Page 25

23 Məlum olduğu kimi, xəstəliyin adı qrippe - tutmaq fransız sözündən əmələ gəlmişdir. Uzun müddət xəstəlik inflüensiya adlanırdı (lat. influre – basqın etmək). Qrip virusu bir neçə elementdən ibarətdir. Bu elementlərdən ən əsası iki qlikoproteid- virusun hədəf hüceyrəsinə birləşməsinə cavabdeh olan hemaqlütinin (HA) və daşıyıcı hüceyrə cisminə sirayət etməyə hazır olan virusun qişasını parçalayan neyraminidazadan (NA) təşkil olunmuş, üzəri tikancıqlarla örtülmüş xarici qişadır. İnsanda 4 hemaqqlütinin alttipi – H0, H1, H2, H3 və 2 neyraminidaza alttipi N1 və N2 təyin olunmuşdur. Məhz onlar da A qripi virusunun ştammlarını təyin edir və ağıllı adlar ilə işarələnir N1N1; N2N1; N3N2 və s. Bir antigenin dəyişməsi hər 2-3 ildən bir baş verir. Bu səbəbdən də hər il infeksiyanın simptomatikası ötən ilkindən fərqlənir.

maq və məsləhət verməkdir. Hazırda insanlar daha çox naturopatik preparatlara üstünlük verir (bitki, minerallar əsasında və s.). Uzun illərdir ki, alman həkimləri yoluxucu xəstəliklərin profilaktikası üçün Engystol preparatından istifadə edir. Preparatın tərkibinə iki inqrediyent daxildir (Vincetoxicum hirundinariya- lastoven və Sulfur- kükürd). Bir-birini tamamlayaraq, onlar orqanizmə immunostimuledici və immunomodullaşdırıcı təsir göstərir. Yəni, faqositozu, qranulositlərin funksiyasını və humoral cavabı aktivləşdirir. Amma əsası odur ki, virus infeksiyası alovlanması zamanı immunitetə cavabdeh Engystol preparatının təsiri altında alfa-interferonun induksiyası baş verir. Preparatın həm tablet, həm də ampula forması var. Tablet forması gündə 3 dəfə olmaqla 1 tablet dilaltına, ampula forması isə həftədə 2-3 dəfə 1 ampuladan əzələ daxilinə təyin oluna bilər. Və əlbəttə ki, şəxsi profilaktika tədbirlərinə riayət edin:

Belə ki, E.Kilburn 1975 ildə qeyd etmişdir ki, «İnsan A qripi virusunun hər serotipi dərhal özündən əvvəl gələni aradan çıxarır və özü də sonradan gələn tərəfindən çıxarılacaq». İnfeksiyanın ötürülməsi yalnız hava-damcı yolu ilə həyata keçirilir. Viruslar asqırma, öskürmə, söhbət, tənəffüs zamanı tənəffüs yollarının selikli qişasından böyük qatılıqda ifraz olunur və bir neçə dəqiqə ərzində aerozol şəklində havada asılmış vəziyyətdə qala bilər. İnsanın immun sistemi yaxşı inkişaf etmişdirsə, orqanizm tez bir zamanda infeksiyanın öhdəsindən gəlir və insan ən pis halda yüngül zökəm və ya boğaz acışması hiss edir. Lakin nəzərə alsaq ki, biz ekoloji fəlakət dövründə yaşayırıq və bizim immun sistemimiz infeksiyanın öhdəsindən gələ bilmir. Buna görə də xəstəlik yüksək hərarət, öskürək, zökəm və digər fəsadlar şəklində keçir (misal üçün, pnevmoniya). Qrip epidemiyaları dövründə özümüzə və yaxınlarımıza kömək edə biləcəyimiz yeganə yol – immun sistemini möhkəmləndirməkdir. Preparatların seçimi çox genişdir, bizim isə işimiz məlumatlandır-

1. Asqıran və öskürən şəxslər ilə yaxın təmasdan qaçmaq;

2. Daimi olaraq və yaxşıca əlləri sabun ilə yumaq;

3. İnsanların çox toplandığı yerlər və ictimai nəqliyyatda keçirilən zamanı azaltmaq;

4. Sağlam həyat tərzi keçirmək (yuxudan doymaq, yaxşı və balanslaşdırılmış şəkildə qidalanmaq, fiziki aktivliyi qorumaq). Unutmayın ki, xəstəliyin qarşısını almaq onu müalicə etməkdən yaxşıdır!

Ünvan: Bakı şəh., 3‑cü mkr., Cavadxan küç., 24 (Memar Əcəmi m.‑nun yanı) Tel./Faks: (0 12) 430 89 89, 430 89 49

"Ailə Həkimi" Jurnalı 11 - 2009  

"Ailə Həkimi" Jurnalı Dekabr - 2009

Advertisement