Issuu on Google+

Βιαννίτικες αθιβολές έκδοση του

Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Βιάννου

αρ. φύλλου 004 Απρίλιος 2013

Καλή Ανάσταση θρησκευτική και λαϊκή αθιβολή : κουβέντα, συζήτηση, θύμηση, σκέψη, έννοια


Βιαννίτικες αθιβολές

έκδοση του

Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Βιάννου

Εργατική Πρωτομαγιά Την πρώτη Μαΐου γιορτάζεται η μέρα των εργατών. Είναι στην πραγματικότητα η καθιερωμένη γιορτή της εξέγερσης των εργατών του Σικάγου. Τον Μάη του 1886 τα εργατικά συνδικάτα στο Σικάγο ξεσηκώθηκαν διεκδικώντας ωράριο εργασίας στις 8 ώρες και καλύτερες συνθήκες εργασίας. Η 1η Μάη είναι μέρα απεργίας, αλλά έχει θεσπιστεί ως αργία και όλες οι υπηρεσίες και οι επιχειρήσεις παραμένουν κλειστές. Η πρώτη του Μάη, είναι μέρα ορόσημο για τους αγώνες των εργατών. Οι αιματοβαμμένες εξεγέρσεις των εργατών του Σικάγο στις αρχές Μάη του 1886, έγιναν ύστερα από επιτυχημένες διεκδικήσεις των εργατών στον Καναδά το 1872. Δύο χρόνια νωρίτερα, το 1884, πάρθηκε στο συνέδριο της Αμερικανικής Ομοσπονδίας Εργασίας η απόφαση να γίνουν την πρώτη Μάη του 1886 απεργιακές κινητοποιήσεις και διαδηλώσεις στο Σικάγο, το μεγαλύτερο τότε βιομηχανικό κέντρο των ΗΠΑ. Αίτημα η μείωση των ωρών εργασίας και σύνθημα : «οχτώ ώρες δουλειά, οχτώ ώρες ανάπαυση, οχτώ ώρες ύπνο». Εκείνη τη μέρα, 1η Μαΐου του 1886, 400.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις απεργίες που γίνονταν σε όλη την χώρα, και πάνω από 80.000 στο Σικάγο. Αυτό το Σάββατο του 1886, μια εργάσιμη μέρα, οι εργάτες, ξεκίνησαν με τις γυναίκες και τα παιδιά τους για να διαδηλώσουν ειρηνικά στο χώρο της συγκέντρωσης στην πλατεία Haymarket. Στη γύρω περιοχή, είχαν παραταχθεί αστυνομικές δυνάμεις αποτελούμενες από 1350 άτομα, οπλισμένα με οπλοπολυβόλα οι οποίοι περίμεναν το σύνθημα για να δράσουν. Κι ενώ το πλήθος παρακολουθούσε τις ομιλίες, ο επικεφαλής της αστυνομικής δύναμης, διατάσσει να διαλυθεί η συγκέντρωση. Μια βόμβα έσκασε κοντά στους αστυνομικούς οι οποίοι άρχισαν να πυροβολούν και να χτυπούν τους συγκεντρωμένους χωρίς καμιά διάκριση. Είναι ακόμα άγνωστος ο αριθμός των θυμάτων αφού πολλοί τραυματισμένοι κατέληξαν τις επόμενες ημέρες, επίσημα μόνο οκτώ νεκροί αστυνομικοί και τέσσερις διαδηλωτές έχουν επαληθευτεί. Οκτώ συλληφθέντες διαδηλωτές δικάστηκαν, τέσσερις αυτών καταδικάστηκαν σε θάνατο και άλλος ένας αφαίρεσε μόνος τη ζωή του στην φυλακή. Η διεθνής προβολή αυτής της δίκης δημιούργησε τα θεμέλια της Εργατικής Πρωτομαγιάς ως Εργατικής Γιορτής.

Απρίλιος 2013

σελίδα 2

ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΕΩΝ – ΝΕΑΝΙΔΩΝ ΒΙΑΝΝΟΥ

(ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΝΩ ΒΙΑΝΝΟΥ) Αρ. Αποφ. Πολ. Εκ. Δικ. 70/1983

Αρ. Μητρ. Σωμ. 832

http://ps-ano-viannou.blogspot.gr email : ps.a.viannou@gmail.com

Έδρα : Άνω Βιάννος

τηλ. : 6974656432 fax : 210-3405181

Για την έκδοση της εφημερίδας μας συνεργάστηκαν τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου μας, με υπεύθυνους σύνταξης τους : Χρυσούλα Γουρνιεζάκη (email : xrysoula.gourn@gmail.com και τηλ. 28950-22778, 6978479737) και Κωνσταντίνο Παναγόπουλο (email : ekppv.kp@gmail.com και τηλ. 6974656432).

δεν είναι αργία είναι

ΑΠΕΡΓΙΑ

Πρωτομαγιά στην Ελλάδα Το 1892 έγινε η πρώτη πρωτομαγιάτικη συγκέντρωση στην Ελλάδα, από τον Σοσιαλιστικό Σύλλογο του Καλλέργη. Το 1893, 2.000 διαδήλωσαν ζητώντας οχτάωρο, Κυριακή αργία και κρατική ασφάλιση στα θύματα εργατικών ατυχημάτων. Το 1894, γίνεται μια μεγάλη συγκέντρωση με τα ίδια αιτήματα που λήγει με 10 συλλήψεις και τον Αύγουστο ακολουθεί η σύλληψη του σοσιαλιστή Σταύρου Καλλέργη. Το 1936 έχουμε τους καπνεργάτες της Θεσσαλονίκης. Τα γεγονότα ξεκίνησαν γύρω στο Φεβρουάριο, με κατάληψη ενός εργοστασίου ύστερα από την απόρριψη των αιτημάτων των εργατών και συνεχίστηκε με συμπαράσταση καπνεργατών από άλλα εργοστάσια. Εναντίον τους χρησιμοποιήθηκε τόσο η αστυνομία όσο και ο στρατός. Δεν υπήρχε κεντρική συγκέντρωση, αλλά μικρές συγκεντρώσεις με ομιλητές σε διάφορα μέρη της πόλης. Σε μια συγκέντρωση στη διασταύρωση Εγνατίας και Βενιζέλου, χωροφύλακες πυροβόλησαν και σκότωσαν 8 εργάτες. Σ’ αυτό το σημείο έχει στηθεί το μνημείο του καπνεργάτη. Με πυροβολισμούς προσπάθησαν να διαλύσουν και τις άλλες συγκεντρώσεις και συνολικά είχαμε τουλάχιστον 12 νεκρούς και 300 τραυματίες. Οι δολοφονίες των εργατών ήταν η έμπνευση του Ρίτσου για τον «Επιτάφιο». Σημειώνεται ότι στην Καισαριανή την 1η Μαΐου 1944, η εργατική Πρωτομαγιά συνέπεσε με την άνανδρη εκτέλεση 200 Ελλήνων ανδρών από τις γερμανικές δυνάμεις Κατοχής. Έτσι, η Καισαριανή δεν εορτάζει μόνο την Εργατική Πρωτομαγιά όπως όλος ο υπόλοιπος ελεύθερος και δημοκρατικός κόσμος. Η ίδια ημέρα είναι ημέρα ιστορικής τιμής και μνήμης. επιμέλεια Κ. Παναγόπουλος

Σταύρος Καλλέργης Καισαριανή την 1η Μαΐου 1944

Η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου του Μορφωτικού Πολιτιστικού Συλλόγου Νέων – Νεανίδων Βιάννου

(Πολιτιστικός Σύλλογος Άνω Βιάννου) είναι : Πρόεδρος Αντιπρόεδρος Γεν. Γραμματέας Ταμίας Μέλη

: Παναγόπουλος Κωνσταντίνος : Μπριντάκης Χριστόφορος : Γουρνιεζάκη Αντωνία : Πνευματικάκης Εμμανουήλ : Κονδυλάκη Αταλάντη, Πλαντζουνάκη Μαριάννα, Μανιού – Αγαπάκη Μαρίνα, Χατζογιάννη Μαριάννα


Βιαννίτικες αθιβολές

έκδοση του

Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Βιάννου

Στη ζωή των λαών έρχεται κάποια στιγμή όπου από έναν αστάθμητο συνειρμό περιστάσεων, το κοινωνικό σύνολο καλείται να δώσει εξετάσεις και ν’ αποδείξει αν είναι ώριμο για τη Δημοκρατία. … Μου έχει τύχει πάμπολλες φορές, σε συζήτηση όχι διαλογική αλλά σε κύκλο, ν’ ακούσω κάποιον να λέει, όταν οι διαπιστώσεις φαίνονται να φτάνουν σε αδιέξοδο: «Μωρέ εμάς μας χρειάζεται δικτατορία!» και δυο-τρεις άλλοι γύρω να συμφωνούν, κουνώντας επιδοκιμαστικά τα κεφάλια τους. Τότε κάτι μαραίνεται μέσα μου, με κυριεύει αθυμία. Όχι γιατί οι άνθρωποι αυτοί βρίσκονται, κατά τη γνώμη μου, σε πλάνη. Αλλά γιατί βλέπω πόσο εύκολα απεμπολούν τα άτομα τις ελευθερίες τους, τα ευγενέστερα δικαιώματα τους, ό,τι με τόσους αγώνες έχει κατακτηθεί στο μάκρος της ιστορίας, με τόσο αίμα. Απεμπολούν δηλαδή την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Και πόσο είναι πρόθυμοι οι άνθρωποι να την ανταλλάξουν με μιαν αβασάνιστη, κοντόθωρη, χαμηλή αμεριμνησία, που δεν τους εξασφαλίζει – όπως νομίζουν – τα κεκτημένα, αλλά που τους δίνει την ψευδαίσθηση πως τα εξασφαλίζει. Γιατί κανένας, κι ο πιο ανιστόρητος, δεν μπορεί να μην ξέρει ότι τα τέτοια καθεστώτα, τ’ αυταρχικά, τα πιεστικά, έχουν κακό τέλος, και πως τη στιγμή της ανατροπής τους ο σπασμός κλονίζει συθέμελα, συνεπαίρνει τα πάντα, παράνομα και νόμιμα μαζί, ένοχα κι αθώα. Για να γίνει ένας λαός άξιος της Δημοκρατίας, πρέπει να πάψει πρώτα να πιστεύει στο χωροφύλακα. Να βλέπει σ’ αυτόν το σύμβολο εξουσίας κι όχι την ενσάρκωσή της. Να μην τον κρίνει απαραίτητο στο κάθε του βήμα, επιτηρητή και παιδαγωγό. Ένας λαός άξιος της Δημοκρατίας δίνει εξετάσεις καθημερινά, όχι μονάχα μπροστά στην κάλπη. δίνει εξετάσεις στα πιο μικρά πράγματα της καθημερινής ζωής: σέβεται τη θέση του στην «ουρά», προσέχει να μην ενοχλεί το διπλανό του, πιστεύει πως έχει πρώτα καθήκοντα κι έπειτα δικαιώματα. Η κοινωνική αγωγή είναι αναγκαία προϋπόθεση της Δημοκρατίας. Όταν ακούω τους παραπάνω κυρίους να λένε πως τους χρειάζεται δικτατορία, χαμογελώ μέσα μου, παρ’ όλη μου την αθυμία, γιατί συλλογίζομαι πως δεν το καταλαβαίνουν τι λένε πραγματικά: ότι τους λείπει η αγωγή. Πώς μπορεί να νοηθεί Δημοκρατία δίχως το σεβασμό του διπλανού σου; Άγγελος Τερζάκης (1907 - 1978)

Πυροβολήστε τα όνειρα Ποιον να δικάσεις; Όσους παίζουν στον τζόγο τα όνειρά σου; Εσένα που τους αφήνεις σιωπώντας, είναι και η σιωπή ήττα καμιά φορά) ή τα ίδια τα όνειρα; Ναι, στην εποχή των παραλογισμών, δεν θα ’ταν απίθανο κάποιοι να καταδικάσουν και τα όνειρα. Ναι, ναι, τα όνειρα φταίνε για όλα! Πυροβολήστε τα όνειρα. Ασημίνα Ξηρογιάννη

Απρίλιος 2013

σελίδα 3

46 χρόνια μετά τη μαύρη μέρα της 21ης Απριλίου Σαν σήμερα πριν 46 χρόνια, τη μαύρη μέρα της 21ης Απριλίου 1967 με εμβατήρια στο ραδιόφωνο και τανκς στους δρόμους ο λαός μας μαθαίνει για την επιβολή της στρατιωτικοφασιστικής δικτατορίας. Χουντικοί αξιωματικοί του στρατού κατέλαβαν πραξικοπηματικά την εξουσία εφαρμόζοντας το νατοϊκό σχέδιο έκτακτης ανάγκης “Προμηθεύς” που προέβλεπε ανάληψη της εξουσίας από το στρατό με σκοπό την εξουδετέρωση κομμουνιστικής εξέγερσης! Έτσι, μέσω του νέου καθεστώτος ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός επιχειρούσε τον ασφυκτικότερο, πολιτικοστρατιωτικό έλεγχο της χώρας, το ξένο κεφάλαιο επιθυμούσε επενδυτικές “ευκαιρίες” και η ντόπια άρχουσα τάξη ήλπιζε στο τσάκισμα της «αναρχίας» και της «οχλοκρατίας», όπως η χούντα χαρακτήριζε τη μεγάλη άνοδο των λαϊκών διεκδικήσεων της περιόδου 1964-67. Το μαύρο σκοτάδι, που άπλωσε στη χώρα το αμερικανόδουλο φασιστικό καθεστώς, έμελλε να διαρκέσει 7 χρόνια, 3 μήνες και 3 μέρες. Το φασιστικό καθεστώς απαγόρευσε τα πολιτικά κόμματα, διέλυσε τα εργατικά και επαγγελματικά σωματεία, διέλυσε κάθε οργάνωση που είχε πολιτικοκοινωνικό περιεχόμενο. Εγκατέστησε στρατοδικεία σε ολόκληρη τη χώρα. Από την πρώτη κιόλας μέρα ξεκίνησε η φασιστική τρομοκρατία με εκκαθαρίσεις, λογοκρισία, απειλές, συλλήψεις, φυλακές, εξορίες και βασανιστήρια σε Γυάρο και Μακρόνησο. Η χούντα αποδείχτηκε πολύτιμος φίλος του κεφαλαίου. Το φασιστικό καθεστώς φρόντισε μέσα σε λίγες βδομάδες να κλείσει όλες τις αμαρτωλές συμβάσεις που δεν έκαναν οι προδικτατορικές κυβερνήσεις: Litton, AEGTelefunken, Esso-Pappas. Το σκάνδαλο της εισαγωγής και της επιβολής προώθησης σάπιων κρεάτων από την Αργεντινή για «εξυπηρέτηση» μεγαλεμπόρων της Ροδεσίας. Θέσπισε προκλητικά ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς για τους εφοπλιστές. Ιδρύθηκε το ναυπηγείο Ελευσίνας από τον όμιλο Ανδρεάδη το 1969 με δάνεια της χούντας που δεν πληρώθηκαν ποτέ. Γιγάντωσε το φαινόμενο των μεσαζόντων στην αγροτική οικονομία. Για τα συμφέροντα των εργολάβων και των επιχειρηματιών τουρισμού αυξήθηκε η άναρχη οικοδομική και τουριστική ανάπτυξη που έφτανε να χρηματοδοτείται σε ποσοστό μέχρι και 80%-90% με δανεικά και αγύριστα. Οι απριλιανοί δικτάτορες στηρίχτηκαν από τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό, όπως και από την αστική τάξη της χώρας, για να φέρουν βάσανα και αίμα σε ελληνικό και κυπριακό λαό. Και το 1973 η δύναμη των λαϊκών αγώνων, η ηρωική και μεγαλειώδης Εξέγερση του Πολυτεχνείου γκρέμισε την αμερικανοστήριχτη χούντα και το φασισμό. Το αίμα των αγωνιστών αναγέννησε την ελπίδα και την προοπτική, το όραμα για μια Ελλάδα λεύτερη, ανεξάρτητη, δημοκρατική, λαοκρατούμενη. 46 χρόνια μετά την επιβολή της στρατιωτικοφασιστικής δικτατορίας, ο λαός, οι εργαζόμενοι και η νεολαία βρίσκονται αντιμέτωποι με την πιο βάρβαρη επίθεση των μεταπολιτευτικών χρόνων. Επίθεση που διεξάγει το σύστημα, το ξένο και ντόπιο κεφάλαιο, στην προσπάθειά του να ξεπεράσει την πιο μεγάλη σε ένταση, έκταση και βάθος κρίση της ιστορίας του. Επίθεση με στόχο να ισοπεδώσει δικαιώματα και κατακτήσεις. Επίθεση που φέρνει το λαό αντιμέτωπο με την ανεργία, τη φτώχεια, την εξαθλίωση. Η επικαιρότητα των επτά χρόνων εκείνης της μαύρης περιόδου είναι εμφανής στην επέλαση των ιμπεριαλιστών, την καταπάτηση στοιχειωδών δικαιωμάτων του λαού μας, τη ραγδαία φασιστικοποίηση της πολιτικής ζωής του τόπου και το χάιδεμα των φασιστοσυμμοριών από το ντόπιο αστικό σύστημα,. 46 χρόνια μετά: οι υπάνθρωποι της Μανωλάδας θεωρούν ότι ορίζουν το δικαίωμα ζωής και θανάτου των μεταναστών εργατών. 46 χρόνια μετά: το σύνολο των δυνάμεων του ιμπεριαλισμού και του κεφαλαίου θεωρούν ότι ορίζουν το δικαίωμα ζωής και θανάτου των λαών και της εργατικής τάξης. 46 χρόνια μετά: για να κερδίσουμε τη ζωή μας και το μέλλον μας πρέπει να αναμετρηθούμε με την ιμπεριαλιστική επέλαση στη χώρα και την περιοχή, πρέπει να συγκρουστούμε με την καπιταλιστική βαρβαρότητα και τον εκφασισμό της δημόσιας ζωής.

Δεν θα σταματήσουν, αν δεν τους σταματήσουμε! επιμέλεια Κ. Παναγόπουλος


Βιαννίτικες αθιβολές

έκδοση του

Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Βιάννου

Απρίλιος 2013

σελίδα 4

Εξομολόγηση ενός απαράδεκτου δασκάλου

Αν θες να λέγεσαι παιδαγωγός...

Βασανίζομαι από τύψεις. Βρίσκομαι στα πρόθυρα της κατάθλιψης. Κάθε φορά που αντικρίζω ένα μαθητή βάφομαι πιο κόκκινος και από τις κοκκινίλες μου στα τετράδια. Είμαι ένας απαράδεκτος δάσκαλος. Όχι, δε χρησιμοποιώ βία για την πειθαρχία της τάξης. Έπαψα προ πολλού να είμαι παραδοσιακός. Πρόσφατα όμως διαπίστωσα ότι μετερχόμουν άλλα μέσα, πιο βίαια και πιο αυταρχικά. Είναι γιατί ακολουθούσα την πάγια τακτική να απαιτώ να κάνουν αυτό που τους λέω και να το κάνουν όπως τους λέω. Δεν υπήρχε τότε άλλη λύση. Είχα καλό σκοπό κι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Ήταν ο μονόδρομος που έπρεπε να τραβήξω, για να μάθουν τα πάντα σωστά. Άλλο αν οδηγήθηκα σε αδιέξοδο, αφού δεν έμαθαν στο τέλος τίποτα. Βέβαια οι περισσότεροι ξέρουν τι γράφουν μέσα τα βιβλία. Ξέρουν κάτι τόσο καλά που το θυμούνται αυτολεξεί. Αν τους ρωτήσεις πού το ξέρουν, σου λένε ακριβώς σε ποια σελίδα βρίσκεται. Κι αν τους ρωτήσεις τι γνώμη έχουν γι’ αυτό, ε τότε δε σου λένε τίποτα. Γενικά οι μαθητές είναι είτε καλοί είτε κακοί. Οι καλοί είναι συνήθως έξυπνοι και οι κακοί ανόητοι. Έτσι νόμιζα παλιά. Δεν υπάρχουν διαβαθμίσεις. Ο μαθητής είναι καλός ή κακός. Ο καλός υπακούει, έχει φιλότιμο, σε σέβεται, σηκώνει χέρι, σε βοηθάει στη δουλειά σου. Ο κακός είναι αναιδής, σε αμφισβητεί, δεν μπορεί να παρακολουθήσει το μονόλογό σου και χασμουριέται, με δυο λόγια είναι μπελάς. Θα αναρωτιέσαι αν πίστευα τότε στην προσωπικότητα του μαθητή. Σίγουρα κάθε άνθρωπος έχει ιδιαίτερες ανάγκες κι επιθυμίες, προσδοκίες και φόβους, αδυναμίες και δυνατότητες, ενδιαφέροντα και κλίσεις... Όμως μέσα σε μια τάξη με τόσα παιδιά και με το πρόγραμμα να σε κυνηγά πώς να ασχοληθείς με τις ιδιαιτερότητες; Έτσι κι αλλιώς ο στόχος επετεύχθη, μπήκαν στο πανεπιστήμιο. Είναι πραγματικά μεγάλο πράγμα, το θυμάμαι και προσωπικά. Εγώ σπούδασα φιλολογία, γιατί με σαγήνεψαν οι λέξεις. Κι ύστερα, δάσκαλος πια, αυτές τις ίδιες λέξεις τούς απαγόρευσα να τις μιλούν, στόμωσα τη σκέψη και τον ψυχισμό τους και τα έχυσα σε καλούπια. Τελικά δεν υπάρχουν απαράδεκτοι μαθητές, μόνο απαράδεκτοι δάσκαλοι υπάρχουν. Πένη Αποστολοπούλου

Όπως έγραφε και ο Δημήτρης Γληνός, ο σωστός παιδαγωγός είναι αυτός που «βλέπει στις νέες ψυχές τη δυνατότητα μιας καλύτερης ανθρωπότητας και θέτει ολόκληρο τον εαυτό του υπηρέτη της δημιουργίας της, βρίσκοντας σ' αυτή του την ενέργεια τη βαθύτατη ικανοποίηση του είναι του». Αν θες να λέγεσαι παιδαγωγός, να σμιλέψεις τις ψυχές των παιδιών σου, να διδάξεις πρέπει την ιστορική και επιστημονική αλήθεια, την ιστορία του λαού στους μαθητές σου. Να επιμείνεις να μάθουν τα ίδια γράμματα όλα τα παιδιά. Να αρνηθείς να ξεχωρίσεις τους μαθητές σου σε «καθυστερημένους» και «προχωρημένους». Οφείλεις να ανοίξεις πόλεμο με την ανισότητα και την αδικία, αφού γνωρίζεις καλά από την επιστήμη κι απ' τις ανθρώπινες αξίες πως όλοι δικαιούνται την ίδια μόρφωση! Να διδάξεις την ανθρωπιά, το δίκιο των ανθρώπων του μόχθου, είτε Έλληνες, είτε μετανάστες είναι! Να πολεμήσεις μαχητικά μέσα και έξω απ' την τάξη το ρατσισμό και το φασισμό, τους απόγονους του Χίτλερ και της Χούντας. Να πας κόντρα πρέπει στη διάλυση της σκέψης των παιδιών μέσα από τα διάφορα ευρωπαϊκά προγράμματα, τις δεξιότητες και τη λεγόμενη καινοτομία. Αν θες να λέγεσαι παιδαγωγός να σταθείς πρέπει δίπλα στους λαϊκούς αγώνες και τα λαϊκά προβλήματα, να αφιερώσεις χρόνο και κόπο για τα παιδιά που μένουν πίσω και να εμπνεύσεις όλα τα παιδιά να πάνε μπροστά. Νέοι άνθρωποι αξιοπρεπείς, με γνώση και θάρρος. Αν θες να λέγεσαι παιδαγωγός... επιμέλεια Κ. Παναγόπουλος

Η προσευχή του Δασκάλου Δώσε μου, Κύριε, απλότητα και βάθος. Κάνε να μην είμαι περίπλοκος, ούτε κοινότυπος στο καθημερινό μου μάθημα. Κάνε να υψώνω τα μάτια πάνω από το πληγωμένο μου στήθος μπαίνοντας κάθε μέρα στην τάξη μου. Ας μη φέρνω μαζί μου στην έδρα τις μικρές μου υλικές μέριμνες, τις κωμικές λύπες μου. Κάμε το χέρι μου ελαφρότερο στην τιμωρία και απαλότερο στο χάδι. Ας επιπλήττω απρόθυμα για να 'μαι βέβαιος πως τιμωρώ από αγάπη. Το πλινθόκτιστο σχολείο μου ας είναι καμωμένο από πνεύμα. Οι φλόγες του ενθουσιασμού μου ας γεμίζουν τη φτωχή του είσοδο, τη γυμνή αίθουσά του. Η καρδιά μου ας είναι στήλη του, η πιο δυνατή και η θέλησή μου χρυσάφι καθαρότερο απ' τις κολώνες των πλούσιων σχολείων. Γαβριέλα Μιστράλ Χιλιανή δασκάλα - ποιήτρια, βραβείο Νόμπελ 1946

Το στρες των Πανελληνίων Εξετάσεων και πώς το διαχειριζόμαστε Η περίοδος προετοιμασίας, αλλά και η διεξαγωγή των Πανελλήνιων Εξετάσεων χαρακτηρίζονται από έντονο άγχος και αγωνία. Το άγχος, όσο διατηρείται σε σημεία που κάνει τον έφηβο παραγωγικό, είναι απόλυτα φυσιολογικό και τελείως αποδεκτό. Όταν αυτό, όμως, γίνεται μη διαχειρίσιμο και μπλοκάρει την επίδοση και την λειτουργικότητα του, τότε θα πρέπει να δοθεί η απαιτούμενη προσοχή από γονείς και εκπαιδευτικούς.

Που οφείλεται το μη διαχειρίσιμο στρες;  Στον φόβο για μία ενδεχόμενη αποτυχία  Στον φόβο και στην αγωνία να μην απογοητεύσουν οι μαθητές τους γονείς τους  Στην λανθασμένη σύνδεση της επιτυχίας των εξετάσεων με την προσωπική επιτυχία και την συνολική επάρκεια των μαθητών  Στον αρνητικό τρόπος σκέψης και στην απαισιόδοξη στάση ζωής  Στις υπερβολικές προσδοκίες, που πιθανότατα τρέφουν γονείς και μαθητές  Στους ανέφικτους στόχους, που δεν αντιπροσωπεύουν τις πραγματικές δυνατότητες και επιθυμίες των μαθητών  Στις προσωπικές ανασφάλειες και στην χαμηλή αυτοπεποίθηση συνέχεια στην επόμενη σελίδα


Βιαννίτικες αθιβολές

έκδοση του

Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Βιάννου

Απρίλιος 2013

Το στρες των Πανελληνίων Εξετάσεων και πώς το διαχειριζόμαστε Ποια είναι τα συνήθη συμπτώματα;  Μείωση επίδοσης: Διαβάζω πάρα πολλές ώρες, αλλά δεν συγκρατώ πληροφορίες και δεν έχω το κουράγιο να ανταποκριθώ. Δυσκολία συγκέντρωσης, δυσκολία στην σωστή διαχείριση χρόνου.  Ψυχοσωματικά προβλήματα: πονοκέφαλοι, ζαλάδες, δύσπνοια, δυσκολία στον ύπνο, έντονη εφίδρωση, γαστρεντερολογικές διαταραχές, ναυτίες, μυϊκή υπερένταση.  Διανοητικά συμπτώματα: αρνητικές σκέψεις, χαμηλή αυτοπεποίθηση, απαισιοδοξία, κακός ύπνος, πανικός.  Συναισθηματικά προβλήματα: θυμός, ευσυγκινησία, εκνευρισμός, κοινωνική απομόνωση, κακή διάθεση, έλλειψη ενδιαφέροντος.

Πώς να αντιμετωπίσω το έντονο άγχος; Πριν τις εξετάσεις φρόντισε τα εξής:  Κάνε καλή οργάνωση της ύλης και του χρόνου διαβάσματος. Εάν κάνεις μία καλή κατανομή, θα σου μείνει αρκετός χρόνος και για τις επαναλήψεις, που χρειάζεσαι.  Κάνε διαλείμματα για να ξεκουράσεις το πνεύμα σου. Σε αυτό τον χρόνο μην εμπλακείς με την ύλη και τις εξετάσεις. Φρόντισε να είναι χρόνος απόστασης από τα βιβλία και το διάβασμα.  ��ναγνώρισε τα συμπτώματα του στρες και ζήτα βοήθεια. Μην τα αφήνεις απλά να υπάρχουν και να μεγαλώνουν. Μοιράσου τα με τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς, τους φίλους. Ζήτησε βοήθεια από ειδικό, εάν δεις ότι δεν σου είναι εύκολο να τα διαχειριστείς και σε κατακλύζουν μέσα στην καθημερινότητα.  Βάλε αρκετές ώρες ύπνου καθημερινά. Καλό θα ήταν να κοιμάσαι τουλάχιστον 8 ώρες, αλλά τουλάχιστον κοιμήσου όσες ώρες είναι αρκετές για εσένα, ούτως ώστε να ξεκουράζεις νου και σώμα.  Θέσε ρεαλιστικούς στόχους για ΕΣΕΝΑ με βάση τις δικές σου δυνατότητες, αντοχές, επιθυμίες.  Ξεχώρισε τις δικές σου προσδοκίες από τις προσδοκίες των τρίτων από εσένα. Μιλάμε για την δική σου επαγγελματική σταδιοδρομία και την δική σου πορεία ζωής. Εσύ ξέρεις καλύτερα από τον καθένα τι σε πληρεί και σε κάνει ευτυχισμένο.  Μην συγκρίνεις τον εαυτό σου με άλλους συμμαθητές. Είσαι ξεχωριστός άνθρωπος και μοναδικός. Δεν γίνεται να έχουμε όλοι και όλες την ίδια εξέλιξη και την ίδια πορεία στη ζωή. Αυτό άλλωστε δεν μας κάνει μοναδικούς;  Μην σκέφτεστε το σύνολο της δουλειάς, που έχετε να κάνετε ή το σύνολο της ύλης, που έχετε να καλύψετε. Για αυτό και είναι αρκετά χρήσιμο να διαχωρίσετε σε τμήματα τον όγκο της συνολικής σας δουλειάς και κάθε φορά να επικεντρώνεστε στο συγκεκριμένο τμήμα, με το οποίο απασχολείστε.  Μέσα στην ημέρα βρείτε λίγο χρόνο, για να ασχοληθείτε με δραστηριότητες, χόμπι, που σας χαλαρώνουν ή βοηθούν να εκτονώσετε την κούραση σας. Η ζωή σας δεν αφιερώνεται 100% στο διάβασμα και στις εργασίες. Έχετε το δικαίωμα και για χαλάρωση, γιατί αυτό είναι που θα σας δώσει την δύναμη και την ενέργεια, για να αποδώσετε καλύτερα.  Αλλάξτε την οπτική απέναντι στους στόχους σας. Εάν είναι που θα πάτε να δώσετε εξετάσεις με την στάση «Εάν δεν γράψω καλά, τι θα κάνω; Θα στεναχωρηθούν οι γονείς μου και θα απογοητευτώ και εγώ», τότε είναι σίγουρο ότι το στρες θα χτυπήσει κόκκινο. Τροποποιήστε την θέση σας με την φράση «Θα πάω να γράψω ό,τι ξέρω, θα κάνω μία φιλότιμη προσπάθεια, και αν συμβεί το οτιδήποτε δεν θα τρελαθώ. Θα έχω και άλλες ευκαιρίες στη ζωή μου για να προσπαθήσω». Στην τελευταία περίπτωση θα έχετε πιο πολλές πιθανότητες να πάτε απερίσπαστοι στις εξετάσεις και να ανταποκριθείτε στις απαιτήσεις τους.

σελίδα 5 (συνέχεια)

 Υιοθετήστε τεχνικές χαλάρωσης μέσα στην ημέρα. Διάλεξε ένα ήσυχο μέρος μέσα στο σπίτι, που δεν υπάρχουν πολλά ερεθίσματα να σου αποσπάσουν την προσοχή. Επικεντρώσου σε θετικές σκέψεις συνδυάζοντας βαθιές εισπνοές και εκπνοές. Βοηθά πάρα πολύ ο χαμηλός φωτισμός, μία απαλή μουσική και η στάση του σώματος να είναι σε σημείο χαλάρωσης των μυών. Οι σκέψεις να είναι γύρω από το ότι «Γιατί να φοβάμαι;», «Θα τα καταφέρω», «Σημασία έχει να είμαι καλά», «Το άγχος θα με βοηθήσει να τα πάω καλά; Όχι! Άρα γιατί να υποβάλλω τον εαυτό μου σε αυτή την δοκιμασία;»  Βάλτε την φυσική άσκηση και τη σωστή διατροφή στη ζωή σας.  Αποφύγετε τους πολλούς καφέδες.  Εάν σας πιέζει το οικογενειακό περιβάλλον και ιδιαίτερα οι γονείς, να τους το πείτε ανοιχτά και να βάλετε τα όρια σας ζητώντας βοήθεια και από τους εκπαιδευτικούς σας.  Αποφύγετε φράσεις, όπως «Δεν πρέπει να αγχώνεσαι». Δεν είναι εύκολο να επιβάλλεις με το έτσι θέλω στον οργανισμό σου να μην αγχώνεται. Μείνε αρχικά να καταλάβεις, τι είναι αυτό που σου προκαλεί το έντονο στρες και κοίτα πως θα το διαχειριστείς. Το ότι αγχώνεσαι υπερβολικά, σημαίνει ότι κάτι δεν πας καλά και χρειάζεται ανασυγκρότηση.

Κατά την διάρκεια των εξετάσεων:  Πάρτε βαθιές ανάσες και με ψυχραιμία μπείτε να διαβάσετε τα θέματα.  Ξεκινήστε με τα θέματα, που γνωρίζετε καλύτερα και μην μπλοκάρετε με αυτά που δεν είστε σίγουροι.  Εάν αισθανθείτε να σας κυριεύει πανικός και άγχος, πάρτε λίγο χρόνο και καταλαγιάστε το λέγοντας από μέσα σας «ήρεμα», «χαλαρά», «δεν βοηθά το άγχος», «όλα θα πάνε καλά», «κάνε αυτό που μπορείς».

Μην ξεχνάτε!  Το άγχος είναι φυσιολογικό και το θέλουμε, μόνο όταν μας επιτρέπει να σκεφτούμε καθαρά, να είμαστε δημιουργικοί και αποτελεσματικοί, να έχουμε ψυχική ισορροπία.  Όλοι και όλες έχουμε άγχος σε αντίστοιχες συνθήκες. Η επίδοση στις Πανελλήνιες εξετάσεις δεν σε αξιολογεί ως άνθρωπο, ούτε είναι αρκετή για να ορίσει το προχώρημα της ζωής. Οι ικανότητες και η επάρκεια σου δεν κρίνεται από λίγες ώρες εξέτασης. Στην πορεία της ζωής σου θα καλεστείς να δίνεις καθημερινά εξετάσεις για την επιβίωση σου!  Δεν θα έρθει το τέλος του κόσμου με μία ενδεχόμενη αποτυχία. Μπορείς να προσπαθήσεις ξανά, εφόσον το επιθυμείς και όχι μόνο στα πλαίσια των Πανελληνίων εξετάσεων.  Υπάρχουν και εναλλακτικές λύσεις. Γιατί για το κάθε τι υπάρχει και μία λύση. Τίποτα δεν είναι ανέφικτο, αρκεί να ξέρουμε τι θέλουμε και να έχουμε ένα ανοιχτό πεδίο σκέψης.  Κάθε προσπάθεια που κάνουμε… είναι μία ευκαιρία να μάθουμε. Και οι Πανελλήνιες εξετάσεις είναι από τα πρώτα βασικά μαθήματα ζωής. Μαθαίνουμε τα όρια μας, τις αντοχές μας, τις δυνατότητες μας, τα θέλω μας και το πώς να διαχειριστούμε δύσκολα συναισθήματα. Μαθαίνουμε να είμαστε ευέλικτοι και αν πέσουμε… να ξανασηκωθούμε με πείσμα, επιμονή και μεγάλη επιθυμία για Ζωή! Μαρία Αθανασιάδου Ψυχολόγος με εξειδίκευση στην Συστημική Ψυχοθεραπεία - Θεραπεία Οικογένειας και Ζεύγους


Βιαννίτικες αθιβολές

έκδοση του

Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Βιάννου

Στίχους που γράψανε πολλοί στης Βιάννου τη θυσία Σου στέλνω αθιβολή ζεστή να πεις μιαν ιστορία Με τσι πενιές τσι κοντυλιές που ο λόγος σου ορίζει Αλήθειας μνήμες σπορικές η που η λύρα σου χαρίζει Γιατί τη στόρηση του νου την κάνεις με τραγούδια. Στα όρη απάνω που πατείς, μ’ ανέμου στροβιλούδια. Αδέρφια σαν θα πάτε στης Βιάννος τα χωριά Μνήματα μην πατάτε μην πάρουνε φωτιά Στα μνήματα εκείνα που τόσο ταπεινά Αδέρφια μας ταφήκαν για την ελευθεριά Μια μέρα του Σεπτέμβρη που λαμπε ο ουρανός Εις τα χωριά της Βιάννου ήτανε σκοτεινός Οι βάρβαροι επήγαν και βάλανε φωτιά Σύμη Κεφαλοβρύσι Πεύκο και Κρεβατά Απ’ το Βαχό ως το Μύρτος σε όλα τα χωριά Το θάνατο εσκορπίσαν οι Ούννοι του Βορά Σκοτώσανε μανάδες και σφάξανε παιδιά Των Ναζιστών το βόλι αθώους δεν ψηφά Σκοτώσανε δικό τους στρατιώτη στ’ Αμιρά Που τ’ όπλου του αρνήθη να στρέψει τα πυρά Στα στήθια των αθώων που στέσαν στη σειρά Τον ήρωα εκείνο τιμούμε αμοναχοί Δίπλα στους εδικούς μας που ορθώσαν το κορμί Οι Ούννοι δεν εβρήκαν μια λέξη για να πούν Φοβούνται να θυμούνται’ τις μνήμες τους πετούν. Οι αντάρτες μας αφήσανε γραφή παντοτινή Γραμμένη με θυσίες βαθιά μες την ψυχή Η αγάπη δε φωλιάζει στα στήθη των δειλών Που σκύβουν το κεφάλι γλύφοντας το παρόν Πίσω να μη γυρνούμε μπροστά μας η ζωή Δίκαιη λύρα, όμορφη, το ίσο μας κρατεί Η ειρήνη δεν κρατιέται στα σκλαβοπάζαρα Μ’ αγώνα καταχτιέται δουλειά και μ’ όνειρα! Αυτά μας παραγγέλνουν της Βιάννου οι νεκροί Και θένε να χορέψουνε μαζί μας την αυγή Σκοτώσαν τα κορμιά τους μα μένει μια φωνή Στον Ομαλό της Βιάννου να σπα τη σιωπή

Δημήτρης Χρηστάκης

 

σελίδα 6

Ένας χρόνος χωρίς τον Σάββα Πετράκη Πριν ένα χρόνο, στις 10 Απριλίου 2012, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία μόλις 62 ετών ο Σάββας Πετράκης, ένας χαρισματικός άνθρωπος με όραμα για τον τόπο μας, με ανοιχτή ματιά, ελεύθερη σκέψη, ουσιαστική αγάπη και σεβασμό απέναντι σε κάθε αληθινό έργο πολιτισμού. Ιδρυτής της Πινακοθήκης της Βιάννου και για χρόνια πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Κερατοκάμπου "Η Βίγλα" ο Σάββας Πετράκης αφιέρωσε τη ζωή του στην ανάδειξη των πολιτιστικών δυνατοτήτων του τόπου μας. Προσκάλεσε εκατοντάδες ζωγράφους και γλύπτες και πέτυχε την προσφορά έργων τους για την Πινακοθήκη, τη μόνη του είδους της που λειτουργεί σε χωριό στην Περιφέρεια της Ελλάδας. Ως πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Κερατοκάμπου «Η Βίγλα», ο Σάββας Πετράκης πάλεψε με κάθε τρόπο για την προστασία και ανάδειξη του φυσικού τοπίου, με μέτρο πάντα τον άνθρωπο, μακριά από τη λογική της κερδοσκοπίας και της κατ’ όνομα μόνο «ανάπτυξης». Ο Σάββας Πετράκης ήταν εκεί κάθε φορά που ένιωθε ότι κινδυνεύει ο τόπος μας, η Βιάννος και η Κρήτη γενικότερα. Από τις μάχες κατά των λατομείων στο Βαχό μέχρι την επέλαση των βιομηχανικών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τα πρόσφατα σχέδια εγκατάστασης πετρελειοδεξαμενών από Ολλανδική εταιρία στη Δέρματο. επιμέλεια Κ. Παναγόπουλος

Ο επαίτης Στην Πίστη πάνω, την Ελπίδα

Σε κάποια άκρη ένας επαίτης καθισμένος το χέρι απλώνει σε κόσμο άδειο από ζωή. Δεν κάνει σκέψεις για την άχαρη ζωή του, ούτε τον νοιάζει τι θα 'χει αύριο συμβεί. Μα καθισμένος στη γωνιά αυτή του δρόμου βλέπει μια θλίψη σ' όλους τους περαστικούς. Κι αυτό τον κάνει ακόμη πιο δυστυχισμένο γιατί ελπίδα έπαιρνε απ' αυτούς. Ρένα Μ. Πέτρου

του Ιωάννη Πολέμη Μη φοβηθείς το σπίτι, που άνοιξε Βαθιά στη γη τα θέμελά του, κι ας έλθουν χίλιοι ανεμοστρόβιλοι και τη σκεπή του ας ρίξουν κάτου. Μη φοβηθείς το δέντρο, που άπλωσε τις ρίζες του βαθιά στο χώμα, κι ας σπάσει την κορφή του ο άνεμος και τα πυκνά κλαδιά του ακόμα. Μη φοβηθείς αυτόν, που στήριξε στην Πίστη επάνω την ελπίδα. Τον είδα στη ζωή να μάχεται μα πάντα ανίκητο τον είδα.

Στο προηγούμενο φύλλο μας από το «δαίμονα του τυπογραφείου» (βλέπε «δαίμονα κειμενογράφου») παραλείψαμε να αναφέρουμε ότι το άρθρο «Από τον κόσμο της μέλισσας» ήταν του Μπάμπη Κοντονασάκη.

Ευχαριστούμε τα μέλη και τους φίλους του Συλλόγου μας που μας βοήθησαν με την εργασία τους, με την οικονομική τους ενίσχυση ή με την προσφορά τους για να υλοποιήσουμε τις δράσεις μας. 

Απρίλιος 2013

Αγαπητοί μας φίλοι, σας καλούμε να συμμετάσχετε ενεργά με τα κείμενά σας και τις προτάσεις σας για να γίνει η εφημερίδα μας η «δική μας εφημερίδα».

Ευχαριστούμε τις Ίνγκριντ Παπαμαστοράκη, Αθηνά Καρτσούλη και Μαρία Βερβελάκη για την οικονομική τους ενίσχυση στην έκδοση της εφημερίδας μας.

Ο Λαογραφικός Όμιλος «Λάζαρος & Μανόλης

Ευχαριστούμε την Βούλα Γουρνιεζάκη για το ψυγείο που μας παραχώρησε και την Ελευθερία Ηγουμενίδη για τον πίνακα που μας δώρισε.

Σύλλογο

Ευχαριστούμε τις Ρούμπη Κονταράκη – Μεραμβελιωτάκη και Μαρία Χλειουνάκη – Μαστρογιωργάκη για την οικονομική τους ενίσχυση στον Σύλλογό μας.

ομάδες, έξω από το κτίριο του Πολιτιστικού

Ευχαριστούμε όλους τους συγχωριανούς μας και όχι μόνο που προσέφεραν στο «Κοινωνικό καλάθι» στα καταστήματα των Κώστα Πετράκη, Αιμίλιου & Γιώργου Κοντονασάκη και Γιάννη Δαμουλάκη.

Μιχαήλ Αρχαγγέλου) την Παρασκευή 21

Με βαθιά εκτίμηση Το Διοικητικό Συμβούλιο Ελπίζουμε να σας θυμηθήκαμε όλους, αν κάποιον τον λησμονήσαμε ζητάμε συγγνώμη και θα επανορθώσουμε.

Χνάρης» σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Άνω

Βιάννου

πραγματοποιεί

χορευτική βραδιά με όλες τις χορευτικές Συλλόγου (στον «Α’ Πολυχώρο Έκφρασης και Πολιτισμού» πίσω από την Εκκλησία του Ιουνίου 2013 και ώρα 8:30 το βράδυ, με το συγκρότημα

του

συντοπίτη

μας

Μιχάλη

Πετσάκη. Η βραδιά είναι τιμητικά αφιερωμένη στον γνωστό βιολάτορα του τόπου μας Νίκο Κόμη. Η είσοδος με φαγητό κοστίζει 10 ευρώ.


Βιαννίτικες αθιβολές

έκδοση του

Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Βιάννου

Ο μήνας Απρίλιος ή Απρίλης Ονομασίες του μήνα Απρίλη Ο Απρίλης είναι ο τέταρτος μήνας του χρόνου κατά το Ιουλιανό και το Γρηγοριανό Ημερολόγιο, ο όγδοος κατά το Εκκλησιαστικό που αρχίζει τον Σεπτέμβριο, ο δεύτερος κατά το παλαιό ρωμαϊκό ημερολόγιο, και ο δέκατος στο αττικό ημερολόγιο ο οποίος ονομάζονταν Μουνιχιών και αντιστοιχούσε στο χρονικό διάστημα 24 Μαρτίου-22 Απριλίου του Γρηγοριανού ημερολογίου. Ο Απρίλιος περιλαμβάνει 30 ημέρες. Οι Λατίνοι τον ονόμασαν Aprilis απ' το aperio= ανοίγω (apertus= ανοικτός και Apertio= Άνοιξη) μια που όλη η φύση ξαναγεννιέται από το βαθύ χειμωνιάτικο ύπνο του χιονιού και τον αφιέρωσαν στη θεά Αφροδίτη. Απρίλης και άνοιξη, Απρίλης και Πάσχα είναι για τον ελληνικό λαό σχεδόν αξεχώριστα. Γι' αυτό τον είπαν και Ανοιξιάτη και Αϊγιωργίτη, απ' τη μεγάλη γιορτή που περιλαμβάνει, και Κερασάρη, εκεί που πρωτοβγαίνουν τα κεράσια. Η ελληνική παράδοση ονομάζει τον Απρίλη και «Λαμπριάτη», γιατί συνήθως το μήνα αυτό γιορτάζουμε το Πάσχα, τη μεγαλύτερη χριστιανική γιορτή της Ορθοδοξίας. Η περίοδος της Μεγάλης Σαρακοστής, με την ψαλμωδία των Χαιρετισμών, ολοκληρώνεται την Παρασκευή που στις εκκλησίες ψάλλουν τον Ακάθιστο Ύμνο και ακολουθεί η Ανάσταση του Χριστού.

Το έθιμο της «Πρωταπριλιάς» Κάθε χρόνο την 1η Απριλίου αναβιώνει το έθιμο με τα αθώα ψέματα. Πρόκειται για μία παιγνιώδη συνήθεια των ανθρώπων, με παγκόσμια διάσταση. Το έθιμο έλκει την καταγωγή του από τη Δύση και ρίζες του ανιχνεύονται στους αρχαίους Κέλτες, οι οποίοι συνήθισαν την Πρωταπριλιά που καλυτέρευε ο καιρός να βγαίνουν για ψάρεμα. Τις περισσότερες φορές γύριζαν με άδεια χέρια, αλλά οι ψεύτικες ιστορίες τους για μεγάλα ψάρια έδιναν κι έπαιρναν. Στον ελληνικό χώρο το έθιμο πρέπει να ήταν γνωστό από την εποχή των Σταυροφοριών. Η συνήθεια να λένε ψέματα δεν είναι άγνωστη στην Ελλάδα. Μάλιστα, αποτελεί, όπως υποστηρίζει ο λαογράφος Γεώργιος Μέγας, συνήθη μηχανισμό στην προσπάθεια εξασφάλισης της επιτυχίας μιας μαγικής ενέργειας ή ενός δύσκολου έργου, βάσει της αντίληψης ότι η ψευδολογία ξεγελά και εμποδίζει τις βλαπτικές δυνάμεις. Και το ψέμα της Πρωταπριλιάς είναι «ένα σκόπιμο ξεγέλασμα των βλαπτικών δυνάμεων που θα εμπόδιζαν την αγροτική παραγωγή», σύμφωνα με το λαογράφο Δημήτριο Λουκάτο. Στην Κομοτηνή λέγανε πως την Πρωταπριλιά το' χαν σε καλό να γελούν «για να γίνουν τα κουκούλια τους», τον καιρό που τρέφανε μεταξοσκώληκες για μετάξι. Χαρακτηριστικό του εθίμου της Πρωταπριλιάς στη χώρα μας είναι και το : «Έλα να πούμε ψέματα/ ένα σακί γιομάτο/ φόρτωσα ένα μπόντικα/ σαράντα κολοκύθια/ κι απάνου στα καπούλια του/ ένα σακί ρεβύθια». επιμέλεια σελίδας Χρυσούλα Γουρνιεζάκη

Απρίλιος 2013

σελίδα 7

Τα λουλούδια του Απρίλη Γλαδιόλα η ιταλική ή μαχαιρίδα Φυτό διακοσμητικό που συλλέγεται για την ομορφιά του. Το συναντάμε τον Απρίλιο σε καλλιεργημένα και χέρσα χωράφια, ελαιώνες και λιβάδια.

Κρητική ίριδα Ενδημικό φυτό της Κρήτης. Το συναντάμε σε όλα τα υψόμετρα, από την θάλασσα μέχρι τα 1.400 μέτρα, ανάμεσα σε χαμηλούς θάμνους, σε πλαγιές λόφων και βραχώδεις γκρεμούς. Ανθίζει από τον Φεβρουάριο μέχρι το Μάιο, ανάλογα με το υψόμετρο. Είναι είδος με «καλλωπιστική αξία». Τα άνθη της Κρητικής Ίριδας είναι μεγάλα μπλε και ιώδη που περιέχουν λευκά και κίτρινα σχέδια. Η ρίζα της χρησιμοποιείται στη βιομηχανία αρωμάτων και οι ιδιότητες αυτές ήταν γνωστές από την αρχαιότητα. Την αναφέρουν ο Θεόφραστος και ο Πλίνιος.

Ίριδα Στην μυθολογία η ίριδα χρονολογείται από την αρχαία Ελλάδα, όταν η θεά Ίριδα, που προσωποποιούσε το ουράνιο τόξο, ενεργούσε ως σύνδεσμος μεταξύ ουρανού και γης. Λέγεται ότι οι μοβ ίριδες έχουν φυτευτεί πάνω από τους τάφους των γυναικών για να καλέσουν την θεά Ίριδα να τις καθοδηγήσει στο ταξίδι τους προς τον ουρανό. Οι ίριδες έχουν συνδεθεί με τη γαλλική μοναρχία κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, τελικά αναγνωρίζεται ως εθνικό τους σύμβολο. Το 25ο λουλούδι για την επέτειο γάμου, τα τρία πέταλα της ίριδας είναι όρθια και λέγεται ότι συμβολίζουν την πίστη, την ανδρεία και τη σοφία.

Φρέζια Το όνομά του από το γερμανικό γιατρό Friedrich Heinrich Theodor Freese, φρέζια με σχήμα καμπάνας τα άνθη τους και η μυρωδιά της είναι από τις πιο δημοφιλείς από τα αρωματικά λουλούδια. Η λευκή ποικιλία της είναι και η πιο αρωματική. Το 7ο λουλούδι για την επέτειο γάμου. Στη γλώσσα των λουλουδιών, η φρέζια λέγεται να συμβολίζει την αθωότητα και τη φιλία.

Πασχαλιά Η ιστορία της πασχαλιάς, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ξεκινά με μια πανέμορφη νύμφη τη Συρίνα. Ο Πάνας, ο θεός των δασών, γοητεύεται από την ομορφιά της και την κυνηγά στο δάσος. Τρομαγμένη από την αγάπη του Πάνα, η Συρίνα διαφεύγει μετατρέποντας τον εαυτό της σε αρωματικό θάμνο, το λουλούδι που τώρα ονομάζετε πασχαλιά. Το 8ο λουλούδι για την επέτειο γάμο. Η πασχαλιά θεωρείται προάγγελος της άνοιξης. Με την εποχή της άνθισής της σηματοδοτεί αν η άνοιξη θα είναι νωρίς ή αργά. Στη γλώσσα των λουλουδιών, τα μωβ άνθη πασχαλιάς συμβολίζουν τα πρώτα συναισθήματα της αγάπης, ενώ τα λευκά αντιπροσωπεύουν την νεανική αθωότητα.


Βιαννίτικες αθιβολές

έκδοση του

Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Βιάννου

Ο μύθος της πασχαλιάς Όταν γεννήθηκε ο Χριστός στη φάτνη της Βηθλεέμ, ο Ηρώδης, ο βασιλιάς της Ιουδαίας με τη σκληρή καρδιά, έδωσε διαταγή να σκοτώσουν όλα τα αγοράκια, όσα είχαν ηλικία από μιας ημέρας έως δύο χρονών! Είχε πληροφορηθεί ότι γεννήθηκε ο βασιλιάς των Ιουδαίων και φοβήθηκε πως θα του πάρει το θρόνο! Επειδή όμως δεν ήξερε ποιο ήταν αυτό το μωρό και πού ακριβώς είχε γεννηθεί, αποφάσισε να σκοτώσει δύο χιλιάδες βρέφη! Ο θεός όμως ειδοποίησε τη νύχτα μ’ έναν άγγελο τον Ιωσήφ να φύγουν αμέσως για την Αίγυπτο για να σωθεί ο Χριστός. Ανέβηκε σ’ ένα γαϊδουράκι η Μαρία, κρατώντας το θείο βρέφος στην αγκαλιά της και ξεκίνησαν μέσα στη νύχτα για την Αίγυπτο. Ξημέρωσε η άλλη μέρα και βρέθηκαν να προχωρούν σε μια μεγάλη έρημο. Κι όταν ο ήλιος ανέβηκε ψηλά στον ουρανό, άρχισε να κάνει φοβερή ζέστη. -Τι κρίμα! είπε σε μια στιγμή αναστενάζοντας η Μαρία. Δεν υπάρχει ούτε ένα δεντράκι σε αυτή την έρημο για να σταθούμε και να δροσιστούμε λιγάκι στον ίσκιο του! Ξαφνικά, φύτρωσε μπροστά τους ένα δεντράκι με πολλά και πυκνά φύλλα. Η Άγια Οικογένεια σταμάτησε την πορεία της και για αρκετές ώρες ξεκουράστηκε στο δροσερό του ίσκιο. Αυτό το δεντράκι ονομάστηκε αργότερα πασχαλιά και να γιατί: Όταν σταύρωσαν οι Ιουδαίοι το Χριστό, κοντά στο Γολγοθά είχε φυτρώσει το ίδιο δεντράκι. Από τον καημό του βλέποντας τον Κύριο να σταυρώνεται, μαράθηκε. Όταν όμως τρεις μέρες αργότερα ο Ιησούς αναστήθηκε, η πασχαλιά ζωντάνεψε και γέμισε με τσαμπιά από όμορφα μοβ και μυρωδάτα λουλούδια, για να πάρει κι αυτή μέρος στη μεγάλη χαρά. Γι’ αυτό ονομάστηκε πασχαλιά.

Απρίλιος 2013

σελίδα 8

Μύθοι λουλουδιών Ίρις - Ίριδα Αυτή η πληροφορία δεν είναι ακριβώς ένας μύθος αλλά έχει συμβολικό περιεχόμενο. Το λουλούδι Ίρις πήρε το όνομα του από την αρχαία θεά Ίριδα, την θεά του ουράνιου τόξου. Η Ίρις ήταν επίσης και αγγελιοφόρος των θεών κυρίως του Δία και της Ήρας. Μετέφερε μηνύματα από το "μάτι του ουρανού" στη γη με την καμπύλη του ουράνιου τόξου. Η λέξη ίρις σημαίνει "μάτι του ουρανού". Ήταν το όνομα πού δόθηκε στη θεά, στο λουλούδι και στην κόρη των ματιών μας. Αυτό σημαίνει ότι καθένας από μας κουβαλάει μαζί του ένα κομμάτι ουρανού.

Υάκινθος - Υάκινθος Ζουμπούλι Ο Υάκινθος ήταν ένας όμορφος νέος από τη Σπάρτη. Ο Υάκινθος ήταν σύντροφος του Απόλλωνα, θεού του ήλιου και του Ζέφυρου, θεού του ανέμου. Οι δύο θεοί συναγωνίζονταν ποιος θα κερδίσει την εύνοια του όμ��ρφου νέου. Μια μέρα καθώς ο Απόλλωνας μάθαινε στο Υάκινθο δισκοβολία, του ξέφυγε ο δίσκος και χτύπησε τον άτυχο νέο σκοτώνοντάς τον. Από το αίμα του νέου ο Απόλλωνας έπλασε ένα λουλούδι που στο άνθισμά του κάθε του πέταλο έμοιαζε να έχει γραφτεί μια θρηνητική κραυγή («αι» δηλαδή γοή στην αρχαιοελληνική γλώσσα). Μια άλλη εκδοχή: Ο Ζέφυρος ζηλεύοντας επειδή ο νεαρός προτιμούσε την παρέα του Απόλλωνα φύσηξε πάνω στο δίσκο κατευθύνοντας τον να χτυπήσει τον Υάκινθο. Η αλήθεια είναι πως ο Υάκινθος του μύθου δεν ήταν πιθανόν το γνωστό μας σήμερα λουλούδι, γατί το είδος δεν είναι ενδημικό της Ελλάδας. Στην πραγματικότητα, ο μύθος μπορεί να μην είναι καν η σωστή πηγή της λέξης "υάκινθος". Ίχνη της λέξης συναντιόνται στην βαθιά αρχαιότητα σε μια μη Ελληνική διάλεκτο που ομιλιούνταν πριν από 4.000 περίπου χρόνια, την "θρακοπελασγιακή".

Λουλούδια πασχαλιάς για τους ρευματισμούς

Αδιαφορώ αν φαίνονται τα μάτια μου κλαμμένα γιατί δε το ‘πα σ’ άνθρωπο ότι πονώ για σένα. Δε φταις εσύ που σ’ αγαπώ, το φταίχτη τονέ ξέρω η μοίρα μου με τη καρδιά μου φταίνε κι υποφέρω. Για σένα νιώθω δροσερό το δάκρυ να προβάλει στα μάτια μου κι αδιαφορώ ίντα θα πούνε οι άλλοι. Δε φταις εσύ που σ’ αγαπώ ευθύνες δε σου βάζω ποτέ μου εκείνο π’ αγαπώ δε το καταδικάζω. Αν είναι η αγάπη έγκλημα ή ενοχή μεγάλη εκατομμύρια φορές έχω για κείνη σφάλει. Δεν είναι λέξη σ’ αγαπώ απλά μια λέξη μόνο μα έχει μεγάλο νόημα, γλύκα μαζί και πόνο. Δεν είναι η λέξη σ’ αγαπώ μια λέξη απλή σα τσ’ άλλες και φέρει ευθύνη όποιος τη πει από τσι πιο μεγάλες.

Μιχάλης Στεφανάκης μαντιναδολόγος - Πεύκος

Τα λουλούδια της πασχαλιάς, όπως και κάποια άλλα είδη λουλουδιών, περιέχουν στα πέταλά τους μεγάλες ποσότητες αλκαλοειδών που έχουν αντιφλεγμονώδη και αναλγητική δράση. Για να επωφεληθείτε, ρίξτε σε ένα γυάλινο βάζο 100 γραμ. λουλούδια πασχαλιάς, καλύψτε τα με 1/2 λίτρο ελαιόλαδο, κλείστε το από πάνω με ένα κομμάτι λαδόχαρτο και ένα λαστιχάκι και αφήστε το σε ηλιόλουστο σημείο για 15 ημέρες. Στη συνέχεια, σουρώστε το μείγμα με ένα τουλουπάνι πιέζοντας τα λουλούδια για να εξαχθούν οι πολύτιμες ουσίες τους και τρίβετε με αυτό το λάδι τις πονεμένες από τους ρευματισμούς αρθρώσεις πρωί-βράδυ Η πασχαλιά είναι φυλλοβόλος θάμνος από τους πιο αρωματικούς. Χαρακτηριστικό της είναι πως ανθίζει τις μέρες περίπου του Πάσχα και για αυτό λέγεται και πασχαλιά. Όλοι μας σχεδόν έχουμε μια πασχαλιά στο χωριό. Τα χρώματά της είναι το λευκό, το κίτρινο και το μωβ. Το μωβ ίσως θεωρείται το πιο δημοφιλές χρώμα. επιμέλεια σελίδας Χρυσούλα Γουρνιεζάκη


Βιαννίτικες αθιβολές

έκδοση του

Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Βιάννου

Απρίλιος 2013

σελίδα 9

Ήθη και έθιμα του Πάσχα Πολλά είναι τα έθιμα της Μεγάλης Εβδομάδας και του Πάσχα στην Κρήτη, αρκετά από τα οποία διατηρούνται ακόμη και σήμερα και είναι αυτά που κάνουν μικρούς και μεγάλους να περιμένουν μ’ ανυπομονησία το Πάσχα. Σαράντα οκτώ (48) μέρες κρατά η νηστεία πριν από το Πάσχα, όσες και οι μέρες που νήστεψε και ο Χριστός στην έρημο. Στους πρώτους χριστιανικούς χρόνους η περίοδος της Σαρακοστής ήταν αφιερωμένη στην προετοιμασία των Κατηχουμένων, οι οποίοι την ημέρα του Πάσχα βαπτίζονταν. Ο κύκλος της ζωής και η αναγέννηση της φύσης συμβολίζονται με την Ανάσταση του Κυρίου, αλλά δεν πρέπει να λησμονούμε και την Ανάσταση του Λαζάρου, που προετοίμασε τους πιστούς για να αποδεχθούν το μεγάλο θαύμα. Από εκείνο το Σάββατο λοιπόν αρχίζουν κι όλα τα πασχαλινά έθιμα και τελειώνουν την Παρασκευή της Διακαινησίμου. Η εβδομάδα αυτή μετά το Πάσχα ονομαζόταν από τους παλιούς «βδομάδα τω σκολώ», δηλ. Δευτέρα τω σκολώ(ν), Τρίτη τω σκολώ, όπου σκόλη ίσον γιορτή, αργία. Σε πολλά μέρη της Ελλάδας γιορτάζουν αυτό το Σάββατο με ξεχωριστό τρόπο.

Σάββατο του Λαζάρου, που θεωρείται ως η μέρα του θανάτου και της ζωής. Σε κάποια χωριά μάλιστα οι αγρότες τα παλιά χρόνια δε μάζευαν τη σοδιά τους εκείνη τη μέρα γιατί φοβούνταν ότι οι καρποί της γης φέρουν το θάνατο μέσα τους. O Λάζαρος ήταν ανέκαθεν μια μορφή που ενέπνεε σεβασμό αλλά και δέος στον απλό κόσμο. Γι’ αυτό και ο Λάζαρος εορταζόταν παντού. Παλιότερα μάλιστα οι εκδηλώσεις εορτασμού ήταν πολλές και ποικίλες, ωστόσο σήμερα έχουν λησμονηθεί ως επί το πλείστον. Τα "λαζαρικά" από τόπο σε τόπο έχουν πολλές παραλλαγές. Στην Κρήτη έκαναν οι κοπελιές έναν ξύλινο σταυρό και τον στόλιζαν με λεμονανθούς και αγριόχορτα με κόκκινα λουλούδια, τις μαχαιρίδες. Για την ψυχή του Λάζαρου οι γυναίκες ζύμωναν ανήμερα το πρωί ειδικά κουλούρια, στα οποία έδιναν το σχήμα ανθρώπου σπαργανωμένου, όπως ακριβώς παριστάνεται ο Λάζαρος στις εικόνες. Όσα παιδιά είχε η οικογένεια τόσους "Λαζάρηδες" έπλαθαν και στη θέση των ματιών έβαζαν δυο γαρίφαλα. Στη Σητεία οι νοικοκυρές φτιάχνουν τον Κουκνίκο που έχει διάφορα σχήματα συνήθως ζωομορφικά που φυλάσσονται σε κάποιο σημείο του σπιτιού μέχρι την Ανάληψη. Στα νότια χωριά του νομού Ηρακλείου όπως και στη Βιάννο φτιάχνονται οι κακαρίστρες ή κικίνες που έφεραν στο κέντρο τους ένα κόκκινο αυγό. Το Σάββατο λοιπόν του Λαζάρου, ομάδες παιδιών ξεκινούσαν από το πρωί για να πουν τα κάλαντα. Την Κυριακή των Βαΐων το πρωί πηγαίνανε στην εκκλησία όλοι ή τουλάχιστον ένας από το κάθε σπίτι για να πάρουν από τα χέρια του παπά το Σταυρό φτιαγμένο από πλεγμένα, περίτεχνα, φύλλα φοινίκων (βάγια). Θυμάμαι τον παππού μου τον παπά-Αντώνη, εφημέριο στην εκκλησία του Λουτρακίου που μέρες πριν ετοίμαζε με τη γιαγιά μου τα βάγια για να πλέξουν τους σταυρούς. Τους σταυρούς αυτούς τους κρεμούσαν πίσω από την κεντρική πόρτα του σπιτιού για προστασία όλο το χρόνο από τους κάθε λογής εχθρούς. Η συνήθεια αυτή υπάρχει και σήμερα. Μαζί δε με τον Σταυρό έπαιρναν από την εκκλησία και ένα κλαδάκι ευλογημένης ελιάς που φυλασσόταν στο εικονοστάσι. Την Κυριακή των Βαΐων επιτρέπεται η ιχθυοκατανάλωση. Από το βράδυ της Κυριακής των Βαΐων άρχιζαν οι λεγόμενες αγρυπνιές, επειδή άρχιζαν πιο αργά από τη συνηθισμένη ώρα του ‘σπερνού. Κι έτσι έμπαινε η Μεγάλη Εβδομάδα: Μεγάλη Δευτέρα, μεγάλη μαχαίρα Μεγάλη Τρίτη ο Χριστός εκρίθη

Μεγάλη Τετάρτη ο Χριστός εχάθη Μεγάλη Πέμτη ο Χριστός ευρέθη Μεγάλη Παρασκή ο Χριστός στο καρφί Μεγάλο μου Σαββάτο χαρές γεμάτο Πάσχα Κυριακή στη σούβλα το αρνί Η Μεγάλη Τετάρτη είναι αφιερωμένη στη μνήμη της αμαρτωλής γυναίκας που μετανόησε, πίστεψε στο Χριστό και άλειψε τα πόδια του με μύρο. Το απόγευμα της Μεγάλης Τετάρτης στις εκκλησίες μας τελείται το μυστήριο του Μεγάλου Ευχελαίου. Κατά τη διάρκεια του διαβάζονται επτά Ευαγγέλια και επτά Ευχές. Ευλογείται το λάδι με το οποίο ο παπάς σταυρώνει τους πιστούς στο μέτωπο, στο πηγούνι, στα μάγουλα και στις παλάμες. Το μυστήριο του Ευχελαίου μπορεί να τελεστεί και εκτός ναού. Εκείνη τη μέρα συνηθίζεται να καλεί ο πιστός τον ιερέα της ενορίας του. Το λάδι του Ευχέλαιου θεωρείται θεραπευτικό και το αλεύρι που χρησιμοποιείται, οι νοικοκυρές το χρησιμοποιούν όταν ζυμώνουν. Από την Μεγάλη Πέμπτη άρχιζαν οι ετοιμασίες για τις νοικοκυρές. Το πιο γνωστό έθιμο αυτής της μέρας είναι το βάψιμο των αυγών προς τιμή του γεγονότος της σταύρωσης του Χριστού. Πάσχα δίχως κόκκινα αυγά δε γίνεται. Για αυτό και η Μεγάλη Πέμπτη λέγεται επίσης και Κόκκινη Πέμπτη ή «ΚοκκινοΠέμπτη» Το βάψιμο των αυγών γίνεται με ορισμένη εθιμοτυπία. Σε πολλά μέρη, είναι συγκεκριμένος ο αριθμός αυγών που θα βάψουν και οι τρόποι και τα μέσα βαφής που θα χρησιμοποιήσουν. Σε ορισμένες περιοχές διατηρούν και κάποιες δεισιδαιμονίες: π.χ. το δοχείο όπου βάφουν τα αυγά, πρέπει να είναι καινούριο, τη βαφή δεν την βγάζουν από το σπίτι, ούτε επιτρέπεται να τη χύσουν. Το βάψιμο των αυγών, παλιά γινόταν από τα χρώματα των λουλουδιών, κυρίως της κόκκινης παπαρούνας. Γυναίκες και άντρες ασχολούνταν με το γράψιμο ή το κέντημα των αυγών. Δηλαδή ζωγράφιζαν πάνω στα αυγά με λιωμένο κερί, πουλιά ή διάφορα άλλα σχήματα. Έκοβαν φυλλαράκια από διάφορα φυτά, τα έβαζαν με την καλή τους μεριά πάνω στα φρέσκα αυγά και τα στερέωναν περιτυλίγοντάς τα με κομμάτια λεπτής γυναικείας κάλτσας που είχαν φροντίσει να φυλάξουν όταν λόγω φθοράς δεν τις φορούσαν πλέον. Κατόπιν διέλυαν μόνο κόκκινη αυγομπογιά σε μπόλικο νερό και σε ειδικό για τον σκοπό αυτό τσικαλάκι έβραζαν για αρκετή ώρα τα αυγά ρίχνοντας και ξύδι για εντονότερο χρώμα. Όταν αργότερα έβγαζαν τα αυγά και το περιτύλιγμά τους, καμάρωναν για τα σχέδια που είχαν αποτυπώσει και τα άλειφαν με λάδι για να λάμψουν. Μερικές φορές κι αν στην οικογένεια υπήρχε άτομο με καλλιτεχνικό ταλέντο αντί φύλλων χρησιμοποιούσαν μικρά σχέδια σε χαρτί κομμένα υπομονετικά με ψαλιδάκι. Ίδια διαδικασία περίπου γίνεται και σήμερα. Υπάρχουν πολλές ερμηνείες γιατί βάφονται κόκκινα τα αυγά. Μερικοί αναφέρονται στην εβραϊκή παράδοση, τότε που ζητήθηκε από τους Εβραίους να σφάξουν ένα αρνί και με το αίμα του να βάψουν τις πόρτες των σπιτιών τους. Άλλοι θεωρούν το αυγό σύμβολο ζωής και αναγέννησης και ισχυρίζονται πως συμβολίζει την ανάσταση. Τα Πασχαλινά κόκκινα αυγά, σύμφωνα με τον Kοραή, συμβολίζουν το αίμα των προβάτων με το οποίο οι Ιουδαίοι έβαψαν τις οικείες τους, για να αποφύγουν την «υπό εξολοθρευτικού Αγγέλου φθοράν». Κατ’ άλλους τα αυγά βάφονται κόκκινα είτε σε ανάμνηση του χυμένου αίματος του Χριστού από τη λόγχη του Ρωμαίου στρατιώτη είτε γιατί το χρώμα συνέχεια στην επόμενη σελίδα


Βιαννίτικες αθιβολές

έκδοση του

Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Βιάννου

Ήθη και έθιμα του Πάσχα αυτό αποτελεί έκφραση χαράς λόγω της ερχόμενης άνοιξης και της Ανάστασης του Κυρίου. Μια λαϊκή ιστορία διηγείται ότι κάποια γυναίκα όταν έμαθε ότι αναστήθηκε ο Χριστός είπε πως αυτό δεν γίνεται, όπως δε γίνεται και τα αυγά από άσπρα να γίνουν κόκκινα. Οπότε έγινε θαύμα και τα αυγά που κρατούσε κοκκίνισαν και σε ανάμνηση του θαύματος αυτού βάφουμε όλοι τα αυγά μας κόκκινα για να θυμόμαστε την θυσία του Κυρίου. Στην Ορθόδοξη Εκκλησία η ημέρα είναι αφιερωμένη στην ανάμνηση τεσσάρων γεγονότων τα οποία περιγράφονται στα Ευαγγέλια και τα οποία συνέβησαν σύμφωνα με τις ευαγγελικές αναφορές λίγο πριν τη Σταύρωση: Ο Μυστικός Δείπνος, δηλαδή το δείπνο του Ιησού Χριστού με τους 12 Αποστόλους, όπως περιγράφεται στα Ευαγγέλια του Ματθαίου(26, 1730α), του Μάρκου (14, 12-26) και του Λουκά (22, 7-23), Ο Ιερός Νιπτήρας, δηλαδή το πλύσιμο των ποδιών των 12 Αποστόλων από τον Ιησού Χριστό, όπως περιγράφεται στα Ευαγγέλια του Ματθαίου (23, 6-12), του Λουκά (22, 24-28) και του Ιωάννη (13, 1-20), Η Υπερφυής Προσευχή, δηλαδή η προσευχή του Ιησού προς τον Πατέρα του μετά τον Μυστικό Δείπνο και λίγο πριν τη σύλληψή του, όπως περιγράφεται στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη (17, 1-26), και Η προδοσία του Ιούδα η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη σύλληψη του Ιησού, όπως περιγράφεται στα Ευαγγέλια του Ματθαίου (26, 47-56), του Μάρκου (14, 43-50), του Λουκά (22, 47-53) και του Ιωάννη (18, 111). Το πρωί της Μεγάλης Πέμπτης γίνεται η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου. Κοινωνούν πολλοί πιστοί, κατάλληλα προετοιμασμένοι με εξομολόγηση και νηστεία. Για όσους νηστεύουν αυστηρά τη Μεγάλη Βδομάδα (χωρίς λάδι), η Μεγάλη Πέμπτη καταλύεται. Τη Μεγάλη Πέμπτη, όταν τη νύχτα διαβάζονται τα δώδεκα Ευαγγέλια και γίνεται η τελετή της Σταύρωσης του Χριστού, η συγκίνηση της λαϊκής ψυχής για το θείο δράμα κορυφώνεται. Σε πολλά μέρη, γυναίκες και κορίτσια, διανυκτερεύουν στην εκκλησία, «φυλάγουν και μοιρολογούν το Χριστό» όπως συνηθίζουν να κάνουν για κάθε αγαπημένο τους νεκρό. Την Μεγάλη Παρασκευή έχουμε την κορύφωση του θείου δράματος, τελείται η «Ακολουθία των Παθών» και θυμόμαστε και βιώνουμε τα Σωτήρια και φρικτά Πάθη του Κυρίου και Θεού μας. Δηλαδή τα φτυσίματα, τα μαστιγώματα, τις κοροϊδίες, τους εξευτελισμούς, τα κτυπήματα, το αγκάθινο στεφάνι και κυρίως την Σταύρωση και τον θάνατο του Χριστού μας. Έτσι Μεγάλη Παρασκευή το πρωί (ημερολογιακά), τελούνται οι εξής ακολουθίες: Ακολουθία των Μεγάλες Ωρών και στις 12.00 το μεσημέρι της Αποκαθηλώσεως, δηλαδή την Ταφή Του Κυρίου από τον Ιωσήφ τον Αριμαθαίας και το Νικόδημο τον Φαρισαίο, μέλος του Μ. Συμβουλίου και κρυφό μαθητή του Κυρίου. Την Μεγάλη Παρασκευή το βράδυ (ημερολογιακά) ψάλλονται τα Εγκώμια και έχουμε την περιφορά του Επιταφίου! Κορυφώνεται το θείο δράμα. Σε κάθε γωνιά της γης, η Ορθοδοξία με κατάνυξη, ευλάβεια και συντριβή, βιώνει τα πάθη του Θεανθρώπου. Οι πιστοί συρρέουν στις εκκλησίες και παρακολουθούν την τελετή της αποκαθήλωσης. Η Μεγάλη Παρασκευή είναι η πιο θλιβερή μέρα τού χρόνου. Ολημερίς χτυπά η καμπάνα πένθιμη. Η ημέρα της Μεγάλης Παρασκευής είναι μια από τις πλέον χαρακτηριστικές του Εκκλησιαστικού έτους, με τις ακολουθίες της, το λειτουργικό και υμνογραφικό πλούτο της. Το βράδυ, από άκρη σε άκρη της γης, οι Έλληνες, οι Ορθόδοξοι, ψάλλουν το «Ω γλυκύ μου έαρ», καθώς το πένθος κορυφώνεται. Κρατώντας αναμμένα κεριά, ακολουθούν τις περιφορές των Επιταφίων, που είναι στολισμένοι με πολύχρωμα λουλούδια. Η συγκίνηση κορυφώνεται, όταν μετά την περιφορά το σύνολο τού εκκλησιάσματος εισέρχεται

Απρίλιος 2013

σελίδα 10

(συνέχεια)

πάλι στο ναό διαβαίνοντας κάτω από τον Επιτάφιο, τον συγκρατούν ψηλά τα μόλις απολυθέντα από το στρατό παλληκάρια. Με τον τρόπον αυτό παίρνουν οι πιστοί την ευλογία που θα τους συντροφέψει μέχρι τού χρόνου. «Καταβαίνουν έτσι και οι άνθρωποι, για μια στιγμή, στον τάφο τού Χριστού. Θάβονται μαζί του για να συναναστηθούν το επόμενο βράδυ». Η Μεγάλη Παρασκευή είναι μέρα απόλυτου πένθους. Επειδή η Μεγάλη Παρασκευή θεωρείται η μέρα των νεκρών οι άνθρωποι ευπρεπίζουν τους τάφους γιατί πιστεύουν ότι με την Ανάσταση θα έρθουν από τον κάτω κόσμο οι νεκροί και πρέπει να βρουν τους τάφους τους περιποιημένους. Σύμφωνα με την παράδοση τη Μεγάλη Παρασκευή το ράψιμο και το κάρφωμα είναι δουλειές απαγορευμένες. Τα ρούχα που ράβονταν εκείνη την ημέρα θεωρούνταν κακότυχα καθώς πίστευαν ότι θα είχαν την τύχη των ρούχων του Χριστού. Η Μεγάλη Παρασκευή, είναι ημέρα απόλυτης αργίας και νηστείας. Την Μεγάλη Παρασκευή τελείται η «Ακολουθία των Παθών». Ο Χριστός, αφού εμπαίχθηκε και βασανίσθηκε από τον ιουδαϊκό όχλο και τους Πραιτοριανούς του Πιλάτου, πορεύεται την «Οδό του Μαρτυρίου». Στον Γολγοθά σταυρώνεται σαν κακούργος, μαζί με τους δύο ληστές. «Γολγοθά» σημαίνει «κρανίου τόπος», κατά την παράδοση του κρανίου του Πρωτοπλάστου Αδάμ, που απεικονίζεται στη βάση του Σταυρού. Και στον Σταυρό ακόμη δέχεται τον ονειδισμό των στρατιωτών. Όταν θα πει «Διψώ», θα γευτεί χολή και ξίδι. Παρακαλεί τον Ουράνιο Πατέρα Του να συγχωρήσει τους σταυρωτές Του. Συγχωρεί τον Ευγνώμονα και μετανιωμένο Ληστή, ανοίγοντάς του τις πύλες του Παραδείσου. Το πρωί στους ναούς γίνεται η ακολουθία των Μεγάλων Ωρών και αμέσως μετά ο Εσπερινός της Αποκαθήλωσης. Στο τέλος του Ευαγγελίου, ο ιερέας βγάζει τα καρφιά απ’ τον Εσταυρωμένο, κατεβάζει το Σώμα, το αποθέτει σε λευκό σεντόνι, το ραντίζει με «μύρα» (άρωμα), ευλογεί τον λαό και το τοποθετεί στην Αγ. Τράπεζα. Σε λίγη ώρα, λιτανεύει τον «αέρα» (ύφασμα) του Επιταφίου σε όλον το ναό και τοποθετεί πάνω στο ξύλινο κουβούκλιο. Ύστερα περνάνε όλοι οι Χριστιανοί να προσκυνήσουν τον επιτάφιο. Αρκετοί περνούν κάτω από το κουβούκλιο γονατιστοί, τρεις φορές σταυρωτά «για ευλογία». Στους περισσότερους ναούς το πρωί στολίζουν οι κοπέλες τον Επιτάφιο. Επίσης, η Μεγάλη Παρασκευή για τις νοικοκυρές είναι «αργία». Το μεσημεριανό φαγητό είναι χωρίς λάδι, πρόχειρο, συμμετέχοντας ενεργά στην Άκρα Ταπείνωση του Χριστού. Το Μεγάλο Σάββατο είναι η τελευταία μέρα της Μεγάλης Εβδομάδας και της Μεγάλης Σαρακοστής. Τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου προς Κυριακή του Πάσχα εορτάζεται κατά το, ορθόδοξο τυπικό η Ανάσταση του Χριστού. Είναι το μόνο Σάββατο του χρόνου κατά το οποίο νηστεύεται και το λάδι. Το πρωί εορτάζεται στην εκκλησία η πρώτη Ανάσταση, Με την Ανάσταση να είναι «προ των πυλών» το Μεγάλο Σάββατο χαρακτηρίζεται από τον πανηγυρικό του χαρακτήρα αφού ήδη από το πρωί οι καμπάνες χτυπούν χαρμόσυνα. Το Μεγάλο Σάββατο το πρωί γιορτάζουμε: α) την Ταφή Του Κυρίου και β) την Κάθοδο Του στον Άδη, όπου κήρυξε σε όλους τους νεκρούς. Το Μεγάλο Σάββατο στις 12.00 (δηλαδή ουσιαστικά την Κυριακή), έχουμε την ζωηφόρο Ανάσταση του Κυρίου μας, την ήττα του θανάτου και της φθοράς και την αφή του Αγίου Φωτός στον κόσμο από το Πανάγιο Τάφο. Λίγο πριν τα μεσάνυχτα, όλα τα φώτα της εκκλησίας σβήνουν και Συνέχεια στην επόμενη σελίδα


Βιαννίτικες αθιβολές

έκδοση του

Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Βιάννου

Ήθη και έθιμα του Πάσχα (συνέχεια) πέφτει παντού σκοτάδι. Στις 12 το βράδυ, ο ιερέας ψάλλει το "Δεύτε λάβετε φως" και βγαίνει με τη λαμπάδα του αναμμένη μέσα από την Ωραία Πύλη και δίνει φως στους εκκλησιαζόμενους. Στη συνέχεια οι πιστοί βγαίνουν έξω από την εκκλησία, όπου ο παπάς διαβάζει το Ευαγγέλιο της Αναστάσεως και μόλις τελειώσει ψάλλει το "Χριστός Ανέστη...". Ακολουθεί το έθιμο της φουνάρας και το κάψιμο του Ιούδα. Αμέσως μετά αρχίζουν να πέφτουν πυροτεχνήματα και βεγγαλικά. Μετά την Ανάσταση, οι πιστοί μεταφέρουν στο σπίτι τους το Άγιο Φως. Στην είσοδο του σπιτιού τους κάνουν, με τον καπνό της λαμπάδας, το σχήμα του σταυρού. Μετά ανάβουν το καντήλι και προσπαθούν να το κρατήσουν τουλάχιστον τρεις με σαράντα ημέρες. Στη συνέχεια κάθονται στο Πασχαλινό τραπέζι για να φάνε την πατροπαράδοτη μαγειρίτσα (σούπα από αρνίσια ή βοδινά εντόσθια). Τσουγκρίζουν κόκκινα αυγά και τρώνε κουλούρια και τσουρέκια.

Κυριακή του Πάσχα στις 11.00 π.μ. ή το απόγευμα, τελείται ο «Εσπερινός της Αγάπης», όπου σε πολλές γλώσσες διαβάζεται το Ιερό Ευαγγέλιο και διατρανώνεται παγκοσμίως η νίκη του θανάτου και η εποχή της Καινούριας Διαθήκης, της χαράς και της Αναστάσιμης ελπίδας. Χρυσούλα Γουρνιεζάκη

Η φουνάρα και το κάψιμο του Ιούδα στην Βιάννο Ένα ιδιαίτερο έθιμο της Κρήτης και της Βιάννου είναι η φουνάρα και το κάψιμο του Ιούδα. Η Βιάννος έχει 3 ενορίες: την ενορία της Αγίας Αικατερίνης που βρίσκεται στο Σορό, την Ενορία του Μιχαήλ Αρχαγγέλου που βρίσκεται στην πλατεία του χωριού, και την ενορία του Αγίου Δημητρίου που βρίσκεται στην Πλάκα. Όλη την Μεγαλοβδομάδα τα παιδιά κάθε ηλικίας αλλά και μεγάλοι προετοιμάζονται για την φουνάρα που γίνεται την βραδιά της Ανάστασης. Από την Μεγάλη Δευτέρα ξεκινάνε μικροί και μεγάλοι της κάθε ενορίας με φορτηγά και ψάχνουν για φουντάλια, και για πρίνους. Κάθε μέρα κάνουν από 2 3 στρατιές με τα φορτηγά και ιδιαίτερα την μεγάλη Παρασκευή πηγαίνουν σχεδόν όλη μέρα πάνω κάτω και κουβαλάνε ξύλα. Σκοπός τους, είναι ποιά ενορία θα κάνει την μεγαλύτερη φουνάρα από τις άλλες 2 ενορίες. Η κάθε ενορία έχει και ένα χώρο που καίνε τον Ιούδα. Την Μεγαλοβδομάδα κάθε απόγευμα μέχρι το βράδυ τα παιδιά κάθονται και κάνουν τις λεγόμενες περιπολίες για να μην έρθουν από τις άλλες ενορίες και τους πάρουν τα ξύλα. Το Μεγάλο Σάββατο από το πρωί κάνουν τις τελευταίες διαδρομές με τα ξύλα και από το μεσημέρι και μετά ξεκινάει το φτιάξιμο τις φουνάρας. Εκεί αρχίζουν και φτιάχνουν τα ξύλα και στο τέλος τοποθετούν τον Ιούδα. Η διαδικασία αυτή παίρνει αρκετές ώρες και γι αυτό βοηθάνε όλοι όσοι μάζευαν ξύλα. Όταν τελειώσουν φεύγουν και αναλαμβάνουν 2 άτομα να είναι εκεί το βράδυ για να βάλουν φωτιά. Οι υπόλοιποι το βράδυ πάνε στην εκκλησία και όταν πει ο παπάς το Χριστός Ανέστη τότε δίνουν σήμα στους άλλους 2 και ανάβουν την φουνάρα η οποία κρατάει αναμμένη μέχρι αργά την νύχτα. Χριστόφορος Μπριντάκης

Απρίλιος 2013

σελίδα 11

Ο στολισμός και η μυσταγωγία του Επιταφίου Η κατανυκτική μυσταγωγία της περιφοράς του Επιταφίου θέλει κάθε χρόνο την ετοιμασία της. Ο στολισμός του έχει ιδιαίτερο εθιμοτυπικό και δημιουργούσε πάντα μια ευγενή άμιλλα μεταξύ των ενοριών, για ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα. Η κατασκευή του δεν είναι τυχαία: Όπως πιστεύεται, το επάνω μέρος του συμβολίζει τον ουρανό και το επίπεδο που υπάρχει στη μέση συμβολίζει τη Γη. Η ελληνική παράδοση ήθελε τις γυναίκες να ξενυχτούν στολίζοντας την ξυλόγλυπτη κατασκευή με λουλούδια όλων των χρωμάτων και των αρωμάτων. Χρησιμοποιούσαν ποικιλόμορφα μυρωδάτα αγριολούλουδα αλλά και άλλα, ήμερα, που μάζευαν τα παιδιά από τους ανοιξιάτικους κήπους, τις αυλές και τα χωράφια: Ανεμώνες, μαργαρίτες, άσπρα, μωβ, κίτρινα και μπλε λουλουδάκια του αγρού, κρίνους, τριαντάφυλλα, άνθη λεμονιάς, βιολέτες, μενεξέδες, πασχαλιές, γαρίφαλα. Στη Βιάννο ο στολισμός ξεκινάει πρωί πρωί. Οι γυναίκες ετοιμάζουν τον επιτάφιο και όλες μαζί με τις κοπέλες του χωριού ξεκινούν το στόλισμα. Οι ανθοδέσμες με τα πολύχρωμα λουλούδια γεμίζουν το τραπέζι της εκκλησίας κι από κει τα διαλέγουν για το που θα τοποθετηθούν. Οι μεγαλύτερες γυναίκες συμβουλεύουν και καθοδηγούν τις κοπελιές. Άλλες κοπέλες κάνουν κολαΐνες από μαντηλίδες (μαργαρίτες) ή μ’ ανθούς από τις λεμονιές και τις νεραντζιές για να τις βάλουν στον επιτάφιο. Παλιότερα μας αναφέρει η κα Αταλάντη ΜιχελογιαννάκηΚαραβελάκη ο ιερέας της κάθε ενορίας στη Βιάννο καλούσε τις γυναίκες να φέρουν βιόλες (ματσάκια από όμορφα λουλούδια) για να στολίσουν τον επιτάφιο. Η καθεμιά ετοίμαζε τη δική της που μπορεί να ήταν περισσότερες από μια και τις τοποθετούσαν οι ίδιες στον επιτάφιο. «… κάθε Μεγάλη Παρασκευή πρωί - πρωί ξεχυνόμαστε στα περιβόλια, στις αυλές για να βρούμε λουλούδια για την βιόλα μας, στον Αντρουλιανό ήταν το περιβόλι του Γιάννη Δημ. Παπαμαστοράκη γιατρού και βουλευτή, ένα περιβόλι κατάφυτο από λογής - λογής λουλούδια αγριολούλουδα, άγριες τριανταφυλλιές με τα ροζ άνθη τους αλλά και ποικιλίες από αγιοκλήματα που σκορπούσαν ένα μεθυστικό άρωμα, από κει μάζευα λουλούδια για να πάω στον επιτάφιο… Υπήρχε συναγωνισμός για το ποια θα φτιάξει το πιο όμορφο ματσάκι». Στην Κρήτη και ειδικά την Μεγάλη Παρασκευή υπάρχει το έθιμο ο Ιερεύς να μνημονεύει εντός της Εκκλησίας πριν την περιφορά του Επιταφίου τα ονόματα όλων των κεκοιμημένων συγχωριανών της κάθε οικογένειας ακόμα και πολλές γενεές πίσω. Στα παλαιότερα χρόνια αλλά ακόμα και σήμερα όλοι περνούσαν κάτω από τον Επιτάφιο, για να τους πιάσει η χάρη. Στην Κρήτη πίστευαν πως αν τα ζωηρά παιδιά περάσουν τρεις φορές από κάτω, θα φρονιμέψουν και αν κάνουν το ίδιο και οι άρρωστοι, θα αναρρώσουν. Τα λουλούδια που έπαιρναν οι πιστοί από τον Επιτάφιο θεωρούνταν ευλογημένα και τα τοποθετούσαν στο εικονοστάσι του σπιτιού. Οι γυναίκες έφτιαχναν με αυτά φυλαχτά για τους ναυτικούς, ενώ άλλοι τα χρησιμοποιούσαν σαν γιατρικό για τον πονοκέφαλο. Αν οι ανάγκες ήταν διαφορετικές, είχαν και άλλη χρήση: Τα κορίτσια της Σκοπέλου τα έβαζαν κάτω από το μαξιλάρι τους για να δουν ποιον θα παντρευτούν, ενώ στην Κρήτη τα χρησιμοποιούσαν για το έθιμο της ανανέωσης της ζύμης του ψωμιού. Σύμφωνα με την παράδοση, υπήρχε η αντίληψη ότι το ψωμί χάνει τη δύναμή του και χρειάζεται ανανέωση, άρα η νέα ζύμη έπρεπε να ευλογηθεί. Έτσι τη Μεγάλη Παρασκευή, όταν ο παπάς διάβαζε το πρώτο Ευαγγέλιο, λέγανε ότι «καινουργιώνεται το προζύμι». Αν μάλιστα έβαζαν και ένα λουλούδι του Επιταφίου μέσα του, τόσο το καλύτερο. Χρυσούλα Γουρνιεζάκη


Βιαννίτικες αθιβολές

έκδοση του

«Οι πόνοι της Παναγιάς» του Κώστα Βάρναλη Πού να σε κρύψω γιόκα μου να μη σε φτάνουν οι κακοί σε ποιο νησί του ωκεανού σε πια κορφή ερημική. Δε θα σε μάθω να μιλάς και τ' άδικο φωνάξεις ξέρω πως θα χεις την καρδιά τόσο καλή τόσο γλυκή που μες τα βρόχια της οργής ταχειά, ταχειά θε να σπαράξεις. Συ θα 'χεις μάτια γαλανά θα 'χεις κορμάκι τρυφερό θα σε φυλάω από ματιά κακή και από κακό καιρό Από το πρώτο ξάφνιασμα της ξυπνημένης νιότης δεν είσαι συ για μάχητες δεν είσαι συ για το σταυρό εσύ νοικοκερόπουλο όχι σκλάβος, όχι σκλάβος ή προδότης Κι αν κάποτε τα φρένα σου το δίκιο φως της αστραπής κι αν η αλήθεια σου ζητήσουνε παιδάκι μου να μην τα πεις Θεριά οι ανθρώποι δεν μπορούν το φως να το σηκώσουν δεν είναι η αλήθεια πιο χρυσή απ' την αλήθεια της σιωπής χίλιες φορές να γεννηθείς τόσες, τόσες θα σε σταυρώσουν Πόσο ταιριαστοί είναι οι στίχοι με τα θεία πάθη των ημερών και την αντανάκλασή τους στο πρόσωπο της άγιας Μητέρας! Μεταφορικά, όμως, κάθε πόνος γεννάει πάντα κάτι καλό... είναι... σαν Ανάσταση ψυχής. Σε ποίηση του Κώστα Βάρναλη και σε ερμηνεία του Νίκου Ξυλούρη, κι αργότερα από τον Γιάννη Χαρούλη είναι σαν να έχεις μπροστά και να ακούς την ίδια την Παναγία να μιλάει και να πονάει ως τραγική μάνα για το παιδί της. Όλη η μητρική αγάπη είναι αποτυπωμένη σ' αυτό το ποίημα.

Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Βιάννου

Τα κάλαντα του Λαζάρου Σήμερον έρχεται ο Χριστός, ο επουράνιος Θεός Εν τη πόλει Βηθανία, Μάρθα κλαίει και Μαρία Λάζαρο τον αδερφό τους, τον γλυκύ και γκαρδιακό τους, Τον μοιρολογούν και λέγουν, τον μοιρολογούν και κλαίγουν. Τρεις ημέρες τον θρηνούσαν και τον εμοιρολογούσαν. Την ημέρα την Τετάρτη κίνησε ο Χριστός για να 'ρθει Και εβγήκε η Μαρία έξω από τη Βηθανία Και εμπρός του γονυ κλει και τους πόδας του φιλεί. -Αν εδώ ήσουν Χριστέ μου δε θα πέθαιν' ο αδερφός μου, πλην και τώρα εγώ πιστεύω και καλότατα ηξεύρω ότι δύνασαι αν θελήσεις και νεκρούς να αναστήσεις. Λέει: Πίστευε Μαρία, άγωμεν εις τα μνημεία . Τότε ο Χριστός δακρύζει και τον Άδη φοβερίζει: -Άδη, τάρταρε και χάρο, Λάζαρο θε να σου πάρω. Δεύρο έξω Λάζαρέ μου, φίλε και αγαπητέ μου. Παρευθύς από τον Άδη, ως εξαίσιο σημάδι Λάζαρος απενεκρώθη, ανεστήθη και σηκώθη. Ζωντανός σαβανωμένος και με το κερί ζωσμένος. Τότε Μάρθα και Μαρία, τότε όλη η Βηθανία Μαθητές και Αποστόλοι εκεί ευρεθήκαν όλοι. Δόξα τω Θεώ φωνάζουν και το Λάζαρο εξετάζουν -Πες μας Λάζαρε τι είδες εις τον Άδη απού πήγες. -Είδα φόβους, είδα τρόμους, είδα βάσανα και πόνους. Δώστε μου νερό λιγάκι να ξεπλύνω το φαρμάκι της καρδιάς μου, των χειλέων και μη με ρωτάτε πλέον.

Και λίγες μαντινάδες για την Άνοιξη… Άνοιξη, Πάσχα, Ομορφιά Άνοιξη, Πάσχα, Ομορφιά Η πιο μεγάλη σχόλη Η πιο μεγάλη σχόλη Σαν την ημέρα της Λαμπρής Σαν την ημέρα της Λαμπρής Να η ζωή ζωή σου σου όλη! όλη! Να ’ναι ’ναι η Σήμερα Σήμερα την την Πρωτομαγιά Πρωτομαγιά Που η φύση Που η φύση όλη όλη γιορτάζει γιορτάζει Εύχομαι όλη Εύχομαι όλη η η ζωή ζωή Με Άνοιξη Άνοιξη να να μοιάζει μοιάζει Με Θωρρώ λουλούδια και δεντρά Πάλι να μπουμπουκιούνε

Θωρρώ λουλούδια και δεντρά Πάλι να μπουμπουκιούνε Τον ερχομό τους στη ζωή Κι Άνοιξη διαλαλούνε! Όπου περνάς μοσχιβολάς Σαν Άνοιξης λουλούδι Γι’ αυτό κι εγώ σ’ αγάπησα Και σ’ έκανα τραγούδι!

Απρίλιος 2013

σελίδα 12

Ο μεγαλύτερος άνθρωπος στην ιστορία ήταν ο Ιησούς, δεν είχε υπαλλήλους αλλά τον αποκαλούσαν Κύριο. Δεν είχε πτυχίο όμως τον κάλεσαν δάσκαλο. Δεν είχε φάρμακα, όμως τον αποκαλούσαν θεραπευτή. Δεν είχε στρατό, αλλά ακόμα και οι βασιλιάδες τον φοβόταν. Δεν κέρδισε στρατιωτικές μάχες, αλλά κατέκτησε τον κόσμο. Δεν είχε διαπράξει κανένα έγκλημα και όμως τον σταύρωσαν. Θάφτηκε σε ένα τάφο, αλλά ζει σήμερα μέσα στις καρδιές μας. Η Μεγάλη εβδομάδα είναι η Εβδομάδα των Παθών. Προσωπικά η ημέρα η οποία με συγκινεί και με φορτίζει συναισθηματικά είναι η Μεγάλη Πέμπτη. Είναι η ήμερα όπου είναι αφιερωμένη στο Μυστικό Δείπνο, στην προσευχή στην Γεσθημανή, στην προδοσία του Ιούδα, στη σύλληψη του Ιησού, στην ανάκριση από τον Άννα, στην Άρνηση του Πέτρου και στην καταδίκη του Χριστού από τον Καϊάφα. Εκείνη την ημέρα κάθε χρόνο λυπάμαι και στεναχωριέμαι πολύ. Την ώρα που διαβάζεται το έκτο ευαγγέλιο και γίνεται η σταύρωση του Χριστού δάκρυα κυλάνε στα μάτια μου, τα ίδια συναισθήματα και την επόμενη μέρα. Η Μεγάλη Παρασκευή είναι αφιερωμένη στα Άγια Πάθη και στη Σταύρωση. Σήμερα οι καμπάνες χτυπούν πένθιμα. Σήμερα η καρδιά μου είναι λυπημένη, όπως κι οι καρδιές των άλλων πιστών, η μέρα μουντή και πένθιμη. Θρηνεί για το θάνατο του Χριστού. Με τη καρδιά μου γεμάτη θλίψη πηγαίνω λουλούδια για να στολίσουμε τον επιτάφιο, το βράδυ ψάλλουμε τα εγκώμια και συμμετέχω στη περιφορά του.

Εύη Παπαδάκη

Σύμβολα της Λαμπρής Κόκκινα αυγά : Συμβολίζουν με το κόκκινο χρώμα τους το αίμα του Χριστού Αρνί : Συμβολίζει τους πιστούς από την παραβολή του Χριστού με τον βοσκό Ο Σταυρός: Συμβολίζει το Σταυρό πάνω στ��ν οποίο μαρτύρησε ο Χριστός Η λαμπάδα: Συμβολίζει το φως που έφερε ο Χριστός νικώντας το θάνατο και κατ’ επέκταση το σκοτάδι με την Ανάστασή του Πυροτεχνήματα: Με το θόρυβο και το φως που κάνουν λέγεται ότι διώχνουν τα κακά πνεύματα. Το τσούγκρισμα των κόκκινων αυγών: Το έθιμο του τσουγκρίσματος των αυγών ξεκίνησε μάλλον στην Βόρεια Αγγλία ως παιχνίδι «Ο κάτοχος του πιο γερού αυγού, ήταν ο νικητής!». Κανονικά πάντως το πρώτο αυγό που βάφεται σε κάθε σπίτι ανήκει στην Παναγία και δεν πρέπει να το "τσουγκρίζουμε" Πολλές νοικοκυρές ακόμα και σήμερα το φυλάνε στο εικονοστάσι όλο το χρόνο μέχρι το επόμενο Πάσχα, αφού λένε πως δεν χαλάει όλη την χρονιά! Την Μεγάλη Πέμπτη του επόμενου έτους το φυτεύουν στα χωράφια τους για να είναι εύφορα, ή το κρεμάνε στα μαντριά των ζώων για να είναι γόνιμα. επιμέλεια σελίδας Χρυσούλα Γουρνιεζάκη


Βιαννίτικες αθιβολές

έκδοση του

Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Βιάννου

Απρίλιος 2013

σελίδα 13

Συνταγές της εποχής Τσουρεκάκια Υλικά: 1 ½ φλιτζάνα χλιαρό γάλα 1 ½ φλιτζάνα βούτυρο 2 ½ φλιτζάνες ζάχαρη 2 κουταλάκια γλυκού αμμωνία 1 κιλό αλεύρι περίπου

6 αυγά 2 βανίλιες 1 μπέικιν

Χτυπάμε το βούτυρο με τη ζάχαρη και τα αυγά. Διαλύουμε τη αμμωνία στο χλιαρό γάλα και τα προσθέτουμε στο μείγμα. Ρίχνουμε τις βανίλιες και το μπέικιν και τέλος τα αλεύρι . Η ζύμη να ναι μαλακή και να πλάθονται τα κουλουράκια χωρίς να κολλάει στα χέρια. Τα βάζουμε σε βουτυρωμένο ταψί και τα αλείφουμε μ’ αυγό. Ψήνουμε στους 180 βαθμούς. από το τετράδιο συνταγών της αείμνηστης Μαρίας Κονταράκη

Καλιτσουνάκια της στιγμής Υλικά: 1 φλιτζάνα του τσαγιού γάλα 2 φλιτζάνες του τσαγιού λάδι 2 φλιτζάνες του τσαγιού ζάχαρη 2 μπέικιν 5 αυγά 3 βανίλιες 1 ½ κιλό περίπου αλεύρι Η ζύμη αυτή είναι για 2 κιλά περίπου μυζήθρα Στη μυζήθρα βάζουμε 2 αυγά μια φλιτζάνα ζάχαρη και 1 κουταλάκι του γλυκού κανέλα Τα αλείφουμε μ’ αυγό και βάζουμε προαιρετικά σουσάμι και κανέλα Τα καλιτσούνια της στιγμής τα λέμε και λυχναράκια είναι καλιτσούνια που δεν έχουν μαγιά ή προζύμι συνηθίζονται πολύ στην ανατολική Κρήτη και υπάρχουν παραλλαγές με τις συνταγές τις δυτικής Κρήτης. από το τετράδιο συνταγών της αείμνηστης Μαρίας Κονταράκη Εδώ στη Βιάννο υπάρχουν διαφορετικές συνταγές για τα λυχναράκια που αφορούν τις αναλογίες των συστατικών τους, γιατί λίγο πολύ τα υλικά είναι ίδια. Μια άλλη συνταγή παρόμοια για τα λυχναράκια ή καλιτσούνια της στιγμής είναι… 1 φλιτζάνα του τσαγιού γάλα 2 φλιτζάνες του τσαγιού ζάχαρη 3 κουταλιές της σούπας βούτυρο άλιωτο 6 αυγά (τα 3 ολόκληρα και τα 3 μόνο οι κρόκοι) 2 βανίλιες 2 μπέικιν 1 φλυτζάνι του καφέ ρακί Ξύσμα λεμονιού 1 κιλό αλεύρι περίπου Η ζύμη να γίνει σφιχτή. Για τη γέμιση: 1 κιλό μυζήθρα Μια χούφτα ζάχαρη 1 αυγό Στη μύτη του κουταλιού κανέλα Τα αλείφουμε μ’ αυγό και τα ψήνουμε στους 180 βαθμούς για 40 περίπου λεπτά.

Γαλατερά και προζυμένια καλιτσούνια Στην Βιάννο, αλλά και γενικότερα στην ανατολική Κρήτη, τα τσουρέκια του Πάσχα τα λένε γαλατερά. Τα ζυμώνουν μόνο με γάλα αφού την εποχή του Πάσχα υπάρχει γάλα από τα οικόσιτα ζώα. Κάποιες γυναίκες ξεκινούσαν τη διαδικασία την Μεγάλη Πέμπτη που είχαν βάψει και τα αυγά για να φτιάξουν αυγοκούλουρα. Θυμάμαι πιο παλιά που λειτουργούσε ακόμα ο φούρνος του χωριού ετοίμαζαν τα καλιτσούνια και τα γαλατερά, τα ‘βαζαν στις λαμαρίνες και τα πήγαιναν στο φούρνο να τα ψήσουν. Οι γυναίκες κοίταζαν η μια τα γαλατερά και τα καλιτσούνια της άλλης και σχολίαζαν η καθεμιά την συνταγή της που την υποστήριζαν με πάθος και στα κρυφά σίγουρα υπήρχε ο ανταγωνισμός ποιάς νοικοκυράς είχαν καλύτερο «πρόσωπο» ή καλύτερη όψη, έτσι σχολίαζαν την εμφάνιση των γλυκών τους. Οι γειτονιές μοσχομύριζαν από το προζύμι, την κανέλλα κι όλα τα άλλα υλικά που χρησιμοποιούσαν. Η συνταγή που θα βάλω εδώ είναι της μητέρας μου και χρησιμοποιεί την ίδια ζύμη για να κάνει τα γαλατερά και τα καλιτσούνια. Υλικά Για 4 κιλά αλεύρι 4 νεροπότηρα ζάχαρη 1 νεροπότηρο αλουσιά 4 φλιτζάνες του τσαγιού λάδι 1 φλιτζάνα του τσαγιού ρακί 10 αυγά 2 μπέικιν 1 βανίλια Λίγη κανέλα στη μύτη του κουταλιού Το χυμό ενός λεμονιού και το ξύσμα του Και το προζύμι. Το προζύμι το ανεπιάνουμε με γάλα Το πρώτο ανέπιασμα γίνεται με χλιαρό νερό, προζύμι και αλεύρι. Στο δεύτερο ανέπιασμα βάζουμε χλιαρό γάλα κι αλεύρι κι όταν φουσκώσει το ανεπιάνουμε τρίτη φορά. Βάζουμε το μισό λάδι από τα υλικά της συνταγής, γάλα και το μισό αλεύρι και κάνουμε το προζύμι. Όταν φουσκώσει το ρίχνουμε στα άλλα υλικά που τα έχουμε ήδη χτυπήσει καλά και ζυμώνουμε . Η ζύμη πρέπει να γίνει μαλακή. Μ’ αυτή τη ζύμη κάνουμε τα γαλατερά σε διάφορα σχέδια και τα αυγοκούλουρα, τα βάζουμε σε ζεστό μέρος τα σκεπάζουμε για να ανέβουν. Τα αφήνουμε να ανεβούν όλο το βράδυ (ανάλογα με τη θερμοκρασία θέλουν 6-8 ώρες) και την επομένη το πρωί τα αλείφουμε με κρόκο αυγού αραιωμένο με ελάχιστο νεράκι και τα πασπαλίζουμε με σουσάμι. Τα ψήνουμε στους 180 βαθμούς (προθερμασμένος φούρνος) για 45-50 λεπτά. Με τη ζύμη αυτή κάνουμε και τα ανεβατά καλιτσούνια Ανοίγουμε με το ξυλίκι ή πλάστη φύλλα όχι λεπτά και τα γεμίζουμε με την μυζήθρα. Υλικά για τη μυζήθρα Στο 1 κιλό μυζήθρα Μια κούπα ζάχαρη 1 αυγό Στη μύτη του κουταλιού κανέλα. Τ’ αφήνουμε να ανέβουν κι όταν είναι έτοιμα για ψήσιμο τα αλείφουμε με αυγό και πασπαλίζουμε με σουσάμι. Στο σημείο που φαίνεται η μυζήθρα βάζουμε λίγη κανέλα . Χρυσούλα Γουρνιεζάκη


Βιαννίτικες αθιβολές

έκδοση του

Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Βιάννου

Συνταγές της εποχής Τι είναι όμως το προζύμι;

Απρίλιος 2013

σελίδα 14

(συνέχεια)

Τα υλικά που χρειαζόμαστε για να ανεπιάσουμε το προζύμι είναι: 1 ποτήρι αλεύρι σταρένιο Λίγο αλάτι 1 ποτήρι χλιαρό νερό. Μερικές σταγόνες λεμόνι.

Από χημική άποψη είναι ένας συνδυασμός ζυμομυκήτων και γαλακτικών βακτηριδίων που ευθύνονται τόσο για την παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα και αιθανόλης, όσο και για την ανάπτυξη διαφόρων αρωματικών συνθέτων. Το διοξείδιο του άνθρακα και η αιθανόλη δημιουργούν το φούσκωμα, το ανέβασμα της ζύμης μας. Τα αρωματικά σύνθετα ευθύνονται για την ιδιαίτερη οσμή και γεύση που χαρακτηρίζουν τα προζυμένια αρτοσκευάσματα.

Ζυμώνουμε τα υλικά σε πηχτό χυλό κι αφήνουμε τη ζύμη σε ζεστό μέρος σκεπασμένο συνήθως χρειάζεται 2-4 μέρες ανάλογα τη θερμοκρασία για να είναι έτοιμο. Κάθε μέρα προσθέτουμε λίγο νερό και λίγο αλεύρι και ζυμώνουμε. θα πρέπει να έχει φουσκώσει αρκετά και να μυρίζει με την χαρακτηριστική ευχάριστη «ξινή» μυρωδιά για να είναι έτοιμο. Μετά το βάζουμε σένα μπολ με λίγο λάδι και το φυλάμε στο ψυγείο. Ένας άλλος τρόπος που χρησιμοποιούσαν παλιά ήταν να κάνουν πιο σφιχτή τη ζύμη έφτιαχναν μικρές πίτες και τις αφήναν να ξεραθούν. Ήταν ο τρόπος συντήρησης αφού δεν είχαν ψυγείο. Όταν θέλουμε να ζυμώσουμε ανεπιάνουμε το προζύμι ,το βγάζουμε από το ψυγείο να ξεπαγώσει 3-4 ώρες και μετά προσθέτουμε χλιαρό νερό και αλεύρι και φτιάχνουμε ένα πηχτό χυλό. Σκεπάζουμε με μια πετσέτα και τ αφήνουμε ν’ ανέβει. Παίρνουμε την ποσότητα που θέλουμε να ξαναφυλάξουμε και της προσθέτουμε λίγο αλεύρι να γίνει πάλι το μαλακό ζυμαράκι, που θα σκεπάσουμε με λάδι κ.ο.κ. βάζουμε 3 - 4 κουταλιές σε κάθε μπολ και προσθέτω εκεί λίγο αλεύρι ακόμη για να γίνει πιο πηχτό. Το ανακατεύουμε με ένα κουτάλι και όταν ανεβεί το καλύπτουμε με το ελαιόλαδο. Το υπόλοιπο το χρησιμοποιούμε όπου θέλουμε. Αν είναι λίγο, επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία για να φτιάξουμε όσο θέλουμε.

Υπάρχουν πολλοί παραδοσιακοί τρόποι για να "πιάσουμε" προζύμι, κάποιοι έχουν λογική, αλλά οι περισσότεροι είναι γεμάτοι προκαταλήψεις. Για να πιάσουμε το προζύμι, πρέπει να δημιουργήσουμε κατάλληλες συνθήκες, ώστε να αναπτυχθούν οι επιθυμητοί μικροοργανισμοί. Όπως στους περισσότερους μικροοργανισμούς, οι συνθήκες αυτές είναι η υγρασία και το κατάλληλο θρεπτικό, ή αλλιώς φαγητό. Για να "πιάσουμε" λοιπόν προζύμι, πρέπει αρχικά να αιχμαλωτίσουμε τους μικροοργανισμούς με το κατάλληλο δόλωμα και έπειτα να αναπτυχθεί μια ισορροπημένη σχέση ανάμεσα τους. Η σύσταση του αλευριού είναι σχεδόν ιδανική για να δημιουργηθεί και να διατηρηθεί σε ισορροπία η πολύπλοκη αυτή συμβιωτική σχέση. Ο μύκητας ζυμώνει κυρίως τα απλά σάκχαρα του μείγματος και τα υποπροϊόντα της ζύμωσής του γίνονται τροφή για τα βακτήρια της καλλιέργειας. Τα βακτήρια με την σειρά τους διασπούν κάποια πιο πολύπλοκα σάκχαρα για να μπορέσουν να ζυμωθούν από τους μύκητες της καλλιέργειας και εκκρίνουν ένα αντιβιοτικό με το οποίο προστατεύουν την καλλιέργεια.

Σύμφωνα με τη θρησκευτική μας παράδοση αυτή η διαδικασία γίνεται δύο φορές το χρόνο. Στη γιορτή του Σταυρού στις 14 του Σεπτέμβρη με το βασιλικό που παίρνουμε από το χέρι του παπά, και την Μεγάλη Εβδομάδα. Συγκεκριμένα, η νοικοκυρά έπαιρνε τον ευλογημένο βασιλικό, και σχημάτιζε το σταυρό στο νερό με το οποίο θα ετοίμαζε το προζύμι. Αφού έφτιαχνε τον πηχτό χυλό σχημάτιζε ένα σταυρό με τα κλωνιά του βασιλικού πάνω του, το σκέπαζε και περίμενε να φουσκώσει. Την Μεγάλη Εβδομάδα οι νοικοκυρές έφτιαχναν και μερικές φτιάχνουν ακόμα το προζύμι, όταν επέστρεφαν στην εκκλησία από την περιφορά του Επιταφίου, έφτιαχναν προζύμι την ώρα που διαβαζόταν ο «Απόστολος». Το προζύμι ανέβαινε στο ξενύχτι του Χριστού και έπαιρναν όλες οι νοικοκυρές από λίγο. Σε άλλες περιοχές, προζύμι φτιάχνουν τη Μεγάλη Τετάρτη. Στην Ανατολική Κρήτη το φτιάχνουν τη Μεγάλη Παρασκευή.

Γι' αυτό τον λόγο το φαγητό τους από την αρχή πρέπει να είναι ακριβώς αυτό, αλεύρι και νερό. Οποιαδήποτε διαφορετική προσθήκη όπως ζάχαρη, γαλακτοκομικά, όσπρια, φρούτα, αλάτι, επηρεάζει τόσο τους μικροοργανισμούς που αιχμαλωτίζονται, όσο και την ισορροπία μεταξύ τους. Από την στιγμή βέβαια που θα έχουμε μια υγιή και σταθερή καλλιέργεια, μπορούμε με αυτήν να ζυμώσουμε τόσο ψωμιά που περιέχουν μόνο αλεύρι και νερό, όσο και πλούσια ζυμάρια που μπορεί να περιέχουν ζάχαρη, γάλα, αυγά, βούτυρο κλπ.

Η μητέρα μου παίρνει λουλούδια - ροδοπέταλα από τον επιτάφιο από το σώμα του Χριστού, τα βάζει στο νερό και κάνει προζύμι. Επίσης είχε πάει να προσκυνήσει στην Παναγία στο Δέτη στην Έμπαρο κι εκεί της είπαν να πάρει μια πέτρα και να την βάλει στο νερό ή να προσπαθήσει να την τρίψει λίγο για να κάνει προζύμι. Το κάνε και πέτυχε. Χρυσούλα Γουρνιεζάκη

Γαρδούμια Γαρδούμια λέμε τα μαγειρεμένα λεπτά έντερα μικρών αρνιών ή κατσικιών, τυλιγμένα σε κομμάτια κοιλιάς. Υλικά : 1 κοιλιά μικρή με έντερα (από κατσίκι ή αρνί) 1 ποτήρι του κρασιού λάδι 1 κρεμμύδι μέτριο (τριμμένο) 1 ντομάτα μεγάλη αλάτι - πιπέρι - κύμινο Εκτέλεση : Πλένουμε και καθαρίζουμε τη κοιλιά και τα έντερα πολύ καλά. Γυρίζουμε τα έντερα από την ανάποδη κα τα πλένουμε πολύ καλά.

Έπειτα κόβουμε την κοιλιά σε κομμάτια και τα τυλίγουμε με τα έντερα. Βάζουμε σε κατσαρόλα μπόλικο νερό και τα βράζουμε για 5 λεπτά. Συρώνουμε και πλένουμε ξανά πολύ καλά. Τα ξαναβάζουμε στην κατσαρόλα με το λάδι, τη ντομάτα και το τριμμένο κρεμμύδι. Αφήνουμε να ψηθεί για μισή ώρα περίπου. Λίγο πριν κατεβάσουμε την κατσαρόλα ρίχνουμε το αλάτι, το πιπέρι και το κύμινο. (κατά την διάρκεια του ψησίματος αν χρειασθεί προσθέτουμε νερό). Καλή επιτυχία


Βιαννίτικες αθιβολές

έκδοση του

Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Βιάννου

Απρίλιος 2013

σελίδα 15

Δώστε στα αυγά χρώματα από τη φύση

Τα φαγητά της Κρήτης το Πάσχα.

Βαθύ κόκκινο – κόκκινο - ροζ: Βράζουμε 3 - 4 φλιτζάνια

Στην Κρήτη παλιά δεν σούβλιζαν αρνί. Έσφαζαν αρνί ή ρίφι κι έκαναν διάφορα φαγητά μ’ αυτό οφτό, βραστό, αυγολέμονο, κρέας με χόρτα και αρνάκι μ’ αγκινάρες.

κομμένο και καθαρισμένο παντζάρι (μόνο τη ρίζα) με 2 κουταλιές ξίδι και νερό. Σουρώνουμε και μέσα στο διάλυμα βράζουμε τα αυγά. Μόλις αρχίσουν να βράζουν, χαμηλώνουμε τη θερμοκρασία και αφήνουμε να σιγοβράζουν μέχρι και 15 λεπτά, ανάλογα με το πόσο βαθύ θέλουμε το χρώμα. Αν βγάλουμε τα αυγά νωρίς, θα έχουν ροζ χρώμα, λίγο αργότερα κόκκινο και, τέλος, πολύ βαθύ κόκκινο. Ένας εναλλακτικός τρόπο βαφής αυγών, γίνεται με μια ρίζα, που είναι γνωστή από αρχαιοτάτων χρόνων για τις χρωστικές της ιδιότητες. Μάλιστα, παλαιότερα τη χρησιμοποιούσαν για να βάφουν υφάσματα. Πρόκειται για τη ρίζα ενός αυτοφυούς θάμνου που λέγεται ριζάρι ή - πιο επίσημα - ερυθρόδανο το βαφικό. H διαδικασία είναι απλή. Κοπανίζουμε το ριζάρι σε γουδί για να μπορεί να βγάλει στη συνέχεια το χρώμα του ευκολότερα. Βάζουμε το ριζάρι σε νερό να μουλιάσει για 2 - 3 ώρες και εν συνεχεία το βάζουμε να βράσει με ένα ποτηράκι ξίδι για τουλάχιστον μισή ώρα. Κατόπιν προσθέτουμε τα αυγά και τα βράζουμε για περίπου 20 λεπτά. Όση περισσότερη ώρα βράσουμε το νερό με το ριζάρι τόσο πιο σκούρο κόκκινο θα γίνει το χρώμα των αυγών.

Πορτοκαλί: Θα χρειαστεί να τρίψετε σε μια κούπα καρότο και να το προσθέσετε σε ένα κατσαρολάκι με νερό και ξύδι. Εναλλακτικά μπορείτε να αντικαταστήσετε το καρότο με πάπρικα.

Πράσινο: Βράζετε 1 κιλό σπανάκι σε τρία λίτρα νερό. Στο ζωμό που θα μείνει, θα βράσετε τα αυγά προσθέτοντας 1 μικρό φλιτζάνι ξύδι.

Ανοιχτό Πορτοκαλί: Βράζουμε τα αυγά, για μισή ώρα περίπου, σε διάλυμα κρεμμυδιού που έχουμε φτιάξει, ρίχνοντας τις ξερές φλούδες 4-5 κρεμμυδιών, 2 κουταλιές ξίδι, το ανάλογο νερό και τα αυγά σε θερμοκρασία δωματίου.

Η Μεγάλη Σαρακοστή και η νηστεία (Πεντηκοστή) Σαράντα οκτώ (48) μέρες κρατά η νηστεία πριν από το Πάσχα, όσες και οι μέρες που νήστεψε και ο Χριστός στην έρημο. Η νηστεία του Πάσχα λέγεται και "Μεγάλη Τεσσαρακοστή - Σαρακοστή", επειδή είναι μεγαλύτερη των άλλων (Χριστουγέννων, Δεκαπενταύγουστο κ.α.). Η νηστεία που τηρείται πριν από τα Χριστούγεννα διαρκεί 40 ημέρες και η νηστεία πριν το Πάσχα διαρκεί 48 ημέρες. Στους πρώτους χριστιανικούς χρόνους η περίοδος της Σαρακοστής ήταν αφιερωμένη στην προετοιμασία των Κατηχουμένων, οι οποίοι την ημέρα του Πάσχα βαπτίζονταν. Την Κυριακή των Βαίων επιτρέπεται η ιχθυακατανάλωση και στους ναούς γίνεται η διανομή κλάδων βάγιας - ήμερης δάφνης.

Φαγητά Σαρακοστής Τα κύρια φαγητά που παρασκευάζουν οι νοικοκυρές της Κρήτης για τη Σαρακοστή του Πάσχα είναι τα άγρια χόρτα: καλίτσες (γλυκά πρώιμα άγρια ραδίκια), ασκολύμπροι (ασκόλυμπρα άγριααγκάθινα χόρτα), τσόχοι (ζοχοί), ψικοσιρίδες (πικρώδη άγρια χόρτα), χοιρομουρίδες (άσχημα στην εμφάνιση, όμως νοστιμότερα άγρια χόρτα), σταμναγκάθι (αγκαθωτό ραδίκι), ραπανίδες κ.α. και βεβαίως οι χοχλιοί (σαλιγκάρια βραστά, μπουμπουριστά κ.α.), τα διάφορα γιαχνιά, τα παπούλια (βραστά όσπρια), ο χυλός (με αλεσμένο στάρι), οι βρουβόπιτες (πίτες με χόρτα ή γούλες), τα κουκιά (βραστά και πουρέ) κ.α. Σαφώς η νηστεία και τα έθιμα δεν είναι μόνο ιδεολογικός συμβολισμός, αλλά και δοκιμασία και υγεία και μακροζωία. Η σωστή νηστεία καταπολεμά το πάχος και καθαρίζει τον οργανισμό από τα τις τοξίνες, τα λιπίδια, τα τριγλυκερίδια κ.τ.λ., άρα είναι ό,τι καλύτερο για την υγεία του οργανισμού.

Το έθιμο της «ωμοπλατοσκοπίας» Στις ορεινές περιοχές οι άνθρωποι εξακολουθούν να πιστεύουν ότι το πασχαλινό αρνί διαθέτει προφητικές δυνάμεις. Έτσι, οι χωρικοί - και ιδιαίτερα οι βοσκοί - επιδίδονται στην «ωμοπλατοσκοπία», προφητεύοντας το μέλλον με «οδηγό» την πλάτη του σφάγιου.

Το διάβασμα της σπάλας του αρνιού Το έθιμο της «ωμοπλατοσκοπίας» ξεκινάει από τους αρχαίους έλληνες, οι οποίοι πίστευαν πολύ στη δύναμη των οιωνών. Στα πλαίσια αυτά θεωρούσαν ότι μπορούσαν να προβλέψουν το μέλλον, παρατηρώντας την πλάτη του ψημένου αρνιού! Τα καλά και τα κακά μαντάτα ήταν "γραμμένα ανεξίτηλα" στην πλάτη του ζώου. Καλύτεροι «ωμοπλατοσκόποι» ήταν οι βοσκοί, που μέχρι και σήμερα γνωρίζουν τα μυστικά που κρύβει η πλάτη του αρνιού! Η «ωμοπλατοσκοπία», μελετά τη σπάλα του ψημένου αρνιού. Συγκεκριμένα "διαβάζει" τις γραμμές που υπάρχουν κατά μήκος της πλάτης του ζώου! Η βαθουλωτή γραμμή επάνω στην πλάτη, προς το χοντρό μέρος είναι κακό σημάδι. Η σκιά είναι αρρώστια. Αν το νεύρο της είναι δυναμωμένο θα πάνε καλά τα οικονομικά του σπιτιού. Κάποιοι μάλιστα πιστεύουν ότι για να "δείξει" η πλάτη του αρνιού καθαρά τα σημάδια και για να μπορούν να τα ερμηνεύσουν στη συνέχεια πρέπει το ζωντανό αρνί του να έχει κοιμηθεί τουλάχιστον δύο νύχτες στην αυλή του σπιτιού !!!

Χαρακτηριστικά φαγητά της Κρήτης Στην Κρήτη εκτός από τους "χοχλιούς" (σαλιγκάρια μπουμπουριστά ή βραστά ή στιφάδο), χαρακτηριστικά φαγητά είναι και τα τηγανητά τσιμούλια (παροπούλια) με αυγά, τα τηγανητά σπαράγια με αυγά, τα διάφορα αυγολέμονα, τα στριφτά (χειροποίητα) μακαρόνια με ανθότυρο ή κεφαλοτύρι, τα αγοραστά μακαρόνια με βραστή γίδα, το πιλάφι (με γίδα ή πέρδικα ή κότα), η στάκα (φτιάχνεται από αλεύρι και βούτυρο γάλακτος), το ρυζόγαλο, το ξινόγαλο, τα καλιτσούνια (μικρά κομμάτια από χειροποίητο φύλλο με γέμιση ανθότυρο τηγανισμένα σε λάδι), οι βρουβόπιτες (με γέμιση άγριων χόρτων ή σέσκλων κ.α.), ο "χόντρος" (σούπα από στάρι αλεσμένο στο χερόμυλο και γάλα γλυκό), ο ξυνόχοντρος (σούπα με γάλα ξυνό και στάρι αλεσμένο), το οφτό αρνί ή ρίφι, το ψητό (στο φούρνο) γουρουνόπουλο κ.α. και βεβαίως το κυνήγι (πέρδικα, λαγός, κοτσίφι κ.α.), καθώς και οι ομαθιές (η κοιλιά του γουρουνιού γεμισμένη με σταφίδες και ρύζι ή τραγανά), τα γαρδούμια (γαρδούμπες βραστές ή αυγολέμονο) κ.α. Από το Κρητικό τραπέζι δεν λείπουν φυσικά οι διαφορετικού τύπου ελιές, τα πολλά και διαφορετικού τύπου τυριά (μαλάκα, ανθότυρο, κεφαλοτύρι κ.α.), τα λαχανικά και τα άγρια χόρτα (βρούβες, ραδίκια, καλλίτσες, τζόχοι (ζοχοί), τσιμούλια κ.α.). Τα χαρακτηριστικά ποτά της Κρήτης είναι «το κρασί», κυρίως κόκκινο, που το συναντάμε σε κάθε Κρητικό τραπέζι και σε διάφορες τοπικές ποικιλίες και φυσικά η ρακή ή άλλως τσικουδιά. επιμέλεια σελίδας Χρυσούλα Γουρνιεζάκη


Βιαννίτικες αθιβολές

έκδοση του

Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Βιάννου

Απρίλιος 2013

σελίδα 16

Λόγος περί νηστείας. Συζήτηση με Αγιορείτη Γέροντα Άγιον Όρος… Μοσχομύριστος, Αγιοβάδιστος τόπος. Σπαρμένος απ’ άκρη σ’ άκρη με λείψανα Αγίων. Χώρος συνάντησης των απογόνων του Αδάμ με τον ξεχασμένο δημιουργό. Εδώ ο άνθρωπος προσπαθεί, αγωνίζεται. Ο Θεός διαρκώς του προσφέρεται. Το ίδιο και ο άνθρωπος. Αγία Τράπεζα, θυσιαστήριο ο Άθωνας. Προχωράς και η ψυχή σου αναπνέει. Κάθε συνάντηση πνευματικό διδασκαλείο. Ρίχνεις τα δίχτυα σου και ψαρεύεις τροφή πνευματική από θάλασσες παραδείσιες. - Ευλογείτε Γέροντα. - Ο Kύριος να σε ευλογεί χαρά μου. - Είστε πολλά χρόνια στο Άγιον Όρος; - Είμαι εξήντα χρόνια, αλλά τι είναι εξήντα χρόνια για το Θεό; Μια ανάσα είναι. - Γέροντα θα ήθελα να πείτε δύο πράγματα για τη νηστεία. - Για να πεις κάτι πρέπει να το βιώνεις, να το ζεις. Μόνο ένας που έχει γεννηθεί κοντά σε θάλασσα ή είναι ναυτικός μπορεί να μιλήσει για τη θάλασσα. Αλλά θα κάνω υπακοή στο θέλημά σου και θα σου πω τί λένε οι πατέρες οι οποίοι ήταν φίλοι της νηστείας. - Η νηστεία Γέροντα είναι σκοπός; - Η νηστεία δεν είναι σκοπός, είναι μέσο. Να, σκοπός σου ήταν να έλθεις στο Άγιον Όρος, ήταν ο προορισμός σου. Το καραβάκι που σε έφερε είναι το μέσο. Έτσι και η νηστεία, είναι ένα από τα μέσα που μας έδωσε η αγάπη του Θεού για να Τον ποθούμε. Ο Θεός είναι ο προορισμός μας. - Πότε εμφανίστηκε η νηστεία; - Η νηστεία είναι συνομήλικη με την ανθρωπότητα. Μέσα στον Παράδεισο δόθηκε στον άνθρωπο από τον Θεό, μας λέει ο Μ. Βασίλειος. - Γιατί όμως ο Θεός έδωσε τη νηστεία, για να περιορίσει τον άνθρωπο; - Όχι, για να τον ελευθερώσει! Ο Ιερός Χρυσόστομος γράφει ότι ο Θεός δημιουργώντας τον άνθρωπο τον έφερε και τον παρέδωσε στο χέρι της νηστείας, η οποία είναι φιλόστοργη μητέρα και άριστος διδάσκαλος. Της εμπιστεύτηκε δηλαδή την σωτηρία του. Άρα η νηστεία είναι παιδαγωγός, δεν περιορίζει αλλά καλλιεργεί τον άνθρωπο. - Είναι αναγκαία η νηστεία Γέροντα; - Θα σου απαντήσει πάλι ο Χρυσόστομος: «Αν η νηστεία ήταν αναγκαία στον Παράδεισο, είναι πολύ περισσότερο αναγκαία έξω από τον Παράδεισο. Αν ήταν χρήσιμο το φάρμακο πριν από τον τραυματισμό, είναι πολύ περισσότερο χρήσιμο μετά τον τραυματισμό». Κατάλαβες; - Τι; - Η νηστεία μέσα στον Παράδεισο δόθηκε προληπτικά στον άνθρωπο για να μην πέσει. Αφού ο άνθρωπος έπεσε δίδεται θεραπευτικά. - Τελικά ποιος ο σκοπός της νηστείας - Η νηστεία μαραίνει τις κακές επιθυμίες, λέει ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής, την καρδιά μας την μαλακώνει, συμπληρώνει ο Άγιος Συμεών ο νέος Θεολόγος. Κάθε καλό και αγαθό έργο δια της νηστείας κατορθώνεται και τελειοποιείται, γράφει ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς. Για όλους αυτούς τους λόγους ο Ιερός Χρυσόστομος μας εξομολογείται την αγάπη του προς τη νηστεία. «Αγαπώ τη νηστεία, γιατί είναι μητέρα σωφροσύνης και πηγή κάθε φιλοσοφημένης πράξεως». - Πώς πρέπει να νηστεύουμε; - Η νηστεία είναι μέσο και όπλο πνευματικό το οποίο δεν περιορίζεται μόνο στη διατροφή, πρέπει όλος ο άνθρωπος ψυχοσωματικά να συμμετέχει. Άκου τι μας λέει ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος. «Νηστεύεις; Απόδειξέ το δια μέσου των ίδιων των έργων. Αν δεις εχθρό, να συμφιλιωθείς μαζί του. Αν δεις φτωχό, να τον ελεήσεις. Να νηστεύουν τα χέρια, παραμένοντας καθαρά από την αρπαγή και την πλεονεξία. Να νηστεύουν τα πόδια ξεκόβοντας από δρόμους που οδηγούν στην αμαρτία. Δεν τρως κρέας; Να μη φας και την ακολασία δια μέσου των ματιών. Ας νηστεύει και η ακοή. Και η νηστεία της ακοής είναι να μη δέχεσαι κακολογιές και διαβολές. Ας νηστεύει και το στόμα από αισχρά λόγια. Διότι τι όφελος έχουμε, όταν απέχουμε από πουλερικά και ψάρια,

δαγκώνουμε όμως και κατατρώγουμε τους αδελφούς μας; - Πως δαγκώνουμε και κατατρώμε τους αδελφούς μας; - Με την συκοφαντία και την κατάκριση, που ξεκινούν από την έλλειψη αγάπης για τον αδελφό μας. - Ευχαριστώ Γέροντα, πολύ με ωφελήσατε. - Ευχαριστίες πρέπουν στον Θεό που φώτισε του Αγίους μας. - Την ευχή σας. - Στο καλό η Χάρις του Θεού να σε σκεπάζει, η Παναγιά μας να σε προστατεύει και οι Άγιοί μας να σε συντροφεύουν. Και μη ξεχνάς νηστεία κυρίως είναι να πεινάσεις για Θεό!!! από το διαδίκτυο μας προτάθηκε από τον Παπά-Γιώργη Χριστοδουλάκη

Το τροπάρι του Άι-Γιώργη Άι-Γιώργη Αφέντη μου κ’ Ομορφοκαβαλάρη μου τη δύναμη, τη μπόρεση θέλω να μου τη βάλεις. Να μου σκοτώσεις το θεριό απου ναι στο πηγάδι και το θεριό που βρίσκεται στης Χώρας το πηγάδι, ανθρώπους το ταΐζουνε αργά ταχιά το βράδυ. Πιάνουν κ’ στέλνουνε στραφνί* οτίνος θέλει ας πέσει να στείλει το παιδάκι του του λιονταριού πεσκέσι. Και το στραφνίν εγύρισε προς τη βασιλοπούλα, πώς να τη φάει το θεριό αυτή τη ρηγοπούλα. Ο Βασιλιάς ως το ‘κουσε εγύρισε κ’ είπε: -Πάρε τε γρόσα , πάρε τε και το παιδί μου αφήστε. Λαός εσυμμαζεύτηκε και είπε στο βασιλέα: Ή το παιδί σου παίρνομε ή παίρνομε σε εσένα. Μπαίνουν και τη στολίζουνε με τα χρυσά λιθάρια, με δαχτυλίδια όμορφα κ’ με μαργαριτάρια και συντροφιά της κάνανε του λιονταριού την πάνε. Και αφότου την επήανε ήφυγε η συντροφιά της. Ο Άγιος κατέβαινε τα άλογο να ποτίσει την κόρη εσυχνοκοίταζε να δει αν τηνε γνωρίσει. -Φύγε ξενάκι μου από δω να μη σε φάει εσένα τούτο το άγριο θεριό που θα με φάει εμένα. - Κάτσε βαρά κορίτσι μου, κάτσε να με ψυρίσεις κι όταν ακούσεις το θεριό λιγάκι να με σείσεις. Με τη πολυώρα την πολλή και την πολλή την ώρα το θεριό εκατέβαινε και σείστηκε όλη η χώρα. Ο Άγιος ήταν ξυπνητός και πιάνει το κοντάρι και το θεριό εσταύρωσε και μια μετάνοια κάνει, παίζει του πρώτη κονταριά και κόβει το λαιμό του και ξαναδευτερώνει τη και τρώει τη στο στόμα, μεγάλη ταραχή ΄καμε τστοι πέτρες και στο χώμα. -Ε Άι-Γιώργη Αφέντη μου πες μου τη τη γενιά σου Μην μπας και θέλει ο Κύρης μου χάρισμα τσΑφεντιάς σου. -Γιώργης στρατιώτης λέγομαι απ’ την Καππαδοκία Σαν θες να κάμεις χάρισμα κάμε μιαν εκκλησία, Και γράψε απάνω όνομα Χριστό και Παναγία Και ανάμεσα στην Παναγιά γράψε τον Καβαλάρη που ναι ζωσμένος στο σπαθί και στο χρυσό κοντάρι. *στραφνί = ειδοποίηση

Πετράκη Βασιλική σύζυγος Πολυχρονίου Πετράκη (ετών 87)


Βιαννίτικες αθιβολές

έκδοση του

Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Βιάννου

Απρίλιος 2013

σελίδα 17

2 Απριλίου

Τα βιβλία είναι μάτια μαγικά

Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου

Manorama Jafa-(Ινδία)

Στις 2 του Απρίλη γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου. Η Διεθνής Οργάνωση Βιβλίων για τη Νεότητα επέλεξε τη συγκεκριμένη ημερομηνία το 1966, προς τιμή των γενεθλίων του μεγάλου Δανού παραμυθά Χανς Κρίστιαν Αντερσεν. Έκτοτε, κάθε χρόνο, ένα διαφορετικό εθνικό παράρτημα της οργάνωσης ετοιμάζει το μήνυμα και την αφίσα που διανέμεται σε όλο τον κόσμο.

Τα χρόνια τα παλιά, στην αρχαία Ινδία, ζούσε ένα αγόρι που το έλεγαν Καπίλ. Του άρεσε να διαβάζει κι ήταν και πολύ περίεργος. Ένα σωρό ερωτήματα περνούσαν από το μυαλό του. Γιατί ο ήλιος είναι στρογγυλός και γιατί το φεγγάρι αλλάζει σχήμα; Γιατί τα δέντρα ψηλώνουν τόσο; Γιατί τ’ αστέρια δεν πέφτουν από τον ουρανό; Ο Καπίλ έψαχνε να βρει τις απαντήσεις στα βιβλία από φύλλα φοινικιάς που τα είχαν γράψει άνθρωποι σοφοί. Διάβαζε λοιπόν κάθε βιβλίο που έπεφτε στα χέρια του. Μια μέρα, την ώρα που διάβαζε ένα βιβλίο, η μητέρα του τού έδωσε ένα δέμα και του είπε: «Άσε το βιβλίο και πήγαινε φαγητό στον πατέρα σου. Θα είναι πολύ πεινασμένος». Ο Καπίλ σηκώθηκε με το βιβλίο στα χέρια, πήρε το δέμα και ξεκίνησε. Περπατώντας στο στριφτό και δύσβατο μονοπάτι του δάσους, συνέχιζε να διαβάζει. Ξαφνικά, σκόνταψε σε μια πέτρα, παραπάτησε κι έπεσε. Το μεγάλο του δάχτυλο μάτωσε. Ο Καπίλ σηκώθηκε κι άρχισε πάλι να διαβάζει - τα μάτια του δεν ξεκολλούσαν από το βιβλίο. Πιο κάτω, σκοντάφτει ξανά και πέφτει με τα μούτρα στο χώμα. Αυτή τη φορά πληγώθηκε πιο πολύ, μα εκείνο που διάβαζε στο βιβλίο με τα φύλλα φοινικιάς τον έκανε να ξεχάσει το χτύπημά του. Ξάφνου έλαμψε κάτι σαν αστραπή κι ακούστηκε ένα γέλιο μελωδικό. Ο Καπίλ σήκωσε τα μάτια. Μια πανέμορφη γυναίκα μ’ ένα φωτοστέφανο στο κεφάλι, ντυμένη μ’ ένα σάρι λευκό, του χαμογελούσε. Καθόταν πάνω σ’ έναν πανώριο άσπρο κύκνο κι είχε τέσσερα χέρια. Στο ένα κρατούσε έναν κύλινδρο φωτεινό και στ’ άλλα δυο ένα όργανο μουσικής που το έλεγαν βίνα. Το τέταρτο χέρι της το άπλωσε προς το μέρος του Καπίλ και του είπε: «Η δίψα σου για γνώση, παιδί μου, μ’ εντυπωσίασε. Θα σου προσφέρω λοιπόν ένα δώρο. Πες μου τι επιθυμείς περισσότερο;» Το αγόρι ανοιγόκλεισε τα μάτια με δέος. Αυτή που έβλεπε μπροστά του ήταν η Σαρασβάτι, η θεά της γνώσης! Χωρίς δεύτερη σκέψη, ένωσε τα χέρια του, έσκυψε και μουρμούρισε: «Παρακαλώ, θεά, χάρισέ μου ένα δεύτερο ζευγάρι μάτια για τα πόδια μου, να μπορώ να διαβάζω περπατώντας!» «Ας γίνει το θέλημά σου!» έδωσε η θεά την ευλογία της αγγίζοντάς το κεφάλι του Καπίλ. Κι εξαφανίστηκε μέσα στα σύννεφα. Ο Καπίλ κοίταξε προς τα κάτω. Άλλο ένα ζευγάρι μάτια βρισκόταν τώρα στα πόδια του. Πέταξε από χαρά! Έπειτα βάλθηκε να κατεβαίνει το στριφτό μονοπάτι του δάσους, με τα μάτια στο βιβλίο και τα πόδια του να τον οδηγούν σωστά. Με την αγάπη που είχε για το διάβασμα ο Καπίλ, όταν μεγάλωσε, έγινε ένας από τους μεγαλύτερους σοφούς της Ινδίας. Ήταν ξακουστός πέρα ως πέρα στη χώρα για τη μεγάλη του σοφία. Του έδωσαν μάλιστα κι ένα δεύτερο όνομα, «Τσακσουπάντ», που στα σανσκριτικά σημαίνει «εκείνος με τα μάτια στα πόδια». Η Σαρασβάτι είναι η ινδική μυθολογική θεά της μάθησης, της γνώσης, της μουσικής και του λόγου. Η ιστορία αυτή βασίζεται σ’ έναν αρχαίο ινδικό μύθο για ένα αγόρι, που ανακάλυψε ότι η γνώση έρχεται από τις λέξεις των σοφών, τις γραμμένες σε χειρόγραφα φύλλα φοινικιάς. Τα βιβλία είναι τα μαγικά μας μάτια. Μας δίνουν γνώση και πληροφορίες και μας οδηγούν μέσα από τα δύσκολα και δύσβατα μονοπάτια της ζωής. Γεωργία Δαμουλάκη

Φέτος, την επιμέλεια του υλικού του εορτασμού είχε το εθνικό τμήμα των ΗΠΑ. Το μήνυμα έγραψε η ποιήτρια Pat Mora, ενώ την αφίσα φιλοτέχνησε ο Ashley Bryan. Την απόδοση του μηνύματος στα ελληνικά έκανε η συγγραφέας Λότη ΠέτροβιτςΑνδρουτσοπούλου, επίτιμη πρόεδρος του ελληνικού τμήματος της ΙΒΒΥ, του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου. Το μήνυμα για φέτος έχει ως εξής: «Διαβάζουμε, εγώ κι εσύ./ Τα γράμματα γίνονται λέξεις/ κι οι λέξεις έπειτα, όλες μαζί,/ γίνονται βιβλία να διαλέξεις./ Άκου πώς ψιθυρίζουν! Ποτάμια στις σελίδες κελαρύζουν,/ αρκούδες τραγουδούν, όταν το φεγγάρι αντικρίζουν./ Μπαίνουμε σε κάστρα φοβερά./ Δέντρα σκαρφαλώνουν ως τα σύννεφα./ Γενναία κορίτσια πετούν θαρρετά /αγόρια ψαρεύουν άστρα λαμπερά./ Εσύ κι εγώ διαβάζουμε μαζί,/ "βιβλιοχαρά" σε όλη τη γη».

Συνεχίζοντας τον πρόλογο μου από την προηγούμενη έκδοση, μου ήρθε στο μυαλό ένα σοφό γνωμικό που έλεγε η γιαγιά μου. Το παιδί και το σκυλί όπως το μάθεις... Αυτά που έμαθα από τους γονείς μου ήταν να μην φθονώ, να μην κατακρίνω, να μην λέω ψέματα, να σέβομαι, να δέχομαι τον άλλο όπως είναι. Πολλοί άνθρωποι κρίνουν κάποιον από τον τρόπο πού ντύνεται, από το εισόδημα του, από το σπίτι του και το ίδιο δυστυχώς περνούν και στα παιδιά τους!!! Πολλοί πιστεύουν ότι το τέλειο παιδί είναι το ντυμένο με την τελευταία λέξη της μόδας, το τσαχπίνικο παιδί, το παιδί κούκλα-μοντέλο-Λολίτα... τα υπόλοιπα παιδιά είναι υπό γι’ αυτούς! Ένα παιδί λιγότερο όμορφο, με λιγότερη καλή εμφάνιση και με λιγότερα καλά ρούχα είναι κακόμοιρο!!! Άραγε κρίνουν ποτέ στα αλήθεια κάποιον από την συμπεριφορά του, τον χαρακτήρα του και από τις πράξεις του; Και το καλό ή το κακό είναι ότι τα παιδιά μας είναι καθρέφτης του εαυτού μας!!! Στο θέμα μας τώρα, σας είχα υποσχεθεί μυστικά καθαριότητας.

Ελπίζω όσοι έχετε τζάκι η ξυλόσομπα να έχετε φυλάξει στάχτη και εννοώ στάχτη από ξύλα χωρίς να έχετε κάψει χαρτιά, σκουπίδια ή να έχετε ψήσει κρέας. Κοσκινίστε λοιπόν στάχτη να φύγουν τα χοντρά κομματάκια και πάρτε 4 κουταλιές της σούπας και βάλτε την σε ένα φίλτρο του καφέ, βάλτε το φίλτρο στην καφετιέρα, ρίχνετε ένα λίτρο νερό εκεί που το βάζετε ως συνήθως και όταν το νερό πάει στην κανάτα έχετε έτοιμο το σταχτόνερο για κάθε χρήση!!! Αν δεν έχετε καφετιέρα βάλτε τις 4 κουταλιές στάχτη σε κατσαρόλα με το ένα λίτρο νερό, βράστε για 5-6 λεπτά και το σουρώνετε σε φίλτρο καφέ ή σε λεπτό πανί. Χρησιμοποιήστε το για τα λευκά σας ρούχα, προσθέστε το σταχτόνερο στην θήκη της κυρίως πλύσης, σφουγγαρίστε, καθαρίστε πάγκους κουζίνας, πλακάκια και είδη υγιεινής. Θα εκπλαγείτε από τα αποτελέσματα!!! Καλές καθαριότητες εύχομαι και να γελάτε αληθινά και από την καρδιά σας πάντα!!! Εις το επανιδείν.... Ειρήνη Κρητικού


Βιαννίτικες αθιβολές

έκδοση του

Πολιτιστικού Συλλόγου Άνω Βιάννου

Απρίλιος 2013

σελίδα 18

2 Απριλίου Παγκόσμια Ημέρα Ενημέρωσης για τον Αυτισμό Στις 1 Νοεμβρίου 2007 ο Ο.Η.Ε. Καθιέρωσε την 2 Απριλίου ως Παγκόσμια Ημέρα Αυτισμού. Στόχος της ενέργειας αυτής η ενημέρωση της κοινής γνώμης για τον αυτισμό και η προσπάθεια ένταξης των ατόμων με αυτισμό στην κοινωνία.

παράγοντες μπορεί μερικές φορές να εμπλέκονται. Πιθανότερα, ο αυτισμός μπορεί να είναι απόρροια ενός συνδυασμού διαφόρων αιτιών. Έχει αποδειχθεί, ότι δεν υπάρχει αιτιολογική σύνδεση ανάμεσα στις στάσεις και στις ενέργειες των γονιών και στην ανάπτυξη μιας διαταραχής του φάσματος του αυτισμού. Όπως συμβαίνει με τις περισσότερες διαταραχές της παιδικής ηλικίας, είναι σημαντικό να γίνει νωρίς η διάγνωση της διαταραχής, ο καθορισμός των σημείων όπου εντοπίζονται οι μεγαλύτερες δυσκολίες στο άτομο, και έτσι να ξεκινήσει νωρίς και η αντιμετώπισή του (πρώιμη παρέμβαση). (πηγή: Νόηση: ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο) Αυτισμός : η δυσκολία κατανόησης του αυτονόητου

Ο αυτισμός είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν, ακούν και γενικά αισθάνονται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στις κοινωνικές σχέσεις, την επικοινωνία και τη συμπεριφορά τους. 1 στα 150 παιδιά βιώνουν τη ζωή μέσα από το φάσμα του αυτισμού. Έρευνες αναφέρουν ότι ο αυτισμός παρουσιάζεται συχνότερα σε αγόρια (αναλογία 3 - 4 αγόρια προς 1 κορίτσι). Από τον αυτισμό πάσχουν παγκοσμίως περίπου 535.000 άνθρωποι. Η αιτία του αυτισμού εξακολουθεί να παραμένει άγνωστη. Κάποιες έρευνες υποδεικνύουν ένα νευρολογικό πρόβλημα, που επηρεάζει εκείνα τα τμήματα του εγκεφάλου, τα οποία επεξεργάζονται τη γλώσσα και τις πληροφορίες, που δίνουν οι αισθήσεις. Ίσως υπάρχει μια δυσαναλογία κάποιων συγκεκριμένων νευροχημικών ουσιών στον εγκέφαλο. Γενετικοί

Πολλοί λένε ότι τα παιδιά με αυτισμό δεν αισθάνονται. ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΟ ΛΑΘΟΣ. Αισθάνονται αλλά δεν ξέρουν να εκφράσουν το συναίσθημά τους κι αυτό τους προκαλεί μεγάλη ταραχή. Η μεγαλύτερη δυσκολία στο παιδί με αυτισμό δεν είναι η επικοινωνία! Είναι να καταλάβει γιατί πρέπει να επικοινωνήσει. Ο αυτισμός δεν θεραπεύεται. Δεν δουλεύουμε τον αυτισμό. Δουλεύουμε ΜΕ τον αυτισμό, τον σεβόμαστε και επιβοηθούμε. Δεν έχει κανένα νόημα να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε μια συμπεριφορά αν πρώτα δεν κατανοήσουμε γιατί συμβαίνει. Ο αυτισμός είναι τρόπος ζωής. Γεωργία Δαμουλάκη

Τα ψαράκια (κατασκευή)

Το Σάββατο του Λαζάρου τα παιδιά της Β’ τάξης του Γυμνασίου Βιάννου έψαλλαν, στα περισσότερα χωριά του Δήμου μας, τα κάλαντα με τον παλιό παραδοσιακό τρόπο.

Αγαπητοί φίλοι, αν μας στείλετε το email σας μπορούμε να σας αποστέλλουμε και ηλεκτρονικά την εφημερίδα μας.

Για να φτιάξεις τα ψαράκια θα πρέπει, μαζέψεις αρκετά βότσαλα με λεία επιφάνεια από την παραλία. Με τις νερομπογιές σου, ζωγραφίζεις το κάθε βότσαλο με ένα χρώμα σαν βάση. Μόλις στεγνώσει μπορείς να ζωγραφίσεις τα λέπια σε διάφορα χρώματα, μη ξεχάσεις να φτιάξεις και ματάκια. Για να μη ξεβάψουν τα ψαράκια όμως καλό θα ήταν να τα καλύψεις με βερνίκι. Τα ψαράκια αυτά θα μπορούσες να τα βάλεις σε ένα ενυδρείο, που φυσικά θα έχεις φτιάξει εσύ. Για το ενυδρείο θα χρειαστείς μια γυάλα ή διάφανο μπολ. Στη βάση του, πρόσθεσε μικρά βοτσαλάκια μέχρι να καλυφθεί ολόκληρο, για διακόσμηση μπορείς να βάλεις κοχυλάκια. Στη συνέχεια πρόσθεσε νερό και τα ψαράκια που ζωγράφισες!!! Καλή επιτυχία


ΒΙΑΝΝΙΤΙΚΕΣ ΑΘΙΒΟΛΕΣ 004 (ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013)