Page 1

รายวิชาฟิสิกส์ 1 ว31201

การเคลื่อนทีใ่ นหนึ่งมิติ

ใบควำมรู้ เรื่อง ตำแหน่งระยะทำงและกำรกระจัด ตำแหน่ง ระยะทำง และกำรกระจัด ( Position Distance and Displacement ) ถ้านาวัตถุมาวางไว้ที่ตาแหน่ง A แล้วเคลื่อนวัตถุไปที่ตาแหน่ง B 7.2 เมตร และ C ตามลาดับ พิจารณาภาพ 1 ประกอบ ระยะที่วัตถุเคลื่อนที่จาก A ไป B และ จาก B ไป C คือ 14 เมตร ระยะนี้เป็นขนำดควำมยำว 6 เมตร A ของเส้นทำงกำรเปลี่ยนตำแหน่งของวัตถุ โดยทิศทำงจะเปลี่ยนแปลง 8 เมตร B ตลอดเวลำ เราเรียกว่า ระยะทำง (Distance ,S) เป็นปริมำณสเกลำร์ บอกเฉพำะขนำดจะไม่สนใจทิศทำง ระยะระหว่าง A และตาแหน่ง C ภำพ 1 คือ 7.2 เมตร ระยะนี้จะมี ขนำดของควำมยำวของเส้นทำงกำรเปลี่ยน ตำแหน่ง ที่มีทิศทำงแน่นอนจำกตำแหน่งเริ่มต้นถึงตำแหน่งสุดท้ำยของกำรเคลื่อนที่ของวัตถุ และเรา  เรียกว่า กำรกระจัด ( Displacement , S ) เป็นปริมำณเวกเตอร์ จะต้องบอกทั้งขนำด และทิศทำงที่ชัดเจน C

จำกภำพ 1 แยกให้เห็นดังนี้ C 6 เมตร

A 8 เมตร

B

ระยะทำง ( Distance , S )

 กำรกระจัด ( Displacement , S ) C

7.2 เมตร A B

ตัวอย่ำงที่ 1 จากภาพใช้ตอบคาถามข้อ 1 – 5 5.5 เมตร 1. จากภาพ เป็นการเดินทางจาก A ไป B แล้ว 8 เมตร C เดินทางต่อจาก B ไป C จะเดินทางได้ขนาด …........…เมตร A 12 เมตร 2. จากข้อ 1 เมื่อเดินทางไปถึงจุด C , จุด C จะอยู่ ห่างจากจุด A เป็นขนาด …………….. เมตร 3. ขนาดความยาวของเส้นทางนี้ ในข้อ 1 เรียกว่า ……................................................................... 4. ขนาดความยาวของเส้นทางนี้ และมีทิศจากแน่นอนจาก A ไป Cในข้อ 2 เรียกว่า ………………………. 5. โดยทั่วไป เมื่อเปรียบเทียบขนาดความยาวของเส้นทางที่ได้จากข้อ 3 และ ข้อ 4 จะมีขนาดแตกต่างกัน อย่างไร……………………………… และจะมีขนาดเท่ากันได้หรือไม่….................อย่างไร …………….... B


รายวิชาฟิสิกส์ 1 ว31201

การเคลื่อนทีใ่ นหนึ่งมิติ

ตัวอย่ำงที่ 2 จากภาพใช้ตอบคาถามข้อ 1 – 2 1. เคลื่อนที่ตามเส้นทาง A , B และ C จะได้ระยะทาง C เท่ากันหรือไม่ ……….… หากไม่เท่ากัน เส้นทางใดมี A ระยะทางมากที่สุด……….... และเส้นทางใดมีระยะทาง B น้อยที่สุด…………………………………………. …… 2. เคลื่อนที่ตามเส้นทาง A , B และ C จะได้การกระจัด เท่ากันหรือไม่ ……………….. หากไม่เท่ากัน เส้นทางใดมีการกระจัดมากที่สุด……….. และเส้นทางใดมี การกระจัดน้อยที่สุด……………


รายวิชาฟิสิกส์ 1 ว31201

การเคลื่อนทีใ่ นหนึ่งมิติ

ชื่อ..........................................................………………….. ชั้น ม. 4 /......….……….เลขที่............…………

ใบงำน เรื่อง ตำแหน่ง ระยะทำงและกำรกระจัด 1. ชายคนหนึ่งเดินจากจุดอ้างอิง 0 ไปตามลูกศรไปถึงที่ตาแหน่ง 6 เมตร แล้วเดินกลับไปหยุดนิ่งที่ ตาแหน่ง 4 เมตร จงหาขนาดของการกระจัดและระยะทางทั้งหมด เมตร -1

0

1

2

3

4

5

6

2. หนูแดงวิ่งรอบสนามกีฬา ซึ่งมีความยาวรอบสนาม 400 เมตร หนูแดงวิ่งทั้งหมด 10 รอบ จงหา ระยะทางและการกระจัดที่ได้

3. วัตถุหนึ่งเคลื่อนที่จาก A ไป B และต่อไป C ดังรูปจงหาระยะทางและการกระจัดของวัตถุจากAไปC C 3 เมตร A

4 เมตร

B


รายวิชาฟิสิกส์ 1 ว31201

การเคลื่อนทีใ่ นหนึ่งมิติ

4. โยนวัตถุขึ้นไปในแนวดิ่งจากหน้าผาสูง H วัตถุขึ้นไปได้สูงสุดจากหน้าผาเป็นระทาง h และตกถึง พื้นดังรูป ต้องการหาระยะทางการกระจัดของวัตถุ h

H


รายวิชาฟิสิกส์ 1 ว31201

การเคลื่อนทีใ่ นหนึ่งมิติ

เฉลยใบงำน เรื่อง ตำแหน่ง ระยะทำงและกำรกระจัด 1. ชายคนหนึ่งเดินจากจุดอ้างอิง 0 ไปตามลูกศรไปถึงทีต่ าแหน่ง 6 เมตร แล้วเดินกลับไปหยุดนิ่งที่ ตาแหน่ง 4 เมตร จงหาขนาดของระยะทางและการกระจัดทั้งหมด เมตร -1

1

0

2

4

3

5

6

วิธีทา ระยะทาง = ระยะทางทั้งหมดที่ชายคนนี้เดิน =6+2 = 8 เมตร การกระจัด = ระยะจากจุดเริ่มต้นถึงจุดสุดท้าย = 4 เมตร (ทิศไปทางขวา) 2. หนูแดงวิ่งรอบสนามกีฬา ซึ่งมีความยาวรอบสนาม 400 เมตร หนูแดงวิ่งทั้งหมดครบ 10 รอบพอดี จงหา ระยะทางและการกระจัดที่ได้ วิธีทา ระยะทาง = ระยะทางทั้งหมดที่หนูแดงเดิน = 400X10 = 4,000 เมตร การกระจัด = ระยะจากจุดเริ่มต้นถึงจุดสุดท้าย = 0 เมตร 3. วัตถุหนึ่งเคลื่อนที่จาก A ไป B และต่อไป C ดังรูปจงหาระยะทางและการกระจัดของวัตถุจากAไปC C

C

4 3 2

2

3 เมตร A

4 เมตร

A

B

วิธีทา

4 เมตร

3 เมตร B

ระยะทางABC = 4+3 เมตร = 7 เมตร การกระจัดAC = 42  32 เมตร = 5 เมตร (ทิศจากAไปC)


รายวิชาฟิสิกส์ 1 ว31201

การเคลื่อนทีใ่ นหนึ่งมิติ

4. โยนวัตถุขึ้นไปในแนวดิ่งจากหน้าผาสูง H วัตถุขึ้นไปได้สูงสุดจากหน้าผาเป็นระทาง h และตกถึงพื้น ดังรูป ต้องการหาระยะทางการกระจัดของวัตถุ B วิธีทา ระยะทาง = h+h+H h = 2h+H A .C การกระจัด = H (ทิศลงจากAไปD) H

D

ระยะทางและการกระจัด  
Advertisement