Page 17

Ztqcza w automatyce

0

Brak ochrony Ochrona przed ciafami o wielkosci ponad 50 mm (np. przypadkowy dotyk dfoniq) Ochrona przed ciafami o wielkosci ponad 12,5 mm (np. przypadkowy dotyk palcem) Ochrona przed ciafami o wielkosci ponad 2.5 mm (np. przypadkowy dotyk drutem lub wkr~takiem)

4

Ochrona przed ciafami o wielkosci ponad 1 mm (np. cienkie narz~dzie, cienki przew6d) Ochrona przed wnikaniem pyfu w ilosciach zakf6cajqcych prac~ urzqdzenia

6

Cafkowita ochrona przed wnikaniem pyfu

i w zal<ladach fabrycznych, ale tez w niekt6rych innych sytuacjach . Niezawodne zlqcza o podwyiszonej odpornosci znajdu jq zastosowanie w medycynie, motoryzacji i transpor cie, w wys tawionych na czynniki a tmosferyczne punktach zautomatyzowanej sprzedazy lub obslugi klienta i w g6rnictwie. W poszczeg6lnych z n ich kluczowe stajq si~ inne parametry zl qczy. W przypadku motoryzacji i transportu najwai.niejsze sq: odpornosc na drgania, wstrzqsy i wibracje, odpornosc na wysokie i niskie temperatury, odpornosc na wilgoc oraz na inne substancje, takie jak smary i oleje, odpornosc na kurz. W p rzypadku g6rnictwa, kluczowe Sq: dopu szczenie do stosowania w atmosferze zagrofonej wybu chem, • odpornosc': na zabrudzenia, • odpornosc na drgania, wstrzqsy i wibracje, • odpornoSC na wysokie temperatury, • odpornosc': na wilgoc, smary i oleje. Natomiast w medycynie n ajwainiejsza jest dobra izolacja i zabezpieczenie przed przebiciami, a w stacjonarnych a utomatach pracujqcych na dworze - odpornosc': na skrajne temperatury. Pon iewai s twor ze nie zlqcza, k t6 re jest odporne na wszystkie wymienione czynniki jest trudne i bardzo kosztowne, w praktyce twor zy si~ m n6stwo r6i nych rozwiqzaii, kt6re pozwalajq zminimalizowac': koszty instalacji, dziQki doborowi tych cech, kt6re rzeczywiscie odgrywaj<i rel~ w danej aplikacji.

0

Stopien IP Jednym z podstawowych cech zl4czy stosowanych w au tomatyce jest du iy stopieii ochronnoSci, oznaczany \\rska:lnikiem IP (Ingress Protection, tabela 1 i tab ela 2). Okresla o n, jak dane urz4dzenie, l ub komponent (w tym zlqcze) jest szczelne i niew railiwe na wed~ oraz kurz. Naluralnie, im komponent ma wyzszy stopie(1 ochron nosci, tym jest drozszy, gdyi wymaga zastosowania bardziej kosztownego zestawu uszczelek. Cz<lslo tez zl'lcza o duzym IP sq trudniejsze w podli1czani u, gdyi np. wymagajq d okrQcan ia mocowa nych elemen l6w.

Odpornosc na substancje chemiczn e Nierzadko bywa lei tak, ie podl4czane przewody pracujq w otoczeniu silnie reaktywnych s ubstancji chemicznych , kt6re moglyby uszkodzic': stand ardowe kable. Wtedy to konieczne jest uiycie przewod6w i zlqczy od pornych na s ubstancje, jakich mozna siQ spodziewac': w danej aplikacji. Warto przy tym wziqc pod uwag~ nie tylko chemikalia rozpylane w trakcie prowadzonych proces6w technologicznych, ale tez inne substancje, kt6re plyn q w instalacji, p rzy k t6rej znajdu jii si~ pr zewody, a nawe t smary i oleje, slosowane w silnikach i elemen tach mechanicznych. jesli ryzyko, ie w wydostanq si~ one ze swoich obieg6w jest niemale, rozmieszczone w okolicy przewody i zlqcza powinny bye': na nie odporne. Dobrym przykladem jest motoryzacja, gdzie obudowy zl<1czy elektrycznych

Brak ochrony Ochrona przed kroplami wody spadajqcymi pionowo (z kondensacji) Ochrona przed kroplami wody padajqcymi na obudow~ pod kqtem 15° nia normalnego kroplami padajqcymi kroplami padajqcymi strumieniem wody z silnymi strumieniami

pofoze-

pod kqtem 60° od pionu pod dowolnym kqtem, ze wszystkich stron (deszcz) dowolnego kierunku wody lub zalewaniem falq z dowolnego kierunku

6

Ochrona Ochrona Ochrona Ochrona

8

Ochrona przed zalaniem przy zanurzeniu na takq gl~bokosc, aby dolna powierzchnia obudowy znajdowala si~ 1 m pod powierzchniq wody, a g6rna nie mniej niz 0,15 m w aasie 30 minut Ochrona przed zalaniem przy ciqglym zanurzeniu i zwi~kszonym cisnieniu wody (I m

4

przed przed przed przed

wzgl~dem

gf~boko~ci)

9

Ochrona przed zalaniem strugq wody pod cisnieniem (80-1 00 bar6w, o temperaturze do +80 °() zgodnie z normq DIN 40050

umieszczonych w podwoziach pojazd6w Sq odporne n ie tylko na wod~ i kurz, ale lei wlasnie np . na plyny stosowane w instalacjach samochodowych.

Odpornosc na temperatury Zapewnienie odpornosci na temperat ur y pan ujqce w otocze niu zlqczy jest chyba d osyc oczywiste . Zl e dobrane ztiicza mogq stac': si~ kruch e w ni:i:szych temperaturach i ulec uszkodzeniu przy choc by drobnych urz4dzeniach. Zt<1cza nieodporne na wysokie temperatury Sq natomiast podatne na rozpu szczanie l ub przypalanie si~, co czasem skutkuje uniemoiliwieniem rozlqczenia zlqcza, a czasem zerv~raniem kontaktu.

Odpornosc na drgania W tej kwestii nie ma wqlpliwosci - dobre zlqcze powinno bye odporne na wslrz(!Sy i wibracje i dotyczy to praktycznie wszystkich zastosowan. R6inica w przypadku przemyslu (n iezaleinie od bran:i:y) polega na tym, :i.e w takich aplikacjach zlqcza sq cz'lslo poddawane wiQkszym drganiom nii w urz<1dzeniach konsumenckich. Konsekwencje zerwania kontakt u lei sq powa.iniejsze, czego swietnym przykladem jest moloryzacja, gdzie drgan ia S<t cz~ste i maj<t r6zne amplitudy. W coraz bardziej zelektronizowanych pojazdach, zerwanie przewod 6w odpowia dajqcych za dzialanie podsystem6w pojazd u mo:i.e doprowad zic': do wypadku.

ATEX Ciekawq gru pq produkt6w sq urzqdzenia - w tym i zlqcza - przys tosowane do pracy w atmosferze zagro:i;onej wybuchem. Kl uczowe jest wted y takie dzialan ie podzespol6w, by n ie wytwarzaly iadny ch iskier, kt6re moglyby wzn iecic po:i;ar lub zai nic jowac wybuch . jest to szczeg6lnie trud ny wym6g do spelnienia w przypadku z lqczy, gdy:i: naturalnym jest, :i:e w momencie sty kan ia ze sobq prze wodnik6w o r6:i:ny ch po tencjalach powstajq iskry. Dlatego producenci t worzq specjalne konstrukcje, kt6re minimalizui'l ilosc ladunk6w, jakie mog4 przeskoczyc pomiQdzy konta ktami oraz kt6re uszczelniajq miejsce kontaktu , tak by e wentua lne iskrzenie nie mialo wplywu na otoczenie zl4cza.

Izolacja przed przebiciami Standardowo zlqcza zapewniai'l p ewi en stopien izolacji, kt6rym pr ojektant - elektron ik p raktyczn ie n ie musi si~ p rzejmowac . Dopiero, jesli zl4cze jest przeznaczone do in stalacji w systemie wysokiego napiQcia, w ytrzymalosc izolacji i odpornosc na przebici a nabierai'l zn aczenie. jest to waina kwestia r6wniei w urzqdzeniach m edycznych, gdzie be z odpowiedniej izolacji sprz~t nie dostanie certyfikat6w potrzebnych , by m6c go wprowadzic na rynek.

eWy·d a ei~Tll.~m~ ~k1~:rb:z~i.cloJ lf (96006) Wydanie ele~:troniczne przeznaczone wytqcznie do u:±ytku Vlltasnego bez prawa do rozpowszechniania.

107

Elektronika praktyczna 07 2014  
Elektronika praktyczna 07 2014  
Advertisement