daha güçlenmiş olarak yeniden dtrllır. - urjuvazinin kendi Içindeki bölonmelerden Bu 6rgüllenme b yararlanarak- burjuva7lyl. lş çllertn b�zı çılcarlarını ..Yasa �içimi allında lanımaya zorlar. Inglll ered e On Saal Yasası nın ,; '-" '. çıkmasında oldugu gibi. için.

110


GünümüLde bu r juvaı ın i n karşısında yer alan lum sınıflar arasında alnızca prole y a gerçelden devrimci bir sınıflır. Obür sınıflar y n olur ve yılcıırıa sürOiclenirler: proleta rya bOyDie sanayıyle pen şa

tar

ıse onun dupedüı Icendi ürünüdür.

Orla zumreler: koçok ım alalç ı.

peralcendecı. ıanaalkar. köylü. bunların hepsi. orla zumrelcr olarale göçOJ> gllınc Lehlikesine karşı varoluşlarını güvence allında lulmalc e kar ı ın. burJuvazıy ş ı mücadele ederler. DCmelc lci onlar devrimci ç dej)il. lulucudurlar. Dahası. onlar gerlcıdirler larthin rkını gerı­

ça singeri çevırıneye uQraşırlar. Onların devrimden yana olmaları. pro­ Jelaryaya geçişin eştgınde bulunmalarından ıılorodor: böylece onlar lcendtlcrının güncel çlc ı arlarını degıl ve falcal gelecekleki çıkarlarını savunurlar: öylelılde. Icendi bakış açılarını lerk edip. prolelaryanın­ kıııc gf>çerler. .

lumpen proletaryanın. köhne loplumun en all kalmanlarında yer alan o. asalak çürümüşler gOruhunun. bır prol eta ry a dev­ rimtyle yer yer harekel içme sürülclendıgı de olu r: bununla b ırlıkle. yaşam ortamından ölOrü o. grrict enlrtlcalara lcendını salmaya yatkın duracaklır.

lll


Tom mülki el Ilişkileri. aralıksıı bır larihsel degişmeye. aralıksız bır y dönüşuıne labi olmuşlur.

larihsel

Ornegın. Fransız Devrimı. burjuva ınolkıyel lehine. reodal ınolkıyele son ver­ mişlır Komonızmın ayırl edici özelllgi. bolonOyle molkıyele son vermesi degıl. burjuva mülkiyete son vermesidir. uva özel molkiycl. ürünlerin sınır karşıtiıkiarına ve biri Su var kı modern burj f erının başka birilerı lararın dan söınOrOimestne dayalı Orcltmının ve ediniminin sonuncu ve en olgun iradestdır. Uu anlamda komünistler teorilerini şöyle bir iradede özellcyebilirler: Özel ıniilktycl.r. son. Kişisel olarale kazanılmış. kişinin kendı emegının OrOnü olan mollciyele. hani o. kışısel her lor özgüriO!)ün faalıyelın özerkilgin lemeinı l oluşlurdugu söylenen müllcıyc lc son vermek islıyo uz dıy e biz k omünısllen kına an l Emek rmuş y ar oldu. ! O. sızın OrOnü olan. l çabaylal k azanılmış. bır başına hale edilmiş mulkıyclmış söz ellıg n ı ız. bur juva mü l lcıy ellen öneekı küçük kasabalı lcuçuk kö ylü müllcıyelı degil m ı? O mülkiy ete biılm son verınemize gerek yok: sanayının gelışmesı za(en ona lbuyOk ölç üdel son vcrmlşlır. her gün de son v c rınekledir. .

­

Yoksa siz. modern burjuva

özel

mOikiycllen mi söz ediyorsunuz?

Peki ama. ııı:rellı emeJc. prolelertn cmegı. prolelertn kendisine mıılkıyel yaralır ını? Kuşkusuz hayır. Ucrelli emek sermayeyi. -yanı Ocrcllt em e!)ı sömuren ve ü sö mur eceg ı ücrellı ancak. yenden emegı y e nıd en re l mes ı k oşul uy a l arlabılen ı ; ımıylo> mollcıyel ser ma ye tiP Ocrelh emek lcar­ mulkıyelı- yaratır. Bugünkü bu şıllıgı çerçevesınde harcieelını surdurur. Bu karşıUıgın her ıkı yanına bır göz alalı m. 111


Özel mOikıy clı ortadan kaldırmak ıslcmemızden ürkünluyc k ı. Ama apılıyo rsunu el cıııiıı onda dokuzu ıç ın sızın şimdilci loplumunuıda ö1el mülkıyel !.oplum üy ı 1aleıı orladan kalkmıştır: özel ınulkıy el ışlc. onda dokuz ıçın varolmadıgından ölurO vardır. Demek oluyor ki Si7. !.oplumun muauam çCJ9unlugunun mülk­ sü,lcşmcsınl zorunlu koşul olarak dayalan bir mülkıyell orladaıı kaldırmak ıslcrncml/dcn ölürü bizi kııııyorsunıı1.

� MJu<iYET OLM!t� IYCE TEMBEL OL\R�U�­

ÖYLE oiY�K Tek söıciıklc. sızın rııiilkıyelinı11 ortadan lcaldırmalc ıslememızı kınıyorsunuz. Elbellc. biz de işle lam bunu islıyoruz. Sız. em�ın arlık. sermayeye. �raya. loprak ranlına. kısacası. lekellcşlirllcbilir bir loplumsal güç halıne gelemeyece­ Qi andan llibaren. yani kişisel nıOIIcıyelııı arlık. burjuva ıııOIIciyelc. sermayeye aönOşcıııcyeceQi andan lllbarcıı. Işle o andan ilibaren lkışısclligc sahipl kimse kalmaı. yorumunu yapıyorsunui. Demek kı siz. 'kimse' derken. burjuvadan. burjuva mülk sahibinden ba şkasını aklınızdan geçirmcdıgınızı ılıraf edıyorsunuL Işle. 1 kımse elbelle kalrııarnalıdır.

�t:PJMYE EMEKçjYE M1J+T!IÇTR AM!ı EMEK.çj MU+T!IÇ oECıiLoR

�ERWıYEDIIRA �

�YESI EMEK G(X:.I)o()t

, her lorlo çalışına foalıyellnin ÖLcl mülkiyelin orladan kaldırılmasıyla duracııgı ve orlalıgı genel bır lcınbelligin kapia yacanı ılırall öne sorol­ plumun u yuşuklu ınoşlor. Bu ılıraza göre. burJuva !.o lclan çoklan çökmüş olması gerekırdı: çünkü bu loplunıda . çalışana i nn kazancı yok. kazancı olanlar ise çalışmıyor.

1\J


ot..tMı: M l+k;.? MAAX KADN!.ARN SC:MI:AQMESiNJ ELf. IIUIN iı.J<. KIŞIYol Vf. MIIN!rf.STO'DII işTE SöYLE I.V#Sf.ı:ıiYOR. SU

Mf.SELf.Df.N;

.

�d ı::f<.KiıTLf.

ı:H-f.YN Vf.

s.-d<N �YfJ'IYl

Çf.\IRMEYN.).

"'

k�nsına sırf bır urelm• ak.U göıuyle bakar O. Orclım alellerının ortaklaşa ışlclJinı<"il gerrklıaınd<>n soz edıl­ dıgıııı do ı�ılır ve orlaklaşalı�ın bu yaıgısından. kadınların d� nasıplerını alacaklanndan wşke luriUsOnO dogal olarak aklındon geçırnmcı. Burj1Jvo kadının sall Orelme alcll durumunda olnıaı;ını orlu­ don kdldırrnaııın ışle larn d.ı bunun soı konusu old�unun BurJUva

f.rlcınd,ı ılı'fJIIdır

Hı· var kı komun�>ller gııya kadıninın orlaklaşalıgını resmPn g• lınıcclr lonnış dıye. bwm bul}walann y u k sek bır a.lılaklılık t..Llyor.ılc urkunliıye lcııpdmawından dalıa gulüru; bır şey yoklur [odınlann orlaklaşolıgını kÖnıuru.,u.nn gelırmesıne ho<•l

114

yoklur o

talen tıL!den bo·rı

v;ır olaqclmışlır


Bizım bur j uvaların gözlerı Icendi prolelerlerinın karı ve kıılarının emırle­ rıııc aınadc bulunınasıyla doymaz; resmi fuhşu hıç anmasak bıle. bırbır' lerının karılarını başlan çılcarmalclan da pek büyuk bir keyıf duyarlar. Ovsa. kendılıgıııdcıı anlaşılır lct şlmdık ı Orelım ılı kıl erının orladan kaldı­ ş rılmasıyla o ılişkılerden kaynaklanan kadın orlald aşalıgı yanı resını ve gayri resını fuhuş da sahneden lcaybolacaklır.

WIOEM SCfı. IVIDINl.ARDAN

AÇ.LDI, SAK1U..M SAY ENGil.S

NELER. oiYOR� W KONUDA Alaerkıl aile ve daha da çok lek eşlı kan-koca atlesı ıle bır degıŞim m evdana geldi. llane yonel.ımı kamusal nıleliginl y ili rd l. Toplumu ılgllcndıren bır mesele ol­ ma lcla n ç ı klı. Özel bir hizmc( halını aldı: kan baş hız­ ınelçi olarak loplumsal Orellıne kalılmaklan d ı şa l nd ı. Toplumsat ürelım yolunu kadına - ama bu kez yalnızca proleler kadına - yeniden açan modern büyük sanayi olmuş_lur. Falcal bu yol öyle ko şullar Içinde açılmışlar ki. aıtesinde özel lıtımel görevlerını y erıne gelirmek ıslerse. kamusal ürelimin dışında kalmaya devam p eder. bir şey kazanama1: kamusal ürelarnde yer al ı bagımsız olarak g eçimini saglamak lslerse. a ılesındek ı görevlerı yerıne gelıremez. Xadının fabrikadalo konu­ mu. lıplan yargıya bOlurı ış kolları ç ıın geçerlidır. Modem lcarı-lcoca aılesı kadının ev ı ç ind e açtlc ya da orlülü koleleşlı nlm esının uzerıne kurulmuştur. Modem loplu m da lcarı koca aılcsı molckollcnnden meydana e lm tş bır lcülledir. Bugun pek durumda en azın­ g dan mülk sahıbi sınıflar a çısından kocanın kazarımak ve aılesını eçındır mek zorunda olması ona aıle içi nd e g uslun bır konum verır. 01cl bırlakım yasal lanım ve ayrıcalıklara dahi !JPN'k bırakmadan. Aıle ıçinde erkek burjuvadır. kadın ısc prolel.arynyı lomsıl eder. -

çok

(Engels - Aılerıln. Oıcl Millklyollıı vıı llcvlelııı Kökeni)

115


MARX KlıJ+iN Ciisi ILER.f CiÖP-�oYOO. yflt:ILARJ Cı\NC.EU.niNI J+k;:. KlıY&lMYOR.

BU Y\)ı:[)[.N..

AMA DU\ ÖNCE ŞU MIINirE:C.TO'YU Bfi'Ru.M..

Yukarıda gördük ki işçi devriminde ilk adım. proJelaryanın egemen sınıf konumuna yükselmesi. demokrasi mücadelesini kazanrnasıdır. Proletarya si yasal egemenligini. sermayenin lümünü burjuvaziden adım adım koparıp almak i çin ürelım alellerinin lümünü devielin elinde. yani egemen sınıf olarak örgüllenmiş proJelaryanın elinde merkezileşlirmek Için ve ürelıci güçler killesini olabildigince süratle artırmak için kullanacaklır. Oo<ıal olarak bu. ba şlan g ıçla ancak mülbyel hakkına ve burjuva ürelım . iliş ılerlne olonler müdahalelerle, demek ki -ekonomik bakımdan yetersiz ve yersiz gibi görünseler de. hareleelin akışı içinde kendi çer eve lerini aşan ve ç ürelım larıını lümüyle köklü dönüşüme ugralma aracı olarak vazgeçilmez olan- yaplırımcı önlemler yoluyla olabilir.

lc:

Bu yaptırırncı önlemler. ülkeden ülkeye elbelle farklılık göslereceklir.

116


Wlfi.Xt.l SIII+SETTi:-l SOSY!d.JsT ÖNLEMLER [)[ NE Ki7

�Dil SOSY� K\R\JL�U k;.N iJ<. PfVITK �OGIV'dv1 Göfı.oYORu:ı..

BUNU G{).lavlüı.LE \lE Q.K.OOLE

KAI\ŞILII�TAASIIK �U i<l �EYI Göfı.()l..üı.:

11 1) � CA)JY!INN �T � Y1\1110/IKi ET J<lsW

2) WINirESTONIJ>.I \JU:Rt.l[)[N 160 Yl..

GEÇMESi-lE fVIÖMEN BU 11SGAAJ �OOIVIMI I+IILA UYGUUttM� Ol...lıN

OLKELERN I+ALN

Bununla bırlikl.e. en ileri ülkeler ıçın aşagıda sayılanların oldukça genel ola­ rak uygulanmasına geçilebılecekllr: ll Gayri menkullerin kamulaşlırılması ve loprak gelırlerının dcvlel harcamala­ rı Için kullanılması. 21 Ao ırlaşlırılmış arlan-oranlı vergı. 3) Miras hakkına son verılmesı. ve Isyancıların lümünün mulklcrınc el konulması 1) Olkc y ı !.erk edenlerin y 5) Kredının. devlel serma elı ve Lam bır l.ekel konumunda olacak bır ulusal banka aracılıgıyla devlel e lındc mcrkezıleşlinlmesı. 6) Taşımacılıgın devlel elınde mcrkezlleşllnlmesı. 7) Ulusal r a bnkaların ve ureltın alellerının artırılması: loprakların kolelc:lır bır lana öre g Larıma açılması ve lyileşlirilmesı. p Bl Herkes Için. eşil çalışma yOkOrnlulügü: sanayi orduları oluşlıırulmast özel­ lıkle larını ıçın. 9) Tarım lşlclmeleri ıle sarıayi Işletmeleri arasında blrllklellk saglanması: kenl Ilc kırsal kesim ar asındaki rarklılıgın gilgide gldı)rilınesınc yönelık ön­ lemler. 10) Tom çoculdarın kamu okullarında ve parasız cgılimı. Bugıınlcü b içi mıye. l ürelim sına son verılmesı. Lgılim ıle maddı çocukların rabnkalarda çalıştınlma anııı.ısı. vb. arasında bırlılclelılc sagl


� �TER.d KJ, Kllltr� N� �� ç.o�a.ücEJ<. VE lER.Lotot: SIIGu\Y.1\BlECEK Sil. �TEM OCCılDR, .oıl<�E H-ER.�EY 0Nt11 OJ\ KÖ1WE Cifot'IOR. DNtll

Kô!WıO Kllltr� utroiOE. Y� Sil. MPI\IVITOPJ.�11

DÖNI)ŞOYOR.

NE OLD\) Dil S\JIIILIIR.N k;.NOCN

HiTLER, �OL.Ni, TR\JvVIN, �ON, SUSI+ UiBI

M11A.X SUNU 1\ÇKÇI\ liNLllTlYOR: !!>01'1).1

�El\ Sil. 00-l

YOK OLIIC.oıK VE

[)Mil IYtERl

�YERN IIUICIIK.TP. !IMI\ Yo-4 ı:::()U.N

N.oıKIIVT EOENf. IVIDIIR, � YI\IVIU Sil. +11 1 YVliN

UiBI �YII Cil�TR KENDisNL YIINKl MPIIIVITOPJ.� k;:. � vif:TNIIM,

KOBI\, � VE 11�

1+�� VE ��yllllıM M\X:.JIOCU:sl,

�l!ıÖI..\}.IM(sl, �\)( I+MEKETLEA!..

1\M Su-ILM IVIPIT�

�ON�V7:11 DEK YOK OLMllMilK � CJP.PINOICINN �HLERIDJL

({l


r-----ı VE M!1RX SU INE E KI'IPIT� (l!ı�Vd<.N ''KB+Il"T IMJL\J'.VıU si\ 1\}A iN� KENol �Of. YI'IŞ/'IYAN � �'r1L N� D."'Hl OLDU, 6YLE �OR� M? �EYECEK BR �TEM OL� Gö:;TEM'1şnt KI'IPIT� IIR.TK �ON � YI'IŞ/'IMIIKTlloR

KUVIM! l>I!Yf.�DE,

M11R.X Bl!SI\

Tllfl.i.tl YIIP.-ıNN KI'IDf.l\ or.CIL �

f.Vl..J'IDI OL�, �U o-ti..O ''KI'IDR-1 MUTLAK T/IIIIRNIN W' OUMı::Gf\8 �TR.

TARH, N�

fMltiETLf.Rt..t.l

TIIAAid\. NCK.T.._

f'

119


IN� - oiYC:R MARX­

�GEREÇ YllfVITRKEN � Ylll\DM IILMADL MELEKLER ÖÜRETh1Eoi �!?>liN y1\P!'MYI,

TEKER Y1\P!'MYL

ltER K� Cl<lll\ GEi.R. KENoi llfVICN GEREeNI YllfVITl\ CıioER.EK. GEI..lşTAA.,. KUDI\ETf iud+l �YEsi-lDE [)[Gil IlMI\, ÇIIL.IŞII oloiNEJ (1?>\)Y\)( KIIŞilUM\j Tllv10 DE � oEüiı..ol ELI?>ET)

AtM T11Bi 1?>U �GEREÇ KENoi i?>IIŞNA � DEüL &M.J'ıRJ ÇJil.IŞR ECEK. [)[ YNE

(RETM llf\;'ıÇ.l.IIPJ VE ONLIIRJ (RETEN � MIIRX'N DEYiŞIYLE )

110

/�


IINC-"1<. IN� Hi;sR�E

TEK IYIŞI'-Vı \ll.ETEMa, EMEGI »ER -ı-11 TCPLUMW. M IV'd'VIKTER T�TR. TOPL\1.1, N� TllfVITN!YlN YI'Aı:ıtv1U'IŞMI'<K. H-11YVI\Nl..I!YIN IR KOR.\N'MK llE Ol#ll 1+1-ı.U �l.JŞIIBlMEK �E OLU�MU�M.

ÖYLE QLDIJ_ Yll\1� YllliliŞ \ll\fWKUL.IIR, EMEK G\C()\IDEN IYI� BR�EYE � OL.MIIYIINLIIRJ �CMI.RMEK içlN sruJK. OLDULAP... 11YNEN

� \ll.ETM �\ll.Ed �!YlN (�TEYEREK Y1". Dil �TEMf.YEREK) KI..RJ:ıiJ(LIIfl.l SU !..iW-ERi MIIRX �ÖYLE llı::ıl..JINDRIYOR..


TIIIÜ+ �OYLUL!ı.f\N, KRALl..Af\.N, IVII+iPLER.JN VE �LER.JN H-AYATLI'IRJ VE P>A�R.Jl..ARl OEGILı::ıR, N�NlN o0Cı11Y11 �nNLO<. �LAYASLMEK � YIIIVITITG r11A.KU 0\ETiM si;Mlrn.NIN TIIR.i+lı:ıR.. M11R.X BE� TIIRKU 0\HM Si;:M YA 011 TOPL�L � Oloı..G\.Nv !:.ÖYLIJYOR.:

iLKEL TOPUM KÖLEci TOPL\M

�'f--7fE0DAL TOPLUM KAPiTALisT TOPL\Jv1 '"' ALisT '"''"""'y

TOPL\Jv1


fEODA�M

"fEUDUM" TEUDUM Y.oıNi KfVd.N IISKEA K.."'f\�011 Tffi/llls.N/1 OIICiT'TGı TOPIVIK... TMIIR, �IIMET-


\JU:RN[)[ YII�YIINlJ\RN O TOM.IIKTII H-�

SULLN..R1)IJ. IlMI! EMEKLERI

fEOOIIL BEYLERNci ELDE ETTkLERI \)\C)>� �DEN &Y'E VER.Cıl VIIŞ VmRLER., SI! t:IIMII:NUoANOII ONVN �r. CıRER.Lrn.ol MAL DEotıi'vUt: t:11M11N � "I>IIPII" Ol..MIIK 011

OKUYIIBLi\�.

ç.IN(O �TIYIIN WESI

DE ı:U:R.LERI Cılsl <SEJ..Ki 0111+11 011 Kö1\)) ..

8R KfVIW<TI

fEOOIIL 0\)t:[N[)[ TOPL� S.INill.IIR, �DIIN ���11 .ı::ıoQR.u ŞÖYLE SJVıi..ANRct

124


Ttcorcl. Oreltm btçtmlertnt dr.gtşllrmeye başladı. Kcnl soylular alölyelerınden çı­ karı OrOnler içın yenı pa7arlara ıhlıyaç duydular. feodal urelım bıçımCnin koydugu kısıllar kar hırsiarını iyıden lyıye kam­ çıladı Işle bu durum ..

_

BURJUVA

DEVRIMLERtnı

bcrabcrınde gelrdı ve kral­ ı lara ve kilıseye karşı yenı bir ..Cırelım bıçımı". yanı KAPI1All7M dogdu_


fiVIN� oMI.M EVET, M �\)(

»MEKETiYoi. KIVILN vE ruENlN kTi[).'ıfiJ\IA

IVIRŞL

1

IIMMNvl.. ı

öı:u rvıl..J<JYET VE Ti::.MET �EI\SE�Tisl ÇN_

BIJU}.I� Y� P� PNV1 10'\TMıl

�� VE �EI\Tlf.I\N �EI\SE�TÇE �m �6iG(i:u_� i:)TEYEN � yllfVIIU\IA_

I+ERK.E� ORTliK

M DÜŞMIINiı, KIVIı.lYET VE WE �OYLUL� f<.lıA� VEI\o(.i GENEL

M SNT �OELEsiYı:t

S\..NlJıAIII DEIIRi..MEsiYu: Y\)(SELEN YEN SNr, Y� BI.Jl.W� kTiDIIRI ElM GEç.i\ol.

K6YLQEI\ DE M NES;ı:r . olEI\ SU IŞTEN, Nllsiıı.EN

T� M\l.KIYETNi

tVıı:IIN�

HNI �EI\fLEI\ 8tşEY ELDE

11.6


EVET NM I!U � w� DEKENci� �01\J.A\

M NV 11 ry11 011

TR.IIN�) DE� llf\DINDIIN YENi BR DE\IR.M GELot �YI DEl/RM.

NWU.,

EL &CER.lffi.NN YEJÜII T\J TliN

MliKNELERI KEŞfETTI SÖYLECE 0\ETM BtM

TCPTIIN oEüişTL

·'' ...... .,.

.....,._.Jii!


I+ERK.E::O (H-ECıEL GIBLER)

KIIPiTlıı.lı:MDEN ÇOK M\ITLIJYKEN

VE TOPLI.M.N NlMYET M.l<.EM\1EL BR YOL...Iı GR� [)\)Ş�EN WAX 01\TiıYiı ÇKTJ VE OY\JNU SO:t:DIJ_

WAX (KiıÇ.NI..Jvlllı:

VE T-"�Ri+::OEL) SNT �DELESI K \JVIM

KIIPIT� � 2.Ç.IGN ER Y1ı 011 GEÇ �

IV'IJ'.DTL.ı::t ..Iı K!ıPIT�ıı.lı:M 0111+1ı IYf VE Dlıl+lı lloiL BR

oOı:!:N TMl<TNDIIN

Yl<.ll.n ..lıCI<K


WAX, 0\ETM l..JşKlt:ıı,NN � � TllfU+!)EL GEIJşM

Y�ı� &I...RLE[)K:ılNI !VtNITUIOl iLKEL TOIUMLYIN KÖI..Ed

TOPLUWI, fEO�DEN K.-'ıltrld.Jı.ME.. sRÇCıKU.RNN !)01\ı::ıı.,Gv !)01\�Jl..,.t,RJ DJ'(1'1\ Gi!!IYM

IMOCM Kı:N�OEN GQECCK �Y� NE

VCıiVışıYCAI$ W �

MLLEllYLE?-

GöKTEN

Y� OOLU

T$+ KENDI SIIŞINII NE Bi\ Iş YIIPM, NE Bi\ l'vf.X:.IIOELEYI .-'IN KC:AO<LEIL ltER ŞEYI Y.-'IP

T'iı...-'ıN y�/'#\ �­ [)(C\işMLEA. !!ÖYLE QÖ<.TEN NMG S.-'IYM

IN�M.

!)EPJMYE YI<JLMIIYll MAAK\.tv10U'.. VE KENd ÇEJ_jşı<.lO\l ON\J

YENECEKTR M111 SI..NV � VE .-'ıNCIIK ONUN ivıoı:sJ DIŞNDA �EN 1'1\0LET1'1\.Y11 CEI\.ÇEK

I<UIWL.

,�,


WAX sv WMN R.�

!)VSJIY."1 V( BILMEK �TEYEN J.+(PJ((!)( K.IIPiTAlJ:.T TOPLI.M.JN !)�YAi.Jj::M( NASIL

l:lÖNÜŞl\F.QECEGNf

.J'vllı IIN IINLATn Yll.D

\ll-Hivt AfVıÇ.LAR.J IVIMUI..A�� V( l+\l<.\l'v1rr (L D(�TRECEKTl YA!l4

kT1ı:ıNı. ELr

.,... , GE:ç.PJ..ECEKTL .... ,

Pf:K.I IIMII işçlı..ER. kTfo.-ıR.J NASIL ELE . GE:ç.REC(I<. K.i?

IJO


B01\)'..l Ül...KELERN

işçiLERi BRLEŞiNı

BR EL BEŞ PIIRMIIKTIIN OLvşuı_ MM BR Y\XvRIJ( BEŞ PIIRMIIÜN Siu.nicit

('ı'UvRVK BOŞ� �çJ

SINlll MIX:ADELE::.NN sMGE� OLJMDL) N!ISIL?


-'�tM M KITLE

P.-'11\Tlsi [)[ ÖYLE M

GECE[)[ KU\�

IJ2

ı;,��TEN

YIIWJ\1\ IYI fı:N VEA.MI:ı: S\.NI!


lK IIOMO!I, �

� Bi\U<. OLLI\� BRŞEYLERI

[)[�ıt\Esiı...ECE� i<NA ETMEK GEf\EJ<.R. EDEN SöYLE KöTO KOŞ\JI...Uı.f\011 YAŞI!� !INl..ATMIIK,

G\X.\Nl

TIIPJ< ETME�

�LAM!«, K.IIPiT� H'L.t�· �AMIIN .;:,vr\U'(I�.,.., �EYECEGNi VE !)�Y.�ıı.Jı:tv1i--J

ONA

!)\.tollı.SLECEKLERNI

TER.MEK GEf\EJ<.R.

MIIRX'N �IIMANNOIIN &Ri

BRçCıKJ.A\J !)(Nıjw_

M):..#ı[)[LELEf\N y� 0/II+A M�ET VE 0/II+A M KOŞULLAf\ K�ANMIIK Çi-ı Vf.RİL..� �\}1101) OIJ'I.D'J.

-dYOA. MilRXsu !)EN� yANl..JŞ �ıMA

!INLAŞLI'Niı:.JDR.

IJ3


M s.ıNif SENDKII� TEMEL I+E[)[fi

sesYll1..iıM OLMIIUI:I\.

YOKSil K�Y

�ASENıjvı�

Cıisl KAPiTAi..lWıN TA�LAOAN Vf.F\ECEC\l (X;. K\.P..UŞ ç.u..ı

IVO::.IDEL I E ETMEKLE M YER.E V�.

şMıj iŞN EN lat.lç. KJStv'lliA CıELol<... MÇOK CıK\JY\.CV �V

SOR.VYV SORUYOR. OLMALI: � YOLUYLA Ml OLACAK BU �7

SI.P..WA SNITNOAN KOPI"'RUUN M TAK.M 0� SÖı'.(RQ K.�V�OA l+k;:.M [)[Qişi(LnE YOL AÇMA� (&ıJ<l OAI+A 117:­

SÖı'.(R\l...EBiı.ii. IIMA �E�t.Ma-) f.F\ YA DA GEÇ -cNOR. MARX- C.E!..W-ER. KESJ<t.a.E�CEK VE «:i SNll [)[\IRM[

lER.LEYECEKTR 134


lşçl SNrrNN (\1[

KÖYLQERN)

SENı:OI :ıiw.Jo.A I,

PIIA.Ttm[)[, I+IITIII MECLiSTE VER� M.}::Jı[)[L[ Y� SON KII\1Cı11 k;,N ıtllıf\LIINMIIYII, �GOTLENMEYE VE G(X;. sRKTRMEYE �M YÖNTEMoR

SNf

�OO.Esi

OÖM}.1 NOK

T.�\SN.��

v�ro

1 1

:

"'---=----,

1

i'-EGEMEN !ltMNl.J'IP. DJI, ı � 1 i;:.�OEKJ. KÖI+NE t TOPLI.MI..N T\l.10

Eoı:MEN � KQ;.I]Ç

M

KESM Of: ONOliN K� VE_ OE:VR.M:i SNTVI, CöELE.CEGI ELLERNOE: T-'IŞIYJIN SNTLiı IMGLIIŞI<J.K K\.f�A\.

ı

EM.NOE:K.I �\l.M '

SO\Ed ÖYLEsiNE şloDETLI VE ÖYLESNE KESKN M IVii.!IKTER III.JU<L

:

1 1 ı

1 1 1 '

ı BLfW..'NW SU KI);.()<. KEsM i;.NOE WııRX VE 1 ENCıE.LS G!BI 11Y� 011 YER .-'II..A LDI-4, 1 M!IO, 00 Çi MN, fioEL KIISTR.O, CI+E, IILLENOE 1 1 VE 0111+11 sRÇOKI..iiPJ GISI, TEK !M� UU'v'IIŞ 1 i+Ç.Bi\ �EY YIIPIIM!IYIICIIKLIIRN IIN 1 IIYIJNI.A\_ IIYNEN öC'ıi\E.NCILEA,N iŞÇ.LEP. \1[ 1

ı '

KÖYLOI..ERLE BRLEŞM[OE.N ıtÇ.Siı. �[Yi DE�TREMEYECEKLEN Cılt!J...

135


MAA>< iŞÇJ �

I+.IIR.EXEltYLE �Y�T TE� IIYRI IIYRI VNI. OIJIS!ı..ECEKLE.fl.Ni I+IIYIIL siu: EOEME:ı:ol KITU:sJi: BR �Y�T PJIR.11 CN\.N � � GiBi BR �EYol �ım �EXlDE. ?>..v:ı �oE �cv PJ�R.TlER

Uisl işÇlu:R.or.N VE K.OYL�O\Of.N

MARX'I'J K\JVIMNN iLK

VY�

Öl...\lv'Oil[)(N 14 YIL ��

ı+Ç. �� Sfl<.LEME� BR \l.KE[)(, R.IJ:)y11'011,

iLERI

c:ıCROŞLO (VE NIITÇI) BR

''1!.\RNV11"

M.IIR.K�11

T!tR.!\n-ID/IN

VYüVI...!\MIY I 11 KONVLOU..

LENiN 136

KOP� DA-

MIIRX'N ÖÜP-Eıt.f ı::iı.- 1 MJTIJIKnı.. ç:.()KQ oeGRu..VCtJ

K.E�DR. WT\N..CKLO llE

T\JTNU.JDf\.. VE N� KÖR � üEJ>j:.UjN

VE SIJUYII E�

� l+k;.sR

Bi;.MYu:

SIIÜOII�YliN, EX�sJi: BR oı:w11

UÖR()ŞO!'I� MIIPJ<.$:M. � 19. �YlLOII vI'IVırm EN c.om.

�EYLEAN, IIJ.N..MII nuı:mJ. �

EXONOM � VE

TIVIN� !)O!)Y� ME.ŞP.V �OR.


(LE!Iilı llE SOVYET DEVRM J;ill DE

S!\ŞIVI Si\ KfTId> CıEREKR..)

SU KJTJ'ıllÇ.K DA Sl.JVIDA SITME.LJ

ÖYLEYSL


SİYASAL MARX Yazan: David Fernbach Çeviren: Murat Akad

SİYASAL MARX D\\lU 11�'BU

---

Marx'a ÖVgu DizJsi No: ı

Mart 2008, 2. Baskı

Turkçe (Oqinal Dili ingilizce) Kapak Resmi: Murat Turan 160 sayfa, 13,5)(21, 3. Hamur

Her siyasetçi gibi Marx da siyasetin yasalarına tabi oldu; doğrulan­

nın yanında yanlışlar da ya ph. Ve tabii ki eksikleri de oldu. Ama proletarya

devrimi hedefi nden hiç şaşmadı; ve hep "marksist" kaldı. Liberal solun kimi unsurlarının öne çıkarmayı sevdi!l'i teorisyenliği ile yetinmedi. Elinizdeki kitap,

David Fernbach'ın, Marx'ın siyasi yazılarının top­ landığı dizinin iki cildi için yazdığı önsözJerden oluşmakta. Bu iki önsözün seçilme nedeni, Marx'ın siyaseten en aktir olduğu iki dönem için kaJeme alınmış olması. Metinler teorisyenliğini soyutlayıp siyasetçiliğini unut(tur) maya çaJışanlara inat; Marx'ın siyasallığını bize yeniden hatırlatıyor. Murat Akad ,


BÜYÜK BİR KEŞFİN HİKAYESİ: KAPiTAL Yazan: Vitali Solomonovic Vygodski Çeviren: Atilla Aksoy

KAPiTAL Marx'a ÖVgu Dız:ısi No: 2 Nısan 2008, ı. Baskı Türkçe (Oıjinal Dili Rusça) Kapak resmı: Murat Turan 173 sayfa, 13,5X21, 3. Hamur

-

"...Marx'ın adı hemen herkes tarafından bilinmekle ve Kapital

milyonlarca insana rehber durumundadır. Bunun nedeni, Marx'ın haklı bir

davaya hizmet etmiş olmasıdır. İ�te, Marx çalışmasındaki 'becerikliliği' bu açıdan de�erlendirmiş ve kaderini işçi sınıfının davasına adamışhr. Ve bu sayede de ölümsüzlüğe erişmiştir. Kapital bir güneştir. Kapıtal neden ölümsüzdür? Niçin bugünün insanlan yüzytl öncekiler kadar ona ihtiyaç duyuyorlar? Kapital'de sadece yüzyıl önce tarih sahnesinde beliren sorunların çözümü değil, günümüzün insanını ilgilendiren birçok sorunun da cevabı vardu. Zaten Kapital'in en önemli ve değerli yönü, bu sorunlann çözülebil­ mesi içtn gerekli yöntemi kurmuş olmasıdır." Vitali Solomonovic Vygodski


KOMÜNiST MANİFEST

(Farklı dillerdeki yedi baskıya Marx ve Engels tarahndan yazılmış önsözlerle birlikte)

Yazan: Karl Marx - Friedrich Engels Yayıma Hazırlayan: G. Doğan Görsev (6 çevirmenin katkılanyla) Mayıs 2008, 1. Baskı 109 sayfa. 13,5X21, 3. Hamur

Her eser yazıldığı dönemin mü­ rekkebini taşır. Ancak pek azı, üzerindeki mürekkebi evrensel hale gelirebilmiştir. Karl Marx ve Friedrich Engels'in, tarihte açılmakla olan bir dönemin habercisi olan eseri de mürekkebini zaman ve mekan daralmasından kurtarabilen ender metin­ lerin başında geliyor. Yazılmasından 160 yıl sonra ve yazıldığı topraklardan binlerce kilometre ötede, yeni bir çeviri ile genç kuşaklara ulaştırmak üzere bizlerde heyecan yara­ tan bu eser karşısında saygıyla eğiliyoruz. Marksizmin Jemel eserleri henüz tümüyle dilimize kazandınlmış değildir. Öte yandan, bir çoğunun özgün yazım dili Almanca olan bu metinlerio Türkçede kolay okunup anlaşılabilmesi de, nice değerli çabaya rağmen henüz yeterli düzey­ de sağlanabilmiş değildir. Bu bakımdan, düşünsel olarak zenginleştinci ve ilerletici olan temel Marksist külliyatın dilimize çevrilmesi faaliyetinde ısrar edilmelidir. Bu açıdan elinizdeki eser bir istisnadır. Günümüze dek yapılmış, her biri ayn bir zihinsel emek ürünü olan Beyanıtame/Manifest/Manifesto çevirileri, Marksizmin Türkiye'deki ilerleyişi açısından önemli bir zenginlik anlamııta geliyor. Çeviri sayısının fazla oluşunu ülkemizdeki düşünsel ortamın Marksizmle kurmaya çalıştığı ilişki temelinde aramak doğru olacakbr. Bu ilişki ve bağ kurma arayışı gecikmeler ve kısıtlara rağmen ilerieyebilmiştir. Söz konusu ilişki, aydını­ mızın Marksizme dönük ilgi ve çabasının canlılığını yansıtmaktadır. Marksizmin Türkiye'de daha geniş kesimler tarafından anlaşılması, giincel toplumsal ve siyasal yaşamda ilerletid bir başvuru kaynağı olması daha çok sayıda. yoğun ve nitelikli düşünsel çaba sayesinde mümkün olacaktır. Türkiye'nin Marksist birikimini zenginleştinci çalışmalara kalkıda bulun­ ma fikri bize heyecan veriyor. Hele, "Bütün ülkelerin proleterleri, birleşin!" sabria­ nnın 160. yıldönümünü kutladığımız şu günlerde...


Rius yeni başlayanlar için karl marx daktylos yayınları  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you