Issuu on Google+

ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 1
 


Μελέτη
 για την Ποιοτική Θέση στην
 
 Κοινωνική Οικονομία: Τσιγγάνοι 


Νίκος
Αντωνάκης


Παραδοτέο Μ1 στα πλαίσια του υποέργου 3 του έργου Equal ΪΚοινωνική ΑμφικτυωνίαΜ

Κοινωνιολόγος/Κοινων.
Λειτουργός



 


Η παρούσα μελέτη (Μ1) η οποία χρηματοδοτείται από την κοινοτική πρωτοβουλία Equal 

που συγχρηματοδοτεί η Ευρωπαϊκή Ένωση και εντάσσεται στο Σχέδιο Δράσης « 

Κοινωνική Αμφικτυωνία»,  έχει ως σκοπό να συμβάλλει στη δημιουργία ενός συστήματος 

δεικτών για την αξιολόγηση της ποιοτικής θέσης εργασίας στην κοινωνική οικονομία –

στην περίπτωσή μας με βασική ομάδα στόχου τους Τσιγγάνους (Ρομά) 


 
 
 
 
 


Η μελέτη Μ1 γίνεται ταυτόχρονα από το ΚΕΘΙ (συντονιστής ενέργειας) και τις κοινωνικές  επιχειρήσεις ΔΙΚΤΥΟ ΡΟΜ (διαδημοτικό δίκτυο υποστήριξης Τσιγγάνων) και ΑΡΣΙΣ  (Κοινωνική Οργάνωση Νέων).  
 


Π 
Α Ν Ε Λ Λ Α Δ Ι Κ Ο 
 Δ Ι Κ Τ Υ Ο 
 Ρ Ο Μ 
 
 
 
 
 
 



 
 



 
 
 
 
 
 
 
 


Μ1



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 3



 
 



 
 Μ1 ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΘΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΣΙΓΓΑΝΟΙ


ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 5



 


Πίνακας
Περιεχομένων
 
 Α.
ΠΡΟΛΟΓΟΣ ......................................................................................................... 9
 Β.
ΕΙΣΑΓΩΓΗ.......................................................................................................... 13
 Β.1.
Σκοπός
της
έρευνας ...............................................................................................................................13
 Β.2.
Διαμόρφωση
Υποθέσεων .................................................................................................................... 14
 Β.3.
Περιγραφή
των
κεφαλαίων
που
ακολουθούν ........................................................................... 16


Γ.
ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ
ΠΛΑΙΣΙΟ ........................................................................................ 17
 Γ.1.Κοινωνική
Οικονομία.............................................................................................................................. 17
 Τι
είναι
κοινωνική
οικονομία; ....................................................................................................................17
 Διεθνής
ορισμός................................................................................................................................................19
 ΟΟΣΑ ......................................................................................................................................................................20
 Η
Ευρωπαϊκή
Ένωση .....................................................................................................................................20
 Δραστηριότητες
της
Μονάδας
Κοινωνικής
Οικονομίας
της
Ε.Ε.................................................23
 Γ.2.
Τα
χαρακτηριστικά
της
Κοινωνικής
Οικονομίας....................................................................... 26
 Γ.3.
Κοινωνική
Οικονομία
στα
κείμενα
των
Ευρωπαϊκών
και
Διεθνών
Οργανισμών....... 28
 Ευρωπαϊκή
Στρατηγική
για
την
Απασχόληση
(ΕΣΑ).......................................................................29
 Σημασία
των
επιχειρήσεων
κοινωνικής
οικονομίας........................................................................31
 Η
τρέχουσα
κατάσταση ................................................................................................................................32
 Οι
σημαντικοί σταθμοί
στην
ανάπτυξη
της
πολιτικής
της
Ε.Ε.
για
τον
τρίτο
τομέα........42
 Γ.4.
Εφαρμογές
του
τομέα
της
Κοινωνικής
Οικονομίας
και
των
κοινωνικών
 επιχειρήσεων
στην
Ελλάδα ......................................................................................................................... 45
 Προοπτικές
για
την
απασχόληση:
Ένα
παράδειγμα........................................................................49
 Γ.5.
Προβλήματα
που
αντιμετωπίζουν
οι
κοινωνικές
επιχειρήσεις
στη
χώρα
μας ............ 50
 Κοινωνική
Επιχειρηματικότητα................................................................................................................51
 Κοινωνικές
Επιχειρήσεις ..............................................................................................................................52
 CEFEK
/
Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε........................................................................................................................................53
 Παραδείγματα
Κοινωνικών
Επιχειρήσεων
από
την
ελληνική
πραγματικότητα................54
 Γ.6.
Σχέσεις
των
φύλων
και
αγορά
εργασίας
στα
πλαίσια
της
Ε.Ε............................................ 60
 Γ.7.
Δείκτες
για
την
ποιοτική
θέση
εργασίας
που
έχουν
σχεδιασθεί
σε
επίπεδο
Ε.Ε. ....... 60
 Γ.8.
Κριτήρια
για
την
ποιοτική
θέση
εργασίας
που
έχουν
σχεδιασθεί
διεθνώς................... 60


Δ.
ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ
ΠΛΑΙΣΙΟ................................................................................ 60



Δ.1.
Μέθοδος ...................................................................................................................................................... 60
 Δ.2.
Περιγραφή
του
ερωτηματολογίου .................................................................................................. 60


Ε.
Ερμηνευτικό
πλαίσιο........................................................................................ 60
 Ε.1.
Ανάλυση
δεδομένων .............................................................................................................................. 60


ΣΤ.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ............................................................................................ 60
 Ζ.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.................................................................................................. 61
 Αναφορές
στην
Κοινωνική
Οικονομία.................................................................................................... 61
 Ιστοσελίδες......................................................................................................................................................... 75


Η.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ................................................................................................ 77
 Ερωτηματολόγιο.............................................................................................................................................. 77
 Κοινωνικός
Συνεταιρισμός
Περιορισμένης
Ευθύνης
(ΚοιΣΠΕ)................................................... 86



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 7



Η
Κοινωνική
Αμφικτυωνία
 
 Η
 «Κοινωνική
 Αμφικτυωνία»
 αποτελεί
 έργο
 συγχρηματοδοτούμενοο
 από
 την
 Ε.Ε.
 (75%
 κοινοτικοί
 πόροι
 και
 25%
 πόροι
 του
 Ελληνικού
 Δημοσίου)
 και
 εντάσσεται
στο
2ο
κύκλο
των
έργων
της
κοινοτική
Πρωτοβουλίας
Equal.
 Το
κύριο
πρόβλημα
που
επιχειρείται
να
αντιμετωπιστεί
από
την
Α.Σ
Κοινωνική
 Αμφικτιονία
 είναι
 η
 ανισότητα
 πρόσβασης
 στην
 απασχόληση
 που
 αντιμετωπίζουν
τα
άτομα
που
ανήκουν
σε
ευάλωτες
κοινωνικές
ομάδες
Ε.
Κ.
Ο.
 και
 κυρίως
 Α.
 οι
 νέοι
 άνεργοι,
 είτε
 με
 χαμηλά
 επαγγελματικά
 προσόντα
 είτε
 με
 λοιπά
προβλήματα,
που
αποτελούν
εμπόδιο
ένταξης
στην
αγορά
εργασίας
Β.
οι
 γυναίκες,
που
αντιμετωπίζουν
προβλήματα
πρόσβασης
στην
απασχόληση
λόγω
 ανεπίκαιρων
 /
 χαμηλών
 επαγγελματικών
 προσόντων
 Γ.
 άτομα
 με
 πολιτισμικές
 ιδιαιτερότητες
 (και
 κυρίως
 οι
 ΡΟΜ)
 Το
 έργο
 Κοινωνική
 Αμφικτιονία
 έχει
 ως
 κύρια
 φιλοσοφία
 την
 προώθηση
 της
 εταιρικότητας
 μέσω
 ενός
 τριμερούς
 εταιρικού
 σχήματος,
 μέτοχοι
 του
 οποίου
 είναι
 ο
 ιδιωτικός
 τομέας,
 ο
 δημόσιος
 τομέας
 και
 ο
 κοινωνικός
 τομέας,
 που
 διαμορφώνουν
 έτσι
 μια
 Public
 Private
 Social
Partnership
–
PPSP.
Έτσι
ο
σκοπός
της
Α.Σ.
Κοινωνική
Αμφικτιονία
είναι
 να
 σχεδιάσει,
 να
 εφαρμόσει
 και
 να
 αξιολογήσει
 μια
 στρατηγική
 για
 την
 ανάπτυξη
 της
 κοινωνικής
 επιχειρηματικότητας
 μέσω
 της
 διαμόρφωσης
 εταιρικών
 σχέσεων
 Δημόσιου,
 Ιδιωτικού
 και
 Κοινωνικού
 τομέα,
 η
 οποία
 θα
 ορίζεται
 από
 τους
 ακόλουθους
 άξονες:
 Α.
 Ευαισθητοποίηση,
 κινητοποίηση
 και
 συμμετοχή
 του
 δημόσιου
 και
 ιδιωτικού
 τομέα
 σε
 ενέργειες
 υποστήριξης
 της
 κοινωνικής
 επιχειρηματικότητας.
 Β.
 Προώθηση
 της
 πιστοποίησης
 των
 κοινωνικών
 επιχειρήσεων,
 της
 σήμανσης
 και
 παρακολούθησης
 καθώς
 και
 υποστήριξη
 της
 ανάπτυξής
 τους.
 Γ.
 Παροχή
 εξειδικευμένων
 υποστηρικτικών
 υπηρεσιών
 στις
 κοινωνικές
 μέσα
 από
 οργανωμένες
 δομές
 και
 υποστήριξη
 της
 διαμεσολάβησης
 με
 τον
 ιδιωτικό
 και
 δημόσιο
 τομέα.
 Δ.
 Ανάπτυξη
 των
 κοινωνικών
 πόρων
 και
 των
 οικονομικοκοινωνικών
 δικτύων
 των
 κοινωνικών
 επιχειρήσεων,
 εν
 ολίγοις
 ανάπτυξη
 του
 κοινωνικού
 κεφαλαίου
 των
 επιχειρήσεων
της
κοινωνικής
οικονομίας.



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 9


Α.
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
 Η
 παρούσα
 μελέτη
 (Μ1)
 η
 οποία
 χρηματοδοτείται
 από
 την
 κοινοτική
 πρωτοβουλία
Equal
που
συγχρηματοδοτεί
η
Ευρωπαϊκή
Ένωση
και
εντάσσεται
 στο
Σχέδιο
Δράσης
«
Κοινωνική
Αμφικτυωνία»,

έχει
ως
σκοπό
να
συμβάλλει
στη
 δημιουργία
 ενός
 συστήματος
 δεικτών
 για
 την
 αξιολόγηση
 της
 ποιοτικής
 θέσης
 εργασίας
 στην
 κοινωνική
 οικονομία
 –στην
 περίπτωσή
 μας
 με
 βασική
 ομάδα
 στόχου
τους
Τσιγγάνους
(Ρομά)
 Η
 μελέτη
 Μ1
 γίνεται
 ταυτόχρονα
 από
 το
 ΚΕΘΙ
 (συντονιστής
 ενέργειας)
 και
 τις
 κοινωνικές
 επιχειρήσεις
 ΔΙΚΤΥΟ
 ΡΟΜ
 (διαδημοτικό δίκτυο υποστήριξης Τσιγγάνων) και ΑΡΣΙΣ (Κοινωνική Οργάνωση Νέων). 



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 11



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 13



 


Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 


Β.1.
Σκοπός
της
έρευνας
 Η
μελέτη
(M1
‐
Μελέτη
για
την
ποιοτική
θέση
εργασίας
στην
κοινωνική
 οικονομία)
 σχεδιάσθηκε
 από
 κοινού
 από
 τους
 εταίρους
 της
 Κοινωνικής
 Αμφικτυωνίας
ΚΕΘΙ,
ΔΙΚΤΥΟ
ΡΟΜ,
και
ΑΡΣΙΣ
και
στοχεύει
στην
πρόταση
 δημιουργίας
 δεικτών
 για
 την
 αξιολόγηση
 της
 ποιοτικής
 θέσης
 εργασίας
 στην
κοινωνική
οικονομία
ανά
ομάδα
στόχου.

 
 Η
μελέτη
αφορά
τα
ακόλουθα:
 •

Δείκτες
για
την
ποιότητα
της
θέσης
εργασίας
σε
επίπεδο
Ε.
Ε.



Κριτήρια
 για
 την
 ποιοτική
 θέση
 εργα��ίας,
 που
 έχουν
 σχεδιαστεί
 διεθνώς


Η
εμπειρία
από
την
υλοποίηση
έργων
κατά
τον
Α’
κύκλο
της
EQUAL


Η
μελέτη
περιπτώσεων
από
υφιστάμενες
κοινωνικές
επιχειρήσεις



 Η
 μελέτη
 αυτή
 ουσιαστικά
 περιλαμβάνει
 ανάλυση
 όλων
 των
 χαρακτηριστικών
που
συνδέονται
με
την
αγορά
εργασίας
τόσο
σε
σχέση
 με
τις
κοινωνικές
επιπτώσεις
όσο
και
τις
οικονομικές.

 
 Η
 μελέτη
 με
 την
 μέθοδο
 της
 συγκριτικής
 ανάλυσης
 θα
 βοηθήσει
 στην
 υλοποίηση
των
εξής
στόχων
του
σχεδίου:
 •

Δημιουργία
βιώσιμων
επιχειρήσεων
ΚΟ
και
ειδικότερα
μικτού
τύπο
 (επιχειρήσεων
 που
 περιλαμβάνουν
 άτομα
 από
 διάφορες
 κοινωνικές
 ομάδες)


Συγκράτηση
θέσεων
εργασίας
στον
τρίτο
τομέα.


Κίνητρα
 για
 αναβάθμιση
 δεξιοτήτων
 των
 εργαζομένων
 στον
 τρίτο
 τομέα



Δημιουργία
ποιοτικών
θέσεων
εργασίας


Διευκόλυνση
της
κινητικότητας
των
εργαζομένων
στον
τρίτο
τομέα


Β.2.
Διαμόρφωση
Υποθέσεων
 Η
 μελέτη
 μας
 επιχειρεί
 να
 διαγνώσει
 τα
 κίνητρα
 των
 ανθρώπων
 που
 απασχολούνται
σε
κοινωνικού
χαρακτήρα
δράσεις
–στην
περίπτωσή
μας
 σε
 δράσεις
 για
 τους
 Ρομά‐
 
 και
 κατά
 πόσο
 οι
 θέσεις
 αυτές
 προσφέρουν
 ικανοποίηση
στους
επαγγελματίες
που
τις
αναλαμβάνουν.
 Η
 βασική
 μας
 υπόθεση
 είναι
 ότι
 οι
 άνθρωποι
 που
 απασχολούνται
 σε
 ενέργειες
υποστήριξης
των
Ρομά
ανήκουν
στις
εξής
κατηγορίες:
 
 o Κριτήριο
1:
Άτομα
από
την
ομάδα­στόχο
 Άτομα
 με
 σχετική
 εξειδίκευση
 που
 προέρχονται
 από
 την
 ίδια
 την
 ομάδα
των
ωφελούμενων
(συνήθως
ως
διαμεσολαβητές)
και
εκτός
 από
 το
 οικονομικό
 κίνητρο
 της
 αμοιβής,
 έχουν
 τη
 διάθεση
 να
 βοηθήσουν
τη
βελτίωση
της
θέση
της
ομάδας
στην
οποία
ανήκουν.
 o Κριτήριο
2:
Επαγγελματίες
με
ιδεολογικό
προσανατολισμό
 Επαγγελματίες
 (κυρίως
 από
 το
 χώρο
 των
 κοινωνικών
 επιστημών)
 με
 προσωπική
 άποψη
 γύρω
 από
 τα
 δικαιώματα
 των
 ειδικών
 πληθυσμιακών
ομάδων
που
διαβιούν
σε
καταστάσεις
αποκλεισμού
 και
οι
οποίοι
έχουν
πρώτ’
απ’
όλα
τη
διάθεση
επίδειξης
Κοινωνικής
 Αλληλεγγύης

 o Κριτήριο
3:
Επαγγελματίες
καριέρας
 Αναφερόμαστε
 στους
 επαγγελματίες
 που
 προάγουν
 το
 status
 της
 επαγγελματικής
τους
ταυτότητας
μέσω
της
εξειδίκευσής
τους
ως
 σύμβουλοι
σε
θέματα
υποστήριξης
ειδικών
ομάδων.
 o Κριτήριο
4:
Επαγγελματίες
«τυχαίας
επιλογής»
ή
σε
αναμονή
 Υποθέτουμε
ότι
κάποιοι
επαγγελματίες
ανέλαβαν
τη
θέση
αυτή
ως
 άμεση
 λύση/διέξοδο
 από
 την
 κατάσταση
 ανεργίας
 στην
 οποία
 βρίσκονταν.
Στην
ίδια
κατηγορία

συνήθως
υπάρχουν
και
τα
άτομα



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 15


που
βρίσκονται
σε
αναμονή,
δηλαδή
χρησιμοποιούν
της
θέση
αυτή
 «έως
ότου»
βρουν
κάποια
«καλύτερη
θέση
εργασίας»
‐συνήθως
στο
 δημόσιο
τομέα.
 
 Είναι
 προφανές
 ότι
 ανάλογα
 με
 την
 κατηγοριοποίηση
 αυτή
 μπορεί
 να
 προκύπτουν
και
διαφορετικά
επίπεδα

 o Προσδοκιών
 o Ικανοποίησης
φιλοδοξιών
 o Θετικής
 συμβολής
 στην
 ανάπτυξη
 της
 θέσης
 της
 κοινωνικής
 οικονομίας
που
εξετάζουμε
 Από
 τις
 4
 ομάδες,
 προφανώς
 οι
 3
 πρώτες
 είναι
 αυτές
 που
 αξίζει
 να
 μελετήσουμε
ως
όρους
και
προϋποθέσεις
ποιοτικής
θέσης
στην
κοινωνική
 οικονομία
 για
 τα
 θέματα
 της
 ομάδας
 μας.
 Η
 Τρίτη
 κατηγορία
 ίσως
 αποτελέσει
 ένα
 οδηγό
 για
 μας
 προκειμένου
 να
 θεσπίσουμε
 κριτήρια
 ελάχιστης
 απόδοσης
 για
 τους
 απασχολούμενους
 που
 έχουν
 –έτσι
 κι
 αλλιώς‐
περιορισμένο
χρονικά
(και
ουσιαστικά
και
βοηθητικό)
ρόλο.



Β.3.
Περιγραφή
των
κεφαλαίων
που
ακολουθούν
 Αναζητήσαμε
 στοιχεία
 στη
 διαθέσιμη
 σε
 μας
 βιβλιογραφία
 για
 την
 Κοινωνική
 Οικονομία
 και
 για
 τους
 Ρομά,
 καθώς
 και
 κείμενα
 από
 ενεργές
 ιστοσελίδες
–ιδιαίτερα
της
Ευρωπαϊκής
Επιτροπής.
 Έτσι,

 o Προσπαθούμε
να
δούμε
τις
είναι
γενικά
η
κοινωνική
επιχείρηση
 o Πως
αποτυπώνεται
αυτό
στα
κείμενα
της
Ευρωπαϊκής
επιτροπής
 o Ποια
είναι
η
εφαρμογή
της
στη
χώρα
μας
 o Τι
 συμπεράσματα
 βγάλαμε
 από
 το
 ερωτηματολόγιο
 που
 υποβάλλαμε
σε
επαγγελματίες

 o Τι
συμπεράσματα
βγάλαμε
από
τις
επαφές
και
τις
συνεντεύξεις
με
 απασχολούμενους
του
χώρου
 
 Τέλος
 παραθέτουμε
 τις
 πηγές
 που
 χρησιμοποιήσαμε
 ή
 που
 θα
 μπορούσε
 κάποιος
 να
 χρησιμοποιήσει
 για
 να
 εκβαθύνει
 στο
 θέμα
 καθώς
 και
 παράρτημα
με
το
ερωτηματολόγιο
και
το
νομικό
πλαίσιο
των
ΚοιΣΠΕ
που
 είναι
 μέχρι
 στιγμής
 η
 μοναδική
 ξεκάθαρη
 νομική
 βάση
 δημιουργίας
 κοινωνικής
επιχείρησης
στη
χώρα
μας
 



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 17


Γ. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 


Γ.1.Κοινωνική
Οικονομία
 Τι είναι κοινωνική οικονοµία; Με
 τον
 όρο
 κοινωνική
 οικονομία
 εννοούμε
 τις
 οργανωμένες
 δραστηριότητες
 οι
 οποίες
 έχουν
 στη
 βάση
 τους
 κοινωνικούς
 σκοπούς,
 είναι
δομημένες
με
βάση
δημοκρατικές
αξίες
και
από
οργανωτική
άποψη
 είναι
 ανεξάρτητες
 από
 το
 δημόσιο
 τομέα.
 Τέτοιες
 κοινωνικές
 και
 οικονομικές
 δραστηριότητες
 ασκούνται
 κύρια
 από
 ενώσεις,
 συλλόγους,
 συνεταιρισμούς,


ιδρύματα


και


αντίστοιχες


συνενώσεις.


Οι


δραστηριότητες
 στα
 πλαίσια
 της
 κοινωνικής
 οικονομίας
 δεν
 έχουν
 την
 κερδοφορία
 ως
 πρωταρχικό
 κίνητρο
 αλλά
 προάγουν
 τα
 κοινωνικά
 συμφέροντα
 ή
 τα
 συλλογικά
 συμφέροντα
 των
 μελών
 των
 ενώσεων
 αυτών1

 Ως
 κοινωνική
 οικονομία
 εννοούμε
 συνήθως
 τις
 δραστηριότητες
 των
 μη
 κερδοσκοπικών
 συλλόγων,
 τις
 συνεταιριστικές
 ενώσεις,
 τα
 ιδρύματα
 κοινωνικού
χαρακτήρα
και
τις
συνενώσεις
αντίστοιχου
χαρακτήρα.
Αυτό
 σημαίνει
 ότι
 η
 δραστηριότητα
 που
 αναπτύσσεται,
 μεταξύ
 άλλων
 από
 γυμναστικούς
 και
 αθλητικούς
 συλλόγους,
 οργανισμούς
 συνταξιούχων,
 οργανώσεις
 και
 ενώσεις
 των
 ΑμεΑ,
 
 συλλόγους
 και
 ενώσεις
 για
 τον
 























































 
 
 
 
 1
Ομάδα
εργασίας
για
την
κοινωνική
οικονομία
της
σουηδικής
κυβέρνησης,
"Κοινωνική


οικονομία‐ένα
τρίτος
τομέας
για
την
ευημερία,
τη
δημοκρατία
και
την
ανάπτυξη",
Σεπτέμβρης
 1999.



πολιτισμό
 και
 τη
 νεολαία,
 εντάσσονται
 στα
 πλαίσια
 της
 κοινωνικής
 οικονομίας.
Το
καθοριστικό
αυτού
του
χαρακτηρισμού
είναι
ο
σκοπός
της
 δραστηριότητας.
 Αυτό
 σημαίνει
 επίσης
 ότι
 οι
 ανώνυμες
 εταιρίες
 μπορεί
 να
 ανήκουν
 στην
 κοινωνική
 οικονομία,
 για
 παράδειγμα
 εάν
 ανήκουν
 σε
 έναν
μη
κερδοσκοπικό
οργανισμό.2
 Ο
 όρος
 "κοινωνική
 οικονομία"
 είναι
 σχετικά
 γνωστός
 και
 διαδεδομένος
 στις
 γαλλόφωνες
 και
 λατινογενείς
 χώρες
 του
 ευρωπαϊκού
 Νότου.
 Αντίθετα
είναι
σχεδόν
άγνωστος
για
τις
υπόλοιπες
χώρες
της
Ε.Ε.
ή
στην
 περίπτωση
 των
 σκανδιναβικών
 χωρών
 ένας
 νέος
 όρος.
 Στις
 χώρες
 αυτές
 χρησιμοποιούνταν
 τα
 τελευταία
 χρόνια
 ο
 όρος
 "τρίτος
 τομέας"
 ως
 αντίστοιχη
 έννοια
 (πρέπει
 βέβαια
 να
 σημειώσουμε
 ότι
 η
 κοινωνική
 οικονομία
 είναι
 ευρύτερος
 όρος
 από
 τον
 όρο
 τρίτος
 τομέας,
 επειδή
 οι
 ιδιωτικοί
 αλλά
 μη
 κερδοσκοπικού
 χαρακτήρα
 δραστηριότητες
 μπορούν
 να
 συμπεριληφθούν
 σε
 ότι
 ορίζουμε
 ως
 κοινωνική
 οικονομία).
 Μια
 προσπάθεια
 ορισμού
 της
 έννοιας
 "κοινωνική
 οικονομία"
 θα
 την
 χαρακτήριζε


ως


τις


δημοκρατικά


διευθυνόμενες


οικονομικές


δραστηριότητες
 οι
 οποίες
 δεν
 ανήκουν
 ούτε
 στον
 δημόσιο
 τομέα,
 ούτε
 έχουν
 ως
 βασικό
 σκοπό
 των
 δραστηριοτήτων
 τους
 την
 πραγματοποίηση
 κέρδους.
Μια
διαδεδομένη
αντίληψη
επίσης
για
την
κοινωνική
οικονομία
 την
ορίζει
ως
τον
τρίτο,
κατευθυνόμενο
από
τους
πολίτες
τομέα,
ο
οποίος
 λειτουργεί
 παράλληλα
 με
 τις
 οικονομικές
 δραστηριότητες
 της
 αγοράς


























































 
 
 
 
 2

Πρόγραμμα
προαγωγής
της
κοινωνικής
οικονομίας
στο
Δήμο
του

Värmdö,
Σουηδία
2004,
σελ.


5‐6.





ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 19


που
επιδιώκουν
μεγιστοποίηση
των
κερδών
τους
και
τις
δραστηριότητες
 του
δημόσιου
τομέα.3

Διεθνής ορισµός «Οι
 ιδιωτικές
 επιχειρήσεις
 δημιουργήθηκαν
 για
 να
 ικανοποιήσουν
 τις
 ανάγκες
των
μελών
τους
μέσω
της
αγοράς
με
την
παραγωγή
των
αγαθών
 και
 την
 παροχή
 υπηρεσιών,
 ασφαλειών
 και
 χρηματοδότησης,
 όπου
 η
 διανομή
και
η
λή��η
των
αποφάσεων
για
τα
κέρδη
δεν
συνδέονται
άμεσα
 με
 το
 κεφάλαιο
 που
 κάθε
 μέλος
 συμβάλλει,
 κάθε
 ένα
 από
 τα
 οποία
 συγκροτεί
 μια
 ψήφο.
 Η
 κοινωνική
 οικονομία
 περιλαμβάνει
 τις
 μη
 κερδοσκοπικές
 οργανώσεις
 που
 είναι
 ιδιωτικοί
 παραγωγοί
 που
 δεν
 κινούνται
 στα
 πλαίσια
 της
 αγοράς,
 που
 δεν
 ελέγχονται
 από
 την
 κυβέρνηση,


που


παράγουν


όχι‐για‐πώληση


υπηρεσίες


για


τις


συγκεκριμένες
 ομάδες
 νοικοκυριών
 και
 των
 οποίων
 οι
 βασικοί
 πόροι
 προέρχονται
 από
 εθελοντικές
 συνεισφορές
 των
 νοικοκυριών
 ως
 καταναλωτών
τις
πληρωμές
από
την
κυβέρνηση
και
το
εισόδημα
από
την
 ιδιοκτησία»4
 


























































 
 
 
 
 3
H.
Westlund
och
S.
Westerdahl,
Den
sociala
ekonomins
bidrag
till
lokal
sysselsättning
–
en


forskningrapport,
Institutet
för
social
ekonomi,
1996,
s.6.


4
International
Center
of
Research
and
Information
on
the
Public,
Social
and
Cooperative
Econ‐

omy
(CIRIEC),
Monzón
Campos,
1997.



ΟΟΣΑ5 Η
 «κοινωνική
 οικονομία»
 ως
 συγκροτημένη
 και
 αναγκαία
 στρατηγική
 κατεύθυνση,
 διαμορφώθηκε
 στη
 Διάσκεψη
 υπουργών
 Κοινωνικής
 Πολιτικής
 των
 κρατών
 μελών
 του
 ΟΟΣΑ
 τον
 Ιούνιο
 του
 1998.
 Πυρήνας
 της
 κατεύθυνσης
 που
 έδωσε
 η
 Διάσκεψη
 είναι
 να
 δημιουργηθεί
 «το
 κράτος
το
οποίο
ρυθμίζει
το
κοινωνικό
περιβάλλον
αντί
του
κράτους
που
 χορηγεί
κοινωνικές
παροχές».

 
 Στο
 πρόγραμμα
 LEED[11]
 6του
 ΟΟΣΑ
 αναλύεται
 εκτενώς
 η
 φύση
 και
 ο
 ρόλος
του
τομέα
της
κοινωνικής
οικονομίας,
του
μη
κερδοσκοπικού
τομέα,
 των
κοινωνικών
επιχειρήσεων
και
αναφέρονται
οι
καινοτόμες
πρακτικές
 και
 πολιτικές.
 Ο
 ρόλος
 ο
 οποίος
 καλείται
 να
 διαδραματίσει
 η
 κοινωνική
 οικονομία
 στην
 Ευρώπη
 είναι
 υποστηρικτικός
 και
 συμπληρωματικός
 του
 κοινοτικού
 κεκτημένου
 στα
 πλαίσια
 των
 στόχων
 της
 στρατηγικής
 της
 Λισσαβόνας,
 ήτοι
 η
 εδραίωση
 της
 κοινωνικής
 συνοχής
 ως
 παράγοντας
 ανταγωνιστικότητας.
 Επιπλέον,
 στα
 κείμενα
 του
 ΟΟΣΑ
 τονίζεται
 η
 διάδραση
 κοινωνικής
 οικονομίας
 και
 τοπικής
 ανάπτυξης
 ώστε
 να
 παραχθούν
οικονομίες
ανταγωνιστικές.


Η Ευρωπαϊκή Ένωση Η
 Ε.Ε.
 έχει
 επιλέξει
 να
 ορίσει
 την
 κοινωνική
 οικονομία
 με
 το
 να
 την
 περιορίσει
 σε
 4
 τύπους
 επιχειρήσεων
 και
 οργανωτικών
 τύπων:
 























































 
 
 
 
 5
http://www.inegsee.gr/enimerwsi‐126‐doc2.htm#_ftn11
,
Βανέσα
Κριατσιώτη
 6
www.oecd.org/cfe/leed




ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 21


Cooperatives,
 Αμοιβαίες
 ενώσεις,
 Associations
 och
 Foundations,
 δηλαδή
 συνεταιριστικές,
 αμοιβαίου
 συμφέροντος,
 ενώσεις
 και
 ιδρύματα
 (Westlund,
2001).
 
 Από
 το
 1989
 ως
 το
 2000
 δημιουργήθηκε
 η
 μονάδα
 κοινωνική
 οικονομίας
 στην
 Γενική
 Διεύθυνση
 για
 τις
 επιχειρήσεις
 (πρώην‐Γενική
 Διεύθυνση
 XXIII).
 Η
 μονάδα
 ιδρύθηκε
 το
 1989
 σε
 αναγνώριση
 της
 ανάγκης
 να
 ληφθούν
 υπόψη
 οι
 συνεταιρισμοί,
 οι
 αλληλασφαλιστικές
 εταιρίες
 και
 οι
 ενώσεις
 στην
 εσωτερική
 αγορά.
 Η
 εστίαση
 της
 μονάδας
 καθορίστηκε
 περαιτέρω
στις
ευρωπαϊκές
κοινωνικές
διασκέψεις
για
την
οικονομία
που
 έγιναν
κάτω
από
τις
διάφορες
προεδρίες
της
ΕΕ
(Παρίσι
1990,
Ρώμη
1991,
 Λισσαβόνα
1993,
Βρυξέλλες
1994,
Σεβίλλη
1995
&
Μπίρμπινχαμ
1998)
και
 μέσω
του
συνεχούς
διαλόγου
με
τις
αντιπροσωπευτικές
οργανώσεις
των
 κοινωνικών
κλάδων
της
οικονομίας
και
των
ευρωπαϊκών
ομοσπονδιακών
 οργανισμών
τους.

 Οι
στόχοι
της
Μονάδας
Κοινωνικής
Οικονομίας
στην
Ευρωπαϊκή
Επιτροπή

 ήταν:
 •

πρωτοβουλίες
 να
 ενισχυθεί
 ο
 τομέας
 των
 συνεταιρισμών,
 αλληλασφαλιστικών
εταιριών,
ενώσεων
και
ιδρυμάτων



προετοιμασία


μιας


ευρωπαϊκής


νομοθεσίας


για


τους


συνεταιρισμούς,
τις
αλληλασφαλιστικές
εταιρίες
και
τις
ενώσεις

 •

ανάλυση
του
τομέα


εξασφάλιση
 της
 συνοχή
 της
 πολιτικής
 της
 ΕΕ
 δεδομένου
 ότι
 έχει
 επιπτώσεις
στον
τομέα



Επικοινωνία
 με
 εκείνες
 τις
 αντιπροσωπευτικές
 ομοσπονδίες
 που
 υπάρχουν


Καθιέρωση
 σχέσεων
 με
 εκείνα
 τα
 τμήματα
 του
 τομέα
 δεν
 είναι
 επαρκώς
οργανωμένα



Προώθηση
 σχέσεων
 και
 πρόκληση
 ενδιαφέροντος
 για
 τον
 τομέα
 από
 τους
 ιθύνοντες
 της
 
 ευρωπαϊκής
 ένωσης
 που
 λαμβάνουν
 απόφασης


Προσέγγιση
 των
 προβλημάτων
 που
 αναδεικνύεται
 από
 της
 δράση
 του
Τρίτου
τομέα


Εκπροσώπηση
 της
 
 Επιτροπής
 στα
 σχετικά
 θέματα
 στα
 άλλα
 όργανα
της
ΕΕ



Η
εργασία
της
μονάδας
που
προσαρμόζεται
στις
μεταβαλλόμενες
 προτεραιότητες
της
Κοινότητας.


αντιπροσωπεύστε
 την
 Επιτροπή
 στα
 σχετικά
 θέματα
 στα
 άλλα
 όργανα
της
ΕΕ;



Προσαρμογή
 των
 εργασιών
 της
 μονάδας
 στις
 μεταβαλλόμενες
 προτεραιότητες
της
Κοινότητας.




 Ο πιο πρόωρος στόχος, αυτός της βοήθειας της κοινωνικής οικονοµίας για να αντιµετωπιστούν οι προκλήσεις της εσωτερικής αγοράς, επεκτάθηκε για να ενσωµατώσει µια προσέγγιση, η οποία απεικονίζει τις ανησυχίες της Κοινότητας µε την ανταγωνιστικότητα, τη δηµιουργία θέσεων εργασίας και τις απαιτήσεις της επόµενης διεύρυνσης της Ένωσης. Αυτό το ευρύτερο φάσµα των στόχων απεικονίζει επίσης τις νέες προτεραιότητες που η ίδια η κοινωνική οικονοµία έχει προσδιορίσει. Αυτοί
οι
στόχοι
μεταφράστηκαν
σε
ένα
πολυετές
πρόγραμμα
(1994­96)
 για
 το
 CMAFs
 που
 υιοθετήθηκε
 από
 την
 Επιτροπή
 το
 1994.
 Αν
 και
 μια
 πλειοψηφία
 των
 κρατών
 μελών
 ήταν
 υπέρ,
 το
 πρόγραμμα
 δεν
 υιοθετήθηκε
 από
 το
 Συμβούλιο,
 και
 αποσύρθηκε
 από
 την
 Επιτροπή
 το
 1997,
 μετά
 από
 την
 περίοδο
 που
 προβλέφθηκε
 για
 τη
 λειτουργία
 του
 προγράμματος
και
η
οποία είχε
παρέλθει.



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 23


Δραστηριότητες της Μονάδας Κοινωνικής Οικονοµίας της Ε.Ε. Εντούτοις
 διάφορες
 πρωτοβουλίες
 που
 προτάθηκαν
 στο
 πολυετές
 πρόγραμμα
 ακολουθήθηκαν
 κατά
 τη
 διάρκεια
 της
 περιόδου
 1994‐1996,
 μερικές
από
την
οποία
συνήγαγαν
το
συμπέρασμά
τους
το
1998.
 Αυτά
 τα
 προγράμματα
 έχουν
 συμβάλλει
 στη
 μορφή
 εμφάνισης των
 σημαντικότερων
 ενεργειών
 για
 την
 κοινωνική
 οικονομία
 μέχρι
 σήµερα,
 ειδικότερα:
 η
προετοιμασία
των
προτεινόμενων
κανονισμών
για
τα
ευρωπαϊκά
 καταστατικά
 για
 τους
 συνεταιρισμούς,
 τις
 αμοιβαίες επιχειρήσεις
 και
 τις
 ενώσεις,
και
τις
συμπληρωματικές
οδηγίες

για
την
ανακοίνωση
σχετικά
 με
 "την
 προώθηση
 του
 ρόλου
 των
 εθελοντικών
 οργανώσεων
 και
 των
 ιδρυμάτων
στην
Ευρώπη",7
 
 Τα
προγράμματα
μπορούν
να
ταξινομηθούν
υπό
τους
ακόλουθους
 τίτλους:
 •

Μελέτες
για
την
ανάπτυξη
του
τομέα
που
δημιουργεί
ένα
ευνοϊκό


περιβάλλον
 και
 που
 αξιολογεί
 τον
 ο
 αντίκτυπος
 της
 υποστήριξης
 ρυθμίσεων
 διαβουλεύσεων
 κοινοτικών
 πολιτικών
 για
 τη
 συγκεκριμένη
 ενέργεια
να
βοηθηθεί
το
CMAFs
στην
Κοινότητα
 •

Καλύτερη
πληροφόρηση


Διάδοση
των
κοινωνικών
καινοτομιών


Ενίσχυση
 του
 ρόλου
 του
 CMAFs
 ως
 οχήματα
 της
 κοινοτικής
 πολιτικής



























































 
 
 
 
 7
http://ec.europa.eu/enterprise/entrepreneurship/coop/statutes/statutes.htm




Επέκταση
των
κοινοτικών
στατιστικών



Υποστήριξη
της
κατάρτισης


Κίνητρα
προώθησης
της
έρευνας
&
ανάπτυξης



 Τα
παραδείγματα
της
εργασίας
που
αναλαμβάνονται
περιλαμβάνουν:
 •

Μελέτη
 που
συγκρίνει
τα
φορολογικά
συστήματα
για
τις
ενώσεις
 και
τις
συμβατικές
επιχειρήσεις


Έρευνα
με
ερωτηματολόγιο
για
τις
ενώσεις


Το
 εφικτό
 των
 συνεταιριστικών
 τραπεζικών
 εργασιών
 στην
 Ελλάδα


Συγχρηματοδότηση
 της
 ανάπτυξης
 του
 δικτύου
 πληροφοριών
 ARIES
για
την
κοινωνική
οικονομία
(http://www.aries.eu.int
)



Διάλογος
 που
 οδηγεί
 στην
 ανακοίνωση
 σχετικά
 με
 την
 προώθηση
 του
ρόλου
των
εθελοντικών
οργανώσεων
και
των
ιδρυμάτων
στην
 Ευρώπη


Η
 εξέταση
 της
 χρήσης
 των
 ιδιαίτερων
 μορφών
 της
 κοινωνικής
 επιχείρησης
προσαρμόστηκε
στη
δημιουργία
θέσεων
εργασίας
και
 στην
καταπολέμηση
του
αποκλεισμού


Συνέδριο
 σχετικά
 με
 "το
 ρόλο
 των
 κοινωνικών
 επιχειρήσεων
 οικονομίας
 στην
 παροχή
 δημόσιων
 υπηρεσιών:
 συνεταιρισμοί
 εργαζομένων,
 ένα
 όργανο
 που
 συνδυάζει
 την
 αποδοτικότητα
 με
 την
κοινωνική
υπευθυνότητα»



Σειρά
 σεμιναρίων
 σε
 πέντε
 χώρες
 για
 να
 συζητήσει
 τις
 προτεραιότητες
 των
 διαρθρωτικών
 ταμείων,
 τις
 διαδικασίες
 και
 τις
μεθοδολογίες
συνεργασίας



ενίσχυση
 της
 καθιέρωσης
 του
 SOFICATRA,
 ένα
 οικονομικό
 όργανο
 για
να
επενδύσει
στα
ευρωπαϊκά
αναπτυξιακά προγράμματα
στην
 κοινωνική
οικονομία




ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 25


Συνεργασία
με
την
EUROSTAT
για
να
παραχθεί
η
πρώτη
έρευνα
για
 τους
συνεταιριστικούς,
αμοιβαίους
και
μη‐κερδοσκοπικούς τομείς



Υποστήριξη
 στις
 πρώτες
 πανεπιστημιακές
 σπουδές8
 του
 μη
 κερδοσκοπικού
τομέα



Υποστήριξη
 για
 την
 παραγωγή
 ενός
 πακέτου
 κατάρτισης
 που
 βασίζεται
 σε
 λογισμικό
 και
 στην
 αυτοεκμάθηση
 για
 τους
 συνεταιριστικούς
διευθυντές


Υποστήριξη
 σεμιναρίου
 για
 τους
 διευθυντές
 των
 συνεταιρισμών,
 των
επιχειρήσεων
αμοιβαίων
συμφερόντων,
των
ενώσεων
και
των
 θεμελίων
 στο
 πώς
 να
 κάνει
 την
 καλύτερη
 χρήση
 των
 διαθέσιμων
 επιχορηγήσεων
στα
πεδία
των
τεχνολογιών
παραγωγής,
υλικό
και
 τεχνολογίες
 για
 τις
 τεχνολογίες
 καινοτομίας
 και
 μεταφορών
 προϊόντων,


























































 
 
 
 
 8
Johns
Hopkins
University



Γ.2.
Τα
χαρακτηριστικά
της
Κοινωνικής
Οικονομίας
 
 Κύρια
χαρακτηριστικά
επιχειρήσεων
Κοινωνικής
Οικονομίας
για
την
Ε.Ε.

 
 Συνεταιρισμοί
 •

εθελοντική
και
ανοικτή
ιδιότητα
μέλους;



ίσα
δικαιώματα
ψήφου



τα
 μέλη
 συμβάλλουν
 στο
 κεφάλαιο
 που
 είναι
 μεταβλητού
 μεγέθους



αυτονομία
και
ανεξαρτησία


ιδιαιτέρα
 σημαντικός
 είναι
 ο
 τομέας
 της
 γεωργίας,
 των
 κατασκευών,
 της
 κατάθεσης,
 της
 λιανικής
 πώλησης
 και
 των
 υπηρεσιών



 Αμοιβαίες
Συνενώσεις

 •

εθελοντική
και
ανοικτή
ιδιότητα
μέλους;



ίσα
δικαιώματα
ψήφου



αμοιβές
 μελών
 βασισμένες
 στους
 ασφαλιστικούς
 υπολογισμούς
 (όπου
σχετίζεται)
‐
καμία
κύρια
συνεισφορά
κεφαλαίου



αυτονομία
και
ανεξαρτησία


Ιατρική
ασφαλιστική
κάλυψη,
ασφάλειες
ζωής
και
ασφάλεια
κατά
 ζημιών
σχέδια
εγγύησης
υποθήκες
κτισμάτων



 Ενώσεις/Εθελοντικοί
Οργανισμοί
 •

Εθελοντική
συμμετοχή
και
ανοικτή
ιδιότητα
μέλους



ίσα
 δικαιώματα
 ψήφου
 
 ‐
 οι
 αποφάσεις
 υλοποιούνται
 από
 την
 πλειοψηφία



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 27


Συνδρομή
μελών
–μη
υποχρέωση
καταβολής
κεφαλαίου


αυτονομία
και
ανεξαρτησία


Παροχείς
 υπηρεσιών,
 εθελοντική
 εργασία,
 αθλητισμός
 και
 συνηγορία/αντιπροσώπευση


σημαντικοί
 προμηθευτές
 στην
 υγειονομική
 περίθαλψη,
 προσοχή
 για
τους
ηλικιωμένους
και
τα
παιδιά
και
τις
κοινωνικές
υπηρεσίες


Ιδρύματα
 •

διοικούνται
από
διορισμένους
επιτρόπους


κεφάλαιο
που
παρέχεται
μέσω
των
δωρεών
και
των
δώρων


χρηματοδότηση
και
ανάληψη
της
έρευνας,
διεθνούς
αναπτυξιακής
 βοήθειας,
 εθνικών
 και
 τοπικών
 προγραμμάτων
 παρέχουν
 τα
 μέσα
 ανακούφισης
 των
 αναγκών
 των
 ατόμων,
 χρηματοδοτούν
 την

 εθελοντική
 εργασία,
 την
 υγεία
 και
 της
 φροντίδας
 των
 ηλικιωμένων.



 Κοινωνικές
επιχειρήσεις
 •

κανένας
παγκόσμια
αποδεκτός
καθορισμός



συνδυάζει
 έναν
 κοινωνικό
 και
 κοινωνικό
 σκοπό
 με
 ένα
 επιχειρηματικό
πνεύμα
του
ιδιωτικού
τομέα



επανεπένδυση
 των
 πλεονασμάτων
 τους
 στην
 επίτευξη
 ενός
 ευρύτερου
κοινωνικού
ή
κοινοτικού
στόχου



καταχωρούνται
 ως
 ιδιωτικές
 επιχειρήσεις,
 ως
 συνεταιρισμοί,
 ενώσεις,


εθελοντικές


οργανώσεις,


φιλανθρωπικοί


αμοιβαίες
ενώσεις
(ασφαλιστικοί
συνεταιρισμοί)
 
 Η
κοινωνική
οικονομία
είναι
σημαντική
επειδή:

 •

συμβάλλει
στον
αποδοτικό
ανταγωνισμό
των
αγορών


φορείς,



προσφέρει
τη
δυνατότητα
για
τη
δημιουργία
θέσεων
εργασίας
και
 νέες
μορφές
επιχειρηματικού
πνεύματος
και
απασχόλησης



Η
 ίδρυσή
 τους
 βασίζεται
 κατά
 ένα
 μεγάλο
 μέρος
 στη
 δραστηριοποίηση
του
μέλους



ικανοποιεί
τις
νέες
ανάγκες



Ευνοεί
τη
συμμετοχή
των
πολιτών
και
την
εθελοντική
εργασία



ενισχύει
την
αλληλεγγύη
και
τη
συνοχή



συμβάλλει
 στην
 ολοκλήρωση
 των
 οικονομιών
 των
 υποψηφίων
 μελών
της
ΕΕ




 Για
περισσότερες
πληροφορίες
απευθυνθείτε:
 




European
Commission







Enterprise
and
Industry
Directorate‐General








Unit
E3
Craft,
small
businesses,
co‐operatives
&
mutuals







Fax:
+32‐2‐295
88
35







E‐mail:
Entr-Craft-Small-Business@ec.europa.eu



Γ.3.
 Κοινωνική
 Οικονομία
 στα
 κείμενα
 των
 Ευρωπαϊκών
 και
 Διεθνών
 Οργανισμών
 



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 29


Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Απασχόληση (ΕΣΑ)9 Ήδη,
 από
 το
 1994,
 η
 αναζήτηση
 ενός
 νέου
 προτύπου
 «βιώσιμης
 ανάπτυξης»
 αποτέλεσε
 αντικείμενο
 προβληματισμού
 στο
 πλαίσιο
 του
 10ου


κεφαλαίου


του


Λευκού


Βιβλίου


για


την


«Ανάπτυξη,


Ανταγωνιστικότητα
 και
 Απασχόληση»,
 από
 όπου
 προκύπτει
 η
 αναγκαιότητα
 διερεύνησης
 του
 ρόλου
 που
 μπορεί
 να
 διαδραματίσει
 η
 κοινωνική
οικονομία
στην
προώθηση
της
βελτίωσης
της
ποιότητας
ζωής
 των
πολιτών.
 Επισημαίνεται
ότι,
σύμφωνα
με
τις
αποφάσεις
της
Συνόδου
Κορυφής
του
 Λουξεμβούργου


για


την


Απασχόληση,


η


ανάπτυξη


της


επιχειρηματικότητας
 αποτελεί
 έναν
 από
 τους
 τέσσερις
 πυλώνες
 της
 Ευρωπαϊκής
 Στρατηγικής
 για
 την
 Απασχόληση.
 Ειδικότερα,
 στο
 πλαίσιο
 του
 εν
 λόγω
 πυλώνα
 γίνεται
 ρητή
 αναφορά
 στην
 αναγκαιότητα
 του
 να
 αναλάβουν
 τα
 κράτη
 μέλη
 συγκεκριμένη
 δράση
 για
 την
 προώθηση
 της
 απασχόλησης
στον
τομέα
της
κοινωνικής
οικονομίας
σε
τοπικό
επίπεδο10.
 Επιπλέον,
 από
 εδώ
 και
 στο
 εξής,
 αρχίζοντας
 από
 τη
 θέσπιση
 των
 νέων
 κανονισμών
 των
 Διαρθρωτικών
 Ταμείων
 και
 ιδιαίτερα
 του
 Ε.Κ.Τ.,
 του
 νέου
 Προγράμματος
 Πλαισίου
 για
 την
 Έρευνα
 κ.α.,
 συμπεριλαμβάνεται


























































 
 
 
 
 9
Βανέσα
Κριατσιώτη,
«Κοινωνική
Οικονομία
και
Οικονομία
της
Αλληλεγγύης»,



http://www.inegsee.gr/enimerwsi‐126‐doc2.htm#_ftn11
,

 10
Για
το
1998
βλ.
Κατευθυντήρια
Γραμμή
10
(E.C.
1998)
και
για
το
1999
βλέπε
Κατευθυντήρια


Γραμμή
12
(E.C.
1999)
στο
«προοπτικές
απασχόλησης
στον
τομέα
της
κοινωνικής
οικονομίας»,
 Χρυσάκης
Μ.,
Ζιώμας
Δ.,
Καραμητοπούλου
Ν.,
Χατζαντώνης
Δ.,
Εθνικό
Ινστιτούτο
Εργασίας,
 Εκδόσεις
Σάκκουλα,
2002.



πλέον
 ο
 τομέας
 της
 κοινωνικής
 οικονομίας
 ως
 επιμέρους
 στρατηγικός
 στόχος
για
την
απασχόληση11
 Τονίζεται
 ότι
 η
 συνεισφορά
 δεν
 θα
 πρέπει
 να
 περιορίζεται
 στη
 δημιουργία
 θέσεων
 απασχόλησης
 αλλά
 και
 στην
 ενδυνάμωση
 της
 κοινωνικής
 συνοχής.
 Πιο
 συγκεκριμένα,
 οι
 επιχειρήσεις
 κοινωνικής
 οικονομίας
 αναζητούν
 την
 ισορροπία
 ανάμεσα
 αφενός
 στη
 δημιουργία
 πόρων
και
αφετέρου
στη
συνοχή
της
κοινωνίας,
κυρίως
μέσω
καινοτόμων
 μορφών
 αλληλεγγύης,
 αναδιανομής
 και
 παρέμβασης
 σε
 τομείς
 όπου
 κρίνονται
 ελλιπείς
 και
 παραμελημένοι
 από
 τις
 κρατικές
 αρχές.
 Η
 Ευρωπαϊκή
Επιτροπή
προσδοκά
ότι
τα
παραπάνω
θα
ενσωματωθούν
σ`ένα
 ενιαίο
 νομοθετικό
 ευρωπαϊκό
 πλαίσιο.
 Η
 προστιθέμενη
 αξία
 των
 επιχειρήσεων
 κοινωνικής
 οικονομίας
 στα
 πλαίσια
 της
 Στρατηγικής
 της
 Λισσαβόνας
 εκτείνεται
 και
 στην
 οροθέτηση
 τρόπων
 διακυβέρνησης,
 οι
 οποίοι
 θα
 εναρμονίζονται
 με
 τις
 σύγχρονες
 αντιλήψεις
 κοινωνικής
 οργάνωσης
 :
 δημοκρατική
 λειτουργία,
 συνεργασία
 ανάμεσα
 στον
 ιδιωτικό
 και
 δημόσιο
 τομέα
 καθώς
 και
 ανάπτυξη
 οικονομικών
 και
 κοινωνικών
κριτηρίων
αξιολόγησης
των
αποτελεσμάτων
τους12
 Σήμερα,
 η
 κοινωνική
 οικονομία
 αντιπροσωπεύει
 το
 8%
 των
 ευρωπαϊκών
 επιχειρήσεων.
 Απασχολούνται
 περίπου
 εννέα
 εκατομμύρια
 εργαζόμενοι
 και
καλύπτει
το
7,9%
της
μισθωτής
απασχόλησης.


























































 
 
 
 
 11
Ghillardotti
F.,
“Pilot
Action:
Back
ground,
motivation
and
expectations”,
in
E.C.,
1998
(a),
στο


«Προοπτικές
απασχόλησης
στον
τομέα
της
κοινωνικής
οικονομίας»,
ό.π.,
2002.


12
Συμπεράσματα
της
Προεδρίας
του
Ευρωπαϊκού
Συμβουλίου
στις

22
και
23
Μαρτίου
2005,


Βρυξέλλες,
doc
7619/05
CONCL
1.



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 31


Ορισμένα
 κράτη
 μέλη
 σκοπεύουν
 να
 εκμεταλλευτούν
 περισσότερο
 τη
 δυνατότητα
 δημιουργίας
 θέσεων
 εργασίας
 της
 κοινωνικής
 οικονομίας,
 η
 οποία
 σε
 πολλές
 χώρες
 (Αυστρία,
 Γερμανία)
 αντιστοιχεί
 ήδη
 σε
 μεγάλο
 μερίδιο
 του
 εθνικού
 ΑΕΠ.
 Στο
 Βέλγιο
 αυτό
 επιτυγχάνεται
 μέσω
 ενός
 συστήματος
συγχρηματοδότησης
από
την
ομοσπονδιακή
κυβέρνηση.
Στη
 Σουηδία
 προσφέρεται
 χρηματοδοτική
 στήριξη
 σε
 κέντρα
 που
 παρέχουν
 πληροφορίες
 και
 συμβουλές
 για
 την
 ενθάρρυνση
 της
 ίδρυσης
 συνεταιριστικών


επιχειρήσεων


και


την


προώθηση


της


επιχειρηματικότητας
 στην
 κοινωνική
 οικονομία.
 Είναι
 σαφές
 ότι
 η
 κοινωνική
 οικονομία
 δεν
 πρέπει
 να
 θεωρείται
 απλώς
 μέσο
 για
 τη
 δημιουργία
 θέσεων
 εργασίας,
 αλλά
 και
 μέσο
 κάλυψης
 των
 αναγκών
 για
 κοινωνικές
 υπηρεσίες
 και
 βοήθεια
 που
 δεν
 καλύπτονται
 από
 την
 οικονομία
της
αγοράς13.
 


Σηµασία των επιχειρήσεων κοινωνικής οικονοµίας Η
 σημασία
 στην
 ευρωπαϊκή
 οικονομία
 και
 την
 κοινωνία
 των
 συνεταιρισμών,
 των
 αλληλασφαλιστικών
 εταιριών,
 των
 ενώσεων,
 των
 ιδρυμάτων
 και
 των
 κοινωνικών
 επιχειρήσεων
 (που
 μαζί
 αναφέρονται
 μερικές
 φορές
 ως
 κοινωνική
 οικονομία)
 λαμβάνει
 τώρα
 τη
 μεγαλύτερη
 αναγνώριση
 τόσο
 σε
 επίπεδο
 κράτους‐μέλους
 όσο
 και
 Ευρωπαϊκής
 Ένωσης.
Όχι
μόνο
είναι
σημαντικοί
οικονομικοί
παίκτες,
διαδραματίζουν
 























































 
 
 
 
 13
Ανακοίνωση
από
την
Επιτροπή
προς
το
Συμβούλιο
«Κοινή
Έκθεση
για
την
κοινωνική
ένταξη»
η


οποία
συνοψίζει
τα
αποτελέσματα
της
εξέτασης
των
εθνικών
σχεδίων
δράσης
για
την
κοινωνική
 ένταξη
(2003
–
2005),
Βρυξέλλες,
12
Δεκεμβρίου
2003
COM
(2003)
773
FINAL
SEC
(2003)
1425.



επίσης
και
έναν
βασικό
ρόλο
να
στην
συμμετοχή
των
μελών
τους
και
των
 Ευρωπαίων
πολιτών
όλο
και
περισσότερο
στην
κοινωνία.
Οι
επιχειρήσεις
 κοινωνικής
 οικονομίας
 βοηθούν
 σημαντικά
 στην
 αντιμετώπιση
 των
 προκλήσεων
 μιας
 μεταβαλλόμενης
 Ευρώπης.
 Είναι
 σημαντικές
 πηγές
 επιχειρηματικού
 πνεύματος
 και
 εργασιών
 στις
 περιοχές
 όπου
 οι
 παραδοσιακές
"προσανατολισμένες
προς
τον
επενδυτή"
επιχειρηματικές
 δομές
μπορούν
δεν
μπορούν

πάντα
να
είναι
βιώσιμες.
 
 Τα
 μορφώματα
 κοινωνικής
 οικονομίας
 προέρχονται
 από
 τις
 οικονομικές
 και
 κοινωνικές
 ανάγκες
 των
 μελών
 τους.
 Υπάρχουν
 ορισμένα
 κοινά
 χαρακτηριστικά
κοινά
σε
αυτές
τις
κοινωνικές
οικονομικές
οντότητες:

 



Ο
αρχικός
σκοπός
τους
δεν
είναι
να
λάβουν
επιστροφές
κεφαλαίου.
Είναι,
 από
 τη
 φύση,
 τομέας
 μιας
 οικονομίας
 συμμετόχων,
 οι
 επιχειρήσεις
 της
 οποίας
 δημιουργούνται
 από
 ‐και
 για
 εκείνους
 με
 τις
 κοινές
 ανάγκες,
 και
 υπεύθυνες
 προς
 εκείνους
 για
 τους
 οποίους
 προορίζονται
 να
 εξυπηρετήσουν
 


Η τρέχουσα κατάσταση Τον
 
 Ιούλιο
 του
 2000,
 στα
 πλαίσια
 της
 αναδιοργάνωσης
 των
 υπηρεσιών
 της


Επιτροπής,


η


ευθύνη


για


τους


συνεταιρισμούς,


τις


αλληλασφαλιστικές
 ενώσεις
 αμοιβαίου
 ενδιαφέροντος,
 τις
 ενώσεις
 και
 τα
 ιδρύματα
 ενσωματώθηκε
 στη
 μονάδα
 B3
 της
 επιχείρησης
 Γενικής
 Διεύθυνσης
 ‐
 "τέχνες,
 μικρές
 επιχειρήσεις,
 συνεταιρισμοί
 και
 αμοιβαίες
 ενώσεις".
 Η
 μονάδα
 επικεντρώνεται
 ιδιαίτερα
 στις
 "επιχειρηματικές
 πτυχές"
των
συνεταιρισμών,
των
αμοιβαίων
ενώσεων,
των
ενώσεων
και
 των
θεμελίων
και
οι
στόχοι
του
περιλαμβάνουν:



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 33



 •

ενίσχυση
των
ομάδων
εργασίας
του
Συμβουλίου
και
της
προεδρίας
 για
 την
 προώθηση
 της
 επίτευξης
 των
 συμφωνηθέντων
 κείμενων
 στην
κατεύθυνση
μιας
ευρωπαϊκής
συνεταιριστικής
κοινωνίας,
τις
 Ευρωπαϊκές
 αντασφαλιστικές
 ενώσεις
 και
 τις
 ευρωπαϊκές

 ομοσπονδίες



Η
προετοιμασία
ενός
εγγράφου
σχετικά
με
"τους
συνεταιρισμούς
 στην
Επιχειρηματική
Ευρώπη"



Προετοιμασία
 μιας
 στατιστικής
 μελέτης
 CMAFs
 στην
 Ευρώπη
 βάσει
των
καταλόγων
των
επιχειρήσεων
(με
την
EUROSTAT)



Η
 ενίσχυση
 των
 δραστηριοτήτων
 υπέρ
 των
 συνεταιρισμών,
 των
 αμοιβαίες
 ενώσεις,
 των
 ενώσεων
 και
 των
 ιδρυμάτων
 στα
 πλαίσια
 άλλων


πολιτικών


και


προγραμμάτων


της


Επιτροπής


("mainstreaming
")

 •

Διαβουλεύσεις
 με
 τις
 αντιπροσωπευτικές
 οργανώσεις
 των
 συνεταιρισμών,
 των
 αμοιβαίες
 ενώσεις,
 των
 ενώσεων
 και
 των
 ιδρυμάτων



Ανάπτυξη
 συνδέσμων
 με
 τους
 δημόσιους
 ανώτερους
 υπαλλήλους
 αρμόδιους
 για
 τον
 κανονισμό
 και
 ανάπτυξη
 της
 κοινωνικής
 οικονομίας
στα
κράτη
μέλη
και
στις
χώρες
υποψηφίων.



 Ο
 τρίτος
 τομέας
 και
 η
 διαδικασία
 ανάπτυξης
 των
 πολιτικών
 της
 Ευρωπαϊκής
Ένωσης
 Όταν
το
1957
η
Συνθήκη
της
Ρώμης
έβαλε
τις
βάσεις
για
την
ανάπτυξη
 μιας
 κοινής
 ευρωπαϊκής
 αγοράς,
 τα
 έξι
 ιδρυτικά
 κράτη
 μέλη
 είχαν
 περισσότερα
 στο
 μυαλό
 από
 την
 οικονομική
 ενοποίηση.
 Με
 τις
 μνήμες
 των
 δύο
 παγκόσμιων
 πολέμων
 ακόμα
 νωπές,
 οι
 ευρωπαϊκοί
 ηγέτες
 θέλησαν
να
αποφύγουν
τα
λάθη
του
παρελθόντος
με
τη
δημιουργία
μιας



κοινωνικής,
πολιτικής
και
οικονομικής
κοινότητας
που
θα
υπερέβαινε
τα
 θεσμικά
όρια
των
μεμονωμένων
κρατών
έθνους.
Πράγματι,
η
Ευρωπαϊκή
 Ένωση
 (EU)
 που
ξέρουμε
σήμερα,
άρχισε
ως

μια
οικονομική
οντότητα,
η
 ευρωπαϊκή
Οικονομική
Κοινότητα
(ΕΟΚ),
η
οποία
ενδιαφέρθηκε
κατά
ένα
 μεγάλο
 μέρος
 για
 τα
 ζητήματα
 της
 ελευθεροποίησης
 των
 συναλλαγών.
 Πράγματι,
η
Συνθήκη
της
Ρώμης
απέκλεισε
ρητά
την
κοινωνική
πολιτική
 από
τον
τομέα
των
ευθυνών
στα
αναδυόμενα
ευρωπαϊκά
όργανα
ενώ
το
 Ευρωπαϊκό
 Κοινωνικό
 Ταμείο
 (ΕΚΤ),
 ήταν
 στην
 έναρξή
 του
 ένα
 ουσιαστικά
λεπτομερώς
οικονομικό
πρόγραμμα
(αν
και
με
τις
κοινωνικές
 του
 συνέπειες)
 με
 σκοπό
 να
 προωθήσει
 την
 απασχόληση
 και
 να
 αυξήσει
 την
επαγγελματική
και
γεωγραφική
κινητικότητα
των
εργαζομένων.
 
 Τη
 δεκαετία
 του
 '70
 η
 ΕΟΚ
 άρχισε
 να
 λαμβάνει
 μέτρα
 σε
 θέματα
 κοινωνικής
 πολιτικής
 όταν
 η
 Επιτροπή
 πρότεινε
 ένα
 πρόγραμμα
 κοινωνικής
 δράσης
 στους
 τομείς
 της
 απασχόλησης
 και
 των
 Ίσων
 Ευκαιριών.
 Αργότερα,
 στα
 πλαίσια
 της
 ενιαίας
 ευρωπαϊκής
 πράξης
 του
 1985,
 λήφθηκαν
 μέτρα
 προς
 τη
 μεγαλύτερη
 εναρμόνιση
 της
 κοινωνικής
 νομοθεσίας.
 Εντούτοις,
 μόνο
 με
 την
 υιοθέτηση
 του
 Κοινωνικού
 Χάρτη
 τον
Οκτώβρη
του
1989
έκανε
την
Ευρωπαϊκή
Κοινότητα
(ΕΚ)
να
εισάγει
 πλήρως
τον
τομέα
της
κοινωνικής
πολιτικής
στα
ιδιαίτερα
ενδιαφέροντα
 της
και
δήλωσε
"ότι
στην
κοινωνική
διάσταση
της
Κοινότητας
δίνεται
η
 ίδια
σημασία
με
την
οικονομική
διάσταση"
(Kleinmann
και
Piachaud,
1993,
 σελ.
 1).
 Ο
 κοινωνικός
 χάρτης
 στόχευσε
 να
 χτίσει
 μια
 ευρεία
 κοινωνική
 συναίνεση
 μεταξύ
 των
 κρατών
 μελών
 βασισμένη
 σε
 τρία
 συστατικά:
 (ι)
 παραγωγή
 της
 απασχόλησης
 με
 τις
 "δίκαιες"
 αμοιβές
 και
 τις
 δίκαιες
 συνθήκες
 εργασίας
 (II)
 μεγιστοποιώντας
 την
 ευημερία
 με
 τη
 βελτίωση
 της


κοινωνικής


ασφάλισης,


υγειονομική


περίθαλψη,


κοινωνικές



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 35


υπηρεσίες,
και
εκπαίδευση
και
(III)
ξεριζώνοντας
την
κοινωνική
διάκριση
 βασισμένη
στους
παράγοντες
όπως
η
φυλή
ή
το
φύλο.
 Στηριγμένη
 σε
 αυτό
 το
 προηγούμενο,
 η
 Συνθήκη
 του
 1992
 του
 Μάαστριχτ
 και
 η
 Συνθήκη
 του
 1997
 του
 Άμστερνταμ
 και
 τα
 συνημμένα
 πρωτόκολλά
τους,
που
αναφέρονται
ρητά
στο
στόχο
της
"οικονομικής
και
 κοινωνικής
 συνοχής",
 έχουν
 καταστήσει
 την
 κοινωνική
 διάσταση
 πιο
 προεξέχουσα
ακόμα:
η
κοινωνική
συνοχή,
αν
και
μη
μορφοποιημένη
με
ένα
 κοινό
τρόπο
και
διφορούμενα
καθορισμένη
ακόμη,
καθιερώνεται
τώρα
ως
 ένας
από
τους
τρεις
στόχους
προτεραιότητας
του
προγράμματος
της
ΕΕ,
 παράλληλα
με
την
ευρωπαϊκή
νομισματική
ένωση/το
ενιαίο
νόμισμα
και
 την
 ενιαία
 αγορά
 (McAleavey
 και
 de
 Rynck,
 1997).
 Ως
 τμήμα
 της
 θεσμοποίησης
της
κοινωνικής
ημερήσιας
διάταξης,
η
ΕΕ
έχει
καθιερώσει
 έναν
 "κοινωνικό
 διάλογο"
 με
 τους
 αντιπροσώπους
 των
 εργοδοτών
 και
 των
 συνδικάτων,
 καθώς
 επίσης
 και
 τους
 όλο
 και
 περισσότερο
 συμβούλους‐
εθνικούς
αντιπροσώπους
από
τις
τοπικές
και
περιφερειακές
 αρχές
 των
 κυβερνήσεων
 των
 κρατών
 μελών.
 Δεδομένου
 ότι
 θα
 δούμε,
 αυτές
 οι
 συζητήσεις
 να
 παραλληλίζονται
 όλο
 και
 περισσότερο
 από
 έναν
 "αστικό
διάλογο"
που
στοχεύει
να
φέρει
την
ΕΕ
πιο
κοντά
στα
όργανα
της
 κοινωνίας
 πολιτών,
 αν
 και
 αυτό
 είναι
 ακόμη
 αυτήν
 την
 περίοδο
 σε
 εμβρυικό
 στάδιο
 και
 ειδικό
 θέμα
 έναντι
 στην
 καθιερωμένη
 και
 θεσμοποιημένη
πια
συνομιλία
με
τους
"Κοινωνικούς
Εταίρους."
 Η
 ανάπτυξη
 της
 Ευρωπαϊκής
 Ένωσης
 από
 μια
 ζώνη
 ελευθερίας
 των
 συναλλαγών
 σε
 κοινωνική,
 πολιτική
 και
 οικονομική
 ένωση,
 σήμανε



απαραιτήτως
 ότι
 αργά
 ή
 γρήγορα
 θα
 έμπαινε
 στο
 τραπέζι
 του
 διαλόγου
 και
στη
χάραξη
της
πολιτικής
των
Βρυξελλών
και
ο
τρίτος
τομέας.
Στην
 αρχή,
 και
 σύμφωνα
 με
 το
 πνεύμα
 της
 Συνθήκης
 της
 Ρώμης,
 ο
 τρίτος
 τομέας
 παρέμεινε
 απών
 από
 τον
 κατάλογο
 πόρων
 της
 ΕΟΚ/ΕΚ,
 και
 δεν
 εμφανιζόταν
στις
πρώτες
αναφορές
και
στα
επίσημα
έγγραφα14

πριν
από
 τα
 μέσα
 της
 δεκαετίας
 του
 '80.
 
 Ειδικότερα,
 ένα
 ψήφισμα,
 συνήθως
 γνωστό
 ως
 έκθεση
 Fontaine,
 έφερε
 στην
 ημερήσια
 διάταξη
 την
 δυνατότητα
 της
 χάραξης
 πολιτικής
 της
 ΕΕ
 για
 το
 κομμάτι
 αυτό
 της
 οικονομίας.
 Η
 έκθεση
 επικυρώνει
 ενθουσιωδώς
 έναν
 σημαντικό
 ‐
 αν
 και
 κατά
 ένα
 μεγάλο
 μέρος
 απροσδιόριστο
 ρόλο
 για
 το
 "μη
 κερδοσκοπικό"
 τομέα
 στη
 βοήθεια
 να
 δημιουργηθεί
 η
 νέα
 Ευρώπη.
 Στην
 παράγραφο
 κλεισίματός
 της,
 η
 έκθεση
 καλεί
 την
 Επιτροπή
 για
 να
 δει
 το
 "μη
 κερδοσκοπικό"
 τομέα
 ως
 σημαντικό
 σύμμαχο
 στην
 οικοδόμηση
 της
 νέας
 Ευρώπης:
 Φαίνεται
 η
 Ευρώπη
 να
 χρειάζεται
 έμπνευση
 για
 να
 κάνει
 το
 επόμενο
 βήμα
 προς
 το
 πεπρωμένο
 της
 από
 Κοινότητα
 σε
 Ένωση.
 Οι
 μη
 κερδοσκοπικές
οργανώσεις
είναι
μια
ευκαιρία
που
εκμεταλλεύεται
η
ΕΕ
 από
 αυτή
 την
 άποψη.
 Η
 αδράνεια
 πρέπει
 να
 υπερνικηθεί
 και
 αυτή
 η
 ευκαιρία
πρέπει
να
προχωρήσει
θαρραλέα.
 
 Στη
 δεκαετία
 του
 '90,
 διάφορες
 πρωτοβουλίες
 προωθήθηκαν
 υπό
 την
 αιγίδα
της
Γενικής
Διεύθυνσης
ΧΧΙΙΙ,
ένα
πρόσφατο
τμήμα
της
Επιτροπής
 υπεύθυνο
 για
 την
 προώθηση
 της
 κοινωνικής
 οικονομίας
 ως
 τμήμα
 της
 























































 
 
 
 
 14
με
τη
βασική
εξαίρεση
των
διεθνών
αντιπροσωπειών
ανάπτυξης:
δείτε
κατωτέρω



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 37


ευρωπαϊκής
 κοινωνικής
 και
 οικονομικής
 ανάπτυξης.
 Προεξέχων
 μεταξύ
 αυτών
 είναι
 το
 ευρωπαϊκό
 καταστατικό
 της
 ένωσης,
 ένα
 πρόγραμμα
 εργασίας
 να
 υποστηριχθεί
 η
 ανάπτυξη
 του
 τρίτου
 τομέα
 της
 Ευρώπης
 στο
 ευρωπαϊκό
 επίπεδο,
 και
 μια
 ανακοίνωση
 σχετικά
 με
 τις
 ενώσεις
 και
 τα
ιδρύματα
στην
Ευρώπη.
Εντούτοις,
καμία
από
αυτές
τις
πρωτοβουλίες
 δεν
 έχει
 προχωρήσει
 ομαλά,
 χαρακτηρισμένες
 αντί
 αυτού
 από
 ακριβώς
 την
αδράνεια
που
φοβόταν
ο
Fontaine.
Οι
περισσότερες
από
τις
ενέργειες
 κατέληξαν
σε
πολιτικό
αδιέξοδο,
αφού
η
νομική
βάση
των
προτάσεων
για
 υιοθέτηση
από
την
Ένωση
στηρίχθηκε
σε
αμφίβολες
νομικές

βάσεις
και
 οδήγησε
στην
αποτυχία
να
επικυρωθεί
από
το
Συμβούλιο
των
υπουργών
 (πρόγραμμα
 εργασίας
 Γενικής
 Διεύθυνσης
 ΧΧΙΙΙ)
 καθυστέρησε
 σοβαρά
 και
 υποβιβάσθηκε
 τελικά
 η
 σημασία
 τους
 (η
 επικοινωνία,
 η
 οποία
 ήταν
 προγραμματισμένη
αρχικά
δε
επίπεδο
Λευκής
Βίβλου
ή
Livre
Blanc)
ή
έχει
 παραμείνει
 λίγο
 παραπάνω
 από
 δηλώσεις
 πολιτικής
 θέλησης
 που
 συνδέεται
 με
 τις
 Συνθήκες
 της
 ΕΕ
 ‐
 παρά
 τις
 προσπάθειες
 να
 ενσωματωθούν
 εντελώς
 στον
 πυρήνα
 των
 τελευταίων,
 και
 να
 παρασχεθεί
έτσι
μια
σταθερή
νομική
βάση
για
τις
πολιτικές
ενθάρρυνσης
 και
προώθησης
του
τρίτου
τομέα.
 Γιατί
 συνέβη
 αυτό;
 Για
 να
 καταλάβουμε
 τις
 αμφίθυμες
 εκβάσεις
 αυτής
 της
 πολιτικής,
 είναι
 χρήσιμο
 να
 δούμε
 τη
 θέση
 του
 τρίτου
 τομέα
 στα
 πλαίσια
 της
 χάραξης
 πολιτικής
 της
 ΕΕ
 γενικότερα.
 Πρέπει
 να
 εξηγήσουμε
 τον
 αστερισμό
 των
 ενδιαφερόντων,
 των
 αξιών
 και
 των
 ιδεών
 μεταξύ
 των
 συμβαλλόμενων
 μερών
 που
 περιλαμβάνονται
 στα
 πλαίσια
 της
 ευρωπαϊκής
 χάραξης
 πολιτικής
 γενικότερα,
 εστιάζοντας
 στον
τρίτο
τομέα
όχι
μεμονωμένα,
αλλά
ως
ανταγωνιστή
στις
ημερήσιες
 διατάξεις
 και
 πολιτικές
 με
 άλλα
 θέματα.
 Μια
 υπόθεση
 είναι
 ότι
 ενώ
 τελικά
 κάποια
 μορφή
 γενικής
 αξιολόγησης
 είναι
 χρήσιμη,
 αναμένουμε
 επίσης
την
εξειδίκευση
μεταξύ
των
ιδιαίτερα
ζητημάτων
και
πολιτικών



συμφερόντων,
 που
 απεικονίζουν
 την
 πολυπλοκότητα
 και
 την
 ποικιλομορφία
των
οργάνων
της
ΕΕ
και
του
τρίτου
τομέα
ειδικότερα.
 
 Τέσσερις
προτάσεις
ερμηνείας
 Για
να
βοηθήσουμε
την
ανάλυσή
μας
χρησιμοποιούμε
τέσσερις
κατά
ένα
 μεγάλο
 μέρος
 αντιφατικές
 προτάσεις
 για
 να
 χαρακτηρίσουμε
 εννοιολογικά
 την
 πιθανή
 σειρά
 της
 χάραξης
 της
 πολιτικής
 της
 Ευρωπαϊκής
 Ένωσης
 σε
 αυτόν
 τον
 τομέα.
 Αυτές
 οι
 προτάσεις
 περιλαμβάνουν
 δύο
 διαστάσεις:
 κατ'
 αρχάς,
 η
 σημασία
 ή
 οι
 βασικοί
 παίκτες
 για
 την
 
 προβολή
 συνδέονται
 με
 μια
 ιδιαίτερη
 πολιτική.
 Η
 δεύτερη
 διάσταση
 αναφέρεται
 στο
 γενικό
 ύφος
 που
 χαρακτηρίζει
 τη
 διαδικασία
χάραξης
πολιτικής.
Αυτό
θα
περιλάμβανε
τα
ιδιαίτερα
σχέδια
 της
 ουσιαστικά
 πολιτικής
 διαπραγμάτευσης
 όπως
 η
 συνεργασία,
 η
 σύγκρουση
και
ο
συμβιβασμός
καθώς
επίσης
και
το
πεδίο
ότι
οι
θεσμικοί
 περιορισμοί
επιτρέπουν
την
πειθώ,
το
επιχείρημα
και
την
ανταλλαγή
των
 ιδεών
 
 Πρόταση
1:
"Χαμηλή
προβολή
και
αντιφατική
αντίληψη."
Οι
πολιτικές
της
 Ευρωπαϊκής
 Ένωσης
 για
 τον
 τρίτο
 τομέα
 παραμένουν
 σχετικά
 ασυντόνιστες
 και
 θεωρούνται
 γενικά
 ως
 θέμα
 χαμηλής
 σπουδαιότητας
 πέρα
 από
 την
 περιστασιακή
 ανειλικρινή
 υπόσχεση
 που
 εκφράζεται
 στις
 κοινωνικές
και
οικονομικές
συνεισφορές
της.
Η
χάραξη
πολιτικής
μοιάζει
 με
 ένα
 χαμηλού
 ενδιαφέροντος
 «εννοιολογικού
 μπερδέματος»
 (muddling
 through)
 
 (Lindblom,
 1959)
 με
 τις
 αναποτελεσματικές
 εκβάσεις
 ελλείψει
 του


ενδιαφέροντος,


ή


υποχρέωση


μεταξύ


των


διαμορφώνουν
την
ημερήσια
διάταξη
της
Επιτροπής.
 


παικτών


που



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 39


Πρόταση
2:
"Χαμηλή
προβολή
αλλά
αποτελεσματικός
συντονισμός."
Ενώ
 οι
 πολιτικές
 της
 Ευρωπαϊκής
 Ένωσης
 σχετικά
 με
 τον
 τρίτο
 τομέα
 παραμένουν
 στην
 καθημερινή
 "υψηλή"
 πολιτική
 ένα
 θέμα
 χαμηλής
 προβολής,
 εντούτοις
 καταβάλλονται
 προσπάθειες
 χαμηλής
 ορατότητας
 για
να
προωθήσουν
το
ενδιαφέρον
της
ΕΕ
για
τον
τομέα.
Εν
γνώσει
των
 σχετικών
πολιτικών
ευαισθησιών
και
της
ποικιλομορφίας
του
τομέα
στα
 κράτη
 μέλη,
 και
 ενήμερων
 ότι
 η
 πανευρωπαϊκή
 πολιτική
 υποδομή
 (οι
 αντιπροσωπευτικοί
οργανισμοί,
ομάδες
λόμπι,
think
tank,
κτλ)
αυτών
των
 οργανώσεων
 είναι
 ότι
 ο
 τρίτος
 τομέας
 παραμένει
 υπανάπτυκτος,
 οι
 πολιτικές
 πρωτοβουλίες
 της
 ΕΕ
 είναι
 προσεκτικές
 και
 χαμηλής
 προτεραιότητας.
Αυτό
μπορεί
να
περιλάβει
τη
δημιουργική
ερμηνεία
των
 φιλόδοξων
 κανονισμών
 της
 ΕΕ
 να
 χαράσσει
 μια
 θεσμική
 θέση
 που
 ειδάλλως
 δεν
 θα
 υπήρχε,
 να
 αυξήσει
 τη
 δυναμική
 των
 κανονισμών
 που
 ρυθμίζουν
 τα
 ήδη
 σε
 λειτουργία
 προγράμματα
 για
 να
 χαράξει
 μια
 πιο
 καθαρή
 θέση
 για
 τον
 τρίτο
 τομέα
 ως
 προετοιμασία
 για
 πιο
 φιλόδοξα
 προγράμματα
στο
μέλλον.
 
 Πρόταση
 3:
 "Υψηλά
 προβολή
 και
 πολιτικοποίηση."
 Οι
 πολιτικές
 της
 Ευρωπαϊκής
Ένωσης
γίνονται
σημαντικότερες
σχετικά
με
τις
εθνικές
και
 τοπικές
 πολιτικές
 των
 κρατών
 μελών
 λόγω
 των
 όλο
 και
 περισσότερο
 υψηλών
στόχων
που
περιλαμβάνονται
στους
πολιτικούς
και
οικονομικούς
 όρους.
Συγχρόνως,
ο
πολιτικός
τομέας
έχει
γίνει
πιο
σύνθετος,
δεδομένου
 ότι


τα


ισχυρά


συμφέροντα


αντιπροσωπευτικούς


στην


οργανισμούς


του


Επιτροπή


και


τρίτου


τομέα


για


τους


απαιτούν


προσεκτικά
 βήματα
 διαμόρφωσης
 της
 κοινοτικής
 πολιτικής
 για
 τον
 τομέα.
Η
χάραξη
πολιτικής
χαρακτηρίζεται
από
ενεργητική
διαμόρφωση
 στρατηγικών
στόχων
μεταξύ
των
βασικών
φορέων
και
περιλαμβάνει
μια
 ευρεία
 σειρά
 τακτικών
 όπως
 το
 προληπτικό
 φάρμακο
 που
 καθυστερεί,



διαπραγματεύεται,
 και
 φοβερίζει.
 Καμία
 συναίνεση
 σε
 ευρεία
 βάση
 δεν
 φαίνεται


να


προκύπτει


μεταξύ


των


σημαντικότερων


μερών


ενδιαφερόμενων.

 
 Πρόταση
 4:
 "Υψηλή
 προβολή
 και
 αποτελεσματικός
 συντονισμός."
 Οι
 πολιτικές
 της
 Ευρωπαϊκής
 Ένωσης
 απεικονίζουν
 μια
 σχετικά
 καλά
 συντονισμένη
 προσπάθεια
 από
 την
 Επιτροπή
 προκειμένου
 να
 παραχθεί
 ένα
 πολιτικά
 εαναγνωρίσιμο
 περιβάλλον
 για
 τον
 τρίτο
 τομέα
 έτσι
 ώστε
 να
προκύψει
υψηλή
αναγνωσιμότητα
για
την
κοινωνική
οικονομία
και
να
 θεωρηθεί
 σημαντικό
 παίκτης
 και
 χώρος
 υψηλής
 διαφάνειας
 τόσο
 στον
 πολιτικό
σχεδιασμό
όσο
και
στις
εφαρμογές
πολιτικών.
Τα
σχετικά
κράτη
 μέλη
 και
 οι
 αντιπροσωπευτικοί
 οργανισμοί
 του
 τρίτου
 τομέα
 είναι
 ευγνώμονες
 αυτού
 του
 ενδιαφέροντος,
 έχουν
 επιτύχει
 μια
 σχετικά
 ευρεία
συναίνεση,
και
προσπαθούν
να
ενημερώσουν
τη
χάραξη
πολιτικής
 αναλόγως.
 
 Γενικότερα,
 το
 ECAS
 (1997,
 Σ.
 5‐8)
 προσδιόρισε
 πάνω
 από
 160
 κονδύλια
 του
 προϋπολογισμού
 στον
 προϋπολογισμό
 της
 ΕΕ
 από
 τον
 οποίο
 οι
 εθελοντικές
 οργανώσεις
 είναι
 οι
 αρχικοί,
 ή
 τουλάχιστον
 σημαντικοί,
 παραλήπτες.
 Συνολικά,
 η
 ίδια
 η
 ύπαρξη
 αυτών
 των
 χρηματοδοτικών
 σχημάτων
ενισχύει
το
προηγούμενο
σημείο
μας
ότι
ο
τρίτος
τομέας
είναι
 και
 "δράστης"
 και
 "αντικείμενο"
 της
 χάραξης
 πολιτικής
 της
 ΕΕ.
 και
 εστιάζοντας
 στο
 ρόλο
 υπεράσπισης
 του
 τομέα,
 η
 υπηρεσία
 δράσης
 του
 ευρωπαϊκού
πολίτη
πρόσφατα
έχει
υποστηρίξει
ότι
κάπου
μεταξύ
5%
και
 10%
 της
 δραστηριότητας
 πίεσης
 (λόμπινγκ)
 που
 αναλαμβάνεται
 στην
 Επιτροπή
είναι
για
δημόσιους
λόγους
παρά
από
τις
ιδιωτικές
επιχειρήσεις
 (ECAS,
ND,
σελ.
28
ECAS,
1997,
σελ.
9).



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 41



Τέτοιες
 δραστηριότητες
 κυμαίνονται
 από
 την
 πίεση
 που
 εφαρμόζεται
 από
 τις
 περιβαλλοντικές
 ομάδες
 για
 να
 υποκινήσει
 ή
 να
 διαμορφώσει
 τους
κανονισμούς
στο
ευρωπαϊκό
επίπεδο,
μέσω
των
δικτύων
κοινωνικών
 υπηρεσιών
 που
 επιδιώκουν
 την
 επέκταση
 των
 οικονομικών
 και
 κοινωνικών
 δικαιωμάτων
 των
 εμπλεκομένων
 τους,
 στις
 ομάδες
 που
 διαμορφώνονται
 στο
 λόμπι
 για
 την
 προστασία
 και
 την
 επέκταση
 των
 προνομίων
 των
 εθελοντικών
 οργανισμών
 στην
 έμμεση
 φορολογία
 όσο
 η
 δικαιοδοσία
 της
 Ε.Ε.
 
 επεκτείνεται
 σε
 αυτή
 την
 κατεύθυνση
 (Gjems‐ Onstad,
1994).

Η
ίδια
η
Ευρωπαϊκή
Επιτροπή
έχει
εκδώσει
μια
ανακοίνωση
 που
 ζητάει
 τον
 "ανοικτό
 και
 δομημένο
 διάλογο"
 με
 τις
 "ομάδες
 ενδιαφέροντος",
αν
και
κατά
γενική
ομολογία
ιδιαίτερα
μεταξύ
εκείνων
 που
 αντιπροσωπεύουν
 τα
 ενδιαφέροντα
 των
 επιχειρήσεων,
 τα
 συμφέροντα
 των
 περιφερειών
 και
 τα
 ενδιαφέροντα
 του
 Τρίτου
 Τομέα
 (Ευρωπαϊκή
Επιτροπή,
1992).
 
 Έπειτα
 η
 Ευρωπαϊκή
 Ένωση
 εμφανίζεται
 να
 κινείται
 αποτελεσματικά,
 από
την
πολιτική
του
"δεν
κάνω
τίποτα"
για

περίπου
τριάντα
έτη
μεταξύ
 της
 Συνθήκης
 του
 1957
 της
 Ρώμης
 και
 γύρω
 από
 το
 χρόνο
 της
 ενιαίας
 ευρωπαϊκής
 πράξης
 του
 1986
 (με
 την
 αξιοσημείωτη
 εξαίρεση
 της
 διεθνούς
 ανάπτυξης),
 προς
 ένα
 κύμα
 της
 ρητής
 αναγνώρισης
 του
 τομέα
 αυτό
 καθ'
 εαυτό
 κατά
 τη
 διάρκεια
 της
 προηγούμενης
 δεκαετίας.
 Παρατηρούμε
 μια
 ευρεία
 σειρά
 συμμετεχόντων:
 η
 Επιτροπή
 το
 Ευρωπαϊκό
 Κοινοβούλιο,
 και
 σε
 μερικές
 από
 τις
 επιτροπές
 του
 εθνικοί
 πολιτικοί
 (στο
 Συμβούλιο
 των
 υπουργών
 και
 κατά
 τη
 διάρκεια
 των
 επαναδιαπραγματεύσεων
 Συνθήκης),
 και
 εθνικοί
 δημόσιοι
 υπάλληλοι
 (μέσω
 της
 συμμετοχής
 σε
 μια
 ομάδα
 εργασίας
 Coreper)
 "εθνικοί
 εμπειρογνώμονες"
 (παραδείγματος
 χάριν,
 εκείνοι
 που
 προσκαλούνται
 στο


σεμινάριο


μονάδων


προμελετών)


θεσμικά


αναγνωρισμένα



ενδιαφερόμενα
 συμβαλλόμενα
 μέρη
 (μέσω
 ECOSOC
 και
 του
 COR)
 και
 ο
 ίδιος
 ο
 τρίτος
 τομέας
 (ως
 χορηγό
 της
 έρευνας,
 και
 συμμετέχοντα
 στις
 δημόσιες
ακροάσεις
και
τα
φόρουμ).
 


Οι σηµαντικοί σταθµοί στην ανάπτυξη της πολιτικής της Ε.Ε. για τον τρίτο τοµέα. 


1976
 Η
 επιτροπή
 της
 Ε.Ε.
 για
 τις
 ΜΚΟ
 (NGO‐EU
 liaison
 committee)
 ξεκινάει
 με
 τη
 αμοιβαία
 συνεργασία
 
 μεταξύ
 της
 Γενικής
 Διεύθυνσης
 7
 (DG‐VII)
 και
 της
Ευρωπαϊκού
οργανισμού
διεθνούς
ανάπτυξης

 1984
 Το
Ψήφισμα
για
«το
ρόλο
και
τη
διοίκηση
των
ενώσεων
και
τη
νομοθεσία
 διακυβέρνησής
 τους»
 αποτελεί
 την
 αφετηρία
 για
 την
 παραγωγή
 της
 έκθεσης
Fontaine
(δες
1987).
 1986
 Με
 πρωτοβουλία
 της
 Οικονομικής
 &
 Κοινωνικής
 Επιτροπή
 (ECOSOC)
 πραγματοποιείται
 συνέδριο
 το
 οποίο
 επιχειρεί
 –ως
 πρώτη
 Ευρωπαϊκή
 Προσπάθεια‐
 να
 ερμηνεύσει
 στατιστικά
 το
 απόθεμα
 του
 Κοινωνικού
 κεφαλαίου.
 Γίνονται
 Προσπάθειες
 στατιστική
 καταγραφής
 του
 «μη‐ κερδοσκοπικού
 τομέα‐
 για
 κάθε
 κράτος‐μέλος
 (αλλά
 τα
 στοιχεία
 είναι
 ανακριβή
και
αποσπασματικά)

 1987
 
 Η
 έκθεση
 Fontaine
 της
 Επιτροπής
 του
 Ευρωπαϊκού
 Κοινοβουλίου
 για
 τα
 Νομικά
 θέματα
 και
 τα
 δικαιώματα
 των
 πολιτών
 προτείνει,
 μεταξύ
 άλλων,
ενίσχυση
της
θεσμικής
εκπροσώπησης
των
κοινωνικών
ενώσεων
 στο
 μηχανισμό
 της
 Ευρωπαϊκής
 Ένωσης,
 την
 ανάπτυξη
 του
 Ευρωπαϊκού



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 43


Καταστατικού
 των
 Ενώσεων
 (ESA),
 και
 τη
 δημιουργία
 
 αναπτυξιακών
 ταμείων
για
τις
ενώσεις.

 1989
 Δημιουργία
 μονάδας
 "Κοινωνικής
 Οικονομίας"
 στην
 Γενική
 διεύθυνση

 XXIII
 1992
 Η
επιτροπή
δημοσιεύει
ένα
σχέδιο
κανονισμού
για
την
ESA
 1992
 Η
 διακήρυξη
 
 23
 προσαρτημένη
 στην
 συνθήκη
 του
 Μάαστριχτ
 για
 την

 «συνεργασία
 μεταξύ
 της
 Ευρωπαϊκής
 Κοινότητας
 και
 ιδρύματα
 και
 φιλανθρωπικές
ενώσεις
[Κοινωνικής
Ευημερίας]»

 1993
 Παράγεται
το
αναθεωρημένο
σχέδιο
κανονισμού
της
ESA

 1995/6
 Η
 
 Επιτροπή
 Οργανωτικών
 Υποθέσεων
 του
 Ευρωπαϊκού
 Κοινοβουλίου


 ξεκινάει
2
δημόσιες
ακροάσεις
στην
πορεία
ως
το
Ευρωπαϊκό
Συμβούλιο
 στο
 Amsterdam,
 προσκαλώντας
 
 μη‐κερδοσκοπικούς
 φορείς
 να
 μιλήσουν
 εξ
ονόματος
των
πολιτών.
 1996
 Κανονισμός
 σχεδίων
 ESA
 που
 αναφέρεται
 στην
 ομάδα
 εργασίας
 Coreper
 και
μπαίνει
στην
ημερήσια
διάταξη
του
Συμβουλίου
των
υπουργών
 1996
 Η
 Γενική
 Διεύθυνση
 V
 προωθεί
 την
 ιδέα
 του
 "αστικού
 διαλογικού
 παραθύρου"
 με
 NGOs
 στο
 φόρουμ
 κοινωνικής
 πολιτικής
 στην
 προπαρασκευαστική
περίοδο
μέχρι
τη
Συνθήκη
του
Άμστερνταμ
 1997
 Το
 σημείο
 διακήρυξης
 38
 που
 είναι
 συνδεμένο
 με
 την
 
 Συνθήκη
 
 του
 Άμστερνταμ
επιλέγει
τις
"εθελοντικές
δραστηριότητες
υπηρεσιών"
που
 είναι
 "
 αναγνωρισμένη
 για
 
 τη
 σημαντική
 συμβολή
 τους
 από
 τις
 



εθελοντικές
δραστηριότητες
υπηρεσιών
στην
ανάπτυξη
της
κοινωνικής
 αλληλεγγύης

 1997
 Η
Γενική
Διεύθυνση
XXIII
και
η
Γενική
Διεύθυνση
V
προωθούν
από
κοινού
 την
 ανακοίνωση
 "προωθώντας
 το
 ρόλο
 των
 εθελοντικών
 οργανώσεων
 και
 των
 ιδρυμάτων
 στην
 Ευρώπη"
 μαζί
 με
 τη
 Γενική
 Διεύθυνση
 V,
 
 το
 πρώτο
"πολιτικό"
έγγραφο
που
παράγεται
από
την
Επιτροπή
 1998
 Το
 Ecosoc
 προωθεί
 την
 πρωτοβουλία
 του
 "Συνεργασία
 με
 τις
 φιλανθρωπικές
 ενώσεις
 ως
 οικονομικοί
 και
 κοινωνικοί
 εταίροι"
 ως
 υλοποίηση
της
προηγούμενης
διακήρυξης
της
Επιτροπής
 1998
 Το
 COR
 προωθεί
 την
 πρωτοβουλία
 του
 "O
 ρόλος
 των
 εθελοντικών
 οργανώσεων,

μια
συμβολή
σε
μια
ευρωπαϊκή
κοινωνία"
ως
υλοποίηση
της
 προηγούμενης
διακήρυξης
της
Επιτροπής

 1998
 Η
 Επιτροπή
 για
 την
 Άπαχοληση
 &
 τις
 Κοινωνικές
 Υποθέσεις
 του
 Ευρωπαϊκού
 Κοινοβουλίου
 και
 οι
 επιτροπές
 Νομικών
 Θεμάτων
 καταθέτουν
 τα
 σχέδια
 έκθεσης
 σε
 απάντηση
 στην
 προαναφερόμενη
 επικοινωνία
 1998
 Η
 μονάδα
 προώθησης
 μελετών
 (που
 αναφέρεται
 άμεσα
 στον
 Πρόεδρο
 της
Ευρωπαϊκής
Επιτροπής)
προσκαλεί
τους
"εθνικούς
εμπειρογνώμονες"
 και
τους
γραφειοκράτες
της
Επιτροπής
στο
σεμινάριο
για
"τα
οικονομικά
 του
Τρίτου
Τομέα».
 



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 45


Γ.4.
 Εφαρμογές
 του
 τομέα
 της
 Κοινωνικής
 Οικονομίας
 και
 των
 κοινωνικών
επιχειρήσεων
στην
Ελλάδα
 Είναι
γεγονός
ότι
η
κοινωνική
οικονομία
στη
χώρα
μας
έχει
μέχρι
στιγμής
 ελάχιστα
πράγματα
να
επιδείξει15.
 Με
 αφορμή
 της
 Ευρωπαϊκή
 συνάντηση
 κορυφής
 της
 Ρόδου
 (200316),
 η
 ελληνική
προεδρία
υπέβαλλε
μια
πρώτη
εκτίμηση
για
την
λειτουργία
του
 Τρίτου
Τομέα
στη
χώρα
μας.
 Περιληπτικά
 μπορούμε
 να
 πούμε
 ότι
 ως
 Τρίτος
 Τομέας
 στη
 χώρα
 μας
 θεωρούνται
γενικά,
 o Οι
σύλλογοι
και
οι
οργανώσεις
των
ωφελουμένων
 o Τα
παραγωγικά
εργαστήρια
(πχ
ΑμεΑ)
 o Οι
μη‐κερδοσκοπικού
χαρακτήρα
επιχειρήσεις
των
ΟΤΑ
 o Τα
ιδρύματα
κοινωνικού
σκοπού
που
δεν
ελέγχονται
από
το
κράτος
 
 Πιο
ειδικά,
νομικές
μορφές
των
κοινωνικών
επιχειρήσεων
που
υπάρχουν
 στη
χώρα
μας
είνα17:
 






���


















































 
 
 
 
 15
Αν
και
όπως
μπορούμε
να
δούμε
στα
κείμενα
τη
Ευρωπαϊκής
Επιτροπής,
γίνεται
μνεία
στους


ασφαλιστικούς
συνεταιρισμούς
που
λειτουργούν
εδώ
και
χρόνια
στην
Ελλάδα


16
Εργαστήριο
3,
Κοινωνική
Οικονομία
ως
μοχλός
ενεργοποίησης
των
τοπικών
αγορών


Εργασίας,
Προοπτικές
Απασχόλησης
στον
Τομέα
της
Κοινωνικής
Οικονομίας
σε
Τοπικό
επίπεδο
 στην
Ελλάδα.
Εισηγητής
Μανώλης
Χρυσάκης
(Ελλάδα),
Δρ.
Οικονομικών,
Ερευνητής
Ινστιτούτου
 Κοινωνικής
Πολιτικής
Εθνικού
Κέντρου
 Κοινωνικών
Ερευνών
(ΕΚΚΕ)
 
 17
Βανέσα
Κριατσιώτη,
«Κοινωνική
Οικονομία
και
Οικονομία
της
Αλληλεγγύης»,

 http://www.inegsee.gr/enimerwsi‐126‐doc2.htm#_ftn11
,



οι
συνεταιρισμοί
γυναικών
(αγροτουριστικοί
ή
αστικοί,
υπάρχουν
 περίπου
110
γυναικείοι
συνεταιρισμοί).


οι
αγροτικοί
συνεταιρισμοί


οι
 αστικοί
 συνεταιρισμοί,
 στους
 οποίους
 συμμετέχουν
 ειδικές
 κοινωνικές
 ομάδες
 πληθυσμού
 που
 αντιμετωπίζουν
 ανεργία
 και
 αποκλεισμό
 (στις
 περισσότερες
 περιπτώσεις
 άτομα
 με
 ειδικές
 ανάγκες).


Τα
ΚοιΣΠΕ
οι
κοινωνικοί
συνεταιρισμοί
περιορισμένης
ευθύνης
για
 άτομα
 με
 ψυχοκοινωνικά
 προβλήματα
 οι
 οποίοι
 διέπονται
 από
 το
 νόμο
2716
/
1999.


Τοπικά
 Σύμφωνα
 Απασχόλησης
 όπου
 στόχος
 τους
 είναι
 η
 προώθηση
 της
 απασχόλησης
 σε
 βιώσιμες
 και
 παραγωγικές
 δραστηριότητες[16].


Σύμφωνα
 με
 το
 ΦΕΚ
 286/20/10/98
 τα
 ΝΠΔΔ
 καθώς
 και
 οι
 ειδικά
 πιστοποιημένοι
 φορείς
 που
 αναπτύσσουν
 δραστηριότητες
 για
 άτομα


με


νοητική


υστέρηση,


αυτισμό


κ.α


μπορούν


να


λειτουργήσουν
ως
προστατευμένα
παραγωγικά
εργαστήρια 18.
 •

Κοινωνικές
 επιχειρήσεις
 οι
 οποίες
 δημιουργήθηκαν
 στα
 πλαίσια
 της
EQUAL
(2001
–
2005).


Πολιτιστικοί
–
Μορφολογικοί
Σύλλογοι.


Περιβαλλοντικές
–
Οικολογικές
Οργανώσεις


Εθελοντικές
Οργανώσεις.


























































 
 
 
 
 18
«προοπτικές
απασχόλησης
στον
τομέα
της
κοινωνικής
οικονομίας»,
Χρυσάκης
Μ.,
Ζιώμας
Δ.,


Καραμητοπούλου
Ν.,
Χατζαντώνης
Δ.,
Εθνικό
Ινστιτούτο
Εργασίας,
Εκδόσεις
Σάκκουλα,
2002.



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 47



 Κατά
 κάποιο
 τρόπο,
 η
 εξέλιξη
 της
 κοινωνικής
 οικονομίας
 στην
 ελληνική
 πραγματικότητα,
 αλλά
 και
 γενικότερα,
 θα
 εξαρτηθεί,
 μεταξύ
 άλλων,
 τόσο
 από
 τις
 εντάσεις
 ανάμεσα
 στα
 κοινωνικά
 κινήματα
 και
 το
 Κράτος,
 όσο
και
από
τους
μεταξύ
τους
εκφραζόμενους
συμβιβασμούς19.

 Επιπλέον,
 οι
 επιφυλάξεις
 και
 αποκλίσεις
 τους
 εξηγούνται
 από
 το
 εξής
 γεγονός


:


τα


κοινωνικά


κινήματα


δεν


είναι


μονοδιάστατα,


ακροβολίζονται
ανάμεσα
στην
«κοινωνική»
τους
διάσταση
‐
μια
διάσταση
 διεκδίκησης
και
ταυτόχρονα
αμφισβήτησης
του
υπερισχύοντος
μοντέλου
 ανάπτυξης
 ‐
 και
 στην
 «οικονομική»
 τους
 διάσταση
 ‐
 εκείνη
 της
 συμμετοχής
στην
ανάδειξη
ενός
νέου
μοντέλου
ανάπτυξης.
 
Εξάλλου,
 τα
 διακυβεύματα
 που
 ανακύπτουν
 από
 την
 ύπαρξη
 του
 τομέα
 αυτού
είναι
βαθιά
πολιτικά.
Παρά
τις
αμφισβητήσεις
και
αποκλίσεις
είναι
 ξεκάθαρο
το
εξής
:
«
τα
κοινωνικά
κινήματα
δεν
θα
πρέπει
να
επιτρέψουν
 αφενός
 στο
 Κράτος
 να
 καθορίσει
 αποκλειστικά
 την
 έννοια
 και
 τα
 όρια
 της
κοινωνικής
οικονομίας
καθώς
και
τους
τρόπους
ανάπτυξης
αυτής
και
 αφετέρου
 στις
 ιδιωτικές
 επιχειρήσεις
 να
 ορίσουν
 την
 οικονομική
 ανάπτυξη[21]
».
 
Απαιτείται
 λοιπόν
 συστηματική
 διαπραγμάτευση
 και
 κινητοποίηση.
 Είναι
βέβαιο
πως
δεν
είναι
ακόμη
καθορισμένη
η
θέση
που
θα
μπορούσε
να
 αποκτήσει
 η
 κοινωνική
 οικονομία
 σ`
 ένα
 νέο
 μοντέλο
 ανάπτυξης.
 Και
 τούτο
προκύπτει
καθόσον
ακόμη
δεν
έχουν
αποσαφηνιστεί
τα
αίτια
και
η
 























































 
 
 
 
 19
Βανέσα
Κριατσιώτη,
«Κοινωνική
Οικονομία
και
Οικονομία
της
Αλληλεγγύης»,



http://www.inegsee.gr/enimerwsi‐126‐doc2.htm#_ftn11
,



φύση
 της
 κρίσης
 που
 χαρακτηρίζει
 το
 Κράτος
 Πρόνοιας
 και
 κατά
 συνέπεια
των
στρατηγικών
που
θα
του
επέτρεπαν
να
ξεφύγει
από
αυτή.

 
Η
κοινωνική
οικονομία
δεν
θα
πρέπει
σε
καμία
περίπτωση
να
αποτελέσει
 Δούρειο
 Ίππο
 σε
 μια
 πιθανή
 αποδέσμευση
 των
 ευθυνών
 του
 κράτους,
 αντίθετα
 επιβάλλεται
 να
 απαιτήσει
 από
 αυτό
 «να
 αναλάβει
 τις
 κοινωνικές
 ευθύνες
 του
 και
 να
 διασφαλίσει
 τα
 κοινωνικά
 δικαιώματα
 των
πολιτών».
 Η
 συνύπαρξη
 Κράτους
 –
 Αγοράς
 προϋποθέτει
 την
 αναγνώριση
 των
 δυνατοτήτων
 της
 κοινωνικής
 οικονομίας
 σε
 όρους
 ενδυνάμωσης
 του
 κοινωνικού
ιστού
και
των
αστικών
δεσμών.
 
Η
θέση
και
ο
ρόλος
της
κοινωνικής
οικονομίας
παραμένει
διφορούμενος
:
είτε
 θεωρηθεί
 για
 τους
 μεν
 μια
 ουσιαστική
 και
 αποτελεσματική
 κοινωνική
 πρόθεση
η
οποία
επιτρέπει
σε
μια
κοινωνία
της
αγοράς
να
αμβλύνει
το
βάρος
 της
 παγκοσμιοποίησης
 (ανεργία
 και
 αποκλεισμός),
 είτε
 θεωρηθεί
 για
 τους
 δε
το
άλλοθι
του
νεοφιλελευθερισμού,
πάντως
θα
μπορούσε
πραγματικά
να
 αποτελέσει
 ένα
 αποτελεσματικό
 πρότυπο
 επιχειρηματικότητας
 το
 οποίο
 αντιλαμβάνεται
 διαφορετικά
 τις
 σχέσεις
 μεταξύ
 Οικονομίας
 και
 Κοινωνίας.
 Απομένει
λοιπόν
να
διαλέξει
στρατόπεδο
και
να
αλλάξει
το
πλαίσιο
λόγου
της
 ώστε
να
αποτραπεί
τόσο
η
περιθωριοποίησή
της,
όσο
και
η
ταύτισή
της
με
την
 νεοφιλελεύθερη
αντίληψη
για
την
οικονομία.
 



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 49


Προοπτικές για την απασχόληση: Ένα παράδειγµα Στο
 παρακάτω
 παράδειγμα
 υπολογίσαμε
 τους
 απασχολούμενους
 στον
 κοινωνικό
τομέα
με
τα
κριτήρια
που
περιγράφηκαν
λίγο
πριν
για
να
δούμε
 τα
 περιθώρια
 που
 υπάρχουν
 για
 την
 ανάπτυξη
 και
 προσφορά
 θέσεων
 εργασίας.
 Ως
 παράδειγμα
 πήραμε
 την
 πόλη
 της
 Νέας
 Ιωνίας
 στη
 Μαγνησία20.
 
 
 
 κάτοικοι


32.000
 



ανεργία


17%
 


Απασχολήσιμοι

 Απσχολούμενοι
στον
κοινωνικό
τομέα


20.716
 

 190
 



(συνυπολογισμός
δημ.
Επιχειρήσεων
και
ΜΚΟ)
 Ποσοστό
 κοινωνικού
 τομέα
 επί
 του
 απασχολήσιμου
 πληθυσμού:
 



0.84%














1,5%


310


8%


1.657


Εάν
αναπτυσσόταν
η
Κοινωνική
Οικονομία
στην
πόλη
 με
βάση
τον
Εθνικό
Μέσο
όρο
 Εάν
αναπτυσσόταν
η
Κοινωνική
Οικονομία
στην
πόλη
 με
βάση
τον
Μέσο
όρο
στην
Ε.Ε.
 
 























































 
 
 
 
 20
Ο
2ος
δήμος
του
πολεοδομικού
συγκροτήματος
Βόλου‐Νέας
Ιωνίας
στη
Μαγνησία.



Όπως
 αντιλαμβανόμαστε,
 στην
 περίπτωση
 που
 επιχειρούσαμε
 να
 αναπτύξουμε
 την
 απασχόληση
 με
 την
 προώθηση
 της
 κοινωνική
 οικονομίας
 στην
 πόλη
 και
 θέλαμε
 να
 εναρμονισθούμε
 με
 τον
 μέσο
 όρο
 ανάπτυξης
 της
 Κ.Ο.
 στην
 πόλη
 θα
 δημιουργούσαμε
 τουλάχιστον
 120
 θέσεις
εργασίας
(310‐190).
 Εάν
 εναρμονιζόμαστε
 με
 τον
 μέσο
 ευρωπαϊκό
 όρο
 (περίπου
 8%),
 τότε
 μιλάμε
 ότι
 θα
 μπορούσαμε
 να
 αγγίξουμε
 τις
 1.467
 θέσεις
 απασχόλησης
 (!),
 δηλαδή
 να
 καλύψουμε
 μεγάλο
 μέρος
 της
 υψηλής
 ανεργίας
 που
 χαρακτηρίζει
την
περιοχή.




 


Γ.5.
 Προβλήματα
 που
 αντιμετωπίζουν
 οι
 κοινωνικές
 επιχειρήσεις
 στη
 χώρα
μας
 
 Όλα
 δείχνουν
 πως
 η
 ελληνική
 κοινωνία
 θα
 αργήσει
 πολύ
 για
 να
 εφαρμόσει
 πολιτικές
 που
 θα
 συμβάλλουν
 στην
 ορθολογικοποίηση
 των



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 51


συνθηκών
 υποστήριξης
 του
 πληθυσμού
 που
 ζει
 κάτω
 από
 συνθήκες
 αναπηρίας
και
ανικανότητας.
 
 Όλα
δείχνουν
πως
θα
περάσουν
πολλά
χρόνια
μέχρι
να
δημιουργηθούν
οι
 προϋποθέσεις
 ώστε
 η
 επιβίωση
 των
 ανθρώπων
 με
 αναπηρίες
 και
 με
 ανικανότητες
να
προκύπτει
ως
αυτονόητη.
 Εάν
 περιμένουμε
 το
 κράτος
 θα
 χρειαστούμε
 ακόμη
 μία
 ζωή
 έως
 ότου
 να
 μπορέσουμε
να
ζήσουμε
με
ασφάλεια
και
αξιοπρέπεια.
 Χρειάζεται
 κάτι
 να
 γίνει.
 Χρειάζεται
 η
 αυτό‐οργάνωση
 μηχανισμών
 υποστήριξης
 των
 αναγκών
 των
 ανθρώπων
 με
 αναπηρίες.
 Χρειάζεται
 η
 δημιουργία
 των
 προϋποθέσεων
 για
 την
 αυτοδιαχείριση
 των
 αναγκών
 αλλά
 και
 την
 αυτοδιαχείριση
 των
 δομών
 στο
 πλαίσιο
 των
 οποίων
 θα
 ικανοποιούνται
οι
ανθρώπινες
ανάγκες.
 Η
λύση,
εάν
υπάρχει
λύση
στο
πρόβλημα,
βρίσκεται
στην
αυτοοργάνωση,
 στην
 αυτοδιαχείριση
 και
 στην
 κοινωνική
 επιχειρηματικότητα.
 Ούτως
 ή
 άλλως
 η
 αναπηρία
 ε���ναι
 μία
 πανάκριβη
 ανθρώπινη
 συνθήκη
 ζωής
 και
 γίνεται
αναπόφευκτη
η
επιχειρηματική
οργάνωση
της
υποστήριξης
τόσο
 των
αναγκών
όσο
και
της
επιβίωσης
των
ανθρώπων
με
αναπηρίες.
 


Κοινωνική Επιχειρηµατικότητα Από
 το
 1944
 που
 ξεκίνησε
 η
 οργανωμένη
 υποστήριξη
 των
 ανθρώπων
 με
 αναπηρίες
 στα
 δυτικά
 κράτη
 όλα
 οργανώθηκαν
 ή
 έγινε
 προσπάθεια
 να
 οργανωθούν
επιχειρηματικά.
Από
τα
πρώτα
κέντρα
αποκατάστασης
έως
 και
 τα
 πρώτα
 κέντρα
 για
 την
 ανεξάρτητη
 διαβίωση
 οργανώθηκαν
 με
 πολύ
αυστηρά
πρότυπα
τόσο
πολιτικά
και
κοινωνικά
όσο
και
οργανωτικά.
 Όλα,
 από
 τα
 κέντρα
 αποκατάστασης
 έως
 τις
 επιχειρήσεις
 και
 τις
 βιοτεχνίες
 κατασκευής
 αναπηρικών
 καθισμάτων
 και
 βοηθημάτων



αποκατάστασης,
 δημιουργήθηκαν
 και
 προέκυψαν
 φυσιολογικά
 ως
 προϊόν
 ανάγκης.
 Κάτι
 τέτοιο
 είναι
 δύσκολο
 να
 γίνει
 κατανοητό
 στην
 Ελλάδα
 επειδή
 η
 Ελλάδα
 φάνηκε
 ανίκανη
 να
 κατασκευάσει
 ακόμη
 και
 οδοντογλυφίδες
 πόσο
 μάλλον
 αναπηρικά
 καθίσματα,
 βοηθήματα
 αποκατάστασης
ή
άλλα
τεχνολογικά
βοηθήματα.
 Το
 ζήτημα
 είναι
 η
 οργάνωση
 της
 επιβίωσης
 και
 της
 ικανοποίησης
 των
 αναγκών
με
επιχειρηματικούς
όρους.
Δηλαδή:
 
 1.
Η
οργάνωση
της
παραγωγής
της
υποστήριξης
και
της
παραγωγής
μέσων
 παραγωγής
υποστήριξης.
 2.
Η
διάθεση
προϊόντων
και
υπηρεσιών
υποστήριξης
και
αποκατάστασης
σε
 μαζική
 βάση
 έτσι
 ώστε
 να
 μπορούν
 να
 χρησιμοποιηθούν
 και
 να
 καταναλωθούν
 από
 μεγάλους
 αριθμούς
 χρηστών
 και
 καταναλωτών
 με
 χαμηλό
οικονομικό
κόστος.


Κοινωνικές Επιχειρήσεις Στον
ευρωπαϊκό
χώρο,
κατά
τη
διάρκεια
της
τελευταίας
δεκαετίας,
στα
 πλαίσια
 της
 Ψυχιατρικής
 Μεταρρύθμισης
 και
 ταυτόχρονα
 με
 την
 τάση
 για
 κατάργηση
 των
 μεγάλων
 ψυχιατρικών
 ιδρυμάτων,
 παρατηρείται
 η
 τάση
 για
 μετατροπή
 των
 προστατευμένων
 εργαστηρίων
 για
 άτομα
 με
 ψυχοκοινωνικά
προβλήματα
σε
παραγωγικές
μονάδες
οργανωμένες
πάνω
 σε
επιχειρηματική
βάση
και
με
πραγματικές
συνθήκες
εργασίας.
Η
τάση
 αυτή
έχει
φέρει
στο
προσκήνιο
νέου
τύπου
οργανωτικές
/
νομικές
μορφές,
 όπως
 ο
 «Κοινωνικός
 Συνεταιρισμός»
 και
 «Κοινωνική
 Επιχείρηση»,
 που
 αποτελούν
τα
τελευταία
χρόνια
τις
πλέον
διαδεδομένες
μορφές
για
την
 ανάληψη
τέτοιων
δραστηριοτήτων.
 



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 53


Η
γενικότερη
αυτή
τάση
αντανακλάται
και
στην
Ελλάδα
με
τη
θέσπιση
 του
 νέου
 νομικού
 πλαισίου
 που
 αποτελεί
 πρωτοβουλία
 του
 Υπ.
 Υγείας‐ Πρόνοιας,
 για
 την
 «Ανάπτυξη
 και
 τον
 εκσυγχρονισμό
 ψυχικής
 υγείας»,
 Ν.2716/99
 και
 ειδικότερα
 με
 τη
 θεσμοθέτηση
 των
 Κοινωνικών
 Συνεταιρισμών
 Περιορισμένης
 Ευθύνης
 (ΚοιΣΠΕ
 –
 άρθρο
 12),
 που
 θεσμοθετεί
μία
νέα
μορφή
επιχείρησης
με
πολλά
ευεργετήματα
για
τους
 ψυχικά
 πάσχοντες,
 ειδικά
 σε
 ότι
 αφορά
 το
 καθεστώς
 απασχόλησης
 και
 αμοιβής
τους. 


CEFEK / Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. Η

Συνομοσπονδία


Πρωτοβουλιών


Ευρωπαϊκών


Απασχόλησης


και


Κοινωνικών


Επιχειρήσεων,


Κοινωνικών


Συνεταιρισμών


(Confederation
of
European
Social
Firms,
Employment
Initiatives
and
Social
Co‐ operatives
 ‐
 CEFEC) δραστηριοποιείται στο πεδίο των Κοινωνικών Επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αποτελεί Μη Κυβερνητικό Οργανισµό όπου αντιπροσωπεύει άλλους ΜΚΟ, µικρές και µεσαίες επιχειρήσεις (SMEs) και οργανισµούς, οι οποίοι απώτερο στόχο τους έχουν τη δηµιουργία θέσεων εργασίας για Άτοµα µε Ειδικές Ανάγκες σε κοινωνικές επιχειρήσεις. Μέλος
 του
 CEFEC
 αποτελεί
 η
 Πανελλήνια

Ένωση

για

την

Ψυχοκοινωνική Αποκατάσταση και την Επαγγελµατική Επανένταξη (Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.).
 Η
 Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.
 συνιστά
 ένα
 πανελλήνιο
 όργανο,
 αρμόδιο
 για
 το
 συντονισμό
 και
 την
 εμψύχωση
 των
 αποκαταστασιακών
 και
 εργασιακών
πρωτοβουλιών
στο
χώρο
της
Ψυχικής
Υγείας
και
δέχεται
ως
 μέλη
όλες
τις
Ελληνικές
Κοινωνικές
Επιχειρήσεις.
 



Παραδείγµατα Κοινωνικών Επιχειρήσεων από την ελληνική πραγµατικότητα 
 I.
Συνεταιρισμός
υποδηματοποιίας
Βόλου
«Ορίζοντες»
 Ο
Συνεταιρισμός
«Ορίζοντες»
έχει
έδρα
στον
Βόλο
και
δραστηριοποιείται
 στη
 παραγωγή
 του
 νοσοκομειακού
 παπουτσιού.
 Λειτουργεί
 ως
 αστικός
 συνεταιρισμός
περιορισμένης
ευθύνης
των
μελών
του
με
την
υποστήριξη
 του
Γενικού
Νομαρχιακού
Νοσοκομείου
Βόλου
(Γ.Ν.Ν.Β.)
και
του
Κέντρου
 Ψυχικής
Υγείας
(Κ.Ψ.Υ.).
 
 II.
Συνεταιρισμός
«Πυξίδα»

 Ο
Συνεταιρισμός
Δραστηριοτήτων
«Πυξίδα»
έχει
έδρα
στην
Καλλιθέα
και
 είναι
ένας
αστικός
συνεταιρισμός
περιορισμένης
ευθύνης
των
μελών
του,
 που
 δημιουργήθηκε
 το
 2000.
 Ουσιαστικά
 αποτελεί
 εξέλιξη
 του
 Συνεταιρισμού
 «Αυγερινός»
 που
 λειτουργεί
 από
 το
 1993
 και
 υποστηρίζεται
 από
 την
 Εταιρία
 Κοινωνικής
 Ψυχιατρικής
 και
 Ψυχικής
 Υγείας.
 Πρόκειται
 για
 ένα
 μεικτό
 συνεταιρισμό
 που
 αποτελείται
 από
 άτομα
 της
 κοινότητας,
 επαγγελματίες
 διαφόρων
 ειδικοτήτων
 και
 ΑΜΕΑψ,
 σε
 ποσοστά
σύμφωνα
με
το
νόμο
των
ΚοιΣΠΕ.


 












 Δραστηριοποιείται
σε
δύο
τομείς:
 •

στον τοµέα λιανικής πώλησης, µε κατάστηµα ειδών δώρων

στον τοµέα της χονδρικής πώλησης όπου τα µέλη συµµετέχουν κατά 80% στην κατασκευή και παραγωγή µελισσοκεριών, φωτιστικών εποχιακών

λαµπών,

κοσµηµάτων

και

διαφόρων

µικροκατασκευών, αντικείµενα µε τα οποία ο

συνεταιρισµός συµµετέχει σε µεγάλες εµπορικές εκθέσεις.


ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 55






 ΙΙΙ.
 Η
 διαδικασία
 του
 μετασχηματισμού
 των
 προστατευμένων
 εργαστηρίων
 του
 ψυχιατρικού
 νοσοκομείου
 Πέτρας
 Ολύμπου
 σε
 ΚοιΣΠΕ

 Το
 Ψυχιατρικό
 Νοσοκομείο
 Πέτρας
 Ολύμπου
 (Ψ.Ν.Π.Ο.)
 βρίσκεται
 στο
 χωριό
Πέτρα,
25χλμ.
μακριά
από
την
πόλη
της
Κατερίνης,
στους
πρόποδες
 του
 Ολύμπου.
 Υπήρξε
 ένα
 από
 τα
 μεγαλύτερα
 Ψυχιατρικά
 Νοσοκομεία
 στην
 Ελλάδα
 (με
 350
 κρεβάτια
 στα
 μέσα
 της
 δεκαετίας
 του
 80),
 ενώ
 σήμερα
 νοσηλεύονται
 104
 άτομα.
 Ωστόσο,
 βάση
 της
 Ψυχιατρικής
 Μεταρρύθμισης
 προγραμματίζεται
 στις
 αρχές
 του
 2004,
 το
 οριστικό
 του
 κλείσιμο.

 Στο
 Ψ.Ν.Π.Ο.
 λειτουργούν
 τα
 παρακάτω
 προγράμματα
 Επαγγελματικής
 Αποκατάστασης
και
Επανένταξης
σαν
προστατευμένα
εργαστήρια.
 •

Ταβέρνα - Εστιατόριο «Τρίστρατο»

Εργαστήριο Ζαχαροπλαστικής

Θερµοκήπιο

Η διαδικασία του µετασχηµατισµού


 
 IV.
Κοινωνική
Συνεταιριστική
Οργάνωση
«ΕΔΡΑ»,
Αθήνα

 
Ιδρύθηκε
 σύμφωνα
 με
 τις
 διατάξεις
 του
 Ν.1667/86
 ως
 αστικός
 συνεταιρισμός


ειδικού


σκοπού


με


την


επωνυμία


«Κοινωνικές


Συνεταιριστικές
 Δραστηριότητες
 Ευπαθών
 Ομάδων»
 (Κ.Σ.Δ.Ε.Ο.),
 με
 διακριτικό
τίτλο
«Έδρα».
 Σκοπός
 του
 συνεταιρισμού
 είναι
 η
 προώθηση
 της
 συνεργατικότητας
 και
 του
 κοινοτισμού
 ως
 εναλλακτική
 πρόταση
 ζωής
 και
 αποκατάστασης,
 για
 ευπαθείς
ομάδες
και
άτομα.


 Η
 «ΕΔΡΑ»
 είναι
 μέλος
 του
 ΠΡΑΞΙΣ
 (Πανελλήνιο
 Δίκτυο
 Παραγωγικών
 Εργαστηρίων
ΑμΕΑ)
καθώς
και
του
ΚοιΣΠΕ
Δυτικής
Αττικής.



Στην
 προσπάθεια
 εκπλήρωσης
 των
 ανωτέρω,
 δραστηριοποιούνται
 υπό
 την
εποπτεία
της
«ΕΔΡΑΣ»:
 •

Μονάδα


Ψυχοκοινωνικής


Αποκατάστασης

Οικοτροφείο

«Ιπποκράτης Ι». •

Παραγωγικό εργαστήρι κατασκευής χειροποίητων εικόνων σε κεραµίδι,

ξύλινα

παιχνίδια,

εποχιακά

είδη

δώρων

και

διακόσµηση σε παραδοσιακά εδέσµατα. •

Θυγατρική Εταιρία Τροφοδοσίας και προώθησης ειδών Super Market «ΔΡΑΣΗ».

Διαχείριση
 Ξενοδοχειακής
 Μονάδας
 για
 ΑμΕΑ στην περιοχή Λειβανάτες Φθιώτιδος µε την ονοµασία «Εντελβάις».

Εκπαιδευτικά
 προγράμματα
 Πρακτικής
 Άσκησης για λογαριασµό του

Ε.Π.Ι.Ψ.Υ.

(Ερευνητικό

Πανεπιστηµιακό

Ινστιτούτο

Ψυχικής Υγείας). •

Προγράμματα
εθελοντισμού και παροχή Κοινοτικής
Νοσηλευτικής χωρίς οικονοµική επιβάρυνση.

Προγράμματα
Πρακτικής
Άσκησης σπουδαστών των Τ.Ε.Ι.

Στήριξη
 άλλων
 Ευαίσθητων
 Κοινωνικών
 Ομάδων όπως Γυναικών, Μουσουλµάνων κλπ.



 V.
Δίκτυο
Υπηρεσιών
για
την
Απασχόληση
«Φτιάχτο
μαζί
μας»,
Κέντρο
 Ψυχικής
Υγιεινής,
Αιγάλεω

 Νοµική Μορφή:
Αστική
Μη
Κερδοσκοπική
Εταιρία
 Μη
 κερδοσκοπικός
 οργανισμός
 που
 επιχορηγείται
 και
 εποπτεύεται
 από
 το
Υπουργείο
Υγείας
&
Πρόνοιας Στόχος

Ιδιαίτερα

Χαρακτηριστικά:
 Δημιουργία
 και
 λειτουργία


εναλλακτικού
 μοντέλου
 κοινωνικής
 επιχειρηματικότητας
 για
 την
 κοινωνική
 επανένταξη
 και
 επαγγελματική
 απασχόληση
 νέων
 με



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 57


προβλήματα
 ψυχικής
 υγείας,
 μέσω
 της
 παράλληλης
 και
 ισορροπημένης
 ανάπτυξης
επιχειρηματικών
δραστηριοτήτων���και
παροχής
υπηρεσιών
για
 την
βελτίωση
της
ποιότητας
ζωής
των
χρηστών.
 Έναρξη
Λειτουργίας: Ιανουάριος 2000 Φορέας Υποστήριξης:
Κέντρο
Ψυχικής
Υγιεινής


 Τομείς: 



1.Τομέας
Παραγωγής
 



2.Τομέας
Παροχής
Υπηρεσιών
 



 3.Τομέας
 συνοδευτικών
 –
 υποστηρικτικών
 –
 επιστημονικών
 δραστηριοτήτων
 



 VI.


Αστικός


Συνεταιρισμός


Περιορισμένης


Ευθύνης


για


την


Ψυχοκοινωνική
 και
 Επαγγελματική
 Αποκατάσταση
 Νέων
 με
 Ψυχοκοινωνικά
Προβλήματα
«Η
ΕΙΚΟΝΑ»

 Ο
 συνεταιρισμός
 δημιουργήθηκε
 το
 2001
 ύστερα
 από
 την
 επιτυχή
 ολοκλήρωση
 του
 Προγράμματος
 HORIZON
 που
 υλοποίησε
 το
 Τμήμα
 Ψυχιατρικής
 Εφήβων
 και
 Νέων
 του
 Γ.Ν.Α.
 «Γ.ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ»,
 όπου
 καταρτίστηκαν
 15
 νέοι
 και
 το
 οποίο
 προέβλεπε
 την
 προώθηση
 στην
 απασχόληση
 και
 τη
 δημιουργία
 Κοινωνικού
 Συνεταιρισμού
 με
 την
 επιδότηση
του
ΟΑΕΔ
νέων
ελεύθερων
επαγγελματιών.
 Η
 έναρξη
 των
 εργασιών
 πραγματοποιήθηκε
 τον
 Ιούνιο
 του
 2001,
 ενώ
 η
 παραγωγική
 διαδικασία
 ξεκίνησε
 τον
 Σεπτέμβριο
 του
 2001.
 Η
 έδρα
 του
 είναι
 στο
 χώρο
 του
 Γ.Ν.Α.
 «Γ.ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ».Το
 καταστατικό
 ίδρυσής
 του
 στηρίχθηκε
 σε
 ρυθμίσεις
 του
 άρθρου
 12
 (κοινωνικοί
 συνεταιρισμοί
 περιορισμένης
 ευθύνης)
 του
 νόμου
 2716
 και
 στην
 ισχύουσα
 νομοθεσία
 περί
συνεταιρισμών.
 
 
 VII.
Κέντρο
Κοινωνικού
Διαλόγου
«Πρόσωπο
με
Πρόσωπο»,
Αθήνα

 



Το
 Κέντρο
 Κοινωνικού
 Διαλόγου
 είναι
 μία
 επαγγελματική,
 εργασιακή
 δραστηριότητα


της


Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.


(Πανελλήνια


Ένωση


για


την


Ψυχοκοινωνική
Αποκατάσταση
και
την
Επαγγελματική
Επανένταξη)
που
 δημιουργήθηκε
στα
πλαίσια
Ευρωπαϊκού
προγράμματος.
 Το
 Κέντρο
 Κοινωνικού
 Διαλόγου
 αποτελεί
 μια
 εναλλακτική
 δομή
 Ψυχικής
 Υγείας,
 δίνει
 τη
 δυνατότητα
 δημιουργίας
 νέων
 θέσεων
 εργασίας
 και
 παρουσιάζει
 καλλιτεχνικές
 δραστηριότητες
 χρηστών
 και
 συνεργατών
ψυχικής
υγείας
από
όλη
την
Ελλάδα.


 Το
 Κέντρο
 Κοινωνικού
 Διαλόγου
 μετά
 το
 τέλος
 του
 προγράμματος
 συνεχίζει
τη
λειτουργία
του
στον
τομέα
της
εναλλακτικής
διασκέδασης,
 οργανώνοντας
 πολύπλευρες
 δραστηριότητες
 όπως:
 εκθέσεις,
 εκδόσεις,
 ποιητικές
 βραδιές,
 μουσικές
 βραδιές,
 μικρά
 σεμινάρια
 και
 άλλες
 πολιτιστικές
δράσεις
εντός
ή
εκτός
του
Κέντρου.


 
 VIII.
Κοινωνική
Επιχείρηση
Kosmos
–
Horizon

 
Στο
 πλαίσιο
 της
 κοινοτικής
 πρωτοβουλίας
 Horizon
 Kosmos
 –
 άξονας
 «Απασχόληση»,
το
οποίο
υλοποίησε
το
Ε.Π.Ι.Ψ.Υ.
ως
συντονιστής
φορέας,
 δημιουργήθηκε
η
Κοινωνική
Επιχείρηση
(1999).
Πρόκειται
για
μία
αστική
 εταιρεία
μη
κερδοσκοπικού
χαρακτήρα,
της
οποίας
ιδρυτικά
μέλη
είναι
23
 ψυχικά
ασθενείς.
 Η
 κοινωνική
 επιχείρηση
 είναι
 προσανατολισμένη

 και
 οργανωμένη
 σε
 τομείς
 που
 σχετίζονται
 με
 την
 προβολή
 και
 εμπορική
 προώθηση
 χειροποίητων
 έργων
 τέχνης
 και
 την
 εξαγωγή
 αυτών,
 προκειμένου
 να
 διασφαλιστεί
η
πολιτισμική
μας
ταυτότητα.
 

 IX.
 Εταιρία
 Περιφερειακής
 Ανάπτυξης
 και
 Ψυχικής
 Υγείας
 Συνεργείο
 Γενικών
Καθαρισμών
«Ο
Νοικοκύρης»




ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 59


Η
 Εταιρία
 Περιφερειακής
 Ανάπτυξης
 και
 Ψυχικής
 Υγείας
 (Ε.Π.Α.Ψ.Υ.)
 είναι
 σωματείο
 με
 σκοπούς
 κοινωφελείς
 και
 μη
 κερδοσκοπικούς
 που
 ιδρύθηκε
 το
 1988
 στην
 Αθήνα.
 Επίσης
 αποτελεί
 αναγνωρισμένο
 Μη
 Κυβερνητικό
 Οργανισμό,
 εγγεγραμμένο
 στο
 Μητρώο
 της
 ΥΔΑΣ
 του
 Υπουργείου
Εξωτερικών.
 Από
 το
 1990
 η
 ΕΠΑΨΥ
 έχει
 διαμορφώσει
 ένα
 δίκτυο
 μονάδων
 ψυχοκοινωνικής
 αποκατάστασης
 στην
 Εύβοια.
 Σημαντικότατο
 ρόλο
 στο
 δίκτυο
 αυτό
 διαδραματίζει
 η
 μονάδα
 επαγγελματικής
 αποκατάστασης
 που
ιδρύθηκε
το
1994.


 Το
Συνεργείο
Γενικών
Καθαρισμών
«Ο
Νοικοκύρης»
αποτελεί
κοινωνική
 επιχείρηση
 με
 σκοπό
 το
 κέρδος,
 εποπτευόμενη
 από
 την
 ΕΠΑΨΥ.
 Ως
 σκοποί
 του
 Συνεργείου
 αναφέρονται:
 η
 επαγγελματική
 αποκατάσταση,
 αυτοπραγμάτωση
 και
 ένταξη
 των
 ατόμων
 που
 αντιμετωπίζουν
 χρόνιες
 ψυχικές
στο
κοινωνικό
σύνολο
και
η
παροχή
υπηρεσιών
υψηλής
ποιότητας
 σε
 ανταγωνιστικές
 τιμές,
 η
 οποία
 να
 εξασφαλίζεται
 από
 τη
 συνεχή
 ανανέωση
 του
 εξοπλισμού
 και
 τη
 χρήση
 των
 πιο
 σύγχρονων
 μηχανημάτων
και
μεθόδων
καθαρισμού.
 
 Χ.
Κοινωνικός
Συνεταιρισμός
ΑμεΑ
«ΔΑΙΔΑΛΟΣ»,
Λάρισα
 Δημιουργήθηκε
 στα
 πλαίσια
 της
 Κ.Π.
 Horizon
 και
 λειτουργεί
 έκτοτε
 σε
 παραχωρημένο
 χώρο
 στις
 εγκαταστάσεις
 των
 παλιών
 σφαγείων
 στη
 Λάρισα.
 Ασχολείται
 με
 εκτυπώσεις,
 κατασκευή
 ιστοσελίδων
 και
 Νέες
 Τεχνολογίες
 και
 συνεργάζεται
 με
 την
 Περιφέρεια
 Θεσσαλίας
 στη
 διαβούλευση
για
το
Δ
ΚΠΣ
 



Γ.6.
Σχέσεις
των
φύλων
και
αγορά
εργασίας
στα
πλαίσια
της
Ε.Ε.
 Γ.7.
Δείκτες
για
την
ποιοτική
θέση
εργασίας
που
έχουν
σχεδιασθεί
σε
 επίπεδο
Ε.Ε.
 Γ.8.
 Κριτήρια
 για
 την
 ποιοτική
 θέση
 εργασίας
 που
 έχουν
 σχεδιασθεί
 διεθνώς
 
 


Δ. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 


Δ.1.
Μέθοδος
 Δ.2.
Περιγραφή
του
ερωτηματολογίου
 


Ε. Ερµηνευτικό πλαίσιο 


Ε.1.
Ανάλυση
δεδομένων
 


ΣΤ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 61


Ζ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Αναφορές
στην
Κοινωνική
Οικονομία
 Ξενόγλωσση
βιβλιογραφία
 
 •

6,
P.
(1995)
The
voluntary
and
nonpro°it
sectors
in
continental
Europe,
in
 J.
 Davis
 Smith
 and
 R.
 Hedley
 (eds)
 An
 Introduction
 to
 the
 Voluntary
 Sector,
Routledge,
London
and
New
York.


Almond,
 S.
 and
 Kendall,
 J.
 (2000a)
 Taking
 the
 employees’
 perspective
 seriously:
 an
 initial
 UK
 cross‐sectoral
 comparison,
 Nonpro°it
 and
 Voluntary
Sector
Quarterly,
29,
2,
205
–
231.


Almond,
 S.
 and
 Kendall,
 J.
 (2000b)
 Paid
 employment
 in
 the
 self‐de°ined
 voluntary
 sector
 in
 the
 late
 1990s:
 an
 initial
 description
 of
 patterns
 and
 trends,
Centre
for
Civil
Society
Working
Paper
Number
7,
Centre
for
Civil
 Society,
London
School
of
Economics.


Anheier
 and
 W.
 Seibel
 (eds.)
 The
 Nonpro°it
 Sector:
 International
 Comparative
Perspective,
Berlin:
de
Gruyter.


Anheier,
 H.
 and
 W.
 Seibel.
 (1998).
 The
 Nonpro°it
 Sector
 in
 Germany.
 Manchester:
Manchester
University
Press.



Anheier,
 H.K.
 and
 Kendall,
 J.
 (2001)
 (eds)
 Third
 sector
 policy
 at
 the
 crossroads:
an
international
nonpro°it
analysis,
Routledge,
London.


Archambault,
 E.
 
 (1999)
 France,
 in
 Salamon,
 L.M.,
 Anheier,
 H.K.,
 List,
 R.,
 Toepler,
 S.,
 Sokolowski,
 S.W.,
 and
 Associates
 (eds)
 Global
 Civil
 Society:
 Dimensions
of
the
Non‐pro°it
Sector,
Baltimore:
Johns
Hopkins
University.


Archambault,
 E.
 (1996).
 The
 Nonpro°it
 Sector
 in
 France.
 Manchester:
 Manchester
University
Press.



Armstrong,
 K.A.
 (2001)
 The
 White
 Paper
 and
 the
 rediscovery
 of
 civil
 society,
EUSA
Review,
14,
4,
1,
3‐8.


Association
 for
 Innovative
 Cooperation
 in
 Europe
 (1996)
 Funding
 Europe's
 Solidarity:
 Resourcing
 Foundations,
 Associations,
 Voluntary
 Organisations
 and
 NGOs
 in
 the
 Member
 States
 of
 the
 European
 Union.
 Brussels,
AICE.




Atkinson,
 R.
 and
 Davoudi,
 S.
 (2001)
 The
 concept
 of
 social
 exclusion
 the
 European
 Union:
 Context,
 development
 and
 possibilities,
 Journal
 of
 Common
Market
Studies,
38,
3,
427
–
448.


Biagi,
Marco.
2000.
AThe
Impact
of
European
Employment
Strategy
on
the
 Role
of
Labor
Law
and
Industrial
Relations."
The
International
Journal
of
 Comparative
Labour
Law
and
Industrial
Relations.
16(2):155‐173.


Borzaga
and
Defourny,
J
(2001)
(eds)
The
Emergence
of
Social
Enterprise,
 Routledge,
London.


Borzaga,
C.
(1999)
Part
1:
Neighbourhood
Services,
in
C.
Borzaga,
A.
Olabe
 and
 X.
 Greffe
 The
 Third
 System,
 Employment
 and
 Local
 Development:
 Volume
 2
 –
 Key
 Sectors,
 paper
 retrieved
 from
 the
 internet,
 http://europe.eu.int/en/comm/dg05
.


Borzaga,
 C.
 and
 Mittone,
 L.
 (1997)
 The
 multi‐stakeholder
 versus
 the
 nonpro°it
 organisation,
 Discussion
 Paper
 7,
 Department
 of
 Economics,
 University
of
Trento.


Campbell,
 M.
 (1999)
 The
 Third
 System
 Employment
 and
 Local
 Development:
 Volume
 1
 –
 Synthesis
 Report,
 Policy
 Research
 Institute,
 Leeds
Metropolitan
University.


Chaves,
 R.
 and
 Monzon,
 J‐L
 (2000)
 Public
 policies,
 in
 CIRIEC
 (2000)
 The
 Enterprises
and
Organizations
of
the
Third
System:
A
Strategic
Challenge
 for
Employment,
CIRIEC,
Liege.


CIRIEC
(2000)
The
Enterprises
and
Organizations
of
the
Third
System:
A
 Strategic
Challenge
for
Employment,
CIRIEC,
Liege.


Commission
 of
 the
 European
 Communities
 (1989)
 Businesses
 in
 the
 "Economie
Sociale"
sector:
Europe's
frontier‐free
market,
Communication
 from
 the
 Commission
 to
 the
 Council,
 SEC(89)
 2187
 °inal,
 18
 December,
 Brussels.



Commission
 of
 the
 European
 Communities
 (1992a)
 An
 Open
 and
 Structured
 Dialogue
 Between
 the
 Commission
 and
 Interest
 Groups,
 SEC(92),
2272
°inal,
Brussels.



Commission
of
the
European
Communities
(1992b)
Proposal
for
a
Council
 Regulation
(EEC)
on
the
Statute
for
a
European
Association,
Proposal
for
 A
Council
Directive
supplementing
the
Statute
for
a
European
Association



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 63


with
 regard
 to
 the
 involvement
 of
 employees,
 Proposal
 for
 a
 Council
 Regulation
 (EEC)
 on
 the
 Statute
 for
 a
 European
 cooperative
 society,
 Proposal
 for
 A
 Council
 Directive
 supplementing
 the
 Statute
 for
 a
 European
 cooperative
 society
 with
 regard
 to
 the
 involvement
 of
 employees,
 Proposal
 for
 a
 Council
 Regulation
 (EEC)
 on
 the
 Statute
 for
 a
 European
mutual
society,
Proposal
for
A
Council
Directive
supplementing
 the
Statute
for
a
European
mutual
society
with
regard
to
the
involvement
 of
 employees.
 See
 Of°icial
 Journal
 of
 the
 European
 Communities
 92/C
 99/01
to
92/C99/06.

 •

Commission
of
the
European
Communities
(1993)
Amended
proposal
for
 a
 Council
 Regulation
 (EEC)
 on
 the
 Statute
 for
 a
 European
 Association,
 Amended
Proposal
for
A
Council
Directive
supplementing
the
Statute
for
a
 European
 Association��� with
 regard
 to
 the
 involvement
 of
 employees,
 Amended
 proposal
 for
 a
 Council
 Regulation
 (EEC)
 on
 the
 Statute
 for
 a
 European
cooperative
society,
Amended
Proposal
for
A
Council
Directive
 supplementing
the
Statute
for
a
European
cooperative
society
with
regard
 to
 the
 involvement
 of
 employees,
 Amended
 proposal
 for
 a
 Council
 Regulation
(EEC)
on
the
Statute
for
a
European
mutual
society,
Amended
 Proposal
 for
 A
 Council
 Directive
 supplementing
 the
 Statute
 for
 a
 European
 mutual
 society
 with
 regard
 to
 the
 involvement
 of
 employees,
 COM(93)
252
°inal
‐
SYN
386
to
391,
Brussels,
6
July.
See
Of°icial
Journal
 of
the
European
Communities
93/C
236/01
to
93/C
236/06.



Commission
of
the
European
Communities
(1994)
Proposal
for
a
Council
 Decision
relating
to
a
multi‐annual
programme
(1994
‐
1996)
of
work
for
 cooperatives,
 mutual
 societies,
 associations
 and
 foundations
 in
 the
 Community,
COM(93)
650
°inal,
Brussels,
16.02.94.



Commission
of
the
European
Communities
(1997)
Promoting
the
Role
of
 Voluntary
 Organizations
 in
 Europe,
 Of°ice
 for
 Of°icial
 Publications
 of
 the
 European
Communities,
Luxembourg.



Commission
 of
 the
 European
 Community
 (1997)
 Promoting
 the
 Role
 of
 Voluntary
Organisations
and
Foundations
in
Europe,
Luxembourg:
Of°ice
 of
Of°icial
Publications
of
the
European
Communities.



Commission
 of
 the
 European
 Community
 (2000)
 The
 Commission
 and
 Non‐Governmental
 Organisations:
 Building
 a
 Stronger
 Partnership,
 Discussion
Paper,
Brussels:
European
Commission.


Commission
 of
 the
 European
 Community
 (2001)
 Communication
 on
 European
 Social
 Fund
 support
 for
 the
 European
 Employment
 Strategy,
 COM(2001)
16
°inal/2,
Brussels.


Coyne,
 D.
 (1998)
 The
 European
 Social
 Fund
 and
 Agenda
 2000,
 presentation
 at
 NCVO
 conference,
 April,
 National
 Council
 for
 Voluntary
 Organisations,
London.



Cullen,
 P.
 (1999)
 ‘Coalitions
 Working
 for
 Social
 Justice‐Transnational
 Non‐Governmental
 Organisations
 and
 International
 Governance’,
 Paper
 presented
 at
 the
 American
 Sociological
 Association
 Annual
 Meeting,
 Chicago,
IL.


de
 la
 Porte,
 Caroline.
 2000b."The
 instruments
 of
 'new
 governance'
 for
 analyses
and
policy‐making
in
the
EU."
Manuscript.


De
Rynck,
S.
and
McAleavey,
P.
(2001)
The
cohesion
de°icit
in
Structural
 Fund
policy,
Journal
of
European
Public
Policy,
8,
4,
541
–
557.



Dekker,
 P.
 (2001)
 What
 crises,
 what
 challenges?
 When
 nonpro°itness
 makes
no
difference,
in
H.
Anheier
and
J.
Kendall
(eds)
Third
Sector
Policy
 at
 the
 Crossroads?
 An
 International
 Nonpro°it
 Analysis,
 Routledge,
 London.


Dinan,
 D.
 (1999)
 Governance
 and
 institutions
 1999:
 Resignation,
 reform
 and
renewal,
Journal
of
Common
Market
Studies,
38,
25
–
41.


Directorate
Generale
for
Development
[DGVIII]
(1988)
General
conditions
 for
the
co°inancing
of
projects
undertaken
in
developing
countries
by
non‐ governmental
 organisations
 (NGOs)
 (Budgetary
 item
 B7‐6000),
 VIII/764/87/EN,


European


Commission


Directorate‐General


for


Development,
Brussels.

 •

Directorate
 Generale
 for
 Development
 [DGVIII]
 (1995)
 Partners
 in
 development:
The
European
Union
and
NGOs,
DGVIII
(Development)
NGO
 co‐°inancing
‐
Decentralized
cooperation
Unit,
Brussels.



Directorate
 Generale
 for
 Employment,
 Industrial
 Relations
 and
 Social
 Affairs
[DGV]
(1996)
A
Report
on
the
Forum:
Working
on
European
Social



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 65


Policy,
 Of°ice
 for
 Of°icial
 Publications
 of
 the
 European
 Communities,
 Luxembourg.

 •

Directorate
 Generale
 for
 Employment,
 Industrial
 Relations
 and
 Social
 Affairs
 [DGV]
 (1997)
 European
 Social
 Policy
 Forum:
 A
 Summary,
 Of°ice
 for
Of°icial
Publications
of
the
European
Communities,
Luxembourg.



Directorate
Generale
V
(1997a)
Implementation
of

“the
third
system
and
 employment”


pilot


action,


retrieved


from


the


internet,


http://europe.eu.int/en/comm/dg05
.
 •

Directorate
 Generale
 V
 (1997b)
 Results
 of
 the
 °irst
 call
 for
 proposals
 (V/048/97)
 concerning
 implementation
 of
 the
 “third
 system
 and
 employment”
pilot
scheme.


Directorate
 Generale
 V
 (1997c)
 Results
 of
 the
 second
 call
 for
 proposals
 (V/048/97)
 concerning
 implementation
 of
 the
 “third
 system
 and
 employment”
pilot
scheme.


Directorate‐Generale
 for
 Employment,
 Industrial
 Relations
 and
 Social
 Affairs
 [DGV]
 (1994)
 European
 Social
 Policy:
 A
 Way
 Forward
 for
 the
 Union,
A
White
Paper,
COM(94)
333,
Of°ice
for
Of°icial
Publications
of
the
 European
Communities,
Luxembourg.



Dorf,
Michael
C.
and
Charles
F.
Sabel.
1998."A
Constitution
of
Democratic
 Experimentalism."
Columbia
Law
Review.
98(2):
267‐473.


DTI
(2000a)
More
people
to
reap
the
bene°its
of
working
part‐time,
news
 release
P/2000/305,
Department
of
Trade
and
Industry,
3
May
2000;
see
 also
www.dti.gov.uk/er/ptime.htm
.


DTI
 (2000b)
 The
 working
 time
 regulations,
 retrieved
 from
 the
 Internet,
 www.dti.gov.uk/er/work_time_regs/index.htm



EAPN
 (1998)
 Social
 Inclusion:
 A
 priority
 Task
 for
 the
 New
 Structural
 Funds,
European
Anit‐Poverty
Network,
Brussels.




Easterby‐Smith,
Mary
Crossan,
&
David
Nicolini,"Organisational
Learning:
 Debates
 Past,
 Present
 and
 Future",
 Journal
 of
 Management
 Studies
 37‐6
 783‐796.


ECAS
 (1997b)
 A
 Guide
 to
 European
 Union
 Funding
 for
 NGOs:
 The
 EU's
 Most
Colourful
Flowers,
European
Citizen's
Action
Service,
London.




ECAS
(1997b)
The
Treaty
of
Ambiguity,
The
European
Citizen,
News°lash
 special
edition.



ECAS
(nd)
European
Citizenship:
"Giving
substance
to
citizen's
Europe
in
 a
 revised
 Treaty",
 a
 memorandum
 from
 the
 ECAS
 hotline,
 European
 Citizen's
Action
Service,
Brussels.



Economic
and
Social
Committee
(1997)
Opinion
on
the
Co‐operation
with
 charitable
 associations
 as
 economic
 and
 social
 partners
 in
 the
 °ield
 of
 social
 welfare
 (own‐initiative),
 CES
 1398/97,
 Economic
 and
 Social
 Committee
of
the
European
Communities,
Brussels.


Economic
 and
 Social
 Committee
 (1998)
 Opinion
 on
 the
 Communication
 from
the
Commission
promoting
the
role
of
voluntary
organizations
and
 foundations
in
Europe,
CES
118/98,
Brussels.


Economic
 and
 Social
 Committee
 (1999)
 Opinion
 on
 The
 role
 and
 contribution
 of
 civil
 society
 organisations
 in
 building
 Europe
 (own‐ initiative),
CES
851/99,
Economic
and
Social
Committee
of
the
European
 Communities,
Brussels.


Economic
 and
 Social
 Committee
 (2000)
 Opinion
 on
 The
 social
 economy
 and
the
single
market
(own‐initiative
opinion),
CES
242/2000,
Economic
 and
Social
Committee
of
the
European
Communities,
Brussels.


Economic
 and
 Social
 Committee
 (2001)
 Private
 not‐for‐pro°it
 social
 services
 in
 the
 context
 of
 services
 of
 general
 interest
 in
 Europe,
 Own‐ initiative
opinion,
CES
1120/2001,
Brussels.


Esping‐Andersen,
 Gosta.
 1996."After
 the
 Golden
 Age?
 Welfare
 State
 Dilemmas
in
a
Global
Economy."
In
Gosta
Esping‐Andersen
(ed.).
Welfare
 States
 in
 Transition
 :
 National
 Adaptations
 in
 Global
 Economies.
 Sage
 Publications.


European
 Commission
 (1997)
 Communication
 from
 the
 Commission
 on
 Promoting
 the
 Role
 of
 Voluntary
 Organisations
 and
 Foundations
 in
 Europe,
 COM
 97/241,
 Of°ice
 for
 Of°icial
 Publications
 of
 the
 European
 Communities,
Luxembourg,
forthcoming.



European
Commission.
1997.
An
Employment
Agenda
for
the
Year
2000:
 Issues
and
Policies



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 67


www.europa.eu.int/comm/employment_social/summit/en/papers/empl oi2.htm
.
 •

European
Commission.
2000.
Joint
Employment
Report
2000,
Part
I.


European
 Communities
 Economic
 and
 Social
 Committee
 (1986)
 The
 Cooperative,
 mutual
 and
 non‐pro°it
 sector
 and
 its
 organizations
 in
 the
 European
 Community,
 European
 Communities
 Economic
 and
 Social
 Committee,
Brussels.



European
Communities
Economic
and
Social
Committee
(1990)
Report
of
 the
 section
 for
 industry,
 commerce,
 crafts
 and
 services
 on
 the
 Communication
 from
 the
 Commission
 to
 the
 Council
 ‐
 Businesses
 in
 the
 "Economie
 Sociale"
 Sector
 [in]
 Europe's
 frontier‐free
 market
 (SEC(89)
 2187
°inal,
IND/380,
CES
637/90
°in
F/NT/P/ht,
7
September,
Brussels.



European
 Communities
 Economic
 and
 Social
 Committee
 (1992)
 Opinion
 of
 the
 Economic
 and
 Social
 Committee
 on
 the
 proposal
 for
 a
 Council
 Regulation
(EEC)
on
the
Statute
for
a
European
Association
(SYN
386)
and
 the
 proposal
 for
 a
 Council
 Directive
 supplementing
 the
 statute
 for
 a
 European
Association
with
regard
to
the
involvement
of
Employees
(SYN
 387)
(COM(91)
273
°inal).
See
Of°icial
Journal
C223,
31
August,
p.
52.



European
 Communities
 Economic
 and
 Social
 Committee
 (1994)
 Opinion
 of
 the
 Economic
 and
 Social
 Committee
 on
 the
 Proposal
 for
 a
 Council
 Decision
relating
to
a
multi‐annual
programme
(1994‐1996)
of
work
for
 cooperatives,
 mutual
 societies,
 associations
 and
 foundations
 in
 the
 Community
 (COM(93)
 650
 °inal),
 report
 prepared
 by
 the
 section
 for
 Industry,
Commerce,
Crafts
and
Services,
CES
851/94
F/HO/PM/WR/kb.



European
Council,
Lisbon
(2000)
Presidency
Conclusions,
retrieved
from
 Press
Release
Library,
the
internet
(http://europa.eu.int).


European
Court
of
Justice
(1997)
Sodemare
SA,
Anni
Azzurri
Holding
SpA
 and
 Anni
 
 
 
 
 Azzuri
 Rezzato
 Srl
 v
 Regione
 Lombardia:
 Freedom
 of
 establishment
 –
 Freedom
 το
 provide
 services
 –
 Old
 people’s
 homes
 –
 Non‐pro°it‐making,
Case
C‐70/95,
European
Court
of
Justice.


European
Parliament
(1996)
Committee
on
Institutional
Affairs
"Audition
 publique:
 La
 Conference
 intergovernementalle
 de
 1996:
 Le
 Parlement



Europeen
 a
 l'ecoute
 des
 citoyens,"
 volume
 1,
 report
 of
 public
 hearing
 in
 Brussels
17‐18
October,
publication
details
unknown.

 •

European
 Parliament
 (1997)
 Report
 on
 the
 Commission
 Communication
 concerning
 the
 Development
 of
 the
 Social
 Dialogue
 at
 Community
 Level
 (COM(96)0448
 ‐
 C4‐0526/96)
 Committee
 on
 Employment
 and
 Social
 Affairs,


European


Parliament


Session


document


DOC‐

EN\RR\330\330586,
27
June.

 •

Evers,
A.
(1993)
‘The
welfare
state
mix
approach.
Understanding
welfare
 pluralism
 systems’,
 in
 Evers,
 A.
 and
 Svetlik,
 I.
 (eds),
 Balancing
 Pluralism.
 New
Welfare
Mixes
in
Care
for
the
Elderly,
Aldershot:
Avebury.


Evers,
 A.
 (2000)
 Will
 sector
 matter?
 Welfare
 dynamics,
 the
 third
 sector
 and
social
quality,
in
W.
Beck,
van
der
Maesen,
C.,
Thomse,
F.
and
Walker,
 A.
(eds)
Questioning
the
Social
Quality
of
Europe,
Kluwer,
London.


Ferrera,
Maurizio,
Anton
Hemerijk,
and
Martin
Rhodes.
2001.
The
Future
 of
 Social
 Europe:
 Recasting
 Work
 and
 Welfare
 in
 the
 New
 Economy.
 Oxford:
Oxford
University
Press.


Flynn,
 P.
 (1995)
 Speech
 made
 at
 joint
 hearing
 on
 the
 Social
 Charter,
 22
 May,
Brussels,
retrieved
from
the
internet.



Flynn,
P.
(1997a)
Summary
of
text
of
speech
by
Padraig
Flynn
delivered
at
 European
 conference
 "For
 a
 Europe
 of
 civil
 and
 social
 rights,"
 4
 June,
 Brussels,
retrieved
from
the
internet.



Flynn,
P.
(1997b)
Summary
of
text
of
speech
by
Padraig
Flynn
delivered
at
 conference
 "Foundations
 in
 partnership:
 The
 example
 of
 social
 inclusion
 in
Europe,"
19
June,
The
Hague,
retrieved
from
the
internet.



Forder,
J.
(2000)
Social
Care
Reform
in
Europe,
unpublished
manuscript,
 PSSRU,
London
School
of
Economics.


Geyer,
R.
(2001)
Can
European
Union
social
NGOs
co‐operate
to
promote
 EU
social
policy?,
Journal
of
Social
Policy,
X,
Y,
477
–
493.


Giddens,
A.
(2000)
The
Third
Way
and
its
critics,
Cambridge:
Policy
Press.


Gjems‐Onstad,
O.
(1995)
The
proposed
European
Association:
a
symbol
in
 need
of
friends?,
Voluntas,
6,
3,
3‐22.



Goetschy,
Janine.
1999."The
European
Employment
Strategy:
Genesis
and
 Development."
European
Journal
of
Industrial
Relations.
5(2):117‐137.



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 69



 •

Goldstein,
Judith
and
Robert
O.
Keohane.
1993.
Ideas
and
Foreign
Policy:
 Beliefs,
 Institutions
 and
 Political
 Change.
 Ithaca,
 New
 York:
 Cornell
 University
Press.


H.
 Westlund
 och
 S.
 Westerdahl,
 Den
 sociala
 ekonomins
 bidrag
 till
 lokal
 sysselsättning
–
en
forskningrapport,
Institutet
för
social
ekonomi,
1996


Hall,
 Peter
 (ed.).
 1989.
 The
 Political
 Power
 of
 Economic
 Ideas:
 Keynesianism
 Across
 Nations.
 Princeton,
 New
 Jersey:
 Princeton��� University
Press.


Harvey,
B.
(1995)
Networking
in
Europe:
A
Guide
to
European
Voluntary
 Organisations,
NCVO
publications,
London.



Harvey,
B.
(1996)
Equality
and
the
Structural
Funds,
Community
Workers
 Co‐operative
 and
 the
 Northern
 Ireland
 Council
 for
 Voluntary
 Action,
 Belfast.



Heinelt,
H.
and
Smith,
R.
(1996)
Policy
Networks
and
European
Structural
 Funds,
Avebury,
Aldershot.



Hervey,
 
 T.
 (1998)
 European
 Social
 Law
 and
 Policy,
 Addison
 Wesley
 Longman
limited,
Harlow.


Hodson,
 Dermot
 and
 Imelda
 Maher.
 2001."The
 Open
 Method
 as
 a
 new
 mode
of
governance:
The
case
of
soft
economic
policy
coordination."
Ms.


Hudson,
M.
(1999).
Managing
Without
Pro°it,
London:
Penguin.


James,
 E.
 (1987)
 ‘The
 nonpro°it
 sector
 in
 comparative
 perspective’,
 in
 Powell,
 W.
 W.
 (ed.)
 The
 Nonpro°it
 Sector:
 A
 Research
 Handbook,
 New
 Haven:
Yale
University
Press.


Kendall,
J.
(2000)
‘The
mainstreaming
of
the
third
sector
into
public
policy
 in
 England:
 Whys
 and
 wherefores’,
 
 Policy
 &
 Politics,
 October,
 forthcoming.


Kendall,
 J.
 and
 Anheier,
 H.
 (1999)
 [2001]
 The
 third
 sector
 and
 the
 European
Union
policy
process:
an
initial
evaluation,
Journal
of
European
 Public
Policy,
6,
2,
283
–
307;
reproduced
in
Anheier,
H.K.
and
Kendall,
J.
 (2001)
 (eds)
 Third
 sector
 policy
 at
 the
 crossroads:
 an
 international
 nonpro°it
analysis,
Routledge,
London.



Kendall,
J.
and
Knapp,
M.
(1995)
A
loose
and
baggy
monster:
boundaries,
 de°initions
 and
 typologies,
 in
 J.
 Davis
 Smith
 and
 R.
 Hedley
 (eds)
 An
 Introduction
to
the
Voluntary
Sector,
Routledge,
London
and
New
York.



Kendall,
 J.
 and
 Knapp,
 M.
 (1996).
 The
 Voluntary
 Sector
 in
 the
 United
 Kingdom.
Manchester:
Manchester
University
Press.



Kendall,
J.
and
Wigglesworth,
R.
(2001)
The
impact
of
the
third
sector
in
 the
 UK:
 the
 case
 of
 environmental
 activity,
 Centre
 for
 Civil
 Society
 Working
 Paper,
 London:
 Centre
 for
 Civil
 Society,
 London
 School
 of
 Economics
and
Political
Science.


Kenner,
Jeff.
1999."The
EC
Employment
Title
and
the
'Third
Way':
Making
 Soft
 Law
 Work?"
 The
 International
 Journal
 of
 Comparative
 Labour
 Law
 and
Industrial
Relations.
15(1):33‐60.


Kingdon,
 J.W.
 (1995)
 Agendas,
 Alternatives
 and
 Public
 Policies,
 HarperCollins,
New
York.



Kleinman,
M.
and
Piachaud,
D.
(1993)
European
social
policy:
conceptions
 and
choices,
Journal
of
European
Social
Policy,
3,
1,
1‐19.



Kramer,
 R.
 M
 et
 al.(1993)
 Privatization
 in
 four
 European
 countries:
 comparative
 studies
 of
 government
 –
 third
 sector
 relationships,
 M.E.
 Sharpe,.
Armonk.


Kuhnle,
S.
and
Selle,
P.
(1992)
Government
and
voluntary
organizations:
a
 related
perspective,
Aldershot:
Avebury.


Larsson,
Allan.
2000."The
European
Employment
Strategy:
a
new
°ield
of
 research."
 Presented
 at
 European
 Society
 of
 the
 London
 School
 of
 Economics,
Monday,
17
January
2000.


Laville,
 J.L.
 and
 Nyssens,
 M.
 (
 2000)
 Solidarity‐based
 third
 sector
 organisations
in
the
“proximity
services”

°ield:
A
European
Francophone
 perspective,
VOLUNTAS,
11,
1,
67
–
84.



Leibfried,
 S.
 and
 Pierson,
 P.
 (1995)
 ‘Semisovereign
 welfare
 states:
 social
 policy
 in
 a
 multitiered
 Europe’,
 in
 Leibfried,
 S.
 and
 Pierson,
 P.
 (eds.)
 European
Social
Policy:
Between
Fragmentation
and
Integration,
London:
 Brookings
Institution.




ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 71



 •

Leichsenring,
 K.,
 1997,
 The
 role
 of
 the
 Labour
 Market
 Service
 in
 Supporting
Non‐Statutory
Childcare
Providers,
European
Centre
for
Social
 Welfare
Policy
and
research,
Vienna.


List,
 R.,
 Toepler,
 S.,
 Sokolowski,
 S.W.,
 and
 Associates
 (eds)
 Global
 Civil
 Society:
 Dimensions
 of
 the
 Non‐pro°it
 Sector,
 Baltimore:
 Johns
 Hopkins
 University.


Lowe,
 P.
 and
 Ward,
 S.
 (1998)
 British
 environmental
 policy
 and
 Europe:
 politics
and
policy
in
transition,
London:
Routledge.


Majone,
 Giandomenico.
 1993."The
 European
 Community
 between
 Social
 Policy
and
Social
Regulation."
Journal
of
Common
Market
Studies.
31:153‐ 170.


McAleavey,
P.
and
De
Rynck,
S.
(1997)
Regional
or
Local?
The
EU's
Future
 Partners
in
Cohesion
Policy,
EUI
Working
Paper
RSC
No.
97/55,
European
 University
Institute,
Florence.



McCormick,
J.
(1996)
The
European
Union:
Politics
and
Policies,
Westview
 press,
Colorado
and
Oxford.



McGillvray,
 A.,
 Conaty,
 P.
 and
 Wadhams,
 C.
 (2000)
 Low
 Flying
 Heroes:
 Micro‐Social
 Enterprise
 Below
 the
 Radar
 Screen,
 New
 Economic
 Foundation,
London.


Mosher,
 James.
 2000."Open
 Method
 of
 Coordination:
 Functional
 and
 Political
Origins."
ECSA
Review.
13(3).


Of°icial
Journal
of
the
European
Communities
(1999)
Regulation
(EC)
No
 1784/1999
of
the
European
Parliament
and
of
the
Council
of
12
July
1999
 on
the
European
Social
Fund,
13,8,1999,
L
213/5
–
L
213/8.


Pestoff,
V.
(1998)
Beyond
the
Market
and
State,
Ashgate,
Aldershot.


Peters,
G.
(1996)
Agenda‐setting
in
the
European
Union,
in
J.
Richardson
 (ed)
 European
 Union:
 Power
 and
 Policy
 Making,
 Routledge,
 London
 and
 New
York



Pezzini,
 E.
 (2000)
 European
 policies
 in
 relation
 to
 social
 economy
 and
 unemployment,
 in
 CIRIEC
 (2000)
 The
 Enterprises
 and
 Organizations
 of
 the
Third
System:
A
Strategic
Challenge
for
Employment,
CIRIEC,
Liege.


Pisani‐Ferry,
Jean.
2000.
Plein
emploi.
Paris:
La
Documentation
française.
 http://www.ladocfrancaise.gouv.fr/°ic_pdf/30a.pdf
.



Plowden,
W.,

(2001)
Next
Steps
in
Voluntary
Action,
NCVO
Publications,
 London.


Portugal
 Presidency.
 2000."Presidency
 Conclusions."
 Lisbon
 European
 Council,
23
and
24
March
2000.


Putnam,
 Robert
 D,
 Bowling
 Alone:
 the
 collapse
 and
 revival
 of
 American
 community
,
Simon
and
Schuster,
New
York,
2000


Putnam,
 Robert
 D,
 Making
 Democracy
 Work:
 Civic
 Traditions
 in
 Modern
 Italy
,
Princeton
UP,
New
Jersey,
1993.


Rhodes,
Martin.
1995."A
Regulatory
Conundrum:
Industrial
Relations
and
 the
 Social
 Dimension."
 In
 Stephan
 Leibfried
 and
 Paul
 Pierson
 (eds.).
 European
 Social
 Policy:
 Between
 Fragmentation
 and
 Integration.
 Washington,
D.C.:
Brookings
Institution.


Rhodes,
Martin.
1998."Globalization,
Labour
Markets
and
Welfare
States:
 A
Future
of
'Competitive
Corporatism'?"
In
Martin
Rhodes
and
Yves
Meny
 (eds.).
The
Future
of
European
Welfare:
A
New
Social
Contract?
London:
 Macmillan.


Richardson,
 J.
 (1996a)
 European
 Union:
 Power
 and
 Policy
 Making,
 Routledge,
London
and
New
York.



Richardson,
 J.
 (1996b)
 Policy
 Making
 in
 the
 EU:
 Interests,
 ideas
 and
 garbage
 cans
 of
 primeaval
 soup,
 in
 J.
 Richardson
 (ed)
 European
 Union:
 Power
and
Policy
Making,
Routledge,
London
and
New
York.



Rootes,
 C.
 (1999)
 ‘The
 Europeanisation
 of
 Environmentalism,’
 Paper
 prepared
for
the
conference
L'Europe
des
interets:
lobbying,
mobilisation
 et
espace
public
europeen,
Maison
Francaise
and
Nuf°ield
College,
Oxford,
 October.


Rosamond,
 B.
 (2000)
 Theories
 of
 European
 Integration,
 London:
 Macmillan.


Sabel,
 Charles,
 1994"Learning
 by
 Monitoring:
 The
 Institutions
 of
 Economic
 Development"
 in‐
 Smelser
 &
 Swedberg,
 eds,
 The
 Handbook
 of
 Economic
Sociology.
Princeton:
Princeton
U.
Press.


Salamon,
 L.
 and
 H.
 Anheier.
 (1996)
 The
 Emerging
 Nonpro°it
 Sector‐‐An
 Overview.
Manchester:
Manchester
University
Press.




ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 73



 •

Salamon,
L.
and
H.
Anheier.
(1997)
De°ining
the
Nonpro°it
Sector:
A
Cross‐ national
Analysis.
Manchester:
Manchester
University
Press.



Salamon,
 L.M.
 and
 Anheier,
 H.K.
 (1997)
 De°ining
 the
 nonpro°it
 sector:
 a
 cross‐national
analysis,
New
York:
Manchester
University
Press.


Salamon,
 L.M.
 and
 Toepler,
 S.
 (2000)
 ‘The
 In°luence
 of
 the
 Legal
 Environment
on
the
Development
of
the
Nonpro°it
Sector’,
Center
for
Civil
 Society
 Studies
 Working
 Paper
 No
 17,
 Baltimore:
 Johns
 Hopkins
 University.


Salamon,
 L.M.,
 Anheier,
 H.K.,
 List,
 R.,
 Toepler,
 S.,
 Sokolowski,
 S.W.,
 and
 Associates
 (1999)
 Global
 Civil
 Society:
 Dimensions
 of
 the
 Non‐pro°it
 Sector,
Baltimore:
Johns
Hopkins
University.



Scharpf,
Fritz
W,
2001
“European
Governance:
Common
Concerns
versus
 The
 Challenge
 of
 Diversity.”
 Jean
 Monnet
 Working
 Paper
 07/01.
 NYU
 School
of
Law.


Seibel,
 W.
 (1990)
 ‘Governement/Third
 Sector
 Relationships
 in
 a
 Comparative
 Perspective
 :
 The
 Cases
 of
 france
 and
 West
 germany”,
 Voluntas
1
42‐61.


Snyder,
Francis.
1994."Soft
Law
and
Institutional
Practice
in
the
European
 Community."
In
Stephen
Martin
(ed.).
The
Construction
of
Europe:
Essays
 in
Honour
of
Emile
Noël.
Dordrecht:
Kluwer
Academic
Publishers.


Sors,
A.
(2001)
EU
Support
for
Social
Science,
presentation,
King’s
College
 London,
October
22.


Spence,
D.
(2000)
Plus
ca
change?,
plus
c’est
la
meme
chose?
Attempting
 to
reform
the
European
Commission,
Journal
of
European
Public
Policy,
7,
 1,
1
–
25.



Stone,
 D.,
 Maxwell,
 S.
 and
 Keating,
 M.
 (2001)
 Bridging
 Research
 and
 Policy,
 paper
 presented
 at
 international
 workshop,
 Warwick
 University,
 16‐17
July.


Streeck,
 Wolfgang.
 1995."From
 Market‐Making
 to
 State‐Building:
 Re°lections
 on
 the
 Political
 Economy
 of
 European
 Social
 Policy."
 In
 Stephan
 Leibfried
 and
 Paul
 Pierson
 (eds.).
 European
 Social
 Policy:
 Between
 Fragmentation
 and
 Integration.
 Washington,
 D.C.:
 Brookings
 Institution.



Taylor,
 A.B.
 (2000)
 Is
 Civil
 Society
 Heard
 in
 Brussels?
 Interest
 Representation
 and
 the
 Role
 of
 Civil
 Society
 in
 EU
 decision‐making,
 European
Essay
No.
4,
The
Federal
Trust,
London.



Teague,
 Paul.
 2001."Deliberative
 Goverance
 and
 EU
 Social
 Policy."
 European
Journal
of
Industrial
Relations.
7(1):7‐26.


Titmus,
R.,
1974,
Social
Policy,
Allen
&
Unwin,
London.


Van
 Kersbergen,
 K.
 (1997)
 Double
 Allegiance
 in
 European
 integration:
 Publics,
 Nation‐States,
 and
 Social
 Policy,
 EUI
 Working
 Paper
 RSC
 No.
 97/15,
European
University
Institute,
Florence.



Vivet,D.
and
Thiry,
B.
(2000)
Field
of
study,
quantitative
importance
and
 national
acceptations,
in
CIRIEC
The
Enterprises
and
Organizations
of
the
 Third
System:
A
Strategic
Challenge
for
Employment,
CIRIEC,
Liege.


Wallace,
 H.
 (2001)
 The
 Changing
 Politics
 of
 the
 European
 Union:
 An
 Overview,
Journal
of
Common
Market
Studies,
39,
4,
581
–
594.


Warleigh,
 A.
 (2000)
 ‘The
 hustle:
 citizenship,
 practice,
 NGOs
 and
 ‘policy
 coalitions’
in
the
European
Union
–
the
cases
of
Auto
Oil,
drinking
water
 and
unit
pricing’,
Journal
of
European
Public
Policy
7,
2:
229‐43.


Weisbrod,
 B.,
 1977,
 The
 Voluntary
 Nonpro°it
 sector,
 Lexington
 MA,
 Lexington
Books.



 Τρίτος
Τομέας
/
Κοινωνική
Οικονομία.
 
 •

Weisbrod,


B.A.,


(1988)


The


Nonpro°it


Economy,


Cambridge,


Massachusetts:
Harvard
University
Press.
 •

Wigglesworth,
R.
and
Kendall,
J.
(2000)
‘The
impact
of
the
third
sector
in
 the
 UK:
 The
 case
 of
 social
 housing’,
 Civil
 Society
 Working
 Paper
 
 9,
 London:
Centre
for
Civil
Society,
London
School
of
Economics
and
Political
 Science.


Zimmer,
A.
(1999)

Corporatism
revisited
–
the
legacy
of

history
and
the
 German
nonpro°it
sector,
VOLUNTAS,
10,
1,
37
–
50.



 Ελληνική
βιβλιογραφία
 

 



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 75



 •


J.
‐L.
Laville
et
al,
“Τρίτο
σύστημα.
Ένας
Ευρωπαϊκός
Ορισμός’,
Κεφ.
5
 pp.
101‐122,
στο
“The
enterprises
and
organization
of
the
third
system.

 A
strategic
challenge
for
employment”,
CIRIEC
,
Λιέγη,
Βέλγιο,

2000.



Marcos
de
Castro‐Sanz,
Κοινωνική
Οικονομία
και
Απασχόληση,
Eυρω‐ Μεσογειακό


Δίκτυο


Κοινωνικής


Οικονομίας,.Αναδιάρθρωση


Πρόνοιας
με
το
Νέο
Σύστημα
Απασχoλησημότητας.

ΗΠΑ

Από
την
 Πρόνοια
στην
Εργασία.

«Οι
νέες
μορφές
κοινωνικής
πολιτικής
στις
 ΗΠΑ
 και
 Ευρώπη»,

 Παγκόσμιο
 Συνέδριο
 Κοινωνιολογίας,
 2002,
 Αυστραλία.
 •


Mike
 Campbell,
 Τοπική
 Ανάπτυξη
 της
 Απασχόλησης
 στην
 Ευρωπαϊκή
 Ένωση,
 Θεματολογία
 και
 Μαθήματα.
 Ρόδος,
 16‐ 17/05/2003.



Seyfried,
 E.,
 “Βελτιώνοντας
 τη
 διακυβέρνηση
 της
 τοπικής
 ανάπτυξης
 της
 απασχόλησης,
 Ευρωπαϊκό
 Φόρουμ
 για
 την
 Τοπική
 Ανάπτυξη
και
Απασχόληση,
Ρόδος,
16‐17,
2003.



Λυμπεράκη
 Α,
 Μουρίκη,
 Α.,
 Η
 Αθόρυβη
 Επανάσταση,
 νέες
 μορφές
 οργάνωσης
της
παραγωγής
και
της
εργασίας,
Gutenberg,
1996.



Μ.
 Χρυσάκης
 (Επιστ.
 Υπεύθ.)
 ‐
 Ερευνητική
 ομάδα:
 Δ.
 Ζιώμας,
 Ντ.
 Καραμητοπούλου,
Δ.
Χατζαντώνης
«Προοπτικές
απασχόλησης
στον
 τομέα
 της
 κοινωνικής
 οικονομίας»,
 Σειρά
 Βιβλιοθήκη
 Νο.
 4,
 Σάκκουλας
1992


Τσομπάνογλου,
 Γ.,
 «Κοινωνικές
 καινοτομίες
 για
 την
 αντιμετώπιση
 της
 ανεργίας
 και
 την
 ενδυνάμωση
 της
 κοινωνικής
 συνοχής
 σε
 τοπικό
 επίπεδο»,
 Β’
 Διεθνές
 Συνέδριο
 Κοινωνιολογίας,
 9‐ 11/11/2002,
 Πανεπιστήμιο
 Θεσσαλονίκης,
 Κοινωνιολογία
 Μάθημα
 Ελευθερίας,
Πρακτικά
Συνεδρίου
σε
CD
‐
Rom.



 


Ιστοσελίδες
 • 


http://www.ekep.gr/employment/koinonikesepix.asp




http://www.disabled.gr/lib/?p=7643



http://www.kooperativutveckling.org/fku/detta_ar_socialekonomi/social_ ekonomi.htm



http://ec.europa.eu/enterprise/library/lib-social_economy/orgfd_el.pdf



http://www.istr.org/conferences/geneva/confpapers/kendall.&.anheier.ht ml



http://ec.europa.eu/enterprise/entrepreneurship/coop/index.htm



http://europe.eu.int/en/comm/dg05


http://www.dti.gov.uk/er/ptime.htm


http://www.dti.gov.uk/er/work_time_regs/index.htm


http://www.europa.eu.int/comm/employment_social/summit/en/paper s/emploi2.htm


http://www.ladocfrancaise.gouv.fr/°ic_pdf/30a.pdf


www.oecd.org/cfe/leed


http://www.inegsee.gr/enimerwsi‐126‐doc2.htm#_ftn11


ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 77


Η. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ Ερωτηματολόγιο
 
 Μ1
ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ
‐ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΑΜΦΙΚΤΙΟΝΙΑ
 «Μελέτη
για
την
ποιοτική
θέση
εργασίας
στην
κοινωνική
οικονομία»
 
 
 ΑΤΟΜΙΚΑ
ΣΤΟΙΧΕΙΑ
 
 1.
Χρονολογία
γέννησης:
____________

 
 
 
 2.

Οικογενειακή
κατάσταση:

 ‐Άγαμη.....................................1
 ‐Έγγαμη...............
……………..2
 ‐Διαζευγμένη.............................3
 ‐Σε
διάσταση……………………4
 ‐Χήρα……………………………5
 ‐Ζω
με
τον
σύντροφο
μου…….6
 
 Αριθμός
παιδιών:
______________
 
 
 
 3.
Έχετε
τελειώσει:

 ‐Δημοτικό…………………………………………….1
 ‐Γυμνάσιο……………............................................2
 ‐Λύκειο……………………………………………….3
 ‐Τεχνική
επαγγελματική
εκπαίδευση
/
Ι.Ε.Κ..……4
 



‐Ανώτερη
/
Ανώτατη
εκπαίδευση(Α.Ε.Ι./Τ.Ε.Ι.)….5
 ‐Μεταπτυχιακό/Διδακτορικό
τίτλο…………………6
 ‐Άλλο…………………………………………………7
 
 
 4.
Σε
ποιο
επίπεδο
γνωρίζετε
τουλάχιστον
μια
ξένη
γλώσσα;
 *Σε
 περίπτωση
 που
 δεν
 έχετε
 γνώση
 ξένης
 γλώσσας
 σημειώσατε
 την
 επιλογή
καθόλου.
 
 ‐Άριστη
γνώση………………………………………………...1
 ‐Πολύ
καλή
γνώση……………………………………………2
 ‐Καλή
γνώση
………………………………………………….3
 ‐Μέτρια
γνώση…………………………………………………4
 ‐Καθόλου
γνώση……………………………………………….5
 
 
 5.
Σε
ποιο
επίπεδο
γνωρίζετε
χειρισμό
Ηλεκτρονικού
Υπολογιστή;
 *Σε
 περίπτωση
 
 που
 δεν
 έχετε
 γνώση
 χειρισμού
 Η/Y
 σημειώσατε
 την
 επιλογή
καθόλου.
 
 ‐Άριστη
γνώση………………………………………………...1
 ‐Πολύ
καλή
γνώση……………………………………………2
 ‐Καλή
γνώση
………………………………………………….3
 ‐Μέτρια
γνώση…………………………………………………4
 ‐Καθόλου
γνώση……………………………………………….5
 
 ΙΣΤΟΡΙΚΟ
ΕΡΓΑΣΙΑΣ
 
 
6.Αναφέρατε
 το
 αντικείμενο
 της
 θέσης
 μέσω
 της
 οποίας
 παρέχετε
 /
 παρείχατε
κοινωνικές
υπηρεσίες.
 
 



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 79



 ΦΟΡΕΑΣ


ΘΕΣΗ


ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ


ΔΙΑΡΚΕΙΑ
 ΑΠΑΣΧΟΛΗ ΣΗΣ



 
 



 
 



 



 7.
Αναφέρατε
τον
κυριότερο
από
τους
λόγους
για
τους
οποίους
επιλέξατε
 τη
συγκεκριμένη
εργασία:
 
 ‐Το
 αντικείμενο
 της
 θέσης
 είναι
 /
 ήταν
 συναφές
 με
 τον
 τίτλο
 σπουδών
 μου…………………………………………………………………………..........1
 ‐Προσωπικό


ενδιαφέρον


για


παροχή


κοινωνικών


υπηρεσιών………………………………………………………………….........2
 ‐Οικονομικοί
λόγοι…………………………………………………………........3
 ‐Τυχαία
επιλογή……………………………………………………………........4
 ‐Άλλο,
διευκρινίσατε…………………………………………………………….5
 …………………………………………………………………………………
 
 8.
Σκοπεύετε
/
σκοπεύατε
να
αλλάξετε
αντικείμενο
απασχόλησης;
 ‐ΝΑΙ………………………….1

 ‐ΟΧΙ…………………………..2
(προχωρήστε
στην
ερώτηση
10
)
 
 
9.
Αν
ΝΑΙ

προσδιορίσατε
τον
λόγο:
 



‐Οι
 συνθήκες
 εργασίας
 δεν
 με
 ικανοποιούν
 /
 ικανοποιούσαν
 (ωράριο
 απασχόλησης,
αμοιβή,
εργασιακό
περιβάλλον)..........................................1

 ‐Η
ομάδα
στόχου
δεν
είναι
/
ήταν
εκείνη
με
την
οποία
θέλω
/
ήθελα
να

 ασχοληθώ
………………………………………………………………………..2
 ‐
 Η
 θέση
 δεν
 είναι
 /
 ήταν
 αντίστοιχη
 των
 γνώσεων
 και
 δεξιοτήτων
 μου……3
 ‐Υπάρχει
/
υπήρχε
συναισθηματικό
κόστος…………………………………..4
 ‐Άλλο,
διευκρινίσατε……………………………………………………………..5
 …………………………………………………………………………………..
 10.
Αν
ΟΧΙ
προσδιορίσατε
τον
λόγο:
 
 ‐Οι
συνθήκες
εργασίας
μου
με
ικανοποιούν………………………................1
 ‐Αισθάνομαι
 συναισθηματική
 κάλυψη
 μέσω
 της
 παροχής
 κοινωνικών
 υπηρεσιών
……………………………………………………………...............2
 ‐Δεν
είναι
εφικτή
η
εξεύρεση
εργασίας
σε
άλλο
χώρο……………...............3
 ‐Άλλο,
διευκρινίσατε……………………………………………………….........4
 …………………………………………………………………………..................
 
 
 11.
 Στον
 κοινωνικό
 χώρο
 που
 εργάζεστε
 /
 
 εργαζόσασταν
 υπάρχουν
 /
 υπήρχαν
 μέτρα
 για
 τη
 συμφιλίωση
 οικογενειακών
 και
 επαγγελματικών
 υποχρεώσεων;
 ‐ΝΑΙ……………………………1
 ‐ΟΧΙ…………………………….2
(προχωρήσατε
στην
ερώτηση
13)
 
 12.Αν
ΝΑΙ
αναφέρατε

αυτά:
 α.…………………………………………………………………………
 β.………………………………………………………………………….
 
 
 ΑΣΦΑΛΙΣΗ
 



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 81



 13.
 Υπάρχει
 /
 υπήρχε
 κοινωνική
 ασφάλιση
 (ένσημα,
 ιατροφαρμακευτική
 περίθαλψη);
 ‐ΝΑΙ………………………1
 ‐ΟΧΙ……………………….2
 
 ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ
ΕΞΕΛΙΞΗ
 
 14.Υπήρξε
ή
πιστεύετε
ότι
θα
υπάρξει
επαγγελματική
εξέλιξη;
 ‐ΝΑΙ………………………….1
 ‐ΟΧΙ…………………………..2
(προχωρήσατε
στην
ερώτηση
17)
 
 15.Αν
υπήρξε,
περιγράψτε
την
αρχική
θέση
και
τη
θέση
εξέλιξης.
 
 Αρχική
θέση
εργασίας
στο
φορέα:.........................................................
 




Νέα
θέση
εργασίας
στο
φορέα:……………………………………………
 
 16.
 Ο
 κύριος
 λόγος
 της
 επαγγελματικής
 σας
 εξέλιξης
 ήταν
 ή
 πιστεύετε
 ότι
θα
είναι:
 
 –
Ο
χρόνος
απασχόλησής
σας
(προϋπηρεσία)................................................1
 –
Η
αναγνώριση
των
προσόντων
σας
από
τον
φορέα.....................................2
 –
Η
μετεκπαίδευσή
σας
σε
συγκεκριμένο
αντικείμενο……………....................3
 –
Άλλο,
διευκρινίσατε……………………………………………………................4
 ………………………………………………………………………………………
 
 17.
 Ο
 κύριος
 λόγος
 της
 μη
 επαγγελματικής
 σας
 εξέλιξης
 ήταν
 ή
 πιστεύετε
ότι
θα
είναι:
 
 ‐Έλλειψη
 αναγνώρισης
 των
 παρεχόμενων
 υπηρεσιών
 από
 τον
 φορέα………………………………………………………………..........................1
 



‐Έλλειψη


τυπικών


προσόντων


για


ανάληψη


θέσης


ανώτερων


καθηκόντων………………………………………………………...........................2
 ‐Ύπαρξη
προκαταλήψεων
που
σχετίζονται
με
το
φύλο……….........................3
 ‐Μη
διαθέσιμος
χρόνος
λόγω
οικογενειακών
υποχρεώσεων…………………..4
 ‐Άλλο,
διευκρινίσατε..........................................................................................5
 …………………………………………………………………………………………..
 
 
 ΑΠΟΔΟΧΕΣ
 
 18
 Οι
 αποδοχές
 σας
 θεωρείτε
 ότι
 είναι
 /
 ήταν
 ικανοποιητικές
 (ως
 προς
 την
προσφερόμενη
εργασία
σας
και
τις
ώρες
απασχόλησης
σας);
 ‐ΝΑΙ………………..1
 ‐ΟΧΙ…………………2
(προχωρήσατε
στην
ερώτηση
20)
 
 
 
 19.
Αν
ΝΑΙ
γιατί:
 
 ‐Οι
 αποδοχές
 είναι
 /
 ήταν
 αντίστοιχες
 των
 τυπικών
 προσόντων
 μου……........1
 ‐Οι
 αποδοχές
 αντιστοιχούν
 /
 αντιστοιχούσαν
 στις
 προσφερόμενες
 υπηρεσίες
μου……………………………………………………………………......................2
 ‐Οι
αποδοχές
είναι
/
ήταν
ανάλογες
των
προσδοκιών
μου……………….........3
 ‐Άλλο,
διευκρινίσατε………………………………………………………..............4
 ……………………………………………………………………………………...
 
 
 20.
Αν
ΟΧΙ
γιατί:
 



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 83


‐Οι
 αποδοχές
 δεν
 είναι
 /
 ήταν
 ανάλογες
 των
 τυπικών
 προσόντων
 μου…........1
 ‐Οι
αποδοχές
δεν
αντιστοιχούν
/
αντιστοιχούσαν
στις
ώρες
απασχόλησής
 μου………………………………………………………………………………........2
 ‐Οι
αποδοχές
δεν
ανταποκρίνονται

στις
ευθύνες‐υποχρεώσεις

 της
θέσης
που
κατέχω
/
κατείχα……………………………………………..........3
 ‐Άλλο,
διευκρινίσατε…………………………………………………………….......4
 ………………………………………………………………………………….......
 
 
 ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
 
 21.
Παρακολουθήσατε
πρόγραμμα
ή
προγράμματα
επιμόρφωσης
μέσω
του
 φορέα
απασχόλησής
σας;
 
‐ΝΑΙ…………………………1
(προχωρήσατε
στην
ερώτηση
23)
 ‐ΟΧΙ………………………….2
 
 
 
 
 
 22.
Οι
λόγοι
μη
παρακολούθησης
ήταν:
 
 ‐Μη
διοργάνωση
σεμιναρίων
από
τον
φορέα………………………………….....1
 ‐Έλλειψη
προσωπικού
ενδιαφέροντος
για
το

γνωστικό
αντικείμενο

 των
σεμιναρίων………………………………………………………………….......2

 ‐Μη
επιλογή
της
συμμετοχής
μου
από
τον
φορέα
………………………………3
 ‐Μη
διαθέσιμος
χρόνος
να
συμμετέχω……………………………………………4
 ‐Άλλο,
διευκρινίσατε…………………………………………………………….......5
 ……………………………………………………………………………………...
 
 



23.
Οι
λόγοι
για
του
οποίους
παρακολουθήσατε
το
σεμινάριο
ήταν:
 
 ‐Η
απόκτηση
εξειδικευμένων
γνώσεων
και
δεξιοτήτων……………..................1
 ‐Η
συμβολή
τους
στην
επαγγελματική
μου
εξέλιξη…………………..................2
 ‐Υποχρεωτική
παρακολούθηση
από

τον
φορέα
απασχόλησης.......................3
 ‐Άλλο,
διευκρινίσατε……………………………………………………..................4
 …………………………………………………………………………..................
 
 
 
 24.
Αναφέρατε
τη
συμμετοχή
σας
σε
κάποια
από
αυτά
(παρακάτω):

 ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ
/
ΠΡΟΚΑΤΑΡΤΙΣΗ
/
ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ
 ΦΟΡΕΑΣ


ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ


ΔΙΑΡΚΕΙΑ


ΩΡΕΣ


(ΑΠΟ‐ΈΩΣ)


ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ
 



 
 
 
 25.
 Ποια
 θεωρείτε
 ότι
 είναι
 τα
 σημαντικότερα
 πλεονεκτήματα
 μιας
 θέσης

 εργασίας
στον
κοινωνικό
τομέα
(επιλέξατε
μέχρι
δύο);
 
 ‐Το
ωράριο
απασχόλησης……………………………………………..............1


‐Ο
μισθός………………………………………………………………...............2


‐Η
επαγγελματική
εξέλιξη………………………………………………............3


‐Το
ευχάριστο
εργασιακό
περιβάλλον
………………………………..............4



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 85


‐Η
παροχή
επαγγελματικών
‐
επιμορφωτικών
σεμιναρίων…………............5
 ‐Η
κοινωνική
προσφορά………………………………………………..............6
 ‐Άλλο,
διευκρινίσατε…………………………………………………….............7
 …………………………………………………………………………..................
 


26.
 Αναφέρατε
 τα
 μειονεκτήματα
 από
 την
 απασχόληση
 σας
 στον
 κοινωνικό
τομέα:
 1.……………………………………………………………………………………
 2………………………………………………………………………………….....3……………………………… …………………………………………………….
 27.
Ποιες
από
τις
παρακάτω
υπηρεσίες
θεωρείτε
αναγκαίο
να
παρέχονται
 στους
εργαζόμενους
στον
κοινωνικό

χώρο:




 
 ‐Συμβουλευτική


–


ψυχολογική


υποστήριξη


–
 


Ενδυνάμωση.......................................................................................................1

 


‐Επαγγελματικός
 προσανατολισμός………………………………………….........2
 ‐Κατάρτιση


για


αναβάθμιση


επαγγελματικών
 


δεξιοτήτων…………….................3
 Άλλο,
διευκρινίσατε……………………………………………………………..........4
 …………………………………………………………………………………...............
 
 
 



Κοινωνικός
Συνεταιρισμός
Περιορισμένης
Ευθύνης
(ΚοιΣΠΕ)
 
 Τι
είναι
ο
ΚοιΣΠΕ:
 Ο
 Κοινωνικός
 Συνεταιρισμός
 Περιορισμένης
 Ευθύνης
 (ΚοιΣΠΕ)
 είναι
 Νομικό
Πρόσωπο
Ιδιωτικού
Δικαίου,
με
περιορισμένη
ευθύνη
των
μελών
 του.
Αποτελεί
μία
ιδιαίτερη
μορφή
συνεταιρισμού,
αφού
παράλληλα
είναι
 παραγωγική
 και
 εμπορική
 μονάδα
 αλλά
 και
 Μονάδα
 Ψυχικής
 Υγείας.
 Η
 ανάπτυξη
 και
 η
 εποπτεία
 του
 ΚοιΣΠΕ
 ανήκει
 στο
 Υπουργείο
 Υγείας
 και
 ασκείται
από
τη
Διεύθυνση
Ψυχικής
Υγείας.
 
 Σε
τι
στοχεύει:
 Βασικός
 του
 στόχος
 είναι
 η
 κοινωνικοοικονομική
 ενσωμάτωση
 και
 επαγγελματική
 ένταξη
 των
 ατόμων
 με
 σοβαρά
 ψυχοκοινωνικά
 προβλήματα,
 συμβάλλοντας
 στη
 θεραπεία
 τους
 και
 στην
 κατά
 το
 δυνατόν
 οικονομική
 τους
 αυτάρκεια.
 Στο
 πλαίσιο
 του
 στόχου
 για
 επαγγελματική
 ένταξη
 των
 ατόμων
 με
 ψυχοκοινωνικά
 προβλήματα,
 ο
 ΚοιΣΠΕ
 έχει
 εμπορική
 ιδιότητα
 και
 μπορεί
 να
 αναπτύξει
 οποιαδήποτε
 οικονομική
 δραστηριότητα
 (αγροτική,
 κτηνοτροφική,
 μελισσοκομική,
 αλιευτική,
 δασική,
 βιομηχανική,
 βιοτεχνική,
 ξενοδοχειακή,
 εμπορική,
 παροχής
υπηρεσιών,
κοινωνικής
ανάπτυξης).
 
 Μέλη
του
ΚοιΣΠΕ:
 Τα
μέλη
του
ΚοιΣΠΕ
χωρίζονται
σε
τρεις
κατηγορίες:
 
 •

Ψυχικά
 ασθενείς
 τουλάχιστον
 15
 ετών,
 σε
 ποσοστό
 τουλάχιστον
 35%.


Εργαζόμενοι
 στον
 χώρο
 ψυχικής
 υγείας,
 ψυχίατροι
 και
 ψυχολόγοι
 του
Ε.Σ.Υ.,
σε
ποσοστό
το
πολύ
45%.



ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΕΜΦΙΚΤΥΩΝΙΑ:
ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ
Μ1
 87



 •

Δήμοι,
 κοινότητες,
 άλλα
 φυσικά
 πρόσωπα,
 ιδιώτες,
 Ν.Π.Δ.Δ.,
 Ν.Π.Ι.Δ.,
εφόσον
προβλέπεται
από
το
καταστατικό
του
ΚοιΣΠΕ,
σε
 ποσοστό
το
πολύ
20%.



 Απασχόληση
των
μελών
ΚοιΣΠΕ
 Οι
 ψυχικά
 ασθενείς
 απασχολούνται
 και
 αμείβονται
 ανάλογα
 με
 την
 παραγωγικότητα
 τους
 και
 τον
 χρόνο
 απασχόλησης
 τους.
 Η
 αμοιβή
 αυτή
 προστίθεται
 στα
 όποια
 επιδόματα
 ή
 συντάξεις
 παίρνουν.
 Αν
 είναι
 ανασφάλιστοι
 τους
 ασφαλίζει
 ο
 ΚοιΣΠΕ
 στον
 αντίστοιχο
 ασφαλιστικό
 φορέα.
 
 Πόροι
του
ΚοιΣΠΕ:
 Επιχορήγηση
από
τον
Τακτικό
Προϋπολογισμό
ή
το
Πρόγραμμα
Δημοσίων
 Επενδύσεων,
 αποκλειστικά
 για
 συγχρηματοδοτούμενα
 προγράμματα
 από
την
Ε.Ε.
ή
Διεθνείς
Οργανισμούς.
 •

Χρηματοδότηση
 από
 Εθνικούς
 Οργανισμούς,
 το
 Πρόγραμμα
 Επενδύσεων,
 Αναπτυξιακά
 Προγράμματα,
 την
 Ε.Ε.
 ή
 Διεθνείς
 Οργανισμούς.


Κληροδοτήματα,


δωρεές


και


παραχωρήσεις


περιουσιακών


στοιχείων.
 •

Έσοδα
από
την
άσκηση
των
δραστηριοτήτων
του
ΚοιΣΠΕ.


Έσοδα
 από
 την
 εκμετάλλευση
 περιουσιακών
 στοιχείων
 του
 ΚοιΣΠΕ.



 Οικονομικά,
 φορολογικά,
 επιχειρησιακά
 μέτρα
 διευκόλυνσης
 του
 ΚοιΣΠΕ
 Η
δημιουργία
του
ΚοιΣΠΕ
διευκολύνεται
και
ενθαρρύνεται
με
μέτρα
που
 προβλέπονται
ήδη
από
το
νόμο
και
τα
οποία
είναι
οικονομικά
(διατήρηση
 των
 κοινωνικών
 παροχών
 για
 τα
 μέλη
 του
 συνεταιρισμού
 που
 εισπράττουν
 επιδόματα
 και
 συντάξεις
 παράλληλα
 και
 ανεξάρτητα
 από



την
 αμοιβή
 τους
 από
 το
 συνεταιρισμό),
 φορολογικά
 (απαλλαγή
 των
 συνεταιρισμών
από
το
φόρο
εισοδήματος
και
κρατήσεις
υπέρ
τρίτων)
και
 επιχειρησιακά
 (παραχώρηση
 για
 χρήση
 κινητών
 και
 μη
 περιουσιακών
 στοιχείων
και
εγκαταστάσεων
του
Δημοσίου).

 
 
 
 



Qualification of Jobs for Romas