Page 9

Rồng còn là biểu hiệu của sự chiến đấu nội tâm chống lại ma lực Quan niệm chiết trung của người Hy Lạp thời xưa coi Rồng không hẳn lúc nào cũng dữ tợn, mà có thể là con vật khôn ngoan và có ích, đôi khi còn được dùng để canh giữ kho tàng hay đền đài. Về sau tại Âu Châu, con vật huyền thoại trên đây đã mang bộ mặt hiền lành, dễ thương và trở thành người bạn của các trẻ em trong các thuyện thiếu nhi. Rồng còn phun lưả nhưng không phải để phá xóm làng, mà để thui bò, quay heo trong những ngày hội của nông dân.

2. Rồng với nền văn hóa Á-Đông: Trong nền văn hóa Á-Đông, Rồng đã có một vị trí khá quan trọng, trên các lãnh vực triết học, kiến trúc, nghệ thuật… Rồng được xếp vào loại vật thể Dương, Họa tiết hình Rồng, phối hợp với trời, đất, mây, nước biểu tượng của sự hòa hợp, liên kết giữa vạn vật và vũ trụ theo thuyết Âm-Dương thường là những chủ đề cho những bức hoạ hay hình vẽ trên những đồ sứ cổ Trung-Quốc. Ngoài ra, trạng thái Dương thịnh, Âm suy được biểu hiện qua những viên ngói hình cá đầu Rồng thường được lợp trên mái các đền đài Lão giáo. Hiện tượng cá hoá long trên đây có thể là tiền đề của học thuyết tiến hóa của Darwin sau này?. Còn có một hình thức „Hoá Long“ khác, không do thiên nhiên mà do bàn tay, khối óc của các nghệ nhân sáng tạo. Đó là việc uốn tiả hoặc cách điệu hoá cây cối, hoa lá thành hình Rồng. Hoạ tiết Hoá Long, trên đây đã được xử dụng rất phổ biến trong điêu khắc, kiến trúc, trang trí. Cung Điện nhà vua thì thường dùng mô típ Lưỡng Long Chầu Nguyệt, Lưỡng Long Tranh Châu. Tại các lăng tẩm của các vị vua nhà Nguyễn ở Cố Đô Huế, họa tiết Rồng đã mang nhiều hình thái khác biệt, sinh động hơn, thường được phối hợp với những hoa văn hình hoa hoặc hình kỷ hả. Ngoài ra, đặc biệt là tại đây còn thấy hình Rồng đầu Cọp, miệng ngậm mặt trăng, hoa hay chữ Hỷ, tượng ý Hạnh-phúc và Phồn-thịnh. Phối hợp Cọp với Rồng, nghệ nhân có ý muốn bày tỏ sự tôn sùng của mình đối với các vị vua thời đó.

Rồng được dùng làm Vương-hiệu từ đời nhà Tống bên Tàu (960 – 1278). Sau này đời nhà Nguyên (1280 – 1368) có ra chiếu chỉ quy định là chỉ có Hoàng đế mới đưoc dùng hình Rồng năm móng chân. Các Hoàng thân chỉ được dùng hình Rồng bốn hoặc ba móng, tuỳ theo đẳng cấp trong Hoàng tộc. Hình Rồng vàng bay vờn ngọc giữa mây và lửa - biểu tượng của sứ mạng thay trời trị dân của nhà vua được coi là Thiên-tử - rất được thịnh hành trong Triều đình thời bấy giờ. Trước đây, khi nền quân chủ còn thịnh trị, chỉ các cung điện nhà vua và đồ ngự dụng mới được trang trí hay tram vẽ hình Rồng. Nhưng ngày nay, Rồng đã trở thành hoạ tiết trang trí trong đại chúng và là biểu tượng đặc thù của Á-đông.

3. Thuyết Rồng Tiên của dân tộc Việt: Đối với dân tộc Việt-Nam, Rồng có một ý nghĩa thật đặc biệt có thể gọi là thiêng liêng, vì Tổ-tiên của chúng ta là Rồng Tiên. Chúng ta không khỏi hãnh diện và tự hào là con Rồng cháu Tiên. Trong những ngày đầu dựng nước, cha Rồng với dũng lực phi thường đã khắc phục thiên nhiên, tổ chức cuộc sống để sinh tồn và phát triển, mở đầu trang sử vẻ vang cho dân tộc Việt. Rồng là biểu tượng cho sức mạnh, thể Dương. Tiên tiêu biểu cho sự đẹp đẽ nhu hòa, thể Âm. Rồng, Tiên là sự kết hợp tuyệt mỹ giữa Hùngmạnh và Đẹp-đẽ. Đó là sự kết hợp giữa Âm và Dương, nguyên khí phát sinh ra vạn vật. Dân tộc Việt đã khôn khéo trung hòa thể song trùng Rồng Tiên – Âm Dương trên để tạo nên một Đạo Sống, một Nhân Sinh Quan dung hợp ưu việt.

4. Rồng trong văn học : Ngoại trừ là đề tài cho một số tác phẩm nghiên cứu khoa học và thơ văn, Rồng đã đóng góp rất nhiều trong lãnh vực văn tự Hán cũng như Việt. Hai từ „Long“ và „Rồng“ đã tạo ra nhiều từ kép, thành ngữ cũng như tục ngữ, làm cho kho tàng ngữ vựng thêm phong phú, văn phong thêm bóng bảy. 4.1 Địa danh Hình thể đất nước Việt Nam, từ Bắc chí Nam, với hình cong chữ S, không khác con Rồng uốn khúc dọc theo bờ biển, trải dài cả ngàn cây số

- Diễn Đàn Petrus Ký Âu châu số 33/2012 - 9 -

Profile for AlainTruc Le

Báo Diễn Đàn 33/2012  

Báo Diễn Đàn Petrus Ký / Âu-Châu 33/2012

Báo Diễn Đàn 33/2012  

Báo Diễn Đàn Petrus Ký / Âu-Châu 33/2012

Profile for alaintruc