Page 1

ADN ERAUZKETA

HELBURUAK: Animalia-ehunen eta landare-ehunen ADNa erauzteko dauden teknikak ikastea, eta erauzketa egin ondoren geratutako ADNaren itxura begiratuz, zuntzaz


egindako egituraz konturatzea. Gainera, zuntzen luzera handiarengatik zelulen nukleoan ADNa kiribildua dagoela baieztatu. MATERIALA:  A-JARDUERA: o Tresneria:  Saiodiak  Saiodien euskarria  Pipetak  Morteroa  Beira-nahasgailua  Hauspeakin ontziak  Probeta  Iragazpen zapia  Koladorea o Substantziak:  Oilasko-gibela  Alkohola (96ºC-koa)  Kloruro sodikoa (NaCl)  Harea  Ontzien garbigarria (mistola)  B-JARDUERA: o Tresneria:  Irabiagailua  Koladorea  Hauspeakin ontziak  Probeta  Matrazea  Koilara  Beira-nahasgailua  Espatula  Saiodiak eta haien euskarria o Substantziak:  100 gramo ziazerba  Ura  Gatza  Bikarbonatoa  Ontzi garbigailurako detergentea  96ºC-ko alkohola PROZEDURA:  A-JARDUERA: o Oilasko gibela erditik ebaki dugu eta morteroan ipini dugu. o Harea eskukada txikia gehitu diogu gibelari, harearen bidez mintzak errazago puskatzeko eta nukleoak aske geratzeko, eta gibela birrindu egin dugu. o 50 mililitro ur gehitu diogu txikitutako gibelari, eta ondo nahastu dugu pure antzeko bat geratu den arte. o Iragazi egin dugu hainbat aldiz zapiaren eta koladorearen laguntzaz.


o Probeta batekin likidoaren bolumena jaso eta neurtu. o Gero, nahastea hauspeakin ontzi batean jarri eta bolumen bera duen sodio kloruroa gehitu, nukleoen eztanda lortuz. o Mililitro bat mistol gehitu behar da proteinak ADNtik banatzeko. o Pipeta batekin, poliki gehitu 50 mililitro alkohol. Poliki isurtzeko eta ez nahasteko, beira nahasgailua prezipitatu ontziaren partea ikutuz, beiran zehar tantaz-tanta isuri behar da alkohola. Horrela bi geruza geratuko dira: goian alkohola eta behean nahastea eta ADNa bien artean geratuko da. 

B-JARDUERA: o Lisiko disoluzioa prestatu behar da alde batetik. Horretarako, hauspeakin ontzi batean 100 mililitro ur distilatu bota behar da, 6 koilaratxo bikarbonato, 2 koilaratxo gatz eta 2 zorrotada detergente. Ondoren, ondo astindu behar da ondo nahasteko. o Beste alde batetik, material biologikoa prestatu behar dugu ziazerbekin. Horretarako, 200 gramo ziazerba pisatu behar diraeta 50 mililitro ur gehitu behar zaizkio. Hori guztia irabiagailuan sartu behar da, eta han ondo txikituko da pure homogeneo bat lortu den arte. o Gero, ondo iragazi behar da hainbat alditan koladore baten laguntzaz, eta geratzen den likidoa erabiliko dugu. o Matraze batean, lisiko disoluzioaren 30 mililitro eta ziazerba zukuaren 15 mililitro nahasi behar dira eta ondo astindu behar da. Ondoren, 5 minutu utzi behar da geldirik, egoten. o Saiodi batean, nahastearen 5 mililitro erantsi behar dira eta beste 10 mililitro etanol. Etanola, poliki isuri behar da beira nahasgailu baten laguntzaz, saiodiaren pareta ikutuz, tantaz tanta; bi likidoak nahas ez daitezen. o Geratuko zaigun emaitza A-jardueran geratu zaigun antzekoa izango da. Goiko aldean alkohola geratuko da eta han hauspeatuko dira ADN kateak, eta beheko aldean ziazerba zukua geratuko da. Ziazerben kasuan, gehiago kostatzen da ADN kateak hauspeatzea, landare-zelulak direlako


PROZEDUREN ARGAZKIAK:


GALDERAK: 1. ADN erauzketan zelulekin zopa egiten da horren bidez zelula mintzak puskatu egiten direlako eta horren bidez nukleoak aske geratzen dira. Nukleoak aske geratuz gero errazagoa da ADNa lortzea. Animalia zelulen kasuan errazagoa da morteroaren bidez haragia birrintzea, arearekin askoz errazago egiten delako, eta pure antzeko bat lortzen da. Landare zelulen kasuan, morteroa erabiliz gero, ez genuke lortuko espinakak guztiz birrintzea, gibelaren kasuan bezala; beraz, likuadoraren bidez, espinakakekin pure antzekoa lortzea askoz errazagoa da.


2. Garbigarria (gure kasuan detergentea) eta gatzak lagundu egiten dute zelula-mintzak apurtzen, beraz ADNa lortzeko lehenik nukleoa puskatu behar denez, gatza eta garbigarrirenbat erabili behar dira.

3. Alkoholaren beharra bi prozesuetan ezinbestekoa da. Alkoholak eragiten duena da ADNa hauspeatzea eta bi faseetan banatzea geneukan substantzia. Goiko faseak etanola edo alkohola du (goian geratzen da bere dentsitatearengatik), eta beheko faseak ADNa dauka (ADN hau interfasean dago). Bi likidoen artean harizpi luze eta kiribilduak bereiziko ditugu; horiek, hain zuzen ere, izango dira lortu nahi genituen ADN kateak.

4. Ura eta alkohola ahalik eta hotzen egotea komeni da ADNa erauzteko. Alkoholaren tenperatura ez baldin badago baldintza egokietan ADN haupeaketa ez da gertatuko eta ez ditugu behar diren harizpiak aterako. 5. Erauzten dena ADNa soilik ez da. Oso zaila da ADN erauzketa batean ADN purua lortzea. Gehienetan ARNa ere erauzi egiten da ADNarekin batera. Honen zergatia da ADNa nukleoan dagoela, baina ARNa nukleoan eta zitoplasman dago, beraz, nukleoa haustean ADNa lortzeaz gain, ARNa ere lortu dugu. Proteasa izeneko entzima baten bidez, ARNa kentzea lortuko genuke, baina prozesu mantso eta zehatza da. 6. Landare ADNaren erauzketan bikarbonatoa gehitzen zaio lisisko disoluzioan ziazerben ADNa degradatzea saihesteko. ADNa inguruko


oxigenoarekin erraz degradatu daiteke, beraz hori gertatzea saihestu behar da.

7. Gure kasuan, ADN erauzketa ez dugu oso modu profesionalean egin. Benetazko laborategi batean dauden gailuei esker zehatzago egitea lortuko genuke. Adibidez, gure kasuan gatza bota genuen zuzenean, baina laborategi batean gatz kontzentrazioa botako genuke. Guk eskuz astindu genuen beirazko makilarekin, aldiz, laborategi profesional batean zentrifugadore batean sartuko zuten probeta laginarekin. Guk egindako eran, etanol alkohola erabili genuen, eta era profesional batean isopropyl alkohola erantsiko zen mikropipeta berezi beten bidez. Bukaeran, guk ez genuen soberan zegoen likidoa kendu pipetaren bidez, baina era profesionalean likido soberakina kenduko zen ADN harizpiak bakarrik geratzeko. Guk iragazitako modua nahiko etxekoia da, trapu zahar baten bidez egin genuelako; eta modu egokian koladore berezi batekin egingo zen. Gainera, kontutan hartu behar da gu geunden lekuan baldintza klimatikoak ez direla egokienak; aldiz, laborategi profesional batean, tenperatura eta hezetasuna erregulatu daiteke, baldintza hobeak lortuz. 8. Erauzketaren ondoren, lortutako ADNaren kode genetikoa ezingo genuke lortu, ez daukagulako behar den tresneria. Kode genetikoa laborategi profesional batean lortu genezake. Hainbat metodo daude, horien artean, entzimen bidez (polimerasa entzima), metodo kimiko baten bidez‌ Metodo bi hauek egiteko pauso batzuk jarraitu behar dira. Lehenik, erradiaktiboki edo fluoreszenteki markatu behar dira sekuentziatuko diren molekulak. Honen bidez ADN kate sinple batzuk sortuko dira. Haien tamaina base bakar batean desberdinduko dira. Kate hauek, luzera desberdinekoak direnak, gel desnaturalizatzaile baten bidez banatu daitezke, eta han eskailera banda bat agertuko da, luzera nukleotido bakar batean desberdinduko dena. Sekuentziadore automatio bat beharko litzateke baseak identifikatu ahal izateko eta hau bakarrik laborategi profesionaletan dago. Metodo entzimatikoa eginez gero ere, fluoreszente berezi batzuk beharko lirateke, eta hauek, noski, ez daude edozein laborategian.


Adn erauzketa  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you