Page 1

Miniserie wat is de toegevoegde waarde van mijn kwaliteitssysteem?

PSO nieuwe tool maakt inspanningen sociale inzet zichtbaar

Opinie dansen op het slappe koord

Interview Diana Delnoij Het nieuwe Kwaliteitsinstituut voor de zorg

PLATFORM VOOR VOOR MVO MVO EN EN KWALITEITSMANAGEMENT KWALITEITSMANAGEMENT PLATFORM

6 AUGUSTUS 2013

LEAN IN DE ZORGSECTOR www.Kwaliteit-in-bedrijf.nl


22

Kwaliteit in Bedrijf

augustus 2013

Op zoek naar nieuw handelingsperspectief

DANSEN OP HET SLAPPE KOORD

De wijze waarop we zaken organiseren staat in het maatschappelijke debat volop in de belangstelling. De discussie richt zich zowel op de inrichting van onze maatschappij met haar instituties, als op de rol en het functioneren van organisaties daarbinnen. En binnen deze organisaties weer op de samenwerking tussen mensen, zowel managers als professionals. Taakopvatting van managers en professionals, de schaalgrootte van organisaties, de balans tussen de belangen van verschillende groepen belanghebbenden zijn onderwerp van gesprek. Door Ruud Stassen, directeur INK

In deze discussies wordt vaak gerefereerd

aantal relatief sterke punten, ten opzichte

belanghebbenden – ondanks krappere

aan het Angelsaksisch en het Rijnlands

van andere Europese landen blijft hangen in

budgetten – passende, relevante en kwali-

model als twee visies op organiseren. Het

een crisissfeer. Een paar noties:

tatief hoogstaande producten en diensten te blijven bieden. Misschien door meer

gaat niet aan om een ‘modellenstrijd’ te voeren. Waar het om gaat, is het creëren

WERKEN AAN VERTROUWEN

te denken in termen van samenwerken,

van een nieuw handelingsperspectief. Im-

Een wezenlijk kenmerk van de huidige

dan in termen van concurreren. Misschien

mers, zowel de Rijnlandse als de Angelsak-

economische situatie in Nederland is het

door traditionele rolverdelingen, posities

sische benadering roepen spanningen op,

gebrek aan vertrouwen. Instituties lijken

en belangen eerder ter discussie te stel-

die gemanaged moeten worden. Vanuit het

van elkaar weggedreven en het vertrouwde

len. Misschien door meer participatie van

Rijnlands vertrekpunt bestaat de uitdaging

‘polderen’ lijken we opnieuw te moeten

belanghebbenden in het proces. Uiteraard

uit het verenigen van meerdere doelen,

leren. Akkoorden zijn er genoeg, maar het

kan dat alleen onder randvoorwaarden.

zonder te vervallen in trage besluitvorming,

totaal is nog niet overtuigend.

RISICO-AVERSIE

hobbyisme en blindheid voor kritiek. Vanuit het Angelsaksisch uit het weerstaan van de

MINDER KOSTEN ÉN MEER WAARDE

We accepteren in onze maatschappij

druk om slechts één belanghebbende te

De politiek houdt zich op dit moment voor-

niet meer dat we risico’s lopen. En als er

dienen en dat te doen op de korte termijn.

al bezig met het op orde krijgen van de

toch iets fout gaat, dan moet ‘Barbertje’ hangen. Als controlemechanismen falen,

‘DE DISCUSSIE HOE MÉÉR KWALITEIT EN WAARDE GELEVERD KUNNEN WORDEN, WORDT AMPER GEVOERD’

gaan we ze verder perfectioneren. Nog beter plannen, nog beter inspecteren, nog beter controleren, nog beter certificeren. Regels moeten nog strakker en gedetailleerder aangeven wat mag en wat niet. Dat kost veel geld en leidt tot een cultuur waarin risicomijdend gedrag de norm wordt en we onszelf verlammen. Waarin bovendien

Wat bij het bepalen van handelings-

begroting. Vrijwel zeker is dat door verdere

de verantwoordelijkheid ophoudt als aan

perspectief essentieel is, is dat er duurzame

bezuinigingen de arrangementen voor bur-

de letter van de regel is voldaan. De crisis

lange-termijnwaarde wordt gecreëerd voor

gers, instellingen en bedrijven worden ver-

in de financiële wereld toont aan dat der-

stakeholders, rekeninghoudend met de

soberd. De discussie hoe méér kwaliteit en

gelijke rule-based benaderingen slechts

context (het systeem) waarbinnen dat moet

waarde geleverd kunnen worden, zelfs als

een relatieve waarde hebben en dat als

gebeuren. In eerdere publicaties in Kwaliteit

dat met (substantieel) minder geld moet,

mensen niet naar de principes leven, de

in bedrijf maakte ik melding van de initiatie-

wordt amper gevoerd. Het moet onze eer

regel niet gaat helpen.

ven van het INK om op zoek te gaan naar

te na zijn dit te laten gebeuren. We moeten

nieuw handelingsperspectief. Dat is nodig.

vanuit de betreffende organisaties zelf na-

ERKENNEN VAN COMPLEXITEIT

Zeker nu blijkt dat Nederland, ondanks een

denken over de wegen die er zijn om onze

De rol, de inrichting en het functioneren


Kwaliteit in Bedrijf

augustus 2013

ganisatie en hun rol bij de realisatie ervan. Zij hebben beelden bij wat ze kunnen bijdragen en wat ze er zelf uit willen krijgen. Die diversiteit is nuttig, mits die productief gemaakt kan worden. Dat wil zeggen dat verschillen onderwerp van gesprek (dialoog) zijn. Dat op basis van de verschillende beelden keuzes worden gemaakt, prioriteiten worden gesteld. Het maken van keuzes en het stellen van prioriteiten betekent niet dat daarmee de diversiteit is opgehouden te bestaan. Er is slechts een afspraak gemaakt hoe ermee om te gaan. Keuzes worden niet voor de eeuwigheid gemaakt. De behoeften van belanghebbenden en de competenties van organisaties kunnen immers veranderen. Organisaties moeten, naast het realiseren van gestelde doelen, voortdurend verbeteren en vernieuwen om hun unieke kracht te verbinden met behoeften van belanghebbenden. Die unieke kracht kan verschillende vormen hebben: effectiviteit, efficiency, flexibiliteit, innovatie. Organisaties ‘in conditie’ verstaan de kunst om dit proces van afstemmen / ‘verzoenen’ van belangen, vorm te geven. Zij hebben een open cultuur, zelfkennis, laten feedback toe, betrekken zowel het nu als de toekomst in hun afweging, nemen mensen op die niet alleen vakbekwaam zijn maar ook bereid zijn bij te dragen. Zij kennen leiderschap dat dit proces inspireert en faciliteert. Vanuit organisatieperspectief is dat wel heel veel om rekening mee te houden. Er zijn geen simpele oplossingen voor complexe problemen. Het is als dansen op het slappe koord. Zoeken naar een nieuwe balans. Vertrekkend vanuit de bestaansreden van organisaties in tal van branches staan

tot de conclusie dat we het kind met het

van de organisatie, de betrokken belangen

op dit moment ter discussie. Soms komt

badwater hebben weggegooid. Het is de

opnieuw wegen. Soms opnieuw of anders

dat door veranderende eisen in de maat-

moeite waard om naar de echte oorzaken

organiseren, maar altijd door het oude ver-

schappij, niet zelden door krimpende bud-

van de problemen te zoeken en deze aan

trouwde los te durven laten. Er is niets las-

getten, soms door mismanagement of zelfs

te pakken. Lerend van de ervaringen over

tigers dan dat. Want het is niet de hoogte,

fraude. Niet zelden is een combinatie van

de grenzen van branches heen.

niet de diepte, maar de angst voor de val (vrij naar De Dijk).

deze factoren aan de orde. De verleiding is van ‘de korte klap’ aan te pakken. Functio-

MET GROTER DIAFRAGMA KIJKEN NAAR ORGANISATIES

Het INK heeft hiertoe een initiatief geno-

neert een aantal grote onderwijsinstellingen

Organisaties zijn samenwerkingsverbanden

men en dit initiatief loopt volop. Samen

niet, dan gaan we terug naar kleine. Zo

tussen mensen. Zij zijn opgericht om een

met Raden van Bestuur en directieleden

volgt de ene structuurwijziging de andere

bepaald doel te bereiken. Een doel dat

zijn de meest belangrijke thema’s uit hun

op, waarschijnlijk zonder echt verbete-

mensen niet of minder effectief en efficiënt

dagelijkse praktijk geïnventariseerd. Na

ring teweeg te brengen. Zonder gedegen

individueel kunnen bereiken. De leden van

de zomer worden die thema’s uitgediept,

onderzoek waar nu echt het probleem

een organisatie en belanghebbenden heb-

samen met ondermeer change agents,

zit, komen we waarschijnlijk over een tijd

ben eigen beelden bij het doel van de or-

INK-auditors en INK-kennispartners. Q

groot om deze problemen met maatregelen

23


Handen en voeten geven aan MVO? Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen is hot. U begrijpt het belang, maar mist handvatten om MVO in te voeren in uw organisatie? Kwaliteit in Bedrijf informeert u over alle ontwikkelingen rond MVO en kwaliteitsmanagement. Met interviews, reportages van organisaties, die MVO succesvol hebben ingevoerd, en stappenplannen om zelf mee aan de slag te gaan. Daarnaast ontvangt u via Kwaliteit in Bedrijf ook kortingen op evenementen en cursussen waarmee u nog gerichter over MVO wordt ge誰nformeerd. Meteen abonneren? Ga dan naar www.kwaliteit-inbedrijf.nl/abonneren. Voor slechts enkele (aftrekbare) dubbeltjes per dag bent u het hele jaar van alle relevante vakinformatie verzekerd. Daar kunt u toch niet zelf voor gaan zoeken?

de gratis Schrijf u ook in voor euwsbrief Kwaliteit in Bedrijf ni

Kijk op www.kwaliteit-in-bedrijf.nl/abonneren

Kwaliteit in Bedrijf, Uitgelicht september 2013  

De wijze waarop we zaken organiseren staat in het maatschappelijke debat volop in de belangstelling. De discussie richt zich zowel op de inr...