Page 78

Qara ciyər xəstəliklərinin yaranamsında müxtəlif növ zəhərlənmələr – spirtli içkilərdən çox istifadə kimi toksiki səbəblərlə yanaşı, infeksion (B,C,D,E,G hepatit virusu) faktorlar da mühüm rol oynayır. Bu problemlərin profilaktikası və aradan qaldırılması məqsədi ilə müasir təbabətdə bir çox preparatlardan, o cümlədən bitki mənşəli preparatlardan geniş istifadə olunur. Black Radish preparatı ozündə qara ciyərin profilktika və müalicəsində mühüm rol oynayan dörd dərman bitkisini birləşdirir. Qara çuğundur (Black radish) Vitaminlərlə (C, B1,B2,B6 və s.), minerallarla (fosfor, yod, Ca, Fe, K), karbohidratlarla, fitonsidlərlə, fermentlərlə və bəzi əvəzolunmaz amin turşuları ilə zəngindir. Black radish iştahanı yaxşılaşdırır, mədə şirəsinin sekresiyasını artırır, spazmolitik ödqovucu və sidikqovucu təsir göstərir. Güclü antimikrob, antiseptik və gec bitişən yaraları bərpa edici təsirə malik olduğu üçün bağırsaqlarda olan irinli prosesləri söndürür.Öd kisəsində qum və daşların əmələ gəlməsini xəbərdar edir. Ənginar (Cynara scolymus) Tərkibində sinarin bioflavonoidi vardır ki, bu da orqanizmdə sərbəst radikalların (sərbəst radikallar lipidlərin oksidləşməsi reaksiyalarında iştirak edərək hüceyrə membranlarını zədələməklə hüceyrələrin fəaliyyətini pozur ki, ilk növbədə də bundan qara ciyər və ürək əziyyət çəkir) neytrallaşdırılmasında mühüm rol onayır. Sinarin qara ciyərə təsir göstərərək onun fəaliyyət məhsullarının orqanizmdən kənarlaşdırılmasına köməklik göstərir. Ənginar(artişok) güclü hepatoprotektor xüsusiyyətə malik olub, qara ciyəri toksinlərdən qoruyur, orqanizmdən şlakların, ağır metal duzlarının və s. zərərli parçalanma məhsullarının xaric olunmasını təmin edir. Bitkinin tərkibində başqa aktiv maddələr: flavonoidlər, aşı maddələri, inulin, enzimlər, vitminlər( betakarotin, C vitamini), minerallar( K, Ca, Mg, P, Fe) vardır.

Yatıqqanqal (Silybum marianum) Əsas təsir edici maddəsi Silimarin hepatoprotektor, hepatoregenerator, antioksidant , antixolesterin , iltihab əleyhinə, antifibrotik təsir göstərir. Sitoxrom P 450 və digər mikrosomal enzimlərin aktivliyini artırmaqla qaraciyərin zərərli maddələrə qarşı davamlılığını artırır. Silimarin qaraciyəri toksiki maddələrin təsirindən(alkoqol,narkotik, qida toksinləri və s.) qoruyur. Silimarinin tərkibində OH qrupu çox miqdarda olduğuna görə silimarin sərbəst radikalları neytrallaşdırır, hansı ki kəskin və xroniki iltihabı proseslərdə əmələ gəlib və sonda hepatositləri və kupffer hüceyrələrini zədələyirlər. Maddələr mübadiləsini normallaşdırır , qanda və hepatositlərdə lipidlərin səviyyəsini aşağı salır, bununla da qaraciyərin piy distrofiyasının inkişafının qarşısını alır. Silimarinin ödqovucu təsiri var, eyni zamanda xoleretik və xolekinetik təsirə malikdir. Axır illər silimarinin şiş əleyhinə təsiri aşkar olunub, bəd xassəli şişlərin əmələ gəlməsində iştirak edən siklooksigenazanı və lipooksigenazanı zəiflətməsinə əsaslanır. Silimarinin həmçinin allergiya əleyhinə təsiri var. O histaminlərin orqanizmdə əmələ gəlməsini zəiflədir. Boldo Təkibində efir yağları və alkaloidlər vardır ki, bu da çox böyük əhəmiyyət kəsb edir. Boldin və digər alkoloidlər mədə şirəsinin və ödün əmələ gəlməsini stimulyasiya edir, sidiyin və sidik turşusunun orqanizmdən xaric olunmasını sürətləndirir, zəif yuxugətirici təsir göstərir. Almaniya Dövlət Səhiyyə Xidməti boldonun mədə-bağırsaq traktında zəif spastik ağrılarda istifadəsini təsdiqləyir.

"Ailə Həkimi" Jurnalı 11 - 2009  

"Ailə Həkimi" Jurnalı Dekabr - 2009

Advertisement