Page 1


Sir Arthur Conan Doyle

Η κλοπή των σχεδίων του υποβρυχίου ΜπρουςΠάρινγκτον Μετάφραση Ανδρέας Σοκοδήμος

Είχε μπει η τρίτη βδομάδα του Νοέμβρη του 1895. Την πόλη του Λονδίνου τη σκέπαζε το πυκνό κίτρινο πέπλο της ομίχλης. Απ' τη Δευτέρα μέχρι και την Πέμπτη, είναι ζήτημα αν μπορούσαμε να δούμε έστω και τις σκιές των απέναντι κτιρίων απ' το γραφείο μας, στην οδό Μπέικερ. Την πρώτη μέρα ο Χολμς την είχε περάσει ελέγχοντας τις σημειώσεις του στο μεγάλο του σημειωματάριο. Τη δεύτερη και την τρίτη άρχισε να ασχολείται με κάτι το οποίο τον τελευταίο καιρό το είχε σαν χόμπι. Αυτό το κάτι ήταν η μουσική της εποχής του Μεσαίων. Την τέταρτη όμως μέρα, όταν το πέπλο της ομίχλης μετατράπηκε σε χοντρές σταγόνες βροχής που έπεφταν πάνω στα παράθυρα του γραφείου μας, λίγο μετά που είχαμε τελειώσει το πρωινό μας, ο φίλος και συνεργάτης μου άρχισε να νιώθει φοβερή πλήξη. Σηκώθηκε απ' την καρέκλα του και άρχισε να πηγαινοέρχεται απ' τη μια άκρη του γραφείου στην άλλη, σαν θηρίο στο κλουβί, δαγκώνοντας τα νύχια του, χτυπώντας την παλάμη του πάνω στα έπιπλα και ξεφυσώντας συνεχώς από αμηχανία και βαριεστιμάρα. "Διάβασες τίποτε το ενδιαφέρον στην εφημερίδα, Ουάτσον;" με ρώτησε. Ήξερα ήδη ότι το "ενδιαφέρον" που έλεγε ο Χολμς ήταν μόνο κάποιο ανεξιχνίαστο έγκλημα. Την ημέρα εκείνη τα νέα της εφημερίδας περιστρέφονταν γύρω από κάποια επανάσταση, ένα πιθανό πόλεμο και από μια αναμενόμενη κυβερνητική αλλαγή. Οι ειδήσεις όμως αυτές δεν συγκινούσαν καθόλου το φίλο μου. Δεν είχα εντοπίσει ούτε μια λέξη που ν' αφορούσε κάποιο φόνο, ώστε να του δείξω το άρθρο και να του διώξω την πλήξη. Ο Χολμς απογοητεύτηκε και συνέχισε τα πήγαινε-έλα για να καλμάρει κάπως τα νεύρα του. 1


"Οι εγκληματίες του Λονδίνου είναι ηλίθιοι", μου είπε κι φωνή του μαρτυρούσε την απογοήτευσή του. "Ρίξε μια ματιά έξω από το παράθυρο. Κοίταξε πώς οι σκοτεινές φιγούρες των περαστικών χάνονται πίσω απ' το πυκνό πέπλο της ομίχλης. Μια τέτοια μέρα οι ληστές ή οι δολοφόνοι θα μπορούσαν να κάνουν χρυσές δουλειές χωρίς να κινδυνεύσουν καθόλου." "Μα, αν μιλάς για μικροκλοπές, τέτοιες έχουν γίνει ένα σωρό", του είπα. "Αυτό το σκηνικό βοηθάει τους κακοποιούς να κάνουν πολύ περισσότερες ατιμίες. Έχε χάρη που δεν είμαι κακοποιός... Αλλιώς, το Λονδίνο θα στέναζε απ' τα καμώματά μου!" "Ευτυχώς που δεν είσαι κακοποιός!" επανέλαβα κι εγώ χαμογελώντας. "Αν υποθέσουμε ότι εγώ στη θέση του Μπρουκς ή του Γουντχάους ή κάποιου άλλου απ' τους πενήντα κακοποιούς που πολύ θα ήθελαν να μου κόψουν το κεφάλι, πόσο λες θα κατάφερνα να ξεφεύγω απ' τα δόκανα της αστυνομίας; Ένας αν με κάρφωνε, θα έφτανε το τέλος μου. Ευτυχώς, που στις λατινόφωνες χώρες δεν έχουν ταχτικά ομίχλη όπως εμείς στο Λονδίνο, γιατί αλλιώς θα γίνονταν πολύ περισσότεροι φόνοι. Μπα! Έσπασε λες η γκίνια μας;" Ξαφνιάστηκα από την τελευταία του φράση. Μετά κατάλαβα τι εννοούσε. Είχε δει την καθαρίστρια που ερχόταν να του φέρει ένα τηλεγράφημα. Ο Χολμς το άνοιξε βιαστικά κι άρχισε να γελάει δυνατά. "Τι άλλο θα περιμένω αυτόν τον καιρό; Έρχεται ο αδελφός μου, ο Μάικροφτ." "Μη μου πεις ότι δεν ήθελες να έρθει!" "Μου φαίνεται περίεργο πως αποφάσισε να έρθει να με δει. Ο Μάικροφτ σπάνια κάνει τον κόπο να έρθει να με δει. Αυτό απ' το σπίτι του βγαίνει για να πάει στο κλαμπ 'Διογένης', στο Γουάιτχολ και σε μερικά άλλα γνωστά του στέκια. Μία φορά όλη κι όλη έχει έρθει εδώ. Τι να συμβαίνει άραγε και άλλαξε συνήθειες και δρομολόγιο;" "Δεν σου εξηγεί τίποτα στο τηλεγράφημα;" 2


Ο Χολμς μου έδωσε το τηλεγράφημα του αδελφού του να το διαβάσω μόνος μου: "Πρέπει να σε δω οπωσδήποτε. Θα ήθελα να συναντηθούμε για να μιλήσουμε για τον Κάντογκαν Γουέστ. Μάικροφτ." "Κάτογκαν Γουέστ; Ποιος είν' αυτός;" "Τον έχω ακουστά, αλλά δεν μπορώ να πω ότι μου θυμίζει κάτι συγκεκριμένο. Μου κάνει πάντως εντύπωση που ο Μάικροφτ εμφανίζεται τόσο ξαφνικά και κάτω απ' αυτές τις συνθήκες! Φαίνεται κάποιος φούρνος θα γκρεμίστηκε! Αλήθεια, Ουάτσον, ξέρεις τι μέρος του λόγου είναι ο Μάικροφτ;" Δεν θυμόμουν και πολλές λεπτομέρειες. "Νομίζω ότι είχε κάποτε σχέση με την Κυβέρνηση." "Χαχαχα! Την εποχή εκείνη δεν σε ήξερα τόσο όσο τώρα και γι' αυτό σου κράτησα κάποιο μυστικό. Πράγματι, ακόμη και τώρα έχει σχέσεις με την Βρετανική Κυβέρνηση." "Μη μου πεις!" "Το ήξερα ότι θα ξαφνιαζόσουν. Ο Μάικροφτ παίρνει μισθό 400 ή 500 λίρες το χρόνο, συνεχίζει να έχει πολλούς προϊσταμένους, δεν έχει καμιά φιλοδοξία, δεν περιμένει να πάρει κανένα τίτλο τιμής, καμιά διάκριση, αλλά δεν λέει να ξεκολλήσει απ' τη θέση του γιατί είναι μάλλον αναντικατάστατος." "Πώς έτσι;" "Να σου πω. Το πόστο που κρατάει είναι πολύ καίριο. Ο Μάικροφτ είναι γεννημένος γι' αυτή τη θέση. Τη δουλειά του την αγαπάει τόσο που δεν νομίζω ότι θα έχει μείνει έστω και ένα μικρό ίχνος απ' αυτό το σπάνιο συναίσθημα για να το αφιερώσει και κάπου αλλού. Είναι πολύ μεθοδικός στη δουλειά του, πολύ τυπικός, συνεπής και διαθέτει πολύ ισχυρή μνήμη, για να μη σου πως ότι είναι σωστός εγκέφαλος. Όσο μυαλό και πείρα διαθέτω εγώ στις αστυνομικές έρευνες, άλλο τόσο διαθέτει εκείνος για τη συγκεκριμένη δουλειά που κάνει. Όλα τα γραφεία της Κυβέρνησης του ζητούν πληροφορίες, του δίνουν πληροφορίες, ενημερώνει τον ένα, πληροφορεί τον άλλο και πάει λέγοντας. Σωστή τράπεζα πληροφοριών έχει καταντήσει. 3


Βέβαια, υπάρχουν κι άλλοι σαν κι αυτόν, αλλά ο Μάϊκροφτ πιστεύω ότι είναι η κορυφή. Αν υποθέσουμε ότι κάποιος Υπουργός θελήσει μια πληροφορία για κάποιο θέμα του Πολεμικού Ναυτικού στην Ινδία ή τον Καναδά, τρέχει απευθείας σ' αυτόν. Ο Μάϊκροφτ μπορεί να τον ενημερώσει αμέσως, χωρίς καθυστέρηση και συσχετίζοντας πάντα πληροφορίες από άλλα συναρμόδια Υπουργεία. Στην αρχή, τον χρησιμοποιούσαν σαν υπάλληλο για θελήματα. Τώρα όμως τον θεωρούν σαν το δεξί τους χέρι. Το μυαλό του έχει χωρισθεί σε χιλιάδες θυρίδες που κάθε μια απ' αυτές συγκρατεί κάποιες συγκεκριμένες πληροφορίες που είναι διαθέσιμες ανά πάσα ώρα και στιγμή. Μια και δυο νομίζεις ότι οι προτάσεις του διαμόρφωσαν κάποια κυβερνητική πολιτική; Ο Μάϊκροφτ τη δουλειά που κάνει την αγαπάει τόσο, που σου δίνει την εντύπωση ότι είναι η μισή ζωή του. Υπήρξε φορές που κι εγώ ο ίδιος απευθύνθηκα προς τον Μάϊκροφτ, όταν ήθελα να μου δώσει κάποιες πληροφορίες. Σήμερα όμως; Τι να του συμβαίνει και ζητάει τη δική μου βοήθεια; Ποιος να είναι αυτός ο Κάντογκαν Γουέστ και τι σχέση έχει μ' αυτόν ο Μάϊκροφτ;" "Ένα λεπτό, Χολμς, γιατί νομίζω ότι κάτι θυμήθηκα", του είπα κι άρχισα να ψαχουλεύω στις σημειώσεις μου. "Ο Κάντογκαν Γουέστ είναι εκείνος ο νεαρός που βρέθηκε νεκρός την Τρίτη το πρωί στον υπόγειο σιδηρόδρομο." Ο Χολμς άρχισε να με κοιτάζει περίεργα καθώς έσφιγγε την πίπα του με τα δόντια του. "Αν είναι έτσι, πρέπει να πρόκειται για κάτι πολύ σοβαρό", μου είπε. "Για να μη βιάζεται ο αδελφός μου να συναντηθούμε, η υπόθεση είναι πολύ ενδιαφέρουσα και σοβαρή. Τι σχέση όμως έχει ο Μάϊκροφτ μ' αυτόν; Η υπόθεση του Κάντογκαν Γουέστ νομίζω έχει ήδη κλείσει. Οι έρευνες της αστυνομίας απέδειξαν ότι ο νεαρός αυτοκτόνησε πέφτοντας στην γραμμές του τρένου. Επίσης, αποδείχτηκε ότι δεν έπεσε θύμα ληστείας, ούτε είχε ασκηθεί πάνω του βία. Έτσι δεν είναι Ουάτσον;" "Έτσι είναι, αλλά ο φάκελος δεν έκλεισε γιατί προέκυψαν νέα στοιχεία." 4


"Κρίνοντας απ' τον τρόπο με τον οποίο αντέδρασε ο αδελφός μου, καταλαβαίνω ότι πρέπει να έχει πολύ βάθος αυτή η υπόθεση." Κάθισε στην πολυθρόνα του και μου ζήτησε να μελετήσουμε και πάλι την υπόθεση του Κάντογκαν Γουέστ. "Ο νεαρός ονομαζόταν 'Aρθουρ Κάντογκαν Γουέστ. Ήταν 27 χρονών, ανύπαντρος και εργαζόταν σαν υπάλληλος γραφείου στο οπλαστάσιο του Γούλγουιτς." "Αυτό σημαίνει ότι ήταν κυβερνητικός υπάλληλος και είχε κάποια έμμεση σχέση μα τον Μάϊκροφτ!" "Ο νεαρός έφυγε ξαφνικά απ' το Γούλγουιτς την Δευτέρα το βράδυ. Το άτομο που τον είδε για τελευταία φορά ήταν η αρραβωνιαστικιά του, η δεσποινίδα Βιολέτα Γουέστμπερυ, την οποία εγκατέλειψε ξαφνικά γύρω στις 7:30 το βράδυ της Δευτέρας. Απ' ό,τι είπε η μνηστή του, δεν τσακώθηκαν και δεν μπορεί ούτε εκείνη να δώσει μια εξήγηση γι' αυτή την ξαφνική φυγή και την εξαφάνισή του. Ο πρώτος που τον βρήκε νεκρό ήταν ο σερβιτόρος Μέισον, έξω από το σταθμό του 'Aλντγκεϊτ, στον υπόγειο σιδηρόδρομο του Λονδίνου." "Πότε;" "Το πτώμα του βρέθηκε στις 6 το πρωί της Τρίτης στις γραμμές του τρένου. Το κεφάλι του ήταν πολύ σοβαρά κακοποιημένο, αλλά αυτό δεν αποκλείεται να συνέβη καθώς έπεφτε απ' το τρένο. Αν τον είχαν σκοτώσει και τον είχαν φέρει μέχρι το σημείο που βρέθηκε σέρνοντας, έπρεπε οπωσδήποτε να είχε περάσει απ' τα κιγκλιδώματα του σταθμού, εκεί που βρίσκεται πάντοτε κάποιος ελεγκτής εισιτηρίων. Αυτό είναι εξακριβωμένο." "Πολύ σωστά, μέχρι στιγμής. Ο νεαρός ή θα έπεσε μόνος του και θ' αυτοκτόνησε ή παρασύρθηκε από το τρένο. Για προχώρησε τώρα και παρακάτω." "Τα τρένα που διασχίζουν αυτές τις γραμμές είναι εκείνα που κάνουν διαδρομές από τις ανατολικές περιοχές του Λονδίνου προς τις δυτικές. Προφανώς, πρόκειται για τη γραμμή 'Μετροπόλιταν' ή για τη γραμμή 'Γουίλεσντεν'. Ο νεαρός φαίνεται ότι χρησιμοποίησε μια απ' τις δυο αυτές γραμμές, αλλά 5


δεν ξέρουμε τι ώρα μπήκε στο τρένο." "Αυτό θα φανεί απ' το εισιτήριό του." "Δεν βρέθηκε κανένα εισιτήριο πάνω του." "Δεν βρέθηκε εισιτήριο; Αυτό, Ουάτσον, είναι πολύ περίεργο και πολύ ύποπτο. Απ' ότι ξέρω, αν δεν έχεις κόψει εισιτήριο, δεν μπορείς να επιβιβασθείς στη γραμμή 'Μετροπόλιταν'. Ο νεαρός πρέπει να είχε βγάλει εισιτήριο. Μήπως του το πήραν για να μην φανεί από ποιο σταθμό είχε μπει στο τρένο; Πολύ πιθανόν. Μήπως του έπεσε στο βαγόνι που βρισκόταν; Κι αυτό εξίσου πιθανό. Η υπόθεση αρχίζει να έχει μεγάλο ενδιαφέρον. Σίγουρα δεν έπεσε θύμα ληστείας;" "Σίγουρα. Στα ρούχα του είχε όλα τα προσωπικά του αντικείμενα. Στο πορτοφόλι του βρέθηκαν δύο λίρες και δεκαπέντε πένες. Βρέθηκε επίσης και το μπλοκ των επιταγών του που είχε εκδοθεί απ' το υποκατάστημα της τράπεζας 'Κάπιταλ εντ Κάουντιζ Μπανκ' στο Γούλγουιτς. Με βάση το μπλοκ των επιταγών του αποκαλύφθηκε η ταυτότητά του. Είχε επίσης και δυο εισιτήρια για το θέατρο του Γούλγουιτς για την βραδινή παράσταση της ίδιας ημέρας. Κοντά του βρέθηκε κι ένα μικρό πακέτο με χαρτιά τεχνικού περιεχομένου." Από το ύφος του κατάλαβα ότι τώρα άρχισε αν ενδιαφέρεται περισσότερο. "Μην προχωράς άλλο, Ουάτσον. Ο κύκλος συμπληρώθηκε. Ο αδελφός μου, η Βρετανική Κυβέρνηση, το οπλοστάσιο του Γούλγουιτς, τα χαρτιά τεχνικού περιεχομένου... Α! Να κι ο ίδιος! Έρχεται." Δυο λεπτά αργότερα, εμφανίστηκε κι η ψηλή και γεροδεμένη σιλουέτα του Μάϊκροφτ Χολμς. Εκείνο που σου έκανε αμέσως εντύπωση όταν τον έβλεπες, ήταν τα φαρδιά και δασύτριχα φρύδια του και τα γκριζωπά κι αεικίνητα μάτια του. Πίσω του ερχόταν κι ο Λεστρέιντ, ο παλιός συνεργάτης και φίλος μας, που ανήκε στην Σκώτλαντ Γυαρντ. Το σοβαρό και βλοσυρό ύφος τους μαρτυρούσε την σοβαρότητα της κατάστασης. Ο Λεστρέιντ χαιρέτησε πρώτα τον Χολμς, ύστερα εμένα, ενώ ο Μάϊκροφτ έβγαλε αμέσως το παλτό του και κάθισε 6


σε μία πολυθρόνα. "Σέρλοκ, τα πράγματα είναι σοβαρά και ανησυχητικά", ήταν η πρώη του κουβέντα. "Έτσι όπως έχουν έρθει τώρα τα πράγματα, ένιωθα την ανάγκη να σε δω και να μιλήσουμε. Πρόκειται για ένα σοβαρό ζήτημα. Ποτέ άλλοτε δεν έχω δει τόσο αναστατωμένο τον Πρωθυπουργό. Όσο για το αρχηγείο του Πολεμικού Ναυτικού, αυτό βράζει σαν καζάνι. Δεν άκουσες τίποτα για την υπόθεση;" "Μόλις πριν λίγο διαβάσαμε με τον Ουάτσον την εφημερίδα που ασχολήθηκε με την υπόθεση. Για πες μου... τι ήταν τα τεχνικά χαρτιά;" "Εδώ είναι η ουσία του θέματος. Ευτυχώς δε διέρρευσαν για να μας δημιουργήσουν ακόμη περισσότερα μπερδέματα. Αν τα παίρνανε στα χέρια τους οι δημοσιογράφοι, τότε θα καιγόμασταν! Τα χαρτιά αυτά, Σέρλοκ, ήταν τα σχέδια με βάση τα οποία κατασκευάζεται το υποβρύχιο 'Μπρους-Πάρτινγκτον'." Το ύφος του Μάϊκροφτ είχε σοβαρέψει πάρα πολύ. Εγώ κι ο Χολμς τον κοιτούσαμε με προσοχή και περιμέναμε να δούμε τι θα μας έλεγε στη συνέχεια. "Φαντάζομαι θα το έχετε ακουστά αυτό το υποβρύχιο. Όλος ο κόσμος το ξέρει." "Εγώ το έχω ακουστά." "Έχει πολύ μεγάλη σημασία. Το μυστικό της κατασκευής του κρατιόταν ανέκαθεν με πολύ δρακόντεια μέτρα. Αρκεί να σας πως ότι το υποβρύχιο αυτό ξέρει και αισθάνεται τα πάντα που συμβαίνουν γύρω του σε ακτίνα αρκετών μιλίων. Πριν δύο χρόνια, κάποιοι προσπάθησαν να αγοράσουν την πατέντα της κατασκευής του και να το κατασκευάζουν μόνο αυτοί. Παρόλα αυτά, κρατήθηκε απόλυτα μυστική. Τα σχέδια του υποβρυχίου, τα οποία αποτελούνται από τριάντα ολόκληρες σειρές σχεδίων, φυλάγονται στο γραφείο των απορρήτων που είναι δίπλα απ' το οπλοστάσιο του Γούλγουιτς. Το γραφείο εκείνο έχει απόλυτα απαραβίαστες πόρτες και παράθυρα. Με τα μέτρα ασφαλείας που επικρατούν εκεί, δεν μπορεί να μπει κανείς μέσα στο γραφείο και να τα κλέψει. Ούτε ο αρχιμηχανικός του Πολεμικού 7


Ναυτικού δεν μπορούσε να πάει στο γραφείο να τα δει. Κι όμως, παρόλα αυτά τα μέτρα, ο φάκελος με τα σχέδια αυτά βρέθηκε στα χέρια ενός απλού νεαρού υπαλλήλου και μάλιστα στην καρδιά του Λονδίνου. Εγώ πάντως, μόνο που το σκέφτομαι με πιάνει σύγκρυο." "Καλά, τα σχέδια αυτά δεν τα πήρατε πίσω;" "Δυστυχώς, όχι! Αυτός είναι κι ο λόγος της ανησυχίας μου. Απ' το Γούλγουιτς εκλάπησαν δέκα έγγραφα. Τα εφτά απ' αυτά βρέθηκαν στα χέρια του Κάντογκαν Γουέστ. Τα άλλα τρία, που είναι και τα πιο σπουδαία, χάθηκαν, εξαφανίστηκαν τελείως. Σέρλοκ, ξέχασε κάθε άλλη ασχολία σου και κοίταξε να μας βοηθήσεις να λύσουμε αυτό το μυστήριο, γιατί έχει πολύ μεγάλη σημασία για τη χώρα μας. Πρέπει να μάθουμε για ποιο λόγο ο Κάντογκαν Γουέστ τα πήρε, που βρίσκονται εκείνα τα έγγραφα που λείπουν, πώς πέθανε, πώς βρέθηκε το πτώμα του στο σημείο εκείνο και πώς μπορούν να συλληφθούν οι ένοχοι. Αν βρεις απάντηση σ' αυτά τα ερωτήματα, θα έχεις προσφέρει πολύ σημαντικές υπηρεσίες στην πατρίδα σου." "Γιατί δεν προσπαθείς να λύσεις μόνος σου το μυστήριο, Μάϊκροφτ; Εσύ δεν έχεις το ίδιο μυαλό με το δικό μου;" "Πιθανόν. Το πρόβλημα στην προκειμένη περίπτωση είναι να συγκεντρώσουμε όλες τις λεπτομέρειες. Αν μου δώσεις όλες τις λεπτομερειες, τότε μπορώ να σου δώσω τις πιο χρήσιμες συμβουλές για να λύσεις το μυστήριο. Εγώ, πάντως, ομολογώ ότι δεν τα καταφέρνω στις λεπτοδουλειές, όπως αυτές. Νομίζω ότι ο πιο κατάλληλος άνθρωπος στην προκειμένη περίπτωση είσαι εσύ. Δεν ξέρω... Ίσως σ' ενδιαφέρει να δεις το όνομά σου στη λίστα που θα βραβεύσει η Υπηρεσία μας την επόμενη φορά..." Ο Χολμς κοιτούσε τον αδελφό του και χαμογελούσε. "Αν θέλω ν' ασχοληθώ, θα το κάνω επειδή μ' αρέσει κι όχι επειδή νοιάζομαι γι' αυτές τις τιμητικές διακρίσεις. Η υπόθεση αυτή, πρέπει να ομολογήσω, μου έχει κινήσει το ενδιαφέρον. Θα χαρώ πολύ ν' ασχοληθώ μ' αυτό το μυστήριο και να το λύσω. Πριν αρχίσω όμως, θα ήθελα μερικές ακόμη 8


πληροφορίες." "Έχω σημειώσει τις πιο σημαντικές σ' αυτό εδώ το χαρτί, μαζί με κάποια τηλέφωνα που φαντάζομαι θα τα χρειαστείς. Ο υπεύθυνος για την φύλαξη των απόρρητων αυτών εγγράφων είναι ο Σερ Τζέιμς Γουόλτερ, που έχει τιμηθεί μ' ένα σωρό τίτλους και βραβεία για την προσφορά του στην Υπηρεσία. Αφιέρωσε όλη του τη ζωή στην Υπηρεσία και διακρίνεται για τον πατριωτισμό του και την οξυδέρκειά του. Ο Γουόλτερ είναι ο ένας απ' τους δυο που έχουν στα χέρια του τα κλειδιά του φοριαμού ασφαλείας, στον οποίο φυλάσσονται τα απόρρητα έγγραφα. Σε βεβαιώνω ότι τα έγγραφα αυτά βρίσκονταν στη θέση τους μέχρι τη Δευτέρα, τις ώρες που λειτουργούσε κανονικά το γραφείο του Γουόλτερ. Ο ίδιος ο Γουόλτερ έκλεισε το φοριαμό στις τρεις το μεσημέρι πριν φύγει για να πάει στο σπίτι του. Το βράδυ που έγινε η κλοπή των εγγράφων, βρισκόταν στο σπίτι του Ναυάρχου Σινκλέρ, που βρίσκεται στην πλατεία Μπάρκλεϊ." "Αυτό είναι επιβεβαιωμένο;" "Βεβαίως. Ο αδελφός του, ο συνταγματάρχης Βαλεντάιν Γουόλτερ δήλωσε υπεύθυνα ότι τον είδε την ώρα που έφευγε απ' το Γούλγουιτς κι ο Ναύαρχος Σινκλέρ επιβεβαίωσε την παρουσία του Γουόλτερ στο Λονδίνο. Κατά συνέπεια, ο Σερ Τζέιμς Γουόλτερ δεν πρέπει να βρίσκεται στο στόχαστρό σου σαν ύποπτος." "Ποιος είναι ο άλλος που κρατάει το δεύτερο κλειδί του φοριαμού ασφαλείας;" "Ο Σίντνεϊ Τζόνσον, ο οποίος είναι απ' τους παλιότερους υπαλλήλους της Υπηρεσίας και σχεδιαστής. Είναι περίπου σαράντα χρονών, παντρεμένος κι έχει και πέντε παιδιά. Είναι ένας ήρεμος και καλοσυνάτος άνθρωπος και έχει κι αυτός προσφέρει πολλά στην Υπηρεσία μας. Μπορεί να μην είναι πολύ αγαπητός στους συναδέλφους του, αλλά δουλεύει πολύ σκληρά. Η σύζυγός του μας διαβεβαίωσε ότι το βράδυ της Δευτέρας ήταν συνέχεια στο σπίτι του κι ότι το κλειδί ήταν πάντα στην κλειδοθήκη του." 9


"Μίλησέ μου για τον Κάντογκαν Γουέστ." "Εργαζόταν στην Υπηρεσία μας επί δέκα χρόνια. Είχε αποδείξει ότι δούλευε σκληρά. Οι συνάδελφοί του τον θεωρούσαν ξεροκέφαλο, αλλά ήταν πολύ ειλικρινής και τίμιος. Ποτέ δεν απασχόλησε την Υπηρεσία μας με κάποιο θέμα. Ήταν συνεργάτης του Σίντνεϊ Τζόνσον. Οι δύο άντρες έρχονταν καθημερινά σ' επαφή και συνεργάζονταν για υπηρεσιακά θέματα." "Ποιος κλείδωσε τον φοριαμό ασφαλείας το βράδυ της Δευτέρας;" "Ο Σίντνεϊ Τζόνσον φυσικά." "Ναι, αλλά τα έγγραφα βρέθηκαν στα χέρια του Κάντογκαν Γουέστ." "Αυτό είναι που δεν μπορώ ακόμη να εξηγήσω. Σε τι θα του χρησίμευαν; Γιατί να τα πάρει;" "Δεν είχαν καμία αξία νομίζεις;" "Αν τα πουλούσε, μπορούσε να πάρει πολλά χρήματα." "Για ποιο λόγο θα τα έπαιρνε μαζί του, αν όχι για να τα πουλήσει;" "Τι να σου πω... Δεν ξέρω." "Επομένως, θα πρέπει να ξεκινήσουμε παίρνοντας σαν δεδομένο ότι αυτός που πήρε απ' τον φοριαμό ασφαλείας τα έγγραφα ήταν ο Γουέστ. Αυτό θα μπορούσε να το κάνει αν είχε φροντίσει να φτιάξει κάποιο αντικλείδι..." "Έπρεπε να φτιάξει μια ολόκληρη σειρά από αντικλείδια. Έπρεπε πρώτα ν' ανοίξει κάμποσες πόρτες για να μπει μέσα στα γραφεία και μετά ν' ανοίξει το φοριαμό." "Ωραία λοιπόν... Έπρεπε να είχε κάνει μια σειρά από αντικλείδια. Πήρε τα έγγραφα και τα πήγε στο Λονδίνο να τα πουλήσει. Φυσικά, θα τα έφερνε μαζί του την επόμενη μέρα για να μην διαπιστωθεί η απουσία τους και τον υποψιαστούν. Ενώ όμως βρισκόταν στο Λονδίνο, κάποιος ή κάποιοι φρόντισαν να τον βγάλουν από τη μέση." "Με ποιο τρόπο;" "Θα υποθέσουμε ότι επέστρεφε στο Γούλγουιτς και κάποιος 10


τον σκότωσε και τον πέταξε στις γραμμές του τρένου." "Ναι, αλλά ο σταθμός του 'Aλντγκεϊτ είναι μετά το σταθμό του Λόντον Μπριτζ που όφειλε να κατέβει, αν ήθελε να επιστρέψει στο Γούλγουιτς." "Εδώ η υπόθεση μπορεί να εξηγηθεί με πολλούς τρόπους. Μπορεί, για παράδειγμα, να μιλούσε με κάποιον συνεπιβάτη του και να ξεχάστηκε. Στη διάρκεια της συζήτησης μπορεί να λογόφερε, να ήρθε στα χέρια μαζί του και σε κάποια φάση να έπεσε απ' το βαγόνι στις γραμμές του τρένου. Δεν αποκλείεται όμως να προσπάθησε να πηδήξει απ' το βαγόνι στις γραμμές το τρένου. Δεν αποκλείεται όμως να προσπάθησε να πηδήξει απ' το βαγόνι, όταν το τρένο βρισκόταν εν κινήσει και πέφτοντας να σκοτώθηκε. Μέσα στο σκοτάδι και δεδομένου ότι τη Δευτέρα είχε πυκνή ομίχλη, ποιος θα μπορούσε να τον δει που έπεφτε;" "Η εξήγηση που δίνεις με βάση τα προσωρινά στοιχεία που έχουμε στα χέρια μας είναι πολύ πιθανή και λογική. Ξεχνάς όμως κι ένα σωρό άλλες λεπτομέρειες, Σέρλοκ. Ας υποθέσουμε ότι ο Γουέστ ήθελε να πάει και να δείξει τα σχέδιά του υποβρυχίου σε κάποιον που τον περίμενε στο Λονδίνο. Εκείνο το βράδυ θα έπρεπε να είχε φροντίσει να μην ασχοληθεί με τίποτε άλλο. Ο Γουέστ όμως είχε κλείσει δύο εισιτήρια για το θέατρο, συνόδευσε τη μνηστή του μέχρι τα μισά της διαδρομής και μετά εξαφανίστηκε σαν ατμός, χωρίς να της δώσει την παραμικρή εξήγηση." "Πολύ περίεργη αυτή η υπόθεση", είπε ο Λεστρέιντ, ο οποίος μέχρι εκείνη τη στιγμή άκουγε χωρίς να κάνει κανένα σχόλιο. "Όντως, πολύ περίεργη η υπόθεση. Αυτό είναι το υπ' αριθμόν 1 σκοτεινό σημείο. Ας υποθέσουμε τώρα στο υπ' αριθμόν 2. Ας υποθέσουμε ότι έφτασε στο Λονδίνο με σκοπό να συναντήσει αυτόν που ήθελε να δει τα μυστικά έγγραφα. Ο Γουέστ έπρεπε να τα επιστρέψει στη θέση τους πριν έρθει το πρωί για τα γραφεία του πήρε μαζί του δέκα έγγραφα. Στο πτώμα του δίπλα βρέθηκαν μόνο τα εφτά. Τι απέγιναν τα άλλα τρία; Αν όμως τα είχε πάρει για να τα "πουλήσει", τότε πού ήταν 11


τα χρήματα της αμοιβής του για την εξυπηρέτηση που έκανε; Δεν έπρεπε να βρεθούν πάνω του πολλά χρήματα;" "Εγώ νομίζω ότι τα πράγματα έγιναν διαφορετικά", είπε ο Λεστρέιντ. "Ο Γουέστ πήρε όντως τα έγγραφα για να τα πουλήσει, συναντήθηκε με τον ενδιαφερόμενο, δεν συμφώνησαν στην τιμή κι έτσι ο Γουέστ ξεκίνησε για το Γούλγουιτς για να τα βάλει στη θέση τους. Ο ενδιαφερόμενος όμως τον ακολούθησε, μπήκε στο βαγόνι του και τον σκότωσε, πήρε τα πιο χρήσιμα απ' τα δέκα έγγραφα και πέταξε το πτώμα του Γουέστ απ' το τρένο. Δεν νομίζετε ότι η υπόθεση αυτή μας λύνει καλύτερα όλες τις απορίες;" "Γιατί ο Γουέστ δεν είχε πάνω του εισιτήριο του τρένου; Το εισιτήριο θα έδειχνε σε ποιο σταθμό του τρένου θα κατέβαινε ο Γουέστ κι έτσι θα αποκαλυπτόταν σε ποια περιοχή κατοικούσε ο ενδιαφερόμενος για τα έγγραφα. Όταν λοιπόν τον σκότωσε, φρόντισε να το πάρει απ' την τσέπη του και να το εξαφανίσει." "Ωραία η θεωρία σου Λεστρέϊντ", είπε ο Χολμς. "Οφείλω να ομολογήσω ότι τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας δένουν απόλυτα μεταξύ τους. Αν όντως έγιναν έτσι όπως τα λες, η υπόθεση πρέπει να έχει κλείσει. Απ' τη μια μεριά τα απόρρητα σχέδια της Υπηρεσίας έχουν φτάσει στα χέρια των ενδιαφερομένων. Επομένως, εμείς τι θέλουμε και ασχολούμαστε με την υπόθεση;" "Πρέπει! Πρέπει ν' ασχοληθούμε, Σέρλοκ!" είπε ο Μάϊκροφτ και τινάχτηκε σαν ελατήριο απ' την καρέκλα του. "Μέσα μου κάτι μου λέει ότι τα πράγματα δεν έγιναν κατ' αυτό τον τρόπο. Βάλε λοιπόν τα δυνατά σου και προσπάθησε να μπεις στο πετσί της υπόθεσης. Πήγαινε να δεις έναν έναν αυτούς που έχουν κάποια άμεση ή έμμεση σχέση με την υπόθεση. Γύρνα τον κόσμο ανάποδα να βρεις την λύση του μυστηρίου! Ποτέ άλλοτε δεν σου δόθηκε μία τόσο μεγάλη ευκαιρία να υπηρετήσεις τόσο πιστά την πατρίδα σου!" "Καλά... Καλά", είπε ο Χολμς. "Έλα, Ουάτσον, ετοιμάσου. Εσύ Λεστρέϊντ μπορείς να μας αφιερώσεις μία δύο ώρες απ' το χρόνο σου; Λέω να ξεκινήσουμε τις έρευνές μας απ' το σταθμό 12


του 'Aλντγκεϊτ. Γεια σου, Μάϊκροφτ. Υποθέτω ότι κατά το βράδυ θα έχω συγκεντρώσει μερικά στοιχεία και θα σου τηλεφωνήσω να σ' ενημερώσω. Σε προειδοποιώ όμως ότι δεν πρέπει να περιμένεις και πολλά πράγματα." Μία ώρα αργότερα, ο Χολμς, εγώ κι ο Λεστρέιντ βρισκόμασταν στο σιδηροδρομικό σταθμό του 'Aλντγκεϊτ. Αμέσως πήγαμε στο γραφείο του υπεύθυνου του σταθμού. Του είπαμε τι ακριβώς ζητούσαμε κι εκείνος προθυμοποιήθηκε να μας ενημερώσει. "Να, σ' αυτό εκεί το σημείο βρέθηκε το πτώμα του νεαρού", μας είπε. "Αποκλείεται να είχε πέσει από πάνω, γιατί δεν υπήρχε τρόπος να ανεβεί. Πρέπει να έπεσε απ' το τρένο." "Έγιναν έρευνες στα βαγόνια του τρένου να διαπιστωθεί αν υπήρχαν τίποτε ίχνη βίας;" "Πρώτ' απ' όλα, δεν ξέρουμε για ποιο τρένο πρόκειται κι ύστερα δεν βρέθηκε πάνω του το εισιτήριο για να βρούμε άλλα στοιχεία." "Μήπως βρέθηκε ανοιχτή η πόρτα κάποιου βαγονιού;" "Όχι, καμία!" "Σήμερα το πρωί, βρήκαμε κάποια καινούρια στοιχεία", είπε ο Λεστρέιντ. "Κάποιος επιβάτης της αμαξοστοιχίας 'Μετροπόλιταν' που ταξίδευε στις 11:40 τ ο βράδυ της Δευτέρας μας είπε ότι κάπου εδώ, στον σταθμό του 'Aλντγκεϊτ, άκουσε ένα δυνατό γδούπο, που υπέθεσε ότι προερχόταν από κάποιο σώμα που έπεφτε κάτω. Λόγω της ομίχλης δεν μπόρεσε να δει τίποτε. Στο μεταξύ αυτό δεν το κατέθεσε αμέσως, αλλά αφού πέρασαν τόσες ώρες. Τι έχεις να πεις γι' αυτό, κύριε Χολμς;" Ο Χολμς κοιτούσε αμίλητος το εσωτερικό του σταθμού. Απ' το ύφος του καταλάβαινα ότι είχε αρχίσει να σκέφτεται σοβαρά κάτι για το οποίο δεν έκανε καμιά συζήτηση. "Τι σκέφτεστε, κύριε Χολμς; Βρήκατε καμία άκρη;" "Σκέφτομαι απλώς. Τίποτε περισσότερο. Η υπόθεση έχει πολύ ενδιαφέρον, γιατί κρύβει πολύ μυστήριο. Ξέρετε τι μου κάνει μέχρι στιγμής την περισσότερη εντύπωση; Ότι δεν υπάρχουν καθόλου ίχνη αίματος στις γραμμές του τρένου." 13


"Σωστά. Δεν φαίνεται ούτε κηλίδα." "Κι όμως, απ' το πέσιμο προκλήθηκε ένα ιδιαίτερο σοβαρό τραύμα." "Προκλήθηκαν κατάγματα, αλλά δεν υπήρξαν πληγές." "Δεν έπρεπε όμως να τρέξει λίγο αίμα; Μπορώ να δω για λίγο το τρένο στο οποίο επέβαινε ο επιβάτης που είπε ότι άκουσε εκείνο το γδούπο;" "Νομίζω πως όχι, κύριε Χολμς. Τα βαγόνια του τρένου διαχωρίστηκαν και συνεπώς έχει αλλάξει η διάταξή τους." "Κύριε Χολμς", είπε ο Λεστρέιντ, "σε διαβεβαιώ ότι τα έλεγξα εγώ ο ίδιος και δεν παρατήρησα τίποτε ο ύποπτο." Ο Χολμς όμως δεν ικανοποιήθηκε πλήρως με την διαβεβαίωση που πήρε απ' τον Λεστρέιντ. Σε κάτι τέτοιες περιπτώσεις, προτιμούσε να κάνει ο ίδιος τις έρευνες. "Εντάξει. Στο κάτω κάτω, αυτό που ήθελα να δω εγώ δεν ήταν τα βαγόνια", είπε ο Χολμς και γύρισε την πλάτη του προς τις γραμμές του τρένου. "Ουάτσον, εδώ πέρα νομίζω ότι κάναμε όσα μπορούσαμε να κάνουμε. Σ' ευχαριστούμε κύριε Λεστρέιντ. Νομίζω ότι τώρα απομένει να ψάξουμε την υπόθεση πηγαίνοντας στο Γούλγουιτς." Φτάνοντας στο σταθμό του Λόντον Μπριτζ, ο Χολμς έστειλε ένα τηλεγράφημα στον αδελφό του με το εξής περιεχόμενο: "'Aρχισα να βλέπω κάποιο φως στο σκοτάδι, αλλά δεν αποκλείεται κάποια στιγμή να σβήσει κι αυτό. Στο μεταξύ, θα περιμένω να μου στείλεις το ταχύτερο στο γραφείο μου με έμπιστό σου αγγελιαφόρο μια λίστα με τα ονόματα και τις διευθύνσεις όλων των γνωστών κατασκόπων που βρίσκονται με μια τόσο ενδιαφέρουσα υπόθεση." Το ύφος του μου έδειχνε ότι είχε μπει σε σκέψεις. Οι σκέψεις του αυτές μάλιστα πρέπει να ήταν πολύ σημαντικές κι ενδιαφέρουσες, γιατί εκείνη τη στιγμή η μορφή του έμοιαζε με της τίγρης που καταστρώνει κάποιο σχέδιο για να ορμήξει σε κάποιο αγριοκούνελο και να το κατασπαράξει με την πρώτη ευκαιρία. Σε τέτοιες ή παρόμοιες στιγμές, ο Χολμς γινόταν 14


σωστό κυνηγόσκυλο που προσπαθούσε να οσφρανθεί το θήραμα. Τώρα πλέον, είχε διώξει απ' το πρόσωπό του τη μάσκα του βαρυεστημένου ανθρώπου που είχε κολλήσει πάνω του τις τελευταίες μέρες λόγω απραξίας. "Σ' αυτήν την υπόθεση μυρίζομαι πολύ δράση. Και να σκεφτείς ότι είμαστε ακόμη στην αρχή", μου είπε. "Εγώ ακόμη δεν καταλαβαίνω τίποτε. Νιώθω σαν να βρισκόμαστε σ' ένα τελείως σκοτεινό τούνελ." "Κι εγώ, στο βάθος του τούνελ, βλέπω ακόμη σκοτάδι, αλλά μου ήρθε μια ιδέα που νομίζω ότι αν την καλοσκεφτείς, θα δεις ότι οδηγούμαστε σε ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Ο νεαρός πρέπει να πέθανε κάπου αλλού και το πτώμα του να βρισκόταν πάνω στην οροφή κάποιου βαγονιού." "Στην οροφή κάποιου βαγονιού;" "Περίεργη σκέψη, ε; Για σκέψου όμως την υπόθεση και θα δεις ότι αυτό που σου λέω έχει κάποια λογική βάση. Στο σημείο που βρέθηκε το πτώμα, έπρεπε να πέσει οπωσδήποτε, αφού εκεί ακριβώς αρχίζει το τρένο να στρίβει κάπως. Θυμάσαι όμως ότι δεν βρέθηκε ούτε ίχνος αίματος στις γραμμές του τρένου; Αυτό δεν σημαίνει ότι το θύμα έπρεπε να είχε χάσει αίμα σε κάποιο άλλο σημείο; Νομίζω ότι είναι πολύ λογική η εξήγησή μου." "Έτσι λύνεται και το μυστήριο του εισιτηρίου!" "Ακριβώς! Μέχρι στιγμής δεν είχαμε βρει μια εξήγηση για την έλλειψη του εισιτηρίου. Δεν νομίζεις ότι έχω δίκιο;" "Ας υποθέσουμε ότι όλα έγιναν όπως τα είπες. Ο Κάντογκαν Γουέστ πού πέθανε; Δεν μου είπες." "Θα πρέπει να βρεθεί και γι' αυτό κάποια λογική εξήγηση", μου είπε κι άρχισε σιγά σιγά να βυθίζεται στις σκέψεις. Τη φωνή του την ξανάκουσα όταν πλέον φτάσαμε στο σταθμό του Γούλγουιτς. Ήταν τότε που φώναξε κάποιο ταξί, για να σταματήσει. Τότε τον είδα να βγάζει απ' την τσέπη του κι ένα χαρτί που του είχε αφήσει ο Μάϊκροφτ. "Πρέπει να κάνουμε κάμποσες επισκέψεις", μου είπε. "Ο πρώτος τον οποίο πρέπει να δούμε οπωσδήποτε είναι ο Σερ Τζέιμς Γουόλτερ." 15


Το σπίτι στο οποίο έμενε ο διάσημος αυτός αξιωματούχος της Βρετανικής Κυβέρνησης ήταν μια φαντασμαγορική και καταπράσινη βίλα που η αυλή της κοιτούσε προς τον Τάμεση. Την ώρα που κατευθυνθήκαμε προς την είσοδό της, η ομίχλη είχε υποχωρήσει και άρχισε να βγαίνει δειλά δειλά το φως της ημέρας. Χτυπήσαμε το κουδούνι και μετά από ένα δυο λεπτά ήρθε και μας άνοιξε κάποιος μπάτλερ. "Λυπάμαι πολύ, κύριοι! Δεν ξέρετε το πλήγμα ήταν αυτό για μένα", μας είπε με περίλυπο ύφος. "Ο Σερ Τζέιμς πέθανε σήμερα το πρωί." "Θεέ και Κύριε!" είπε έκπληκτος ο Χολμς. "Καλά, πώς πέθανε;" "Θέλετε να περάσετε μέσα να δείτε τον αδελφό του, τον συνταγματάρχη Βαλεντάιν;" "Ναι. Νομίζω ότι είναι προτιμότερο." Ο μπάτλερ μας οδήγησε σ' ένα μισοσκότεινο σαλόνι όπου μετά από μισό περίπου λεπτό ήρθε να μας χαιρετήσει ένας πανύψηλος, όμορφος μεσόκοπος μουσάτος άντρας, που δεν ήταν άλλος απ' τον μικρότερο αδελφό του νεκρού επιστήμονα. Τα περίεργα μάτια του, το γεμάτο πανάδες πρόσωπό του και τα ακατάστατα μαλλιά του μαρτυρούσαν πόσο πολύ βαριά είχε δεχθεί το πλήγμα του θανάτου του αδελφού του. Όταν άρχισε να μας μιλάει, τα λόγια του ήταν ακαταλαβίστικα. Έτρεμε ολόκληρος. "Όλα άρχισαν απ' αυτό το τρομερό σκάνδαλο", μας είπε ψελλίζοντας. "Ο αδελφός μου ήταν πολύ ευαίσθητος χαρακτήρας. Δεν μπορούσε να αντέξει αυτή την ντροπή. Του ράγιζε την καρδιά. Τόσα χρόνια στην Υπηρεσία έπαιρνε συνέχεια επαίνους για την άριστη λειτουργία του γραφείου του. Τώρα... Τώρα αυτό που συνέβη ήταν γι' αυτόν ένα πολύ βαρύ κι αβάσταχτο πλήγμα." "Εμείς ερχόμασταν για να συζητήσουμε μαζί του μήπως μας φωτίσει κάπως να λύσουμε το μυστήριο." "Είμαι σε θέση να σας διαβεβαιώσω ότι ούτε εκείνος, ούτε εγώ, ούτε κανείς άλλος ξέρει πώς συνέβησαν όλα αυτά. Ο 16


Τζέιμς είχε ήδη καταθέσει στην αστυνομία ό,τι ήξερε για την υπόθεση. Απ' ό,τι κατάλαβα, για τον αδελφό μου, αυτός που είναι ο κύριος ένοχος ήταν ο Κάντογκαν Γουέστ. Όλα τ' άλλα είναι τελείως μπερδεμένα. Δεν μπορεί να τα συλλάβει το μυαλό του ανθρώπου." "Μήπως εσείς θα μπορούσατε να μας δώσετε κάποιο νέο στοιχείο για την υπόθεση;" "Δεν ξέρω τίποτε περισσότερο απ' όσα άκουσα ή διάβασα στις εφημερίδες. Τώρα, να με συγχωρέσετε, δεν είμαι σε θέση να σας πω τίποτε καινούριο... Ξέρετε, η κατάσταση στην οποία βρίσκομαι είναι φρικτή. Γι' αυτό θα σας παρακαλούσα, αν γίνεται, να τελειώνουμε όσο το δυνατόν γρηγορότερα." "Πολύ απροσδόκητη τροπή πήραν τα πράγματα", μου είπε ο Χολμς, μόλις μπήκαμε στο ταξί. "Αρχίζω ν' αναρωτιέμαι αν ο θάνατός του ήταν φυσιολογικός ή αν αυτοκτόνησε ο δόλιος ο Γουόλτερ. Αν όντως αυτοκτόνησε, αυτό σημαίνει ότι ένιωθε τύψεις για κάποια παράλειψη που έκανε. Αυτό όμως ας το αφήσουμε να το μελετήσουμε αργότερα. Ας πάμε τώρα στην οικογένεια του Κάντογκαν Γουέστ." Μέσα σ' ένα μικρό αλλά νοικοκυρεμένο σπίτι που βρισκόταν λίγο έξω απ' την πόλη βρήκαμε την τσακισμένη απ' τον πόνο και τη θλίψη μητέρα του Κάντογκαν Γουέστ. Η γερασμένη μητέρα του ήταν τόσο πολύ λυπημένη που δεν ήταν σε θέση να μας μιλήσει. Στο πλάι της όμως βρισκόταν μια νεαρή κατάχλωμη κοπέλα, η οποία μας συστήθηκε σαν δεσποινίς Βιολέτα Γουέστμπερυ, μνηστή του νεκρού, και συμπτωματικά το τελευταίο άτομο που είδε τον Γουέστ ζωντανό την μοιραία εκείνη νύχτα. "Δεν έχω καταφέρει ακόμα να δώσω μια εξήγηση, κύριε Χολμς", του είπε. "Απ' τη νύχτα εκείνη, δεν μπόρεσα να κλείσω μάτι. Σκέφτομαι συνεχώς, σκέφτομαι νύχτα και μέρα, απορώ και δεν μπορώ να εξηγήσω με κανένα τρόπο πώς έγινε αυτό το κακό. Ο 'Aρθουρ ήταν πολύ πιστός στο καθήκον του, σωστός πατριώτης. Θα προτιμούσε να έκοβε το χέρι του, παρά να το απλώσει σ' αυτά τα έγγραφα για να τα πουλήσει σε ξένους 17


πράκτορες και να κερδίσει βρώμικα χρήματα. Όλοι όσοι τον ήξεραν, απορούν με αυτό που έγινε. Είναι τελείως εξωφρενικό. Είναι τελείως απίθανο κι αδύνατο να το έκανε αυτό ο 'Aρθουρ." "Έχετε δίκιο. Αλλά και πάλι σας λέω ότι δεν κατάφερα μέχρι στιγμής να βρω μια λογική εξήγηση." "Μήπως ο μνηστήρας σας είχε μεγάλη ανάγκη για κάποια χρήματα;" "Όχι, ο μισθός του ήταν αρκετά καλός και οι κινήσεις του πάντοτε μετρημένες. Είχε ήδη μαζέψει αρκετά χρήματα στην άκρη και σκοπεύαμε με το νέο έτος να παντρευτούμε." "Μήπως παρατηρήσατε τον τελευταίο καιρό κάποια αναστάτωση; Θα σας παρακαλούσα δεσποινίς να μας μιλήσετε με ειλικρίνεια." Το έμπειρο μάτι του Χολμς είχε προσέξει κάποια αλλαγή στον τρόπο συμπεριφοράς της. Η δεσποινίδα Γουέστμπερυ είχε αλλάξει χρώμα και φαινόταν κάπως διστακτική. "Μα... Μάλιστα", κατάφερε να ψελλίσει. "Απ' τον τρόπο του είχα καταλάβει ότι τον τελευταίο καιρό κάτι τον απασχολούσε." "Πόσον καιρό, δηλαδή;" "Νομίζω την τελευταία εβδομάδα ή μια δυο μέρες πιο πριν. Φαινόταν σκεφτικός κι ανήσυχος. Μια φορά τον πίεσα και του ζήτησα να μου δώσει εξηγήσεις. Τελικά, μου είπε ότι πράγματι κάτι τον βασάνιζε κι αυτό είχε σχέση με τη δουλειά του. 'Είναι πολύ σοβαρό και φοβάμαι ότι δεν πρέπει να σου πω ακριβώς τι είναι', μου είχε πει. Δεν τον πίεσα να μου πει περισσότερα, γιατί κατάλαβα ότι υπήρχε κάποιο κώλυμα." Ο Χολμς άρχισε να δείχνει ακόμη πιο σκεφτικός. "Συνεχίστε, δεσποινίς Γουέστμπερυ. Ακόμη κι αν νομίζετε ότι αυτό που θα πείτε θα είναι κάτι σε βάρος του, πείτε το μας. Δεν ξέρετε πού μπορεί να μας βοηθήσει να λύσουμε αυτό το μυστήριο." "Τι να σας πω; Δεν έχω τίποτε άλλο να πω. Μερικές φορές έδινε την εντύπωση ότι ήθελε να μου μιλήσει ανοιχτά, αλλά την τελευταία στιγμή δίσταζε. Κάποιο βράδυ μου είχε μιλήσει για 18


την σπουδαιότητα αυτού του μυστικού που μου έκρυβε κι αν δεν κάνω λάθος μου είχε πει ότι γι' αυτό το μυστικό οι ξένοι πράκτορες θα πλήρωναν πάρα πολλά χρήματα για να το μάθουν." Ο Χολμς έγινε πιο σκεφτικός, αλλά και πιο πιεστικός. "Έχετε να μας πείτε τίποτε άλλο;" "Μου είχε πει ότι τα μυστικά αυτά του κράτους δεν ήταν καθόλου δύσκολο να τα πάρει κανείς, αν προσπαθούσε λίγο." "Αυτό σας το είπε τώρα τελευταία;" "Μάλιστα, αυτή τη βδομάδα." "Μιλήστε μας τώρα για το τελευταίο βράδυ που συναντηθήκατε." "Επρόκειτο να πάμε στο θέατρο. Η ομίχλη ήταν τόσο πυκνή που δεν άξιζε τον κόπο να πάρουμε ταξί. Περπατούσαμε και κάποια στιγμή που είχαμε φτάσει κοντά στο γραφείο του, εξαφανίστηκε χωρίς να μου δώσει καμιά εξήγηση. Χάθηκε μέσα στην ομίχλη." "Χωρίς να πει λέξη;" "Έβγαλε ένα επιφώνημα. Αυτό ήταν όλο. Τον περίμενα εκεί, αλλά δεν γύρισε ποτέ. Μετά έφυγα και πήγα σπίτι μου. Το επόμενο πρωί, μόλις άνοιξε το γραφείο του, ήρθαν να με ρωτήσουν που ήταν ο 'Aρθουρ. Γύρω στις δώδεκα το μεσημέρι μάθαμε την τραγική είδηση. Κύριε Χολμς, σας ικετεύω! Κάνετε κάτι τουλάχιστον για ν' αποκαταστήσετε την τιμή του! Δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσο περήφανός ήταν ο 'Aρθουρ!" Ο Χολμς κούνησε λυπημένα το κεφάλι του. "Έλα, Ουάτσον!" μου είπε. "Πάμε, γιατί έχουμε πολλή δουλειά να κάνουμε. Η επόμενη κίνησή μας είναι να πάμε στο γραφείο απ' το οποίο εκλάπησαν τα έγγραφα." "Η υπόθεση ήταν μπερδεμένη, αλλά τώρα μπερδεύτηκε περισσότερο", μου είπε μόλις μπήκαμε στο ταξί. "Το κίνητρο του Γουέστ ήταν ο γάμος τον οποίο προγραμμάτιζε να κάνει τώρα σύντομα. Ήταν φυσικό να θέλει να κερδίσει κάποια επιπλέον χρήματα. Το γεγονός ότι μίλησε κι είπε στην μνηστή του για τα έγγραφα και την αξία τους, σημαίνει ότι ήρθε κάποια στιγμή που 19


πέρασε κι αυτό, το εύκολο κέρδος, απ' το μυαλό του. Μέχρι ένα σημείο, κόντεψε να κάνει συνένοχό του και τη μνηστή του, αφού της είπε τα σχέδιά του. Κρίμα! Πολύ κρίμα!" "Σωστά όλα αυτά που λες, Σέρλοκ, αλλά γιατί να εξαφανισθεί και να την αφήσει να περιμένει εκείνο το βράδυ;" "Αυτό παραμένει ακόμη μυστήριο." Ο Σίντνεϊ Τζόνσον, ο ανώτερος υπάλληλος του γραφείου στο οποίο εργαζόταν ο Κάντογκαν Γουέστ, μας υποδέχτηκε θερμά μόλις πληροφορήθηκε την ταυτότητα του διάσημου φίλου μου. Ήταν ένας λεπτός, κοκαλιάρης και καμπούρης μεσόκοπος άντρας που φορούσε γυαλιά, ενώ τα μάγουλά του κρέμονταν και τα χέρια του έτρεμαν απ' την ένταση των τελευταίων ημερών. "Πολύ άσχημα τα πράγματα, κύριε Χολμς. Μάθατε για το θάνατο του προϊσταμένου μας;" "Πριν λίγη ώρα είχαμε πάει σπίτι του." "Το γραφείο μας κοντεύει να διαλυθεί. Ο προϊστάμενός μας είναι νεκρός, ο Κάντογκαν Γουέστ κι αυτός νεκρός, τα έγγραφά μας κλεμμένα... Και να σκεφτεί κανείς ότι τη Δευτέρα το μεσημέρι όταν φεύγαμε απ' αυτό εδώ το μέρος, το γραφείο μας ήταν ίσως ένα απ' τα πιο άρτια οργανωμένα και νοικοκυρεμένα γραφεία της Υπηρεσίας. Μου φαίνεται απίστευτο! Πώς τόλμησε να κάνει τέτοιο πράγμα ο Κάντογκαν;" "Πιστεύετε ότι ο Κάντογκαν Γουέστ φταίει;" "Δεν μπορώ να δώσω καμιά άλλη εξήγηση. Κι όμως, μέχρι τη μοιραία εκείνη μέρα, τον εμπιστευόμουν όπως τον εαυτό μου." "Τι ώρα κλείσατε το γραφείο σας τη Δευτέρα;" "Στις πέντε." "Εσείς ο ίδιος το κλείσατε;" "Μάλιστα. Εγώ φεύγω πάντα τελευταίος." "Τα έγγραφα που βρίσκονταν;" "Στον φοριαμό ασφαλείας. Εγώ ο ίδιος τα είχα βάλει εκεί." "Το κτίριο διαθέτει κάποιο φύλακα;" "Βεβαίως, αλλά δεν φυλάει μόνο το δικό μας γραφείο. 20


Είναι κάποιος παλιός στρατιώτης και πολύ έμπιστος άνθρωπος. Εκείνο το βράδυ δεν είδε καμιά ύποπτη κίνηση. Βέβαια, υπήρχε κι εκείνη η πυκνή ομίχλη..." "Ας υποθέσουμε ότι ο Κάντογκαν Γουέστ ήθελε να μπει μέσα στο κτίριο σε ώρα που δεν λειτουργούσε η Υπηρεσία σας. Θα έπρεπε να έχει τρία κλειδιά για να φτάσει μέχρι τα έγγραφα που ήταν στο φοριαμό;" "Μάλιστα. Χρειαζόταν ένα κλειδί για την εξωτερική πόρτα, ένα για το γραφείο κι ένα για τον φοριαμό ασφαλείας." "Τα κλειδιά αυτά τα είχατε μόνο εσείς κι ο Σερ Τζέιμς Γουόλτερ;" "Όχι. Εγώ δεν είχα τα άλλα κλειδιά, παρά μόνο εκείνα που κλειδώναμε τον φοριαμό." "Ο Σερ Τζέιμς ήταν πολύ τυπικός στα καθήκοντά του;" "Νομίζω, ναι. Και τα τρία αυτά κλειδιά τα είχε πάντοτε στην ίδια κλειδοθήκη. Πολλές φορές το είχα προσέξει αυτό." "Την κλειδοθήκη αυτή με τα τρία κλειδιά, φεύγοντας για το σπίτι του την έπαιρνε μαζί του;" "Έτσι μου έλεγε." "Το δικό σας κλειδί είστε σίγουρος ότι το είχατε πάντοτε μαζί σας;" "Μάλιστα." "Τότε, αν υποθέσουμε ότι αυτός που πήρε τα έγγραφα είναι ο Κάντογκαν Γουέστ, θα πρέπει να είχε αντικλείδια. Στα ρούχα που φορούσε εκείνο το βράδυ που βρέθηκε νεκρός, δεν είχε κανένα κλειδί. Για πείτε μου τώρα κάτι άλλο... Αν κάποιος που εργαζόταν μέσα σ' αυτό το γραφείο είχε σκοπό να πουλήσει τα έγγραφα, δεν θα ήταν πιο εύκολο να τα φωτοτυπήσει, αντί να πάρει τα πρωτότυπα, όπως τελικά έγινε;" "Θα πρέπει να είχε ιδιαιτέρως γνώσεις για να τα φωτοτυπήσει σωστά." "Μα, εσείς, ο Κάντογκαν Γουέστ κι ο Σερ Τζέιμς Γουόλτερ, δεν είχατε αυτές τις γνώσεις;" "Βεβαίως και τις είχαμε. Αλλά, σας παρακαλώ, κύριε Χολμς, μη με μπλέξετε κι εμένα σ' αυτή την ιστορία. Τι νόημα 21


έχει να ασχολούμαστε μ' αυτή την εκδοχή, όταν στην προκειμένη περίπτωση αυτά τα έγγραφα που χάθηκαν είναι τα πρωτότυπα;" "Δεν είναι περίεργο που διακινδύνευσε ο Γουέστ να πάρει τα πρωτότυπα, αφού μπορούσε κάλλιστα να τα βγάλει φωτοτυπίες που θα είχαν την ίδια αξία γι' αυτόν;" "Είναι όντως περίεργο, αλλά τελικά, προτίμησε αυτή τη λύση." "Να έχετε υπόψη σας, κύριε Τζόνσον, ότι για να λυθεί κάθε μυστήριο, πρέπει αυτοί που ασχολούνται μαζί του να κάνουν διάφορες ερωτήσεις. Τώρα, απ' ότι ξέρω, τα έγγραφα που λείπουν είναι τρία και υποθέτω ότι είναι και τα πιο σημαντικά." "Μάλιστα." "Αυτός που έχει στα χέρια του μόνο αυτά τα τρία έγγραφα μπορεί να κατασκευάσει το υποβρύχιο Μπρους-Πάρτινγκτον;" "Επ' αυτού του θέματος έδωσα ήδη την κατάθεσή μου στην Υπηρεσία. Σήμερα όμως που ξανακοίταξα τα σχέδια, συμπέρανα ότι δεν είναι απόλυτα σίγουρο ότι μπορεί να κατασκευάσει σωστά το υποβρύχιο. Οι διπλές βαλβίδες με τα αυτόματα και αυτορυθμιζόμενα διάκενα είναι σχεδιασμένες σ' ένα απ' αυτά τα έγγραφα που επεστράφησαν. Αν οι ξένοι πράκτορες δεν βρουν αυτό το μυστικό, δεν θα μπορέσουν να κατασκευάσουν το υποβρύχιο. Πάντως, δεν είναι πολύ δύσκολο να βρουν μια άλλη λύση που να τους βολεύει και να το κατασκευάσουν." "Παρόλα αυτά, επιμένετε ότι τα τρία έγγραφα που σας λείπουν είναι και τα πιο σημαντικά." "Δεν χωρεί αμφιβολία γι' αυτό." "Αν δεν έχετε αντίρρηση, κύριε Τζόνσον, θα ήθελα να κάνω μια βόλτα στους χώρους του γραφείου σας. Αυτή τη στιγμή τουλάχιστον δεν έχω να σας κάνω καμιά άλλη ερώτηση." Ο Χολμς πλησίασε τον φοριαμό ασφαλείας, κοίταξε ερευνητικά την κλειδαριά του, μετά κοίταξε την πόρτα και τέλος το σιδερένιο κιγκλίδωμα του παραθύρου. Μόλις βγήκαμε έξω, ο Χολμς άρχισε να κοιτάζει τα πάντα με περισσότερη περιέργεια. Μπροστά απ' το παράθυρο, υπήρχε μια μυρτιά, της οποίας 22


μερικά κλαδιά έδειχναν ότι είχαν λυγίσει ή ήταν τσακισμένα. Ο Χολμς έβγαλε απ' το τσεπάκι του το φακό του και τα κοίταξε. Μετά, πρόσεξε ότι στο έδαφος υπήρχαν κάποια μισοσβησμένα ίχνη από πατημασιές. Μετά, ζήτησε από τον Τζόνσον να κλείσει τα παράθυρα και μου έδειξε ότι στο κέντρο περίπου δεν ενώνονταν, πράγμα που σήμαινε ότι αν κάποιος στεκόταν κοντά στο παράθυρο, μπορούσε να δει τι συνέβαινε μέσα στο γραφείο. "Τα ενοχοποιητικά στοιχεία έχουν ήδη αρχίσει και εξαφανίζονται, αφού έχουν περάσει τρεις μέρες από τότε. Μπορεί να μας δώσουν κάποιες πληροφορίες, μπορεί όμως και όχι. Λοιπόν, Ουάτσον, νομίζω ότι πρέπει να πηγαίνουμε. Το Γούλγουιτς δεν μπορεί να μας βοηθήσει να συγκεντρώσουμε άλλα πρόσθετα στοιχεία. Ας γυρίσουμε στο Λονδίνο μήπως εκεί βρούμε περισσότερα στοιχεία για την υπόθεση." "Κι όμως, πριν φύγουμε απ' το σταθμό του Γούλγουιτς, μάθαμε μια ακόμη χρήσιμη πληροφορία. Ο υπάλληλος που εργαζόταν στον γκισέ των εισιτηρίων μάς διαβεβαίωσε ότι ήταν απόλυτα σίγουρος ότι είδε τον Κάντογκαν Γουέστ -τον οποίο γνώριζε μόνο εξ όψεως- το βράδυ της Δευτέρας. Μας είπε ότι ήταν μόνος κι ότι έβγαλε ένα απλό εισιτήριο για βαγόνι τρίτης θέσης. Αυτό που έκανε εντύπωση στον πωλητή των εισιτηρίων ήταν το αναστατωμένο κι ανήσυχο ύφος του Κάντογκαν Γουέστ. Έτρεμε τόσο πολύ που δεν μπορούσε να πιάσει στα χέρια το εισιτήριό του και να πάρει τα ρέστα του. Ο υπάλληλος θυμήθηκε πολύ καλά ότι τον βοήθησε ο ίδιος να πάρει τα ρέστα. Με μια ματιά που ρίξαμε στον πίνακα των δρομολογίων, όπου αναφέρονταν κι οι ώρες άφιξης κι αναχώρησης, συμπεράναμε ότι ο Γουέστ πρέπει να πήρε το τρένο των 8:15 αφού εγκατέλειψε τη μνηστή του περίπου στις 7:30." "Λοιπόν, Ουάτσον, ας βάλουμε τα πράγματα σε μία τάξη", είπε ο Χολμς μετά από κάμποση ώρα σιωπής. "Δεν θυμάμαι ποτέ άλλοτε να μου έτυχε κάποια τόσο πολύπλοκη υπόθεση. Κάθε στοιχείο που βρίσκουμε, αντί να μας διευκολύνει να βρούμε την άκρη, μας μπερδεύει ακόμη περισσότερο. Μέχρι στιγμής, στο Γούλγουιτς, ό,τι ρωτήσαμε, το κάναμε 23


παίρνοντας σαν δεδομένο ότι ο κλέφτης είναι ο Κάντογκαν Γουέστ. Τα σημάδια όμως εκείνα στη μυρτιά και στο έδαφος έξω απ' το παράθυρο μπορεί να μας οδηγήσουν κάπου αλλού. Ας υποθέσουμε τώρα ότι τον Γουέστ τον πλησίασε κάποιος ξένος πράκτορας. Δεν πρέπει να τον είχε υποχρεώσει να μη μιλήσει σε κανέναν απολύτως; Γιατί εκείνος όμως μίλησε κι είπε έστω κι αυτά τα λίγα στη μνηστή του; Αποκλείεται την ώρα που ο Γουέστ πήγαινε με τη μνηστή του στο θέατρο να είδε μέσα στην ομίχλη τον άνθρωπο, με τον οποίον είχε έρθει σ' επαφή, να κατευθύνεται προς το γραφείο του; Απ' ό,τι μας είπαν, ο Γουέστ ήταν παράτολμος και δεν δεχόταν προσβολές, ταπεινώσεις και σπίλωση του ονόματός του. Γι' αυτό πήρε γρήγορα την απόφαση να τον σταματήσει, γιατί πάνω απ' όλα έβαζε το καθήκον του προς την Υπηρεσία. Υποθέτω λοιπόν ότι παρακολούθησε τον άνθρωπο εκείνο, στάθηκε έξω από το παράθυρο, είδε ότι πήρε τα έγγραφα από τον φοριαμό και την ώρα που έφευγε, τον κυνήγησε να τον πιάσει. Με αυτή την υπόθεση που κάνω, εξηγείται το γεγονός ότι δεν βγήκαν φωτοτυπίες στα έγγραφα, πριν πουληθούν." "Ωραία μέχρι εδώ. Μπορείς να μου πεις τι έγινε στη συνέχεια;" "Εδώ αρχίζουν και πάλι τα δύσκολα. Το πρώτο πράγμα που θα περίμενε κανείς από τον Κάντογκαν Γουέστ, θα ήταν να συλλάβει τον κλέφτη και να πατήσει το κουμπί του συναγερμού. Γιατί όμως δεν το έκανε; Μήπως αυτός που πήρε τα έγγραφα ήταν κάποιος απ' τους προϊσταμένους του; Μόνο αυτή η εκδοχή θα μπορούσε να εξηγήσει τη συμπεριφορά του Γουέστ. Ή μπορεί ο κλέφτης να ξεγλίστρησε απ' τον Γουέστ μέσα στην πυκνή ομίχλη και κείνος να τον κυνήγησε μέχρι το Λονδίνο, να πάει να τον πιάσει στο σπίτι που έμενε και υποτίθεται έπρεπε να το ξέρει. Πάντως, για να εγκαταλείψει τόσο ξαφνικά τη μνηστή του, θα πρέπει ο Γουέστ να αντελήφθη κάποιον άμεσο κίνδυνο. Αυτό που με μπερδεύει τώρα είναι το μέρος στο οποίο βρέθηκε το πτώμα του και το γεγονός ότι είχε μαζί του μόνο τα εφτά από τα δέκα έγγραφα. Τώρα, σκοπεύω να πάρω τη λίστα με τα 24


ονόματα των γνωστών ξένων πρακτόρων που βρίσκονται στην Αγγλία -φαντάζομαι θα μου την έχει στείλει ο Μάικροφτ- και ας ελπίσουμε ότι θα βρούμε κάποια άκρη στην υπόθεση απ' αυτήν την κατεύθυνση." Πράγματι, στο γραφείο μας, στην οδό Μπέικερ, μας περίμενε κάποιο μήνυμα. Το είχε φέρει κάποιος κυβερνητικός αγγελιαφόρος, όσο πιο γρήγορα μπορούσε. Ο Χολμς του έριξε μια ματιά και μετά μου το έδωσε να το διαβάσω μόνος μου. "Οι πράκτορες που έχουμε εντοπίσει είναι πολλοί, αλλά όχι σπουδαίοι. Την υπόθεση αυτή πρέπει να την ανέλαβαν κάποιοι πιο επιτήδειοι. Τα μόνα άτομα που, κατά τη γνώμη μου, αξίζει να πάρεις υπόψη σου είναι ο 'Aντολφ Μάγιερ, που μένει στο Γουέστμίνστερ, στην οδό Γκρέιτ Τζορτζ αριθμός 31, ο Λουί λα Ροτιέρ, που μένει στο Νότινγκ Χιλ, στο κτίριο Κάμπτεν Μάνσιονς, κι ο Ούγκο Όμπερστάιν που μένει στο Κένσιγκτον, στην οδό Κόλφηλντ Γκάρντενς αριθμός 13. Σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, ο τελευταίος θεάθηκε τη Δευτέρα στο Λονδίνο, αλλά τώρα μάθαμε ότι έφυγε. Χάρηκα που βρήκες κάποια άκρη στην υπόθεση. Η Κυβέρνηση περιμένει την τελική σου έκθεση με μεγάλη αγωνία. Εδώ πάντως έχουν μαζευτεί όλα τα ανώτατα στελέχη της Υπηρεσίας, τα οποία με διαβεβαιώνουν ότι αν χρειαστείς κάποια βοήθεια, μπορείς να μας ειδοποιήσεις, για να στη δώσουν άμεσα. Μάικροφτ." "Φοβάμαι", είπε ο Χολμς χαμογελώντας, "ότι σ' αυτή την υπόθεση που είναι τόσο μπερδεμένη, δεν θα ωφελήσει ακόμη κι αν μου αφιερώσουν όλο το ιππικό της βασιλικής φρουράς!" Αμέσως μετά, ξεδίπλωσε ένα μεγάλο χάρτη του Λονδίνου κι άρχισε να τον μελετάει με προσοχή. "Επιτέλους!" είπε κάποια στιγμή και απ' τον τόνο της φωνής του κατάλαβα ότι χάρηκε για κάτι. "Να που η τύχη αποφάσισε να γυρίσει με το μέρος μας. Τελικά, Ουάτσον, μου φαίνεται ότι θα τα καταφέρουμε και αυτή τη φορά", είπε και με χτύπησε φιλικά στον ώμο, πάνω σε μια έξαρση χαράς. "Λέω να βγω έξω, να πάω για κάποια αναγνώριση. Μην ανησυχείς! Δεν πρόκειται να κάνω ούτε ένα σημαντικό βήμα χωρίς εσένα, τον πιστό μου φίλο και 25


συγγραφέα της βιογραφίας μου. Εσύ μείνε εδώ και θα έχεις τη χαρά να με ξαναδείς σε δύο περίπου ώρες. Αν αρχίσεις να νιώθεις πλήξη, πάρε μια πένα κι άρχισε να γράφεις ένα απ' τα περίφημα άρθρα σου με τίτλο 'Πώς καταφέραμε να σώσουμε τη χώρα από την ξένη κατασκοπεία'." Απ' τον τρόπο του, κατάλαβα ότι πρέπει να βρήκε κάποιο σημαντικό στοιχείο για την υπόθεση για να είναι τόσο πολύ χαρούμενος. Τελικά, απ' ό,τι αποδείχτηκε, έπρεπε να περιμένω πολλές ώρες μόνος, μια τέτοια κρύα νύχτα του Νοέμβρη. Γύρω στις εννιά, πήρα ένα μήνυμα που έλεγε: "Βρίσκομαι στο εστιατόριο 'Γκολντίνι', στο Κένσινγτον, στην οδό Γκλόστερ. Ετοιμάσου αμέσως κι έλα να με βρεις. Πάρε μαζί σου ένα λοστό, ένα φακό με σκούρο κρύσταλλο, ένα σκαρπέλο κι ένα περίστροφο. Σέρλοκ Χολμς." 'Τι σπουδαία αξεσουάρ για να κουβαλάει ένας ευυπόληπτος πολίτης, μέσα σε μια τόσο σκοτεινή και ομιχλώδη νύχτα του Νοέμβρη!' σκέφτηκα... Τα έκρυψα μέσα στο παλτό μου για να μη φαίνονται και ξεκίνησα αμέσως για το εστιατόριο που μου είχε πει ο Χολμς. Φτάνοντας εκεί, βρήκα το φίλο μου να κάθεται σ' ένα μικρό στρογγυλό τραπεζάκι, κοντά στην πόρτα. "Αν έχεις φάει ήδη, τότε θα σου πρότεινα να πιεις μαζί μου ένα καφέ με κουρακάο. Δοκίμασε κι ένα απ' τα πούρα του φίλου σου. Μη φοβάσαι, δεν πρόκειται να πεθάνεις! Τα σύνεργα, που είπαμε, τα έφερες;" "Ναι, τα έκρυψα μέσα στο παλτό μου." "Υπέροχα. Λοιπόν, άκου τώρα τι έκανα και τι σκοπεύω να κάνω στη συνέχεια. Ελπίζω τώρα να καταλάβεις ότι το πτώμα του άτυχου αυτού νέου κάποιοι το έβαλαν στην οροφή ενός βαγονιού του τρένου." "Δηλαδή, αποκλείεται να τον έριξαν απ' τη γέφυρα;" "Αυτό είναι μάλλον απίθανο. Αν κοιτάξεις τις οροφές, θα δεις ότι οι άκρες τους είναι λείες και δεν έχουν το παραμικρό αυλάκι. Γι' αυτό κι έπεσε το πτώμα του Γουέστ." "Καλά, και με ποιον τρόπο τον έβαλαν εκεί πάνω;" "Αυτό το ερώτημα μ' απασχολούσε κι εμένα. Μόνο ένας 26


τρόπος υπάρχει. Φαντάζομαι θα ξέρεις ότι σε μερικά σημεία στην περιοχή του Γουέστ Εντ, ο υπόγειος σιδηρόδρομος δεν περνάει μέσα από τούνελ. Αυτό το θυμήθηκα κάπως αργά. Σχεδόν δίπλα απ' τις σιδηροδρομικές γραμμές υπάρχουν σπίτια. Και πολλά παράθυρα! Αν υποθέσουμε ότι κάποια στιγμή το τρένο σταμάτησε, λες να ήταν δύσκολο να ρίξουν κάποιοι το πτώμα του Κάντογκαν Γουέστ στην οροφή κάποιου βαγονιού;" "Σαν δύσκολο μου φαίνεται." "Πρέπει να το δεχθούμε, γιατί δεν έχουμε να κάνουμε καμιά άλλη πιο λογική και βάσιμη υπόθεση. Σωστά; Όταν διαπίστωσα ότι ο ξένος πράκτορας που έφυγε -όπως μας λέει ο Μάικροφτ- έμενε σε κάποιο σπίτι απ' αυτά που βρίσκονται δίπλα στις γραμμές του τρένου, κατάλαβα ότι δεν βρισκόμαστε και πολύ μακριά απ' την λύση του μυστηρίου." "Είσαι σίγουρος γι' αυτό που λες;" "Βεβαίως. Το πρώτο πράγμα που ήθελα να διαπιστώσω ήταν που έμενε ο Ούγκο Όμπερστάιν. Και, πραγματικά, έμενε στην οδό Κώλφηλντ Γκάρντενς, αριθμός 13. Μετά, πήγα στο σταθμό και με την βοήθεια ενός εξυπηρετικού υπαλλήλου, μπήκα μέσα και άρχισα να μελετώ όλες τις λεπτομέρειες. Μάλιστα, μου είπε ότι σ' αυτό το σημείο σταματούν συχνά τα τρένα για μερικά λεπτά." "Αν είναι έτσι, τότε βρίσκεσαι στο σωστό δρόμο!" "Μέχρι στιγμής, τα πράγματα έχουν καλώς. Προχωράμε βέβαια, αλλά για να φτάσουμε μέχρι τη λύση, έχουμε αρκετό δρόμο ακόμη. Μετά, που λες, πήγα στο σπίτι του Όμπερστάιν και διαπίστωσα κι εγώ ο ίδιος ότι το πουλάκι μας πέταξε. Ο φίλος μας έμενε σ' ένα σχετικά μεγάλο διαμέρισμα χωρίς σπουδαία επίπλωση ή άλλο εξοπλισμό. Έμαθα ότι ο Όμπερστάιν έμενε εκεί μαζί μ' έναν έμπιστο φίλο και υπηρέτη του. Ο φίλος μας τώρα, θα πήγε στη βάση του να δώσει τα έγγραφα, αλλά κάποια στιγμή θα επιστρέψει, γιατί δεν περιμένει να έχουν στο μεταξύ προκύψει κάποια επιβαρυντικά στοιχεία γι' αυτόν." "Δεν μπορούσαμε να βγάλουμε ένα ένταλμα συλλήψεως και να τον πιάσουμε όταν θα επιστρέψει;" 27


"Με τι στοιχεία, όμως;" "Τότε, τι σκοπεύεις να κάνεις;" "Θα δούμε." "Χολμς, εδώ μου τα μπλέκεις." "Λοιπόν, άκου. Εσύ θα φυλάς τσίλιες κι εγώ θ' ασχοληθώ με τις... εγκληματικές ενέργειες. 'Aλλωστε, δεν χρειάζεται τέτοια ώρα να τηρούμε τους τύπους. Θυμήσου το μήνυμα του Μάικροφτ, την επείγουσα συγκέντρωση των ανωτάτων στελεχών της Υπηρεσίας, το άγχος της Κυβέρνησης... Πρέπει οπωσδήποτε να δράσουμε άμεσα, για να μην πω αστραπιαία." "Εντάξει. Πάμε." Πράγματι, σηκωθήκαμε. "Το ήξερα ότι δεν θα μου έφερνες αντίρρηση", μου είπε και τον είδα που χαιρόταν για την απόφασή μου. "Επειδή δεν είναι περισσότερο από μισό μίλι από δω, λέω να πάμε με τα πόδια", μου είπε. "Πρόσεξε μόνο μη σου πέσουν τα σύνεργα που κουβαλάς και μπερδέψουμε την υπόθεση χωρίς λόγο." Η οδός Κώλφηλντ Γκάρντενς, στο Γουέστ Εντ, ήταν γεμάτη με παλιά αρχοντικά σπίτια της Βικτωριανής εποχής. Το σπίτι στο οποίο έμενε ο Όμπερστάιν βρισκόταν δίπλα από ένα σπίτι το οποίο, εκείνη τη νύχτα, σειόταν απ' τους ήχους ενός πιάνου και τις φωνές πολλών παιδιών που προφανώς έκαναν κάποιο πάρτι. Η νύχτα ήταν σκοτεινή και με την ομίχλη που είχε πέσει, γινόταν ακόμη σκοτεινότερη. Κάποια στιγμή, ο Χολμς άναψε το φακό του και πλησίασε μια βαριά κι ογκώδη πόρτα. "Απ' ό,τι φαίνεται, όχι μόνο είναι κλειδωμένη, αλλά και αμπαρωμένη", μου είπε. "Έλα, δώσε ένα χεράκι να μπούμε μέσα." Δεν είχαμε καλά καλά μπει στην αυλή του κτιρίου, όταν ακούσαμε τα αργά, ρυθμικά βήματα κάποιου αστυνομικού που τον έκρυβε το πυκνό σύννεφο της ομίχλης. Μόλις απομακρύνθηκαν τα βήματά του, ο Χολμς προσπάθησε ν' ανοίξει μια μικρή πόρτα. Μετά τον είδα να παίρνει φόρα και να πέφτει πάνω της με δύναμη. Η πόρτα υποχώρησε. Μπήκαμε 28


αμέσως σ' ένα σκοτεινό διάδρομο και φροντίσαμε να κλείσουμε την πόρτα. Ο Χολμς άρχισε να ανεβαίνει μια στρογγυλή σκάλα. Κάποια στιγμή, το θαμπό κιτρινωπό φως του φακού γυάλισε πάνω σ' ένα παραθυράκι. "Αυτό είναι, Ουάτσον", μου είπε και μόλις άνοιξε, έφτασε στ' αυτιά μας ο θόρυβος που έκανε το τρένο καθώς κυλούσε πάνω στις σιδηροτροχιές. Ο Χολμς άρχισε να φωτίζει το πλαίσιο του παραθύρου. Ήταν κατάμαυρο απ΄ τον καπνό των τρένων, αλλά σε μερικά σημεία φαινόταν ότι είχε τριφτεί για να φύγει η σκόνη και η κάπνα. "Φαντάζομαι θα καταλαβαίνεις σε ποια σημεία ακούμπησε το πτώμα", μου είπε. Πριν όμως προλάβω να πω ένα 'ναι', τον άκουσα να λέει γεμάτος χαρά: "Νάτα και τα αίματα! Πάνω στις πέτρες και τη σκάλα. Απ' ό,τι βλέπεις, δεν χρειάζεται άλλη απόδειξη. Ας περιμένουμε όμως μέχρι να σταματήσει το τρένο." Δεν χρειάστηκε να περιμένουμε πολύ. Σε λίγο, ακούστηκε το αγκομαχητό του τρένου που ξεπρόβαλε μέσα απ' το τούνελ και σταμάτησε σιγά σιγά μπροστά μας, στον ακάλυπτο χώρο. Τώρα, οι οροφές των βαγονιών απείχαν μόλις ένα μέτρο από κει που στεκόμασταν. Ο Χολμς με κοίταξε χαμογελαστά και μετά έκλεισε το παράθυρο. "Λοιπόν, Ουάτσον; Τι έχεις να πεις για όλα αυτά;" "Οφείλω να ομολογήσω ότι είσαι καταπληκτικός. Απόψε απέδειξες περίτρανα τη μαεστρία σου." "Τα παραλές. Το πιο σημαντικό ήταν ότι μου κατέβηκε η ιδέα για το πού βρισκόταν το πτώμα του Κάντογκαν Γουέστ. Από τη στιγμή που κατάλαβα ότι το πτώμα ήταν στην οροφή κάποιου βαγονιού του τρένου, όλα τ' άλλα ήταν μάλλον εύκολα. Όμως, το μυστήριο δεν λύθηκε ακόμη. Βλέπεις, δεν πρόκειται για κάποια απλή περίπτωση φόνου, αλλά για μια κλοπή απορρήτων εγγράφων του κράτους. Έχουμε κι άλλο δρόμο μπροστά μας. Λέω να ψάξουμε εδώ μέσα, μήπως και βρούμε κάποιο ενδιαφέρον στοιχείο." Ανεβήκαμε στην κουζίνα απ' την στρογγυλή και στενή σκάλα υπηρεσίας. Δίπλα απ' την κουζίνα, υπήρχε ένα σαλόνι, 29


σχεδόν χωρίς έπιπλα. Όμως, το άλλο δωμάτιο έδειχνε περισσότερο ενδιαφέρον και γι' αυτό ο φίλος μου άρχισε αμέσως να το περιεργάζεται. Ήταν γεμάτο βιβλία, άλλα πεταμένα εδώ, άλλα πιο κει, χαρτιά και υποθέσαμε ότι εκεί μέσα έπρεπε να καθόταν ο ένοικος για να διαβάζει. Ο Χολμς άρχισε να αδειάζει το ένα μετά το άλλο τα συρτάρια, ν' ανοίγει τα ντουλάπια, αλλά δεν βρήκε τίποτε που να τον κάνει να αλλάξει την σοβαρή και σκεπτική του έκφραση. Πέρασε σχεδόν μία ώρα, αλλά η τύχη δεν ήταν με το μέρος μας. "Το πουλάκι όχι μόνο πέταξε, αλλά φρόντισε φεύγοντας να μην αφήσει πίσω του κανένα ίχνος", είπε κάποια στιγμή ο Χολμς. "Δεν άφησε πίσω του κανένα απολύτως ενοχοποιητικό στοιχείο. Η μόνη μας ελπίδα είναι το περιεχόμενο αυτού εδώ του μεταλλικού κουτιού." Πάνω στο γραφείο υπήρχε ένα μεταλλικό κουτί, απ' αυτά στα οποία οι ταμίες βάζουν τα χρήματά τους. Ο Χολμς πήρε το σκαρπέλο και το άνοιξε. Μέσα βρήκε ένα σωρό ρολά χαρτιών, στα οποία ήταν σημειωμένα κάτι νούμερα, μαθηματικές πράξεις και σχήματα, αλλά τίποτε απ' όλα αυτά δεν έδειχνε ότι είχε σχέση με τα κλεμμένα έγγραφα. Οι μόνες ενδείξεις ότι αυτά είχαν σχέση με την υπόθεση ήταν κάποιες ορολογίες που αναφέρονταν συχνά πάνω στα χαρτιά: 'Πίεση του νερού' και 'Πίεση ανά τετραγωνική ίντσα'. Αυτά ίσως είχαν σχέση με το υποβρύχιο. Ο Χολμς τα πέταξε πάνω στο γραφείο φανερά εκνευρισμένος. Τώρα, απόμεινε ένας φάκελος ο οποίος περιείχε κάποια αποκόμματα από εφημερίδες. Τον άνοιξε, άδειασε το περιεχόμενό του πάνω στο γραφείο κι απ' έκφραση του προσώπου του κατάλαβα ότι άρχισε και πάλι να αναπτερώνεται το ηθικό του και τρέφει νέες ελπίδες. "Ουάτσον, ξέρεις τι είναι αυτά εδώ; Αποκόμματα από την 'Ντέιλυ Τέλεγκραφ', απ' τη σελίδα των αγγελιών. Δεν βλέπω ημερομηνία, αλλά μπορώ να τα βάλω σε μία σειρά: 'Περίμενα να έχω πιο γρήγορα νέα σου. Οι όροι δεκτοί. Γράψε λεπτομέρειες στην διεύθυνση της κάρτας. Πιερό.' 'Aκου το άλλο: 'Δεν περιγράφεται τόσο εύκολα. Πρέπει να γραφτούν ολόκληρες 30


σελίδες. Το "υλικό" πάντως σε περιμένει όταν έρθουν τα "πράγματα". Πιερό.' Το άλλο: 'Το ζήτημα επείγει. Αν δεν τηρηθεί η συμφωνία, θα ανακαλέσω την προσφορά. Κλείσε μου ραντεβού δι' αλληλογραφίας. Η επιβεβαίωση θα γίνει μέσω αγγελίας. Πιερό.' 'Aκου και το τελευταίο: 'Δευτέρα βράδυ μετά τις εννιά. Δύο χτυπήματα. Οι δυο μας μόνο. Κανένας άλλος. Μην είσαι τόσο καχύποπτος. Το χρήμα θα "πέσει" σε ρευστό όταν παραδοθεί το "πράγμα". Πιερό.' Λοιπόν, Ουάτσον; Αμφιβάλλεις ότι τα πράγματα φαίνονται ολοκάθαρα τώρα; Ποιος να είναι όμως ο άλλος σύνδεσμος;" Έμεινε για λίγο σιωπηλός και χτυπούσε νευρικά το χέρι του πάνω στο γραφείο. Ξαφνικά, τον είδα να τινάζεται όρθιος σαν ελατήριο. "Νομίζω ότι δεν είναι και τόσο δύσκολο να βρούμε κάποια άκρη. Καλύτερα να πάμε στα γραφεία της εφημερίδας 'Ντέιλυ Τέλεγκραφ' για να ολοκληρώσουμε εκεί τις έρευνές μας και να λύσουμε τις απορίες μας." Το επόμενο πρωί, μετά την ειδοποίηση που τους έστειλε ο Χολμς, ήρθαν στο γραφείο μας ο Μάικροφτ κι ο Λεστρέιντ. Ο Χολμς τους είπε με λεπτομέρειες όλες τις ενέργειες που είχε κάνει την προηγούμενη μέρα, ενώ ο Λεστρέιντ δεν μπορούσε να χωνέψει το πώς μπήκαμε μέσα στο ξένο σπίτι σαν κοινοί κλέφτες. "Αυτά τα πράγματα, κύριε Χολμς, πρέπει να τ' αποφεύγουμε εμείς που εκπροσωπούμε τον Νόμο", είπε ο Λεστρέιντ. "Σίγουρα, τα στοιχεία που συγκεντρώσατε είναι περισσότερα απ' τα δικά μας. Αν συνεχίσετε όμως μ' αυτή την τακτική, σας βλέπω σύντομα κι εσάς και το φίλο σας, να μπαίνετε σε μπελάδες." "Ουάτσον, λες να βρεθούμε και κατηγορούμενοι επειδή βοηθήσαμε την πατρίδα;" είπε ο Χολμς. "Εσύ, Μάικροφτ, τι λες για όλα αυτά;" "Υπέροχα! Είσαι καταπληκτικός, Σέρλοκ. Σε θαυμάζω. Τελικά όμως πώς θα αποδείξεις ποιος είναι ο κλέφτης;" Ο Χολμς πήρε την εφημερίδα 'Ντέιλυ Τέλεγκραφ' που ήταν 31


πάνω στο γραφείο του. "Μήπως έτυχε να δεις τη σημερινή αγγελία του Πιερό;" "Όχι! Έβαλε κι άλλη;" "Βεβαίως: 'Απόψε. Στο ίδιο μέρος, την ίδια ώρα. Δύο χτυπήματα. Το αποψινό ραντεβού είναι πολύ σημαντικό. Κινδυνεύεις. Πιερό'." "Μη μου πεις! Απίστευτο!" είπε έκπληκτος ο Λεστρέιντ. "Αν ο φίλος μας ανταποκριθεί στο κάλεσμα του Πιερό, τον έχουμε στα χέρια μας!" "Το ίδιο σκέφτηκα κι εγώ, όταν έβαζα την αγγελία στην εφημερίδα. Αν δεν έχετε να κάνετε κάτι καλύτερο, ελάτε μαζί μας γύρω στις οχτώ στο κτίριο Κώλφηλντ Γκάρντενς κι ίσως εκεί μας λυθούν μερικές ακόμη απορίες." Ένα απ' τα αξιοσημείωτα στοιχεία του Σέρλοκ Χολμς ήταν η ικανότητά του να διώχνει απ' το μυαλό του κάθε σκέψη και ν' ασχολείται με πιο πεζά κι εύκολα πράγματα, όταν καταλάβαινε ότι το μηχανάκι του μυαλού του δεν μπορούσε πλέον να δουλέψει παραγωγικά. Θυμάμαι ότι εκείνη την περιβόητη και κατάφορτη μέρα είχε ασχοληθεί με μια μονογραφία. Εγώ δεν είχα αυτό το χάρισμα που είχε εκείνος. Γι' αυτό κι ένιωθα φοβερά κουρασμένος. Τα νεύρα μου είχαν τεντωθεί τόσο, που κόντευαν να σπάσουν. Το μυαλό μου δούλευε ασταμάτητα κι αυτό ήταν που μ' έκανε να κουράζομαι περισσότερο. Μετά από ένα πρόχειρο και ελαφρύ βραδινό γεύμα, ξεκινήσαμε να πάμε σο σημείο που είχαμε δώσει ραντεβού με τον Μάικροφτ και τον Λεστρέιντ. Η αυλόπορτα του σπιτιού του Όμπερσταιν ήταν ανοιχτή. Λόγω του ότι ο Μάικροφτ αρνήθηκε να κάνει αυτός το παλικάρι και να μπει ν' ανοίξει την πόρτα που οδηγούσε στο χωλ, μπήκα εγώ. Γύρω στις εννιά το βράδυ και οι τέσσερίς μας καθόμασταν στο γραφείο του σπιτιού και περιμέναμε τον άνθρωπο που θα μας οδηγούσε στη λύση του μυστηρίου. Πέρασαν δύο ώρες κι εκείνος δεν έλεγε να φανεί. Όταν ακούσαμε τα έντεκα χτυπήματα του ρολογιού της γειτονική εκκλησίας, η απογοήτευση και η απελπισία μας έφτασαν στο κατακόρυφο. Ο Λεστρέιντ κι ο Μάικροφτ κάθονταν σε αναμμένα 32


κάρβουνα και κάθε δυο και τρεις κοιτούσαν τα ρολόγια τους. Ο Χολμς καθόταν σιωπηλός, φαινόταν ήρεμος, τα μάτια του ήταν μισόκλειστα, αλλά ήμουν σίγουρος ότι όλα τα αισθητήριά του βρίσκονταν σε κατάσταση πλήρους ετοιμότητας. Κάποια στιγμή τον είδα που σήκωσε απότομα το κεφάλι του. "Έρχεται", είπε. Πράγματι, ακούστηκαν κάποια βήματα στην πόρτα, αλλά γρήγορα απομακρύνθηκαν. Σε λίγο ξανακούστηκαν. Μετά, ακούσαμε ένα σύρσιμο παπουτσιών στο δάπεδο και αμέσως μετά δύο δυνατά χτυπήματα στην πόρτα. Ο Χολμς σηκώθηκε ενώ την ίδια στιγμή μας έκανε νόημα να μείνουμε στις θέσεις μας. Το φως στο χωλ ήταν λιγοστό. Ο άγνωστος άνοιξε την πρώτη πόρτα και μόλις πέρασε μέσα μια σκούρα σιλουέτα, την έκλεισε κι έβγαλε τον σύρτη. "Από δω έλα", του είπε. Ένα λεπτό αργότερα, στεκόταν μπροστά μας κάποιος άντρας. Μόλις μας είδε, κέρωσε, άφησε μια κραυγή και προσπάθησε να φύγει. Ο Χολμς όμως τον άρπαξε απ' το πέτο και τον έσπρωξε στο δωμάτιο. Πριν ο επισκέπτης μας προλάβει να βρει και πάλι την ισορροπία του, ο Χολμς έκλεισε την πόρτα και ακούμπησε πάνω της με την πλάτη του. Τελικά, δεν κατάφερε να σταθεί όρθιος, παραπάτησε κι έπεσε στο πάτωμα. Πέφτοντας κάτω, έχασε τις αισθήσεις του. Μόλις βγήκε το καπέλο, διέκρινα το λεπτό αλλά περιποιημένο μούσι του και τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά του προσώπου του. Ήταν ο συνταγματάρχης Βαλεντάιν Γουόλτερ. "Ουάτσον, αυτή τη φορά δεν μου αξίζουν συγχαρητήρια", μου είπε. "'Aλλο πουλάκι περίμενα να πιάσουμε και άλλο τελικά πιάσαμε." "Ποιος είναι αυτός;" ρώτησε γεμάτος απορία ο Μάικροφτ. "Ο αδελφός του Σερ Τζέιμσ Γουόλτερ, ο διοικητής των δυνάμεων των υποβρυχίων. Μάλιστα. Ένα λεπτό... Συνέρχεται. Αφήστε τον σε μένα." Βοηθήσαμε τον Χολμς να τον μεταφέρει και να τον ξαπλώσει πάνω στον καναπέ. Ο Βαλεντάιν Γουόλτερ μας κοιτούσε έντρομος και έτριβε τα μάτια του. Φαίνεται, δεν πίστευε αυτά που έβλεπαν τα μάτια του. 33


"Θα μου πείτε τι σημαίνουν όλα αυτά;" ρώτησε. "Απαγορεύεται που ήρθα να δω τον κύριο Όμπερστάιν;" "Μην κοπιάζετε άδικα, συνταγματάρχα Γουόλτερ", είπε ο Χολμς. "Τα ξέρουμε όλα. Απορώ πώς μπόρεσε ένας άνθρωπος σαν κι εσάς να διαπράξει ένα έγκλημα σαν κι αυτό. Ξέρουμε ήδη την μυστική σας αλληλογραφία με τον Όμπερστάιν, όπως επίσης και τις συνθήκες κάτω απ' τις οποίες επήλθε ο θάνατος του Κάντογκαν Γουέστ. Τώρα, αυτό που μπορείτε να κάνετε είναι να δεχτείτε να μας πείτε με την ησυχία σας όσες λεπτομέρειες μας διαφεύγουν." Ο Γουόλτερ έκρυψε το πρόσωπό του μέσα στις παλάμες του και δεν τολμούσε να πει λέξη. "Σας πληροφορούμε ότι ξέρουμε πάρα πολλά πράγματα για την υπόθεση", είπε ο Χολμς. "Ξέρουμε ότι φροντίσατε να βγάλετε έγκαιρα αντικλείδια χρησιμοποιώντας τα κλειδιά του αδελφού σας. Γνωρίζουμε επίσης την μυστική αλληλογραφία με τον Όμπερστάιν μέσω της εφημερίδας 'Ντέιλυ Τέλεγκραφ'. Επίσης, ξέρουμε ότι τη Δευτέρα το βράδυ πήγατε στο γραφείο του αδελφού σας και ότι σας παρακολούθησε ο Κάντογκαν Γουέστ, ο οποίος πιθανότατα σας είχε υποπτευθεί από πριν. Σας είδε που παίρνατε τα απόρρητα έγγραφα, αλλά δεν ειδοποίησε την ασφάλεια του κτιρίου, γιατί υπέθεσε ότι σκοπεύατε να τα πάτε στον αδελφό σας, στο Λονδίνο. Σαν συνεπής και έντιμος υπάλληλος της Κυβέρνησης, εγκατέλειψε τη μνηστή του με την οποία θα πήγαινε στο θέατρο και σας ακολούθησε χωρίς να τον αντιληφθείτε, επειδή είχε πυκνή ομίχλη. Σας είδε που μπήκατε σ' αυτό το εδώ το σπίτι. Όταν επενέβη, ο έντιμος συνταγματάρχης Γουόλτερ τον σκότωσε!" "Όχι! Δεν το σκότωσα εγώ! Σας ορκίζομαι!" διαμαρτυρήθηκε έντονα εκείνος. "Πείτε μας τότε, πώς πέθανε ο Κάντογκαν Γουέστ πριν τον ρίξετε πάνω στο βαγόνι του τρένου;" "Θα σας τα πω όλα. Ομολογώ ότι όλα τ' άλλα τα έκανα εγώ. Το φόνο όμως όχι. Είχα να ξοφλήσω ένα μεγάλο χρέος. Χρειαζόμουν οπωσδήποτε χρήματα. Ο Όμπερστάιν μου 34


πρόσφερε 5000 λίρες. Μ' αυτά τα χρήματα θα γλίτωνα την καταστροφή. Τον φόνο όμως δεν το έκανα εγώ." "Τότε ποιος τον σκότωσε;" "Ο Γουέστ με είχε υποπτευθεί. Πράγματι με παρακολούθησε, όπως είπατε προηγουμένως. Τον αντελήφθηκα μόλις έφτασα στην πόρτα του σπιτιού. Ήταν νύχτα, είχε πυκνή ομίχλη και δεν μπορούσα να δω καθαρά. Χτύπησα δύο φορές την πόρτα κι ο Όμπερστάιν κατέβηκε και μου άνοιξε. Ο Γουέστ όρμηξε προς την σκάλα, μπήκε μέσα κι άρχισε να με ρωτάει επίμονα τι σκόπευα να κάνω τα απόρρητα έγγραφα της Υπηρεσίας. Ο Όμπερστάιν είχε πάνω του -όπως πάντα- ένα μικρό μαχαίρι. Την ώρα που ο Γουέστ έτρεχε ξωπίσω μας, ο Όμπερστάιν γύρισε απότομα και τον χτύπησε στο κεφάλι. Το χτύπημα ήταν μοιραίο. Μέσα σε πέντε λεπτά ο Γουέστ ήταν νεκρός.Μόλις καταλάβαμε ότι ήταν νεκρός, τρελαθήκαμε. Δεν ξέραμε τι να κάνουμε. Τότε, ο Όμπερστάιν θυμήθηκε ότι τα βαγόνια του τρένου σταματούσαν κάτω από το παράθυρό του. Πριν κάνουμε ο,τιδήποτε άλλο, ανεβήκαμε στο γραφείο του και ψάξαμε τα έγγραφα που είχα φέρει. Μου είπε ότι απ' τα δέκα έγγραφα που είχα φέρει, μόνο τα τρία τον ενδιέφεραν. 'Δεν μπορείς να τα κρατήσεις', του είπα. 'Θα βρουν τον μπελά τους, όσοι εργάζονται στην Υπηρεσία του Γούλγουιτς, αν δεν τα επιστρέψω όλα'. 'Πρέπει να τα κρατήσω', μου είπε. 'Περιέχουν τόσες σημαντικές λεπτομέρειες που δεν προλαβαίνω να τις αντιγράψω για να στα δώσω'. 'Μα, πρέπει οπωσδήποτε να τα βάλω στη θέση τους απόψε', του είπα. Σκέφτηκε για λίγο και μετά μου είπε οριστικά και ξεκάθαρα: 'Τα τρία θα τα κρατήσω. Τα άλλα θα τα βάλουμε στο σακάκι του νεαρού, οπότε, όταν τον βρουν, θα νομίσουν ότι εκείνος τα έκλεψε.' Εκείνη την ώρα δεν μπορούσα να βρω κάποια άλλη λύση και γι' αυτό δέχτηκα τη δική του. Περιμέναμε μισή ώρα να έρθει το τρένο και να σταματήσει κάτω απ' το παράθυρό του. Ήταν τόσο σκοτεινά, είχε τόση ομίχλη, που δεν μας έβλεπε κανείς. Με την ευκαιρία αυτή μεταφέραμε το πτώμα του Γουέστ στο παράθυρο κι ύστερα το ρίξαμε πάνω στην οροφή του τρένου. Αυτά ξέρω, αυτά 35


μπορώ να σας πω. Τίποτε περισσότερο δεν γνωρίζω." "Ο αδελφός σας δεν ήξερε τίποτε;" "Ο Τζέιμς δεν είπε τίποτα. Νομίζω όμως ότι με υποψιαζόταν, γιατί κάποια φορά έτυχε να με δει που κρατούσα τα κλειδιά. Σίγουρα με υποπτευόταν. Το έβλεπα στα μάτια του." Επακολούθησε νεκρική σιγή στο δωμάτιο, την οποία τελικά διέκοψε η φωνή του Μάικροφτ Χολμς. "Τουλάχιστον δεν μπορείτε να μας βοηθήσετε καθόλου για να ελαφρύνετε τη θέση σας;" "Τι βοήθεια να σας δώσω;" "Πού βρίσκεται ο Όμπερστάιν; Πού είναι τώρα τα έγγραφα;" "Δεν ξέρω." "Δεν σας έδωσε καμιά διεύθυνση;" "Μου είχε πει ότι τα έγγραφα αυτά θα τα παραλάμβανε στο Παρίσι στο ξενοδοχείο 'Οτέλ ντυ Λουβρ'." "Επομένως, στο χέρι σας είναι να κάνετε κάτι για να ελαφρύνετε τη θέση σας", είπε ο Χολμς. "Θα κάνω ό,τι μπορώ. Θέλω να τιμωρήσω αυτό το κάθαρμα που μ' έκανε να σπιλώσω την τιμή και την υπόληψή μου και να φτάσω σ' αυτή την κατάντια." "Ορίστε! Πάρτε χαρτί και στυλό. Καθίστε στο γραφείο και γράψτε ό,τι θα σας υπαγορεύσω. Γράψτε στο φάκελο τη διεύθυνση αυτή και θα αναλάβουμε εμείς να το στείλουμε. Λοιπόν, γράψτε: 'Αγαπητέ κύριε, σχετικά με την πρόσφατη συναλλαγή μας, φαντάζομαι θα έχετε διαπιστώσει ότι δεν έκλεισε τελείως η συμφωνία που είχαμε κάνει. Έχω κάποιο καινούριο στοιχείο το οποίο σας είναι απαραίτητο. Αυτό βέβαια για να το εξασφαλίσω, χρειάστηκε να αναλάβω επιπλέον κινδύνους και γι' αυτό θα ήθελα να σας ζητήσω προκαταβολικά άλλες πεντακόσιες λίρες. Θα προτιμούσα να μη σας το στείλω μέσω ταχυδρομείου, γιατί δεν έχω και πολλή εμπιστοσύνη. Όσο για την αμοιβή μου, θα προτιμούσα να γίνει είτε με χρυσά χαρτονομίσματα. Θα ερχόμουν να σας συναντήσω στο εξωτερικό, αλλά δυστυχώς μία τέτοια ενέργεια μου αυτή ιδίως 36


την εποχή θα κινούσε τις υποψίες της Υπηρεσίας μου. Γι' αυτό θα ήθελα να συναντηθούμε στο μπαρ του ξενοδοχείου "Τσέαρινγκ Κρος" το Σάββατο το μεσημέρι. Σας υπενθυμίζω για μια φορά ακόμη ότι θα ήθελα να με πληρώσετε με λίρες ή χρυσό.' Νομίζω ότι αυτό το γράμμα αρκεί. Βάζω στοίχημα ότι το ψάρι θα τσιμπήσει και έρθει στα δίχτυα μας." Και πράγματι, έτσι έγινε. Ο Όμπερστάιν, θέλοντας να πραγματοποιήσει τον μεγαλύτερο κατασκευαστικό άθλο της ζωής του, έπεσε στα δίχτυα της Βρετανικής αστυνομίας και έμεινε στις φυλακές για δεκαπέντε χρόνια. Στα πράγματά του βρέθηκαν τα κλεμμένα απόρρητα έγγραφα στα οποία αναφέρονταν τα στοιχεία για την κατασκευή του υποβρυχίου 'Μπρους-Πάρτινγκτον', τα οποία ο Όμπερστάιν είχε σκοπό να τα δείξει σε όλες τις ναυτικές βάσεις της Ευρώπης μήπως κι ενδιαφερθεί κάποια να τ' αγοράσει. Ο συνταγματάρχης Γουόλτερ πέθανε στη φυλακή λίγο καιρό πριν εκτίσει τον δεύτερο χρόνο της ποινής του. Όσο για τον Χολμς... Αυτός γύρισε στο γραφείο του κι άρχισε με περισσότερο κέφι και όρεξη να διαβάζεται απ' την αρχή εκείνη τη μονογραφία που είχε ξεκινήσει, ενώ ακόμη δεν είχε λυθεί το μυστήριο. Μετά από κάμποσο καιρό, έμαθα τυχαία ότι ο φίλος μου είχε δεχθεί μια πρόσκληση για το Ουίντσορ, όπου το απένειμαν μια σμαραγδένια καρφίτσα για την γραβάτα του. Όταν τον ρώτησα αν την αγόρασε, μου είπε ότι του την είχε δωρίσει κάποια χαριτωμένη κυρία στην οποία είχε προσφέρει τις υπηρεσίες του. Τίποτε άλλο δεν μου είπε. Νομίζω όμως ότι μπορούσα να μαντέψω το όνομα αυτής της κυρίας. Είμαι επίσης βέβαιος ότι η σμαραγδένια αυτή καρφίτσα θα θυμίζει για πάντα στο φίλο μου την υπόθεση της κλοπής των σχεδίων 'ΜπρουςΠάρτινγκτον'.

37

Η κλοπή των σχεδίων του υποβρυχίου Μπρους Πάρινγκτον ⚛ Άρθουρ Κόναν Ντόυλ  

αρθουρ κοναν ντουλ σέρλοκ χολμς σερλοκ

Η κλοπή των σχεδίων του υποβρυχίου Μπρους Πάρινγκτον ⚛ Άρθουρ Κόναν Ντόυλ  

αρθουρ κοναν ντουλ σέρλοκ χολμς σερλοκ

Advertisement