Magazyn Czerwona Szpilka IV/IV/2022

Page 1

MAGAZYN

NUMER III/IV/2022

Izabela Ziątek

Zastępca Burmistrza Dzielnicy Białołęka m. st. Warszawy


2

CZERWONA SZPILKA


Urszula Krawczyk Redaktor Naczelna Pomysłodawczyni i organizator Akademiii Kobiet Skutecznych

Szanowni Państwo, Oddajemy do Waszych rąk wyjątkowy numer Magazynu Czerwona Szpilka. Wyjątkowy, bo odnosi się do wyjątkowych czasów, czasów w których wszystko nabrało innego znaczenia. Europa wychodząc z poważnego kryzysu pandemii stanęła w obliczu nowego wyzwania, tym razem wojny - największej tragedii zarówno w wymiarze indywidualnym jak i zbiorowym. Dyskutowanie o przyszłości zawsze jest trudne a w dzisiejszych czasach szczególnie. Przeczytacie w naszym Magazynie o tym jak powstawała Polska Samorządna i jak dzisiaj radzi sobie z wyzwaniami jakie stoją przed liderami samorządów. Polecamy wywiady z przedstawicielami każdego szczebla samorządowego od Marszałka po Wójta. Poznacie także szczególne kobiety – uczestniczki Plebiscytu Skuteczna Kobieta Roku 2021. To wyjątkowy Plebiscyt. Prawdziwy Vox Populi. Jedyną Kapitułą Plebiscytu są Internauci. Na kartach znajdziecie także kilka słów o sztuce, muzyce i... winie. Życzymy owocnych rozmów i zapraszamy do lektury Z wyrazami szacunku Urszula Krawczyk Redaktor Naczelna

CZERWONA SZPILKA

3


spis treŚci 5 7

rozmoWa z Wójtem Gminy czosnóW panem antonim KrĘŹleWiczem

28

ciVis znaczy obyWatel

30

rozmoWa z WoKalistKĄ Kate czyli KatarzynĄ dĄbroWsKĄ

reFleKsje zWiĄzane z udziałem Kobiet W budoWie i FunKcjonoWaniu samorzĄdóW W polsce

„Czerwona Szpilka” Magazyn Akademii Kobiet Skutecznych WYDAWCA New Technology Association Sp. z o.o.

32

sztuKa We WnĘtrzu

Adres: Partyzantów 48, Czeczotki, 05-152 Czosnów tel. +48 601 350 838; tel. +48 602 254 303 e-mail: redakcja@nta.org.pl, www.magazynczerwonaszpilka.pl

9

z cyKlu Who is Who… izabela ziĄteK

REDAKTOR NACZELNA Urszula Krawczyk

11

na zachód od WarszaWy

SEKRETARZ REDAKCJI Mariusz Bogdan Krawczyk

34

13

produKt przyjazny Kobiecie - WzGórze dusz – poGGio anima – białe Wino

REDAKTOR WYDANIA ON LINE Tatiana Yarmola NA OKŁADCE Izabela Ziątek Zastępca Burmistrza Dzielnicy Białołęka m.st. Warszawy

rozmoWa z adamem struziKiem, marszałKiem WojeWództWa mazoWiecKieGo

Zdjęcie: Aneta Gębska

36

KonGres “Kobiety XXi WieKu”

Projekt graficzny Drukarnia Standruk Druk Drukarnia Standruk Zdjęcia freepik.com

15

„budoWanie Wspólnoty przyszłoŚci” szczeGólnĄ rolĄ lideróW samorzĄdu

18

nominoWane do tytułu sKuteczna Kobieta roKu 2021

26

Kobieta praWdziWa Żaneta chłostoWsKa– szWaczKa

4

39

smoG - nie Wszyscy moGĄ odetchnĄĆ pełnĄ piersiĄ…

40

Gala FinałoWa plebiscytu sKuteczna Kobieta roKu 2021 - FotoGaleria

42

moniKa leKsoWsKa – dyreKtor marKetinGu Firmy Kramp

czerwona szPilKa

Wszelkie Prawa Zastrzeżone Redakcja nie bierze odpowiedzialności za treść reklam


VI Europejski Kongres Samorządów

„Budowanie wspólnoty przyszłości” szczególną rolą liderów samorządu T

egoroczna VII już edycja Europejskiego Kongresu Samorządów odbywa się pod hasłem: „Budowanie wspólnoty przyszłości”. Dyskutowanie o przyszłości zawsze jest trudne a w dzisiejszych czasach szczególnie. Europa wychodząc z poważnego kryzysu pandemii stanęła w obliczu nowego wyzwania, tym razem wojny - największej tragedii zarówno w wymiarze indywidualnym jak i zbiorowym. Przed samorządami stanęły wyjątkowe wyzwania. Jak wspólnie radzić sobie z teraź-

niejszością, rozwiązywać bieżące problemy i jednocześnie budować przyszłość? Samorząd ma teraz szczególną rolę do odegrania. Dla lokalnych liderów najważniejsza w kreowaniu rozwoju wsi, gmin, miast i miasteczek, powiatów czy regionów pozostaje przewidywalność i możliwość długoletniego planowania. Reformy wewnątrz kraju, sytuacja w Ukrainie, uchodźcy, otoczenie makroekonomiczne oraz silny wzrost wydatków bieżących, wymagają szczegółowej analizy i wypracowania modeli współpracy na rzecz stabilności. Mówcy i eksper-

CZERWONA SZPILKA

ci biorący udział w Kongresie identyfikują konsekwencje dla samorządów wynikające z ekstremalnej sytuacji zorganizowania pobytu milionów uchodźców, podejmowanych przez rząd reform, zmian systemowych i trendów rozwoju. Tylko działając wspólnie, ucząc się od siebie nawzajem możemy wypracować rozwiązania. I choć nikt nie powie na pewno, kiedy ta wojna się skończy, to oczywistym jest fakt, że ona w znacznym stopniu zmieni Europę i świat. Zmieni także rolę i sposób postrzegania Samorządów.

5


Nadchodzi czas aby zdać sobie sprawę że po pandemii i wojnie, świadome swojego znaczenia społeczeństwo obywatelskie, chcące i umiejące podejmować decyzje, organizować się do wspólnego działania, wywierać presję i zmuszać do decyzji rządy i korporacje, stanie się realnym faktem nie będzie już teorią.

6

czerwona szPilKa


Wojnę w Ukrainie zapamiętamy między innymi: • z silnej konsolidacji społeczeństwa Ukraińskiego broniącego swojej ojczyzny. • oddolnych, spontanicznych, solidarnych działań Polaków na rzecz pomocy Ukrainie i uchodźcom, z minimalnym udziałem rządu i władz centralnych W obydwu punktach za siłą i skutecznością działania stoi moc poczucia wspólnoty lokalnej a nie władzy centralnej. Na przestrzeni ostatnich 30 lat, na gruzach władzy zcentralizowanej budowaliśmy nie tylko struktury samorządu terytorialnego ale także, trochę jako skutek uboczny wzmacnialiśmy więzy lokalnych społeczności. Nadchodzi czas aby zdać sobie sprawę że po pandemii i wojnie, świadome swojego znaczenia społeczeństwo obywatelskie, chcące i umiejące podejmować decyzje, organizować się do wspólnego działania, wywierać presję i zmuszać do decyzji rządy i korporacje, stanie się realnym faktem nie będzie już teorią. VII Europejski Kongres Samorządów to platforma wymiany poglądów oraz miejsce spotkań liderów samorządowych, elit regio-

nalnych z przedstawicielami administracji państwowej, organizacji pozarządowych i biznesu. W tegorocznej edycji dyskusje toczyć się będą w dziesięciu ścieżkach tematycznych, obejmujących ponad 110 wydarzeń: bloków programowych, raportów, paneli dyskusyjnych, warsztatów, wykładów, prezentacji. Należy spodziewać się i oczekiwać, że we wszystkich tematach sprawy trudne, jak wojna, uchodźcy, inflacja, opóźnienia w dostępie do środków unijnych, reformy wewnętrzne, będą w każdym z przygotowanych paneli. Wśród planowanych tematów znajdą Państwo: • Polski Ład – nowe wyzwanie dla samorządów • Finanse samorządu w dobie kryzysu • Miasto dla ludzi – rola obywateli w procesie zarządzania miastem • Równowaga – kluczem rozwoju miast i regionów • Kultura, historia i tradycje. Jak budować regionalną tożsamość? • Kierunek turystyka – rozwój turystyki w regionie. Agro, eko czy komercja?

• Jak mądrze wspierać rozwój MŚP w regionach? • Utylizacja i recykling na poziomie regionalnym. Wyzwanie, czy czysty zysk? • Miasta Europy – co je łączy, a co dzieli? • Sprawiedliwość komunikacyjna – czy da się zapewnić każdemu transport publiczny? • Kultura polskiej wsi – czy jest jeszcze potrzebna? • Marketing miejsc – jak z sukcesem kreować markę miasta? • Klient – senior – czyli dostosowanie zmieniającego się rynku do potrzeb seniora • Mapa Potrzeb Zdrowotnych. Krajowy Plan Transformacji. 2022 Rokiem Dostępności • Potencjał samorządów w zabezpieczeniu medycznych i sanitarnych potrzeb • Rola samorządu w dobie kryzysu migracyjnego wywołanego wojną na Ukrainie uchodźców. Możliwości i bariery Organizatorem wydarzenia jest Fundacja Instytut Studiów Wschodnich - organizator Forum Ekonomicznego i Forum Regionów.

VI Europejski Kongres Samorządów

CZERWONA SZPILKA

7


CiVis

znaczy obywatel S

amorząd terytorialny sprawdza się nie tylko w czasie pokoju, ale także, w może szczególnie kiedy stajemy w obliczu ludzkiej tragedii – czy to indywidualnej, czy to w najszerszej skali. Dotyczy to także wojny. Widać to jak na dłoni - zarówno w Ukrainie jak i we wszystkich krajach Zachodu. Ukraina mocowała się z wprowadzeniem samorządu wiele lat, w końcu udało się. Decentralizacja nie została tam jeszcze wprawdzie zakończona, ale to, co tam już zrobiono, dało całemu państwu ukraińskiemu olbrzymi impuls. Byłem w Ukrainie poczynając od 1995 r. wiele razy, głównie z wykładami o polskim samorządzie i o konstytucjonalizmie, dopiero ostatnie trzy, cztery lata przeszły z różnych powodów bez odwiedzin wschodniego sąsiada, ale cały czas czynna jest tam Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej, którą zakładaliśmy w 1989 r wraz z prof. Regulskim – między innymi także po to, by wspierać demokratyczne przemiany w innych krajach, a przede wszystkim w Europie wschodniej. W jednym z programów współpracujemy z od lat z rządem amerykańskim, w innych – z Radą Europy czy Komisją Europejską. Nie zliczę spotkań organizowanych w Polsce przez różne instytucje, głównie pozarządowe, dla ukraińskich i białoruskich grup studialnych, zainteresowanych naszymi samorządowymi doświadczeniami. Spotkania w pierwszych latach naszej transformacji i ukraińskiej niepodległości miały raczej abstrakcyjny charakter, ale już po 2012 r. sytuacja zaczęła się szybko zmieniać.

8

Właśnie w tamtym roku podczas kongresu w Winnicy usłyszałem po raz pierwszy ukraińskich polityków, którzy rozumieli już, że bez decentralizacji nie może dojść w Ukrainie do żadnych poważnych zmian. Wtedy usłyszałem Petra Poroszenkę, który będzie w nieodległej przyszłości prezydentem, organizatorem tego kongresu był Wołodymyr Grojsman, wówczas mer Winnicy, który opowiadał mi o swoich licznych wizytach w zabliźniaczonych Kielcach. Niebawem będzie wicepremierem i premierem rządu, który sprawy samorządowe zdecydowanie posunie do przodu. Znajomi dziennikarze i samorządowcy odwiedzający Ukrainę w ostatnich dwóch trzech latach są pełni podziwu dla dokonanych tam przemian cywilizacyjnych. A składają się na nie zarówno osiągnięcia w infrastrukturze technicznej, jak i instytucjonalnej. Nigdy nie powinniśmy zapominać, że łac. civis, -es to obywatel i to jest właściwy źródłosłów pojęcia cywilizacja. Chodzi o relacje państwo -obywatel i stosunki pomiędzy obywatelami, które mogą się prawidłowo układać tylko wtedy, kiedy ich regulatorem jest prawo. Ukraińcy posmakowali już życia w państwie, w którym obywatele demokratycznie legitymizują rządzących na wszystkich szczeblach organizacji życia publicznego – zarówno lokalnie, jak i centralnie, co sprawia, że większość decyzji podejmowana jest blisko obywatela. A jednocześnie widzą z jakiego świata się wyrwali. Carski, Stalinowski, czy

czerwona szPilKa

Kiedy jednak patrzymy na ukraińskich uchodźców, widząc jak są ubrani, jak się zachowują, jak mówią językami, a nawet jak dbają o zwierzęta domowe, ciągnięte ze sobą w tak ekstremalnych warunkach, można być pewnym, że nikt już tego narodu z powrotem w sowieckie, czy rosyjskie jarzmo nie zapędzi.


Putinowski model państwa wyklucza udział zwykłych ludzi w kreowaniu nie tylko władzy centralnej, ale także lokalnej, a wszyscy tam wiedzą, że to, co dzieje się na tzw. „dole”, zależy wyłącznie od „góry”. Często słyszymy, że wojna Rosji Putina z Ukrainą jest wojną cywilizacyjną i jest to prawda absolutna. Musimy jednocześnie pamiętać, że tylko w cywilizacji zachodniej mamy do czynienia z władzą przedstawicielską – i to zarówno w centrum jak i lokalnie oraz regionalnie. Jest wiele krajów poza cywilizacją zachodnią, które powołują demokratycznie władze centralne, ale tylko w Europie zachodniej czyni się tak także na poziomie lokalnym i tylko w tym kręgu cywilizacyjnym wiadomo dlaczego tak się robi. Owszem, w Japonii jest samorząd terytorialny, ale pamiętajmy, że taki model władzy został im narzucony po II wojnie światowej przez Amerykanów i każdy, kto zna trochę lepiej Japonię, wie że nie wszyscy są tam zachwyceni tym „amerykańskim darem”, uważanym za niezgodny z japońskim duchem. Tak, wojna z Ukrainą to wojna cywilizacji. Putin to doskonale wie i właśnie w obawie przez zachodnią nadciągającą od Ukrainy zarazą rozpoczął tę wojnę. Wie, że rosyjskie elity, tak jak to było od połowy XIX w., co genialnie opisał już hrabia Lew Tołstoj, w „Annie Kareninie”, kochają spędzać czas na Zachodzie, wtedy w Paryżu, dziś w Londongradzie, ale za pieniądze zdobyte w Rosji. Rosyjskie arystokratki (dziś żony i kochanki oligarchów) „usiłują za granicą wyglądać na europejskie damy” choć, jak pisał ponadczasowy znawca ich prawdziwej duszy, nigdy nimi nie będą, pozostając na zawsze „rosyjskimi jaśnie paniami ”, choć dziś muszą się podwójnie oszukiwać, małpując jeszcze Tołstojowskie arystokratki. A ich mężowie i sponsorzy nie wyrzekną się nigdy zagrabianych dochodów z rosyjskich źródeł: taki styl życia umiłowali ponad wszystko i w tamtych czasach i teraz... Kiedy jednak patrzymy na ukraińskich uchodźców, widząc jak są ubrani, jak się zachowują, jak mówią językami, a nawet jak dbają o zwierzęta domowe, ciągnięte ze sobą w tak ekstremalnych warunkach, można być pewnym, że nikt już tego narodu z powrotem w sowieckie, czy rosyjskie jarzmo nie zapędzi.

Jerzy stĘPieŃ Senator I i II kadencji, współtwórca reform administracyjnych państwa w latach 1989-1999, Sędzia Trybunału Konstytucyjnego w st. spoczynku (Prezes TK w latach 2006-08), Przewodniczący Rady Fundatorów Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej, wykładowca Uczelni Łazarskiego.

czerwona szPilKa

9


rozmowa z adamem struziKiem, marszałKiem województwa mazowieCKieGo

samorzĄd coraz Bliżej mieszkaŃców

P

anie Marszałku, pełni Pan funkcję marszałka województwa mazowieckiego od ponad 20 lat, jak zmieniło się w tym czasie Mazowsze? Ostatnie dwie dekady to czas ogromnych zmian na Mazowszu, które są widoczne na każdym kroku. Nowe drogi, chodniki, ścieżki rowerowe, szkoły, przedszkola, boiska, hale sportowe czy place zabaw. Ale także dobrze wyposażone i zmodernizowane szpitale, instytucje kultury, setki kilometrów sieci wodociągowych i kanalizacyjnych, oczyszczalnie ścieków. Mazowsze zmieniało się na naszych oczach, a te zmiany są efektem pracy nas wszystkich mieszkańców, przedsiębiorców, samorządowców. Wspólnie budowaliśmy nasz region. Wspólnie uczyliśmy się samorządności i współpracy. Zdecydowanym punktem zwrotnym w rozwoju całego kraju było wejście Polski do Unii Europejskiej. Od 2004 r. z budżetu unijnego Mazowsze otrzymało 16 mld euro. Bez tych środków większość inwestycji nie miałaby miejsca. Dzisiaj śmiało mogę powiedzieć, że województwo mazowieckie to jeden z najlepiej rozwijających się regionów europejskich. Lider rozwoju wytwarzający prawie jedną czwartą polskiego PKB. Odnotowaliśmy ogromny postęp w różnych dziedzinach życia, dzięki czemu poprawiły się warunki życia mieszkańców regionu. Przykładem może być transport. Na początku funkcjo-

10

nowania województwa spośród blisko 3 tys. km dróg wojewódzkich, które przejęliśmy, zaledwie 20 proc. było w stanie nadającym się do użytkowania. Dzisiaj ponad 80 proc. mazowieckich dróg jest w stanie dobrym i bardzo dobrym. Innym przykładem mogą być Koleje Mazowieckie, czyli jedna z najnowocześniejszych spółek kolejowych w Polsce, druga pod względem liczby przewozów. To przykłady tylko z transportu, ale tak naprawdę w każdej dziedzinie nastąpił ogromny postęp. Czy uważa Pan, że udało się zrealizować wizję Polski z 1990 roku – samorządowej, zdecentralizowanej, bliższej każdemu Obywatelowi? Zdecydowanie tak. Samorządy przejmują coraz więcej kompetencji, przez co usługi są coraz bliżej każdego mieszkańca. Dodatkowo wprowadzono wiele tzw. e-usług, dzięki czemu gros spraw można załatwić bez wychodzenia z domu. Decyzje o naszym najbliższym otoczeniu – gminie, powiecie czy województwie zapadają właśnie w samorządach. Samorządowcy to przeważnie osoby mocno zaangażowane w działania na rzecz lokalnych społeczności – najlepiej znają ich potrzeby, potrafią zdefiniować największe problemy, a także znaleźć sposoby ich rozwiązania. Niestety coraz częściej, ze strony rządzących, pojawiają się próby powrotu do podejmowania tych decyzji na

czerwona szPilKa

szczeblu centralnym. Na to nie ma naszej zgody. Co było największym wyzwaniem w czasie tych 20 lat? Takich wyzwań było kilka. Po pierwsze walka z „janosikowym”. Źle skonstruowane przepisy dotyczące subwencji wyrównawczej przez lata obciążały budżet województwa. Ostatecznie, udało nam się wygrać tę batalię. Co jakiś czas w przestrzeni publicznej pojawia się również absurdalny i szkodliwy pomysł PiS dotyczący podziału województwa mazowieckiego. Co interesujące, temat rozbioru najdynamiczniej rozwijającego się regionu w tej części Europy, towarzyszy praktycznie wszystkim kampaniom wyborczym. Wielokrotnie udowadnialiśmy, że jest to bardzo zły pomysł – nowo powstałe województwo mazowieckie, pozbawione Warszawy i otaczających ją powiatów, nie dość, że byłoby biedne, to i całkowicie zależne od władzy centralnej. Od ponad dwóch dekad budujemy silne województwo i nie pozwolimy tego zniszczyć. Wbrew argumentom naszych oponentów, udało się zabezpieczyć środki unijne z nowej perspektywy finansowej dla całego Mazowsza. Dzięki działaniom samorządu województwa w 2018 r. doszło do podziału statystycznego na Mazowsze regionalne i region warszawski stołeczny (obejmuje Warszawę i 9 okolicznych powiatów). W efekcie na kolejną perspekty-


wę unijną pozyskaliśmy podobne środki jak w obecnej. Oznacza to duże pieniądze na inwestycje i rozwój, bo w nowej perspektywie unijnej beneficjenci z Mazowsza będą mieli do wykorzystania ponad 2 mld euro z UE w ramach programu regionalnego. Oprócz tego, po 11 latach naszych starań, samorządy z Mazowsza mogą liczyć na środki z Programu Polska Wschodnia. To kolejne 418 mln euro z budżetu UE, które umożliwią realizację wielu potrzebnych inicjatyw. Co uważa Pan za swój największy sukces? To trudne pytanie. Jako marszałek największego województwa w kraju cieszę się, że Mazowsze jest liderem wzrostu gospodarczego w UE. Jesteśmy silnym, konkurencyjnym regionem i ważnym partnerem gospodarczym. Swoją obecność w samorządzie województwa traktuję jako wielkie zobowiązanie wobec wszystkich mieszkańców i całego Mazowsza. Chcę je wypełniać jak najlepiej. Za sukces uważam każdą ważną dla mieszkańców inwestycję czy inicjatywę, którą udało się zrealizować. Tylko w ostatnich latach było ich wiele, np. budowa Siedleckiego Centrum Onkologii, szpitala psychiatrycznego w Drewnicy czy oddziału ginekologiczno -położniczego w międzyleskim szpitalu. Diametralnie rozwinął się także transport. Nasza spółka kolejowa – Koleje Mazowieckie co roku przewozi 60 mln pasażerów. Stale modernizujemy i nabywamy nowy tabor. Jest też mnóstwo mniejszych sukcesów, które widać na każdym kroku, w każdej miejscowości. Są to zarówno nowe drogi, np. obwodnice Płońska, Gąbina czy też budowa drogi do mostu w Solcu nad Wisłą, jak również nowoczesny sprzęt w szpitalach, skanalizowane i zwodociągowane wsie. Cieszą mnie efekty wszystkich programów wsparcia, które kierujemy do samorządów lokalnych czy organizacji pozarządowych – samochody dla ochotniczych straży pożarnych, wyremontowane świetlice wiejskie, komputery dla szkół czy odrestaurowane zabytki. Są to doskonałe przykłady pomocniczości i solidarności mazowieckiej, które przynoszą ogromną satysfakcję i poczucie dobrze wykonanych zadań. A na czym dzisiaj koncentruje Pan swoją uwagę najbardziej? W obecnej sytuacji geopolitycznej to bardzo trudne pytanie. Jeszcze kilka tygodni temu odpowiedziałbym, że naszym najważniejszym wyzwaniem jest uruchomienie naboru wniosków w ramach nowego budżetu unijnego. Jesteśmy na ostatnim etapie przygotowań i czekamy tylko na wynegocjowanie przez polski rząd Umowy Partnerstwa. W tej chwili oczy wszystkich zwrócone są na Ukrainę i toczące się tam działania wojenne. Staramy się pomagać naszym przyjaciołom z Ukrainy. Decyzje podejmujemy szybko, a nasze wsparcie kierujemy tam, gdzie jest ono najbardziej potrzebne. Milion złotych

z naszego budżetu przeznaczyliśmy na zakup niezbędnego sprzętu dla Ukrainy. Część tej pomocy dotarła już do obwodu kijowskiego – na Ukrainę wysłaliśmy trzy ambulanse, które będą wspierały działania medyczne w tym obwodzie. Zabrały one wiele niezbędnych produktów, m.in. respirator transportowy, 20 łóżek polowych i koców pościelowych, 7 kompletów przenośnych zestawów ratownictwa medycznego, 10 przenośnych zestawów pierwszej pomocy, a także środki antyseptyczne, gazę sterylną, rękawice nitrylowe i koce ratunkowe.

Samorządy przejmują coraz więcej kompetencji, przez co usługi są coraz bliżej każdego mieszkańca. Dodatkowo wprowadzono wiele tzw. e-usług, dzięki czemu gros spraw można załatwić bez wychodzenia z domu. Decyzje o naszym najbliższym otoczeniu – gminie, powiecie czy województwie zapadają właśnie w samorządach. W urzędzie marszałkowskim pracownicy zorganizowali zbiórkę najpotrzebniejszych rzeczy – żywności, środków higienicznych, medycznych, ale także śpiworów, kocy, latarek czy powerbanków, które już udało się nam wysłać specjalnym transportem do Ukrainy. Uruchomiliśmy specjalny pociąg humanitarny w barwach Kolei Mazowieckich, którym przywożone są do stolicy osoby uciekające przed wojną. Warto podkreślić, że większość z nich to kobiety i dzieci. Każdym pociągiem do Warszawy przyjeżdża kilkaset osób. Długofalowe wsparcie dla Uchodźców przebywających na terenie Mazowsza ma zapewnić projekt unijny, którego realizacją zajmuje się Mazowieckie Centrum Polityki

CZERWONA SZPILKA

Społecznej. W pomoc Obywatelom Ukrainy zaangażowały się nasze szpitale, które uruchomiły specjalne linie informacyjne w języku ukraińskim. Dodatkowo w przychodniach Mazowieckiego Centrum Neuropsychiatrii w Warszawie, dzieci i młodzież z Ukrainy będą mogły liczyć na bezpłatną pomoc psychologiczną i psychiatryczną. Działa także dzienny punkt opieki dla najmłodszych Uchodźców. W Mazowieckim Centrum Neuropsychiatrii w Zagórzu uruchomiona została również bezpłatna rehabilitacja dla dzieci i młodzieży z Ukrainy. Zerwaliśmy też partnerską współpracę z rosyjskimi obwodami – moskiewskim, smoleńskim oraz dumą obwodu moskiewskiego. Poza strumieniem pomocy dla Ukrainy, musimy skupić się na dalszym rozwoju naszego regionu. Kontynuujemy realizację naszych autorskich programów wsparcia. Nasze wsparcie kierujemy do samorządów lokalnych, którym pomagamy w realizacji najważniejszych inwestycji. W tym roku zarezerwowaliśmy na ten cel 230 mln zł. Skąd czerpie Pan energię do działania? Czy ma Pan czas na pasje, inne zainteresowania? Mam szczęście, że robię to, co kocham. Moja praca jest ciekawa, o monotonii i nudzie nie ma mowy. Lata pracy i zaangażowania nauczyły mnie, że trzeba mieć twardą skórę i duże pokłady energii oraz empatii. Z ludźmi trzeba rozmawiać, słuchać tego, co mają do powiedzenia i, co najważniejsze, mieć do nich szacunek. To właśnie ludzie są dla mnie największą inspiracją i motorem do pracy. Oczywiście, jak każdy mam swoje pasje i zainteresowania, które towarzyszą mi przez całe moje życie. To literatura, teatr, a także dobra muzyka. Lubię poznawać nowe miejsca, ich historię, kulturę i dzielić się tą wiedzą z najbliższymi. Rozmawiała Urszula Krawczyk

Adam Krzysztof Struzik – lekarz, samorządowiec i społecznik, parlamentarzysta, polityk. Marszałek Senatu w latach 1993-1997, senator II, III i IV kadencji, od 2001 roku Marszałek Województwa Mazowieckiego.

11


Na zachód od Warszawy P

owiat Warszawski Zachodni jako jednostka samorządu terytorialnego powstał w wyniku wielkiej reformy administracyjnej Polski w dniu 1 stycznia 1999 roku. Dzięki swemu położeniu jest jednym z bardziej interesujących miejsc w Polsce. Obejmuje obszar, w którym można odnaleźć ślady przeszłości, liczne zabytki architektury, jak również niezwykle atrakcyjne tereny turystyczno-rekreacyjne i inwestycyjne. Usytuowanie w centralnej części województwa mazowieckiego, za zachodnimi granicami Warszawy sprawia, że ma on doskonałe warunki dla rozwoju gospodarczego. Powiat zajmuje obszar 533 km2, zamieszkiwany jest przez ponad 120 tysięcy osób. Rocznie przybywa około 1,5 tysiąca nowych mieszkańców. W skład powiatu wchodzą trzy gminy miejsko-wiejskie: Łomianki, Błonie i Ożarów Mazowiecki oraz cztery gminy wiejskie: Izabelin, Kampinos, Leszno i Stare Babice. Przez teren powiatu przebiegają dwie ważne arterie komunikacyjne: droga krajowa nr 92 Warszawa-Poznań, biegnąca dalej w kierunkach Berlina i Moskwy oraz droga nr 7 (E-77) Gdańsk-Warszawa -Kraków, a także magistrala kolejowa: Moskwa-Berlin. Na terenie Powiatu znajduje się węzeł drogowy „Konotopa”, jest to miejsce gdzie autostrada A-2 rozdziela się na Południową Obwodnicę Warszawy i Trasę Armii Krajowej – S-2 i S-8. Na unikatowy wizerunek Powiatu Warszawskiego Zachodniego wpływa także jego bezpośrednie sąsiedztwo z Kampinoskim Parkiem Narodowym, który obejmuje prawie całą północną część powiatu i zajmuje ponad 30 %

12

jego terytorium. Kampinoski Park Narodowy został przez UNESCO w roku 2000 wpisany do rejestru Światowego Rezerwatu Biosfery pod nazwą Puszcza Kampinoska. Od 2004 roku Park wchodzi również w skład sieci Natura 2000. Dozwolona jest tu turystyka piesza, rowerowa, konna, a także narciarska. Wyjątkowa wartość Parku polega na tym, że posiada on nie tylko walory przyrodnicze, jest to także skarbnicą miejsc pamięci narodowej i stanowi niepowtarzalne miejsce relaksu dla mieszkańców i zmęczonych wielkomiejskim gwarem warszawiaków. Południowa część powiatu charakteryzuje się urodzajnymi glebami, co sprzyja rozwojowi produkcji ogrodniczej, sprawiło to, że przez lata teren ten był nazywany „Zagłębiem warzywniczym”. Z tego też względu na terenie powiatu powstał Warszawski Rolno-Spożywczy Rynek Hurtowy S.A w Broniszach, największy CZERWONA SZPILKA

tego typu rynek w Polsce. Jednakże bliskość stolicy spowodowała, to że rolnictwo zaczęło przegrywać z ekspansywnym budownictwem mieszkaniowy. Mieszkańcy miasta chętnie osiedlają się w PWZ ze względu na jego walory przyrodnicze oraz stosunkowo bliskie sąsiedztwo miasta. Tereny te stanowią mieszkalne „zaplecze” stolicy, idealnie nadające się do ucieczki przed zgiełkiem wielkiego miasta, w poszukiwaniu ciszy i natury. Przez kilka lat od powstania Powiatu Warszawskiego Zachodniego siedziba znajdowała się poza jego granicami – w Warszawie. Od 2005 roku znajduje się w Ożarowie Mazowieckim, w budynku po byłej Fabryce Kabli. W 2019 roku budynek przeszedł kompleksową termomodernizację elewacji, fasadę budynku zdobią artystyczne grafiki z motywami przyrodniczymi, związanymi właśnie z Puszczą Kampinoską,


zaprojektowane przez artystę grafika Dmitrija Miłowanowa. Budżet Powiatu Warszawskiego Zachodniego na rok 2022 r. wynosi 194 mln zł dochodów, a wydatki w wysokości ponad 237 mln zł. Jakie będą realia naszego działania wynikające z programu rządowego „Polski Ład”, jakie będą możliwości korzystania ze środków Unii Europejskiej, a także jakie zmiany przyniesie obecna nowelizacja ustawy o dochodach samorządów? – dziś trudno przewidzieć zwłaszcza, że piszę te słowa w chwili, kiedy za wschodnią granicą Polski w Ukrainie toczy się krwawa i brutalna wojna, a do Polski napływa olbrzymia fala uchodźców. Powiat płaci również specjalny podatek tak zwane „janosikowe” - w bieżącym roku wynosi on aż 36,5 mln zł! To są rekordowe środki, po zapłaceniu których powiat, jako jeden z zamoż-

Jakie będą realia naszego działania wynikające z programu rządowego „Polski Ład”, jakie będą możliwości korzystania ze środków Unii Europejskiej, a także jakie zmiany przyniesie obecna nowelizacja ustawy o dochodach samorządów?

niejszych powiatów ziemskich w Polsce, staje się jednym z biedniejszych. Po zapłaceniu tej daniny ledwo spinamy nasze wydatki, które cały czas rosną z powodu podwyżek cen energii, materiałów budowlanych, płac itd. Powiat Warszawski Zachodni posiada bardzo duży potencjał gospodarczy i możliwości szybkiego rozwoju gospodarczego co w dużej mierze kształtuje bliskość stolicy. W związku z dobrymi warunkami komunikacyjnymi lokują się tu firmy transportowe, spedycyjne i celne. Rozwija się handel oraz sektor usługowy, powstają kolejne, duże bazy logistyczne i zakłady produkcyjne. Ze względu na atrakcyjne położenie i dobrą infrastrukturę powiat cieszy się coraz większym zainteresowaniem także wśród inwestorów zagranicznych. Serdecznie zapraszam!

Jan ŻychliŃsKi Starosta powiatu warszawskiego zachodniego czerwona szPilKa

13


rozmowa z Wójtem Gminy Czosnów Panem Antonim Kręźlewiczem

30 lat realizacji wizji Polski lokalnej w Gminie Czosnów

P

anie Wójcie, pełni Pan funkcję Wójta od ponad 30 lat, od pierwszych wyborów samorządowych. Jak Pan wspomina tę pierwszą kadencję? W 1990 r. lat pojawił się impuls, który spowodował, że świat wokół nas diametralnie się zmienił. Powierzenie zadań lokalnym społecznościom: sołectwom, gminom, później powiatom dało możliwość decydowania o ważnych kwestiach i kreowania najbliższego otoczenia. Funkcję Wójta Gminy Czosnów pełnię ponad 30 lat. Trzy dziesięciolecia to dla niektórych młodych Czosnowian całe życie, dla mnie to czas intensywnej pracy z ludźmi i na rzecz ludzi. Początki nie były łatwe. Wiązały się z nowymi wyzwaniami i tworzeniem rzeczywistości opartej na demokracji i inicjatywach oddolnych. Dziś wiem, że pierwsze wybory samorządowe w 1990 r. wprowadziły najbardziej udaną reformę ustrojową ostatnich lat. 27 maja 1990 r. mieszkańcy po raz pierwszy wybrali Radę Gminy Czosnów. Od ogłoszenia wyników wyborów każdy dzień był dla nas szczególny, czuliśmy, że ciąży na nas ogromna odpowiedzialność, wiedzieliśmy bowiem, że praca samorządowa to niełatwa służba, ale włożymy w nią całe serce. Rozpoczęliśmy od spraw organizacyjnych: na pierwszej sesji ukonstytuowała się Rada Gminy, na drugiej – 19 czerwca - radni powierzyli mi funkcję Wójta. Wspólnie powołaliśmy Zarząd Gminy. Kolejnym zadaniem była praca nad budżetem, planem rozwoju, statutem, planem zagospodarowania i dziesiątkami innych kluczowych dokumentów i trudnych decyzji, bo pierwszych, podejmowanych ze świadomością, że ich skutki będą miały wpływ na kolejne dziesięciolecia.

14

CZERWONA SZPILKA


Co okiem Wójta z perspektywy tych lat uległo zmianie w Gminie Czosnów i w Urzędzie? Porównując Czosnów z lat dziewięćdziesiątych z dzisiejszym okresem uważam, widać bardzo duże zmiany dotyczące każdej dziedziny. To zasługa nie tylko dobrej ustawy samorządowej, ale przede wszystkim ludzi, którzy mając możliwości prawne i autentyczne chęci, dokonali tych zmian. Wizja polski lokalnej, zdecentralizowanej, bliskiej każdego obywatela, stała się faktem. Można śmiało powiedzieć, że aktywni Mieszkańcy Gminy Czosnów, zwłaszcza Radni, Sołtysi, Działacze Społeczni, Pracownicy gminy Czosnów i podległych jednostek stali się solą tej Ziemi. Bez wątpienia mieszkańcom Gminy Czosnów żyje się wygodniej, spokojniej, bezpieczniej i estetyczniej. Mamy gaz, sieć wodno-kanalizacyjną, komunikację z Warszawą, dobrze wyposażone szkoły i przedszkola. Również obsługa klientów w Urzędzie Gminy znacznie się polepszyła. Czy uważa Pan, że udało się zrealizować wizję Polski z 1990 roku bliższej każdemu Obywatelowi? W służbie mieszkańcom wspólnie budowaliśmy drogi, remontowaliśmy szkoły, zmodernizowaliśmy sieć wodno-kanalizacyjną, oświetlenie i wykonaliśmy wiele innych zadań. Na zebraniach sołeckich każdy głos był ważny i wysłuchany z osobna. Pamiętaliśmy o naszych bohaterach, kultywowaliśmy tradycję, tworzyliśmy kulturę, wspieraliśmy sport. Co było największym wyzwaniem w czasie tych 30 lat? Myślę, że wiele zadań zrealizowanych w Gminie Czosnów można zaliczyć do wyzwań. Trudno wybrać jedno, najważniejsze, ale sięgając pamięcią wstecz, sądzę, że kluczowym dla rozwoju gminy było uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja ta zapoczątkowała intensyfikację budownictwa jedno - i wielorodzinnego oraz stworzenie warunków dla nowopowstajacych firm na naszym terenie. Drugim ważnym przedsięwzięciem była ciągła modernizacja i utrzymanie zespołów szkolno-przedszkolnych i siedmiu szkół. W perspektywie trzydziestu lat zapewniło to wysoki poziom nauczania i bardzo dobre warunki pracy w naszym szkolnictwie. A na czym dzisiaj koncentruje Pan swoją uwagę najbardziej? Jest jeszcze wiele spraw i problemów do rozwiązania zapewniających mieszkańcom jeszcze lepsze warunki życia. Uważam, że jako najważniejsze obecnie jawi się budowa Centrum Kultury i Sportu. Na terenie Gminy funkcjonują różne stowarzyszenia i fundacje, grupy nieformalne, które wspólnie z Urzędem Gminy organizują wydarzenia kulturalne, turnieje i inne formy aktywności, jednakże brakuje instytucji, której celem byłaby aktywizacja społeczności, rozwijania talentów i pasji.

Również rozbudowa Oczyszczalni Ścieków w Czosnowie. Gmina Czosnów od lat pozyskuje zewnętrzne środki finansowe na działania dotyczące ochrony środowiska. Niestety w czasie pandemii nie udało się otrzymać żadnej zewnętrznej pomocy finansowej w celu realizacji zadania. Jakie priorytety w rozwoju wspólnoty samorządowej widzi Pan w kolejnych latach? Priorytetem władz samorządowych jest zapewnienie warunków, które sprzyjają dbaniu o naturalne bogactwo terenu i potencjał naturalny. Szczególnie ważne dla strategicznego rozwoju gminy, wręcz niezbędne do dalszego, bezpiecznego jej funkcjonowania są środki zewnętrzne, np. z Unii Europejskiej. Z jednej strony położenie gminy w otulinie Kampinoskiego Parku Narodowego, w pobliżu Wisły i terenach NATURA 2000, z drugiej strony działania podejmowane w kierunku dbania o naturalne środowisko, np. akcja

„Wizja polski lokalnej, zdecentralizowanej, bliskiej każdego obywatela, stała się faktem.„ sprzątania śmieci, projekty z cyklu „Razem dbajmy o czyste powietrze” i in., są świadectwem, że świadomość ochrony środowiska lokalnej społeczności jest wysoka. Jakie działania wspierające i pomagające kobietom, są podejmowane w Gminie Czosnów, wyróżnionej tytułem „Urząd Przyjazny Kobiecie”? Zdobycie przez Urząd Gminy Czosnów tytułu „Urząd Przyjazny Kobiecie” jest bardzo dużym wyróżnieniem i zobowiązaniem. Nasze działania mają na celu poprawę jakości życia każdego mieszkańca, a zwłaszcza kobiet. Dużym sukcesem naszego samorządu było wprowadzenie szeroko rozumianej polityki prorodzinnej poprzez upowszechnienie wychowania przedszkolnego. Już w 2015 r. został ogłoszony konkurs ofert na realizację zadania publicznego z zakresu zapewnienia opieki dzieciom do lat 3, a rok później Rada Gminy Czosnów podjęła uchwałę dotyczącą opieki dzieci już w żłobkach. W wyniku mądrej i stabilnej polityki społecznej kobiety mają możliwość wcześniejszego podjęcia pracy, realizacji swojego rozwoju zawodowego i życia na lepszym poziomie.

CZERWONA SZPILKA

Również wielokrotnie były podejmowane działania realizacji projektów i oddolnych inicjatyw na rzecz równego traktowania kobiet i mężczyzn, zwiększania aktywności kobiet i ich udziału w życiu politycznym i publicznym, pomocy w zdobywaniu wiedzy i kwalifikacji umożliwiających kobietom czynny udział w życiu społecznym, politycznym i publicznym. Czy specyfika pracy w Urzędzie i działań w samorządach wymaga specjalnych kompetencji i czy płeć ma znaczenie? Praca samorządowca wymaga odpowiednich kwalifikacji oraz predyspozycji. Pracownik musi charakteryzować się samodyscypliną i odpowiedzialnością, zwłaszcza w wypełnianiu codziennych obowiązków. Ustawa o pracownikach samorządowych wskazuje, że jest to głównie dbałość o wykonywanie zadań publicznych oraz o środki publiczne, z uwzględnieniem interesu publicznego oraz indywidualnych interesów obywateli. Sumienne wypełnianie powyższych obowiązków to nie tylko wymóg etyczny i moralny, ale także formalny. Ze względu na publiczne znaczenie stanowiska, praca samorządowców jest bardzo ważna. To praca dynamiczna, wiążąca się z nieustannym kontaktem z ludźmi i wymagająca dużego zaangażowania. Dlatego uważam, że szczególnie kobiety są predestynowane do pracy w urzędzie. Skąd czerpie Pan tyle energii do działania? Czy mimo licznych obowiązków znajduje Pan czas na pasje i zainteresowania? Pełne zaangażowanie w wykonywanie obowiązków wójta wymaga czerpania z czterech powiązanych ze sobą źródeł energii: fizycznej, emocjonalnej, umysłowej i duchowej. Dlatego tak istotne jest wprowadzenie do swojego życia odpowiednich rytuałów, rozwijanie własnej świadomości i uważności, by dostrzegać to, co nam nie służy i wprowadzać oraz podtrzymywać dobre praktyki. Otaczam się ludźmi, którzy dają mi niesamowitą siłę i wiarę w to, że uda się to, co zaplanowałem. Nie skupiam uwagi na problemie, ale szukam jego rozwiązania, taka zadaniowość zapewnia energię życiową na dłużej. Mam liczne pasje, ale rzeczywiście trudno znaleźć czas, na ich realizację. Rodzina jest dla mnie bardzo ważna i staram się spędzać z nią, jak najwięcej czasu. Dlatego dzielę się swoją wielką miłością do gór z dziećmi, a zwłaszcza z wnukami. Wspólnie planujemy wyjazdy i w miarę możliwości eksplorujemy nasze piękne Tatry. Lubię również podróże dalsze i bliższe, z gronem rodziny i przyjaciół odwiedziłem, m.in. Kubę, Chiny, Indie, Tajlandię, Wietnam, Włochy, Etiopię. Ponadto interesuję się historią Polski. Dziękujemy za rozmowę. Rozmawiała Roksana Małysiak

15


z CyKlu wHo is wHo…

Izabela

ziĄtek K

iedy i skąd przyszedł pomysł na działanie społeczne? Odkąd pamiętam zawsze byłam zaangażowana w różnego rodzaju działalność czy to w szkole gdzie pełniłam funkcję klasowego skarbnika, czy też na studiach podczas których byłam redaktorem naczelnym gazetki studenckiej. Taka działalność w młodych latach charakteryzuje się dużą wartością dodaną ponieważ pozwala zgłębić wiedzę w nowych obszarach, poznać nowych ludzi, a także przynosi bardzo dużo satysfakcji. Potem przyszedł czas na poważniejsze aktywności. Białołęka, to jedna z najbardziej ludnych dzielnic Warszawy, zwłaszcza że społeczność mieszkańców Białołęki należy do najmłodszych w całym mieście. Jakie najważniejsze wyzwania stoją przed Panią jako Burmistrzem Białołęki? Największym wyzwaniem na Białołęce jest likwidacja dwuzmianowości w szkołach podstawowych. Mamy 17 szkół podstawowych w których uczy się 16 tysięcy dzieci. W największej szkole w Warszawie uczy się ok 1700 uczniów. Przy takiej ilości dzieci, szkoła musiałaby na trzy zmiany, dlatego wspólnie z zarządem oraz radnymi miasta podjęłam działania w celu pozyskania funduszy na wynajęcie dodatkowego budynku na szkołę. To się udało, ale przyrastająca liczba mieszkańców w dzielnicy jest powodem dla którego likwidacja dwuzmianowości jest trudna. Aktualnie realizujemy kilka oświatowych inwestycji i mam nadzieję, że ich realizacja pomoże w rozwiązaniu tego problemu.

16

czerwona szPilKa


Co uważa Pani za najważniejsze osiągniecie/ najważniejszy zrealizowany projekt w czasie swojej dotychczasowej kadencji? Najważniejsze moje osiągnięcia w aktualnie trwającej kadencji to wykupienie budynku pod jedno z przedszkoli, a także pozyskanie środków finansowych na adaptację tej placówki z budżetu województwa mazowieckiego. Ponadto realizacja 13 oświatowych projektów finansowanych z funduszy europejskich. To ponad 5 mln zł do wdrożenia w ramach projektów na dodatkowe zajęcia w których jednym z elementów jest również doposażenie sal w pomoce dydaktyczne i komputery. Dodatkowo wynegocjowałam z deweloperem w ramach tzw. lex deweloper remont jednej ze szkół podstawowych który będzie realizowany podczas wakacji w bieżącym i następnym roku. Z jakimi problemami na co dzień boryka się Dzielnica Białołęka i Pani jako Burmistrz? Poza dwuzmianowością o której już wspominałam Białołęka jest młodą rozwijającą się dzielnicą więc ma i dużo potrzeb. Dzielnica ta posiada bardzo duży potencjał urbanistyczny, a więc jest obszarem nieustającej budowy i przyrostu liczby mieszkańców. Problemem na poziomie tej dzielnicy jest niewystarczająca ilość placówek oświatowych, dróg, obszarów zielonych, miejsc aktywności dla seniorów i ludzi młodych. Jednakże należy podkreślić że aktualnie realizujemy na poziomie dzielnicy bardzo dużo nowych inwestycji które przyczynią się z pewnością do zmiany powyższej sytuacji. Co według Pani jest podstawą do skutecznego działania? Skąd czerpie Pani energię do działania? Wydaje mi się że podstawą skutecznego działania jest właściwe zdiagnozowanie danej sytuacji i przygotowanie strategii jej rozwiązania, ale przede wszystkim wiara w to że się powiedzie. Jestem bardzo energiczną kobietą i lubię to co robię. Energię czerpię głównie z obcowania z ludźmi, a także z aktywności sportowych na siłowni i pływalni. To mi daje tak zwanego „kopa” i pozwala mi na aktywne i energiczne działanie w pracy.

Czy specyfika działań w samorządach i praca w urzędach wymaga specjalnych kompetencji? Czy bycie kobietą pomaga czy przeszkadza? Czy w ogóle płeć ma znaczenie? Prawdą jest że w samorządzie jest więcej kobiet niż dwadzieścia lat temu. Myślę że kobieta która pełni funkcję zarządzającą w samorządzie to bardzo duża wartość dodana, głównie ze względu na cechy kobiet, które przejawiają się zdolnościami w zakresie współpracy, nie rywalizacji, a także empatią przez co potrafią dużo głębiej wejść w specyfikę danego problemu. Praca w samorządzie czy też w administracji różnego szczebla wymaga kompetencji oraz wykształcenia, a kobiety udzielające się w samorządzie są doskonale wykształcone i kompetentne. Odnosząc się do znaczenia płci myślę że ma to znaczenie w każdej organizacji bo ważny i wartościowy jest zarówno męski jaki i żeński punkt widzenia na daną sprawę. Czy zachęciłaby Pani kobiety do zaangażowania się w działalność samorządową? Jakich rad udzieliłaby Pani kobietom chcącym realizować się w samorządzie? Praca w samorządzie to bardzo duża możliwość sprawczości, a co za tym idzie także satysfakcji. Samorząd to realny wpływ na zmiany w danej gminie oraz bycie blisko mieszkańca. Natomiast praca w administracji na poziomie centralnym nie charakteryzuje się tak dużą sprawczością jak samorząd ponieważ wdrażanie krajowej polityki to długi proces. To przede wszystkim powinno zachęcić kobiety do zaangażowania się i realizacji w samorządzie. Czy uważa Pani że powinny zostać podjęte działania przygotowujące kobiety aktywności w samorządach?

Jest Pani odpowiedzialna za oświatę w dzielnicy. Jaka jest Pani opinia o kierunku zmian w oświacie? Jestem bardzo krytyczna wobec tzw. Lex Czarnek. Samorządy w ramach powyższych zmian prawnych sprowadzone są tylko do roli płatnika za funkcjonowanie oświaty na poziomie samorządu. Zmiany te dają najwięcej uprawnień kuratorom w zakresie decydowania o tym jaka organizacja pozarządowa może wejść do szkoły. To próba indoktrynacji szkół. Dotychczas każda organizacja pozarządowa mogła uczestniczyć w życiu społeczności szkolnej. Nie wyobrażam sobie żeby w następnym roku szkoły na Białołęce nie mogłyby brać udziału chociażby w Wielkiej Orkiestrze Świątecznej Pomocy. Z kadencji na kadencję przybywa kobiet w samorządach ale czy wciąż nie za mało?

Uważam że każda kobieta przede wszystkim na początku powinna chcieć udzielać się w samorządzie i być zaangażowana. Jeżeli będą chęci to wszelkie niedociągnięcia wiedzy w tym obszarze są do nadrobienia. Jaka była Pani droga do funkcji Vice Burmistrza Białołęki? Czy poprzednie doświadczenia zawodowe przygotowały Panią do obecnych zadań? Zawsze chciałam udzielać się w polityce. Kiedyś jako studentka pracując na umowę zlecenie w Sejmie RP marzyłam o tym żeby zostać posłanką. Jednakże wiedziałam że muszę pozyskać doświadczenie. Po studiach zaczęłam pracę w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego pracowałam tam do listopada 2018 roku. Podczas pracy w ministerstwie pracowałam nad dokumentami krajowymi w tym nad Koncepcją Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 oraz programowałam fundusze UE na lata 2014-2020. W 2018 roku wystartowałam w wyborach do Sejmiku Województwa Mazowieckiego i zostałam radną sejmiku potem zastępcą burmistrza. I dzisiaj widzę który z poziomów administracji działa bezpośrednio na rzecz mieszkańców i który z tych poziomów jest najbardziej sprawczy. To bezdyskusyjnie samorząd. Po trzech latach kadencji i działań które mi się udało zrobić uważam że samorząd to najlepsza rzecz jaką wymyślono po 1989 roku. Czy w dzielnicy Białołęka są realizowane programy, akcje czy podejmowane działania skierowane do kobiet, wspierające kobiety i pomagające kobietom np. w powrocie do pracy po urlopie macierzyńskim czy godzenia obowiązków rodzinnych z zawodowymi? Tak na poziomie dzielnicy realizowane są różne działania skierowane do kobiet na przykład mammobus, w którym kobiety mogą zrobić mammografię. Ostatnio też w szkołach podstawowych realizowana była akcja „różowe skrzyneczki”, które służyły do rozdysponowania środków czystości dla młodych kobiet podczas tak zwanych ciężkich dni. Pani Izabela Ziątek to przecież nie tylko Burmistrz, działacz samorządowy. Poza Urzędem można Panią spotkać na siłowni czy ćwiczenia to jedyna Pani Pasja? Gdzie jeszcze można spotkać Panią Burmistrz poza Urzędem i siłownią? Lubię sport ponieważ pozwala mi to na oczyszczenie umysłu po pracy i pozbycie się stresów. Lubię też pływać kraulem. Standardowo, każdym razem przepływam 1 km kilka razy w tygodniu. Poza tego rodzaju aktywnościami uwielbiam podróże ostatnio byłam na przepięknej wyspie – Islandii. Teraz planuję podróż do Stanów. Lubię także dobrą książkę i film lub serial. Mój ulubiony to Gra o Tron.

CZERWONA SZPILKA

17


refleksje związane z udziałem kobiet w budowie i funkcjonowaniu samorządów w Polsce.

Od „Pierwszej damy samorządów” w latach 90-tych do współczesnej „skutecznej” Pani burmistrz.

Fot. archiwum własne UM Gdyni, zdjęcie z domeny publicznej

W

samorządzie i organizacjach samorządowych pracuję od 1990 r. Przez dwie kadencje do 1998 roku pełniłem funkcję prezydenta miasta Zgierza i wiceprezesa reaktywowanego Związku Miast Polskich. Moja przygoda z samorządem trwa do dziś. W tym okresie wspólnie z wielu koleżankami i kolegami z innych miast i gmin budowaliśmy podstawy funkcjonowania samorządów w Polsce i na forum międzynarodowym. Pomyślałem, że warto wspomnieć o naszych koleżankach, z którymi wówczas dzieliliśmy trudy i radości w pracy samorządowej. Chciałbym przybliżyć postacie dwu pań, kierujących dwoma, należącymi do Związku Miast

18

Fot. dr Bogusław Dziadzia

Polskich, miastami w Polsce: śp. Franciszki Cegielskiej, Prezydent Gdyni w latach 19901998 oraz Gabrieli Staszkiewicz, Burmistrz Cieszyna od roku 2018. Obie panie ukończyły studia wyższe techniczne, związane z kierunkami ścisłymi i nie miały wcześniej doświadczeń w działalności społecznej. Gdynia ma prawa miejskie zaledwie 96 lat a Cieszyn otrzymał prawa miejskie ok. 800 lat temu. Oba miasta, położone na przeciwnych krańcach Polski są miastami granicznymi, co ma istotne znaczenie dla funkcjonowania lokalnych społeczności, a także dla realiów „praktyki” samorządowej. Wybrałem te dwie Panie z kilku powodów.

CZERWONA SZPILKA

Z Franciszką Cegielską miałem przyjemność współpracować przez dwie kadencje w Związku Miast Polskich, gdzie oboje pełniliśmy funkcje wiceprezesów Związku, a także w Kongresie Władz Lokalnych Europy oraz w wielu krajowych strukturach samorządowych. Franciszka była wybitną przedstawicielką samorządu, bardzo skuteczną i efektywną w działaniu a jednocześnie wspaniałą koleżanką. Burmistrz Cieszyna Pani Gabriela Staszkiewicz, jest jedną z młodszych stażem pań na takim stanowisku, przedstawiam ją m.in. z uwagi na bardzo pozytywne opinie na temat jej publicznej aktywności i skuteczności w działaniu.


Franciszka Cegielska Dwukrotnie: w maju 1990 r. i w czerwcu 1994 r. w wyniku wyborów samorządowych została radną i prezydentem Gdyni. Pracowała w Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, Należała do rozmaitych gremiów inicjujących i opiniujących akty prawne, które mają na celu umocnienie roli samorządu gminnego. W latach 1990-1998 pełniła funkcję wiceprezesa Związku Miast Polskich, a od 1993 r. współpracowała w ramach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego w zespole ds. reformy służby zdrowia, zespołu ds. rozwoju regionalnego, zespołu zadaniowego ds. polityki strukturalnej w Polsce. W latach 1993-97 była przedstawicielem ZMP w Kongresie Władz Lokalnych i Regionalnych Europy (CLRAE). Pełniła funkcję przewodniczącej sejmiku samorządu województwa pomorskiego a od 1999 roku sprawowała urząd ministra zdrowia. Oceniana była jako skuteczny menadżer, tytan pracy, kobieta sukcesu. W 2000 roku za wybitne zasługi dla Gdyni Rada Miasta przyznała Jej „Medal imienia Eugeniusza Kwiatkowskiego”, otrzymała Medal Honorowy Związku Miast Polskich. Pośmiertnie odznaczona Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2009) oraz Odznaką Honorową za Zasługi dla Samorządu Terytorialnego (2015).

Gabriela Staszkiewicz Resume Pani Burmistrz, dotyczące doświadzeń z pracy na stanowisku burmistrza. „Po trzech latach mogę powiedzieć, że bycie kobietą na takim stanowisku ma znaczenie dla przeciwników i przeciwniczek. Dla kobiet jestem za bardzo męska w swoim działaniu a dla mężczyzn ciągle jest to problemem, że to kobieta sprawuje władzę. Bardzo rzadko dochodzi do merytorycznej krytyki. Dla mnie to stanowisko to kolejne wyzwania i cele do osiągnięcia. Wsłuchuję się uważnie w głosy mieszkańców, ale decyzje podejmuje sama, oceniając ryzyko jakie za nimi stoi. Wiem też, że nie zadowolę wszystkich.” Wychowywana w wielopokoleniowej rodzinie w poszanowaniu wspólnoty, tradycji i wiary ewangelickiej, uczestnicząc aktywnie w życiu społeczności lokalnej i kultywując ludowe tradycje Ziemi Cieszyńskiej. Po studiach w 1997 roku podjęła pracę w oddziale Polifarb w Cieszynie. Zawsze lubiła niestandardową pracę oraz wyzwania zawodowe. Po ukończeniu studiów podyplomowych została szefem PR i Administracji w zakładzie w Cieszynie co wiązało się z nowymi wyzwaniami związanymi z administrowaniem dużym zakładem, zajmowała się szkoleniami dot. prowadzenia projektów i systemów komputerowych do zarządzania projektami w całej Europie. Intensywna praca zawodowa nie przeszkodziła jej w aktywności społecznej.

„Trzeba pamiętać, że od 2020 roku na skutek systemowych zmian w ich dochodach, budżety bieżące wszystkich samorządów znalazły się trwale w trudnej sytuacji finansowej, a miasta muszą przecież realizować swoje zadania bieżące. To chyba najtrudniejsze wyzwanie, przed którym stanęła większość burmistrzów i prezydentów w ostatnich latach.„ W 2010 startowała do wyborów z ramienia Wspólnoty dla Cieszyna. Zabrakło jej 2 głosów do zdobycia mandatu radnej. W 2014 roku ponowiła start w wyborach i znalazła się w Radzie jako jedna z 11 radnych Cieszyńskiego Ruchu Społecznego stanowiących większość ale w opozycji do ówczesnego burmistrza. Przekonana, że takie relacje nie służą miastu, w kolejnych wyborach w 2018 roku jako pierwsza kobieta została wybrana Burmistrzem Cieszyna. Cechy osobowości i doświadczenia zawodowe pomagają jej w pełnieniu tej ważnej społecznie funkcji. Konieczne reorganizacje w mieście, zasadnicza zmiana relacji: rada miasta – burmistrz nie były łatwe. Mimo to miasto w bieżącej kadencji podjęło wiele ważnych dla jego przyszłości działań, takich jak dwa duże projekty: finansowany z funduszy norweskich „Rozwój Lokalny”, ukierunkowany m.in. rozwój instytucjonalny i skuteczne zarządzanie miastem oraz projekt rewitalizacji ważnej historycznie przestrzeni miejskiej w centrum Cieszyna. Równolegle miasto modernizuje tabor komunikacyjny, oświetlenie miejskie i obiekty użyteczności publicznej, nie zaniedbując wspierania ważnych wydarzeń kulturalnych oraz lokalnego biznesu.

CZERWONA SZPILKA

Trzeba pamiętać, że od 2020 roku na skutek systemowych zmian w ich dochodach, budżety bieżące wszystkich samorządów znalazły się trwale w trudnej sytuacji finansowej, a miasta muszą przecież realizować swoje zadania bieżące. To chyba najtrudniejsze wyzwanie, przed którym stanęła większość burmistrzów i prezydentów w ostatnich latach. Pokazanie obu Pań w jednym tekście nie miało na celu porównywania ich postaw, dokonań czy sukcesów. Trzeba pamiętać o zasadniczo różnej specyfice lat 90-tych i obecnych oraz o tym, że Gdynia jest bardzo młodym miastem z młodą społecznością a Cieszyn jednym z najstarszych, z całym swoim bagażem historii i złożoną strukturą społeczną. Jednocześnie dorobek Franciszki Cegielskiej to już zamknięte karty pięknej historii budowania samorządu terytorialnego w Polsce. Gabriela Staszkiewicz dopiero rozpoczęła swoją przygodę z samorządem i mam nadzieję że wystarczy jej sił i energii do jej kontynuowania. Moją intencją była raczej chęć pokazania tego, że tak w początkach samorządu terytorialnego w Polsce jak i obecnie ważne dla lokalnych społeczności funkcje mogły i dalej mogą z powodzeniem i sukcesami pełnić kobiety mimo, iż muszą na co dzień, tak jak obie Panie, zajmować się własnymi rodzinami i jednocześnie pełnić, często niełatwe w tych realiach, role żon i matek. Nie jest też w moim przekonaniu przypadkiem (co potwierdza CV wielu wybitnych samorządowców), że w skutecznym kierowaniu miastem zdecydowanie pomaga ścisłe lub techniczne wykształcenie, które odebrały także obie panie.

Jan Maciej Czajkowski doradca strategiczny ZMP ds. finansów samorządowych, współprzewodniczący Zespołu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego ds. Społeczeństwa Informacyjnego

19


Monika Leksowska – Dyrektor Marketingu firmy Kramp

„Odkrywanie prawdy o polskim rolnictwie czy tylko rewolucja w marketingu branży rolniczej” Czym się charakteryzuje polska wieś i jaka jest jej specyfika z Pani perspektywy, doświadczonego stratega i dyrektora marketingu? Jestem oczarowana polską wsią i odkrywam jej uroki nieprzerwanie od 3 lat na nowo. Na nowo, gdyż moje dzieciństwo łączy się z wakacyjnymi, beztroskimi wspomnieniami letnich miesięcy spędzanych u dziadków. Dziś patrzę już na polską wieś także innymi oczami – profesjonalisty oraz odkrywcy. Polską wieś odkrywam zawodowo taką, jaka jest naprawdę – piękną, pełną pasji, pracowitości rolniczek i rolników, ale też wymagającą zaangażowania i zdumiewająco nowoczesną. Zdejmuję z niej stereotypy, które zalegają na jej prawdziwym wizerunku. To niesamowita przygoda, która nadaje mojej pracy kolejny magiczny wymiar – odczarowywania obrazu polskiej wsi w społeczeństwie. Czego według Pani najbardziej potrzebuje polska wieś? Polska wieś czeka, aby dostrzec jej prawdziwe oblicze, docenić niesamowity wkład pracy rolników np. w to, żebyśmy codziennie mogli cieszyć się zdrowym jedzeniem. Warto docenić trud oraz poświęcenie rolników. Zauważmy, że to jeden z najważniejszych zawodów na świecie, gdyż jest podstawą całej egzystencji ludzkiej. Rolnicy pracują nie tylko z niesamowitą pasją, ale również z poświęceniem. Całe ich życie - od rodzinnego po czas wolny - wyznacza rytm natury, potrzeb ziemi lub zwierząt. Tutaj nie ma czasu na planowane wakacje, długą chorobę czy zwyczajne „dzisiaj mi się nie chce”. To praca od świtu do nocy, a czasami też 24h/dobę. Dlatego właśnie w tym roku, od marca, ruszamy z niepowtarzalną - pierwszą tego typu w Polsce i Europie – platformą, gdzie chcemy pokazać prawdziwe historie rolników. Na stronie www.doceniamytwojarole.pl będzie można znaleźć wywiady, podcasty oraz filmy, które opowiedzą i przybliżą codzienność rolników. Zobaczycie, z czym mierzą się każdego dnia, kiedy ich praca potrafi być niebezpieczna i jak bardzo wielowymiarowa. W tych historiach miłość do rolnictwa napędzana szczerą pasją miesza się z serią wyrzeczeń, ogromnymi pokładami cierpliwości i pokory i koniecznością ciągłego rozwoju. Przekonacie się, że rolnicy to nie tylko hodowcy i obszarnicy, ale biurokraci, mechanicy czy miłośnicy nowinek technologicznych. Pokażemy prawdziwe oblicze polskiej wsi.

20

Mówi się o Pani, że zrewolucjonizowała Pani postrzeganie branży rolniczej? Na czym polega rewolucja, którą Pani zrobiła? Sięgnęłam po prawdę. Uważam, że chcąc dotrzeć do serc odbiorców, musimy najpierw dotrzeć do serc tych, którzy opowiadają swoje historie. To udało się dzięki dziesiątkom godzin i dni wizyt u rolników, z którymi łączy mnie nić porozumienia. Może dlatego, że tak, jak oni, mam pasję do tego co robię? I tak, jak ich, to zamiłowanie pcha mnie do ciężkiej pracy. Z zespołem w Kramp i agencją KHS, z którą tworzymy ten niepowtarzalny projekt marketingowy, wierzymy w to, że odczarowanie polskiego rolnictwa to misja, która musi się powieść. Dlatego wykonaliśmy pierwsze w branży badania, aby znaleźć prawdziwe, a nie stereotypowe twierdzenia o naszych rolnikach, dowiedzieć się, jak oni sami się postrzegają i odpowiedzieć na ich potrzeby. Co z tego wynika dla rolników? Jeszcze przed wypuszczeniem kampanii „Doceniamy Twoją wyjątkową rolę”, sprawdziliśmy odbiór naszej koncepcji wśród samych zainteresowanych. Wywołała ona autentyczne wzruszenie i radość, że wreszcie ktoś docenia ciężką pracę rolnika. Odtąd wiedziałam już, że trafiliśmy w sedno, a niezliczone godziny pracy nad znalezieniem właściwego insightu się opłaciły. Rolnicy zyskają to, czego być może najbardziej dziś potrzebują: szacunek oraz szczere docenienie ich za trud ciężkiej, uczciwej pracy. Pokażemy prawdę o nich samych i o rolnictwie odartą ze stereotypów, czasem niełatwą i niewygodną, ale zawsze autentyczną. Takiej emocjonalnej komunikacji w polskim rolnictwie jeszcze do tej pory nie było. Otwieramy nią nowy rozdział.

Fot. Arek Wiedeński

Monika Leksowska Dyrektor marketingu z kilkunastoletnim doświadczeniem zdobytym w międzynarodowych organizacjach: Volkswagen, Amica. Obecnie zarządza działem marketingu w koncernie Kramp. Pasjonatka marketingu i nowoczesnego przywództwa. Laureatka nagrody „Dyrektor marketingu roku 2020 i 2021” w kategorii B2B. Zmienia oblicze marketingu w branży rolniczej i udowadnia, że otwarty umysł, odwaga oraz nieustanne dążenie do rozwoju prowadzą do sukcesu. CZERWONA SZPILKA


„Kobiety szykują się na przyszłość”

Kongres „Kobiety XXI wieku” 11 grudnia 2021 od godz. 12:00, MCC Mazurkas, ul Poznańska 177, Ożarów Mazowiecki Współorganizatorem Kongresu był Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego a Honorowy Patronat nad Plebiscytem objął Marszałek Województwa Mazowieckiego Pan Adam Struzik.

K

ongres „Kobiety XXI wieku” to konferencja, na której spotykają się kobiety i mężczyźni aby rozmawiać o pozycji kobiet w dzisiejszym społeczeństwie. Jakie perspektywy otwiera a jakie zamyka obecna sytuacja i zmieniający się technologicznie, społecznie i zwyczajowo świat. Wśród uczestników międzynarodowe korporacje, przedsiębiorcy, naukowcy, lekarze, psycholodzy i samorządowcy. Kongres to całodzienne debaty, prelekcje i dyskusje. Celem wydarzenia jest dyskusja nad wypracowaniem rozwiązań odpowiadających na wyzwania jakie stawia przed nimi XXI wiek i jak sprawić aby kobiety przestały się czuć zakładniczkami istniejących stereotypów. My kobiety w obecnych czasach jesteśmy albo krytykowane za milczenie i bierność albo karane za to że krzyczymy i działamy. W każdym aspekcie naszego kobiecego i rodzinnego życia ścierają się poglądy na nasz temat – z jednej strony mamy być grzeczne,

CZERWONA SZPILKA

21


miłe i ciche z drugiej mamy być aktywne i zbuntowane. Aby w tych skrajnościach móc się odnaleźć potrzebujemy nowej wiedzy, kompetencji, wymiany doświadczeń, dyskusji i inspiracji. Kongres „Kobiety XXI wieku” wyszedł tej sytuacji naprzeciw. Stworzyliśmy przestrzeń w której zabrali głos ludzie o różnych punktach widzenia. Debatowali politycy samorządowi z udziałem parlamentarzystów. W debacie o kobietach jako liderkach zmiany wypowiadały się burmistrzynie Pani Izabela Szostak-Smith z Pragi pd. I Pani Izabela Żiatek z Białołeki i Pani Marta Marta Stacewicz Paixao, fundatorki Responsible Leadership Academy. Ciekawe spostrzeżenie, że każda z nich zwróciła uwagę że jedną z podstawowych zmian jakie wniosły do działania po objęciu funkcji burmistrza była komunikacja z ludźmi. Poszły do ludzi i zapytały: w czym mogą pomóc, co jest do załatwienia. Pytały żeby zrozumieć, żeby podejmować właściwe działania. Rozmówcy nie tylko byli zaskoczeń sa-

22

CZERWONA SZPILKA


mym faktem rozmowy ale przede wszystkim faktem wysłuchania. W debacie o kompetencjach potrzebnych w XXI wieku rozmawiały Pani Urszula Lubiejewska, Beata Galas i Anita Bogusch. Jednym z wydarzeń w trakcie było wręczenie statuetek Firmom i Urzędom Przyjaznym Kobiecie. To przykłady firm i urzędów w których kompetencje nie mają płci. Wśród nagrodzonych znalazły się: Firmy: TikTok , MCC Mazurkas Hotel i Centrum Konferencyjne Urzędy: Urząd Dzielnicy m. st. Warszawy Praga Południe, Urząd Gminy Czosnów Jako impreza towarzysząca odbył się Kiermasz Produktów Premium - spotkanie w świątecznej atmosferze producentów, dystrybutorów i sprzedawców produktów najwyższej jakości, ekologicznych i zdrowych. Kiermasz to okazja do zakupów prezentów gwiazdkowych dla najbliższych, uzupełnienia świątecznego stołu w wyjątkowe produkty. Autor zdjęć Rafał Pietrzak

CZERWONA SZPILKA

23


wzGórze dusz – PoGGio anima – białe wino

Produkt Przyjazny

koBiecie

24

czerwona szPilKa


T

ytuł Produkt Przyjazny Kobiecie nadali uczestnicy Kongresu Kobiety XXI wieku, który odbył się 11 grudnia 2021. Poggio Anima, sprowadzane do Polski przez Winnice Winieckch. Poggio Anima jest wspólnym przedsięwzięciem jednej ze wschodzących gwiazd Toskańskiego wina – Riccardo Campinoti i jego przyjaciela Ronniego Sandersa. Zasada jest prosta: na podstawach przyjacielskiej energii pozyskać wspólnie najlepsze winnice z istniejących relacji i kreować prawdziwe wino, które cały świat przenosi w klimat tego pięknego miejsca. To wina, które powstają

w wyniku długotrwałych zdrowych relacji współpracy i tworzenia z plantatorami w całych Włoszech. Poggio Anima to tęcza siedmiu win, w których bije serce czterech cudownych regionów. Tłumaczone jako „Wzgórze duszy” Poggio Anima niewątpliwie ukazuje w każdej butelce pasję i obfitość tej ziemi. Istnieje wiele win, które mają duszę i witalność, ale to właśnie te są energią słońca i radości zaklętą w kieliszku, a jednocześnie są stworzone po to, by cena jedynie podkreśliła szacunek do jakości, którą masz prawo cieszyć się na co dzień.

CZERWONA SZPILKA

Białe wino – nieodłączny towarzysz kobiecych spotkań, zwierzeń i rozmów.

25


26

CZERWONA SZPILKA


nominowane do tytułu

sKuteCzna Kobieta roKu 2021

czerwona szPilKa

27


nominowane do tytułu teresa bogaCka - wieloletnia działaczka województwa lubelskiego. Od ponad 20 lat jako założycielka jest Kanclerzem Wyższej Szkoły Ekonomii i Innowacji w Lublinie. Obecnie na Uczelni studiuje ponad 8 tysięcy studentów z Polski i kilkudziesięciu innych krajów. Zarządzała kilkoma instytucjami, w tym przez 13 lat jedną z najbardziej prężnych organizacji pozarządowych w kraju, Fundacją OIC Poland. W fundacji i na Uczelni zrealizowała dziesiątki projektów finansowanych z funduszy pomocowych skierowanych do kadr gospodarczych, na rynek pracy i do grup zagrożonych marginalizacją społeczną. Wykorzystując zdobyte we współpracy międzynarodowej doświadczenie stworzyła jedną z największych uczelni niepublicznych w Polsce wschodniej. Od wielu lat współpracuje z przedsiębiorcami wdrażając nowatorskie rozwiązania w kształceniu kadr gospodarczych w kierowanej przez siebie Uczelni. W grudniu 2019 roku z jej inicjatywy zostało utworzone stowarzyszenie „Lubelskie Forum Uniwersytetów III Wieku”. Uważa że: „najważniejsze wartości przekazują liderzy i tym samym pociągają za sobą tłumy”.

urszula bury - zgłoszona do Plebiscytu za jej aktywizm społeczny na rzecz rozwoju edukacji i szans młodych ludzi w województwie lubelskim oraz rozwoju przedsiębiorczości. Zawodowo związana z Educo BSH sp. z o.o., początkowo pełniąc w niej funkcję członka zarządu, obecnie funkcję Wiceprezesa. Spółka zarządza placówkami szkolnymi tj. Szkołą Podstawową im. Bolesława Chrobrego oraz Liceum im. Jana III Sobieskiego, które osiągają każdego roku najlepsze wyniki w egzaminach końcowych, a także Żłobkiem i Przedszkolem Król Maciuś. Jest także Prezesem Fundacji PRE - Przedsiębiorczość Rozwój Edukacja. Z wykształcenia psycholog, ukończyła również studia prawnicze. Mówi „Wierzę, że człowiek zdolny jest nauczyć się wszystkiego, jeśli tylko chce. A tego co ma w głowie, żadne zmienne koleje losu nie są w stanie mu odebrać. Wiedza to wartość, która zostaje z człowiekiem na zawsze.”

beata ligMan - skutecznie i odważnie odmieniła całe swoje życie zawodowe. Późno - bo po czterdziestce. Dziś pomaga w zmianach i zmienianiu innym. Przedtem dziennikarka, reporterka, producentka tv teraz – trenerka, coach. Rotarianka z głębokim przekonaniem, że trzeba pomagać. Na miarę własnych możliwości, ale jednak. Członkini Rady ds. Kobiet przy Marszałku Województwa Pomorskiego. Feministka. Wierzy, że sprawiedliwość w traktowaniu chłopaków i dziewczyn, to w rezultacie więcej szczęścia i harmonii dla wszystkich. Mama, babcia, przyjaciółka.

28

czerwona szPilKa


ewa bogusz-Moore - dyrektor naczelny i programowy Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia – NOSPR. Dzięki jej staraniom NOSPR przyjęto do międzynarodowej organizacji ECHO, skupiającej 21 najbardziej wpływowych instytucji muzycznych w Europie. Byłą koordynatorem iędzynarodowego projektu kompozytorskiego realizowanego w ramach Sounds New Contemporary Music Festival. Pełniła funkcję Menadżera Generalnego SNCMF. W Instytucie Kultury Polskiej w Londynie odpowiadała za promocję polskiej kultury w Wielkiej Brytanii. Opracowany przez nią model działania programu IAM (sztucznej inteligencji) „Polska Music” doprowadził do współpracy m.in. z London Philharmonic Orchestra, Philharmonia Orchestra, Berliner Philharmoniker, Los Angeles Philharmonic, Royal Opera House czy Cité de la Musique. Koordynowała obchody Roku Lutosławskiego, Wspierała zmiany kulturalne i społeczne w krajach Europy Wsch. i Kaukazu Płd jako Menadżer projektu „CULTURE Orchestra” . Laureatka stypendium Clore Leadership Programme i stypendystka Leadership Academy of Poland. Absolwentka University of London.

izabela stelMańska - od wielu lat zaangażowana w rozwój i promocję Mazowsza. Pełni funkcję Prezesa Zarządu Mazowieckiej Regionalnej Organizacji Turystycznej i Zastępcy Dyrektora Departamentu Kultury, Promocji i Turystyki w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Mazowieckiego w Warszawie. Jest doświadczonym samorządowcem, menedżerem publicznym, ekspertem do spraw turystyki i promocji. Od początku pracy w samorządzie działa na rzecz mazowieckiej turystyki, biorąc udział w opracowywaniu strategii jej rozwoju. Nie boi się wyzwań, nie ma dla niej rzeczy niemożliwych. Organizowała powrót do kraju dla ponad 10 tysięcy turystów, klientów niewypłacalnych biur podróży. Pracuje nad zmianami przepisów dotyczących turystyki. Mówi, że: „Turystyka to nie tylko jej praca, ale przede wszystkim pasja”.

danuta Hanna jakubowska - Rzecznik Prasowy Przedsiębiorstwa Farmaceutycznego LEK-AM. Jest Dyrektorem ds. promocji Programu Społecznego Mistrz Mowy Polskiej. Była wykładowcą w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, recenzentem teatralnym, redaktorem mody w różnych periodykach. Tłumaczyła z serbskiego wiersze, sztuki teatralne i książki. Dokończyła pracę nad ostatnią książką Barbary Wachowicz „Sercem Polak” o Fryderyku Chopinie. Absolwentka Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu Łódzkiego, oraz Podyplomowych Studiów Menedżerskich dla Twórców, Artystów i Animatorów Kultury na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego.

czerwona szPilKa

29


alina strzeŚniewska - Prezes Zarządu Radia Kolor. Karierę zawodową zaczęła w USA w korporacjach mediowych Nowego Orleanu. Od zawsze związana z branżą reklamową i radiową. W Radiu Kolor pracuje od 1995 roku. W 2013 r. została odznaczona Srebrnym Krzyżem Zasługi za działalność na rzecz wolnych mediów przez Prezydenta RP. Jest matką dwóch dorosłych synów. Najlepiej odpoczywa szlifując, cyklinując, tapetując. Dla utrzymania dobrej kondycji biega - ukończyła już dwa półmaratony. Uważa że: ”Fakty nie mają znaczenia, znaczenie ma to, co z nimi zrobimy”.

Magdalena szPunar - profesor nadzwyczajny, doktor habilitowany nauk społecznych w zakresie socjologii. Pracuje na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jest autorką ponad 150 publikacji naukowych i cenionych książek m.in. „Kultura cyfrowego narcyzmu” oraz „(Nie)potrzebna wrażliwość”, a także „Kultura algorytmów”. Wielokrotnie nagradzana za pracę naukową. Popularyzatorka nauki poprzez liczne wywiady i komentarze dla mediów. Prowadzi stronę internetową: www.magdalenaszpunar.com Mama 19-letniej Izabeli i 6-letniego Szymona oraz żona wspaniałego męża Tomasza.

dorota goldPoint - twórczyni marki modowej, autorka książki „Serce nie ma zmarszczek”. Jest ulubioną projektantkę największych polskich gwiazd. Ubiera je na wszystkie ważne okazje. W jej pokazach biorą udział największe gwiazdy. Jest także kobietą biznesu. W Juracie otworzyła kawiarnię „Goldpoint Zone” z miłości do piękna stworzyła przestrzeń dla kobiet. Wcześniej pracowała jako psychoanalityczka. Swoim życiem udowadnia, że wszystko i w każdym czasie można zmienić. „Nie należy żałować decyzji, które się podjęło” – to jedna z dewiz którymi się kieruje w życiu.

30

czerwona szPilKa


Anna Szkulmowska - dr nauk fizycznych, wynalazczyni, Prezes AM2M, broker innowacji WFAiIS UMK. Na studiach doktoranckich na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu zaprojektowała i zbudowała część optomechaniki prototypowego tomografu klinicznego SOCT. Zaprojektowała i zbudowała urządzenie SOCT do badania dzieł sztuki, wykorzystywane do badania m.in. obrazów Van Gogha, da Vinci, Rubensa i wielu innych. Jest współautorką ponad 50 artykułów w uznanych międzynarodowych czasopismach, patentów i zgłoszeń patentowych. Kilkukrotna stypendystka Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Założyła i poprowadziła wydziałową Fundację Aleksandra Jabłońskiego. Z jej inicjatywy powstał pierwszy na UMK spin-out, spółka AM2M zajmująca się komercyjnymi usługami R&D. Jest przewodniczącą Grupy Roboczej ds. Krajowej Inteligentnej Specjalizacji Fotonika. Pomaga jako broker innowacji Wydziałowi Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UMK. Ukończyła program „Top 500 Innovators - Science Management and Commercialization” na Uniwersytecie Stanforda w Kalifornii, Leadership Academy for Poland. Jest szczęśliwą żoną i mamą czterech córek.

Angelika Długosz-Pokorska - dr nauk medycznych. Adiunkt w Zakładzie Chemii Biomolekularnej Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego Łodzi. Pracuje jako Kierownik projektu Narodowego Centrum Nauki prowadząc badania aktywności przeciwnowotworowej i molekularnych mechanizmów działania nowych hybrydowych związków zawierających szkielet uracylu z egzo-cykliczną grupą metylenową. Celem jej badań jest znalezienie leku, który przezwycięży oporność wielolekową w białaczce promielocytowej.

Katarzyna Dulnik - legenda Polskiej Koszykówki, na pozycjach rzucającej lub niskiej skrzydłowej. W każdym sezonie, w którym grała, była jedną z najlepszych – zawsze w czołówce, najwięcej celnych rzutów do kosza. Mistrzyni Europy, trenerka. Trenowana przez nią drużyna zdobyła brązowy medal Akademickich Mistrzostw Polski. Zdobywała medale na arenie międzynarodowej z reprezentacją Polski +40. Założyła i prowadzi fundację pod nazwą „Fundacja Kasi Dulnik” promującą koszykówkę dla wszystkich. Odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi. Pochodzi z rodziny koszykarskiej. Córka wielokrotnej reprezentantki Polski Haliny Beyer-Gruszczyńskiej, bratanica Romy Gruszczyńskiej - Olesiewicz i mama koszykarzy Wojciecha i Hanny.

CZERWONA SZPILKA

31


anna reHliCH - współzałożyciel i Prezes pierwszego w Polsce klubu hokejowego dziewcząt - Klubu hokeja na lodzie kobiet „KOJOTKI” Naprzód Janów Katowice. Jest Sekretarzem Śląskiego Związku Hokeja na Lodzie, a także Członkinią Komisji Rewizyjnej Polskiego Związku Hokeja na Lodzie. Wyróżniona tytułem „Osobowość Kultury Sukcesu” , „Bohaterowie Tych Dni”, uhonorowana Nagrodą Prezydenta Miasta Katowice w kategorii „Działacz sportowy”. Absolwentka Wydziału Zarządzania GWSH. Szczęśliwa żona Damiana i mama 3 synów – Franka, Maćka i Kuby.

anita bogusCH - Doradca strategiczny w obszarach zarządzania przedsiębiorstwem, marketingiem i kapitałem intelektualnym oraz komunikacji i przywództwa. Biznesem doradczym zajmuje się od 2004 roku. Obecnie jest Prezesem Security Business. Jest prekursorką zarządzania strategicznego w połączeniu z treningiem mentalnym. Wierzy w strategiczną komunikację. Fascynuje się fizyką kwantowa i tajnikami umysłu. Uwielbia podróżować, czytać książki oraz poznawać nowych ludzi.

dorota groszFeld - Absolwentka Wydziału Prawa i Administracji UMK w Toruniu, Szkoły Prawa Amerykańskiego oraz Podyplomowego Studium Prawa Własności Intelektualnej przy Uniwersytecie Warszawskim. W 2017 roku rozpoczęła studia doktoranckie w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, pogłębiając wiedzę w obszarze prawa spółek handlowych. Od 2013 roku prowadzi własną kancelarię prawną. Miłośniczka górskich wędrówek. Na swoim koncie ma już wiele zdobytych szczytów. W sierpniu br. zdobyła Mont Blanc.

32

czerwona szPilKa


Wioletta Konopa-Stelmach - dyplomowany psycholog kliniczny, psychoterapeuta, pedagog i edukator seksualny. Założyła i jest dyrektorem Mazowieckiego Centrum Psychoterapii. Ukończyła Wydział Psychologii Klinicznej Uniwersytetu SWPS i studia podyplomowych w zakresie wychowania seksualnego na Wydziale Pedagogiki UW. Jest absolwentką Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego.

Karolina Prusaczyk - dyplomowany ekonomista. Aktualnie Sales Manager w FlowDog. Posiadam wieloletnie doświadczanie w sprzedaży obszaru IT i Software. Na co dzień zajmuje się wsparciem w firmach w automatyzacjach i wprowadzaniu usprawnień procesów biznesowych.

Diana Sinkiewicz - wiceprezes Zarządu Zachodniopomorskiego Związku Przedsiębiorców i Pracodawców, Redaktor Naczelna portalu Basenprof, Dyrektor Generalna PGS Humanika, Prezes Zarządu Agencji Rozwoju Infrastruktury Basenowej. Jest ekspertem ds. badania rynku i strategii marketingowych, ekspertem branży spa, trenerem biznesu, socjologiem, psychologiem biznesu a także wykładowcą akademickim. Doradca w projektach rozwojowych dla firm i obiektów spa, autorka program P.O.Z. dla obiektów basenowych, oraz projektu Academy of Pool Experts. Wchodzi w skład Rady Konwentu Wydziału Nauk Ekonomicznych.

CZERWONA SZPILKA

33


Fotogaleria

Gala Finałowa Plebiscytu Skuteczna Kobieta Roku 2021

11

marca 2022 roku, w Hotelu Arche Krakowska w Warszawie odbyła się Gala Finałowa Plebiscytu Skuteczna Kobieta Roku 2021 Współorganizatorem Gali Plebiscytu jest Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego. Honorowy Patronat nad Plebiscytem objął Marszałek Województwa Mazowieckiego Pan Adam Struzik. Laureatkom Plebiscytu „Skuteczna Kobieta Roku 2021″ zostały wręczone statuetki w kategoriach: Działalność Artystyczna, Edukacja, Innowacja, Media, Nauka, Przedsiębiorczość, Sport. Kandydujące do Plebiscytu Panie zostały zgłoszone przez Internautów i blisko 7 tysiącami głosów wyłoniono Laureatki. Kandydujące do tytułu miały cechować się innowacyjnym myśleniem, wyróżniać się nie tylko sukcesami zawodowymi, ale i promowaniem postaw aktywnych, społecznych, kulturowych.

34

Białe wino Pogiio Anima – z Winnicy Winieckich otrzymało tytuł Produkt Przyjazny Kobiecie. W czasie Gali odbyła się Licytacja” Skuteczne Kobiety Ukrainie” Obrazy Olgi Bukowskiej, Żanety Chłostowskiej-Szwaczki, Zdzisława Wróblewskiego, Pamiątki od Konwentu Solidarności przy Instytucie Lecha Wałęsy i inne. Dochód z licytacji przeznaczony zostanie na pomoc dla Ukrainy. Poza tym w programie: • Recital Kate, Katarzyny Dąbrowskiej. • Występ Uczestników Programu „Żmichowska śpiewa” • Wernisaż wystawy Żanety Chłostowskiej-Szwaczki „Kobieta Prawdziwa”

CZERWONA SZPILKA


CZERWONA SZPILKA

35


Żaneta Chłostowska–Szwaczka Malarka

Ko b i e ta prawdziwa Podległość to nie tylko stan przymusu ale także fakt rezygnacji ze sprzeciwu. Jej kobiety nie akceptują uległości i próbują wyrwać się z mentalnych okowów przeszłości zachowując przy tym swoją kobiecość

36

CZERWONA SZPILKA


Tegoroczna edycja Plebiscytu ”Skuteczna Kobieta Roku” przynosi ze sobą prezentację prac artystki mieszkającej i pracującej poza wielkim miastem i tworzącej w trochę nietypowy sposób, Żanety Chłostowskiej – Szwaczki. Ukazuje ona świat kobiet w sposób bardzo kobiecy, zawoalowany, często (na pozór) stonowany. Malowane przez nią współczesne kobiety przedstawiane w magiczno-fantastycznych, potencjalnie historycznych odniesieniach są emanacją trudnej do przezwyciężenia historii i „pamięci genetycznej” podległości. Podległość to nie tylko stan przymusu ale także fakt rezygnacji ze sprzeciwu. Jej kobiety nie akceptują uległości i próbują wyrwać się z mentalnych okowów przeszłości zachowując przy tym swoją kobiecość. Próbują być właśnie skuteczne. Skuteczność u kobiet nie jest jednorazowym aktem udowadniającym, że ja też potrafię lecz ciągłym, permanentnym procesem potwierdzania swoich kompetencji, umiejętności a nawet… przydatności która nie jest wynikiem parytetów. „Dominującym tematem jej prac są kobiety i ich kondycja we współczesnym świecie. Tematy te nie są przekazywane wprost, wymagają więc intelektualnego wysiłku i dojrzałości interpretacyjnej. Pojawiające się często „niekompletne” kobiece twarze z pewną dozą melancholii, skupienia, wycofania i widocznego zdystansowania do świata a nawet te z nieukrywanymi atrybutami sprawczości prowokują do zastanowienia, intrygują zadając pytania o granice podległości lub … niezależności. Jest to poszukiwanie własnej tożsamości poprzez anektowanie przestrzeni w tożsamości społecznej. Problemy na jakie napotyka statystycznie większa część naszej populacji są często natury mentalnej, która kształtowana od zarania naszego gatunku pozostawiła piętno społecznych ról i zależności. Pomimo wielu zmian oraz upływu czasu społeczna rola kobiet dla dużej części społeczeństwa nie uległa istotnemu przewartościowaniu. Jeśli zaś chodzi o warstwę warsztatową to używana przez malarkę mocno stonowana kolorystyka z rzadka tolerująca szerszą paletę barw i częste operowanie różnymi odcieniami czerni oraz szarości nadaje jej pracom bardzo specyficzny, oryginalny i pełen niuansów interpretacyjnych klimat. Zmuszając często do intelektualnych poszukiwań a czasami na-

wet podczas ponownego z nimi obcowania do reinterpretacji wcześniej wypracowanych opinii. Przedstawiane postaci są wyabstrahowane z kontekstu otaczającego tła którego brak lub minimalizacja nie świadczy o jego nieistotności lecz zdecydowanie hierarchizuje przedstawione tematy czy postaci. Tło jest więc obszarem pewnej nicości. Zależnie od przyjętej drogi interpretacyjnej tło może być obszarem nieistotności a więc nie wartym uwagi lub wręcz przeciwnie obszarem nicości, otchłani w której główny temat może w każdej chwili się zanurzyć pozostawiając właśnie nicość. Choć zabieg ten stosowało wielu malarzy to tutaj jest on zastosowany w sposób czysty i bezkompromisowy (oczywiście wyjąwszy wcześniejsze prace). Głębia, nicość, bezprzestrzenna, ulotność może nas zbliżyć do zrozumienia poprzez kontrast i uwypuklenie lub wszystko bezpowrotnie wchłonąć. Kobieca poetyka bez próby seksualizuje, czasami z obietnicą odrobiny erotyzmu zawartego w zawsze pięknych, wydatnych ustach. Wieloznaczność, wielowarstwowość a przy tym… całkiem widowiskowe w odbiorze.” G.L. Nasza autorka ukończyła Malarstwo w Instytucie Sztuk Pięknych na Wydziale Artystycznym Uniwersytetu Zielonogórskiego. W 2009 uzyskała dyplom w pracowni prof. Jana Gawrona. Swoje prace wielokrotnie prezentowała na wystawach w kraju a także w Wielkiej Brytanii oraz Niemczech. Od kilku lat jej prace sprzedawane są w wielu polskich domach aukcyjnych. Jej obrazy powędrowały więc do wielu miejsc w Polsce i poza jej granice, m.in. do Hiszpanii i Niemiec. Jest współzałożycielem Grupy Artystycznej „INICJATYWA Twórcza 29 Lutego”. Uprawia malarstwo, mozaikę oraz rzeźbę. Tytuł wystawy: „Kobieta prawdziwa”. Po obejrzeniu wystawy tytuł wydaje się oczywisty. Kto tak trafnie go ujął? Pan Mariusz Krawczyk. Pierwsza myśl, sekunda. To jak palec boży. Wybacz ale o co chodzi z…? ...tymi oczami. No cóż, ten sekret każdy musi rozwikłać własnymi oczami. Standardowe choć niezbędne pytanie. Skąd czerpiesz inspiracje do pracy?

CZERWONA SZPILKA

Inspiracji nieprzerwanie dostarcza otaczająca nas rzeczywistość, codzienność. Problem tkwi tylko w tym w jaki sposób i niebanalnie to zwizualizować. Myślę jednak, że nie można być tu ortodoksyjnym gdyż czasami banał jest mocniejszy i skuteczniejszy w odbiorze. Czy myślałaś o tym, że malowanie może stać się Twoim głównym zajęciem? O tym, że zawsze traktowałam to zajęcie bardzo serio świadczą wybory jakich dokonywałam na każdym etapie mojej edukacji. Teraz wiem także iż jest to ciężka praca wymagająca wiedzy i kondycji fizycznej. Trzeba też ponieść konkretne wydatki. Trzeba też znaleźć odwagę na poddanie się weryfikacji a poza tym jest to praca za którą trudno się ukryć i przy tak dużej dozie ekshibicjonizmu psycholog też miałby tu wiele do powiedzenia. Czy chciałabyś jakoś naszą krótką rozmowę spointować? Jestem bardzo wdzięczna dla mojego nieżyjącego już niestety kolegi za kilka skreślonych słów a zwłaszcza zakończenie „a przy tym… całkiem widowiskowe w odbiorze.” Serdecznie dziękuję za rozmowę? Bardzo mi było miło. Wybrane wystawy: • WO-MAN, Malarstwo Żaneta Chłostowska Szwaczka - Dwór Artusa Toruń – wystawa autorska • Malarstwo - Żagański Pałac Kultury – wystawa autorska • WO-MAN, Malarstwo Żaneta Chłostowska – Szwaczka - CK Teatr w Grudziądzu – wystawa autorska • Malarstwo - Galeria Metamorfozy Warszawa – wystawa autorska • Malarstwo Żaneta Chłostowska – Szwaczka – Jänschwalde , Niemcy – wystawa autorska • “Świata - widzenie” Twórczość Żagańskich Plastyków – corocznie w latach od 2003 do 2019 wystawa zbiorowa • ”West Lancashire Annual Open Exhibition”- Wielka Brytania wystawa zbiorowa • Malarstwo Żaneta Chłostowska – Szwaczka – Teltow, Niemcy – wystawa autorska

37


Ze sztuką jest jak z miłością: kiedy ją odnajdujemy, po prostu wiemy, że to jest to.

Sztuka we wnętrzu

Ewa Kawałko, Andrzej Haraburda, właściciele krakowskiej Galerii Kolekcjoner.

U

moich rodziców wisiał nieduży obrazek: akwarela przedstawiająca brzozowy lasek w upalny letni dzień. Od zawsze uwielbiałam na niego patrzeć – czułam jakbym tam była, spacerując albo leniwie opierając się o którąś z brzóz… Dziś ten obrazek, w nowej oprawie, ma swój kameralny kącik w moim domu. Nadal często zerkam na niego i nieodmiennie wywołuje mój uśmiech i te same uczucia. Czy jest sztuką przez duże „S”- nie wiem, ale na pewno jest ważny w moim wnętrzu i życiu. Jakie znaczenie ma sztuka we wnętrzu? Czy i jak wpływa na ludzi, którzy w tym wnętrzu przebywają? Opowie o tym Ewa Kawałko, marszand i współwłaścicielka Galerii Kolekcjoner. Ewa Kawałko: Sztuka nabiera ostatnio coraz większego znaczenia. Stajemy się bardziej wrażliwi na piękno wokół nas. Zmieniamy częściej niż kiedyś wnętrza naszych domów i mieszkań. Oferta elementów wyposażenia wnętrz jest bogata jak nigdy dotąd. A my, rozbudzeni estetycznie, szukamy nowych i nietuzinkowych rozwiązań. Pragniemy mieć rzeczy wyjątkowe i bardziej

38

niż kiedykolwiek mamy potrzebę posiadania prawdziwej sztuki. Bo właśnie ona nadaje naszej egzystencji wymiar wyższy. Sztuka we wnętrzu zdradza charakter właściciela i pokazuje jego wrażliwość. Sztuką podkreślamy klimat mieszkania i nadajemy mu ostateczny wygląd. Sztuka nobilituje nas i wnętrze, w którym żyjemy. W zależności od rodzaju obiektu, grając kolorem lub formą, możemy dodać naszemu M łagodności lub dynamiki, delikatności lub energii.

CZERWONA SZPILKA

Najczęściej wybieramy obrazy, przy czym warto pamiętać, że obrazy olejne działają mocniej niż oprawiona w szkło praca na papierze. Jeśli jednak nie mamy wolnej ściany, to dobrą opcją może okazać się rzeźba. W odróżnieniu od obrazu, obiekt trójwymiarowy skłania dodatkowo do poznawania go poprzez dotyk wzbogacając doświadczenie odbioru dzieła sztuki. Ważne, aby dzieło miało odpowiednie miejsce, w które wpasuje się formatem i charakterem. Odpowiednia wysokość, na której obraz powiesimy, także zaważy na odbiorze – najlepiej aby znajdował się na wysokości wzroku. Rzeźbę możemy postawić na postumencie na tle okna - będzie dobrze oświetlona w ciągu dnia a wieczorem możemy ją nastrojowo oświetlić dedykowanym reflektorem. Dzieło towarzyszy nam na co dzień, więc warto poświęcić chwilę aby znaleźć dla niego takie miejsce, w którym będziemy je odbierać w najbardziej odpowiadający nam sposób. Sztuka we wnętrzu jest także świetnym pretekstem do rozmowy towarzyskiej. Z drugiej strony obraz to partner do „roz-


Andrzej Lichota - The Spotted Abstraction

Michał Czuba - Gest Natury XV

Sławomir Zięba - Obnażona

Ewa Kawałko, Andrzej Haraburda

Magda Kwapisz-Grabowska - Gym

mowy” wewnętrznej. Skłania do refleksji, pobudza wyobraźnię, inspiruje, czasem wywołuje skrajne emocje lub zaprowadza w nas harmonię, relaksuje a nade wszystko zabiera nas w podróże w głąb siebie. Tak wiele światów w sobie możemy poruszyć. W tak ciekawy sposób możemy odkrywać swoją wrażliwość. Obraz mówi do nas słowami, które nie istnieją. To język niewerbalny, ale dotyka najczulszych strun naszego wnętrza. I nawet ci, którzy, jak twierdzą, na sztuce się nie znają, odnajdują w niej coś, czego nawet nie umieją nazwać. Najważniejsze jest to co czujemy w kontakcie ze sztuką. Im częściej się do niej zbliżamy, tym więcej rozumiemy, tym chętniej otwieramy się na nią. Każdy z nas ma inną wrażliwość estetyczną i emocjonalną. Zatem każdy powinien dokonać własnego wyboru. Ze sztuką jest jak z miłością: kiedy ją odnajdujemy, po prostu wiemy, że to jest to.

To działanie sztuki nie jest przypadkowe. W procesie tworzenia artysta zawiera w dziele swoją energię, emocje i przeżycia, zdolności i talent. Tym wszystkim potem dzieło emanuje, wzbogacając nasze wnętrze i nasze otoczenie. Wielu z nas zapewne ma w domu jakiś obraz. Może przyszedł czas aby go odświeżyć, zmienić ramę, powiesić w nowym miejscu albo zdecydować się na zakup czegoś zupełnie nowego. Oferta galerii i domów aukcyjnych jest bogata i atrakcyjna i warto także poznać świat sztuki od tej strony. Rynek sztuki jest obecnie obszarem niezwykle interesującym także pod względem finansowym. W ostatnich latach rynek ten osiąga niespotykane dotąd wzrosty. Warto zatem zwrócić uwagę na to, że zakup obrazu lub rzeźby możemy potraktować także jako lokatę kapitału. Ale pamiętajmy, że naprawdę najistotniejsze jest, aby to, co kupujemy nam się podobało.

Renata Strauch: Dziękuję, pokazałaś nam jak ważny i wielowymiarowy jest wpływ sztuki. A więc zachęcamy aby sztuka na stałe zagościła w naszym życiu i wnętrzach.

CZERWONA SZPILKA

RozmawiałaRENATA STRAUCH Projektantka i dekoratorka wnętrz

39


rozmowa z Wokalistką Kate czyli Katarzyną Dąbrowską

Wyśpiewać potęgę miłości

K

ate - Wokalistka zwróciła na siebie uwagę mediów występem w programie „Dzień dobry TVN“. Zaprezentowała przed widzami debiutancki singiel „Dalej, dalej”. W teledysku do piosenki wystąpił gościnnie Tomasz Barański, znany publiczności z udziału w „Tańcu z gwiazdami”. Po raz pierwszy piosenkę zaprezentowała podczas Orlen Warsaw Marathon, na których Kate Dąbrowska wystąpiła jako finalistka konkursu radiowego. Zdobyła uznanie jurorów, którzy stwierdzili, że jej utwór ma szansę na sukces. Producentem muzycznym piosenki

40

był Jarosław „Jasiek” Kidawa – gitarzysta, kompozytor, współpracujący z wieloma Artystami polskiej sceny muzycznej. Najnowszy singiel Kate „Z Tobą tak” powstał we współpracy Kate oraz Marka Kościkiewicza, założyciela zespołu De Mono. Zapytaliśmy wokalistkę o jej inspiracje, cele i plany na przyszłość. Kate, kiedy zaczęłaś śpiewać? OD najmłodszych lat marzyłam o karierze piosenkarki. Pamiętam, że zamiast bawić się w piaskownicy z dziećmi, zamykałam się

CZERWONA SZPILKA

pokoju, ubierałam eleganckie sukienki i włączałam piosenkę „Laleczka z saskiej porcelany”.:). Nie docierały do mnie ciągłe podpowiedzi mamy, że muzyka nie jest zawodem na przyszłość. Zwycięstwa w Festiwalach Piosenki, nauka gry na gitarze w Szkole Muzycznej oraz lekcje emisji głosu były początkiem. Później występowałam w Warszawie z jazzowo- bluesowym bandem m.in. w Teatrze Komedia; w amfiteatrze Konstancin z orkiestrą i Big Bandem Orkiestrowym. Warsztaty wokalne u p. Eli Zapendowskiej, później z Kayah, aktualnie u Moniki Urlik to


„Chciałabym, aby moja muzyka i klipy wniosły dużo dobrego dla odbiorców. ważna jest w tym dla mnie autentyczność i naturalność i przekazanie siły płynącej z moich doświadczeń. już na etapie pisania teksu, mam wyobrażenia jak będzie wyglądał klip”.

dla mnie wielka inspiracja i wsparcie w działaniach muzycznych. Wspaniale. A co skłoniło Cię do własnej twórczości? Zawsze chciałam tworzyć własną muzykę opartą na swoich przeżyciach. Pisząc własne teksty, jestem autentyczna. Czuję się bardziej naturalna we własnym utworze niż w odtwarzanym coverze. Znalazłam świetnych producentów, mających duże doświadczenie. Marek Kościkiewicz doskonale oddał w brzmieniu piosenki „Z Tobą tak” energię i emocje, które chciałam przekazać odbiorcom. To jest bardzo ważne otaczać się osobami, które w nas uwierzą i dodają nam skrzydeł. Zatem moje doświadczenia życiowe łatwo odczytać w tekstach, które piszę.” O czym opowiada Twój nowy singiel? „Tekst piosenki „Z Tobą tak” jest dla mnie bardzo osobisty. Chciałam przez niego przekazać, że nie ma większej siły i potęgi niż miłość. W teledysku przedstawiliśmy opowieść o kobiecie i mężczyźnie, których spotkanie odmieniło życie, dodało mu koloru”. „Mój tekst piosenki opowiada o pięknej relacji, która wspiera i buduje oraz o tym, że nie warto zaspokajać się marnościami, a miłość powinna opierać się na przyjaźni, wzajemnej mobilizacji i wierze w drugą osobę, nawet jeśli wszyscy inni przestaną w nią wierzyć”.

czerwona szPilKa

Co było najpiękniejszą rzeczą, jaka przytrafiła Ci się w związku z muzyką? Pamiętam, że kiedyś byłam bardzo niepewna siebie. Ludzie pytali, czemu mówię tak mało. Tak naprawdę bałam się opinii ludzi że powiem coś, co nie będzie im odpowiadać. Dlatego wolałam milczeć. Na scenie początkowo zasychało mi w gardle ze stresu. I nigdy nie zapomnę momentu gdy śpiewałam z akompaniamentem orkiestry piosenkę Sinatry ‘New York’ i nagle poczułam się na scenie bardzo szczęśliwa, lekka i wolna od strachu. Nie zapomnę tego uczucia. Wtedy zrozumiałam, że to scena mnie wyleczyła z niepewności i daje mi największą radość. Gdzie występujesz i koncertujesz? Staram się wspierać swoimi koncertami inicjatywy charytatywne na rzecz Kliniki Budzik Ewy Błaszczyk jak i organizację SOS Wioski Dziecięce. Liczy się cel. Jeśli wiem, że pomagam przez swoje teksty i przez swoją muzykę innym ludziom, bez względu na to, czy będzie to może mniejsza garstka czy większa grupa ludzi i wniosę coś dobrego, to dla mnie ma to ogromny sens. Rozmawiała Roksana Małysiak autor zdjęć: Lidia Skuza

41


smog

nie wszyscy mogą odetchnąć pełną piersią… Wraz z rozwojem cywilizacji i podnoszeniem poziomu życia ludności, działalność człowieka powoduje emisję różnego rodzaju związków chemicznych do otaczającego nas powietrza. Prowadzi to do powstania tzw. Smogu miejskiego którego jednym ze składników są cząstki pyłów zawieszone w atmosferze. W Polsce z racji uwarunkowań klimatycznych najczęściej występuje tzw. smog londyński, jest to mieszanka pyłów, z dużą zawartością tlenków siarki, azotu, węgla oraz sadzy. Smog powstaje głównie w okresie od listopada do marca. Dość często w obszarach o wzmożonym ruchu samochodowym powstaje tzw. smog typu Los Angeles –charakteryzujący się dużą zawartością tlenku węgla, tlenków azotu i węglowodorów. Smog tego typu powstaje pomimo tego, że strefa klimatyczna w której znajduje się Polska nie sprzyja jego powstawaniu. Z punktu widzenia nauki smog jest układem koloidalnym, którego fazę ciągłą stanowi powietrze a fazę rozproszoną, różne cząstki stałe lub krople. Układ taki zwany jest aerozolem. Najważniejszymi wielkościami charakteryzującymi cząstki aerozolowe są: rozmiar, morfologia i stężenie w danym obszarze oraz skład chemiczny. Rozmiar cząstki determinuje jej zachowanie. Istnieje wiele metod klasyfikacji cząstek. Na co dzień widzimy smog jako gęsty dym, zalegający nad miastem i każdemu z nas takim zanieczyszczonym powietrzem ciężko się oddycha. Zatruciu smogiem ulegamy nie tylko podczas oddychania. Działa on również na zwierzęta i rośliny, które spożywamy, dodatkowo wprowadzając zanieczyszczenia do naszego organizmu. Cząstki i krople zawieszone w powietrzu mogą pochodzić z różnych źródeł. Rozróżniamy cząstki pochodzenia naturalnego jak i tzw. Antropogeniczne, czyli wytworzone w związku z działalnością człowieka. Te dru-

Pył PM10 Pył PM2,5-10 Pył drobny PM2,5

gie stanowią szczególne zagrożenie dla naszego zdrowia i życia. Źródła emisji cząstek są w większości przypadków związane z procesami spalania paliw w różnych sektorach gospodarki. Według GUS w 2018 r. w Polsce emisja całkowitego pyłu zawieszonego wyniosła 317 tys. ton z czego 38% całkowitej emisji pochodziło z procesów stacjonarnego spalania w gospodarstwach domowych, emisje z procesów przemysłowych stanowiły 23% emisji krajowej podczas gdy z rolnictwa ok. 14%. Emisje pyłu zawieszonego z transportu stanowiły ok. 6% emisji krajowej. Cząstki aerozolowe po przedostaniu się do układu oddechowego człowieka w większości przypadków deponują się na powierzchni ścian przewodów oddechowych przez co mogą wejść w kontakt z komórkami śródbłonka. Materiał, z którego zbudowane są cząstki oraz substancje zaadsorbowane na ich powierzchni wywołać mogą niepożądany efekt immunologiczny prowadząc do wywołania efektów chorobowych. Ostateczny efekt szkodliwy zależy od ilości zdeponowanych cząstek, jak również od miejsca depozycji w układzie oddechowym. Na to, w którym obszarze układu oddechowego zdeponują się cząstki aerozolowe największy wpływ ma średnica cząstek. Szczególnie niebezpieczne są cząstki o średnicach w zakresie od 50 do 500 nm (nanometr to jedna milionowa część milimetra) gdyż potrafią one penetrować w głąb układu oddechowego docierając aż do pęcherzyków płucnych gdzie przedostają się do układu krwionośnego. Wraz z krwią cząstki te mogą dotrzeć do dowolnych obszarów organizmu i tam ulec depozycji. Ze względu na negatywny wpływ cząstek PM2,5 na zdrowie ludzi wprowadzono normy jakości powietrza dla obszarów tła miejskiego w miastach powyżej 100 tys. Mieszkańców. Dla obszarów tych określono wartość dopuszczalną pyłu PM2,5 w powietrzu – tzw. pułap

stężenia ekspozycji. Ponadto kraje członkowskie UE określiły krajowe cele redukcji narażenie na pył PM2,5. Krajowy wskaźnik średniego narażenia na pył PM2,5 obliczony na podstawie pomiarów stężeń pyłu zawieszonego PM2,5 z ostatnich trzech lat wyniósł w Polsce w 2019 r. 21 µg/m3. Wielkość ta jest niższa od notowanej od trzech lat lecz przekracza pułap stężenia ekspozycji na poziomie 20 µg/m3 który Polska powinna dotrzymywać od roku 2015 jak również od krajowego celu redukcji narażenia na pył na poziomie 18 µg/ m3 ustalony do osiągnięcia do roku 2020. Najwyższe wartości średniego narażenia na pył PM2,5 odnotowano w Aglomeracjach Górnośląskiej i Krakowskiej (29 µg/m3), Aglomeracji Rybnicko – Jastrzębskiej (28 µg/ m3) oraz w Bielsku-Białej (27 µg/m3). W 14 miastach i aglomeracjach odnotowano w 2019 r. przekroczenie wskaźnika średniego narażenia w odniesieniu do określonego pułapu stężenia ekspozycji na poziomie 20 µg/m3. Aktualny stan jakości powietrza powoduje, że Polska znajduje się w czołówce państw UE pod względem narażenia ludności miejskiej na powietrze zanieczyszczone pyłem PM2,5 i PM10. Jest to szczególnie niebezpieczne gdyż, szacuje się, że udział zgonów związanych z zanieczyszczeniem powietrza wynosi 23,8 % co przekłada się na ok. 100 000 zgonów rocznie… Jak widać nie wszyscy możemy oddychać pełną piersią… Czas to zmienić.

Frakcja pyłu zawieszonego o średnicach cząstek poniżej 10 µm Frakcja pyłu zawieszonego o średnicach cząstek pomiędzy 2,5 - 10 µm Frakcja pyłu zawieszonego o średnicach cząstek poniżej 2,5 µm

Pył submikronowy PM1

Frakcja pyłu zawieszonego o średnicach cząstek poniżej 1 µm

Pył ultradrobny PM0,1

Frakcja pyłu zawieszonego o średnicach cząstek poniżej 0,1 µm Podział cząstek aerozolowych ze względu na wielkość

42

Zdjęcie cząsteczki smogu

czerwona szPilKa

Prof. dr haB. inŻ. arKadiUsz mosKal Wydział Inżynierii Chemicznej i Procesowej, Politechnika Warszawska


ODDYCHAJ BEZPIECZNIE

Atmosferyczne Filtratory Antysmogowe ATANOX są przeznaczone do oczyszczania powietrza atmosferycznego poprzez filtracje lotnych zanieczyszczeń cywilizacyjnych, w szczególności spalin pochodzenia mechanicznego (silniki napędowe samochodów, pociągów, samolotów, statków) oraz gazów i dymów przemysłowych pochodzących z kominów i kolektorów uwalnianych do powietrza atmosferycznego zwanych smogiem.

www.e-awos.pl czerwona szPilKa

43