Page 53

Politik Fotomontaj Political Photomontage

2

John Heartfield, 20. yüzyılın siyasi sanatçılarından biridir ve politik fotomontajın mucidi olarak bilinir. Onun asıl amacı; Nazilere karşı, toplumsal adaleti ve insan haklarını tehlikeye atan diğer herkese karşı uyarıları yaygınlaştırmaktır. Adları ve yerleri değişmiş olsa bile, John Heartfield’ın işaret ettiği kötülükler; militarizm, savaş vurgunculuğu, etnik kırım ve temizlik, politik yozlaşma ve komplo, bugün de varlığını sürdürmektedir.

John Heartfield, 1891 yılında Berlin, Schmargendorf’ta Helmut Herzfeld adıyla dünyaya gelmiş, 1916 yılında fanatik Alman milliyetçiliğine olduğu kadar Birinci Dünya Savaşı sırasında Almanya’nın geneline hâkim olan İngiliz karşıtlığını (İng. Prevailing) protesto etmek amacıyla adını İngilizceleştirerek John Heartfield olarak değiştirmiştir (Herzfelde, 1986: ss. 10-17). Bu çalışmada, Berlin Dada hareketinin kurucularından biri olan ve sol düşünceye mensup sanatçıları arasında adı anılan söz konusu sanatçının, Avrupa’nın yarısını yağmalayan bir otoriteye karşı tavrını ve kendi politik söylemini aktarmada, Dadaist fotomontaj teknikleri aracılığıyla kullanmış olduğu nesnelerin analizinden hareketle, düşünsel altyapısının yapıtlarıyla özdeşleşen süreci üzerinde durulacaktır. John Heartfield’ın Berlin Dada döneminde doğrudan sanat kurumlarını hedef alarak savaşa ve sanatın geleneksel kurallarına karşı oluşturmuş olduğu çalışmaları, 1930’lu yıllarda ve sonrasında, kuruluşunun ilk günü üyesi olduğu Alman Komünist Partisi’nin (Die Kommunistische Partei Deutschlands/ KPD) önerdiği ilkelerden hareketle ülkede artan ırkçılığa, Nazizmin yükselişine ve Hitler’e (1889-1945) karşı sınıfsal bilincin uyandırılmasına giden politik bir eylem alanı olarak şekillenir. Gazete ve dergi gibi yaygın medya kanalları aracılığıyla yayımlanan yapıtlarında yer alan sloganlarla büyük halk kitlelerini, Nasyonel

Sosyalist İşçi Partisi yani Nazi Partisi (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei/ NSDAP) ile beliren tehlikeyi görmeleri konusunda uyarır. Halkın büyük bir bölümünün ezilen, sömürülen bir gruba dâhil olduklarını görmeleri için devletin koruyucularının değerlerini alaşağı ederek kurumsal iktidara tek başına kafa tutar (Bostancı, 2012a: s.s. 6-8). “Üst İnsan Adolf, Altın Yutup Teneke Konuşuyor” adlı montajı, buna en belirgin örneklerden biridir: John Heartfield bu düzenlemede, yemek borusunda bozuk paraları ve kalp yerine de gamalı hacı vurgulamak suretiyle tehlikeli konuşmacının (Hitler) adeta röntgenini çekmektedir. Sindirilen altın aynı zamanda Hitler’in Ulusal Sosyalizmi’nin omurgasını oluşturan kapital varlığın iradesine benzetilmektedir (Taylor, 2006: 156). Hitler’in 1932’de Weimar Cumhuriyeti’nin başkanlık seçimlerinde Nazi Partisi’nin oylarını arttırabilmek için son derece pahalı propaganda araçları kullanması, Alman Komünist Partisi üyesi Heartfield’ın gözünden kaçmayarak propaganda bütçesinin nereden geldiğini sorgulamasına yol açmıştır. Bu durum, altınları midesine indirmiş ve bir teneke parçası gibi zırvalıklar döktüren Hitler’in solunum sistemi ile midesine odaklanan montajını yaratmasına ön koşul oluşturmuştur. Dadacı zamanlarda üretilmiş olan yapıtlar, makinelerin insan hayatına nasıl nüfus ettiği ve insanı ruhsuzlaştırdığı sorunsalı üzerineyken, 1930’larda üre-

One of the artists of the 20th century with a political attitude, John Heartfield is know as the inventor of political photomontage. His goal is to warn the masses against the Nazis and everybody else who endanger the social justice and human rights. The problems John Heartfield pointed out, such as militarism, war profiteering, ethnic genocide, political corruption and conspiracy continue to exist today, though under different names and in different locations.

Born 1891 in Berlin – Schmargendorf with the name Helmut Herzfeld, John Heartfield changed his name in 1916 as a reaction against German nationalism and the prevailing hostility in Germany against the English (Herzefelde, 1986: p. 10-17). He was one of the founders of the Dada movement in Berlin and belonged to the left wing. This article will focus on the process that can be identified with the creation of the artist’s intellectual infrastructure by analyzing the objects he utilized by means of Dadaist photomontage techniques in order to show his attitude and political views against an authority which was looting a large part of Europe. Aimed directly at art institutions of the Berlin Dada period, and with the intention of protesting war and its traditional rules, John Heartfield’s works take the form of a political space of action which attempts to raise the awareness of social classes against racism that was spreading in the country through the principles of the German Communist Party (Die Kommunistische Partei Deutschlands / KPD) (which he was a member of, when it was first established), the rise of Nazism, and Hitler (1889-1945) . Published in widespread media channels such as newspapers and magazines, his works included slogans which warned the masses with regard to the danger that came with the National Socialist Workers’ Party (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei / NSDAP), in other words the Nazi Party. In order to help the public realize

that they are a part of the group that’s oppressed and exploited, Heartfeld stood up to the institutional authority alone, by overthrowing the values of the protectors of the state (Bostanci, 2012a: p 6-8). His montage titled “Adolf the superman, Swallows Gold and spouts Junk” is one of the clearest examples of this: It’s as if Heartfield takes an x-ray of the dangerous speaker (Hitler), by emphasizing the coins in his esophagus and the swastika in the place of his heart. The consumed gold also recalls the power of the capital wealth in the core of Hitler’s National Socialism (Taylor, 2006: 156). When Hitler, in the presidential elections of the Weimar Republic in 1932, utilized quite expensive tools of propaganda in order to direct more votes to the Nazi Party, the German Communist Party member Heartfield took note of this attempt and questioned where it received its budget. This set the preliminary conditions for this montage which focuses on the respiratory system and the stomach of Hitler, who had swallowed gold and was speaking rubbish like a piece of tin. In contrast to Dada artworks, which deal with how the machines effect human life and make them spiritless, this work created in the 1930s displays with a tragicomic encapsulation of how a person in the position of Hitler can turn into a machine that operates with coins. The transformation of gold into tin, as if in a reverse alchemical process, represents the replacement of

53

-06-2014

WARHOLA Magazine 06  
WARHOLA Magazine 06  
Advertisement