Issuu on Google+

ΔEYΙEPo MΕΡoΣ

To ΠρnTo τeΣT oΙΩΔlNEΣ τoY τoKΕτoY

.oι

θεωpiεq τoυ Maτoν Φρi\τμαν τoιj dδο)σαv τo βρoρεio

Noμndλ' αιη Xιλιi dδωoαν τoγ Πlνoτσdτ,. 'Eδoυdρδο Γκαλεd1o, LMερξ xaι

.Δε νoμiζo

ΝΦεζ

DΙaJ 1 Νοchω de

λyΦζ

χoι

λιnιτ

1

dι Gιuπa

ΠoλΦoι', Εξ6\1α9' 1918]

με θε6ρησαν ΙΙoτd "διαβoλ1κ6",. Miλτov Φρiιτμσγ, rrlαll s,rrat Jlu1mL 22 ΙoυΙ{oι 2006 6τ1


KEΦΑ_ΛΑΙo 3

τo ι{ρΑT0Σ τoY Σ0κ H AlMAτHPH ΓΕNΝHΣΗ τΗΣ ANTΕΠANΑΣτAΣHΣ

"Tα Πληγματο ΙΙpdΠει να εΠψ!ρo1ται 6λα ταυτdΥρoνα,

d)σ(ε,

ιi!ταξ λιγ6τερ() αισθη1d, γα εγι)χλ06ν λιγ6τερo,. Nικoλ6 Ιtο(ιoβελι, o EΙΨn aζ, ι513ι .Αν ιιoΘετηθεi η nρoσd.γTιοη τoυ σoκ, πι(πειjω 6τι Θα πρ6n.ι Vα

αγαrcινωθει δημ6σια lαι λειΓτoμερ.δξ, 6σιε vα εΠενερΥησει no_ λi σ6ιτoμα. 'οσo ΙΙιo €νημερ{iμ6vos εil'αι o πΙηθυφιjζ τ6σ() ,l}|ιooηιΓρo θα λl l ιo\ιj\oυν o, ,ιf'δρασ' . ,οU lη' nΓ,'"σρ_

μoγηξ Mi\τoν Φρirμαγ' σε εΙ1ισιoλη τoo ΙΙρoζ τo

αρoτηγιj Αουγκoιjro Πινoτσiτ, 2] ΑΙριλioυ Ι975,

o σιρατηYdζ Aoυγκoυσro Πιvoτoiτ και oι oπαδoi τoυ α\7αφdρo\ταν συσrηματικιi σrα γεγov6τα τηζ 1]ηζ Σεπιεμρρioυ Ι973 ωq .π6λεμo, και 6χι cυq "πριr_

ξι(6ιΙημα,. Ασφoλ6ζ και τo Σαιτιliγo fμoιαζε με πoλεμιxr,i ζι6vη: Αρματα μιixηζ διiσμζαν τιζ λεωφ6ρoιζ αγoiγo\,ταζ Ιιρ και τα κυβερVητιt(d κτiρια δixo' \ταγ εnιθdσεlζ απd αεριωθorJμεγα- 'oμωζ υΠiρχε κdτι ΙΙαpdδoξo σε αυτd τoγ Π6λεμo:'Hταv μoν6Πλευρoζ.

Πμiτα αα'

ιjλα, o Πιvoτσdτ dλεγΙε αrΙ6λυτα τo σιρατ6. τo γαυτικ6, τoυζ ι1εζoναιhεq και τηv ααrυvoμiα. Eξdλλoυ o Πpιiι]δρoq Aλιilτε εixε αρνηθε( ι,α op

γαγ6σει τoυζ υrΙoσrηριllτdq τoυ oε iνoπλεq oμι1δεζ dμυvαζ, σιγι]rΙ6ζ δε δlεjθε_ τε δικd τoυ σrρσ16. Η μoγαδικη εσιiα α\τaσrασηζ ηταv τo Πpoεδρικ6 Mdγαρo (γγ()Φ6 ωζ Δα Moνaδα) και σrdγεζ γειτ1rνικ(6γ (τιρiων' καθdξ o Aλιd\τε και


Φ0

o

σrεγ6ζτoυ κιiKλoζ Πρoσπαθoiσαγ θαρραλ6α γα ιrΠερασrΙiooυγ τηγ 6δρα τηζ

δημoκρατiαg. 'Ηταv dναζ ιiνιooζ αγιiναζ. Παρ6λo πoυ οι υΠoπηρικτaζ τoυ Α,\ιd\τε ηταv μ6νo τριιiιι.Ι dξι, o σιpατ6ζ εκτ6ξευoε εναvιioν τoυ μεγιiρoυ εi' κoσι τιinrερlζ ρoυ(dτεζ.3 Εiναι φαvερ6 6τι o Πιγoτσ;τ, αυτ6ζ o μαται6δoξoq και ευμι:τιiβλητoq επι ιGφαληζ τηζ εrΙιΙεipηoηq (oγκιiδηq oαv το dρμα μ{iχηζ σιo oΠoio εrΙaβαινε), ηθελε τo γεγoγ6ζ να ειναι (iσo ιo δυγατ6γ περισσ.iτερo δραματιd6 lιαι τραυ' ματικ6. Ακ6μα κι αν τo πραξικ6πημα δεν ηταν ΙΙ6λεμoζ, ητα\' οxεδιασμliγο

6σιε να δημιoιργεiτηγ oισθηση flωζ 1iταγ - 6vα xιΙιινιi nρoανιiκρoιoμα και Δεbζ,. Σε α\τiθεση μι: τη γειιoνιΚi Aργε\τινη, τηγ τηq επιxεiρηoηq "Σoκ oιloiα εi1oν κυβερνι]oει riξι αrρατιωτικdq κυβερνησειζ τιζ rΙρoηγoιjμεvεζ τaσ_ oεριq δεκαετiεq, η Xιλι'i δεγ εixε εμrΙειρiα απ6 σι]τoιj τoυ ειδoυζ τη βiα. ΕιNε αΠoλαJσει εκατdγ εξηι.ιο ;ριiιια εγlηνικιjs δημoκρατικI]q διακυβdρνηιlηg, τα ,l \, υ.olo oορoιηο j.α αl ο .υ onoια oυνε1oμr να. Tdρα 6μωζ τo Πρoεδρι(6 Mdγαρo ειΙε rΙαραδoθεi σιιζ φλdγεζ, η σoρ6ζ loυ ΠρoΓδP,,υ Γi\, μ' lοφrρθιι ;E", nαιω oΓ l'ο φoρε'n \.1| o| .Πη.iIt no| ουdτσι

νεργliτεζ τoι εiΙαγ

(σιoλ]lει

Eαπλιυμdνoι μπρoljμυτα Φo δριjμl) μετoυφdκια γα τoυζ σημαδεioυγ.* Σε αΠ6σιαση μερικdγ λεrΙτd)ν με τo αι1o(ινηιo αrΙ6 τo l

lρoΙ δρl Ko N',FΙσρo. o

ο|,\dι l o \Π.\ι;. nυυ l i\Γ llρooφo1 α t nΙσ ρt'ψ.ι on.j

την Oυdσιηκτoγ γ1α να αγαλdβει τη θdση τoυ υπoυργoi Αμυναg τηq XιλI]s, βpισκ6ταγ εκεalo τo Πρωι σιo υΠουργεio τoυ. Αμdoωq μιiλιq διε:oxιoε την κε-

lτρικ{ ε(ooδo, διiδεκα ιrιρατιdτεζ με εξoΙΙλισμ6 μιiχηζ Ι1oι ιoυ εiχαν σι4σει εγ6δρo τoν oΙνaλαβαν υΙId τηγ oΠειλη των orιιoΙΙoλυβ6λoγ τoυζ.'

πραξικoπliματoζ εκrΙαιδευτdζ αΠ6 τιζ ΗΓLA, [oλιoi ατΙ6 τoυζ oπoioυζ ανη1<αν σrη cΙA, εiχαν φρo\τiσει να εμΙIνειjσoυγ rΙαρdφoρo α\ηικoμoυνlσn(d μdγoζ σroυζ αιραιιωτικoiq ιηq Χιλ{s, πε(θolτdζ τoυζ 6τι oι οooιαλισrdζ l'lταγ \,τε φιiκτo P6σoι κατdσκoΠoι, μια ξiνη Στα Χρ6γ1α

Ι1oυ προηγr]θηκαv του

εxθρικl] δiναμη oιoυq κ6λnoυζ τηq χLι1ανηζ κoιγωνiαζ, ε]γαs αυτ6Χθων .εσωτεpικιiq ε1θρ6q,. Στηγ πραYματικdτητα, o σιρατ6ζ ηταν Πoυ αΙΙoδεiλτηκε o αληθιν6q εγ16ριoq ε1θρdζ, aτoιμoζ vα σιρ6Ψει τα 6Ιi_λα τoυ εγα\'ιioγ τoυ τΙλη_

θυσμoi - o

Ι1oυ εiχε

ΑΙιεrε

oρκιΦεi γα Πρoσιατεiει.

να υπdρΙoυ! διχoγνωμiεζ σΙε βρdθηre nυpoβoηΙdνoq Φo ιεφ6λι' Eξα(ολoυθoιν τoυ ΠpoεδpιΦrj Mεγd Πoυ dΠεφταν εναnιoν απ6 τιζ σlιαiρεζ τo αν τον σ(ι'τωσε μια με τoν o1 xL\ιανοι να δoο! εrλεγμaνo Πρ6εδρd oν αι1oιτ6!ησε πρorcιμcΙoυ Δα N{oγdδα μη η ρoυ τoυζ να πoΡαδινπα1 σιοιq σιασιαΦdζ rραιωlι(oιq. ιΙ δειτερη Θειip1α μoιdζει nιο αξι6nι

τι(ιi

αη. (Σ.τ.Σ)


λΙε τoν,d\ι6ντε !εκριi, τoυζ υτΙoυργoiζτoι υΠ6 κρdτηση και χoρfζ εμφαγ4 αι-ιiααoη, τηζ εiχε τελει6σει μαζιl<η η μεγιiλη μdχη Ιo6\ταζ μdχρι τα μaσα τoυ oπoγεliμσrοζ. o Λετε,\ιd και ιiλλoι εξdxoιτεq κρατoliμεvoι oδηγιiθηκαιτε-

λικιi αιo παγωμdνο νηoi Nτ6σov σιoν Πoρθμ6 τoυ Mαγγελdvoυ 6Jι Πιo κoιπινι1 oι: αrpατ6πεδo εργασiαζ τηζ Σιβηρiαζ μΙloρoΙjσε γα βρεt o Πινoτσdτ. Ωorιiιlo oι δoλoφoviεg και oι φυλακiσεiζ των μεΙilν τηq κυβipνηοηg δεl rirαv αρκετd για τη γdα, χoυ\τικi κυβdρνηoητηs Xι\ι]ζ. o1σιρατηγof γνιiριζαν 6τι, γ1α γα ΙΙαρrμειγoυv σιηγ εξoυσ1α, aπρεΠενα τpoμoΙ(ρατησoυν τoυζ Χιλιαγoiξ, 6Πωζ εiχε σιμβεji και με τo λα6 τηζ Ινδovη(riαζ. 'Ιiζ επdμεγεζ μιjρεζ ΠερirΙoυ 13.500 Πoλiτεζ συγεληφθηoαv, αιoιβιiμηκαν oε φορτηγιi και oδηγηθηκα1, σε φιλακdζ, ωμφovα με μ1α αΙΙογαραλ-τηρισμdγη αναφoριi τηξ cΙA.5 xι\ιdδεζ κα-ιi\ξαv ιπα δfo κυpιdτερα ΠoδoσφαιριΙ(d γηπεδα τoυ Σα\τι(iγo, τo Στιiδιo τηζ xιληζ 1<α1τoτερdΦιo Eθvικd Στdδlo. M;σα σro Εθγ1κ6 Σιdδιo o θιiΙατοζ α\,τικατiσιησε τo rΙoδdσφαιρo ωg δημ6οιo θ6αμα. Ι{ουκoυλoφ6poι καταδ6τεζ Περιφiρo\,ταγ σrιζ κερ1(ιδεζ κα1 ι]ΙΙoδεiκγυoγ τoυζ (υΙoνoμευτdξ, σroιζ (πρα_ τιοjτεζ rΙoυ τoυζ (rυγ6δευαν, oι onoioιτoυζ ιjoεργαvσrα αΠoδυTηρια καισrα θεωρεια τ(Dv εrΙισημoγ, Πoυ εiχoγ μετσιραΙrεi σε αυτοσχdδιoυζ θαλιiμoυζ ρασα νιΦηpιωγ. Ε(ατoι.ιdδεζ ε]λ-τελdσιηκαγ. Tα dΨυΙα σd)ματα εYκoταλεfΠo!ταγ σrα κρaσriεδo μεγdλων αιτoκινητ6δρoμoν η (oτdληγαv vα εΠιrΙλdoυν σ.α λαoπωμdνα κανιiλια τηs πιiληc. Πpoκειμaγoι να διασφαλiσει τηγ επdκταση τoυ τρ6μoυ και Πaρα αrΙ6 την nρωτεiουσα, o Πιγoτσdτ dσιειλε τoγ nιo αγελdητo αΙi6τoυζ υφισιαμiνalυξ τoυ, τo σrρωηΥ6 Σ;ρΙιo Αρεγιdvo Σταρκ, να εΠισκεφθεi με εΙικιiτπερo τιq βιiρει εξ εΙΙαpχiεζ και να εrΙιθεωρησει μια σειριi αΠ(i φυλoκdζ σrιζ oΙΙoiεξ t(ρατοi_ 1-ιαν (υrΙoγoμευτdζ,. Σε κιiθε Π6λη rΙoυ εnισκ6Πτo1-ιαν o Σταpκ και τo απ6orrα_ σμα θανΙiτoυ rΙου τoγ συγιjδευε εΙraΙεγαν τoυζ πιo σημα\τlκoJζ αΠdτoιζ κpα_ τ06μεγoυζ _σε μια ΠεpιΠτωση εiκoσι ε:ξι ταυτ6Ιρoγα (αι σιη συγdχεια τoυζ ελτελουσαγ' To μoνorΙdτι τoυ α(μσroζ ΙΙoυ dφησαγ rΙισω τoυζ σrη διdρκεια αυ_

τ6ν τωγ τεσσdpωΙ ημεΙ)6ν dYιγε γγ(Dσι6 ωζ .Kαραβliνι τoυ Θανdτoυ,.6 Πoλlj σιj\τoμα oλ6K\ηρη η χ6ρα ε:ιΙι: λdρει τo μηνυμα: Η α\τiσιαση ισoδυvαμo6σε] με:

θdνατo.

Παρ6λ0 πoι

ΙΙ6λεμoζτoυ Πινoτσετ liιαγ μoν6Πλευρoq, oι επιπτιiιlειgτoυ ητoγ εξiσoυ σημα!τΙ(dq με εκειγεζ εv6ζ εμφ{λιoι πoλdμoυ { μιαg ξdνηq ειlβoλ{s. Συvoλικd, περιoo6τερo1αrΙ6 3.200 dνθρoπoι εξαφαγaσrη(αν η ει-τελdσrη()

καv, τoυλιixιoιoν 80.000 φυλακiαrηκαν και 200.0ο0 εγκατdλειΨαν τη rΙoλιτιt(oιiζ λ6γoιζ.?

x6ραγια


11ο

τo oιι,!ovoμιιi6 μ6ιωΠo

fΙαιδι{i τoυ Σικdγoυ, η ΙΙη Σεrπεμβpιoυ ηταν μια μdρα Πυρετ6δoυζ αναμovr'iq και ιψηλ{q αδρεναλiVηζ. Tιζ iIρoηγoυμεvεζ μdρεζ o Σdρχιo δε Kd_ σιρo μι\oυσε συγdχεια σιo τηλdφωνo με τo ωνδεσμd τoι {'ι.ο vαυτικ6, διαβd ζoντιiζ τoυ oελiδα nρoζ σεliδα'ιo τελευταio τμ4μα τoυ .Toiβλoυ, για γα Πdρ€ι τηγ τελικiι dμ(ριση. Tη μdρα τoιr πραξικoπημσroζ αρκετd αιΙ6 τα ΙΙαιδιd τoυ Σικdγoυ εiγαν σιρατoπεδεΙjσει σro τυrΙoγρrΙφεio τηζ δε:ξιdζ εφημερfδαζEl λΙεrιιιio. Yπιiτουq { xουq ΙΙυρoβoλισμ6ν αoυζ δρdμoυζ, ΙIρoσrΙαθoσοov νο τυ_ n6σoι! εγ1(αiρωζ τo .To6βλo,, 6σιε να εiγαι ετoιμο αΠ6τηγ ΙΙριiτη μιi)α πoΙr η xoσιτα θα dρΙιζε γα ασκεi τl}γ εξoυσιo. o Αρτodρo Φoν"ιdγ, dναζ αΠ6 τουζ ε:κδιiτεq τηq εφημερiδαq, θDμdτoι 6τι τα rΙιεαη{Ια .δοJλε:υαν oσταμdτητα γ1α να ιυΠ6σoυν αιτiτιrπα (rυτoιi τoυ πολυοε1λιδoυ ε}γρdφoυ,. Ι(αι τα Koτdφεραν 6σιο] Kαι τηγ τελευταfα στιγμη. .Πpιν αΠd τo μεσημdρι τηζ Tετdρτηζ ]2 Σε_ πτεμβρfoυ 1973 oι oτρατηγoιτωγ εγdΙΙλωv δυνdμεωγ Πoυ εaγαν α\,αλdβει κι' βερνητικιi καθ{κolτα εf1αν τo Σxιlδω ιπα γραφε:iιl τoυg,.3 ol rlρolαoιlc.no lε\lι. ("|/Γ!υ rlλα\ μlo l t l ι]nωolακη oμo|''l lιllι μ. ΓιΓιΓ1α τα

γεζ rΙoι ιΠdρχoυγ σιo caliΙalis1n .ιnιl' Freιι]'οηl'τoυ Φρiν"ιμαγ: ιδlωτικotΙoιησειζ,

ιrπoρρ6θμιclη κοι πεpιl(oτIdζ τωγ κoινι)Vιt((i)ν δαrΙαν(6γ _ η αγiα τpιιiδα ηc ι:ΙεnΘε:ρηq αγoριiq. oι ι:κΠαιδευμdνoι (πιζ ΗΠ,q. oικoνιlμoλdγοι τηζ Χιληζ εiΙαγ

ιζ

ιδdεζ με εφηνικd μaσα, (πo πλαiσιoτoυ δημοκρατικοU διαλι1γου, αλλd εiγαν α\τιμετ()πιlει την οΙoκληρωτικr] αnιigπ-

ΙΙpoσrΙαΘησει!α εισαγdγoι]Ι αυιdζ

T6ρατα Παιδιιi

καιτα oxιiδιi τoυq εi1αν επανdλθει, μdοα oε iγo Κ\fμα ΙΙoΙΙj Πιo ευvoiιi6 για ιiJ ρlζoσΙτασιι(d ijραμιi ιoυq. Σε αυτη τη vdα επoxι] δε 1ρειoζ6ταv να συμφωγεi 1<αγεiζ μαζιτoυζ εft6ζ αΙ6 μια δρdkα dvσιoλωγ. oι nι() σX,\ηρoΙ rΙoλιτικoiτoυζ αιτiΠαλo1 ηταν \,εκρoι, φυλa(ισμdγιΙι 4 δωκιiμι:νoι. Η εικ<ivιι τιlv ιιερκ,lθoljμι:νιlν κrrι ιιlν κιιραβιιι,ι(i)ν τoυ θαγdτoυ .6 ηr1$6ρ16l'ι. l "Lιrια] "ιrζ, ciλoυ' o-l. ι'11.\61η"μ.' .Για εμdζ, ηταγ μια εΠαγιiσταση,, iΙει δηλ(6σει o Ιlρισιιdν Λαρoιλdι, dναζ αrΙd τoυζ oικoγoμιΙ(oΙjζ oυμβoιjλoυζ τoυ Πινoτσεjτ.! ΙlIr(iκιjιται για dγα δiκαιo ΙαΡακτηρισμd. H 11η Σεπτεμβρioυ 19l3 οημαιoδ61ησε Kιi Π Περι(rσdτε:ρo αΙΙli τo βiαιo ιdλoqrηq ειρηνικηζ σoσιαλισπ(4ζ εΙIογdσιασηq τoυ ,\\ιdΙ ιε: 'ιiταν η αpΙ4 αυτoi Πoυ τo ΙΙερΙoEΙL6 The Εcon01]ιist Θct Ιαραkτηριζε αργ6τερα iα\Γιε πα\,dσταση,. η i1ρ(i)τη oυγΙιεκριμdι,η viκη (πηγ εjκ1'Γρατεiα Πoυ διεξηγε η Σχo λr'i τoυ Σικιiγοι για ι,α ιiκιρoθoiν oι κατ(Ικιησειζ ιloι εaχα! εΙ1ιτευΙθει Ιdρη σιηΙ oικo\,oμικΙi τηζ αldΙ1ιυξηζ (αι σιoγ (εινσιαγισμ6.!1' Σε α\1iθεση ιtε: τη μεΨη.

τoυ Σικιiγoυ


pι1(η εΙαγdσια(rη τoυ Aλιd\τε, βαασμιjνη στη μετριoτΙdθεια

(α1Φo oυμβιρα_

oμd oπ6 σεβασμ6 Πρoζτη βασικη αρχ41ηζ δημoκρατfαζ 6τι πρirΙε1να ιndρ' Ιoυν α\τιρροΠεζ δυνιiμειζ, η εξiγερσητηζ ΣχoΙιiq τoυ Σικιiγου, πoυ oιηρiμηκι] σrην (υμη βaα, δεν εiχε (αμi(i ανασιoλη vα φτ(ioει σιo ι:iκρα. Μιjσα σια εΠ6μενα xριiιια oι πoλιτικdζ noυ Ιερ1γρι1φo\ταν (πο .'Ιοfβλo" θα ειιβιiλ\oιτι:lν

lκdμα κρiσεωγ. 'oμoζ η xι 6Πoυ γε\γη[lηΙ(ε η αιτεπαγdσιαoη 6ιoυ γειν:jθηκε o τρ6'

σε δεκdδεζ dλλιjζ x6ρεq με ηρ6oΙημα μια ευρεfα

λη ηταν η χ{i)ρα μoζ.

o

Xοσd Πιγιdρ:Ι, απιiφoιτoq τoυ 'Γμr]ματog oικoνoμικιiν τoυ ΚαθoΙικoti ΠανεrΙισtημιoυ t(αι αυτoΙαρα(τηριζ6μενoζ (Παιδi τoι Σικιiγου", 6κovε μεια'

nτυxιακεlq οποιδfg ιτιo Χdρβαρ\τ 6ταv dYιγε τo Πpαξικdπημα' Mιiλιq 6μαθε τα

κoλd γdα, εnaσιρεΨε σrην πατρiδα τoυ "για vα βoηθησ(υ να oναδυθεf μια γd1r Ι6ρο, αφoσιωμdνη σιo 6ραμα τηζ ελευθερiαζ, μ,σα απd τιζ σιdΙτεζ τηq Παλ1ιiζ,. Σiμφι)να με τoγ Πιγιdρα, Πoυ aμελlε γα γiνε1 ιrrΙoιpγ(jζ Εργασaαζ τoυ Πιγoτodτ, εΙρdκεlτογιΙ ιμια Πpαγματικη εποydσιαση, [...] μ1α ριζικη, ευpεfα ι{αι απoφooισι1κ4 l{fγηση πρoq την ελεfθεpη

Πριν

Αoυγ(oljσ.o Ι Ιινoτσdτ σι]ν0δε:υ6ταγ αΠd rη φημη 6τι {ταν τιioo πειθrivιoζ,6σιε dφτανε μaΙρι τo σημεio να γi\,εται δoυλοrΙρε ατΙ6 τo

πραξικ6rΙημα

αγoριi,.''

o

ιΙηζ, Koλα(εiο\ταζ και συμφoγd)\ταζ ΙΙd\τα με τoυζ ΠoλιτικoUζ ιoυ Ι1ρoτσrομivουζ. Ωζ δκτ&[opαζ o ΙΙινοτσιi αrΙoκdλυΨε vdεg πλευρdg τoυ 1αρακτ{ρα

τoυ. Kατdλαβε τηγ εξoυoiαμε αδlιi\τρolΙη ικαγoΙ1oiηση, υι}θετ(i\τoζ dφoζμo-

νιipxη και ιoxυριζιiμενoζ dτι ηταγ τo .rΙεΠρoμaγo, ιoυ γ{r κυβεργη.rει τη χι6_ ρα. ΣΙi\τoμα oργdνωσε dνα Πραξtκ6Πημα μaσα σιoυζ κ61ιΙoυζ τωγ ΠραξικoΙΙηματι6γ Πρoκειμd\,'oι Ια αrΙαλlαγεi αΠd τoυζ d,Lλoυg τpειg αιρoτιωτικoiq ηγd-

1εζ με τoυζ oΠoιo!ζ ειΙε συμφωγ4σει vα μolρασιεi α]ν εjξoυσiα ι{αι αυτoαναγoρε{τηκε Aνιjτατoζ Αρχηγ6ξ τoυ'Σθγoυζ και Πρdεδpoζ ιαυ[6Χρovα. Λdτpευε τιζ ιΙoμπ(6δε ιζ τελετdζ (αΙΙ6δε1ξη του δικαι6ματdζ του ν(, κυβεργd) 1(α1δε]v (Ια_

ευκαιρiαγα φoρaσεl1ην πρωoικ{ ιπoλ{ τoυ, nd\τα συγoδευ6μεγη σrΙ6 μανδiα.* Για τιg μετακινlioειζ τoυ σιo Σαντιdγo χρησιμono1o6σε μια πoμπη orΙd xριιrdg αλεξfoφαιρεq MeΙcedes-Benz.Ι! o Πιvoτιrετ ε:iγε ταλ6ιτo σrην αυταργικη διαΙα.)p6ρνηση, α.Lλd, 6nωζ και ο ΣoυΙdριo, δε !τ6ριζε τinoτα απιi oικονoμiιr. Αυτd ηταγ ε1γα σημα\τικ6 Πρ6 βλημα, επειδιiτo oιxoνoμικ6 σαμπoτdζ Πoυ εiΙε εvopxησrρdσει η ΙT'Γ ειΧε γε

*

H επισημη ΦoΙli τoι χιΙιαloιj σιpατotj nαρoισiαζε Ιoλ\aqομoιjuΓεζ με εxει\,η τoυ πρωoι (αλjσει Πριnσoυq αξιωμΦι

(otj, επειδη αη αρχdζ τoι ειrcαoσ αι6να η ιdτε (ιΙJaρνηοη εΙχε (o!js για να ε(παιδε6σ0υντo αρΦ6τηζ χι')ραζ. (Σ.τ']ν1.)


112

τo i]0 ΓMA τοY Σoι,1

ιλoνioει την oικovoμiα τηζ Ιdραζ και o Πιγoτσiτ βρdθηXε α\,rιμaτ(0Ι1oζ με μια oξ1jτατη κρiση. ΑJΙ6 τηγ πρ6τη σ.ιγμ4 ιΙΙ4ρξε μια εjιτovη α\τιΠαριiθι]ση ισχιi oζ μdσα σιoυζ κ6λrΙ.)υξ τηζ NoΙj\ταζ (rγdμεσα σε εrciνoιζ Πo! εrΙιθυμoiσαγτηγ εΠαγoφopd τηζ πρo τoυ Αλιiι-ιε κατdσrασηζ rΙραYμdτων 1(Ιr1τη γρ4γoρη εΙΙιαrρoφ{ αιη δημoκραriα lιιΙι σια Ιlαιδιd τoυ Σικdγoυ, ΙΙoυ Π(εζανγι.Ι μια oλo' κληρωτικι] μεταβoλ] υπdρ τηζ ελε{θερηζ αγoριiζ, η orΙoiα θα χρειαζ61αν ΥρG νια για να επιβληθεi- o Πιvoτσiτ, Πoιl αrΙoλdμραlε lδιαiτερα την εξoυσiα Ιoυ ειχε αΙΙοκι4σει, αΠεXθαν6ταγτηγ ιδdα 6τιτo ΠεΙΙpoμdγoτoυ liιαγ να φarει σε rΙdραζ μια αΠλ4 εΙiιχειρηση εκκαΘdρlσηξ, δηλαδrj να .απoκαταατrioει την τιiξη, και

oυγdχεια γα αΙΙoχωρ4σει' <Δεν εfμασtε μ1α ηλεt{τρικη σκoδΙΙα ΙΙoυ odρωoε τουg μαρlιαιds γιlx γα εΙΙαγ6λθoυγ σιηγ εξoυσ1α oι κrlριoι .Ιoλιτιl<of,,, r:rrη

εfτε δηλτioει.ri To 6ραμα των [Ιαιδι6ν τoυ Σικιrγoυ για μια oλoκΙηριoτικl] ιrνι1_ rΙλαση τηζ Ι6ραζ ταfριαζε με τιq α1αλ(νωτεq φιλoδoξiεζ τoυ και, drΙωζ ιjκαγε o Σoυ1ι1ρτo με τα μ6λη

τηζ MαφiCrζ τoυ MπdρΚιεi, δ16ρισε αμdσωζ o1κoγoμι

κoιiq oυμβoriλoυq τoυ αρκετoυζ αrΙ6φ0ιτoυξ τoυ Σικdγoυ, oυμπεριλαμβοvoμi'

Σipxιo δε Kιiσιρo, ηγdτη τωγ Παιδι6γ τoυ Σι(dγoυ κlrι βασικoσ συγ γραφ6α τoυ ..Γo6βλoι,. Toυζ αΙtoκαλoljσε J..rr?oJ, δηλαδη "τεγvι(oiζ,, tιoiακειjo\ταζ iτσι τη ματαιoδoξiα τoγ Πο1δ1(iν τoυ Σικdγoυ, rΙo! ιoχυρiζovιαΙ dτι (η1ημσ ιηc rπισrημn\ hαl νl η αι6ρθι,ιlη μιαc oιλoνoμiαc η lσν 'tλn UnoKΓlμt γoυ τoυ

1(6v ανθρι6πινων

επlλoγ(iv.

Παρ6λo Eoυ o Πινoτσdτ γν6ρ1ζε ελιixlιrια Πρdγματα για τoν π\θωριoμ6 και τα επιτιiκια, oι ieciπrs μιλorjσαν μια γλιiσσα τηγ oΙτoiα καταλdραιγε. Για εκειvoι]ζ, τα oικoνoμlκΙi tσoδυναμorjσαv με δυγdμειζτηζ φiσηζ τιζ oπoιεζ nρ6' Ι1ει να σεβιjμσσtε και να υπαKoΙiμε, ι]Πειδri .τo γα δραζ εγd\.ιια σιη φυση ει γαι α\,τ1ΙΙαραγωγικ6 και Yεγvd αυταrΙdιεζ}, 6Ιτωq εξηγο:1oε o Πιvιdρα.|a o Πι γoτσiτ συμφωγofσε: oι ι1νθριυπoι, dγpαqlε κdΠoτε, ΙΙρdΙει γα υτΙdrcι\.ισι ('ε

δεipει ιiτι

μια βαoικητdξη κoι ιεραρxiα ειναιαγα "η φiση μιiq γκαiα,.'5 Αυτ6q o αμoιβαioζ ισΙυριφ6ζ 6τι δρ()ioαν συμφoγα με ανr;τερoυζ φισικorjζ v6μoυζ ατΙoτdλεoε τΙι βdση τηζ συμμαΙiαζ ιoι Π1\υτσd]ι με τα Παιδoμ6ζ, εrΙειδη

διιi τoυ Σικιiγoυ.

To Πρl,iτo ενdμια dτoξ o Πινoτσdτ εφdρμooε τΙισrd τoυq κανriνεq τηg ΣτoΙ4ζ τo! Σι(dγoυ: Ιδ1ωτικonoiησε μερικiζ -αν και ιixι 6λι:9_ απd τιq κρατικι|q εΙΙιΙειρησειζ (συμΙrερλομβαγoμdνι.)ν (ιinoιων τραΙΙεζCi\,), εΙΙε1τρι]Ψε γdεζ, υΠερ_ ωγχρoγεjs μoρφdζ ΙρηματooιXoγoμι(ηζ κερδoσκon(αq, <i{oιξε τα οivoρα για τιζ εισαγωγiζ' κατ(Ιργd)\ταζ τoυζ φραγμοιjζ Ιroυ εΠiΙΙoλλd χρ6γ1α Ιρo{πdτευ' αv τoυζ Χιλιoγo1jζ βωμΙiχαΙoιζ, Kαι ΙΙεριε1ιoΨε τιq δημιiιπεg δαπιiνεq ια1ιi 07ο 1


- με εξαiρεση τo σrρατ6, 6ΙΙoυ σημει(iθηκε μια σημα\τιt(η αιiξηση.l6 ΕrΙιnλa' oγ, κατdργησε τoν ελε}'xo τωγ τιμτiν - μια ιδιαιτερC, τoλμηρη ι]νdρYεια σε μια χιiρα (jιΙoυ για δεκαετ(εζ ρυθμιζ6ταν αΙΙd τo κpcιoζ τo κ6σιoζ βαoικ6v αγαθc6ν, ιiπωq τo ψωμi καιτo λιiδι. Τα Παιδιιi τoυ Σικdγoυ εiχαγ διαβεβι1ι(iσειτoγ Π1νoτσal 6τι, αγ σιαματoιj_ oε αμiσωζ η κυβεργητικr] παρdμβαoη ιrε αυτoιlq τoυζ τoμεiζj ot (φυσικoi,, ν(iμoιτηζ oικoγoμiαζ θo ατΙoκαθισιoiσαν τη\,ισoρρoπfα τηc και o πληθιυριoμ6q oικoγoμικoi rΙυρετolj πoυ αΙΙoτελoιjσε 6vδειξη ηq nαρoιoiαq μη υγι6γ()ργαγισμ6γ σfηv αγoρd) θα μειωγdταγ ωζ διd μαγεiαζ-'Eκαγαγ λdθoζ':Γo 1974 o πληθoρισμ6q dψιξε τo 3757c'τo υψηλ6_ .ερo noσoΦ6 σε oλdκλψo τoΙ κ6Ψo, σχε:δ6ν διrΙλdoιo αrΙd τo υqηλ6τερo εΙ1i .Ιεδo σιo oΠoro εiΧε φτ(iσει εΠiΑιιd\1ε.'rTo κciσιoq βασικd}ν αγαθιiν' 6Π(0ζτo Ψωμι, εt<τιγdΙθη(ε σια iιμη. Τoυτdχpoνα, Ιιλιdδεζ Χ lαVοι εiχoν μεiγει Ι(Dρiζ δoιλι]ιd. καθ6ζ oι Πειραμαιισμoi τoυ Πιγoτo6i με τo.alειiθερo εμπ6ρlo" εiχαγ .)ζ αΠoτελεσμα η Ι6ρα vα καταΙaιυαει αΠ6 φτηνd ειoαγ6μενα Πpoι6\τα. oι εYN.jpιεζ εΠιχειρηoειζ d]dειγαγ, αδυγατciιταq να αιτεπεξdλθoυv αιov τι\,ταγ{Dγισμ6, η αγεpγiα 6φταoε oε επfπεδα_pεκι5ρ, η ΙΙεiγα αυξαν6τα\r ανεξaλεγκτα. 'Γo Πρ6τo Πεfραμα των Παιδι6γ τoυ Σικdγoυ απoδεfλ.τηκε oλdθpιo. Ο Σι1ρxιo δε Kdαrpo κα1ταιΠdλoιΠα Παιδιdτoυ Σικdγoι ισχυρiζo\ταγ (με τoγ τυnικd τρ{iΠo τηξ Σxoληζ τoυ Σl(ιiγoι) 6τι τo Πρ6βλημα δεγ ειτoΙΙιζ6ταγ σιη θεωρaα τoυζ, αλ\d σιο 6τι αυτr1δεν εφaρμoζdταγ μετηγ αγαγκαiα αυσ'ηp6τητα. Η oι]ιoνoμια δεν ε{Ιε κσrαφdρεινα αυτoδιoρθωθεi και γα ετΙισιpdΨει σε μια αρμoνικ1i ισoρρoπiο επειδr] εξακo.lουθoljιrαν vα υπιip1oυv .αιρεβλιjσειζ, drΙειτα αΙΙ6 μ1σ6 αιιilvα κρατικξq παρdμβασηζ' rια να πεπjχει τo ΙΙειρα μα, o ιΙινoτσdτ dΙtρεΙIε να διq)Θ(;σει αυτdζ τιζ σιρεβλι6oι:ι9, πρdγμα πoυ oriμαινε tεριoοιiτεpεq περι(onaζ! 11εριτrσ6τερεζ ιδιωτικonoιlioειq, μεγαλiτερη (τov onofo α,ντ1μετ(i)Ιιζαν ωζ dγα εiδoζ

ταxιjτΙ]τα (πην εφαρμογη τoυζ.

Στη διιipκεια αυτoi τιlυ διαατ{ματoq ιoλtroi αn(j τo!ζ t(oρυφαioυζ εΠιΙει_

ρηματiεζ τηζ χιjραζ αγανιiκτηιrαν με τo ριψoκivδυνo εγχεfρΙ]μα τωγ Πα1διd)\, του Σικdγoυ να εnιpιiλoυν dναv ακραio καπιτoλισμ6. oι μ6νo1Πoυ επωφελoιi'

ιτιιv {ταν oι ξdvεq εταψεiεζ και μια μtκρη κ,\iκα ε]rΙενδιτdγ γνωσrιiν ι)ζ <ιtι ρdΙΙαζ,, ot ()ΠoΙα αfloκιiμιζαν τεριioπα xρημσrικιi Ιτοod Ι(ερδooκoΠιi)\ταξ. Oι βιoμ]1αloι, ιloυ εixιιν υπoαιηρfξει με θdρμητo πραξικιiπημα, βpioκoιταν τ(i)ρα α\τιμdτωrΙoι με ιo φdσμα τηζ Ι<ατασrρoφηg. O Oρλιiπo Σιiει,q, o πρ6ε δρoζ τηζ Εθνικηζ'Εγωσηζ Kατασκευασrιi)ν, o oΙIoioζ ε]ixε μυiiσε1τα Παιδιd τoυ Σιl<dγoυ ση συγι)μoσΙα γιατo rΙραξκ6tΙημα, ιΙεριdγραqrετα αΠoτελ;σμα-


τo τoυ Ιtεlριiματoζ ωξ (μια αn6

μεγαλiτερεζ αΙΙoτυχiεζ σην oιΙ(oγoμικ1i tσιoριo μαζ,.ii oι βιoμriγαvoτ δεv r]θελαν ιo ooσιαλΙrμ6 τoυ ,d\ldι-ιε, αλλd πρoτιμoliιlαv μια διειθυγ6μενη oικoγoμao..Δεγ εiγαι δυνστ(jν \,α συvεΙ1σιεiτo Ιρηματοoικoγoμικ6 {doq πoι επικρατι:i ιπη Χιλη,, ειΙε δηλ6σει o Σdεγζ. .Ei' ναι αναγκαio γα διoΙετευτoιjγ σε Ισρrγωγικi{ επενδJoειqτα εκατoμμiριατιυν Πισ.dσεων ΙΙoυ χρησιμ()Πoιo6\ται σημερα σε ΠσριiloΙμα κερδoσκoΠι(d εγχιrρηματα μΙΙρoσιd αα μ(iτια αυτ6γ Πoι δεv dγoυν (αν δoιλει(i,-19 λ{ε τηγ ατζdντα ιoιrζ γα

11ζ

αιτιμι:τωπiζιr ooβαριiτατo κιγδυγo, ια ΙΙ{Ιιδιd τoυ

Σικdγoυ xαιτα.rΙφdνΙαq, (και υπΙiρ1ε μεγdλη αλληλεπικ(ιλυψη μεταξi ιlιq) ιrποφιiιπoαv6τι εixε dρθει η ι6pα vα (αΙdσoυγ τα κανιiνια,. Τoν Mιip "μεγιiλα τιο τoυ 1975 o Miλτoγ Φρι\τμαν κ(:ιι o;{ργoλ\τ xdpμrΙερΥ1cρ, Πρoσκει{λημd' γoι μιαζ μεγdΙηζ τρdnεζαq, niταξαν oιo Σαιτιιiγo για vα βoηθr'iooιννα oιιθεi

o εΙεγx6μεvoq απιi

τη xoΙj\τα TιjΠoζ υΠoδdl,ιηκε ιoν Φρi\τμαV σαν να ηταγ γκoιρoi τηq νdαc τd!ηc Πραγμdτωγ. οι oμιλιεζ τoι1

κdrΙoιoζ σιαρ τηζ ρoκ, o γiγo\ταγ πρωτoσiλιδα,

ακαδημαικε]ζ τοι] διαλdξε:ιq μεταδiδovιαν απ6 τη δημ6ιπιι τηλε:ιΙραoη κoι dγιγε δεπ6ζ σrΙd τoν lΙιo σημαr.ιικ6 riνθρωπo τηc 1ιjραs: Συναιτt]θηκε κατ'ιδiαν με τoγ ιδιo τo σιρΙrτηγd Πιγσισdι. o1

Σε ιiλη ιη διiρκεια τηq παραμoγηζ τoυ o Φρa\τμαv επανερ1ιiτιιι, διαρκι6q σε dγα θdμα; Η Ιo6vια εi1ε κιiνει μια καλ{ αρx{' 6μ(0ζ dΠρεΠε \,α αφεθεfαt(6μα Ι1εt}ισσ6τερo σrηv οYκαλιd τηq εΙεfθερηq αγoριiζ' Σε oμιλιεξ και συνεvιεiξειqιoι εnαναλιiμβανε εΠrμovα dγαγ 6po Πoυ δεν εi1ε rroιd μlxρι τιiτε 1pηoι'

μoπoιηθεi δημ6oια για μια oικoγoμικη κρiοη:Zψoljσε γα εφαρμoιπεi μια.θε ραπε:iα_οoκ,, υπoαrηpiζo\.tαζ 6ι1ηταγ aτο μoγ(lδικιi φιiρμακo. Τo απ6λυτo. Δεν υπι1ρ1ει ιlλ\o. Δεν υττdρΙει κdΠo1α ιi,ι\η μαι<ρoΙρ6Θεσμη λιjση,'Σ0 'oιαγ

iγαζ Xι\ιαγ6ζ δημoσloγριiφoζτoυ εrΙεσημαvε τo γεγoγ6ζ 6τι α1ι(iμα και o Πρ6 εδροζ τ(Dγ ΙJΠΑ Ρiτσαρrτ Nfξo\, εiΙε ιjΠιβdλιr ε]λεjγxoυζ για να χα.ι1\αγι)γηoει την ελεiθερη oγoρd, o Φρivτμαγ αΙtιiτιησε με αΠ6τoμοiφοζ: .Δεγτoιζ εγκρiνω' ΙΙισΓε]rj(r 6τι δενΠpdΠειγo εφαρμ6ζo\ται. ΕΙμαι ενorτioν ιηg παρiμβαoηs σrηγ oικoνoμiα αrΙd την κυβ6ργηoη τdσo σιη Ι6pα μoυ 6oo και ιπη Xιλι'i,.'1l Mει(i ιη συνdτrηση του με: τoν Πινoτσ,τ o Φ|iιτμαv κατdγραΨε μεριt{τ'Ι

σΙ6λιd τoιr, τα oΠofο θα δημooιoπoιoι1oε δεκαειiεζ μετd σrα αΙ1oμγημoγεljμα τ(i του. Παρατψoioε 6τι o σιρατηγdζ <dβλεΠε με συμrΙdθεια 1ηγ ιδdrr μιαζ θε'

ραπεiαqτπlκ, αMli riταγ φαγερ6 dτι τoγ σrε\,oxιυpoljoε η πιθανι'1 ιηxxπορινl] α1jξηοη 1ηζ α1εργiαζ την oΙIoiα θα Πρoκαλoiσεj,.:: O ΙΙινoτoiτ εixε ι'iδη γiι,ι:ι διαβ6ητoq oε oλ6κ\ηρo τoγ (dσμoγια ιιζ μαζ1kdζ σφαγdζ Ιoυ ει\ε διατdξεlΙα


ΙΙραγματoΙlolηθoiν στα πoδoσφαιρικd γηΙτεδα. 'Γo 6τι τo αγθρ6rΙινo t(6σιoζ τηζ θερCιπεiαζ σoκ 1σιενoχωρoΙjσε, τo δlκιi ιoρα rrρiπει νιι dβαλε oε oκ6ψειq τov Φρf\,τμαv. Ωσ16σo συviχισε γα εΙτιμiγει, και σε μια εΙ1ισ.oλη τoυ με1ιi τη

συγιi\τηση τoυξ, αφoti Ι1ρι6τα εξiμνηoετιs "εξαιρετικd σoφdζ, αΠoφ(iσειζτoυ σιρlΙτηγo6, Παρ(iτρυγε τoν Πιvoτσdτ vα πεpικ6ψε1ακ6μα Πε:ρισσ6τερo τ1ζ δη-

μ6σιεζ δαπιiνεζ,.κ(Ιτd 259ομ6oα αιoυq επdμενoυζ dξlμiγεjζ ι'..]σε dλoιrζ ωυξ τoμεiq,, και ιαρι1λ\ηλα vα υιoθετησει dνα Πακiτo φLιικ6\, Ιτρoζ τιq ι]Πιχειρη

σειζ πoλιτι1<6v, rΙoυ θα oδηγoiοαν ιπo .απιiλυτα ελεUθερo εμΠdριo,' o Φρι\τμαγ flpoaβλεΠε 6τι oι ε(ατofidδεζ μλιι1δεζ ιiνθρωnoι που θα oπoλ6olr:αν ιrπι1το δημ6oιo τoμdα θα dβρισκαν δoυ,lειd σιoν ιδιω1ικ6, o orΙofoζ ιΙoλιi σιi \τoμα θα ανθo6σ�� χdρη σιs ΙIρoσrΙdθειεζ τoυ Πιγoτσdτ γα κoταργησει .6σo τo δυγατdγ rΙερι(]σdιερoυq αnιiτουq φραγμοljg πoυ oriμερα λεrτοιργfα τηq ιδιωτιxliζ αγoρdζ,.!i

παρεμιoδiζουντη

o Φρfιιματ διlβεβαiιlvε

τo σιρατηγ6 6τι, αγ ακoλoιθoioε: τη oυμpoυΙι'i .oικoι,oμικιi τoι, θα Πισιωγ6ταγ d\,α θαiμα,: ('α μττoρoιoε Ια.βdλει τdλoζ ιπov πληθιυpιoμ6μioα oε μερικoJζ μηγε:s,, ι:ν6 το πρ6βληματηq ανεpγiαq θα r'iταν εξiιrου "oljιτoμo 'διdρκειαζ μηγ(iγ ι<αι η αγci(αμψη θα ηταγ γp{γoρη,. o Πιναιoιlτ ε1πρεπε να δρdσει γρηγoρα r<αι C!ΙIoφασιστιι<d. o Φρi\τμαγ τdνιζε επανειλημμdνα nι1oo σημα\τικ6 ηταv τo .ι]oκ,, γρηoιμoπoιιjvιαq τη λι1ξr1 τρειζφoρdζ και υπoγραμμfζoιταq 6τι .η παδιικIi εφαρμoγ{ [τιlν μfτρωνl δε:ν l'iταν εφικτ{,.:1

o Πιγoτσdr

rΙεiσιη1€.

Στη\, αrΙα\τl1τικη επισιoλη τoυ o ανιj1ατoζ αρΙηγdζ

σαζ, και διαβεβαfooε τον Φρiι'τμαν dτι .τo ΣΙdδιo εφαρμ6ζειαι ι'iδη πλ{ριυq,.Σ5 Aμdοιlq μετd την εΠfσ(εψη τoυ Φρi\τμαν o Πιγoτσdτ απdλυoε ιoν υrιoιργ6 oικovoμι κ(iγ l(αι δι6ρισε σιη θdση τoυ τον Σιjρ\.ιo δε KdσΓρo, τoγ oΙΙoio αργιjτερα θα πρoβ(βαζε oε υπoυpγ6 oικovoμiαζ. o Σdρχιo δε l(dαρo σιελdΙoσε ιoν κι)ατιx6 μηχανισμ6 με Παιδιd τoυ Σικdγoυ, δloρiζo\ταζ dΙαν αΙd αυτoυζ διευθυ_ ιτη τηq κε:\τρικ{q τρdπεζαζ. o οpλd\τo Σdεγζ, ττoυ αr,,ιιδρoiσε σιιξ μαζι,{dζ αlΙoλισε1ζ κα1σo Κλεi(πμo των εργoσιασι(υν, α\τικατα(πdθηκε αrΙ6 κdΙΙoι{)v noυ ηιαγ ΙΙ1o δεκιικ6ζ σΓη θεραπεiα<πlι. .Αν ιπdρχoυ\, βιoμηχαvoι Πoυ δ1α' μoιlυΓoν'lοl. σc loι, αo διοo\o. \ θα loυ' -lll, ραolllol- . oιαλ' \l loF o ι. oq πρriεδρoq τηq Εθvικtiζ'Εvι)σηζ Kατασκευσσ.(iγ.':6 Απαλ\αγμdνoι αΙ6 6σoυζ Πρ6βαλλαν α\τηφησε]ιζ, o Πιοτσdτ και o Σdρμo δε Ιidσ.po dp{ισαγ γα αΙtoγυμνιjloυγ1o κριiτos nρ6γοι{Ιq γιΙ να φτdσoυγ σιην αγvη καΙτιταλιoτιΙ(η oυτoΙ1rα τουζ. Τo Ι975 iεριdκoΨα! ι1ζ δημ6σιεjζ δαrΙdγεζ εξε1φρασε "τo βαθιj και αΠdλυιo σεβασμd μoΙr rΙIx)ζ τo Πρ6o(υΙτ6


116

τoοοΓMAτoYΣot{

κατd 27%, και oυγdλισαν τιζ τΙερικoπdζ, με αΠoτdλεoμα τo 1980 αυτ6q να εiναι οι μισiζ ατΙd 6σεζ 4ταν επi A[ιiιτε-:' Η υγεiα και η ειπαiδειοη δdμηκαν τα

ιoxυρ6τερα πλ{γματα. Aι6μα

or.0,?οπi1, ενα Ι1ι:pιoδικ6 Ι1oυ εξυμνεi τηγ ελειjθερη αγoρri, dγραιμε 6τι ηταγ .dνα dργιo αυιoακρωτηρι(Ισμoi,.'Σi o Σιrρ1ιo δ, Kαolρo lδl-.lιυnοlη,r,t1ιδc;ι n.! ισλoσlt c f ρσlικΓ\ ΓlαlPΙlεζ λoι |ρd πεζεζ, σrηγ oυσiα χαρiζor,ταg μερικdq απιi αιτiξ, καθ6ζ τo ζηιημα Ιiταγ γo αlτoΙαησoιγ 6σo τo δινατ6ν rΙιo ω\τoμα τη θiιrη πoυ τoυq ιiρμoζε ιπην oικovoμικη τdξη rΙραγμdτoγ.'Σq Δεγ iδειξε κανdvα dλεoζ oiτε για τιζ ε]γΙ6ριεζ ετα1' l, ,ι\. λα l.ιl η, iι lοc α\oμo n,ρισσdl.ρoιι Γμnoριμoυ. '|ρoγμoυ\. μι oυ\ Σ nFισ Ια Ιαθodν 177.00ο θa-σειq εργαοiαq σrη βιoμηxανiα μεταξιi Ι973 κα 198J.Jο Στα μiσα τηζ δεκαει(αζ τoυ 1980 η β1oμηχαν1κη rΙαραγωγη ο)ξ πoσoσrd τηq εθγ1κηξ oικoγoμιαζ ειΙε Πdσει σια εΙΙiΙΙεδα τoι B'Παγκooμioυ Πολdμoυ.3' o ιiρoq .Θεριιπεiα_oοκ" εfvαι ιδιαιτεpα κατ{iλληλoζ για τη συ\ταγη τoυ Φρf \τμαv.

1(αι

o Πιγoτσετ εiχε

εσκεμμε]Vα ρυθισειτη Ι(;pα τoυ σε ραθιd rjφι:(rη, βασι_ ζιiμι:νoq σιη μη ελεγμdνη θεωpiα dτι μια αrΙ6τoμη κιiμψη τηq oικoνoμικr'iq δρα(πηριo'τηταξ θα τηγ επαvdφερε σε μια κατdσιαση υγεiαζ. Η λoγικη αυτ4 Πα-

ρoισldζεl ε\τυΙΙαnαxiζ oμoι6τητεζ με τη λoγικητωv ΨυNιdτρωγ Πoυ τιq δεκαετfεζ τoυ 1940 κα1τoυ 1950 ιiρxιoαv να xρηoιμorΙoιoiv μoζικd την ηλε:κτρoσΠασμoθεραΠεaα, Ιlεπεισμdνol6τι η εσΙιεμμdγη rΙρ6κ\ηιη αιφviδιoι αι5νοι θα oδηγoiσε, oζ διd μoγειαζ, σrηγ <εΠανεΚiγηση, τωγ εγκεφdλωγτωγ ασθεγιiv. Η θεωρfα τηq oικoνoμικI]e θεραπεiαq-ooκ βαoiζεται εγ μdρει σιo ρ6λo Πoυ πoiζoυν oι πρoσδo(fεζ σιην τρoφoδ6τησητηζ ΠληθωριoιικI]q διαδικαιrfαq. Η γαλιναγιδγηclη τoυ πληθoρισμoυ δεν αΙαιτεf αλ\αYdζ μ6γo σ.η γoμισματικη rΙoλι1ικΙi αιλd και (πη συμπερψoρd τoγ t<αταvαλωτ6γ, τoγ εργoδoτ6γ και των

εργαζoμivων. Mlα αψνiδια και δυoιiρεαιη αλλαγι] αιην oιxoνoμικ{ πoλιτικr] μεταβιiλλει γρriγoρα τιq rΙρoσδoκiεζ, με ιαδiδo\ταζ Φoν Πληθυσμ6 τo μ1iγυμa ιiτι oι καν6vεq τoυ παι1γιδιoU dΙoυv αλλdξει δραμαιlκιi: o1τιμdζ δε θα συvε1iooυν να αυξιiνoιται, αL\d oljτε και oι μιoθoι. Σιiμφωvα με αυτrj τη θεωρfα, 6oo πιo γρ{γoρα μεrιlθoiν oι Ιrρooδoκιεζ για αfξηoη τoυ πληθωριoμoi τ6oo πιo σjlrιoμη θα εiνιlι η oδυνηρ{ πεpfuδοqτηc 6φε(ηq καιτηζ υΨηληζ αγεργι αζ. Ωσι6σo, ιδfωζ σε χι6ρεζ 6πoυ η ΙtoΙlτπri tdξη iΙεl xιiσει τΙl\, αξιoπισιiα τηζ, μ6γo 6να μεiζoγ, ατ1oφασισιι(6 πoλιτικd σox dΙειτη διjναμη να .διδdξει,,

ιπoν πληθυoμ6 αυτιi τα oκληριi μαθl]ματα.* + Mερι{oι oι{oνoμoλιjYoι τηξ ΣΙoληξ τoυ Σι(ι'γoυ ισχυρΙζoπoι ιjτι τo rpιaτo πεipαμα Πdνω θεραπεiα-σoκ lΥψε Φη Δυτικη Ιερμοviα αιζ 2Ο Ιoυ'ιoυ Ιg48. Eκεiγητημdραο !noυρΙ6ζ

αη

',.\Uμl'd \ουηβlλ Lρ\σρl rσ,ιjρ)ηo' lηδloliμηoj 1ιo σl.ρlooolΣρσ1.o,Itοισι.ιοη.


Η πριiκληoη μιαg iφεoηq η μιαζ t{ρισηζ εiναι μια απιiνθριoπη ιδdα, καθc6q δημιoυργεi υιoΙlεωτικd μαζικη ψτ6xεια, κα1 για αιτ6v ιo λdγο κανdνog πoλιn(6ζ ηγdτηζ δεγ εiχε τoλμησει μ6χρ1τ6τε να δοι<ιβdσει αιτη τη θει)ρfα. Πoιoq θα {θελε vα εiναι ιΠειjθυγoζ γι(:Ι αυτd ΙΙoυ τo , .iriffsr''/ff} rΙεριdγραΨε ωq .τoν κ6oμο ε:νιiq τρι:λoJ επππ{μoνα πoυ πρoκαλεi εoκεμμι1νιι μια liφεση';3:

o Πι\οτσ;i

τo dκαΙε. To rΙρ6τo dτoζ ιηζ εφαρμoγηζ τηξ θερorΙεiαζ σo1( η oικoνoμfα τηζ xιλ4ζ συρpιαιiθηκε κατd 15% και η ανεργiα, Πoυ 6φταγε μ6γo σιo 3% εΙΙa.d\ι&τε, dγγιξε τo 20%, dvα πpωτoφανiζ t1oσoσι=6 μα τη xιλ{.33

tΙ.θεραπευτιxri αγωγri, πρoκιiλι:oε οπαομo6q αιηx6ρα. Kαι, σε αγιiθεση με τιq αιoι6δoξεq πpoβλdψειζ τoυ Φρi\τμαγ, η κρioητηs ανεργiαq δι{ρκεoε xpι5 vια και ιi1ι μι]νεq.3] ΙΙ 1o6!τα δεv αισθdγθηκε καμiα ανιiγκη να απoλoγηθεi. .q.\τiθετα, dΙo\ταζ υιoθετηoει αμdσ(0ζ τα μεJαφoρικιi oxι'iματα λ6γoυ τoυ Φρi ιτμαν περi αoθενειιilν, εξι]γηoε 6τι.αυτιi τo μoνoΠdτι εΠιλdλτηι<ε εnε1δ4 εiναι τo μ0γαδι1(6 Ιoυ oδηγεi κατευθεiαIσιηv lrαρδιdτηs αoθdνειαs,.l5 o Φpiιτμαν εΠικpoτo6σε. 'oταv p(ι)τηθηt(ε απ6 dγα δημoσιoγριiφο "αντo κ01νωνικ6 κ6σιoζ αυτ6γ τωγ πoλιτικ(iγ θα εivαι υπερβoλικd,, απιiιτησε: "Aγ6ητη ερ6τηση,.30 Σε dναν dλ\o δημooιoγριiφo ε(πι:: .FΙ μovαδικ{ μoυ αγησυΙfo ειγoι αν θα εrΙιμει voυν για 6oo γρ6νο και ιiσo σKληρd απαιτεaταD.j' ΕrΙαι ενδιαφdρoγ 6τι dγαζ αΙΙd τoυζ Πιo αυσιη1)oυζ εnικρπ;ζ τηζ θεραrΙεiαζ'σot( ηταγ rΙρ6ην μαθητηζ τoυ Φρi\τμαν, o Λ\τρd Γκo{rτεp Φρανκ' Ι(ατιi τη διdρκεια των σnoυδ6ν τoυ σιo Πανεmσεημιo τoυ Σικdγoυ τη δε(αετiα τoυ oι ενdpγειεq αυτdζ dγιναν Ιωρiζ (αμjα πρoειδonoiηση, πρo(αΙ.;παq τε pdαιo σoκ αη γερμαγιq oι(oνoμiα Kαι αυξdγoπαζ την ανερΥια. oμ(,q εδ6 παματoιjν oι οaot . oμο σl l.\ υ, μ, opp' θμ.o. l. lol ι pλoρl n_Ριυρι nl J\ α. | μ.ζ ισj αη \o1ιομα γαγε avα νao !nμισμα.

lj(ηΓo\ll'η.δ.ο.oδ.υlηκσ'αndη.ρlλon,cΦαιol\J!c.,nP.iPιJtυ1onUμlσ}ρη)o

ρη εισα'yωγη toυ ε1ευθερoυ εμπoρioυ, εγιδ τα16Ιρoγα εληφθησαν πολλd μaτρα για να προΦα τευτoι1ν oι πoλiτεq, συμΙεριιαμβα!6μενων αυξ4σεωγ σoυξ μισθoι1ζ. Α{6μα xαι μετd τo σo( η

ι'νε1α 1α {ατιi Φρiyrμαγ (ριτΦιo ενdζ ημlσoσιoλιrιKorj Kpdτoιζ πριjvoιαs, Kθ(6ζ παρε'χε Φεγαστικd εnιδ6ματα, (ρΦι(ds συrιiξειξ (αιδημ6σια ιατρoφαpμα rctιq περiθαλΨη' τo ειπαιδευτι{ιj συοrημα ιΙαYιi1αν Φo (ρdτoζ, εν(i η ruβεpγηση διηUθι νε tαl επιδσoσσε τα πιiπo. απ6 την τηλε,]ηoνι(τ1 ειαlρεiα μaχρι τo εργoαιiσια αλoυμινiου. Τo

Δυτιq Ιερμαν'α Πληρoιiοε

\αα-oδ,δnα σo! ιpλoρ.

η,nιυlΦ ιτθΓΓ,dl1ηcoo.'l\σ' \d'Ιnου-υoo'Φ,iloλol.o

νoμo16γoιq τηq Σχo,ιiq τoυ Σικιiγoι, καθ(;ζ τo lεiραμo αυτ6 iγιγε μετd την απελευθdρωση τηq Ιερμαγiαq απ6 τηγ τυρα\ryτα. oμoζ τo σoκ τoυ'Eρχαρι ααρoυσιdζει ελdχιαεζ oμoιιjτητεζ με (ζ σαρωn(dζ μπαβoλaq πoι σΦερα ταυτιζoυμε με 1ην oι(oνoμκ1 θεpαΙε'α oo{' τη μdθoδο noυ o Φρiπμαν (oι o Πιγoτσdτ εφι'ρμoσαν για !ρ6τη φoρd σε μια {.iρα πo! ε{χε χιtσει τηγ ελειθερiα τηζ. (Σ.τ.Σ')


fla

τ0

οoruAτoYloκ

Γκofιτερ Φρανκ,

Πoυ καταγ6ταv ατΙ6 τη Γερμαγια, εrχε ακoιjoει τdσα τη Χιλri, tiαrε, 6τΦ oλoΚιΙiρoσε τo διδακτopικd τoυ σεα oικoγoμι' κd, αΙ1oφdσlσε γα Ι1(iει vα δει τη χ6ρα ΙΙoυ oι καθηγητig τoυ πopoυoiαζαv ιlg iγα Ιαρα(τηρισrικci rΙαρdδειγμα τηζ t(ακoδιαχεφιζdμεγηζ δυαoΠιoζ τov o1κoνoμoλιiγov τηζ αγιiΙΙτυξηζ. Toυ dρεσαv 6σα εiδε, ιipxιoε vα διδιioκει αιo 195Ο o

rro,λ,λιi για

Παvεπισrημιoτηζ Xιλ4ζ κα1dYινε oικoνoμ1κ6ζ ωμβoιλoq τηq κυβEρνηοηq τoυ Σαλβαδ6ρ Α\ιdιτε, για τoγ orΙoro 6iρεφε tloλιj μεγdλo σεβασμ6. Kαθ(δζ ηταν 6να ΙΙαιδi τoυ Σικιiγoυ πoυ ειxε απoμαKρυrθεi απιi τηv oρθoδoξiα τηq ελεiθεpηζ αγoρdζ, o Γκoilτερ Φραvκ μπoρolioε να βλ6Ι1ει κdτω απ6 dγα πoλi ιδιαiτερo Πρiσμo την oι(oγoμικιf nεpιπdτειατηc xι6ραζ.'Ενα χιxiνo αφ6τoυ o Φρiιτμαν oυνdαιηoε τo μdγισto δυγοτ6 σo( o Γ(oυ\.τερ Φρα\l( dγραΨε μια γεμιi

ιη oργrj.Λνoιμ{ Επιπoλri πρoqτoυgΑρvολιτ ΧιipμΠεργΙ(εp

Ι(.αι

MiλτovΦρι

ντμαγ,, σ.ην otΙofα χρηoιμοπoιllioε τιq γvιioειq rΙoυ ειχε αΠoκniσει αη Σχoλη τoυ Σικdγoυ για γα εξετdσει .ΙΙ6ζ o Χιλιαν6ζ ασθενηζ αι.ιατ1oκρiθηκε (πη

θεραπεiιr οαq''33 Yπoλdγισε τι σημαινε για μΙι χιλtαγη oικoγdvεtα γo flΡoσπαθεiνα επιβι6σει με αυτ6 πoυ o Π1νoτσετ θεωρoiσε .ε:i1αρXri μι,θιi διαβiιυoηq,. ΠερfΙroυτο

μιoθoιi διο1ετει6ταγ μ6γo σιΙlν αγoρd Ψ(Dμιoi, με συνdΙΙεlα oι oικo' γι1νειεζ vα Περικ6ΙΙτoυv .πoλυτdλειεζ, 6πωζ τo Υιiλα και τα ειoιτrjρια τιυν oατι κ6ν λεωφoρεiων γ1α να Ι1ηγαινoυν 1τcη δoυλειιi τουξ- Kι ιiλα αυτd ενd τηγ Πε_ 749i, τoυ

ρioδo τηζ διαruβdpγησηζ τoυ Αι1ι1\τε

γdλα και τα εισιι4ρι{r τολ, Ι7% τoυ μιoθoi ι:v6q δημooioυ

τ() ιμωμi, τo

ασιικdν συγκoιγι)γι(i)v α\τιoτoιχoυσαΙ σιo

ιr'αΙληλoι].i'q EΙΙπλiο\,, πoλλιi παιδιιi δεv εixαv rΙια τη δυγα-τ6τητα να ΙΙivoυγ

γιiλα oτo oxoλεfo, καθτiq μια αnιi τιg nριoτε:q ενdργειεξ τηζ χoli\.ιαζ ηταv να καταργηoει τo τΙρdγρoμμα διαvoμηζ γdΙακ1oζ σια εκΠαlδευτικιi ιδp6μσια. ,{υ16 σε συνδιασμ(i μεj την oιt(oγεvειακη oικoνoμι(η αγaχεια εiΙε ι)ζ oττoτfλε_ σμα oλodνα κα1Περ1ι'σ6τι:ρα Παιδιdνα λιrΙoθυμoljγ στιζτιiξειζ, εν6 rΙολλd.πα_ μdτησαγ γα Πηγαfγoυν σιo σχoλεio'40 o Γκoiιιιj1l Φρανκ θειiρηoε 6τι υιι'iρxε dμεση σΙdση cΙγdμεσα σrιζ ρdναυσεζ olκoγoμιGζ Ιollιικdζ Πoυ ειΙαγ εΠιρd λει oι πρι6ηv oυμφoιτητ6ζ τoυ και σrη ρiα rΙoι εaχε εξαΠoλ6σε1o Ι Ιιγoτσdτ. oι ιrυ\ταγιjq τoυ Φρι\τμαv ητον τιjσo σrpαγγαλιστιΙrdζ, (6στε o orΙoσιιiτηζτου Σι_ (ιiγoυ να γριiΨει Ι1ωζ δεγ μrΙoρoJσαν (να υλoΠoιηθonν η να εΙΙιβληθorjγ χoρiq

σιραιιωιιΙ]i ισχι και τηγ πoλιτικ4 τρoμoκρoτiα,.r' A,rl,,η,n. η,,lκ,ι.,μ ιη oμαδσ ιoυ Πι\oιοt ι 'lρnλ UρηoF ο, αι,'μa nιlllι]σdτερoιζ Ιlειpαματισμυιiq, ι:ψαρμ6ζo\ταq τιq πιο τολμηρι1g πoλιτικdqτoι Φρi' τα διio σιoιΙεfα σια oΙroiα βασιζo\ταν: ι1Ι


\τμαγ: To δηrdσιo εκΙτα1δειπι1(6 ωσrημo αι,ιικατασιdθηκε απιi κoυΠ6για φoiτησηζ oε ιδιωτικd ιδρiμoτα και αΙ6 εrΙιδoτoιjμεγα ιδιωτικd σΧoλεiα, η ιατρo_

Ψσpμoκευllkη ηlιllθα\Ψη nαlD Ι' llπι ΓΠl n \ηρUμη.1σ ι ηΠloγω) Γlα λι]l lη \ lκPoταφε:ια ιδιωτικoΠolliθηκαν. Η nιo α(ρατα εν6ργεια oιΙ6 dλεζ ηταv η ιδιω' τικonoiηση τoυ συσrηματoζ κoιγωγικηζ ασφdλισηζ. ο xoσd Πινιιjρα, Πoυ ει-

ixει δηλ6σει 6τt εμΠγι: σrηκε ιηΙ ιδ6α διαβιiζo\ταζ τo caρi'tαΙism and Freedom.a': Συνriθιlq xρει6νειαι αιηv rυβ6ρvηoη τoι Tζopτζ MΠoυζ 6τι dvor.ξε τo δρ6μo γ1α τηγ.(oινωγ(α τωγ ιδιoκτητd)γ", dμoξ σιηγ nρα\μoιΙl{olηlll ιil.r' η κυβ, ρ.ηoη ιoι Πlνolnι l noυ nρ.ilη ri\r l lοα1u1l l. τριd\τα χρ6νια Ιωρfτερα, τηγ ιδiα εγ6ξ idθγoυζ ιδιoκ1ηt6γ,. Η xιιη εξερευvoiσε vdα μoν()Πdτια, καo1θιασ6τεqτηq ελεiθεpηq αγoρdq σηγογε τo rΙρ6γραμμο,

σε oλdK\η)o τoγ κdσμo, rΙoυ μ6Ιρ1 ιdrε εiχαγ συνηθioει vα oυζητoL1ν τιq αρετiη αυτι1ν των noΙιτικ6ν σε (oθopd ακαδημαικιi επiπεδo, nαρακoλoυθot3oαv

με γα

μεγdη Πpoσoxη. .Tα oικovoμικd εγχειρiδια διαιεiγo\ται Πdζ dια Ιlρdπε1 λειτoυpγειo κ6σμοq, αλ\d πo6 αλ\oi γfι,εται oυτ6 ΙΙρdξη;" oγαpωτιdτoγ με

θαυμαoμι1 τo αμερικανκ6 ol(ovομικd rΙεριoδικ6 Barοnil.a] Σε dνα ιiρθρo με

τiιλo .Χι\4, τo ΠειραματιΙ(6 EρYαΦΦι εγ6ζ ΘεωρIιτικo6,, oι Nε yori Τir?Δ σημεaoγαγ 6τι .δε συμβαιγει ουΧvd aναζ κoριφαioζ oικoγoμoλdγoζ με loλJρι c σndψFιq \o iλΓι l η δυναl οl ηια νo δoκιμι]σFl oι ] κl ιΓ|μF\ F( oυ\.ισl ;c γιo μια rΙoλlj dρμrσrη oκονoμiα. Kαι εaγαι οκ6μα πιo αιτυν{θιπιl o πελιiτηq τoυ oιt(oγoμoλ6γoυ γα μηγ εivαι η χ6ρα τoυ, αλιd (ιir1olα ιiλλη,.rr Πoιλoi Ιl4γαγ γα δoυγ αιΙd κo\τd τo πειραματικιi εργααιrβιτηζ xι\ηζ, ονdμεσdτoυζ και o Φρiιτρι1Xdγεκ, πoυ εΙIισ(dφθηκε opt{ετdζ φoρεζτη Χιλi τoυ Πιvoτσ6τ και τo 1981 εndλεξε τη Biνια δελ Mαρ (την π6λη ιiΙroυ o1 συν(,)μιiιεζ εiχαγ σχεδιdσειτo πραξικ6rΙψo) για γα ΙIραγματoπoιηθεi η Ι1ερ1φερειακη συγd\τηση τηs Εταιρεaαζ τoυ Moν Πελερι]ν, η oΙΙoiα litαν o ιθijγoγ γoυζ τηξ α\τεΠαγdσrα oηζ τoν

o μιiθosrou

θq

0μαιoε τns xιAfιs

δεκαειiεc μετιi, oι ιπdpμαxoι τηζ ε,lεiθεpηξ αγoρdζ εξα(o λoυθoL1ν να θεωpoιiν τη Χιλη αΙl{iδεjιξη 6τι o φρι!τμoγισμ6ζ λειτoυργε(. 'σlαγ τoν Δεκiμβpιo τoυ 2006 Πιjθανε o Πιγoτodτ (iνα μηγα μετd τoν Φρi\τμαν), oι Νnr γo l'fi- lυ\ . λθ,l,ιυα\ εnεlδη rι1ι μnαμ"1,φωoΓl Ulα\P|υκUnημ|\η oικoνoμiα ιπην πιo ευημερorjoατηq Λατινικ{gΑμερι(ηζ,, εγ6τo 1(6ριo dρθρo

AΙ6μα

Ι(αι τρειξ


120 τη\ WαShingtrι]ι πoυ

τo οoΓMAτoγ Σol{

.fldιρερε 6τι .εlσliγαYε τιζ Πoλιτικdq τηg ελεjθερηq αγoριiq δψιoiργηoαv τo oι(ovoμι]ι6 θαiμα τηζ Xιλr'iq,.r5 Ωoιιioo τα δεδoμdvα rri' PaSt

οo απ6 τo .θαiμα τηξ Xιλι'ic, εξακoλoυθoljν να αΙΙoτελo1jν α\τικεfμεγo i\τo' νων συζητησεζov.

O Ι1ινoτo6τ dμεινε ιπηv εξoυoiα δεκαεφτιi xρ6vια, σrη διdρ(εlα τωγ οπoioγ dλ'ιαξε ΙΙoλλiζ φoρiζ Πoλιτικη κστεrjθινoη. Η τΙερioδoζ τηζ σιαθερηζ oι'

κoγoμικηζ μεγiθυγσηζ τηq Ι(i)ραζ, Πoυ θεωρεiται αΙΙ6δειξη τηζ θα!μασrηζ εΠιτυΙioζ τηζ, ξεκiνησε μετιi τα μloα τηq δεκαετiαζ τoυ 1980, δηλαδη μiα oλ6xληρη δεκαετiα αφ6τoυ τα Παιδιd τoι Σικdyoυ επdpαλαντη θεραΠεiα-σoκ Ι(ot αρΙ(ετd xρ6νια αφdτoυ o Πιγoτσdτ ιΠoxρε(δθηκε γα ΠραγματorΙoι4σει μια ση' δι6ρθωση σιην πoρεiα τηζ oι(ovoμιαζ. Αυτιi ουνdβη επειδr] τo 1982, μα\.rικ4 παpd τηv αισηρη Ιrρoσr'iλωoη oιo δ6γμα τoυ Σικιiγoυ, η oικovoμiα τηs Χιλrje

κατdρρευσε| To χρdoξ τηs π{ρε εκρηιτικ6q διααιdoειq, η x6pα βρdθηxε για ιilιλη μια φoριi οlτιμlτιυπη με τoι υπερπληθoριoμd ι<α1η ανεργια dφτασε σιo 30% 11oσoσ.6 δεκαrΙλdoιo απιi 6,τι επiΑλι6τε.a6 Η βαoικr] αιτiα liταν 6τι τα

"rΙψdvΙαζ,, o1 ιδιoλτ4τεζ xρηματooικoγoμικd)γ εταιρει6γ πjΙΙoυ ΕnΙon σι1ζ oΙΙoiεζ τα Παιδ1d τoυ Σικdγoυ εiχσv εΠιτρiΨει γα δρoιν αγεξdλεγκτα, εixαγ αγoρdoει τα Περιoυσιακιi σιoιΙεaα 1ηζ χd)ραζ με δαvεικιi γ:lι]ματα, δημιoυρ_ γιjvιαζ cνα τεpdσrιo χρdoζ 14 δισεl<σιoμμυρiων δoλαρiιυv.1? Η κατιiΦαση ηταv τ6σo ασιαθηζ, dσιε o Πινoτσdτ υπoxpει6θηκε να κιiνει 6,τι ακριpι6q εi1ε κιiνει και o Αιιd\,τε: \,α εθνι(oΠoι4σει αυτ6ζ τ1ζ εταιρε(εζ.]i Kαθι,ig η oικoνoμiα βρισκ6ταv σιo χεiλοζ τηξ t(ατασrρoφηζ, oχεδ6ν 6λα τα Παιδιd τoυ Σικdγoυ iΙασαν τα κυβεργητι(d τoιq αξιιilματα, oυμπεριλαμβανoμεrι,o! τoυ Σdρμo δε Kdαιpo. Πoλλoi ιiλ\oι αn6φoιτoι τoυ Σικiγoυ κατεi1αν σημαιτιt(dζ θdσειζ σ.ιζ xρημoτooικoνoμιΙriζ ετιrιρεiεζ τωγ .ΙΙιρdνΙαξ, και τdθηκαv ιπo μικpooκdnιo Πρoανα!(ριτι(dν ερευν6ν για αΙΙιiιη, με oυγirΙεια Vα

Πdσει τo ΙΙρoσε:lcυ(d φι1oτε1τημdvo αρoοclιεio τηq επιcπημoνικI]q oυδετιpιiτηταζ, Πoυ δlαδραμa'τιζε rcvιρκ6 ριjλo oτηγ ταιτ6τητα τιυν Παιδιilν τoυ Σι-

κιiγoυ.

l'o μ6γo ΠριiΙμα Πoυ dσωoε τη Χιλr'i απτ1τηv oλoκ,\ηrωτκii oικoγoμκη κα_ τιiρρευoη αιιq αρ1dq τηζ δεκαετιαζ τoυ 1980 ηταν τo γεγ0γ6ζ dτι o Πιvoισιjτ δεν εi1ι: ιδιoτικoπoιr]oε1 την code]co, τηγ κρcπιr<η εταιρεiα εξ6ριξηξ χαλκoι, τηγ oΠoiα εiχι: ι:θνικoιΙoιr1clει o Αtrιdιτε. Τo 85% τ(ι)γ εσdδωγ οrΙ6 τιζ εξαγωγiζ τηζΧιληζ ΠρoεpΙdταv ατΙιi αυτη τηγ ειαlρεiα, κ(iτι rΙoυ σημσ1νε 6τι,6ταν lσκασε η ΧρηματooικoνoμικIi "φoUoκα,, τo κριiιoq εξακoλoυθoioε να εlxει μια αιαθεpr'i πηγ{ κειραλαiαlν.1,


Eiναι φανερ6 6τι η Xιλ{ δεν υπ{ρξε πoτi τo ερYασιηρι τηζ.αyγηζ" ελειj θερηq αγoρtig. ιiπιυq ιoxυρ(ζo\'ται oι υμνητdζ τηζ Α\τiθετα, ΙiΓαν μια χd)ρα

μια μ1(ρη ελiτ αΙ16 οrΙλ6ζ εΙjπoρη dγιγε ζdΙΙλoυιη μdσα σε εξαιρετικd μικρd χρo\rιl<ci διdσ.ημα, ε:κμεταλλευ6μενη μιιi εξαιρετικd rΙρoσoδoφ6ρα μd' θoδo πλoυτιoμolj πoυ 1ρηματoδoτιiθηκε με δrivεια και επιδoτ{θηκε (rιαι oτη 6ΙΙoιr

συγixεια διαo6θηκε) με κpσιlκιi 1(oνδ6Ιια. Αν αΠoγυμγ(i)σoυμε τo oι(oνoμ1κ6 θαιjματηq Xιληe απ6 τη διαφ4μιση (αιτηγ εμΙIopικη ΙΙpoβoλη Πoυ τo ΙΙε' ριβιiλλoυv, θα διαπιrπιiσoυμε 6τι η χ(6pα εnι Πιγoτσdτ και Παιδι.δν τoυ Σι' κdγoυ δεν Ιiταν dvα καπιταλιτrιικιi κριiτoq αιo ΙΙλαiσω τoυ orΙoioυ λειτoιρ' γo6σε μια αrΙελευθερωμdvη αγoριi, αλιd dνα κoρrtoρατκd/συ\τελτιακ6 κpd τoξ. o 6poξ .κoριΙopατισμ6ζ, αναφερ6ταγ αρχικd σro μo1'τdλo διακυβiρvησηζ τoυ Moυσoλfvι, ενα ασtυvoμικd t{ρdτoζ ΙΙου εδραζ6ταγ oε μια συμμαΙια αγdμεσα σι1ζ μεiζoνεζΙΙηγdq εξουοiαq σιην κoινωνiα, την κυβipνηoη, τιg επιΙειρησειζ t{αι τa συνδικdτα, oι orΙoiεζ συνεpγιiζolταν για να διαoφαλiooιν την τιiξη εν oν6ματι τoo εθγι(ισμolj. Aιτd πoυ δoκrμασε o Πινoτσrτ σιη xι λι! r]ταν μια εξdλξη του κoρτΙoρατισμo6: μια συμμαΙια αλληλoυnoσιηριξηζ ανdμεσα σε iνα ασιυνoμικ6 xριiτoq και σrr.ζ μεγdλεq εταιρειεξ, Πoι εfΙαν εγ6σειτιζ δυνdμειζ τoυζ για να δlεξαγdγoυν dναν oλoΦρωτικd rΙ6λεμo εvα' \τioγ τoυ τρiτoυ ΙΙ6λoυ-ιηζ εξoι]σiαζ, τωγ εpγαζoμdνωv, με συνdΙεια τη δραoιικ{ αiξηοη τoυ μεpιδιoυ τoυ εθνιΙ(oU Ιrλoυτoυ πoυ κατfληξε αrα 1i1rια τηq συμμαΙrαζ. o flι'iλεμoζ αυτ6ζ (ΙΙo1) πoλλoi Χιλlαγoi δικαloλoγημdνα τoν α\-ιιμετorΙ(ζoι.r ()ζ dγαν Πdλεμo τoν rΙλoυσio\, εγα\τaov τoγ φτωxtiv και τηg μεoαfαg τιiξηq) εi' γαι η Πpαγματιl(η lαoρiα τoυ oικoνoμικot5 .θαιjμlrτoζ, τηζ xιηζ' Mε.χρι τo Ι988, 6ταγ η oικoγoμfα oιαθε:ρoπoι{θηκε και ιiρχισε να μεγεθιiγεταl με γρη}ορoυq ρυθμoυ.. ιo 45q loι] Π\ηθυoμoιj loυor καlω αnci lα,,ιiσ llΙq φ1ιj χειαζ.i0 Ω(η6σo τα εισoδηματα dσov αvηκαγ σιo πλoυσι6τερo 10% τιoγ Xιλ1αγdγ εfχαγ αυξηθεi κατιi 837ο.51Αιιiμα και εv Eτει 2007 η Χιλriπαρiμεvε μια αrtΙj-ι1ζ κo1νωντεζ με τ1ζ μεγαλiτερεs ανι16τητεζ ιπov κ6oμo (απιi τιq Ι23 xιil ρεζ σrιζ oΠoaεζ κσιαγpιiφoυν σιoιχεiαγ1στην αγισ6τητα ια ΗΙωμε1γα'Εθγη η xιλ4 ηταν σιην ΙΙ6η θaση, δηλαδη dγδoη σfηγ κατdταξη αrΙ6 dfloΨη α\7ιπ)ιηιω\'?l Αν με βιiοη αυτιi τα ιπατισ[ικd αoιχεiα oι oικoνoμoλ6γlrι τηξ ΣΙoληζ τoυ Σικdγoυ θεωρorv 6ιι aγινε dνα θα{μα σιη Χιι4, τ6τε o σκoΠdζ 1ηζ θεραΠειαζσoκ δεγ ηταγ γα εrΙoγαφdρει τηγ oικoγoμiα σε μια κατdσιαoη υγεiαζ' Α\.τiθετα, η θεραΙΙεια-ooκ αΙΙooκoΙΙoΙjσε σε αυτ6 oκριβ6ξ Ιτoυ rΙdτυχε: να συγκε\'τρω-


122

τ0

οoΓιrFτoYΣoι{

θεf o πλoι1τοq oιην κopυφη και γα oδηγηθtr σιην εξαφdνιoη τo μεγαλljτερο μdρoζ τηζ μεσαiαζ τιiξηζ. Aυτη, Πd\τωζ, η1αγ η dπoψη τoυ

oρλιilτo Λετελι6,

τoυ πpιiηv υπoυργoιi

Αμυναζ τoυ Aλιiν.ιε. Αφoιi aμεινε dνα χpdΙo σιιζ φυλακdζ τoυ Πινoτσdτ, o Λετελιd διlφυγε απ6 τη Χιλη Ιdρη σε μια διεθγη εκσrρατεiα συμπαρdσrαoηζ.

ΙΙuρακn\ουθιrπαι,ιno lηr ι€oριo ιηι ισ\ι.oιη FΓ]ι'cοoη1ηcΦ|Uj\Γl,ι\σlη xιδρα τoι, o Λετε:λιι1 ιiγραΨε: τo 1976 6τι "CΠη διιiρκεια τιov τριι6ν τελευταiων

δισεκατoμμιjρια δoλdρlα αφαιρεθηrcν απ6 τιζτσιjΠεζτωv μιoθoτdγ και κσι6ληξαv σrιζ τσdΠεζ τωγ καrΙιταλισιιδγ και τωγ γαloκτημdνωγ. [...] ετ(iγ αρ1€τd

Η ωγΙι6τριXrη τoυ τΙλoljτo! δεν ειvαι drα τυχαio γεγoν6q, αλλιi o καv6vαq' Δεν εiναl τo nαρdΙλειρo απoτι1λεφα μιαg δ oκoληg κατιlιπαιrηq, ιiπιυq θdλει η

χoυ\ταγα ΠισιdΨoομε, αλιιi η βdση εΙ6ζ κoινoν1κolj σΧεδfoυ. Δεν εiναι μια oι κoγoμικη εr]ισφdλεια, oλλd μια πpooωpιvri πoλιτι(η εrΙιτυxiα,.ζ3 Aυτ6 noυ δε γν6ρ1ζε o Λετελιι1 εκεiνη την ε:πoxι] ηταν 6τι, Ι(dτω αn6 τηγ εrΙιρρoη τηζ Σ{oληζ τoυ Σικdγoυ, η

xιλ{ Πρ6σφερε μια φευγαλdα μοτιιi σro

μdλλoντηq παγκ6oμιαq oικoγoμiαζ, dvα σΙημα πoυ θα εΠαναλαμβαν6τα\, ξανd και ξανd, απ6 τη Ρωιriα Kαι τη Nιjτια Αφρικη μdχρι τηv AρYε\.r1ν4: μι(Ι φρεγηρουζ κε]ρδoσκoΙIiαζ και λoγισιικιiν με:θιiδωv αμφιβι5λοι vo_

"φoιjσκα,

μ1μ6τη1αζ, Ι1oυ θα τpoφoδoτoliσαν τα υΠερκdρδη {αι dναν αΧαλινoτo l<ατo-

γαλωτισμ6, εγ6 τα εργoσιdσιo και oι !Πoδoμdζ θιr μετατρiπoιταν oε oαθριi φαιτdσματα τoυ αγαΠτυξιακoU παρεΙθιiιτog. o μιo1iζ σΙεδ6γ Πληθυσμ6ζ θα

αΠoκλειdτοv oΙεδ6ν αι'Ι6 την oικoγoμiα' Θα κυριαρxοioαι, ανεξiλεγκτη δια_ φθoρd Ι{αι ευγoιoκpατiα' o1 εθγικdζ μι(ρdζ και μεσαfεζ εΠ1Ιεψι1σειξ θα oΙΙo-

δεκατiζo\ταν'τερ(iσιιog ολoιjτoq θα μεταβιβαζ6ταγ αΙτιi τo δημ6σιο σε ιδι6-

τεζ, ενιj τα ιδιωτικd χρdη Θα επιβrlρυvαν ιπη ιlυγdχεια τo δημ6σι0. ΣιΙΙ Χιλη, αγ ησoυγ dξo αΠ6 τη φυσαλrδα τoυ πλoi,τoυ, ιo o1κoγoμ1({j θαUμα dμoιαζε πoλυ μετη Mεγdλη'Υφεση. 'oμoζ τα (dρδη εισippεαγ τdσo ανεμΠ6δισια και

γρηγoρα μJσα σ'o αεpooτεγdq περiβλημα τηq φυσαλιδαξ, (6σιε o εiκoλoζ η\,,υlr,'μ,ι. nι,υ l'Λ ι.ιllσηnο\ t,P'λ l,l υ, " μl l,ι|η,ιjθμl,,||(.1η.θrpon,loc

απιi τιiτι: η κoκαiνη των Χρtlματool(oνoμικιi\r αγoρ;)V. Για αυτ6v ιo λ6γo o xρηματooικoγoμικdζ κdσμoζ δεγ ο\τdδpασε σιιζ Πρoφανεiζ α\τιφdσειζ τoυ Πεφdμoτoζ τηζ Χιληζ, επανεκτιμ(i)ιταξ τα βαoικd οξιιjμαrα ιoυ lαλsεz_,{,:irε. Αιτiθετα, αιτaδραοε μετη λoγικη εγ6ζ ναρΙ(oμανoiq: ΠoU θα ρρε θεf η επ6μεvη διioη; οoκ,

6γινε:


H εΠσv6σιoσn εξonRιijvεlqζ dvθρu,noι εξqφov(zovιoι

Η εΠ6Ι]ενη δ6ση βρ6θηt{ε στιζ υΠ6λoιΙ1εζ Ι6pεζ τoυ N6τιoυ Kιjloυ τηζ Λατι_ γικηζΑμεριrqζ, drΙo! εξαrΙλ6θηκε η α\.ιειΙαγ(iσιαση τηq ΣΙoληζ τoυ Σκιiγoυ. Η Bραζιλiα ηταν ηδη υrΙ6 τo\,aiεγχο μιαζ υΠoσιηριζ6μενηζ αΙΙ6 τιξ ΗΠΛ χo6 lταq και αρκετoi Bραζιλιdγoι μαθητdζ roυ Φρfιτμαγ κατε({αγ 1<oμβκιrζ θιjσειζ. o Φρaιτμαν πηγε σ.η Bραζιλiα τo Ι973, σιo αΙΙoκoριjφωμα τηζ βαγαυσ6τηταζ τoυ (αθεσιι6τoζ, και δηλωσε 6τι τo oικovoμικd Πειραμα ηταv "dvο θα6-

μα,.g Στην oυρoυγoυιiη o αιpατ6q πραγματoπoiηoε πραξικdπημα τo i973 και το ι:πιiμι:νο i-τoq απoφιiσισε να ακoλoυ1]4σει τo δρ6μo τηζ Σχoλ4ζ τoυ Σι λo}oJ. KσθUc o οριθμo\1Φν UυρoJioυι]\;\ 199 .11ρι qnn,p61ιτioει oπo ιo ΠαγεΙΙισιημιo τoυ Σικdγoυ δεν ητιrγ εΠαρκηξ, ol ιπρατηγoi κιiλεoαν .οπ6 τo ΠαγεΠισrημιo τoυ Σιιtdγου τον Αρνoλιτ Χιiρμnεργκερ, τoν |καθηγητ{ οικoνoμι1<6ν] Λιipι Σ6ασrα1-ι και 1ηv oμdδα τoυξ, σ,ηγ oπoiα oυμΙΙεριλαμβιiνo'ν-ιαν Ιτρ(6ηγ φoιτητiζ τoυ Σικdγoυ αΠ6 τηγ Aργε\τιγη, τη xιλη καt τη Bραζ fα, Υ1α να μεταpρυθμiσoυν τo φoρoλoγικ6 σΙjσιημα και την ε:μΙΙoρπη Πoλιτικη τηζ oυρουγoυιiηg,.iι oι επιΙΙτ6σειζ σrηv nρoηγoιμiγωζ xαρoκτηρ1ζ6μεγη αΠ6 lσdτητα κoινωνiα τηζ oυpoυγoυdηζ ηταγ dμεσεζ: oι προγμoτικoi μιoθoi μειωθηιο' καld 28i και oρδε\ pαιooυ\\.\'1ιJι tμφα\lσlη(η\ 1lο nρu]lη,ρoρci σιoυζ δρ6μoυζ τoυ Mo\τεβιδ6o.56 ιΙ εΠdμενη Ιιiρα σ.ηγ oΠoiα εφαρμdσιηκε τo Πεipαμα ητΦ η Aργε\τιγη, 6ταγ τo ι 976 μια Ιoιj\το oνdτρειΙ,ε τηγ Ι ζcΙμΙΙdλ Περ6ν. Αυτd σημαιγε 6τι η Αργειτιv{, η Χιλ{, η oυρoυγιlυιiη και η Ι3ραζιλiα, oι xιilρεg πoυ ε:ixαν υπιiρξειτo

nρι1ιιΙΙα τηζ oικoνoμlκr'iq τηζ ανdπιυξηζ, διo1κoι!,ιαγ αΙΙ6 κυβερνησειξ πoυ

τιζ υΙΙoσι4ριζαγ oι ΗΠΑ και εiΙαγ μετατραΠεi oε πειραματικd εργιrαιrjρια εφαρμoγηζ τηζ oιj(oνoμικηζ θει)ριαζ τηζ Σχoληζ του ΣικdΥo!. ΣJμφωνα με αrΙoχαραλτηρτoμaγα βραζιλιdνικα a-γγραφα Πoυ δημooιoτΙoι {θηxαντoν \{ιiρτιo ιoυ 2007, βδoμdδεζ iΙριγ oι Apγε\.,n oι σrρσιηγof καταλdβoυν την εξoυιnα rjρθαν σε εt1αφΙi με τoν Πιγoτσdτ και τη χoυ\τα τηζ Bραζ1-

λiαζ κα1uτoυζ Παρoυσiασαγ συvoΙΙιιι<dτα βαoικd βηματατου μελλo\,τικolj κα θεαιιiτoq,.5' Παρd την nΠαρξη αυτηq τηζ σιενηζ συ\,εργασioζ, η σrρατιωτι1{η κυβaρνηοη τηq Αργι:\τινηq δεν εξιjθηoε αια ιiκpα τcl νεoφιλελειjθερo rΙειραματισμ6, dΠωζ ειχε (dνει o Πιγoτodτ. Για ΠαρdδειYμα, δεv ιδι(oτικοΠοfησε] τα ΙΙετpελαι_

κoιτdσματα τηζ x(6ραζ κα1τo σiΦημα κotνωνικl'ic αoφdλιoηc (κιiτι πoυ θα γιv6ταv αργ6τερα). Ωιπ6ω σε 6,π αφoρorjσε ιηγ επfθεση εγαγιioΙ ων oικol<ιi


νoμικ6γ rΙoλιτικ6γ 1(α1των θε:σμdV Ιdρη σroυζ onoιoιζ τo εΠιπεδo ζωηζ τι)γ Αργειτινιilν φτo1ι6v εi1ε εξoμoιωθεi με εκει'\,o τηq μεooααπκriq τdξηq, η 1oiντα μ1μηθηκε ΙIι(πd τov Πιγoτσdτ, εγ μiρει εξαιτiιιg τοlν πo,λυιipιθμων Αργε ι.ιιγ(6γ oικovoμoλdΥ.)ν Πoυ ειχαγ Παρακoλoυθησει m nριiγραμμα ιηc Σxoλ:]c

τo! Σικdγoυ.

Παιδιιi τoυ Σικdγoυ τηζ Αργε\τιv{g κατiλαpαν κoμβικd oι κoνoμικd αξι6ματα σrην κ,Jρdpνηση-ιηζ Υoι\ταζ| γρoμμτιτdαζ τoυ YΙΙoυργεioι οικoνoμικ6ν, i1ρ6εδρoζ τηζ κε\.rρι(ηζ τpdΠεζαq. διευθυιτr'iq dρευναq τoι Γενlκorj Λoγισrηρioυ, Ι1oυ ιlπαγdταν σιo 1'rΙoυργεro oικoγoμικιjν, (αι αρKετdζ dλλεq ;αμηλ6τερεq θdoειζ σoγ κρατιi(d μηΧανισμd-5g Ωσ16σo, Ιιαρil τov εγ_ Θoυοιαoμιi με τoν oπoio τo Παιδιd τoυ Σι(ιi1oυ τηζ Φγε\τινηζ υrΙoσιηριζαγ τη αηlατιωτικI] κυβipvηση, τo Ιζopυφαfo oικovoμικ6 αξroμα δεν τo αviλαβε 1'α νεoφιjτιαια

κdEoιoζ αrΙ6 αυτoiζ, αλλd o Χood,d\φρdδo MαρτiVεζ δε Χoζ, μ,λoζτηζAγpo τικηξ Koιγ(Dγaαζ (Sociedad RuΙa1), τηζ ενωσηζ τι)v μεγdλωγ γα1oκτημ6γωγ_ κτηγoτρ6φ()γ Πoυ 6λεγχαγ Yιo πoλλd Ιρ6νια τηΙ o1κoνoμια Ι{αι τιζ εξαγωγ,ξ τηζ Ιdραζ. oι oιxoγaνειεζ α!τdξ, noυ ηταγ 6,τι ΙΙιo κo\,,ιιγ6 σrην αρισιol(pαιfα δι6θετε η Aργε!τlvli, νo{'.αλγoJσα\, τη φεoυδαλικη oιrιoγoμικΙi ττiξη ΙΙραYμd' τι)γ, τηγ επoΙη πoυ δε φoβorjlταν μηflriζ αναδιανεμηθει η γητoιrζ σroιζ αγρ6,εc η μηnυ. μει 'θ"i η lμη loυ λρiσΙ o\ .jσΙ Γ ι] μnοΙ,ουι ια ιρOνr o\o| o, |{α' τo1(oι τηζ Χ(;ραζ. o Mαρrfνεζ δε Χoζ ηταν Πp6εδpoζ τηζ Αγρoτικηζ Kolγωνiαs, 6rΙoζ o rΙα τ6ραζ τoυ και o παΠΠoιiζ τoυ nριν αΙΙ6 αυτ6ν' 'Ηταν επioηq μdλoq των διoικητ

τικι,iν oυμβουλiιlν αpκετιiν πoλυεθvικι6v εταιρειι6ν, αvιiμεοα αιιq onofεg η Pan Αmerican ΑiΙ\γays xαι η ΙTT. 'σcαγ dγιγε υπoυpγ6q τηq κιβι1ρνηoηq τηq xolj-

\ταξ, κατ6σιη oλoφdlερo 6τι το πραξικ6πημα ι]ταγ μια εξdγερση τ(Dγ ελiτ, μια α\,τεrΙαγ(i(παση ενorτ(ov 6σωΙ εiχα! κερδiσει τα rΙρoηγoυμεγα σαρd\τα xρ6'

ιια

oι Aργειτιvoi εργαζ6μεvoι.

Η rΙρ6iτη εγεjργεια τoυ Mαρτιγεζδε xoζ ωζ υπoυργ06 oικoνoμικdγ ηταγ να θ6σει επ6ζ γdμoυ τιs αΠε:ργiεξ και να εΙlιτρdΨει σεoυζ εpγoδ6τεζ να rΙΡαγμα_ τoπoιo6v αΠoλljσειζ l(σιιi τo δoκoiν. Kατdργησε τη διατiμηση, με συνdΠι:ια να επoξευτεiσια iΨη ητ1μ4 ιoυ ΨωμιοΙj. ΕfΙιΠλdov, Ιi ιαΙ αΙ1oφασισμdγoζ να ξανακdνει τηγ Φγε\τιγη μια φι\dξενη για τιζ ξaγεζ Πoλυεθvι(dζ χιipα. Kατdp γηoε τoιq πeρι4lιομorjζ ιδιoλτησιαξ ιΙoυ iσNυαν για τoυζ ξdνoιζ και κατd τo rΙρ6τo dτoζ τηζ υΙι)υργικηζ τoι Θητεi{Ιζ Ποiλησε εκατο\.ιdδεζ κραπκdζ εται ρειεζ.59 Τα μdτpα αυτd εilαν ωq ατroιdλεομα να κερδiσεl ισλτρoυζ υrΙoσιηρι_ κτdζ Φηγ oυaισινγλ'τoγ. ΣΙ.jμφ(.)γα με αrΙoΙαροκτηρισμdγσ aγγραφα, o Γoυi


λιαμ P6τζερq, υφυnoυργ6ζ Εξoτερικdγ γ1ατη ΛατινκηΑμερικη, εirΙε λiYo με' τd τo πραξικ6Πημι1 στoγ Πpoiσιdμεν6 τoυ x6γρι Kiσιγγ(ερ; .o Mαρτiι,εq δε -Εγoυμε

Xoζ εiναι εi.αζ καλ6ζ dνθριonog. αvατπiξιjι σιιjνη συνερYασiα μα 6λα ια ξ1τ{ματα,. o Kfoιvγκερ ειπιπιυoιitπηκε: τ6oo πoλlj, ιilιπε, ιοq .μια oυμpo \l κη ε', ρi "lo . κoνci' ιor .o δoθεi μryα\η δημoo'cil ηl ο αl l1 oυ.c;ι, ηυη l,ι μr τoν ΝΙαρτιγεζ δε Xoζ dταγ εΙIισκdφθηκε τηγ oυdoιηκτoν- Επιπλ6ov, nρooφ6ρ' θηκε vα τηλεφιυv{oει oε μερικoiζ γvωσιoliξ τ()υ οι orΙof{)t θα μΠoρoΙjσαγ να (:rυγεισφdρoυγ σιιξ oικoγoμικ6ζ rΙρoσΙIdθειι]ξ τηζ Αργε\.τιvηζ. .Θα τηλεφωγη_ oιο ιπο\,

Nτιiβιιτ Ρoκφdλερ,, υπoo1dθηκε

o KioιγYκεp σroγ υΠoυpγ6 Εξωιερ1-

ενγo6fιαζ τoν τΙj ιε πρ6εδρo τηζ Chase λ'Ιanhattao Bank..Kαι θα τηλεφωvrloω και αιoν αδερφ6 τoυ τoν α\τtrΙριiεδρo [των FΙνιlμfuιoν Πoλι κιi)γ τηζ χorj,νl]αζ,

τειdγ Νdλιroν Poκφι1λερ],.60 Για να nρoσελκljσει εΙ1εΙδ{σειζ, η ΑρYε\τιγη δημoσιευσε εrΙi nΙηρoμ4 σιo ,ιsr?.JsΙ4/ε.i dγα διαφημισrικιj dγθετo 31 σελiδωv, rΙoυ τo εiχε δημιoυργησει o κολoooι5g τιoν δημoιriιoν σχιirε(oν Ι]uΙSon-MaΙstelleτ και αro oπo(o αναφερd_ ταν ιjτι κιβερνησειζ σιην lσιoρiα dΙoυγ εΙθαpρiνει ι6σo ΙΙολi τιζ "ε:λιiχιorεq ιδlωl,κ,c rnr'δυorlc ..l Πρoγμolonoιoυμε μln lpo1μπllιιi ιoινυνικιirπα νciσιαση και αγαζητoljμε ετoipoυζ. ΑΙαλλασσιiμααιε απ6 τoι, κρατιoμ6 και πι ΙΙrεioυμε ακρdδαιτα στoγ iΨισιηζ σΙΙoυδαι6τηταq ριiλo τoυ ιδιυτικoi τoμi_ Για μiα ακciμα φoρd o απiκτυΠoζ σιη ζωη τ0)V αvθριiπων ψαν oφθαλμo_ φαrηq: Mdoα σε iνα iτoξ oι μισθoriχασαντo 407a τηq ιrξ(αcτoυg, ιργooτdoια lκ\ε1σαγ, η φτιiΧεια αυξ{θηκε. Πρoτoi κο:αλdβε1 ιην εξoυσiα η χof\τα, oι

dνθρonoι noυ ζo6oαι κdτι,) αιΙ6 τα dριo τηζ φτdΙειοζ σrηγ Αργε\rnνη ηταγ λιγ6τεΡl)ι αΙ6 6,τι σιη Γαλλiα η στιζ ΗΠr\ (μdλιζ 9%) και τo πoooσι6 τηζ αΙεργiαq Ι1ται, μιi\,o 4,2%.t'1 Tιilρα ιiμοlq η xιi)ρα ιiρxιζε vα παριlυιιιiζει ι:ημdδια υn"'cin lυLηc. .llα ια, cio αoη lη\ onolu Ul λo} t vη lνoi nlσ Γυo\ ol lιη! αφησει oρlσιlκιi Ι1iσo Ιoι]ζ.

oι φιωχι(6ζ γειτoγιiζ

dμεγov Ιωριζ γερ6,

ε!6 θdριζαν

ασθdγειεζ ιtoι μnoρorjσαγ γα rΙρoηφθoιjγ. Στη xιλη o Πιγoτσ6τ ειΙε τα χdρια τoυ ελιjiΘερα να Υρησ1μoΠoιειτηγ oιΙ<oγoμι(η πoλιτιKη για να απoδυvαμιiloει τη μεοιriα ιιiξη, Ιdρη σro συγΚλoγιΦι-

κιi και τρoμακτιk(j τρ6ΙΙo με τoτ oΙloio εiχε καταλdβει τηv εξoυoiα. ΠαριiΙo Ι()υ τα ΙΙoλεμικd αεριωθoιjμενα και τα εκτελεαιιt{d αΠoσΙI(i(rματα τoυ Πιγo *

H

Ιoiπο

dπτoση

ανυπομονοnσε iσoΙο1ινα εfuoι1oειτη{('pα σε εnενδυτdζ' 6σε διαφημιζε.μια τiξrlζ τoυ l0% (aην Ιμη u]q Yηq για ωιζ rιoνdρoυq πoυ θα αγopιiυoυν N6ζ

διι

τηq

Φηματoq εξli\τα

ημερσ,'

(Σ'τ.Σ.)


τσdτ εiχαγ σrΙεfρεl τov τρ6μo με εξαιΡετικd απoτελεσμσrικd τρ6rΙo, αΠoδεi-

Ιτηκαγ ΠραYματι(Ii καιασιροφΙi αΠ6 dΠoΨη δημoσιoγ σχdσεoν. Tα ρεΠoρτιiζγια τιζ σφαYiζ τoυ Πιγoτσdτ ΙΙρoκdλεσαν την rΙαγκ6σμια κατακραιγ1i και ακιιβια,ζ αην Ευρ6rΙη και σιη Bdpεια Φερικ4 ασκoiσαγ rΙιdoειζ σr1ζ 1rι]'

βερν{oειq να διακ6ψoυν τιζ εμΙ1oρικ6ζ σΙεoειζ με τη Xιλri μια εξαιρετικιi δυ_ σμεγηζ dκβαση για dνα 1(αθεσι6ζ ΙΙoυ ι] λ6Υoq ιπrlρξξq τoυ tiταv η διαιΙiρηοη

lω\ συνopΦ\ o\oltη;v γlσ llc ζiιrq rnltr"lρη6, 1,' Πρ6σφατα αΙΙoχαρακτη]ισμdνα dγγpαφα οΙΙ6 τη Bpαζιλiα αποδπκνrjoυv 6τι, ιiταv oι αιρcπηγoi τηζ ΦYε\τινηζ πρoετoιμαζαν τo πραξικ6πημα τoυ 1976,

r'iθελαν.να απoφiγoυι, μ1α διεθνη εκΦρατεfα fl(ιρ6μοια με] α!τη τΙoυ εiΙε εξα' Πoλυθεi εγα!τioγ τηζ xι\r'i{,.6l Για vo εαιτευ1θεa αι]τdζ o cπ6γos αnαιτoυ\.ιι:Ιγ λιγdτεpo ε\τυττ(υoιακiζ μdθoδoι κατααιoλris, διακριτικdζ τακτιkdζ ικσv,ξ μεν γα σΙΙεiρoυν τoντρ6μo, αλ\ιi μη oρατ69 oτov αδιιiκρττo διεθνr'iT6ιro. Στη Χι

ληo Πιγσrσdτ κατdφυγε σj\τoμα α1ζ εξαφαν(σε1ζ. Λ\τi να δoλoφovo6ν φαvεριi l'iακ6μα και vα oυλ\oμpdγoυΙτα θrjμαιdτoυζ. o1σιρσιιιjτεζ τoυq αΠηγαγ, τoυζoδηγorjσαγ

μυσιικd στΙ]ατ6πεδα, τoυζ ρcισdνιζαγ και συ{νιi τoυξ δoλoφoνoljσαν, γιανα αρνηθοiν ιπη ουν6τεια ιiττ γνιilριζαι, τo οτιδr]πoτε. oι ooρoi ρfΙγo1ταν σε oμαδπorjζ 1dφoυζ' Σiμφωνα με 1η Ιιι1ανη ΕrΙ1τροΙΙη για τηγ .\1η_ (rε

θειo, πoυ ιδρiθηκε τoν ι{d1o τoυ 1990, η μυσιι(li σσιυγoμiα ξι]φoρτ(υν6ταγ

κdrΙotα θiματα ρiλγo\,"ιdζ τo σιoν ι)κεαγ6αfl6 ελικ6πτερα, .αφo6 ΙΙριiτα riγoιγ(Ιγ ιην κolλιιi τoυs με μαxαiρια, ιitαιε να μηv επιπλdoιv τα rπι6ματα,.6] Eκτ6q

απ6 τη διακριτι(6τητd τoι]ζ,

o1

εξαφανiσεlζ αΙΙoδεiγιηlιαv lνα πoλf πιo απo

τε:λειrματικιi μioo για την εξdΙΙλoση τoυ τρdμoυ αrΙ6 6,τι oι αnρoκιiλυτπεq oφα-

γEζ, l(αθdζ η 1δdα 6τι o κΡατικ6ζ μηΙαvισμιjζ μΠoρoioε κυριoλεκτικιi να εξαφαγaσει ανθρdΠoυζ διατιiραooε την q,υ1ικri ιι4lρoπiα τoυ πληθυoμoi.

Mdχρι τα μ6oα τηζ δεκαετiαζ τoυ 197ο oι εξαφανiσειζ εiχαν γiνει τo βασι_ κιi μloo επιβoληq πoυ xpηoιμoΙloιoaσαγ oι Ιod\τεζ τηζ ΣΙoΙηζτoυ Σικdγoυ σε 6Ιε9τιq xι6ρι:q του N6τιoυ K6νoυ και καγεiζ δεν υιoθiτηoε αυτ{ την πρακτι

l'jΛαltσιημ.νol σlo ιl1 μ' μ'i,ι\ιl,ρ,,t1\,,,ιn,,,,1.'Flιιl1i''υιΠ''υη,ι\ Πρoεδρι(d Md'ιαρo ιηζΛργεvπνliζ. Mdχρι ιoτfλoζτηζ 1(υplαρχiαq τoυζ υΙΙo λoγiζεται 6τι εiΙαν εξlrφΦισιεi 30.000 dνθpoΙΙoι.65 Πo,Lλoi απd αυπliq' ιiπιlq Ι(αι oι xιλιαvoi σΙj\τρoφoιτoυζ, εrχαν ριλτεi arΙ6 αι:ΡoΙτλ1iνα στα λασΠωμaγα ι,ε1lιi τoυ Ρiο δε λα ΙΙλιiταΗ χoi\1α ιηζ Αργεvl1ν4ζ διdnρεψε σιην εΙIiτευξη τηζ σoσΙηζ ι(rqrpoΠιαζ σγιiμΓσσ o1 l_ δημoσlα "οl σl η\ lδlu' lλη,Ιρilη. rnφ\ oν'o\ 1 oi lρUμl'' η,λ| τιi φανερd d)σιε dλoι γo γνωρiζoυν τι oυVdβαινε, αλλd ταυτdχρoγα Ι1ερ1βιiιλo-


\τdζ τoν με dvα rΙdrΙλo μυσrι(dτηταζ, 6σιε να μΙ1oρεi γα διαΨεΙjδει τα ilιi\τα. Tιq πρι,πε:g μdρεq μετιi τηv κoτdληΨη τηζ εξoυσioζ η Ιoιj\.rα rΙραγματoΙ1oιη' σε μια δραματικη εrΙfδι]ιξη τηq πρoθυμiαq τηq να xρησιμoΠoιεf φoγικd μι]σα: 'Eγαζ d\,ιρσζ σnpιjχιηκε dξω απ6 δ α FοΙd FaΙcon (μο\τε]λ() }γ(oσιd για τη xριi-

ιrητoυ αrΙ6τη μυσιι1(η ασrυγoμiα), δdθηl(ε σro ΙΙιo γ\rωσι6 μΙημεioτoυ MΙ1oυ' dvoζ Αιρεζ, τoγ υιΙroυζ ιj7,5 μετρωv λευκ6 oβελioκo, και δoλoφoγ4θηκε με Πo\υβri\α or κolιτjθrα.

'Επειτα απι1αυτιi τo πε:ρι(πGrικ6 oι δι}λoφoνfεζ τηζ Χorjτιαζ διαrΙρdτιo\ταγ μυσrικιi, αλιd με τdτo1oν τρ6πΙJ 6σιε 6,ιoι να γγoρiζoυv Πo1oζ κpυβdταγ τΙiσ(o ατΙ6 αυτdζ. oι εξoφαγισειζ, ΙΙoυ εΙΙισημoζ διoΨεiδo\ταν, ΠραγμiτιoΠoιo6\1αγ

o!γειιlμ'] 6ληq τηq γειτovιdq. 'oταν κdΙΙoιoζ dμflαινε σιo σ161αoιρo, oιρατιωτικιi o1ηματα εμφανiζo\ταν .πηγ κατoι(iσ 4σιoΙ6ρo εργ{:Ισiαζ 1oυ (ο1αrΙd(λειαν oλ6Kληρo 1o oικoδομικ(i τετρd' σε δημ6oια θεjα, d)oτε vα διασφαλιζεται η

γι)νο, ενd) oιλ.νd dvα ι:λικιjrΓ.ερo ΙτετoΙjσε αΙτ6 Ιtdν(0. Στo φι)ζ τηζ μiρα�� κα1 μΠρoσιd σε dλoυζ τoυζ γεiτovεζ, oι αCπυνoμικo( η oι οτρaτια)τεζ dorΙαζαν-την π6pτα και dσεργαγ dξω to θljμα, ΙΙoυ σxχγd φ6vαζε τo 6voμιi ιoι/τηg πρoτoi εξαφoγισιει μdσα σε dνα FoΙd FaΙcon, με τηγ ελΙΙiδo η oικoYdγειd τoυ/τηζ ν(ι

μιiθoυν lην ιιδηoη. Vερικrc oυγxο.\υμμiι.\ εnlλεlρηυιl\ ηιοι οκιjμα nlo θραoεfεq: Ααιυvoμικoi επιβιβιiζoιταv oε ααιικιi λε:ι,lφoρεiιr πoι r'iταv ooφυκτι κd γεμdlα με εmβιiτεζ κα dσεργαν Ιo θ1jμα τoυζ oπ6 τα μαλι1(i. Στην Ι16λη τηζ Σdιτα Φε dνα ζευγdρι αΠηχθη μdσα αrΙd μια εκKληoiατη μdpα-ιoι γι1μoυ τoυ, μπρoιπιi oε ιiλoυq τoυζ καλι]φ6νουq.δ6

o δημdσιoζ χαραrcΦαζ ιoυ τpdμoυ δεv εξα\,ιλoιilταν oιη ιnjλληιyη. oι κρσroljμενoι oδηγoυ\τov σε κdτΙoιo oπ6 το τριoκdσιο σrpατ6Πεδα βασαvισιη-

ρiοι,πoυ r'iταv δτιioπαρτα σε oλ6κληρητηγ Αργειτινli.67 Πoλλιi ιrπ6 αυιιi βρiσ(o1,rαν σε fll](νoκα1oιqμdνεζ ΙIεριοΧaζ: 'Εγα αΙΙ6 1α Πιo δ1αβ6ητα ρρισ(6 ταγ στιζ εγκατασιdσειζ κdrΙoιoυ αθη1κ06 σιλι6γoυ σε dναγ Ιoλiβoυo δρdμo τoυ MΠoυdγoζ λρεζ' dνα ιiλ\o βριoκ6ταν oε κdrΙoιo σΙoλικd κτipιo σιo κi\.ιρo τηζ ι{παtα Mπλdγκα'iγα τριτo σεεγαζ6ταν oε μια απιi τιq πτiρυγεq ενdq \oσnkoμ.ioι. Σ,.ιυlri,c, ιιπ1"ι βαοnιl.n η1,iωι o PollUl λd o\ημαlρ nη)ο'-

\o.Γ}'λl.ι\lνn,ι1",l'ι',',"1,ι.λΓ,!ι])Γ.αλoυιo\lα\JΣoσσndloJ\'ιυ\ημlι 1U\ωμr\ oυ\

lo'ioυι

l(σl oυo(t |'c,oμι ' α mUμι]ισ

μts

lα'lt Γnf σ\ .ι ιoc Λoι. |.Ιd\

τωγ liτφiωγ, εν6 οι γειτoγεζ Παρακoλoυθoυσαγ ιπιoπηΙοiτα

πιiιτα.

Τo καθεοτιiq τηg oυρoυγoιιiηζ ητανεξiσοι θραoi:'Ενα απιi τα βαoικιi κd\τρα βασανισιlΙρiων βρισκ6ιαν στoιζ σtpατ6γεζ τoυ vαυτικo6 σroν ΙΙαραΘαλιiσσιo δρ6μo περιΠdτoυ τoι Mo\τεβιδdo, 6rΙoυ αιo παρελθ6v πr]γαιναν oικo


γdγειεζ γ1α να rΙεprΙατησoυγ δiΙΙλα oτη θdλασσα η για γα l((ivoυγ nισiκ. Στη διdpκεια τη! δικτατopiαq o 6μopφoq Πεζdδρoμoq 4ιαν dpημoq, καθ6q oι κd_

ιoιλoι ιηζ no\ηq σηiφFυ\oν να lΙdνt o, ,να μ,ρo\ onoι, α\ll|\υιjoα\ ιρσυ.

Η χoU\τα τηq Αργε\τιγiq ξε:φoρτι,lvιiταν τιq oo1)oιJζ τιΛ, θυμdτωγ με ιδιαι τερα αδdξιoυζ τρ6noυζ. NΙιd ε1(δρoμ4 σιην iΙ1αιθρo μΙΙoρorjσε να καταληξει oε εφιι1λτη, καθι5q δε λαμρdγovιαν lδιαiτερεζ rΙρoφυλdξειζ για να μεiγoυν κριφoι oι oμαδικoi τdφoι. Πτιiμαια απιi τα oπoiα iλε]παν διiμυλα και δ6lτια (6ιΙoζ oυμβαfνει σημερα σιo Ιρdt{) αγακαλiflτoι,ταν oι: δημιjoιoιlg oκoυπιδoτεγεκ6δεζ η ξεβρdζo\,ταγ σ.ιζ 6χθεζ τoυ Pio δε λα Πλdτα irΙει1α αΠ6 κdΠoια .rπ4oη θαγdτoυ, τηq χo6\ταζ. Σε μι(:, .Ιεριrrτooη ελικιiπτερα ξεφoρτιjθηκαν σopoυ- σ1o λ,υροφι ,\ Cjc ογρoιη.' oλoι oι λργειτινoi εixαν μετιιτριrπεi με: τoν iνα Ιi τo! dλιo τρ6flo σε oυτd' l11Γ{ UoρΙ υρΓζ 1ηζ "ιαλj |ψηq συμllo\Πdv lo|'c. Uσoro oι ΠΓρlood' t Pl 'l ''Ιχι ρι(oηοv o1ι δ, γνι;pι(οι lι συ\FβυΙνF. \ nciρ1ει μια φρρ6'1 ιlι orΙolα λρηοl_ μoΙIoιoiv oι AρYε\τινoi για να τΙεριγρ{iΨoυν τo rΙαρdδoξo γα γiνo\ται τo Πd ιτα μΠρoσιd σια μζiτια τoυζ, α,ιι{i να τα t(ρατo6ν ln\εισιιi αΠdγα\τι αoν τρ6' μo ΙΙoυ εfχε κυριdΨεlτo μι]αλ6 τoιζ ε(εiνα τα Ιρdγια: "Δεγ ξdραμε αυτ6 πoι καvεaζ δε1 μΙΙopo1jσε γα διαψε6oει,. Kαθ6ζ 6σoι κατoζητoΙi\ταv απιi τιq διιiφορεg xolj\τεζ κατiφευγαν συλγd σε κriποια αΠdτιζ γειτoνικdζ χdρεζ, oι σrρατιω11κiζ κυβεpγησεlζ συνεργdζo\τoν μεταξ1j τoυζ σιo πλoiσιo τηζ Πεpι6γυμηζ εΙ1ιΙειρηoηζ "K6νδoραζ,' Σιjμφωνα με τα 6oα ΠρodβλεΠε η ετ1ιxειρηση .K6γδoραζ,, oι υΙ1ηρεσιεζ πη)oφoρι6'\, των xοlρτ,iν τoι Nιiτιου Ιlιiνoυ α'ιτιiλ\αoοαν πληροψoρiεζ γιατoυq <!Πoγoμευ 1εζ, (με τη ρo4θεια εν6ζ συσιημωoζ ηλεκτpoγικιiν ιrroλoγιoιcilν που τoυq εfλ. Γ,ρoμηθ.υo-ι ηυυdσινγκloνl Koι σ1ησυνιλιια Fηιlpt'lσ\ σtoυ\ llρι/klUΡtc dλλov υπηρεσι6ν νo rΙερνoliv τα odvopα xαι να πραγματoπoωtjv απαγωγdq και βαoανιαι{ρια, μια μ6θoδoq πoυ nαρoυoιιiζει αγατριΥιασιικaξ ομοι6τητεζ με ιo οημερ|\,, δl\ υ,, "Ι λ|,l{ η\ Ι λδoUη\. l r- ( l ιΙ Επιπλι1ιlν, oιχoUvιεζ αrτdλ\αooαν nληρoιpoρiεq γιoτιζ μεθ6δoυζ rΙoυ η 1rα _

*

ι)ι εξαφανiσtq στη ΛΦινικΙiAμιjρuη εi{αr

ωζ πρ6τυπ6 τoυζ την επιΥειpηση

.NσΙτα rcι Kα-

διαqριξε ιjr οι μαΙητdζτηζΑ\τιααoηζ σlζ (αεχ{1μι: νεq απ6 τoυζ γαζτ Ιdρεζ θα oδηγoυηαΙ πη Ιερμα!iα1ια να.εξαφαvισoυ-ν μdoα σu] νitια ftι Φηγ (ατoμιιi,. Aρκετoτ }γoαοi ναζi Ιατ{φιγαν αη xιΙtiftl αην Αργ*τι!η Mι εIιι1ζειαι &ι iσΦζ γα εΙπαiδευσαν σε αυτaq τιζ τorlxiζ τoυζ {λaρεq ιnν ιΙηρεo6, πληpoφοριi)ν τι)ν χ(iμ;γ

ταλaιd" τoU xiτλερ"Ιb l94] ι) Χiτλεp

του ιi6τ'oυ

(ιiνoυ'

τ'Σ

)


θεμiα απιi αυτξ εi1ε διαrπσι6σε1 6τι ηταv oι

τΙ1o αrΙoτελεσματι(6ζ σrην αΠrjσΙΙαση πληρoφoρι(δγ αrΙ6 τoυζ κρατoljμενoυξ. Αρκετoi Xιλιαvoi rΙoυ Ι]ασαVf σιηκαγ σιο Στdδlo τηζ Χ 4ζ τιξ πρ.6τεξ τo πραξικ6Ιrημα Παρατη' μ6ρεζ μετ.i ρηoαν τηv απρ6oμενη λεrπoμdρεια ιjτlυrΙΦχαν Bpαζιλιι'νoι oιpατιωτικoi πoυ dδιναν_oυμβoιλdq για τoυζ ΙΙιo επι.rιημovικoιjζ τρ6Πoυζ χρησιμoΠofησηζ τoυ πdvoυ.'I

Kατιi τη διιiρκεια εκεiνηζ τηξ πeρι6δoυ υτΙηρξαv αναρiθμητεζ ευt(αιρiεζ γ1α τdτotoυ εfδoυζ συγεpγασfα, σε μεγιiλo βαθμ6 υΠd τηγ αιγiδα 1ιδν Ηνι)μ6_ γoν Πoλ1τει6γ (αι με την α\,dμειξη τηζ cΙA. To 1975 dρευνα πoυ πραγμαη τoΠoiησε η Ι'ερoυσiα για την επiμβαιrη τoν ΗΙΙΑ Φη xιλΙi αηoκdλυΨε 6τ1 η cΙΑ εiχε εΙ{rαιδευσε1τo σrρατ6 τoυ ιΙιγoτσdτ σε .ελdγχου τηζ υnoμεθ6δrlυζ νιiμειoηe,-7, Αλλιi και η εκπαiδευoητηq βpαζιλιι1vικηg και τηg oυpoυγoυαv{q ασιυνoμiαζ αΙ16 rΙρarαoρεξ τωγ ΗΠA dxει τεκμηριωθεi με oδιdσεl.ηi:Ι σroι_ χεiα. Σtjμφ(ι)ι,α με μαρτυρικaζ κοταθdσειζ floυ rΙεριdxo\.ται σrην iΙ<θε:ση τηζ Eπιτρonr]q για τηv AΙηθειo η oπoiα τιτλoφopεiται Bτasil: Nunca Mοis [iραtι' λ'iα: Π oτi ΞαMl καl δημoσισjτηκε τo Ι 985, αξιoματικof του ατρατoιj παρευρ6θηκαv oε .oεμινlipια βoσαγισrηρf(rγ, σε .ηq αrρατιωτ,κηq αατυνo' μovdδεq

μfαζ, κ.rτd τη διdpRεlα τ(Dν oΠoioγ ΠαρoκoλoΙjθηoαν oλdι.ιτ πoυ απεικιivιζαν

διdφoρεq μεθ6δoυq βασαγισμorj. Στη διdρrc1α τωγ σε]μιιαρiωγ χρηoιμol1oι_ oδ\.ιαγ (ρατoΙjμενoι για ιΙΙραtιτικdζ επιδειξε1q,: Toυq βαoιiνιζαv βιivαυοα, εγιj υΙrαξιωματικoi τoυ σιρατod ΙΙαρακoλoυθoιjoαν για vα μαθαiνoιν. Η dκθεση αvαφdρει 6τι .dγαζ αΠ6 τoυζ rΙρ6τoυζ Πoυ εισηγαγαv αιlτη τηV Ιrpακτι' κ4 σ.η Bραζιλaα ηταv o Αμεριrιαν6ζ αξιΦματoιiΙoζ τηζ α(rιυγoμιαζ Nταν Mι_

τρι6vε.'C}rαν ηταγ ασιυνoμιΙ(6ζ ε1(Παιδευτηζ σro λ{πdλo opιζι5ιτε, αrα nμi1iνια τoι βραζιλπiνιΙ<oυ σrpατιωτικo6 καθεσ.dτoζ, o λΙιτριdγε απηγε ζητ1dγoυζ απ6 τoυζ δpιiμoυq xαιτoυg pαoιiνιζε μπρoαιιi,πoυq εκπαιδευ,]μεroi ασιυγoμικo]jξ, 6σιι: να μdθoυγ τoυζ διdφopoυζ τρ6Πoυζ γα Πρoκιι\o6v σιoν (ρατoljμεvo τηγ υΙrρτατη αjγ(ρoυoη αγdμεσo σro σ6μα Ι(αι σLo γoυ,.?j Στη συγdχεlα o Mιτριdγε rΙηγε σιηv oιρoυγoυdη vα εt{Παιδε]liσεl τηγ τoΙΙιl<η για τα

ασιιrνoμια, αιλd τo 1970 τoν απliγαγαv και τoγ εκιa]λειJαv o1 ToυΙΙαμιiρoζ, μια oμdδα αρ1αερ6v α\ταρτ6ν, rΙoι σχεδιασαν τηγ εtIιγειρηση να αnο-

ι,ι\ιψoι

ι

rηι

οιαμιιtι

για

lοU \'lllΙ,ldνΓ σΙηι "κnuiδιυoη l,.+ Qι1,nlγoυρι.iι σσrυνoμικi}V σια βασανιαιrjριo.* Σιiμφωνα με dι,αν αΙ16τoυζ Πp(iην μαθητdζ ' Tο συγ(ε(ρΙμεΙo lερισατιk' απoτελεσε τη βιiση για την (ινηματoγραφικιi lαιviα r.τ.,rao, ,olxolιraζτoυ Kιδαα l'αβρd. 1Σ'τ.Σ.)


(αι oι συγγραφεiqτoυ εγNεlριδιoυτηq cΙA) εiΙ6μεγε 6τι o αΠoiελεσματικ6ζ ρασανισμJζ δεv ηταν σαδιoμ6ζ. αλld εΠισrημη. 'Συγκε xριμdγoζ π6ν0ζ σε συγt(εκριμ6vo ιrημεfo (αι σε: (rυγκεκριμ6\'η ι1lταoη' liτον

τoυ, o λ1πρι6γε (dΙ1ι)ζ

τo μdτo τoυ.1]

Tα αΠσrελiσματα αυτηζ τηζ εκnα(δευσηζ αΙαφdρo\ται oε 6Ιεqτιζ εκ(ισειζ κατd τη διdρ(ειo γιατα αΙθρ6πινα διl{αιdματα σι1ζ χ6ρεζ ιoυ N6τυυ Kdγoυ αυτι]q τηq δυοoiωνηq περι6δoυ. Yπdρxoυv πoλλεjq και oδιιiιrειoιεq μοpτυρiεg ιττo εγ1εφiδιo KιDar}: oιiλ μεθ6δoυξ rΙoυ εiχαν κωδι(oποnΙθε(

γιατιqτυπικiq ληΨη γωριζ τo ΙΙρ(Dι, κoυκo6λα, nΙ4ρηζ αΙΙιiμ6νoση, γdρκωση, ιrΙoΧρεoτικη κληρoνομιιi των πεψαγiμγια, ηλεκrρoσ6κ. Kαι rΙα\ταΧoi rΙoρoiσα η φρικιl'i Mακγκiλ αrΙoσκorΙ6\'ιαζ σιην εσκεμ' μ(iτι]ν noυ εiχανΙf!ει σιo ΠανεΠισιημιo

μivη nριiκ\ηοη παλιvδριiμηoηs. Kρατo{μενoι σrο Eθγι(d Στdδιo τηζ ΧιλΙiζ dΙoυν πι:ι 6τι oι πpoβoλε:ig ιiιαv αγαμμlγo1 εiκoσι τdσσεριζ 6ρεζ τo εικοσιτετρ(i(oρo, εγ6 τα γε{ματα σερρiρo' \ταν με oκoΙΙfμωζ μΠερδε:μdνη oεψlιi.?5 oι αιραι6τεζ υrΙoΧρaωlαγ rΙoλλoιξ κραroιjμενoυζ να 6χoυγ ριγμdγεζ κoιβdρτεζ rΙdvω σια r(εφdλια τo!ζ, d)πε να

δυσκoλεioι'ιαι γα βλatΙoυν και γα ακoιγ _ μια τ1ρτtκ1ικη πoυ ΙΙPoκdΙεσε σΙjγαιo σιdδιo. οι κρατo6μεvoι ανfχισΙ}, εφdσoγ 6λoι γνι6ριζαι' 6τι βρioκoιταv ,P.ρα\ ,;llσυιlζl,'nρoondθ.|Γc \Fιnη]' 1ηol|ι Γi1α'.c"υ" ll',α 'ο μηr μn" εrΙ6τει\'.rv σημα\τικdτo σoκ και ριr v ι,α διακρiνoιντη μ!ρα οπιi τη νιiμο, ενcj 1oν nανικι' Πoυ τoυζ εiχαv Ιτρoκαλdσει τo ΙrραξιΙ(ιjπημα και η σiλληΨ4 τoυζ' Η lαν λ.

ι

^oι

r^.n.;δlo

ιι\Ι |-Γlαlραn'l.Jj.ιq111jι'l^n,l1,πμ,ιllκcirργoαιη-

oε κdποιo παριiξενo πεiραμιr ρι, με τoυζ iδιoυζ σιo ρ6Ιo των πεηlαματdζιlιlν 1εlρoγυ1 ηoηt lυν α.,'θr]o,

ωι.

Mια ακdμα πιl πιαιri εφαρμoΥη τι)γ rΙειpαμιiτι)ν ιηζ cΙΑ πραγμαιoΙloιliθηκε σrη φυλακ4 B(για Γκριμιiλιτιτηc Χιλι]q, η oαoiα 'r'iτιrι' γνωαιt] για τα "γιΙlαγιi δωμdτιd" τηζ,' κατοoκευασμdγoυq αι16 ξιiλo 1ιδρoυq απoμιiνιxπ1c nl,U lilo\ l,n'ο σlts\oi.,'ιrlΓ oι ιΓl,lo|'μF\nl !σ μη\ μnoρoυγ \σ \o\αl lUoυ\ η vα ξαπλιiιlουν.7ιj oι κρατoliμι:νoι oτη φιλακr] ΛιμΠεpτdδ τηζ oυρoυγoυdηζ σ.aΙγo\τ{tΙ σιo λl4, σιo vηιri: μικριi κε:λιιi 1ιηliq ΙαΡdθυρα, σια orΙoτα μια

λdμπα {ταν μoviμωq αvαμμiνη. ΣημαΙιικoι κρσroιjμιjνoι Ιαpaμεγαγ σι] αfl6λυτη απoμdνιxrηγια nεριοoιiτερo ιιnd μiα δεκαετiα. "Ei{αμε oρχiι'ε1να σl{εκελιd μαζ δεr' {τov κελιιi α,Ι\ιi τι1φoι, φτ6μασ.ε 6τι 4μασιαν νεκρoι, 6τι τα 6π o εξωτι:ρικdζ κ6σμoζ δεγ υrΙηρχε, (iτι o ηλι1lq ηταν iναq μiθoq', θυμιiται o ιΙαουρiσιo Ρ(iσεν(oφ, εjναζ αιΙιj τoυζ κρατoiμε\'oυζ. Σε διdσtημα ε:νιε(d' 6ρεζ.'1'6σo αΙIoσιερημιj\'εζ ηrαγ μιoι ιjτιiγ ειδετoν ηΙιo συνoλικd μ6γo oλτd)


ι)ι αισθησειζ τoυ ιrrΙ6 ερεθiσματo, ιi)σrε

xαγ γρ6ματα,'*'i

.εixo ξεχdσει τα Ιρ6ματα δεγ υΙΙηρ

Σε dνα απ6 τα Ιειpdlερα G\'-ιρα βασαγισrηρioν τηζ Αργε\τι\rηξ, τη ΣΙo.ιη

Nαιηπoι σω MΙΙoυdνoq Aφε:q, o 1ι,iρoq απoμ6νιo oηζoroPαζ6lαΥ ι:aμcha, .κoυκotj1α". O Χoυιiγ M1pd\τα, Πoυ dμεινε ιΙ)ειζ μηγεζ σε ιi-γα τdτοιo κελf, μoυ μi,\ησε για αυτ6 τo μdρoζ (jπoo βασιλευε τo σκoτdδι- .Σε ΠηγαιΙαv σιη σoφιτα τηζ φυλακηζ, σoυ φopoiσαγ μ1α κoυκo6λα και αλυσoδdναγε τα χdρια (αι τα Ι6δια σoι, εξαvαγκdζo\.Ιdζ oε γα εioαι ξαΠ.ιωμdνoζ o.\dκ\ψη τη μdρα πιivo oε dνα ατpιilμα απ6 αφpoλiξ. Δεν μΙτoρoiσo \'α δo ιoυq υπιiλοrπoυq κρατoiμεVoυζ, α\,dμεσd μαζ υΠliρΙαγ χωρισματα αΙΙ6 x6 r,τρα πλακd. 'σιαν oι φljλακεζ dφεPγαν τo φαγητ6, με υΙΙoΙρdωγoν 1α ι]τρiφω πl κεφιiλι μoυ tροq τoν τoiχo και σιη σινdΙεια μoυ αφαιρoΙjoαν την xoυκoJ_ λα γπ νo μrορioω να φdω. 'Ηταν τo μovαδικ6 διιiιm1μα μι1oα αrη μdρα πoυ σoυ εΙliτρεrΙαν να εaσαι ιipθιoq.'oλεqng υπ6λoιπεq cδρι:g r]ooυι, ξαπλιoμdνoq,. Σε dΙλoυζ Αργε\τι\,o1jζ κρ(:Ιτoiμενoυζ ε]Πdβαλ\α\, αισθητηριακη αrΙoσιiρηoη Kλεiνo\τιiζ τoυζ σε κελιd ΙΙ()υ εiχαν διoσιdσειζ φdρ.,.ρ', *o,.o oπor,oλo,]oou ΝtΙΙΙαγιΙ(ιjν τoυ ΠoλεμικoJ

tubos.

Η μoγαδικη αvακoiφιση αfl6 τηγ αΙIoμιj\,ωση ηταν η αK6μα Ιειρ6τεpη μoι Πoυ rΙεpiμεγε: τoι]ζ κρατoUμεγoιζ 1πoυζ θαλdμoυζ ρα βαoοvισιηρiωv. Η mo

διαδεδoμ6vη τεxνικl'i, πoι] τη ΙρησιμoΙIoιoiσ(rγ τσ σΓ|ατιωτικ(i lιαθεστdτα oλ6κληρηq τηq περιo1lis, tiτιrlτo ηλεπρoι16κ. YrΙηρΙαv δεκdδεζ ΙΙαραλλαγaζ τoυ τρι'jΠoυ μεj τoγ oπoro δ1oxετευ6ταν σια σ6ματα 1ιDν t<p(iτoυ ηλειτρικ6

ρεJμα

μdνωv:με γυμγd ηΙεk-τρoφ6ρα καλ6δια, με αrpατlωτι(d τηλdφωγο εκ(πpατε]ι αq, με βελ6νεq πoυ μπΙiγo\ταν κd1ω απ6 ια γιjΙια η σιεpε6νo\.ι(Λ, με μαι1αλιiκια αrα oι1λα, ιrιιq ριiγεζ τoυ σιηθoυζ, σrσ γε]wητικd 6ργανα, σιααφτιd, σιo απiμα, oε ανoψdg πληγiq, ενιjτιιυτ6ψoνα iριμαv γερ6.πα σ6μα1ατοrν κρα-Εδεναν τoυμdvιυv για vα γivει nιo Ιj\τoνη τα θiματα η ηλεκτρτκη εκκεγωση. Ι1ιiτι) σε τραΙ16ζια η τπιζ αδερdγιεζ .κopdΚ\εζ τoυ δριiκoυ, ιπη Bραζιλiα.

H

xoιjιτα τηq Λργειτιν{q, μιαq xιipαq γι,ωrτι{q για την ε](τρoφη βooειδ6ν, ηταν υιΙεpΙiφlrvη Ι1α τηv ξεΙωpισιη συ\,εισφoρd τηζ: ΞdπλωΙαv τoιζ xραιofμεvoυζ

ΠdνU.η ;\o o|διριν υ λμrβοll..lvυ lυ,ιnoια\oυ,to\ ρrl.;r, δη\αδη ψηo1α_ και τoυζ dκαναν ηλειτρoσd1( με: μιαpi.aπa, την ρι(i, ηλεκτpικ{ βoυκdιτpα για

τα βooειδΙi. *

oι ιθrjνo9ιεζτηξ

φυ,ιαtηζ λμΙερτrδ συνεργιiζo\ταν (ηενι.i με συμπεpιφφιπdζ ΨυΙοi6γoυq Πρooαρμ6ζoυν trζ τεχνι(.q βασoνισμοιj τoυζ σιο ιΙΦχoΙογι(υ πρoφιΙ(iθε (ρσι,υμa!οι μανo που μια μεθoδoq Ιρηlημοπoιεiται σημεpα σo\, (6,\Ιo τoυ Ι(oιαντιiκμo' (Σ'τ.Σ.i


Εiιuι αδιiνατov να υαoλoγιστεi o ακpιρηξ αριθμ6ξ τωγ ανθp6rΙωγ πoυ μΠλdσrιζ χdpεζ τoυ N6τιoυ 1τηκαν αια γpανιiζια τoυ μηχανlσμoΙj βασαγισιηρi(Dν K(iνoυ,6μωζ θα np6Πεινα {ταν Ι00.000-Ι50.000 ιiνθρωπoι, δεκιiδεq xιλιιiδεg απ6 τoιζ oπofoυζ π6θαναv.73

€γos oUΦnιns μιiριυρos σε διiσι{oaεs εΠox6s

'oσoι To να εiσαι αρισrεp6ζ εκεiγα τα χρdγια σliμαlνε γα εiσαι κυVηγημaγoζ. δεν αυτoεξoρiαιηκαν διεξ{γαν iνιrv καθημεριν6 αγ6γo \'ια να εaγαι fvα βημα σε κρησφliγετα, εΙΙικoιv(iνoliσov μrΙρoσιd αrΙ6 τη μυσι!κη ααυγoμiα: Zoiσαν 'Eγαξ αΙτd τoυζ αvθρdoυνθηματικo{q xιiδικεζ, εiχα\, Ιιλασι6ζ ταυτdτητεζ. με

Πoιζ πoυ ;hoαv με αυτ6 τoν τρ6πo αrην Αργεlτινrj ι]ταv o θpυλικιig δημooιo' και πoλυπριiγμιlν, oυγγpαφd' γρdφoq-ερευνηn]q Poδιiλφo Γoυ6λζ. Ko1νωvιx6ξ

αζ ασιυγoμικ6ν μυθισιoρημιiτωv και βραβευμ&ιDγ διηγημιiτιrγ, o Γoυ6λζ 4ταγ εΠfσηζ εξαιρε1ικd ιKαγ6ζ σιo να αΙ'Ιot<oδικoΙΙoιειτoιζ σrpατιa)τικoiζ κ6δικεζ

και γα Xατασκoπεiει τoιζ καταoκdΙΙoυζ. ΠραγματorΙoiησε τη μεγαλυτερη ερευνητικr] εnιτυxiα τoυ εγ6σo εργαζaπαν (Dζ δημoσιoγριiφoζ σιηγ Kofβα, κα θι6q κατιiφερε να υπoxλ6Ψει ι<αι γα οrΙoκωδικoΙΙoιησει Evα τdλεξ τηs cΙA rΙoυ αγαφερdταν σιηγ ειΙικεiμεγη αΠ6βαση Φoν K6λΠo τωγ Χoιρι)ν. Η πη)oφo1(oι να α}τ1μετωΠiσει τηγ ρiα αL]τη εflετρεΨε στoγ Kdσιρo γα Πρoετοιμασιεi

ειoβoξ.

'oroγ

Φγει'τιν4ζ ε(xε θ6oει εκτ6q νιiμoυ τoν πεo Γoυ6λζ οrΙoφdσισε να ε!'ιαλτει ρo1ισμ6, σιpαγγαλiζo\ταζ τη δημoκρατiα, αιην iτoπλη oργιiνιloη των Mo\τoνaρoζ ωζ ειδικdζ σιιζ rΙληρoφoρiεζ.* Τo Υενα βρεθεi σιην κoρυφη τoυ (α γoγ6ζ α!τ6 εiχe oζ αrΙoτdλεσμα τo dνoμd τoυ ταλ6γoυ τιι, καταζητοiμεγων Ι1oυ ειχoγ l(αταρτfoει oι σιpατηΙoi' εν6 κdθε: η rΙρoηγoιiμεγη χoli\τα τηζ

1oι

Νlovιoγdρoζ εiχα! σιγ(ρoτηθει για να αmιπαθo{ν αην πρoηγol'1μενη διrατopια' o πε_ (αι o εξ6ρπ0ζ Χoυdγ Πεpdγ εiχε (αλaσειτουζ νεαρoιjζ ιnoΦryrι ρoνισμ6ζ εiλε απαYoρεfεa 'to dΙαναν' rdζ τoι γα ofu\lΦoυγ κoι !α αγωflαoυ! για την απo{ηdααση τηζ δημo(ρoτiαξ' (αι αnαγωγdξ, διαδραμιiτισαγ (αι oι Moι]oνdρoζ' ,oυ npαYμΦonοιorjσαν dιon-λεζ επιι)ιjoaζ τo 19?3 δημoκρατι(εζ ι1vα σημα!π(6 ρ6λo Φo να υπoχρεωθεi η χorjvια να πρηματoπoιηo'l

ε"ιorJi, αιq onoiεq ωμμπειΙε (αι d!αζ περoησιηc υπΨηφιoc. ομι)q, 6ταγ o ΠερΦ εΙανη'\ θε αην εξoυσια, α'τιμετι'ιισε ωζ απειλi τη λαiq υπoαηριξη πoυ αf,oλιiμβανανοι Mo\1oγd_ poζ {αι alθdρρ!νεlιαρoδεξk' αlοσΙdσμΦα θα9dτoυ να Ιoυζ (Φαδ6ξoυν' Ωs ε{ τorjω!, η ;μdδo ιυ! Moπoγdpοζ (!oU με τη δpι1ση τηζ εilε Πpo{αλ,σο αpκπη διχoγγωμiα) ε'Ιε iδη oπoδυναμωθε'σημαrι(d 6τα\'dγιΙε 1o trραξι{.jΠημα τoυ i9?6. (Σ.τ.Σ')


τoχρnτ0ΣτοYΣoκ

καινoΦια εξαφdγιση o6ξανε τoυq φ6βoυq τoυ 6π απ6σπαση Ιτηρoφopι6γ η θα oδηγoiσε την ααrυvoμiα mo oniτι ιiπoυ με τη xρησιμοπoιηση τηζ1i "r?a κρυβdταν μαζi με τη σιj\τpoφ6 τoι Λiλιo ΦεΡdιρα, οε dνα μικpd xιυριιi λiγo dξω ααιi τo Mπoυdνoq Aψεq.

xρησ1μoΙΙoι6\'ταξ τo τε-ριiαιιo δiκrιo τωv πηγιiv τoυ, o Γoυ6λζ πρoι]nαματα εγκλημσια τηq xo6rτιιq. Kατιiρτιζε κα_ ταλ6γoυζ με τα oγ6ματο τ.)ν νεXρ6ν και των εξαφαvιoμiτιυv, αλλιi και με τιq τonoθεσiεζ σιιζ oΙΙoiε]ζ υπηρxαν oμαδtκoiτdφoι και μυΦιt(d κi\'τρα βασανιστηρiων. Παρ6λo Πoι υΙΙερηφανευ6ταv 6τι γv{jpιζε rΙoλ{ καλd1oγ εΙθρ6, τoν εiχε καταrΙληξε1 η αΙαλiνι}τη βiα floυ η χoιjιτo τηζ ΑρYε\1ιγηζ εixε εξαπoiΙj σε1 εvα\τ(oν τoυ iδιoυ τηζ τoυ λαoi. Kατd τη διιiριεια τoυ πρ{iτoυ εiτoυζ τηζ θoljσε γi1 συΥκε\τpαiσει σιοlxεια

διακυβdρvηoηg τηs 1ιilραζ αIτ6 τo σrρατ6 δεκdδεζ φiιoι Ι<αι συγdδελφoi τoυ εixαv εξαφανισιεf σια σιpσr6π€δα θανdτoυ, εvι6 xαι εlt(ooιεξdχρoνη κ6ρη η

τoυ BfΙ(ι εiΙε βρειτo θdνσro, γεYoνdζ Πoυ εiNε τΙρoκαλdσει dφατη oδιiνη σroγ

Γoι]6λζ.

KαΘ6ζ 6μoζ τα Ford Falcon πεpιπoλofoαν παιτo6, o Γoυ6λq δεv εixε την πoλυτdλεια vα θρηι,l'ioει ησυχα τηγ κ6ρη τoυ- Γγωρiζo\τoζ dτt oι μiρεζ τoυ ητα\, rΙηρε σημα\τικ4 αrΙ6φαση εrΙiτη ευxoφfα τηg oυμπλjρωoηq μετpημdνεξ, μια

r\nξ Floυ\ Ιoυι,1lληc FιoUltισt: Γ\,'J ιj\.c o| lοημrρiδεc θα 11ιωμlαloν loυc σιρατηγoιjζ για τo 6τι εixαv oιioει τη xτipα, εκεiνoζ αrΙoφdσισε vα γριiΨεlτη διx{τoυ, αλoγ6κριτη εκδoγr,iγια τηv εξα1ρεiωoη ιπηv oποfα κατροκυλrloει

η

'Γηγ

τιτλoφdρησε .Aγoιλτη Eπισroλη ε\,dζ Συγγραφεα πρoζ τη Στρα Φγε\τιγη. τιoτκη Xoil-ια, κα1, 6rΙωq dγραψε o iδιoq, τη oυνdταEε .xωpic την παραμικρli ε,\Πiδα να εισακoυσr(i, με τηγ απ6λυτη βεραιijτητα

δ6oμευoη τηv ouoiα ανελαβα υριν oπ6 noλλd τυpαζ σε δJσΙ(oλεζ εrΙoΙdζ,.79

ιin Θα διωxΘιδ, nιαι6q ιπη p6νια vα εfμαι αιτ6πτη9 μι1ρ-

H ετΙισroλη θα η1αν μια απερiφαoη καταδixη τ6σο τ(ι}ν μεθτiδoγ τηξ 1(ρατικliζ τPoμo(pατιοζ ιjσo κcιιτoυ oικoγoμικoι συσLι]ματoq τo oπoio υιηρετod-

oαν o loυcjλc ,l\εδlbζr !o δlα\ΓlμFι lηt .Αιoι\ηη Εnισo\η loυ μt Ιo\

io|o τp6Πo ΙΙoυ εaχε δημoσιοπoι{oει πρoηγoι1μενεq αγακoιν6σε1ζ τoυ αrΙd τηγ rΙo_ ραvoμiα: Θα dφτιαxνε δdκα α\τiτυΙΙ(ι τηζ επισroλ{g και θo τα τα1υδρoμoioε αΙΙd διlrφoρετικd γpαμμσroκιβοiτια σε εΠιλεγμdJ,/ουq παραλl,inτεg, πoυ θα φρ6ιτιζαγ γιo τηγ ΙΙεραιτdρω κυKλoφtφaο ιηζ. .Θdλω να δεaξω σε αυτοljζτoυζ γα

μι6ληδεq 6τι εrμαι ακdμα εδιi, 6π εξακoλoυθι6 vα εfμαι ζωvr{Ινdζ κα1 γα γρdφιυ,, εinε ιπη Λi\ια τη αιιγμr1 ποι ετoιμαζιjταν να l(αΘiσει μΙΙρoσιι1 Φη γραφoμηxαvt] του μιipκαq οΙ1mpia.l0


Η επιoτoλι'i dρxιζε με

dvαν απoλoγισμ6 τηζ εl<στρατεiαζ 1ρ{iμoυ των βαoανιoιηpiωv, ατιjλειωτιυv

ιπρατηγιilν, τηq xρηoιμoΠoiησηζ "υrΙdρτατο)ν και μεταφυσικ(iν,, αλλd κα1τηζ ανιiμειξηζ τηζ cΙA σιη\' εκπιriδευoη τηs αστυγoμaαζ τηζ Αργε\τιvl'is. Αφοi παρiΘετε με λεflτoμ6ρε:ιεζ τιζ μεθ6δoυζ και τιζ τoπoθεoiεζ τι,rv oμαδικ.iγ τdφων, o Γoυdλq d'ιλαζε ξαφνικι1 θdμα: .ΩΦ6σo τα γεγoγ6τα αυτd, Πoυ εξεγεfρoυν τη συγεiδηoη τoυ ΙΙοΙιτισμdνoυ κ6σμoυ, δι]γ εiγαιτo μεγαλfτερo βdσαγo rΙoυ εΠιβλ4θηκε σιo λα6 τηζ Αργε \τιγηζ, oiτε η Nειρ{iτερη παραβiαοη των ανθρ(;fllγoγ δικαloμdτων noυ δια' rΙρdΙθηκε. Η οικoγoμικ{ πoλιτικ{ τηe κυβ6ρνησηζ αrΙoιεΙεidxι μ6νoτη μoναδικιi εξr!γηoη για 6λα αυτι1 ισ εγIι\ηματα αλλd και μια πoλlj μεγαλfτερη θηρ1ωδiα, Ι1oυ τιμ(Jρει εΙ(ατoμμιiρια αγθρ6Ιroυg μ6oω τηq πρoo1εδιαoμ6νηq qΓ'ιΓl \o nΓρΠσι'loΓι κα\ ι it μFρlλ' t -ρ'ζ σl li Cfuνol| ιoθ\ιlUυη\ 1oυc.' I

να δει την1αΙiτητα με την onoiα αυτ{ η πoλι τιrιιi μεταμoρφι6νει την Π6λη σε μια "ΙΙoραγκoιiπoλη" δ6κα εκατoμμυρiωι

κiεζ τoυ MιΙoυaνoζ

λρεζ για

To oικoνoμικ6 σjσιημα τΙoυ rΙερι6γραφε o Γoυdλq {ταν o νεoφιλελευθερισμdq τηζ ΣΙoληζ τoυ Σικdγoυ,1o oικογoμιx6 μoντdλo aoυ θα σdρoγε τoν κd oμο. Kαθιilq μdoα αιιq εΠ6μενεζ δεκαετιεζ θα σΠoκτoioε βαΘiτερεqpiζε:c αιηv Aργε!-ιινη, θα εξ(rθ06σε Πε:ρισσdτερo oπ6 τo μισι1 rιληθιoμι5 rηζ Ιd)ραζ κdτo αrΙ6 τα 6pιo τηζ φτdΙειαq. o Γουdλq δε:ν rriαιευε 6τι εΠρ6(ειτo για dνα τυχαio ιjν6ζ σlεδioυ για 'Ιlρoσxεδιαoμ'γεγoνdq, αλλd για τηv πpoσεκτπri εκτaλεση νη εξαθλiωoη". Η εnσιoλη γρdφτηκε rην 24η NΙαρτioυ Ι977, μετη ουμIιλiiριυoη ακριβι6q _Γo εΙτ6με10 Πρωι o Γ0υ6λζ και η Λιιια Φε_ ενιiq fιoυq απιi τo πραξικ6Πημα. A1ρεζ. Moιρd.πηκαγ με]ταξi τουξ τα αvriτυττα τηζ Ρdιρα Πηγα\,σιo λ]tΠoιaνoζ εtlιστoληζ και τα dριξαν υε γραμμαιoκιβιiπα oε διοφoρετικdq oυνoικiεq ιηg rΙdληζ. NΙερικ;c 6ρεζ μεld o Ι{)ι6λζ ιΙηΙε γα (JιΙα\τησε1 ιηγ oικoγεjνεια εγ6ζ εξαφαγlσμiνoι συγαδaλφoυ τoυ, ιiπωq εixι: συγεγγoηθει εκ των nρoτ6Ρων' ΕΙτρ6κειτo για Π(:Ιγιδαi Kdπoιοζ δεν εiχε αιτiξειτα βασανισιηρια και εiγε μι Ιl]oι:ι, με απoτdλεoμα δdκα dγoτΙλοι dr,τρε:ζ γo του 6xoυν oιr'ioει ενε1δρο dξιl απ6 τo oπfιι για να τov σιλιdβoυΙ' 'Φι]ρτε μo! ζolτιινd αυτιiν το γαμriμlνo o γαiιΙρΙoζ Mασdρα,6ναq αΙ16 μndσrαρδo,, φι1ρεται γα εirrε Φoυζ σrρατι(i)τεζ τoυζ τρειζ ηγε:τεζ τηζ χoUlταζ' o Γoυιiλζ, ποι ιo μ6τo ιoυ {ταν 'Δεν εivαι ξκ\τo vα μιΙι1οειg, τo vα σι] συλλdβoι]γ εiγα τo ηκλημα', ιρdβηlε αμdoιos το μα (jrι\o τoυ καιdpχισε γα rΙυρoβoλεi' Tραυμdτισε] aγoγ αrt6 τoυζ σιρ(1τ1ιiτεζ, εjν6

δεΙdταγ 1α Πυριi τoυζ. Ιldθαvι: nρoτoi τo αυτοκivητο ιoυ τoν μι:τdφερε

φτι1_


τo 6mτ0EτοY

'ιlκ

a5

σει σrη Σχoλη Mηχαvικc6ντoυ ΠoΙε:μικolj Nαυτικoi. ,EκαΨαν τη σoρd τoυ την d?ιξαγ σε dγα rΙoτdμι.3,

o ψεuδεnιγραφos "Γt6iεμos

ι,iοτ6 ιns

1(α1

ιρoμot1ροιιοε}

o1Ιoi\τεζ αtsχ6ρεqτoυ Ndτιoυ ι{6νιlυ δεν iκρυβαγτ1ζ ε:Παγασrατικdζ Φιλo δoξlI'' ιoυq α ο' on \α,,υυ\ ι lc llf ισlo' \Ι . Roι Φr l].. o \λci rjlπι αρκl.lα no\ ' η_ ρ6ζ ι6αε Vα αργoUιται δημ6σια αυτ6 για τo oπoio τ1ζ κατηγoρoljσε o Γoυ6λζ: 6τι ΙpησιμoτIoιoiσαγ μαζικη ρια για vα εΠιτιiχoυντoυq oικovoμικοιlg τoυq α16'

χoυζ, oι oΙIoioι θα ειxαν, αr,αμφiβoλα, πρoκαλaσι]ι λαικdζ εξεγdρσιΙζ, αν δεγ υΠηργε ivα αjΦημα ι1τlμoκpιiτηoηq τoυ πληθυσμolj κοι Ιlαρ(rμερlσμoιj τ(Dv εμπoδiωv.

Στo βαΘμ6 πoι γiνoιταν γνoσriζ oι xρσ[ικι1ζ δoλoφoγrεζ, oι -ιι( χorj\τεζ αιτιoλογo6σαν με τo εΙΙιxεfρημα ιiτι δ*:ξI]γαν dναV π6Ιεμ0 εγα1τιoγ εrΙικiγ_ δυνων μαρξιαπilν τρoμ0κρατ6ν, Ι1oυ χpηματoδoτoΙj\ταν

1(αι ελdγΙo\ταν αΠd την KGB' Αν oι χoi'ντεζ 1ρηoιμoιoιodooν .βριiμικεζ, ταk-rικiζ, ηταγ εflειδl. oι εyθρof τoυq riταv τ6ρατα. xpησιμorΙoι(;\ταζ dνα λεξιlι5γιo rrου αvα

η1εi

'ιριχιασιικιi oιΙ(εio και αγα1γωρισιμo σliμερα, o ναιjαploζ Mασiρα τov χα.ΙΙ6λε:μo (αι υΙtdρ τηζ ελευθεριαζ ενα\τioγ τηζ τυρα\,vιαζ, [...] iνα\, ρoκτr1ριζε

πιiλεμo τoν oπofο διεξιiγoυμε 6σoι ειμασιε υΠdρ τηζ ζι)ηζ εγαιτroν dσωγ εiγα1υΙ1dρτoυ θαγdτoυ. [..-] Πoλεμdμε ενα\τιo1 μηδεvιαι6ν, εvαlτiov πpακτ6 ρωγ1oυ oλiθρoυ πoυ o μoγαδικdζ τoυζ σκoπ6ζ εiναι η Ι(αταΦρoφη αιτη κα_ Θαυτriν, πιιρ6λo πoυ κρiβoυντιζ εΙΙιδιdξειζ τoυζ Πiσω αΠd κoιv(Dvικdξ σιαυ_

poφoρiεζ,.8tr

Πριν α��6 ru πρoξικιjπημα ιπη ΧιλΙi η ciΑ ε(Ιε xpηματoδoτr'ioει μια πρo no}oνδlιrlIk1rλ.τlρolΓiα noυ nοΓ,,υo|αζl l,ι ιλliηl ω. iνα μ,lαμψ,,oμ' 'o δ1xτdτoρα, oζ dνα μαt(ιαβελικ6 δoλoπλ6κo πoυ ειχε ΙρΙ]σιμorΙoιηoει τουζ δημoκρατικοιiq θεoμoig για να αν6λθει ιπην εξoισiα, αλιιi Ιjταγ dτoιμoζ να εττι βιiλει dvα ooβιετικoti njΙΙoυ αΦυνoμικ6 κρdτoζ ιπo oτ1oio θα Παρε]μεγαν για nd\,τα υΙτoδoυλoμdyoι oι xι,\ιανoi. Στην Αργε\τιγη και σιηγ oυρoυγουdη ot μεγdλεζ αΡισιεριjζ o!τιiρτικεg oμdδεq, oι Moιτον6poζ και oι ToυrΙαμdpoζ, Πα ρoυσιιiζoιιαy oζ τ6σo εΙτικiγδυVεζ γ1α τηγ εθν1κ{ αoφιiλεια απειλξ, ι6oιε oι ση)ατηγof να μηγ aγoυν dλιη επ]λoγη αΙΙ6 τo να αvιιοτεi,\oυν τη δημoκραιiα, να καταλdpoυγ oι iδιoιτηγ εξoυσiα

θdσιμo μιjoo για να τιζ σι\τριιΙJoυν.

καιγα χρησιμoπo1ησoυγ oΙΙoιoδηΙoτε δια-


Koι σιιζ τρειζ Ι1εριm6oειζ oι χo6!τεζ εiτε] εiχαv υrΙερpdλει τo μ,γεθoζ τηζ απειλ{! εiτε τηv εixαν εξoλoκ\liρoυ κατασ1€υdσει. Ανdμεσα σια ιΙΙdλoιτΙα σιoιΙε:iα πoυ dφερε (rιo φωq τηg δημooιιirηταq, η iρευνo πoυ πραγματoποiηoε η Γερoυoiα τo 19?5 απoκdλυψε 6ιι, oιiμι1ωνα με τιζ αγαφoρds τωγ υΠηρε ιπι,iν n\ηρoφoριιiν ιpoq την κυβdρνηoη τιrν ΗΙΙΑ, o AλG\τε δεν αιΙoτελoΙjσε απει\li για τη δημoκρατiα.3a _ΓoυΠαμdρoq 'oσo για τoυζ Mo\τoγε:ρoζ τηq Αργε\τιγηζ και τoιζ τηζ oυ λατκη υΠοΦ4ριξη, ι(oγdζ Vα ρoυγoυ{iηζ, 1iταγ 6νoΙrλεζ oμdδεξ μe σηιlα\τικη ΠραYματoΙroιηooυν εξαιρετικd Παρ{iτολμεζ εΙ1ιθdσειξ ενα\τfoν σιρατι(rτικιiν tiαι o1Koνoμικ6\, στ6Ιωγ. Παρ'dλα αυτd, o1ToυrΙαμdρoζ εiχαν ηδη εξαρθρω θεi dταγ o {πρατdζ ,(ατdλαβε την εξoυoiα, εvιil oι Molτoνdρog εξoυδεερι6θη_

μηνεζ τηξ δικτατoρικηζ δια(υβ6ρνη(rηζ, η oπoiα διΦκεσε εφτd χp6για. ΑJΙoχαρoκτηρισμd\ α 6γγρoφατoυ Υπoυργεioυ ΕξωτεριΙ{6v τω\, ι1ΠΛ α\,αφdρoυγ 6τι o Σdσαρ Αoυγoiσιo Γtιoυσa1ι, o υΠoυpγ6ζ Εξr,)τερ1_ 1(αγ

τoυζ nρdτoυζ

iξι

κι6v τηq xolivιαc τηq Αργειrιν{s, εixι: δηλι6oει oιoν Χdνρι Kioιvγκερ oιιq 7 oκτωβρioι 1976 riτι .oι τρoμoκρατκdζ opγανιiσειζ dxoυν ι]ξαρΘρωθεi'. E\τoΙj-

τoιg, η 1o6rτα εξαφιiνιoε δεκι1δεq xιλιdδε:g ανθρ6rΙoυζ ;rΙειτα αΙΙ6 αυτη τηγ ι1μερoμην(α.g:

Για Ιτoλλd χρdνια τo Yιτoυργεro Eξoτερπ6ν τω\' ΗΓL{ Παpoυoιαζε τoυζ 'βρ6' K(6γoυ ωq oκληρiq μιixε:q ανιiμεοα αιo μι<oυq πoλdμoυq, αιιq tr6ρεζ τoυ N{πloυ

συγκροiσειζ rΙου κατιi καιρoiζ dρYαιγαν εκτιjζ ελdγΧoυ, αλ\d ιiξιζαν τηv oικοvoμιιl1 και (πρ(rιι(,)τικη poηθεια των ΗΠA. 'oμωζ ι:r!ξdγo\'ιαι διαρκdζ oι αΙloδεiξειζ 1iτι ιdσo σrηγ Aργε\τινη 6σo και αιη Xιλ{ η oυιioιηκτoγ υrΙo{ηηριζε σιρατlιυτικdζ εΠιχειρησειζ Πoυ δεν ει καμiα oχdση με tην καταπoλdμηoη .τρομoκρατι[6ν oργανιiσεων'. αrρατ6 και oε επικiνδιιoυζ α\τdρτεζ,

(ι)ξ

χαν Toν ΝΙιiρπo τoυ 2006 τιlΑρ1εio εθνικιjc Aοφιiλειαζ στηγ oυdoινγκτov εδωoε σrη δημoσ16τητα τα αrΙoΙαρoκτηρισμ6να πρακιl(d μιoζ 1]υνd\τησηζ rΙoυ

ειΙε rΙραγματorΙoιηθεf σιo Yπoυργεio Εξιoτερικι6v τωγ ΗΠ,q. δ{ο μaρεζ μετd τo πραξικιinημα τo oπoio ενoρxηoτρ.)σε η ΙoΙj\1α rηζ Αργε'\'τιν4ζ τo Ι97ιj- Kατιi τη διιiρκεια τηq ουνιirτΙ]σηζ o Γoυiλιαμ P6τζερq, ο υφυπoιργ6q Εξωτερικιiv αpκεγιατη Λατινικξ Αμερικl], εiΙ1ε σroν KfΦΙγκερ: "Πρd ει γα τΙεριμaγoυμε τd a\,τoγη κατασroλ4 και πoλ6 αfμα oιην Αργεvnνri. Πιπε: ω 6ι θιr λιiβoυν

εξαφετικιi

oιfuιi

μfιρα ιjxι μ6γo εγαντioγ τι)γ τρoμoκραιιjν αλλιi και

ενα_

\τιoν διαφωγo(\τω\, Ιoυ ειναι μdλη oυvδι(dτι)γ και noλιτικ6v Ι(oμμdτιι)ν'.86 Kαι Πρdγμαlιτo dt(αγαν. Στη μεγιiλητoυq πλειoldτητα τα θiμοrα ιoυ τρo-

μoκρατικoi μηioγισμoΙj ιτιq 1ι6pεqτoι N6τιlι Kι6νo! δεν ηταv μdλη 6γoΠλωγ


τo ι{ρnτ0Σ τoY

Σ0lζ

B?

oμdδωγ, αλιd ακτιρισιdq πoυ δρααιψιoπoιotiιτσv σ€ εpγoσι(iσlα, αγρoκr4ματα, rΙαpαγKoυπ6λειζ κα1 ΙΙαγεΙIισtΙiμια. 'Ηταγ oι(ovoμoλdγoι, καλλιτdλ,νεζ, qru1oλ6γoι και

μdξ αpισιεpι3ν

κoFμdτωγ. Δεν τoυξ δoλoφ6vησαv εΙΙειδη 4ταν rΙερισσ6τερoι δεν εi;αν ι1πλα), αλλιi εξαιτiαq των πεπoιθioεt6ν τoυξ. Στιζ xniρεζ τoυ N6iιoυ Κιiνoυ, 6noυ γεwηθηl(ε o σημεpιvdζ καΙΙ1ταλι-

oΠλlσμiγol

(o1

σμ6ξ, o .π6λεμoζ Ιζιτrd τηζ τpoμolφσr(αζ, liταv iγαζ ΙΙ6λεμoq εναιτioι, 6λων τωγ εμnoδiων σrη νdα τdξη rtραγμιiτων-


03 kratossok