Page 18

16

DONUZ QRİPİ nəyi bilmək vacibdir?

Donuz qripi virusu hamının vərdiş etdiyi “mövsümi” A tipli H1N1 qripinin şəkli də‑ yişmiş formasıdır. Ehtimala görə, xəstəlik Meksikada donuzların orqanizmində əmələ gəlmişdir. Yeni növdə adət etdiyimiz H1N1 gen dəstinə insana məlum olmayan heyvanlar‑ dan alınmış genetik material əlavə olunmuşdur. Bu virusun əsas xüsusiyyətləri ondadır ki, bi‑ rincisi, o, hava‑damcı yolu ilə insandan insana keçə bilir və ona görə də, kütləvi epidemiya və hətta pandemiya təhlükəsi ilə qorxuludur, ikin‑ cisi isə, dəyişməkdə davam edir ki, bu da vaksinin yaradılmasını çətinləşdirir.

Nəzərə almaq lazımdır ki, qrip “donuz” adını alsa da, o, termiki emal qaydaları və bişmiş qida ilə yayılmır (qızardılmış və bişmiş ət)!

Donuz qripi xəstəliyinin simptomları mövsü‑ mi qripin adi simptomlarından az seçilir:

• • • • • • • •

Kəskin hərarət artması; Zəiflik; Baş ağrıları; Boğaz ağrısı; İşıqdan qorxu; Quru ö skürək; Zö kəm; Əzələ ağrıları.

Ötən yüzilliyin ən məşhur və insana do‑ nuzlardan keçmiş qrip pandemiyalarından biri “ispanka” adı almış və bütün dünya üzrə 50 milyondan artıq insan həyatına son qoymuşdur. Bir versiyaya görə, xəstəlik amerikalı əsgərlər tərəfindən Avropaya 1918‑ci ilin yanvar‑fevralın‑ da gətirilmişdir. “İspanka” adı təsadüfən yaran‑ mamışdır, çünki onun haqqında ilk məlumatlar mətbuatda məhz İspaniyada meydana çıxmışdır. Bu xəstəlik, olduqca asan yoluxma, sürətli, Qərbi Avropa üzrə kütləvi yayılma, qəfləti başlanğıc və tez‑tez baş verən letal sonluq ilə nəticələnən kəskin gedişat, xüsusən gənc insan‑ ların ondan əziyyət çəkməsi ilə səciyyələnir.

"Ailə Həkimi" Jurnalı 11 - 2009  

"Ailə Həkimi" Jurnalı Dekabr - 2009

Advertisement