PEINTRES D'ASIE : CHINE & VIETNAM • 26 FÉVRIER 2026

PEINTRES D’ASIE

Chine & Vietnam

PEINTRES D’ASIE

Chine & Vietnam

HỌA SĨ CHÂU Á • TRUNG QUỐC & VIỆT NAM

ASIAN PAINTERS • CHINA & VIETNAM

Aguttes, janvier 2026 − Charlotte Aguttes-Reynier, expert, confronte certains travaux, adjugés en 2025, à ses dernières découvertes. Un joli ballet entre des chefs-d'œuvre ayant marqués de beaux records, sur le point de quitter ses réserves, et d'autres, pleins de promesses récemment déposés...

Aguttes, tháng 1 năm 2026 – Chuyên gia Charlotte Aguttes-Reynier đang đối chiếu một số tác phẩm đã được đấu giá thành công vào năm 2025 với những phát hiện mới nhất của bà. Một bản hoà tấu tuyệt đẹp giữa những kiệt tác đã xác lập nên các kỷ lục ấn tượng, nay sắp rời khỏi kho lưu trữ, và những tác phẩm mới đầy hứa hẹn vừa được ký gửi gần đây…

Aguttes, January 2026 − Charlotte Aguttes-Reynier, expert, confronts certain works, auctioned in 2025, with her latest discoveries. A beautiful ballet between masterpieces that have set impressive records, about to leave her storage, and others, full of promise, recently deposited...

ÉDITO

BIÊN TẬP

EDITORIAL

Chers amis et collectionneurs,

Déjà 50 ventes aux enchères Aguttes dédiées à mettre en lumière l’art moderne asiatique. Ce travail régulier, audacieux et consciencieux a permis de faire monter sur le podium international les artistes formés à Hanoï il y a 100 ans, c’est-à-dire les artistes acteurs du renouveau de l’art moderne vietnamien.

Aujourd’hui, résultats millionnaires, expositions muséales, renforcement des publications dans la presse internationale… Les fruits de nos efforts sont bien visibles et je m’en réjouis.

Concernée depuis 2014 par cette mise en lumière, précurseur historique et ainsi devenu l'expert spécialisé sur ce domaine, je relève (source Artprice) un total déjà vendu, pour cette spécialité dédiée chez Aguttes, de près de 82 millions d’euros entre 2014 et 2025, dont de très nombreux records mondiaux.

Je remercie les particuliers et collectionneurs qui ont choisi, les uns après les autres, de nous faire confiance : les vendeurs en confiant leurs biens et les acquéreurs qui, par leurs enchères, ont rendu ces succès possibles.

Je remercie les familles d’artistes pour leur soutien. Et je remercie tous les curieux qui nous lisent, nous suivent, visionnent nos vidéos, se pressent aux visites guidées… Notre département chez Aguttes se positionne à la source des découvertes sur ce domaine. Nous nous attachons à révéler les merveilles oubliées et perdues et à les mettre en lumière : nos moteurs se nourrissent de la transmission de leurs histoires, histoire des œuvres, histoire des collections… Dans le respect de celles de leurs propriétaires.

Je vous engage à profiter d’une visite guidée sur rendez- vous, les occasions de découvrir autant de merveilles par ces peintres entre Orient et Occident restent si rares.

Quy bạn be va nha sưu tầm than mến,

Tính đến nay, Aguttes đã tổ chức 50 phiên đấu giá dành riêng cho nghệ thuật hiện đại châu Á. Nỗ lực bền bỉ, kiên định và đầy tâm huyết ấy đã góp phần đưa các nghệ sĩ được đào tạo tại Hà Nội cách đây một thế kỷ, những nhân vật chủ chốt của công cuộc canh tân nghệ thuật hiện đại Việt Nam, vươn lên vị thế xứng đáng trên trường quốc tế. Ngày nay, những kết quả đấu giá đạt hàng triệu euro, những cuộc triển lãm quy mô tại bảo tàng và sự hiện diện ngày càng mạnh mẽ trên báo chí quốc tế… chính là thành quả của nỗ lực nói trên, và tôi vô cùng tự hào về điều đó. Gắn bó với hành trình này từ năm 2014, với vai trò người tiên phong và nay là chuyên gia trong lĩnh vực này tại Aguttes, tôi ghi nhận (theo nguồn Artprice) rằng tổng giá trị các tác phẩm nghệ thuật hiện đại châu Á được bán tại Aguttes trong giai đoạn 2014–2025 đã đạt gần 82 triệu euro, cùng với rất nhiều kỷ lục thế giới được xác lập. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các cá nhân và nhà sưu tầm đã đặt trọn niềm tin vào chúng tôi; tới các chủ sở hữu đã tin tưởng gửi gắm các tác phẩm quý giá; tới các nhà sưu tầm đã tạo nên những thành công ấy; và tới các gia đình nghệ sĩ vì sự đồng hành và ủng hộ quý báu. Tôi cũng xin cảm ơn tất cả những người yêu nghệ thuật, những độc giả, người đã theo dõi, khán giả đã xem video của chúng tôi, và đã nhiệt tình tham gia các buổi tham quan có hướng dẫn… Bộ phận của chúng tôi tại Aguttes luôn khẳng định vị thế tiên phong cho những khám phá trong lĩnh vực này. Chúng tôi không ngừng nỗ lực đưa ra ánh sáng những kiệt tác đã từng bị lãng quên hay thất lạc. Động lực của chúng tôi được nuôi dưỡng từ việc truyền tải những câu chuyện của các tác phẩm, của các bộ sưu tập… trong sự tôn trọng tuyệt đối câu chuyện của chính những người sở hữu chúng.

Cac bạn hay đăng ky tham quan triển lam với hướng dẫn theo lịch hẹn, vi cơ hội để ngắm nhin những tuyệt tac của cac họa sĩ giao thoa giữa hai nền văn hoa phương Đong va phương Tay vẫn con rất hiếm.

Dear friends and art lovers,

Already 50 Aguttes auctions dedicated to showcasing modern Asian art. This regular, bold, and conscientious work has brought artists trained in Hanoi 100 years ago, i.e., artists involved in the revival of modern Vietnamese art, to the international stage. Today, with million-dollar results, museum exhibitions, and increased coverage in the international press, the fruits of our efforts are clearly visible, and I am delighted.

Having been involved in this spotlight since 2014, a historical pioneer and now a specialist expert in this field, I note (source: Artprice) that the total sales for this dedicated specialty at Aguttes between 2014 and 2025 have already reached nearly €82 million, including numerous world records.

I would like to thank the individuals and collectors who have chosen to place their trust in us, the sellers who have entrusted us with their property, and the buyers whose bids have made these successes possible. I would like to thank the artists' families for their support. And I would like to thank all those curious minds who read our articles, follow us, watch our videos, and flock to our guided tours... Our department at Aguttes is at the forefront of discoveries in this field. We are committed to revealing forgotten and lost treasures and bringing them to light: our driving force is the transmission of their stories, the history of the works, the history of the collections... while respecting those of their owners.

I urge you to take advantage of a guided tour by appointment, as opportunities to discover so many marvels by these painters between East and West remain so rare.

CHARLOTTE AGUTTES-REYNIER

Directeur et expert du département Giám đốc và chuyên viên của phòng

Head of department and expert

CONTACTS POUR CETTE VENTE

LIÊN HỆ CHO ĐẤU GIÁ NÀY

CONTACTS FOR THIS AUCTION

本次销售的联系人

Expert

Chuyên gia

拍卖鉴定专家

Charlotte Aguttes-Reynier

+33 1 41 92 06 49 • +33 6 63 58 21 82 reynier@aguttes.com

Documentaliste

Chuyên viên văn thư lưu trữ 目录编制员

Lucie Biggaré +33 1 47 45 93 03 bigarre@aguttes.com

Enchères par téléphone

Ordre d’achat

Đấu giá qua điện thoại

Đơn mua đấu giá 电话竞拍订单 bid@aguttes.com

Relations acheteurs

Quan hệ khách hàng

买家联系人

Marie du Boucher

+33 1 41 92 06 41 duboucher@aguttes.com

Département Marketing & Communication

Ban truyền thông 传媒部

Claire Certain certain@aguttes.com

Relations médias

Quan hệ báo chí 媒体关系

Anne-Sophie Philippon pr@aguttes.com

P résident Claude Aguttes

Directeur général Philippine Dupré la Tour

Associés

Directeur associé

Charlotte Aguttes-Reynier

Associés

Sophie Perrine, Gautier Rossignol, Maximilien Aguttes

Aguttes (SVV 2002 - 209)

Commissaires-priseurs habilités

Claude Aguttes, Sophie Perrine, Pierre-Alban Vinquant, Jessica Remy-Catanese, Juliette Rode

SEINE OUEST

Commissaires de justice

Je m'inscris

Tôi đăng ký tham

I sign up

我报名

Visites guidées par l'expert - Sur inscription.

Conférence - André Malraux dans les années 1920 à Phnom Penh : la rencontre avec Bernard Bourotte, érudit implanté au Cambodge également connu pour sa collaboration avec l’artiste Alix Aymé

Un évènement du Club Transmission

Sur inscription, le 16 février 2026 à 18h30

PEINTRES D’ASIE

Chine & Vietnam

HỌA SĨ CHÂU Á • TRUNG QUỐC & VIỆT NAM

ASIAN PAINTERS • CHINA & VIETNAM

亚洲画家 • 中国和越南

Aguttes Neuilly 164 bis, avenue Charles de Gaulle 92200 Neuilly-sur-Seine

Exposition publique

Du lundi 16 au mercredi 25 février de 14h à 17h30 (sauf le week-end)

Visites guidées par l’expert sur inscription les mercredi 18 février, vendredi 20 février et lundi 23 février à 11h

Vente aux enchères

Jeudi 26 février 2026, 14h30

Triển lãm công cộng

Từ thứ Hai ngày 16 đến thứ Tư ngày 25 tháng 2, từ 14h đến 17h30 (trừ cuố?i tuần)

Tham quan cùng chuyên gia theo lịch hẹn vào thứ Tư ngày 18 tháng 2,  thứ Sáu ngày 20 tháng 2 và thứ Hai ngày 23 tháng 2 lúc 11h

Phiên đấu giá

Thứ Năm ngày 26 tháng 2 năm 2026, vào lúc 14h30

Public exhibition

Monday, February 16 to Wednesday, February 25, from 2:00 p.m. to 5:30 p.m. (except weekends)

Guided tours with the expert, by registration, on Wednesday, February 18, Friday, February 20, and Monday, February 23 at 11:00 a.m.

Auction sale

Thursday, February 26, 2025, 2:30 p.m.

公开展览

2月16日（周一）至2月25日（周三），每日14时至17时30分（周末除外）专家导览参观须提前报名， 时间为2月18日（周三）、2月20日（周五）及2月23日（周一）上午11时

拍卖会

讷伊奥古特拍卖行 164 bis, av. Charles-de-Gaulle, 92200 塞纳河上的讷伊 2025年02月26日（星期四）下午2:30

SCANNEZ OU CLIQUEZ : L’ensemble des lots est reproduit sur aguttes.com

QUÉT MÃ HOẶC NHẤP VÀO LIÊN KẾT: Toàn bộ các lô đấu giá được giới thiệu trên aguttes.com

SCAN OR CLICK : All lots are described on aguttes.com

扫码或点击：所有拍品均可在 aguttes.com 上查阅

PRÉCISION IMPORTANTE À L’ATTENTION DES ENCHÉRISSEURS

THÔNG TIN QUAN TRỌNG DÀNH

IMPORTANT NOTICE TO BUYERS

CHO KHÁCH HÀNG THAM GIA ĐẤU GIÁ

Les conditions et termes régissant la vente des lots sont fixés dans les conditions générales de vente figurant en fin de catalogue dont chaque enchérisseur doit prendre connaissance. Ces CGV prévoient notamment que tous les lots sont vendus « en l’état », c’est-à-dire dans l’état dans lequel ils se trouvent au moment de la vente avec leurs imperfections et leurs défauts. Une exposition publique préalable à la vente se déroulant sur plusieurs jours permettra aux acquéreurs d’examiner personnellement les lots et de s’assurer qu’ils en acceptent l’état avant d’enchérir. Les rapports de condition, ainsi que les documents afférents à chaque lot sont disponibles sur demande.

Nous attirons votre attention sur les lots précédés de +, °, *, #, ¤, ~ pour lesquels s’appliquent des conditions particulières.

Aguttes se réserve le droit de demander aux potentiels enchérisseurs de verser avant la vente une caution de 80 000 euros, ainsi que toutes autres garanties et/ou références bancaires, dont Aguttes aurait besoin, à son entière discrétion. Les clients doivent contacter Aguttes en amont de la vente et au plus tard 3 jours ouvrés avant le jour de vente afin que Aguttes puisse vérifier les garanties financières fournies. Les dépôts de garantie sont à effectuer en euros par virement ou carte bancaire sur https://www.aguttes.com/ depot-caution.

Si l’enchérisseur n’est pas adjudicataire lors de cette vente, Aguttes procédera au remboursement du dépôt de garantie, sans intérêts (sous réserve de tout droit de compensation), dans un délai maximum de 5 jours ouvrables après la vente. Les pertes engendrées par les variations des taux de change ou les frais bancaires liés à ces transferts ne sont pas à la charge de Aguttes.

Aguttes se réserve le droit de refuser de façon discrétionnaire les enchères d’un enchérisseur qui ne se serait pas préalablement manifesté en fournissant au préalable la caution et les garanties demandées par la législation.

điều kiện bán hàng chung ở cuối danh mục mà mỗi người đấu giá phải đọc. Các GTC này đặc biệt quy định rằng tất cả các lô được bán “nguyên trạng”, tức là ở tình trạng mà chúng được tìm thấy tại thời điểm bán với các khiếm khuyết và khuyết điểm của chúng. Việc trưng bày công khai trước khi bán diễn ra trong vài ngày sẽ cho phép người mua trực tiếp kiểm tra các lô và đảm bảo rằng họ chấp nhận tình trạng của chúng trước khi đấu giá. Báo cáo tình trạng, cũng như các tài liệu liên quan đến từng lô, có sẵn theo yêu cầu. Chúng tôi xin lưu ý bạn đến các lô có dấu +, °, *, #, ¤, ~ đứng trước các ký tự này thì áp dụng các điều kiện đặc biệt.

Aguttes có quyền yêu cầu khách hàng tham gia đấu giá đặt cọc khoản tiền 80.000 euro trước phiên đấu giá, cũng như bất kỳ khoản bảo đảm nào khác và/hoặc thông tin ngân hàng mà Aguttes cần, theo quyết định riêng của nhà đấu giá. Khách hàng cần liên hệ với Aguttes trước phiên đấu giá và muộn nhất là 3 ngày làm việc trước ngày tổ chức đấu giá để Aguttes có thể kiểm tra các bảo đảm tài chính được cung cấp. Các khoản đặt cọc cần được thực hiện bằng euro qua hình thức chuyển khoản hoặc trả bằng thẻ ngân hàng tại: https:// www.aguttes.com/depot-caution.

Nếu người tham gia đấu giá không thắng được lô hàng nào trong phiên đấu giá này, Aguttes sẽ tiến hành hoàn trả khoản đặt cọc, không có lãi suất (với điều kiện không có khoản khấu trừ nào), trong thời hạn tối đa 5 ngày làm việc sau cuộc đấu giá. Aguttes không chịu trách nhiệm về bất kỳ tổn thất nào phát sinh do biến động tỷ giá hối đoái hoặc phí ngân hàng liên quan đến các giao dịch này.

Aguttes có quyền tự do từ chối lời để nghị đấu giá của một khách hàng tham gia đấu giá không tuân thủ quy định của nhà đấu giá, khi không đặt cọc hoặc không cung cấp các khoản đảm bảo khác được yêu cầu theo luật.

The terms and conditions governing the sale of the lots appearing in the catalogue are set out in the general terms and conditions of sale appearing at the end of the catalogue, which each bidder must read. These GTC provide in particular that all the lots are sold “as is”, i.e. in the condition in which they are found at the time of sale with their imperfections and defects.

A public display prior to the sale taking place over several days will allow buyers to personally examine the lots and ensure that they accept their condition before bidding. Condition reports, as well as documents relating to each lot, are available on request.

We draw your attention to lots preceded by +, °, *, #, ¤, ~ for which special conditions apply, which can be seen at the end of the catalogue.

Aguttes reserves the right to ask potential bidders to pay a deposit of 80,000 euros before the sale, as well as any other guarantees and/or bank references that Aguttes may require, at its sole discretion. Clients must contact Aguttes in advance of the sale and no later than 3 working days before the day of the sale so that Aguttes can verify the financial guarantees provided. Security deposits must be made in euros by bank transfer or credit card on https://www. aguttes.com/depot-caution.

If the bidder is not successful at this sale, Aguttes will refund the security deposit, without interest (subject to any right of set-off), within a maximum of 5 working days after the sale. Aguttes shall not be liable for any losses caused by variations in exchange rates or bank charges relating to such transfers.

Aguttes reserves the right, at its own discretion, to refuse bids from a bidder who has not previously provided the security and guarantees required by law. Các điều khoản và điều kiện chi phối việc bán các

SOMMAIRE

BẢN TÓM TẮT CONTENTS

目录

CATALOGUE 12

DANH MỤC

CATALOGUE

图册

CONDITIONS GÉNÉRALES DE VENTE 110

ĐIỀU KHOẢN BÁN HÀNG

GENERAL TERMS AND CONDITIONS OF AUCTION 一般销售条款和条件

COMMENT VENDRE CHEZ AGUTTES ? 122

LÀM THẾ NÀO ĐỂ BÁN TẠI AGUTTES?

HOW TO SELL AT AGUTTES?

如何在 AGUTTES 出售

COMMENT ACHETER CHEZ AGUTTES ? 124

LÀM THẾ NÀO ĐỂ MUA TỪ AGUTTES?

HOW TO BUY FROM AGUTTES

如何从 AGUTTES 购买

LA MAISON AGUTTES 126

NHÀ AGUTTES

THE AGUTTES AUCTION HOUSE 关于奥古特

CALENDRIER DES VENTES 128

LỊCH BÁN HÀNG

AUCTIONS CALENDAR 拍卖会日历

Peintres d'Asie Chine & Vietnam

SANYU 常玉

Sanyu né en 1895 à Nanchong dans la province du Sichuan en Chine. Son père, peintre animalier spécialisé dans l’étude des lions et des chevaux, lui transmet les rudiments de son art. Son frère aîné, à la tête de l’entreprise familiale, l’encourage dans sa passion. Par un soutien financier important, il lui permet de suivre l’enseignement de Zhao Xi, calligraphe réputé, puis, d’aller à l’Université de Shangaï. Sanyu découvre la France en 1921, où il reste quelque temps avant de partir à Berlin pendant 2 ans.

Alors que ses contemporains Xu Beihong ou Lin Fengmian décident, après un temps, de rejoindre la Chine, bénéficiant ainsi d’une reconnaissance rapide par leurs pairs, il choisit, quant à lui, de pousser ses propres recherches dans ce cercle parisien qu’il trouve si stimulant. À son installation en 1923, il se tourne vers l’Académie de la Grande Chaumière où il étudie surtout le nu sur modèle vivant, dans un environnement où l’enseignement prône la liberté. Calligraphe de formation, Sanyu fait alors du dessin son mode d’expression favori. Il le pratique sans arrêt que ce soit sur papier ou sur les napperons des cafés qu’il fréquente 1. Les dessins que nous présentons en vente sont typiques de cette production, on reconnaît son trait vif et son sujet de prédilection : l’étude de personnages croisés et saisis sur le vif, souvent des camarades de classe absorbées dans leur travail ou des modèles posant.

L’artiste ne retournera pas en Chine et décède à Paris en 1966.

Entre 1966 et 1967, le docteur B. accompagna un ami lors de la visite d’un appartement rue de la Sablière à Paris. Il découvrit alors un lieu dont le sol était jonché de nombreuses feuilles de papier (dessins, encres, etc). Au cours de sa conversation avec l’agent immobilier,

« Calligraphe de formation, Sanyu fait alors du dessin son mode d’expression favori »

il apprit qu’il s’agissait de l’ancien domicile d’un artiste chinois récemment décédé ; les déménageurs avaient laissé sur place certains papiers. L’agent immobilier l'autorisa à ramasser quelques feuilles éparses, celles-ci étant considérées comme des biens abandonnés. Le docteur B. conserva ensuite ces feuilles dans un dossier administratif de l’hôpital où il exerçait, accompagnées d’un petit fragment d’enveloppe trouvé sur place, sur lequel figurait le nom de Sanyu. Cet appartement était en effet celui de Sanyu, disparu peu de temps auparavant. Si seule une partie de cet ensemble est présentée aujourd’hui, il est intéressant de noter que l’un des dessins de la collection est signé par l’artiste et daté.

Sanyu (Thường Ngọc) sinh năm 1895 tại Nam Sung, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc. Cha ông là một họa sĩ chuyên vẽ động vật, đặc biệt là sư tử và ngựa, người đã truyền cho ông những kiến thức nền tảng về hội họa. Anh trai cả của ông, giám đốc của công ty gia đình, cũng ủng hộ hết mình cho đam mê của ông và tài trợ về mặt tài chính để ông theo học bậc thầy thư pháp nổi tiếng Triệu Hy (Zhao Xi), sau đó là Đại học

Thượng Hải. Sanyu tới Pháp lần đầu tiên vào năm 1921, ông sống tại đây một thời gian trước khi tới Berlin hai năm.

Trong khi các họa sĩ đương thời như Từ Bi Hồng (Xu Beihong) hay Lâm Phong Diên (Lin Fengmian) chọn trở về Trung Quốc và sớm được giới nghệ thuật trong nước công nhận, thì Sanyu (Thường Ngọc) lại quyết định tiếp tục khám phá phong cách nghệ thuật riêng của mình trong giới hội hoạ Paris, nơi đem đến cho ông nhiều cảm hứng sáng tác. Khi định cư tại Paris vào năm 1923, ông theo học tại Học viện La Grande Chaumière, trong một môi trường giáo dục đề cao sự tự do, nơi ông chủ yếu vẽ người mẫu khỏa thân,

Vốn có nền tảng là một thư pháp gia, Sanyu ưu tiên chọn hội hoạ làm phương tiện biểu đạt. Ông vẽ không ngừng nghỉ, dù là trên giấy hay trên những chiếc khăn trải bàn trong các quán cà phê mà ông thường lui tới 1 . Bức vẽ được giới thiệu trong buổi bán đấu giá này là minh chứng

điển hình cho phong cách của ông: nét vẽ tối giản, sinh động và đề tài quen thuộc – ký hoạ những nhân vật mà ông gặp gỡ, thường là những người bạn học đang chăm chú làm việc hoặc người mẫu đang tạo dáng.

Sanyu chưa bao giờ quay lại Trung Quốc và qua đời tại Paris năm 1966.

Trong giai đoạn 1966–1967, bác sĩ B. đã đi cùngmột người bạn tới thăm một căn hộ trên phố Ruede la Sablière, Paris, chuẩn bị được đem bán. Tạiđây, ông phát hiện nền nhà vương vãi rất nhiềutờ giấy (bản vẽ, tranh mực, v.v.). Trong cuộc tròchuyện với nhân viên môi giới bất động sản, ôngđược biết đây từng là nơi ở của một nghệ sĩ TrungQuốc vừa mới qua đời; trong quá trình dọn dẹp,những người vận chuyển đã để lại một số giấy tờ.Nhân viên môi giới cho phép ông nhặt một vài tờgiấy rải rác, vì chúng được coi là đồ đạc bị bỏ lại.Sau đó, bác sĩ B. cất giữ những tờ giấy này trongmột hồ sơ hành chính tại bệnh viện nơi ông làmviệc, cùng với một mảnh phong bì nhỏ được tìmthấy tại chỗ, trên đó có ghi tên “Sanyu”. Căn hộnày thực sự chính là nơi ở cũ của Sanyu, ngườinghệ sĩ vừa qua đời không lâu trước đó.Dù chỉ một phần của nhóm tác phẩm này đượcgiới thiệu ngày hôm nay, nhưng đáng

chú ý làmột trong những bản vẽ thuộc bộ sưu

tập có chữký của nghệ sĩ và được ghi ngày tháng.

Sanyu was born in 1895 in Nanchong, Sichuan Province, China. His father, an animal painter specializing in lions and horses, taught him the basics of his art. His older brother, who ran the family business, encouraged him in his passion.

With significant financial support, he was able to study under Zhao Xi, a renowned calligrapher, and then attend Shanghai University. Sanyu discovered France in 1921, where he stayed for a while before moving to Berlin for two years. While his contemporaries Xu Beihong and Lin Fengmian decided after a while to return to China, where they quickly gained recognition from their peers, he chose to pursue his own research in the Parisian circle he found so stimulating. When he settled in Paris in 1923, he turned to the Académie de la Grande Chaumière, where he studied mainly nude modeling in an environment where teaching emphasized freedom.

Trained as a calligrapher, Sanyu made drawing his favorite form of expression. He practiced it constantly, whether on paper or on the tablecloths of the cafés he frequented 1. The drawings we are offering for sale are typical of this period, with his lively lines and favorite subject: the study of people encountered and captured on the spot, often classmates absorbed in their work or models posing.

The artist never returned to China and died in Paris in 1966.

Between 1966 and 1967, Dr B. accompanied a friend on a visit to an apartment on Rue de la Sablière in Paris, which was about to be sold. He discovered a place whose floor was strewn with numerous sheets of paper (drawings, ink works, etc.). In conversation with the estate agent, he learned that it had been the former home of a Chinese artist who had recently died; the movers had left some papers behind. The estate agent gave him permission to pick up a few scattered sheets, as they were considered abandoned belongings.Dr B. subsequently kept these sheets in an administrative file at the hospital where he worked, together with a small fragment of envelope found on the premises, on which the name “Sanyu” was written. The apartment was indeed Sanyu’s former home, the artist having passed away shortly before. Although only part of this group is presented today, it is interesting to note that one of the drawings in the collection is signed by the artist and dated.

détail

常玉于1895年出生在中国四川省南充。他的父亲是 一位动物画家，专长画狮子和马。他的绘画的基础 知识是由父亲传授的。他的哥哥负责经营家族企 业，鼓励他追求自己的爱好，并在经济上给予他大 力支持，使他师从著名书法家赵熙，并考入上海大 学。常玉于 1921 年第一次来到法国，小住了一段时 间后又前往柏林待了两年。

与他同时代的徐悲鸿和林风眠相继决定回国，并迅 速获得了同行的认可，而常玉则选择在巴黎的艺术 圈继续自己的研究，因为他觉得在这里能获得更 多启发。1923年定居巴黎后，他进入了大茅舍学院 （l’Académie de la Grande Chaumière），在崇尚自 由的教学环境中，一心通过真人模特钻研裸体画。 作为科班出身的书法家，常玉将绘画作为自己偏 爱的表达方式。无论是在纸上，还是在他常去的 咖啡馆的餐垫上，他从不停下画笔 1 。此次拍卖的 作品正是这批作品的典型代表；我们能够辨认出 他鲜活的线条和他偏爱的主题：瞬间捕捉到的人

物，他们通常是他正在聚精会神工作的同学或固 定姿势的模特。

艺术家并未再返回中国，于1966年终老于巴黎。 1966至1967年间，B.医生陪同一位友人前往巴黎 沙比耶街（Rue de laSablière）参观一处即将出售 的公寓。到达后，他发现室内地面散落着大量纸 本作品（素描、水墨等）。与房产中介交谈后，他 得知此处曾为一位不久前去世的中国艺术家的居 所；搬运人员在清理过程中遗留了部分纸张。房 产中介允许他拾取几张散落的纸上作品，因这些 作品被视为无人认领的遗留物品。此后，B.医生将 这些作品妥善保存于其任职医院的行政档案夹中， 同时还保留了一小片在现场发现的信封碎片，其上 写有“Sanyu”之名。该公寓确为常玉生前住所，而 艺术家亦于不久前辞世。尽管此次仅呈现该组收藏 中的部分作品，但值得注意的是，其中一幅纸上作 品由艺术家亲笔署名并注明日期。

1 衣淑凡, 常玉素描與水彩全集 ，台北市: 立青文教基金會, 2014年, 第33页。

« Sanyu avait un œil libre et une soif de créer de nouvelles formes d'expression »

Les quatre dessins que nous présentons en vente sont typiques de cette production, on reconnaît son trait incisif, montrant sa grande maîtrise de la représentation du corps humain qui, associée à une approche minimaliste et à une extrême inventivité, le font surnommer par certains le ‘Matisse chinois’.

Il ne s'éloigne jamais ni de la figuration, ni de ses idéaux de simplicité et de pureté. Son art dépouillé, témoigne d'une recherche de sublimation pour arriver à un essentialisme caractéristique de l’entièreté de son œuvre.

En dessinant des nus féminins pour ce qu'ils sont et leur beauté, l’artiste livre ces feuilles qui témoignent clairement de sa libération des carcans des traditions picturales chinoises vers une recherche de minimalisme se rapprochant sans cesse plus de l’abstraction. Il choisit aussi bien de travailler au crayon qu’à l’encre, qui lui permet de travailler ses détails différemment 2

C’est par exemple le cas des traits des visages, à peine esquissés, mais pleins de caractère. Rita Wong écrit à propos de ses nus 3 « Il semble que pour Sanyu, dessiner des nus était juste un moyen de perfectionner la courbe de ses traits et de tester de nouvelles utilisations de l'espace par rapport à la peinture et à la calligraphie traditionnelle chinoise. La simplicité de ses compositions révèle sa maîtrise du trait. Ses angles variés et sa manière d'utiliser toute la surface du papier montrent que Sanyu avait un œil libre et une soif de créer de nouvelles formes d'expression ».

En effet, le traitement du corps humain est un sujet largement traité en Occident depuis l'Antiquité, considéré comme une émanation du divin. Au contraire, en Asie, il s'agit d'un sujet non existant, le divin ne se manifestant que dans la nature. Lorsque Sanyu développe ses nus, il les peint dans des positions peu naturelles et peu conventionnelles, et c'est là que nous retrouvons la rencontre entre ces deux cultures : par son traitement, l'artiste transforme le nu en un paysage asiatique traditionnel.

Bốn bản vẽ được giới thiệu trong phiên đấu giá

lần này là những tác phẩm tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Sanyu. Người xem dễ dàng

nhận ra nét vẽ sắc sảo, dứt khoát, thể hiện sự làm chủ tuyệt đối trong việc biểu đạt hình thể con người. Chính sự kết hợp giữa khả năng tạo hình xuất sắc, tinh thần tối giản và óc sáng tạo

đặc biệt đã khiến ông được một số nhà phê bình

mệnh danh là “Matisse của Trung Hoa”.

Sanyu không bao giờ rời xa tính hình tượng cũng như lý tưởng về tính giản lược và thuần khiết. Nghệ thuật tối giản của ông phản ánh một quá trình tìm kiếm sự thăng hoa, hướng tới “chủ nghĩa cơ bản”

- tính đặc trưng xuyên suốt các tác phẩm của ông.

Khi vẽ hình tượng người phụ nữ khoả thân, Sanyu thể hiện vẻ đẹp vốn có của cơ thể người, đồng thời thể hiện sự giải phóng khỏi những khuôn mẫu khắt khe của truyền thống hội họa Trung

Hoa, để tiến tới một ngôn ngữ tối giản gần với phong cách trừu tượng. Ông sử dụng linh hoạt bút chì và mực, mỗi chất liệu cho phép ông khai thác chi tiết theo những cách khác nhau². Điều này thể hiện rõ qua cách xử lý khuôn mặt, chỉ được phác hoạ rất đơn giản nhưng vẫn đầy cá tính. Rita Wong từng viết về các tác phẩm khỏa thân của ông³: “Đối với Sanyu, dường như việc vẽ tranh khỏa thân chỉ là một phương tiện để hoàn thiện đường cong của nét vẽ và thử nghiệm những cách sử dụng không gian mới, khác với hội họa và thư pháp truyền thống Trung Hoa. Sự giản lược trong bố cục cho thấy khả năng làm chủ đường nét của ông. Những góc nhìn đa dạng cùng cách khai thác toàn bộ bề mặt giấy chứng tỏ Sanyu sở hữu một con mắt tự do và khát vọng không ngừng tìm kiếm những hình thức biểu đạt mới.”

Thực tế, việc biểu đạt cơ thể con người là một chủ đề đã được khai thác rộng rãi trong nghệ thuật phương Tây từ thời Cổ đại, được xem như sự hiện thân của thần linh. Trái lại, trong nghệ thuật Á Đông, đây gần như là một đề tài vắng bóng, bởi yếu tố thiêng liêng chỉ được biểu đạt thông qua thiên nhiên. Khi thể hiện chủ đề khỏa thân, Sanyu đặt nhân vật vào những tư thế không theo quy ước và phi truyền thống, qua đó tạo nên điểm gặp gỡ giữa hai nền văn hóa: bằng cách xử lý tạo hình của mình, ông biến thân thể con người thành một phong cảnh Á Đông truyền thống.

The four drawings we are offering for sale are typical of his work. His incisive style is recognizable, demonstrating his great mastery of the human form, which, combined with a minimalist approach and extreme inventiveness, has led some to nickname him the “Chinese Matisse.”

He never strayed from figurative art or his ideals of simplicity and purity. His pared-down art reflects a quest for sublimation, resulting in an essentialism that characterizes his entire body of work.

By drawing female nudes for what they are and their beauty, the artist delivers these sheets that clearly testify to his liberation from the shackles of Chinese pictorial traditions towards a search for minimalism that is increasingly closer to abstraction. He chooses to work with both pencil and ink, which allows him to work on details differently 2. This is the case, for example, with the lines of the faces, which are barely sketched but full of character. Rita Wong writes about his nudes 3: “It seems that for Sanyu, drawing nudes was just a way to perfect the curve of his lines and test new uses of space in relation to traditional Chinese painting and calligraphy. The simplicity of his compositions reveals his mastery of line. His varied angles and use of the entire surface of the paper show that Sanyu had a free eye and a thirst for creating new forms of expression”.

Indeed, the treatment of the human body has been a widely explored subject in the West since ancient times, considered an emanation of the divine. In Asia, on the other hand, it is a non-existent subject, as the divine manifests itself only in nature. When Sanyu developed his nudes, he painted them in unnatural and unconventional positions, and it is here that we find the meeting point between these two cultures: through his treatment, the artist transforms the nude into a traditional Asian landscape.

“Sanyu had a free eye and a thirst for creating new forms of expression”

2 Rita Wong, op. cit, p. 35-37

3 Ibid p. 37

2 Rita Wong, sđd., tr. 35–37

3 Sđd., tr. 37.

2 Rita Wong, op. cit, p. 35-37

3 Ibid p. 37

此次呈现于拍卖中的四件素描作品，正是这批作 品的典型代表；我们能够辨认出他鲜活而有力的 线条，以及他对人体造型的高度掌控能力。这种表 现力结合其极简的处理方式与非凡的创造力，使他 被部分评论者誉为“东方的马蒂斯”。

艺术家始终未曾远离具象表现，也始终坚守其对简 洁与纯粹的艺术理想。他去繁就简的艺术语言，体 现出一种对升华的追求，进而形成贯穿其全部创作 的本质主义特征。

在描绘女性裸体时，常玉并非追求叙事或象征， 而是忠实呈现其本身的形态与自然之美。这些纸 上作品清晰地表明，他已从中国传统绘画的规范 与限制中解放出来，转而探索一种不断趋近于抽 象的极简表达方式。他既使用铅笔创作，也运用 墨水作画，使其得以以不同方式处理细节 1，例 如面部的线条：虽仅略作勾勒，却极富个性与生 命力。Rita Wong 在论及其裸体作品时写道 2： “对于常玉而言，描绘裸体似乎只是一种完善线 条曲度、并在绘画与中国传统书法之间测试空间 新用法的方式。其构图的简约性揭示了他对线条 的精湛掌控；多变的角度以及对整张画纸的充分 运用，表明常玉拥有自由的眼光，以及对创造全 新表现形式的强烈渴望。”

事实上，自古以来，人体始终是西方艺术中反复探 讨的重要题材，被视为神性的外在显现；而在亚洲 文化中，这一主题几乎不存在，神性往往只体现在 自然之中。当常玉展开其裸体创作时，他将人物置于 非自然、亦非传统的姿态之中，正是在这里，我们得 以看到两种文化的交汇：通过其独特的处理方式， 艺术家将裸体转化为一种东方传统的山水意象。

SANYU 常玉

NU ALLONGÉ

SANYU (1895-1966)

Nu allongé

Encre sur papier

44,5 x 28 cm - 17 ½ x 11 in.

Ink on paper

15 000 - 25 000 €

PROVENANCE

Collection personnelle de l'artiste, rue de la Sablière, 75014 Paris

Collection particulière, Paris (depuis 1966)

来源

艺术家个人收藏，Rue de la Sablière，75014, 巴黎

私人收藏，巴黎（自1966年起）

BIBLIOGRAPHIE POUR UNE ŒUVRE EN RAPPORT

Rita Wong, Sanyu Catalogue raisonné : drawings and watercolors - electronical index of drawings , Taipei, 2014, n° D0532, repr. coul.

SANYU 常玉

NU

ALANGUI

2

SANYU (1895-1966)

Nu alangui

Encre sur papier

27,7 x 22,4 cm - 10 7/8 x 8 ¾ in. Ink on paper

10 000 - 12 500 €

PROVENANCE

Collection personnelle de l'artiste, rue de la Sablière, 75014 Paris

Collection particulière, Paris (depuis 1966) 来源

艺术家个人收藏，Rue de la Sablière，75014, 巴黎 私人收藏，巴黎（自1966年起）

BIBLIOGRAPHIE POUR UNE ŒUVRE EN RAPPORT

Rita Wong, Sanyu Catalogue raisonné : drawings and watercolors - electronical index of drawings , Taipei, 2014, n° D0107, repr. coul.

SANYU 常玉

ÉTUDES DE FEMMES

3

SANYU (1895-1966)

Études de femmes

Crayon gras sur papier, recto verso

30,5 x 47 cm à vue - 12 x 18 1/2 in. on sight

Soft-lead pencil on paper, double-sided

12 000 - 15 000 €

PROVENANCE

Collection personnelle de l'artiste, rue de la Sablière, 75014 Paris

Collection particulière, Paris (depuis 1966)

来源

艺术家个人收藏，Rue de la Sablière，75014, 巴黎 私人收藏，巴黎（自1966年起）

BIBLIOGRAPHIE POUR UNE ŒUVRE EN RAPPORT

Rita Wong, Sanyu Catalogue raisonné : drawings and watercolors - electronical index of drawings, Taipei, 2014,n° D0290, n° D0372, repr. coul.

SANYU 常玉

NU DEBOUT DE FACE

4

SANYU (1895-1966)

Nu debout de face

Crayon gras

32,5 x 22,4 cm - 12 ¾ x 8 ¾ in.

Black pencil

8 000 - 12 000 €

PROVENANCE

Collection personnelle de l'artiste, rue de la Sablière, 75014 Paris Collection particulière, Paris (depuis 1966) 来源

艺术家个人收藏，Rue de la Sablière，75014, 巴黎 私人收藏，巴黎（自1966年起）

BIBLIOGRAPHIE POUR UNE ŒUVRE EN RAPPORT Rita Wong, Sanyu Catalogue raisonné : drawings and watercolors - electronical index of drawings , Taipei, 2014, n° D0132, repr. coul.

LÊ PHỔ

Diplômé de l’École des beaux-arts de l’Indochine à Hanoï en 1930, Lê Phổ s'installe à Paris en 1937 et se familiarise avec les grands courants de la peinture française. La découverte des maîtres impressionnistes joue alors un rôle déterminant dans l’évolution de son langage pictural, l’amenant à enrichir sa palette et à affiner son traitement de la lumière et de la couleur.

Après la Seconde Guerre mondiale, ses expositions à la Galerie Romanet attirent l’attention du galeriste américain Wally Findlay, qui l’approche en 1963. Cette collaboration marque un tournant dans sa production : les formats s’élargissent et la palette devient plus chatoyante, dans un dialogue assumé avec l’œuvre de Matisse, que Lê Phổ admirait profondément. Parallèlement, l’artiste s’éloigne progressivement de sa pratique initiale de l’encre et de la gouache sur soie, pour s’orienter vers la peinture à l’huile. Ce médium lui permet d’approfondir pleinement les influences occidentales déjà présentes dans son travail, d’abord en l’appliquant sur la soie, puis en les déployant sur le support occidental par excellence depuis le XVI e siècle : la toile. Le recours à l’huile sur toile élargit ainsi les possibilités de sa touche, autorisant des empâtements plus amples et une palette plus vive.

Tốt nghiệp Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương tại Hà Nội năm 1930, Lê Phổ định cư tại Paris năm 1937 và dần tiếp cận những trào lưu lớn của hội họa Pháp. Việc khám phá các bậc thầy Ấn tượng đóng vai trò then chốt trong sự phát triển ngôn ngữ tạo hình của ông, làm phong phú bảng màu và nâng cao kỹ năng xử lý ánh sáng và màu sắc.

Sau Chiến tranh Thế giới thứ hai, các cuộc triển lãm của ông tại phòng tranh Romanet đã thu hút sự chú ý của nhà buôn tranh người Mỹ Wally Findlay, người đã đề nghị hợp tác cùng ông năm 1963. Sự hợp tác này đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong phong cách của ông: kích thước tác phẩm lớn hơn, bảng màu rực rỡ và giàu sắc độ hơn, và ảnh hưởng rõ rệt từ phong cách hội hoạ của Matisse, một họa sĩ mà Lê Phổ đặc biệt ngưỡng mộ.

Song song với đó, Lê Phổ dần rời xa các chất liệu ban đầu như mực và màu gouache trên lụa để hướng tới sơn dầu. Chất liệu này cho phép ông khai thác sâu sắc hơn những ảnh hưởng phương Tây vốn đã hiện hữu trong các sáng tác của ông, trước hết là tranh lụa, rồi sau đó là trên toan – một chất liệu tiêu biểu cho phong cách phương Tây từ thế kỷ XVI. Việc sử dụng sơn dầu trên toan đã mở rộng đáng kể khả năng biểu đạt của bút pháp, cho phép thể hiện những lớp màu dày, rộng hơn và một bảng màu sống động hơn.

After graduating from the Indochina School of Fine Arts in Hanoi in 1930, Lê Phổ settled in Paris in 1937 and he gradually became familiar with the major trends in French painting. His discovery of the Impressionist masters played a decisive role in the evolution of his pictorial language, leading him to enrich his palette and refine his treatment of light and color.

After World War II, his exhibitions at the Galerie Romanet attracted the attention of American gallery owner Wally Findlay, who approached him in 1963. This collaboration marked a turning point in his production: his formats became larger and his palette more vibrant, in a conscious dialogue with the work of Matisse, whom Lê Phổ deeply admired.

At the same time, the artist gradually moved away from his initial practice of ink and gouache on silk, turning instead to oil painting. This medium allowed him to fully explore the Western influences already present in his work, first by applying it to silk, then by deploying it on the quintessential Western medium since the 16 th century: canvas. The use of oil on canvas thus broadened the possibilities of his brushwork, allowing for fuller impasto and a more vivid palette.

Peintres d'Asie Chine & Vietnam

LÊ PHỔ

LA LECTURE

*5

LÊ PHỔ (1907-2001)

La lecture

Huile sur toile, signée en bas à droite

144 × 144 cm - 56 5/8 × 56 5/8 in.

Oil on canvas, signed lower right

450 000 - 650 000 €

Une attestation d’inclusion au catalogue raisonné de l’artiste actuellement en préparation par Charlotte Aguttes-Reynier pour l’association des Artistes d’Asie à Paris sera remise à l’acquéreur.

PROVENANCE

Wally Findlay Gallery, New-York Collection particulière, États-Unis (acquis dans les années 1980 et conservé depuis)

ŒUVRE EN RAPPORT

Pierre Bonnard, La Salle à manger à la campagne , 1913, inv. D. 763, The Minneapolis Institute of Arts. ©DR

Une énergie nouvelle traverse alors sa peinture, et la toile La Lecture illustre pleinement cette transition vers la dernière période de maturité de l’artiste. Lê Phổ y développe une composition élaborée et complexe, mêlant portrait, nature morte et paysage.

Tout en renouvelant sa technique, il demeure fidèle à ses thèmes de prédilection. Celui que l’on surnomme le « peintre des femmes » articule la scène autour d’un bouquet central, entouré de trois figures féminines et d’un jeune garçon. La lecture, apprise à la maison, devient le symbole d'une nostalgie et d'une tendresse idéalisées de son enfance vietnamienne.

La nature morte, présente dans la hiérarchie des genres depuis le XVII e siècle et occupant une place croissante dans son œuvre à partir des années 1960, s’impose au premier plan à travers une composition florale luxuriante composée de fleurs de pavot, tulipes, marguerites et branches de muguet. Elle est accompagnée, sur la droite, d’une vasque contenant des citrons.

Les figures féminines, élancées et élégantes, évoquent les modèles maniéristes de la Renaissance italienne. Vêtues de l’áo dài traditionnel vietnamien, elles incarnent un idéal de grâce et de beauté. Chacune est absorbée par une activité distincte (lecture, prière ou contemplation), soulignant l’attention portée par Lê Phổ à l’individualisation de ses personnages.

L’artiste place l’ensemble de la scène dans un intérieur baigné de lumière, ouvert sur un ciel bleu animé de nuages délicatement nuancés de blanc et de gris.

Maîtrisant la représentation des détails, l'artiste modernise des genres picturaux traditionnels grâce à une composition innovante, dont le cadrage rappelle les œuvres de Chagall.

Le grand format renforce le caractère exceptionnel de cette pièce, qui demeure une rareté dans la prolifique carrière de l’artiste : au cours des douze dernières années, seulement une dizaine de toiles de cette envergure ont été mises aux enchères. Par ses dimensions, la richesse de la palette, la précision du pinceau et l’équilibre de la composition confèrent à l’œuvre une atmosphère à la fois calme et poétique, en faisant un exemple majeur de la période Findlay, voire de l’ensemble de la production de Lê Phổ

Một nguồn năng lượng mới lúc này đang lan tỏa trong các sáng tác của Lê Phổ, và bức tranh

La Lecture (Đọc sách) minh họa trọn vẹn cho sự chuyển mình sang giai đoạn chín muồi cuối cùng của hoạ sĩ. Trong tác phẩm này, Lê Phổ xây dựng một bố cục phức tạp và tinh tế, kết hợp giữa chân dung, tĩnh vật và phong cảnh.

Dù đổi mới về mặt kỹ thuật, ông vẫn trung thành với những chủ đề quen thuộc. Người họa sĩ được mệnh danh là người “họa sĩ của phụ nữ” thể hiện cảnh sắc với một bó hoa đặt ở vị trí trung tâm, được bao quanh bởi hình tượng của ba người phụ nữ và một bé trai. Việc học đọc tại nhà trở thành biểu tượng của nỗi hoài niệm và sự dịu

dàng được lý tưởng hóa về tuổi thơ Việt Nam. Thể loại tranh tĩnh vật, vốn đã xuất hiện trong hệ thống phân loại hội họa từ thế kỷ XVII và là một trong những chủ đề quan trọng trong sáng tác của ông từ thập niên 1960, nằm ở vị trí tiền cảnh với một bố cục phong phú, gồm các loại hoa anh túc, tulip, cúc và linh lan. Bên phải bó hoa là một chiếc bình đựng đầy chanh. Những người phụ nữ với dáng người thanh thoát và duyên dáng gợi nhớ đến hình tượng theo trường phái Kiểu cách thời Phục hưng Ý. Khoác trên mình tà áo dài truyền thống Việt Nam, họ là hiện thân cho lý tưởng về vẻ đẹp và sự tao nhã. Mỗi nhân vật đều đang đắm chìm trong thế giới của mình (đọc sách, cầu nguyện hoặc suy tư), thể hiện sự quan tâm của Lê Phổ đối với việc thể hiện cá tính của từng nhân vật. Toàn bộ cảnh sắc được đặt trong một căn phòng ngập tràn ánh sáng, mở ra bầu trời xanh điểm xuyết những đám mây trắng và xám được xử lý tinh tế.

Là một người chú trọng tiểu tiết, Lê Phổ đã hiện

đại hóa thể loại hội họa truyền thống thông qua một bố cục sáng tạo, với cách phối cảnh gợi nhớ

đến các tác phẩm của Chagall.

Kích thước lớn làm nổi bật tính chất đặc biệt và

hiếm có của tác phẩm trong sự nghiệp đồ sộ của họa sĩ: trong vòng mười hai năm trở lại đây, chỉ khoảng mười tác phẩm có kích thước tương tự

được đưa ra thị trường. Kích thước lớn, bảng màu phong phú, những đường nét tinh tế và sự cân bằng trong bố cục mang lại một bầu không khí vừa tĩnh lặng vừa thi vị, khiến đây tác phẩm trở thành một ví dụ tiêu biểu cho giai đoạn Findlay, thậm chí là cho toàn bộ sự nghiệp của Lê Phổ.

A new energy then permeated his painting, and the canvas La Lecture fully illustrates this transition to the artist's final period of maturity. In it, Lê Phổ developed an elaborate and complex composition, combining portraiture, still life, and landscape.

While renewing his technique, he remained faithful to his favorite themes. The man nicknamed the “painter of women” articulates the scene around a central bouquet, surrounded by three female figures and a young boy. Reading, learned at home, becomes a symbol of idealized nostalgia and tenderness tied to his Vietnamese childhood.

Still life, which had been part of the hierarchy of genres since the 17th century and occupied an increasingly important place in his work from the 1960s onwards, takes center stage in this painting in the form of a lush floral composition of poppies, tulips, daisies, and sprigs of lily of the valley. To the right, it is accompanied by a bowl containing lemons.

The slender and elegant female figures evoke the Mannerist models of the Italian Renaissance. Dressed in traditional Vietnamese áo dài, they embody an ideal of grace and beauty. Each is absorbed in a distinct activity (reading, praying, or contemplating), highlighting Lê Phổ's attention to the individualization of his characters. The artist places the entire scene in a light-filled interior, opening onto a blue sky animated by clouds delicately nuanced in white and gray.

With his mastery of detail, the artist modernizes traditional pictorial genres through an innovative composition, whose framing is reminiscent of Chagall's works.

The large format reinforces the exceptional nature of this piece, which remains a rarity in the artist's prolific career: over the last twelve years, only about ten paintings of this size have been auctioned. The dimensions, rich palette, precise brushwork, and balanced composition lend the work a calm and poetic atmosphere, making it a major example of the Findlay period, and indeed of Lê Phổ's entire œuvre.

MAI TRUNG THỨ

Mai Trung Thứ, dit Mai Thứ, nait en 1906 près de Haïphong. Issu d’une famille importante du nord du Vietnam, son père, Mai Trung Cat était gouverneur de Bac Ninh et s’est vu accorder le titre de baron par le gouvernement français. En 1925, il intègre la première promotion de l’École des beaux-arts d’Indochine. Durant les années 1930, il enseigne au lycée Quốc Học de Hué, ancienne capitale impériale, et réalise alors une multitude d’œuvres figurant des portraits féminins ou illustrant la Rivière des Parfums. Installé à Paris à partir de 1937, il poursuit ses représentations d’un Vietnam idéalisé, où scènes rurales et figures féminines incarnent une beauté empreinte de simplicité et de douceur. Il ne retourne au Vietnam que trente-huit ans plus tard, en 1974, et s’éteint seulement quelques années plus tard, en 1980. Bien que fortement marqué par les enseignements qu’il reçut à Hanoï, notamment celui de Victor Tardieu, fondateur et directeur de l’Institution, et de Joseph Inguimberty, professeur éclairé, il conserve tout au long de sa vie une identité vietnamienne particulièrement forte, qui se manifeste notamment par son choix de la détrempe sur soie, un médium à la fois coûteux et délicat, exigeant une grande maîtrise dans l’application des pigments.

Mai Trung Thứ, còn được biết đến với tên gọi

Mai Thứ, sinh năm 1906 tại thành phố Hải Phòng. Xuất thân từ một gia đình danh giá ở miền Bắc Việt Nam, cha của ông – Mai Trung Cát – từng là Tổng đốc Bắc Ninh và được chính quyền Pháp phong hiệu Nam tước. Năm 1925, ông gia nhập khóa đầu tiên của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương. Trong thập niên 1930, ông giảng dạy tại trường Quốc Học Huế (cố đô của triều Nguyễn), đồng thời cho ra đời nhiều tác phẩm khắc họa chân dung người phụ nữ hoặc cảnh vật đôi bờ sông Hương. Từ năm 1937, ông tới Paris định cư và tiếp tục thể hiện hình ảnh một đất nước Việt Nam được lý tưởng hóa, nơi cảnh sinh hoạt nông thôn và hình tượng người phụ nữ mang vẻ đẹp mộc mạc, giản dị và đầy chất thơ. Phải đến ba mươi tám năm sau, vào năm 1974, ông mới trở lại Việt Nam, và qua đời vài năm sau đó, vào năm 1980. Mặc dù chịu ảnh hưởng sâu sắc từ quá trình đào tạo tại Hà Nội – đặc biệt là từ Victor Tardieu, người sáng lập và hiệu trưởng đầu tiên của Trường, cũng như Joseph Inguimberty, một nhà giáo uyên bác – Mai Trung Thứ vẫn luôn giữ được bản sắc Việt Nam sâu đậm xuyên suốt sự nghiệp của mình. Điều này thể hiện rõ qua việc ông lựa chọn chất liệu lụa, một chất liệu vừa quý giá vừa

Mai Trung Thứ, known as Mai Thứ, was born in 1906 near Haiphong. He came from an important family in northern Vietnam; his father, Mai Trung Cat, was governor of Bac Ninh and was granted the title of baron by the French government. In 1925, he joined the first class of the Indochina School of Fine Arts. During the 1930s, he taught at Quốc Học High School in Hue, the former imperial capital, and produced a multitude of works featuring female portraits or illustrating the Perfume River. Settling in Paris in 1937, he continued to depict an idealized Vietnam, where rural scenes and female figures embodied a beauty marked by simplicity and gentleness. He did not return to Vietnam until 38 years later, in 1974, and died just a few years later, in 1980. Although strongly influenced by the teachings he received in Hanoi, particularly those of Victor Tardieu, founder and director of the Institution, and Joseph Inguimberty, an enlightened teacher, he retained a particularly strong Vietnamese identity throughout his life, which was particularly evident in his choice of tempera on silk, a medium that was both costly and delicate, requiring great skill in the application of pigments.

MAI TRUNG THỨ

JEUNE FEMME LISANT, CIRCA 1933-1937

6

MAI TRUNG THỨ (1906-1980)

Jeune femme lisant, circa 1933-1937

Encre et couleurs sur soie, signée en haut à droite

59,5 x 39 cm - 23 ½ x 15 3/8 in Ink and color on silk, signed upper right

300 000 - 500 000 €

Une attestation d'inclusion au catalogue raisonné de l'artiste actuellement en préparation par Charlotte Aguttes-Reynier pour l'association des Artistes d'Asie à Paris sera remise à l'acquéreur.

PROVENANCE

Ancienne collection particulière, France (acquis dans les années 1970) Collection particulière, France (par descendance du précédent)

Dès 1931, sous l'impulsion de Victor Tardieu qui l'expose à l'occasion de la magistrale Exposition Coloniale organisée à Vincennes, Mai Trung Thứ se fait connaître en France. Au cours des années suivantes, de retour en Indochine, il envoie ses travaux à diverses expositions à Paris, Rome, Hué, et à Hanoï. Nombre de ses œuvres, réalisées alors qu'il enseigne le dessin à Hué, représentent un même modèle, une très belle jeune fille au visage grave dont il va s'éprendre, Mademoiselle Phuong.

Si son medium favori est alors l'huile sur toile, il pratique avec parcimonie le travail sur soie pour lequel il a été formé durant ses études et vers lequel il se tournera radicalement en arrivant en France à partir de 1937.

Jeune femme lisant est réalisée sur soie en cette période de grande créativité artistique pour le jeune professeur, alors reclu dans la cité impériale.

Ce délicat portrait atteste du talent de son auteur pour ce medium exigeant dès cette période de jeunesse, dite « période de Hué », et témoigne de ses premi res participations dans le monde des salons et des foires.

Ngay từ năm 1931, dưới sự thúc đẩy của Victor Tardieu, người đã giới thiệu các tác phẩm của ông tại Triển lãm Thuộc địa quy mô lớn tổ chức ở Vincennes, Mai Trung Thứ bắt đầu được biết đến tại Pháp. Trong những năm tiếp theo, khi trở lại Đông Dương, ông gửi các tác phẩm của mình tham dự nhiều cuộc triển lãm tại Paris, Rome, Huế và Hà Nội. Nhiều tác phẩm được thực hiện trong giai đoạn ông giảng dạy môn vẽ tại Huế đều khắc họa cùng một người mẫu — một thiếu nữ trẻ xinh đẹp với gương mặt trầm tư, người mà ông dần nảy sinh tình cảm, cô Phương.

Mặc dù chất liệu ưa thích của ông khi đó là sơn dầu trên toan, Mai Trung Thứ vẫn thỉnh thoảng thực hành vẽ trên lụa — chất liệu mà ông đã được đào tạo trong những năm học tập và sẽ chuyển hẳn sang sử dụng khi sang Pháp định cư từ năm 1937.

Tác phẩm Jeune femme lisant (Thiếu nữ đọc sách)

được thực hiện trên lụa trong giai đoạn sáng tạo nghệ thuật sung mãn này, khi người nghệ sĩ trẻ còn sống khép mình trong không gian của cố đô.Bức chân dung tinh tế này cho thấy ngay từ thời kỳ đầu, thường được gọi là “thời kỳ Huế”, tài năng của tác giả trong việc làm chủ chất liệu đòi hỏi kỹ thuật cao này, đồng thời minh chứng cho những lần đầu tiên ông tham gia vào thế giới của các salon và hội chợ nghệ thuật.

In 1931, under the direction of Victor Tardieu, who exhibited his work at the impressive Colonial Exhibition in Vincennes, Mai Trung Thứ became known in France. Over the following years, after returning to Indochina, he sent his works to various exhibitions in Paris, Rome, Hué, and Hanoi. Many of them, created while

he was teaching drawing in Hué, depict the same model, a beautiful young girl with a solemn face whom he fell in love with, Mademoiselle Phuong.

Although his favorite medium at the time was oil on canvas, he also worked sparingly with silk, a technique he had learned during his studies and to which he would turn radically upon arriving in France in 1937.

Jeune femme lisant ( Young Woman Reading) was painted on silk during this period of great artistic creativity for the young professor, then living in seclusion in the imperial city. This delicate portrait attests to the artist's talent for this demanding medium from his early days, known as the “Hué period,” and bears witness to his first appearances in the world of salons and fairs.

ŒUVRE EN RAPPORT

Mère habillant son enfant . Vente [18] Aguttes, 22 octobre 2018, lot 8.

« Nombre de ses œuvres, réalisées alors qu'il enseigne le dessin à Hué, représentent un même modèle, une très belle jeune fille au visage grave dont il va s'éprendre, Mademoiselle Phuong. »

« Nhiều tác phẩm được thực hiện trong giai đoạn ông giảng dạy môn vẽ tại Huế đều khắc họa cùng một người mẫu — một thiếu nữ trẻ xinh đẹp với gương mặt trầm tư, người mà ông dần nảy sinh tình cảm, cô Phương. »

MAI TRUNG THỨ

PORTRAIT D'UNE JEUNE FILLE

AVEC

UNE

ORCHIDÉE, 1941

7

MAI TRUNG THỨ (1906-1980)

Portrait d'une jeune fille avec une orchidée, 1941

Encre et couleurs sur soie, signée et datée en haut à droite

25 x 22,5 cm - 6/8 x 8 6/8 in.

Ink and color on silk, signed and dated upper right

50 000 - 80 000 €

Une attestation d'inclusion au catalogue raisonné de l'artiste actuellement en préparation par Charlotte Aguttes-Reynier pour l'association des Artistes d'Asie à Paris sera remise à l'acquéreur.

PROVENANCE

Collection particulière, Paris (acquis auprès de l'artiste au début des années 1940 et transmis par descendance)

ŒUVRE EN RAPPORT

Le présent portrait peut être rapproché de la Jeune fille aux orchidées peinte par Lê Phổ , son camarade de classe, réalisé un an plus tard et adjugé au lot 6 de la Vente [48] Aguttes du 9 septembre 2025

Réalisée quand les expositions de Mai Trung Thứ, au début des années 1940, marquent l’apogée de sa sensibilité artistique, Portrait d'une jeune fille avec une orchidée représente une femme raffinée sur un fond uni qui met en valeur la beauté de la ligne. Dans une attitude songeuse, elle tient à la main une gerbe d’orchidées et semble sur le point d’en humer une fleur, une hoa lan , geste délicat qui accentue la poésie et la grâce de la scène.

La représentation de cette femme s’inscrit dans une tradition picturale héritée de la Renaissance, illustrée notamment par les figurations de la déesse Flore, épouse de Zéphyr, allégorie du printemps, de la fertilité et de l’harmonie conjugale, associée à la rose qu’elle tient généralement dans la main. Ce motif est largement repris par les maîtres italiens, en particulier le Vénitien Titien (Galerie des Offices, inv. 1462)1, où l’harmonie chromatique, associant douceur et intensité, participe à l’idéalisation du modèle, comme par l’utilisation d’un jaune-orangé chaud et lumineux, désigné sous le nom de de giallo Tiziano (ou ‘jaune Titien’). Malgré des référents esthétiques différents, on retrouve cette démarche dans la composition de Mai Thứ qui repose sur une palette volontairement douce, animée par les accents vifs du collier (kiềng cổ ) et de l’áo dài d’un orange éclatant. Ces choix de teintes sont énonciatrices de la palette que l’artiste adoptera des années plus tard.

Được thực hiện đầu thập niên 1940, thời điểm các triển lãm của Mai Trung Thứ đạt đỉnh cao trong sự nghiệp nghệ thuật của ông, tác phẩm Portrait d'une jeune fille avec une orchidée khắc họa hình tượng một người phụ nữ trang nhã trên phông nền đơn sắc, làm nổi bật vẻ đẹp của đường nét.

Trong tư thế trầm tư, thiếu nữ cầm trên tay một nhành hoa lan và dường như đang thưởng thức hương thơm của đoá hoa – một cử chỉ tinh tế, góp phần làm tăng chất thơ và sự duyên dáng cho toàn bộ khung cảnh.

Người phụ nữ được thể hiện tác phẩm qua phong cách hội họa truyền thống kế thừa từ thời Phục hưng, mà điển hình là nữ thần Flora, vợ của Zephyrus, biểu trưng cho mùa xuân, sự sinh sôi và hôn nhân hạnh phúc, thường được gắn với đoá hoa hồng trên tay. Mô-típ này được các bậc thầy hội hoạ Ý khai thác rộng rãi, đặc biệt là họa sĩ Venice Titian (Phòng tranh Offices, số kiểm kê 1462¹), nơi sự hài hòa về sắc độ được kết hợp giữa sự mềm mại và mãnh liệt – góp phần lý tưởng hóa nhân vật thông qua việc sử dụng gam vàng cam ấm và sáng, được gọi là màu giallo Tiziano (hay “vàng Titian”). Mặc dù có những so sánh thẩm mỹ khác nhau, chúng ta vẫn có thể nhận thấy cách tiếp cận tương tự trong tranh của Mai Thứ, với bảng màu dịu nhẹ, được làm sinh động bởi những điểm nhấn rực rỡ từ chiếc kiềng cổ và tà áo dài màu cam sáng. Những lựa chọn màu sắc này báo hiệu bảng màu mà nghệ sĩ sẽ sử dụng trong những năm tiếp theo.

Created when Mai Trung Thứ 's exhibitions in the early 1940s marked the height of his artistic sensibility, Portrait d'une jeune fille avec une orchidée depicts a refined woman against a plain background that highlights the beauty of her lines. In a pensive pose, she holds a bouquet of orchids in her hand and seems about to smell one of the flowers, a hoa lan, a delicate gesture that accentuates the poetry and grace of the scene.

The depiction of this woman is part of a pictorial tradition inherited from the Renaissance, illustrated in particular by representations of

the goddess Flora, wife of Zephyr, allegory of spring, fertility, and marital harmony, associated with the rose she usually holds in her hand. This motif is widely used by Italian masters, particularly the Venetian Titian (Uffizi Gallery, inv. 1462)1, where the chromatic harmony, combining softness and intensity, contributes to the idealization of the model, as does the use of a warm and luminous yellow-orange, known as giallo Tiziano (or ‘Titian yellow’). Despite different aesthetic references, this approach can be found in Mai Thu's composition, which is based on a deliberately soft palette, enlivened by the bright accents of the necklace ( kiềng cổ) and the bright orange áo dài. These color choices are indicative of the palette that the artist would adopt years later.

kiểm

1Titien, Flore , Galerie des Offices, inv. 1462.

1Titien, Flore , Uffizi Gallery, inv. 1462

1Titian, Flora , Galleria degli Uffizi, số

kê. 1462

ŒUVRE EN RAPPORT Titien, Flore , Galerie des Offices, inv. 1462. ©DR

VŨ CAO ĐÀM

Né en 1908 à Hanoï, Vũ Cao Đàm est issu d’une famille nombreuse, catholique et aisée. Il baigne dès son enfance dans la culture française. Son père, Vu Dinh Thi (1864 - 1930), grand érudit, maitrisait non seulement la langue française mais était également un francophile avéré. En effet, envoyé à Paris par le gouvernement vietnamien à l’occasion de L’Exposition Universelle de 1889, il fut conquis par le style de vie des français. C’est donc sans grande surprise que Vũ Cao Đàm intègre l’École des beaux-arts de l’Indochine en 1926. Il y étudie le dessin, la peinture et la sculpture sous l’autorité de Victor Tardieu, fondateur de l’École, et de Joseph Inguimberty. Diplômé en 1931, il obtient une bourse qui lui permet de poursuivre sa formation en France. Après avoir présenté ses sculptures à l’Exposition coloniale internationale de 1931, il prend la décision de s’établir définitivement en France. Il poursuit alors son développement artistique en côtoyant tous les plus grands chefs d’œuvres européens, telles que les œuvres de Renoir, Van Gogh, Bonnard et Matisse mais aussi les créations de Rodin, Despiau et Giacometti qui l’inspirent particulièrement. Il est également influencé par les avant-gardes occidentales comme le fauvisme et l’école de Paris dont on retrouve l’empreinte au travers de sa production.

Vũ Cao Đàm sinh ngày 8 tháng giêng 1908 ở Hà Nội trong một gia đình khá giả. Là người con thứ năm trong số mười bốn người, hoạ sĩ đã được ảnh hưởng rất sớm bởi văn hoá Pháp. Cha là Vũ Đình Thi (1864 - 1930), một học giả thông thạo tiếng Pháp. Được chính phủ gởi đi Paris trong dịp Triễn lãm toàn cầu năm 1889, ông đã bị chinh phục bởi phong cách sống cuả người Pháp. Năm 1926, Vũ Cao Đàm thi vào Trường Mỹ Thuật Hà Nội, nơi ông học trong năm năm. Tại trường, ông học vẽ, hội hoạ và điêu khắc dưới sự hướng dẫn cuả hoạ sĩ Pháp Victor Tardieu, người thành lập trường, và Joseph Inguimberty. Tốt nghiệp năm 1931, Vũ Cao Đàm nhận một học bổng cho phép ông tiếp tục học ở Pháp. Chuyến đi này là một bước ngoặt quyết định cho sự nghiệp cuả ông. Ông ra mắt các tác phẩm điêu khắc tại triễn lãm thuộc địa quốc tế năm 1931, rồi sau đó ông chọn định cư ở Pháp. Các tác phẩm cuả Renoir, Van Gogh, Bonnard và Matisse, cũng như các sáng tác cuả Rodin, Despiau và Giacometti đặc biệt gây cho ông nguồn cảm hứng. Vũ Cao Đàm cũng được in dấu bởi các trường phái châu Âu như le fauvisme hay trường phái Paris, mà ta có thể tìm thấy ảnh hưởng trong các sáng tác cuả ông. Nhờ Triễn lãm thuộc địa, ông nhận được nhiều đơn đặt tác phẩm.

Born in 1908 in Hanoi, Vũ Cao Đàm came from a large, Catholic and well-off. He was immersed in French culture from his childhood. His father, Vu Dinh Thi (1864 1930), a great scholar, who his sculptures, fine and graceful, for which he has many commissions. He exhibited them at the gallery l’Art Français in Paris but also at the Salon des Indépendants, the Salon des Tuileries and the not only mastered the French language but was also a proven Francophile. Indeed, sent to Paris by the Vietnamese government for the occasion of the 1889 World’s Fair, he was won over by the French lifestyle. It is therefore not surprising that Vũ Cao Đàm joined the Hanoi School of Fine Arts in 1926. There, he studied drawing, painting and sculpture under the authority of Victor Tardieu, founder of the School, and Joseph Inguimberty. He graduated in 1931 and obtained a scholarship that allowed him to continue his training in France. After presenting his sculptures at the 1931 International Colonial Exhibition, he decided to settle permanently in France. He then continued his artistic development by rubbing shoulders with all the greatest European masterpieces such as the works of Renoir, Van Gogh, Bonnard and Matisse but also the creations of Rodin, Despiau and Giacometti which particularly inspired him. He is also influenced by Western avant-gardes such as Fauvism and the Paris School, whose imprint can be seen in his work.

VŨ CAO ĐÀM

TÊTE DE FEMME

8

VŨ CAO ĐÀM (1908-2000)

Tête de femme

Encre et couleurs sur soie, signée en bas à droite

38 x 26,3 cm - 15 x 10 ¼ in.

Ink and color on silk, signed lower right 50 000 - 80 000 €

Une attestation d'inclusion au catalogue raisonné de l'artiste actuellement en préparation par Charlotte Aguttes-Reynier pour l'association des Artistes d'Asie à Paris sera remise à l'acquéreur.

PROVENANCE

Ancienne collection de Madame X, étudiante aux beaux-arts de Saint Etienne entre 1931 et 1936

Collection particulière, France (par descendance du précédent)

L’œuvre présentée ci-contre a été réalisée lors de cette période si délicate pour Vũ Cao Đàm qui éprouve alors tout à la fois la nostalgie d'une période révolue, son enfance en Indochine, et l'excitation de l'effervescence artistique que lui offre cette vie nouvelle dans la Ville Lumière. Affranchi du cadre donné par ses professeurs à Hanoï, il livre alors ses œuvres les plus personnelles.

Tác phẩm được minh hoạ ở đây được thực hiện trong một giai đoạn đặc biệt nhạy cảm trong sự nghiệp của Vũ Cao Đàm, khi ông đồng thời trải qua nỗi hoài niệm về một thời đã qua, tuổi thơ tại Đông Dương, và sự hứng khởi trước bầu không khí nghệ thuật sôi động mà Kinh đô Ánh sáng mang lại cho ông. Thoát khỏi khuôn khổ giảng dạy tại Hà Nội, Vũ Cao Đàm đã sáng tác những tác phẩm mang tính cá nhân sâu sắc nhất.

The work shown opposite was created during this delicate period for Vũ Cao Đàm, who was experiencing both nostalgia for a bygone era, his childhood in Indochina, and excitement at the artistic effervescence offered by his new life in the City of Light. Freed from the constraints imposed by his teachers in Hanoi, he produced his most personal works.

d'Asie Chine & Vietnam

VICTOR TARDIEU PORTRAITISTE

Celui qui deviendra en 1925, il y a tout juste 100 ans, le premier directeur de l’École des beaux-arts de l’Indochine, fut formé aux beauxarts de Lyon, puis à l’Académie Julian et enfin aux beaux-arts de Paris. C’est donc un parcours riche qui inspire Victor Tardieu lorsqu’il dresse, en 1912, le portrait de cette élégante. En hommage à la beauté du modèle, il choisit de livrer une toile de grand format et de présenter une composition équilibrée, s’inspirant ainsi des grands classiques. Le modèle, élégamment vêtu, porte de la dentelle, une fourrure, un chapeau et quelques bijoux. Les tons sombres de ses vêtements et du fond contrastent avec son teint, lui-même mis en valeur et éclairé par la fine dentelle et par le tulle clair.

Si ce portrait illustre la situation du peintre, alors établi et vivant de son art à Paris, ce dernier a déjà le goût des voyages, notamment initié par le Premier Prix du Salon obtenu en 1902 qui lui avait permis de voyager en Italie ou encore en Angleterre.

C’est en 1921 qu’il s’embarquera pour Hanoï et deviendra l’un des acteurs majeurs du renouveau de l’art moderne en Indochine.

Victor Tardieur, người sau này sẽ trở thành Hiệu trưởng đầu tiên của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương vào năm 1925 — cách đây vừa tròn 100 năm — đã từng theo học tại Trường Mỹ thuật Lyon, sau đó là Học viện Julian và cuối cùng là Trường Mỹ thuật Paris. Hành trình nghệ thuật phong phú đã truyền cảm hứng cho người nghệ sĩ khi thực hiện bức chân dung người phụ nữ thanh lịch này vào năm 1912. Để tôn vinh vẻ đẹp của người mẫu, họa sĩ đã chọn thể hiện bức tranh trên khổ lớn với một bố cục cân đối, gợi nhớ đến các kiệt tác cổ điển. Người phụ nữ phục sức sang trọng: cổ áo viền ren, khoác áo choàng lông thú và mũ đội đầu kiểu cách. Tông màu tối của trang phục và phông nền tạo nên sự tương phản nổi bật với làn da sáng, được tôn lên nhờ những chi tiết vải ren và tuyn sáng màu.

Bức chân dung phản ánh cuộc sống khi đó của họa sĩ – một sự nghiệp nghệ thuật ổn định tại Paris – nhưng ông vẫn luôn mang trong mình niềm đam mê du ngoạn, được khơi nguồn từ sau khi giành Giải Nhất tại Salon năm 1902, giải thưởng đã cho ông cơ hội du lịch tới Ý và Anh. Năm 1921, ông lên đường tới Hà Nội và trở thành một trong những nhân vật chủ chốt trong phong trào đổi mới nghệ thuật hiện đại tại Đông Dương.

Les élèves des deux premières promotions et le corps enseignant, Hanoï, 1926. Học sinh của hai khóa đầu tiên và đội ngũ giáo viên, Hà Nội, năm 1926.

Students from the school’s first two intakes and staff, Hanoi, 1926.

Assis, les professeurs Các giáo sư đang ngồi The teachers are seated: Victor Goloubew, Kruze, Tardieu, Inguimberty, Nam Son

The man who, in 1925, just 100 years ago, became the first director of the School of Fine Arts in Indochina, trained at the School of Fine Arts in Lyon, then at the Académie Julian, and finally at the School of Fine Arts in Paris. It was therefore a rich background that inspired Victor Tardieu when he painted this elegant portrait in 1912. In homage to the beauty of his model, he chose to produce a large-format canvas with a balanced composition, drawing inspiration from the great classics. The model is elegantly dressed, wearing lace, fur, a hat, and some jewelry. The dark tones of her clothes and the background contrast with her complexion, which is highlighted and illuminated by the fine lace and light tulle.

While this portrait illustrates the situation of the painter, who was then established and living from his art in Paris, he already had a taste for travel, notably initiated by the First Prize at the Salon in 1902, which enabled him to travel to Italy and England.

In 1921, he set sail for Hanoi and became one of the major players in the revival of modern art in Indochina.

VICTOR TARDIEU

PORTRAIT D'UNE ÉLÉGANTE, 1912

VICTOR TARDIEU (1870-1937)

Portrait d'une élégante, 1912

Huile sur toile, signée et datée au milieu à droite

73 x 59,5 cm - 28 3/4 x 23 3/8 in.

Oil on canvas, signed and dated middle left 30 000 - 50 000 €

Un certificat d'authenticité, rédigé le 14 avril 2025 par Alix Turolla-Tardieu, ayant-droit de l'artiste, sera remis à l'acquéreur.

PROVENANCE

Collection particulière, Ouest de la France (acquis au début des années 1980 et conservé depuis)

Alix Turolla-Tardieu, petite-fille de Victor Tardieu, authentifie la toile découverte par Charlotte Aguttes-Reynier.

Alix Turolla-Tardieu, cháu gái của Victor Tardieu, đang xác thực bức tranh do Charlotte Aguttes-Reynier phát hiện.

Alix Turolla-Tardieu, granddaughter of Victor Tardieu, authenticates the painting discovered by Charlotte Aguttes-Reynier.

LÊ PHỔ

Né en 1907, à Hadong, près de Hanoï, Lê Phổ intègre l'École des beaux-arts d’Indochine, où il suit, au sein de la première promotion de l’établissement, les leçons de Victor Tardieu et Joseph Inguimberty jusqu’en 1930. Il y reçoit une éducation artistique combinant techniques occidentales et traditions plastiques asiatiques. Présent à l’Exposition Coloniale de 1931 à Paris, le peintre vietnamien effectue plusieurs voyages en France, en Belgique, aux Pays-Bas et en Italie avant d’être nommé professeur de dessin à Hanoï en 1932. Il s’installe définitivement à Paris en 1937, suite à sa mission officielle au sein de l’Exposition internationale des arts et des techniques appliqués à la vie moderne. Sa participation à de nombreux salons parisiens marque le début d’une carrière active.

Sinh năm 1907 tại Hà Đông (nay là Hà Nội), Lê Phổ theo học khoá đầu tiên của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương và được giảng dạy bởi Victor Tardieu và Joseph Inguimberty cho đến năm 1930. Tại đây, ông được đào tạo trong một môi trường giáo dục kết hợp giữa kỹ thuật hội họa phương Tây và truyền thống tạo hình Á Đông. Góp mặt tại Triển lãm Thuộc địa năm 1931 ở Paris, ông đã thực hiện nhiều chuyến đi đến Pháp, Bỉ, Hà Lan và Ý, trước khi được bổ nhiệm làm giáo viên dạy vẽ tại Hà Nội năm 1932. Ông định cư tại Paris vào năm 1937, sau khi hoàn thành nhiệm vụ chính thức trong khuôn khổ Triển lãm quốc tế về Nghệ thuật và Kỹ thuật ứng dụng vào đời sống hiện đại. Ông thường xuyên tham gia các triển lãm nghệ thuật tại Paris, đánh dấu sự khởi đầu của một sự nghiệp sáng tác phong phú.

Born in 1907 in Hadong, near Hanoi, Lê Phổ enrolled at the Indochina School of Fine Arts, where he was part of the school's first graduating class and studied under Victor Tardieu and Joseph Inguimberty until 1930. There, he received an artistic education combining Western techniques and Asian visual arts traditions. The Vietnamese painter exhibited at the 1931 Colonial Exhibition in Paris and made several trips to France, Belgium, the Netherlands, and Italy before being appointed professor of drawing in Hanoi in 1932. He settled permanently in Paris in 1937, following his official mission to the International Exhibition of Arts and Techniques Applied to Modern Life. His participation in numerous Parisian salons marked the beginning of an active career.

LÊ PHỔ

JEUNE FEMME

Cette œuvre appartient à la période dite « Romanet » de Lê Phô. C'est à Alger que furent exposées par la galerie les plus remarquables soies de l’artiste. D'une finesse extrême, elles témoignent de la maitrise absolue de cette technique délicate, dont il se détachera par la suite progressivement. Au travers quelques rares sujets très distincts réalisés à la fin des années 1930, il livre alors une douce vision de la vie quotidienne des femmes indochinoises. Cette période est aujourd’hui considérée comme la plus recherchée de son œuvre.

Avec ce portrait intime d'une Jeune femme , Lê Phổ offre une soie d'une rare qualité. Sur un fond épuré vert-gris, délicatement animé de nuances jaunes, il représente ici une figure féminine distinguée, empreinte de retenue et de douceur.

Le visage légèrement incliné vers le bas, le long cou élancé, les doigts fins et le teint de porcelaine contrastant avec la profondeur du noir de la chevelure témoigne de la grande attention portée à refléter l'élégance du modèle. La finesse du rendu des étoffes, la transparence subtile du voile que la jeune femme soulève gracieusement de son épaule, ainsi que le sfumato général, traduisent l’influence des portraitistes italiens des XVe et XVI e siècles.

Cette sensibilité, nourrie de références à la Renaissance, que l’on peut rapprocher ici du Portrait de Jeanne d’Aragon de Raphaël (musée du Louvre-Lens, inv. 612), s’allie chez Lê Phổ à une technique demeurant proche de la peinture chinoise traditionnelle. Lê Phổ fixe la beauté des femmes de son pays et lègue à la postérité un témoignage des codes esthétiques de son époque.

Les yeux mi-clos de la jeune femme, la langueur de la pose et l’atmosphère vaporeuse participent à l’impression paisible, rêveuse et légèrement mélancolique qui se dégage de l’œuvre.

Tác phẩm này thuộc về giai đoạn “Romanet” của Lê Phổ. Chính tại Alger, những tác phẩm lụa tiêu biểu nhất của ông đã được trưng bày tại phòng tranh này. Với sự tinh tế đặc biệt, những tác phẩm này là minh chứng cho kỹ thuật vẽ tranh lụa đỉnh cao mà sau này ông sẽ dần từ bỏ. Vào cuối thập niên 30, thông qua một số đề tài đặc

trưng và ít được khai thác, Lê Phổ mang đến một cái nhìn dịu dàng về đời sống thường nhật của

phụ nữ Đông Dương. Ngày nay, giai đoạn này được xem là giai đoạn đắt giá nhất trong toàn

bộ sự nghiệp của ông.

Với bức chân dung Jeune femme ( Thiếu nữ) , Lê Phổ đã tạo nên một tác phẩm lụa mang chất

lượng hiếm có. Trên nền xanh xám tinh giản điểm xuyết sắc vàng, ông đã khắc họa hình tượng

người thiếu nữ thanh lịch, kín đáo mà không kém phần dịu dàng.

Khuôn mặt hơi cúi xuống, cần cổ dài thanh tú, những ngón tay thon thả và làn da trắng sứ tương phản với sắc đen tuyền của mái tóc cho thấy sự chú trọng đặc biệt của họa sĩ trong việc thể hiện vẻ đẹp trang nhã của người mẫu. Sự tinh tế trong kỹ thuật diễn tả chất liệu vải, độ trong của tấm voan mà thiếu nữ khoác trên vai, cùng với hiệu ứng sfumato (tan mờ khói) phản ánh ảnh hưởng từ các họa sĩ vẽ tranh chân dung của Ý thế kỷ XV và XVI.

Sự nhạy cảm này, được nuôi dưỡng từ sự ngưỡng

mộ các bậc thầy hội hoạ thời Phục hưng, có thể

được liên hệ với tác phẩm Portrait de Jeanne d’Aragon của Raphael (Bảo tàng Louvre-Lens, số kiểm kê 612), và kỹ thuật truyền thống của hội họa Trung Hoa. Qua đó, Lê Phổ ghi lại vẻ

đẹp của người phụ nữ Việt Nam và để lại cho hậu thế những chuẩn mực về mặt thẩm mỹ ở thời đại của ông.

Đôi mắt khép hờ của thiếu nữ, tư thế mềm mại và bầu không khí mờ ảo góp phần tạo nên cảm giác yên bình, mơ mộng và phảng phất nét u buồn của tác phẩm.

This work belongs to Lê Phổ's “Romanet” period. It was in Algiers that the gallery exhibited the artist's most remarkable silk paintings. Extremely delicate, they demonstrate his absolute mastery of this delicate technique, from which he would gradually move away. Through a few rare and very distinct subjects created in the late 1930s, he offers a gentle vision of the daily life of Indochinese women. This period is now considered the most sought-after of his work. With this intimate portrait of a Jeune femme ( Young woman), Lê Phổ offers a silk of rare quality. Against a clean green-gray background, delicately enlivened with shades of yellow,

ŒUVRE EN RAPPORT

Portrait de Jeanne d'Aragon Raffaello Sanzio. Musée du Louvre Lens, inv.612. ©2010 GrandPalaisRmn (musée du Louvre) / Hervé Lewandowski

he depicts a distinguished female figure, imbued with restraint and gentleness.

Her face tilted slightly downward, her long slender neck, her slender fingers, and her porcelain complexion contrasting with the deep black of her hair testify to the great attention paid to reflecting the model's elegance. The finesse of the rendering of the fabrics, the subtle transparency of the veil that the young woman gracefully lifts from her shoulder, and the overall sfumato technique reflect the influence of 15 th - and 16 th-century Italian portrait painters. This sensibility, nourished by references to the Renaissance, which can be compared here to Portrait de Jeanne d’Aragon de Raphaël ( Raphael's portrait of Jeanne d'Aragon) (LouvreLens Museum, inv. 612), is combined in Lê Phổ's work with a technique that remains close to traditional Chinese painting. Lê Phổ captures the beauty of the women of his country and leaves posterity a testimony to the aesthetic codes of his time.

The young woman's half-closed eyes, the languid pose, and the hazy atmosphere contribute to the peaceful, dreamy, and slightly melancholic impression that emanates from the work.

*10

LÊ PHỔ (1907-2001)

Jeune femme

Encre et couleurs sur soie, signée en haut à droite

22 x 18,2 cm - 8 5/8 x 7 1/8 in.

Ink and color on silk, signed upper right

80 000 - 120 000 €

Une attestation d'inclusion au catalogue raisonné de l'artiste actuellement en préparation par Charlotte Aguttes-Reynier pour l'association des Artistes d'Asie à Paris sera remise à l'acquéreur.

PROVENANCE

Collection particulière, Paris Vente [10] Aguttes, France, 24 octobre 2016, lot 4

Collection particulière, Asie (acquis à la vente précédente)

COLLECTION

VŨ CAO ĐÀM

FLEURS DE PAVOT

11

VŨ CAO ĐÀM (1908 - 2000)

Fleurs de pavot

Encre et couleurs sur soie, signée en bas à gauche

45,6 x 37,7 cm - 18 x 14 ¾ in.

Ink and color on silk, signed lower left 70 000 - 100 000 €

Une attestation d'inclusion au catalogue raisonné de l'artiste actuellement en cours de préparation par Charlotte Aguttes-Reynier pour l'association des Artistes d'Asie à Paris sera remise à l'acquéreur.

PROVENANCE

Collection particulière d’un couple d’amateurs d’art, ami proche des peintres Lê Phổ et Vũ Cao Đàm dès le début des années 1940 à Paris. Collection particulière, France (par descendance, offert par les précédents dans les années 1980).

Cette composition de jeunesse illustre une période de transition dans la carrière de l’artiste Vũ Cao Đàm , major en 1931 de l’École des beaux-arts de l’Indochine avec la spécialité sculpture. À partir de 1940, les contraintes économiques liées à la seconde guerre rendent très difficile la fonte du bronze en France. Đàm écrivait à Victor Tardieu en 1931 : ‘La crise est de plus en plus prononcée ici. Et c'est un véritable miracle que nous parvenions encore à vendre à l’Agindo’1

1 Vũ Cao Đàm lettre à Victor Tardieu du 20 décembre 1932 , Fonds Victor Tardieu, INHA Paris, Archives 125.06.03

Đây là một tác phẩm được sáng tác khi nghệ sĩ còn trẻ, minh họa một thời kỳ chuyển tiếp quan trọng trong sự nghiệp của họa sĩ Vũ Cao Đàm

- Thủ khoa năm 1931 của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, chuyên ngành điêu khắc. Từ năm 1940, với những khó khăn về mặt kinh tế, hậu quả của Thế chiến thứ hai, khiến việc đúc đồng tại Pháp trở nên vô cùng khó khăn. Vũ Cao Đàm đã viết cho Victor Tardieu vào năm 1931: “Cuộc khủng hoảng ở đây ngày càng trở nên trầm trọng. Thật là một phép màu khi chúng em vẫn còn có thể bán được các tác phẩm tại Agindo.”¹ (Đông Dương kinh tế cục)

¹ Vũ Cao Đàm, thư gửi Victor Tardieu ngày 20 tháng 12 năm 1932, Quỹ Victor Tardieu, INHA Paris, Lưu trữ 125.06.03.

This early work illustrates a period of transition in the career of artist Vũ Cao Đàm, who graduated in 1931 from the Indochina School of Fine Arts with a major in sculpture. From 1940 onwards, the economic constraints of World War II made it very difficult to cast bronze in France. Đàm wrote to Victor Tardieu in 1931: “The crisis is becoming increasingly pronounced here. And it is a real miracle that we are still managing to sell to Agindo.1”

1 Vũ Cao Đàm, letter to Victor Tardieu dated December 20, 1932 , Victor Tardieu Collection, INHA Paris, Archives 125.06.03

d'Asie Chine & Vietnam

ŒUVRE EN RAPPORT Pavots (Poppies) , 1941

Gouache and ink on silk, on paper

Image Sa Bassa Blanca Museum, Alcudia

Tout au long de la décennie, les peintures sur soie furent plus faciles et moins coûteuses à produire que la sculpture, situation qui l’incite à revenir vers la détrempe sur soie, support exigeant enseigné à l’École des beaux-arts de l’Indochine, ne permettant aucun repentir et dont il avait acquis une maîtrise parfaite lors de sa formation à Hanoï. Il apprécie la finesse du grain et la douceur d’absorption de la couleur et confie à son même professeur deux ans plus tard, en 1933 : ‘Je suis heureux de constater que mes camarades comprennent désormais le grand intérêt qu'ils portent à la peinture sur soie’ 2

En effet, avec l'arrivée à Paris de ses compatriotes, Mai Trung Thứ et Lê Phô, à la fin des années 1930, Vũ Cao Đàm ne fut pas le seul à s’engager dans cette voie, les trois artistes exposant souvent ensemble. Ils présentèrent des peintures sur soie au Salon des Tuileries et au Salon des Indépendants en 1939, et continuèrent à le faire tout au long des années 1940, ainsi qu’à Agindo, l’Agence Économique de l’Indochine.

Cette œuvre incarne une décennie incontournable dans son corpus : celle d'un étudiant talentueux devenu artiste à Paris, qui s'oriente alors vers une voie plus indépendante lui permettant de tracer son propre sillage artistique et de s'épanouir dans son pays d'accueil.

Les fleurs, symbole de la féminité, sont parmi les sujets de prédilection de l’artiste. Plusieurs tiges feuillues traversent la toile, dynamisant et structurant la composition, tandis que sept belles fleurs sont reproduites dans un rose orangé délicat. Gracieuses et rondes, tantôt ouvertes, tantôt fermées, aucune fleur n’a la même position qu’une autre, ce qui, associé au cadrage resserré, donne dynamisme et liberté à la composition. À travers une palette nuancée et harmonieuse, il parvient à insuffler une grande douceur à cette nature morte.

L’œuvre représente des fleurs de pavot, traditionnellement associées au sommeil, à la paix et à la renaissance. Au Vietnam, et plus particulièrement en Cochinchine au XIXe siècle, le pavot est également associé au commerce de l’opium, donnant à ses fleurs une portée à la fois historique et symbolique.

Trong suốt thập niên đó, hội họa trên lụa dễ thực hiện và ít tốn kém hơn so với điêu khắc, điều này đã thúc đẩy ông quay trở lại với các sáng tác tranh lụa — một chất liệu có trong chương trình giảng dạy tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, đòi hỏi phải có kỹ thuật cao, không cho phép sai sót, và là kỹ thuật mà ông đã đạt đến trình độ hoàn hảo trong quá trình đào tạo tại Hà Nội. Ông đánh giá cao độ mịn của bề mặt lụa cũng như khả năng thẩm thấu màu sắc, và hai năm sau, vào năm 1933, ông chia sẻ với chính người thầy của mình: *“Em rất vui khi nhận thấy rằng các bạn đồng môn của mình giờ đây đã hiểu được tầm quan trọng to lớn của hội họa trên lụa.”*²

Thực tế, khi những người đồng hương của ông là Mai Trung Thứ và Lê Phổ tới Paris vào cuối thập niên 1930, Vũ Cao Đàm không phải là người duy nhất lựa chọn con đường này; cả ba nghệ sĩ thường xuyên triển lãm cùng nhau. Họ đã trưng bày các tác phẩm hội họa trên lụa tại Triển lãm Tuileries và Triển lãm của các Nghệ sĩ tự do năm 1939, và tiếp tục triển lãm trong suốt thập niên 1940, cũng như tại Agindo, Đông Dương Kinh tế cục.

Tác phẩm này tiêu biểu cho một thập niên then chốt trong toàn bộ sự nghiệp của ông: giai đoạn một sinh viên tài năng trở thành nghệ sĩ tại Paris, hướng tới con đường sáng tác độc lập hơn, cho phép ông xác lập dấu ấn nghệ thuật riêng và toả sáng ở đất nước nơi ông sinh sống.

Những đoá hoa, biểu tượng của tính nữ, là một trong những đề tài ưa thích của nghệ sĩ. Những nhành lá cắt qua mặt tranh, tạo nên cấu trúc và sự linh hoạt cho bố cục, trong khi bảy đoá hoa lại được thể hiện với sắc hồng cam dịu nhẹ.

Tròn đầy và duyên dáng, có những đoá hoa nở rộ, có những đoá lại khép hờ. Sự khác biệt của từng đoá hoa kết hợp với khung hình được thu hẹp mang lại cảm giác linh động và tự do cho bố cục. Thông qua một bảng màu tinh tế và hài hòa, nghệ sĩ đã đưa tới sự dịu dàng sâu lắng cho bức tĩnh vật này.

Tác phẩm thể hiện hoa anh túc, loài hoa thường gắn liền với giấc ngủ, hòa bình và sự tái sinh. Tại Việt Nam, đặc biệt là ở miền Nam (Cochinchine) vào thế kỷ XIX, hoa anh túc còn gắn với hoạt động buôn bán thuốc phiện, từ đó mang loài hoa này có ý nghĩa vừa lịch sử vừa biểu tượng.

Throughout the decade, paintings on silk were easier and less expensive to produce than sculpture, a situation that prompted him to return to tempera on silk, a demanding medium taught at the Indochina School of Fine Arts, which allowed for no corrections and which he had mastered perfectly during his training in Hanoi. He appreciated the fineness of the grain and the softness of the color absorption and confided to his same teacher two years later, in 1933: “I am happy to see that my classmates now understand the great interest they have in painting on silk.” 2

Indeed, with the arrival in Paris of his compatriots Mai Trung Thứ and Lê Phô in the late 1930s, Vũ Cao Đàm was not alone in pursuing this path, as the three artists often exhibited together. They presented paintings on silk at the Salon des Tuileries and the Salon des Indépendants in 1939, and continued to do so throughout the 1940s, as well as at Agindo, the Economic Agency of Indochina.

This work embodies a decade that is essential to his body of work: that of a talented student who became an artist in Paris, then turned toward a more independent path that allowed him to forge his own artistic trail and flourish in his host country.

Flowers, a symbol of femininity, are among the artist's favorite subjects. Several leafy stems cross the canvas, energizing and structuring the composition, while seven beautiful flowers are reproduced in a delicate orange-pink hue. Graceful and round, sometimes open, sometimes closed, no two flowers are in the same position, which, combined with the tight framing, gives the composition dynamism and freedom. Through a nuanced and harmonious palette, he manages to infuse this still life with great softness. The work depicts poppy flowers, traditionally associated with sleep, peace, and rebirth. In Vietnam, and more particularly in Cochinchina in the 19th century, the poppy is also associated with the opium trade, giving its flowers both historical and symbolic significance.

2 Vũ Cao Đàm, lettre à Victor Tardieu du 26 avril 1933, Fonds Victor Tardieu, INHA Paris, Archives 125.06.03.

² Vũ Cao Đàm, thư gửi Victor Tardieu ngày 26 tháng 4 năm 1933, Quỹ Victor Tardieu, INHA Paris, Lưu trữ 125.06.03.

2

Vũ Cao Đàm, letter to Victor Tardieu dated April 26, 1933, Victor Tardieu Collection, INHA Paris, Archives 125.06.03.

LÊ PHỔ

LE JARDIN, 1947

12

LÊ PHỔ (1907-2001)

Le jardin, 1947

Encre et couleurs sur soie, signée et datée en bas à droite

27,2 x 35,5 cm - 10 ¾ x 14 in.

Ink and color on silk, signed and dated in lower right

30 000 - 50 000 €

Une attestation d'inclusion au catalogue raisonné de l'artiste actuellement en préparation par Charlotte Aguttes-Reynier pour l'association des Artistes d'Asie à Paris sera remise à l'acquéreur.

PROVENANCE

Collection particulière d’un couple d’amateurs d’art, ami proche des peintres Lê Phổ et Vũ Cao Đàm dès le début des années 1940 à Paris.

Collection particulière, France (par descendance, offert par les précédents dans les années 1980).

À la fin des années 40, le geste de Lê Phổ s’affranchit progressivement pour s’orienter vers une écriture picturale plus libre et novatrice. Les aplats de couleur gagnent en ampleur et la palette se diversifie, annonçant les compositions plus vives et lumineuses qu’il développera par la suite. Le Jardin s’inscrit pleinement dans cette phase de transition, où l’artiste explore de nouvelles possibilités plastiques tout en conservant une structure lisible et un geste maîtrisé.

La scène représentée, un âne broutant paisiblement dans un champ, avec une étable à l’arrière-plan, dégage une atmosphère de calme et de recueillement. Cette sérénité contraste avec l’énergie de la touche, rapide et affirmée, qui confère à la composition une grande vitalité. À travers ce paysage, Lê Phổ rend hommage non seulement aux terres de son pays natal, mais également à celles de son pays d’adoption, intégrant ainsi son expérience européenne dans son corpus.

Par ailleurs, au regard de l’intérêt constant de Lê Phổ pour la thématique religieuse, en particulier à travers plusieurs représentations de Piétés ou de Maternités rappelant les codes des Vierges à l’Enfant occidentales , il n’est pas exclu d’interpréter cette œuvre comme une scène d’inspiration chrétienne. Le jardin pourrait ainsi évoquer symboliquement celui de Bethléem. La religion chrétienne constitue une source d’inspiration récurrente dans son œuvre, en ce qu’elle véhicule la spiritualité et exprime la relation entre l’homme et le divin, valeurs chères tant dans l’art d’Orient que d’Occident.

Vào cuối thập niên 1940, bút pháp của Lê Phổ dần được giải phóng, hướng tới một lối diễn đạt tự do và đổi mới hơn. Ông vẽ các mảng màu rộng hơn và sử dụng bảng màu ngày càng phong phú, và sau đó sẽ phát triển những bố cục sống động và đầy ánh sáng. Le Jardin (Khu vườn) được sáng tác trong giai đoạn chuyển tiếp này, khi nghệ sĩ khám phá những khả năng tạo hình mới nhưng vẫn giữ được cấu trúc rõ ràng và cử chỉ hội họa được kiểm soát. Khung cảnh được thể hiện một con lừa đang thong thả gặm cỏ trên cánh đồng, cùng với chuồng trại ở hậu cảnh, mang đến một bầu không khí tĩnh lặng và trầm mặc. Sự yên bình này tương phản với năng lượng của nét bút, nhanh và dứt khoát, mang lại cho bố cục một sức sống mạnh mẽ. Thông qua phong cảnh này, Lê Phổ không chỉ bày tỏ sự gắn bó với quê hương, mà còn với đất nước nơi ông sinh sống, qua đó hòa nhập trải nghiệm châu Âu vào toàn bộ sáng tác của mình.

Bên cạnh đó, xét đến mối quan tâm bền bỉ của Lê Phổ đối với đề tài tôn giáo, đặc biệt qua nhiều tác phẩm Mộ đạo hay Tình mẫu tử gợi nhắc tới hình tượng Đức Mẹ và Chúa hài đồng trong hội họa phương Tây, không loại trừ khả năng tác phẩm này có thể được diễn giải như một cảnh mang cảm hứng Thiên chúa giáo. Khu vườn vì thế có thể mang ý nghĩa biểu trưng, gợi đến vườn Bethlehem. Thiên chúa giáo là một nguồn cảm hứng thường thấy trong các sáng tác của ông: chủ đề đời sống tâm linh và mối quan hệ giữa con người và thánh thần— những giá trị được trân trọng trong cả nghệ thuật phương Đông lẫn phương Tây.

At the end of the 1940s, Lê Phổ's style gradually evolved towards a freer and more innovative pictorial language. The flat areas of color became larger and the palette more diverse, heralding the brighter and more luminous compositions that he would develop later on. Le jardin ( The garden) is fully in line with this transitional phase, in which the artist explored new artistic possibilities while retaining a clear structure and controlled technique.

The scene depicted, a donkey grazing peacefully in a field with a stable in the background, exudes an atmosphere of calm and contemplation. This serenity contrasts with the energy of the brushstrokes, which are rapid and assertive, giving the composition great vitality. Through this landscape, Lê Phổ pays tribute not only to the lands of his native country, but also to those of his adopted country, thus integrating his European experience into his body of work.

Furthermore, given Lê Phổ's constant interest in religious themes, particularly through several representations of Pietàs or Maternities reminiscent of Western Virgin and Child motifs, it is not unreasonable to interpret this work as a scene of Christian inspiration. The garden could thus symbolically evoke that of Bethlehem. Christianity is a recurring source of inspiration in his work, in that it conveys spirituality and expresses the relationship between man and the divine, values that are cherished in both Eastern and Western art.

ŒUVRE EN RAPPORT

Lê Phổ, L’Illumination du bouddha , Vente [36] Aguttes, 28 novembre 2022, lot 5

LÊ PHỔ

BAIGNEUSES, 1947

13

LÊ PHỔ (1907-2001)

Baigneuses, 1947

Crayon sur papier, signé et daté en bas à droite

48 x 63,5 cm - 18 ¾ x 25 in.

Pencil on paper, signed and dated lower right

25 000 - 50 000 €

Une attestation d'inclusion au catalogue raisonné de l'artiste actuellement en préparation par Charlotte Aguttes-Reynier pour l'association des Artistes d'Asie à Paris sera remise à l'acquéreur.

PROVENANCE

Collection particulière d’un couple d’amateurs d’art, proches amis des peintres Lê Phổ et Vũ Cao Đàm dès le début des années 1940 à Paris.

Collection particulière, France (par descendance, offert par les précédents dans les années 1980)

Peintres d'Asie Chine & Vietnam

Baigneuses illustre la pluridisciplinarité de Lê Phổ et son talent précoce de dessinateur.

C’est en effet sous la direction d’un sculpteur diplômé des Arts décoratifs de Paris, que le jeune Lê Phổ acquiert au début des années 1920 un solide niveau en dessin. Cet enseignement lui permet d’être admis lors du premier concours d’entrée à l’École des beaux-arts de l’Indochine en 1925. Diplômé en 1930, il devient ensuite chargé de cours de dessin et assiste Victor Tardieu, directeur de l’École, dans la préparation de la section indochinoise de l’Exposition coloniale prévue pour mai 1931. Cette feuille témoigne de la quête constante de l’artiste d’un équilibre entre héritage vietnamien et influences occidentales. Datée de 1947, la composition se rapproche par certains aspects de l’approche de Paul Gauguin à Tahiti, notamment dans les positions allongées ou languissantes des figures féminines insérée dans un contexte d’une nature. Il est intéressant de noter que Et l’or de leurs corps, peinte par Gauguin en 1901, intègre les collections du musée du Louvre à Paris en 1944, où elle est exposée en 1945 et, à nouveau, en 1947, aux Tuileries cette fois-ci. Connaissant la curiosité artistique et le goût pour les musées de Lê Phổ , alors installé à Paris, il semble plausible que son dessin s’inscrive dans un dialogue conscient avec l’œuvre de Gauguin.

Le soin apporté des modèles de beauté asiatiques à leur chevelure, longue et noire, accentuée par un trait d’encre plus appuyé et intense, souligne l’attention du dessinateur à l’élégance et au détail dans ses compositions. L’œuvre traduit une vision idéalisée de la femme, en fusion avec la nature environnante. Les jeunes femmes semblent en harmonie entre elles et avec le courant de cette rivière esquissée, dégageant une impression de sérénité et d’équilibre.

ŒUVRE EN RAPPORT

Paul Gauguin, Et l’or de leurs corps, 1901.© RMN-Grand Palais (Musée d’Orsay) / Hervé Lewandowski

Tác phẩm liên quan: Paul Gauguin, Et l’or de leurs corps ( Và vàng trên thân thể họ), 1901. © RMN-Grand Palais (Bảo tàng Orsay) / Hervé Lewandowski

Baigneuses (Những người phụ nữ tắm) minh họa rõ nét tính đa dạng trong thực hành nghệ thuật của Lê Phổ, đồng thời cho thấy tài năng hội họa sớm nở rộ của ông. Thật vậy, dưới sự hướng dẫn của một nhà điêu khắc tốt nghiệp Trường Nghệ thuật Trang trí Paris, Lê Phổ khi còn rất trẻ đã đạt được nền tảng vững chắc về hội họa vào đầu những năm 1920. Chính quá trình đào tạo này đã giúp ông trúng tuyển kỳ thi đầu vào đầu tiên của Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương năm 1925. Tốt nghiệp năm 1930, ông tiếp tục đảm nhiệm vai trò trợ giảng môn vẽ, đồng thời hỗ trợ Hiệu trưởng Victor Tardieu trong việc chuẩn bị khu trưng bày Đông Dương cho Triển lãm Thuộc địa dự kiến tổ chức vào tháng 5 năm 1931. Bản vẽ này cho thấy hành trình tìm kiếm sự cân bằng giữa di sản Việt Nam và các ảnh hưởng phương Tây của nghệ sĩ. Được sáng tác vào năm 1947, ở một số khía cạnh, bố cục tác phẩm gợi liên tưởng đến phong cách của Paul Gauguin tại Tahiti, đặc biệt qua tư thế của người phụ nữ trước thiên nhiên. Đáng chú ý là tác phẩm Et l’or de leurs corps (Và vàng trên thân thể họ), do Gauguin sáng tác năm 1901, đã được đưa vào bộ sưu tập của Bảo tàng Louvre tại Paris năm 1944, được trưng bày vào năm 1945 và một lần nữa vào năm 1947 tại Tuileries. Với sự am hiểu nghệ thuật và niềm say mê các bảo tàng của họa sĩ Lê Phổ, khi ấy đang sinh sống tại Paris, có thể nói rằng ông đã thực hiện bức vẽ dựa trên nguồn cảm hứng sáng tác lấy từ tác phẩm của Gauguin. Sự chăm chút dành cho những chuẩn mực vẻ đẹp Á Đông, thể hiện qua mái tóc dài đen nhánh được nhấn mạnh bằng những nét mực đậm và dứt khoát, cho thấy sự quan tâm đặc biệt của người vẽ đối với sự trang nhã và chi tiết trong bố cục. Tác phẩm truyền tải hình ảnh lý tưởng hóa của người phụ nữ đang hòa mình với cảnh sắc thiên nhiên, với dòng chảy của con sông, tạo nên một cảm giác tĩnh lặng và yên bình.

Baigneuses (Bathers) illustrates Lê Phổ 's multidisciplinary approach and his precocious talent as a draftsman. It was under the guidance of a sculptor who had graduated from the Paris School of Decorative Arts that the young Lê Ph� acquired a solid foundation in drawing in the early 1920s. This training enabled him to be admitted to the Indochina School of Fine Arts in 1925. After graduating in 1930, he became a lecturer in drawing and assisted Victor Tardieu, the school's director, in preparing the Indochinese section of the Colonial Exhibition scheduled for May 1931. This sheet bears witness to the artist's constant quest for a balance between Vietnamese heritage and Western influences. Dated 1947, the composition is similar in some respects to Paul Gauguin's approach in Tahiti, particularly in the reclining or languid positions of the female figures set against a natural backdrop. It is interesting to note that Et l'or de leurs corps (And the gold of their bodies), painted by Gauguin in 1901, was added to the collections of the Louvre Museum in Paris in 1944, where it was exhibited in 1945 and again in 1947, this time at the Tuileries. Knowing Lê Ph�'s artistic curiosity and taste for museums, while living in Paris, it seems plausible that his drawing is part of a conscious dialogue with Gauguin's work.

The care taken with the Asian models' long, black hair, accentuated by a more pronounced and intense ink line, highlights the artist's attention to elegance and detail in his compositions. The work conveys an idealized vision of women, at one with the surrounding nature. The young women seem to be in harmony with each other and with the flow of the sketched river, giving an impression of serenity and balance.

COLLECTION DE MME X.

PIERRE LE TAN

à l'entrée de la salle de réception. Celui-ci est conservé comme un souvenir cher de ce moment amical.

Ce dessin élégant à la sanguine, médium et architecture représentée rappelant tous deux le XVIII e siècle. Le choix de la sanguine souligne également l’aisance de Le Tan dans le dessin académique et sa sensibilité aux variations de trait, qui lui permettent de moduler l’intensité et de créer des effets de profondeur dans la représentation architecturale. Cette affiche montre qu’il s’agit pour la famille d’un évènement important, qu’ils se plaisent à célébrer en grandes pompes et qui témoignent encore une fois des liens amicaux et profonds liés avec la famille Lê Pho.

Sinh năm 1950 tại Neuilly-sur-Seine, Pierre Lê Tân là một trong những người con của Lê Phổ -- một trong những bậc thầy lớn của hội họa hiện đại Việt Nam.

Pierre Lê Tân lớn lên tại Paris và đã theo học nhiều bộ môn nghệ thuật đa dạng: ông là họa sĩ, họa viên, hoạ sĩ vẽ tranh minh họa, biếm họa và nhà thiết kế. Lê Phổ, người thầy đầu tiên của ông, đã đưa con trai mình đi thăm các cửa hàng đồ cổ và cả chợ trời ngay từ khi Pierre mới bảy hoặc tám tuổi. Gắn bó sâu sắc với Paris, Lê Tân chưa bao giờ quên quan điểm thẩm mỹ cũng như niềm đam mê sưu tầm di truyền lại từ cha mình. Ông

đã bày tỏ sự tri ân vừa sâu sắc ấy trong cuốn

Quelques collectionneurs (Một vài nhà sưu tầm) xuất bản năm 2013.

Sự nghiệp của Lê Tân khởi đầu rất sớm, khi mới

17 tuổi, khi một trong những bản vẽ của ông được

chọn làm bìa cho tạp chí The New Yorker. Sau đó, ông cộng tác với nhiều ấn phẩm danh tiếng như

The New York Times, Madame Figaro, Harper’s Bazaar và Vogue. Song song với đó, ông khẳng định vị trí của mình trong lĩnh vực quảng cáo thông qua hợp tác với các thương hiệu danh tiếng như Lanvin, Gucci, Hermès, cũng như với nhiều nhà xuất bản. Một triển lãm hồi cố dành cho ông đã được tổ chức năm 2004 tại Bảo tàng Reina Sofía.

Pierre Lê Tân còn được biết đến với gu thẩm mỹ của một nhà trang trí nội thất. Căn hộ tại Paris của ông là nơi ông thể hiện trọn vẹn cảm quan này, sự tinh tế trong việc kết hợp và sắp đặt vải vóc, tranh vẽ, các tác phẩm hiếm có và độc đáo… theo tinh thần của một “cabinet de curiosités”

(phòng sưu tập kỳ thú).

Nhân dịp kỷ niệm ngày cưới của vợ chồng ông X, những người yêu nghệ thuật và cũng là bạn thân của gia đình Lê Phổ, Pierre Lê Tân đã vẽ thực đơn được trưng bày tại lối vào sảnh tiệc. Tác phẩm này được lưu giữ như một kỷ vật quý giá

của tình bạn ấy.

Bức vẽ thanh nhã này được thực hiện bằng chì sanguine (chì màu đỏ nâu), cả chất liệu lẫn cách thể hiện đều gợi nhớ đến hội hoạ thế kỷ XVIII. Việc lựa chọn chì sanguine còn cho thấy sự điêu

luyện của Lê Tân trong lối vẽ hàn lâm, cũng như

độ nhạy cảm trong việc xử lý đường nét, cho phép ông điều chỉnh cường độ và tạo ra hiệu

ứng chiều sâu khi thể hiện kiến trúc. Tác phẩm này cho thấy một sự kiện quan trọng đối với gia

đình, được tổ chức một cách long trọng, đồng thời một lần nữa phản ánh mối quan hệ thân thiết và bền chặt giữa hai gia đình.

Born in Neuilly-sur-Seine in 1950, Pierre Le Tan is one of the sons of Lê Phổ, the artist mentioned above, one of the greatest masters of modern Vietnamese painting.

Pierre Le Tan grew up in Paris and received artistic training as a painter, draftsman, illustrator, caricaturist, and designer.

Lê Phổ, his great mentor, took him to antique shops and even flea markets from the age of seven or eight. Deeply Parisian, Le Tan never forgot the aesthetic heritage and origins of his atavistic passion for collecting, both passed on to him by his father, to whom he pays a glowing and intimate tribute in his book Quelques collectionneurs (Some collectors), published in 2013. Le Tan's career began at the age of just 17, with the publication of one of his drawings on the cover of The New Yorker magazine. He then worked for publications such as The New York Times, Madame Figaro, Harper's Bazaar, and Vogue. The artist made a name for himself in advertising by collaborating with prestigious fashion houses such as Lanvin, Gucci, and Hermès, as well as publishing houses. A retrospective was dedicated to him in 2004 at the Reina Sofia.

Pierre Le Tan is also known for his taste in interior design. His Parisian apartment allows him to express this sensibility with talent, mixing and arranging textiles, drawings, rare and unusual objects... in the spirit of a cabinet of curiosities. On the occasion of the wedding anniversary of the X couple, art lovers and friends of the Lê Phổ family, Pierre Le Tan drew the menu that was displayed at the entrance to the reception hall. It is kept as a cherished souvenir of this friendly moment.

This elegant drawing in red chalk, medium and architecture both reminiscent of the 18th century. The choice of red chalk also highlights Le Tan's ease with academic drawing and his sensitivity to variations in line, which allow him to modulate intensity and create effects of depth in architectural representation. This poster shows that this was an important event for the family, which they enjoyed celebrating in grand style, once again demonstrating their deep and friendly ties with the Lê Pho family.

14

PIERRE LE TAN (1950-2019)

Menu pour un déjeuner d'anniversaire, circa 1970

Sanguine sur papier, signé en bas à gauche 50,2 x 32 cm - 19 ¾ x 12 ¾ in.

Sanguine on paper, signed lower left 1 500 - 2 000€

PROVENANCE

Collection particulière d’un couple d’amateurs d’art, ami proche des peintres Lê Phổ et Vũ Cao Đàm dès le début des années 1940 à Paris.

Collection particulière, France (par descendance, offert par les précédents dans les années 1980).

LÊ PHỔ

FLEURS DANS UN VASE BLEU

15

LÊ PHỔ (1907-2001)

Fleurs dans un vase bleu

Huile sur soie, signée en bas à gauche

65 x 46 cm - 25 ½ x 18 1/8 in.

Oil on silk, signed lower left

80 000 - 120 000 €

Une attestation d'inclusion au catalogue raisonné de l'artiste actuellement en préparation par Charlotte Aguttes-Reynier pour l'association des Artistes d'Asie à Paris sera remise à l'acquéreur.

PROVENANCE

Collection particulière d’un couple d’amateurs d’art, proches amis des peintres Lê Phổ et Vũ Cao Đàm dès le début des années 1940 à Paris.

Collection particulière, France (par descendance, offert par les précédents dans les années 1980)

d'Asie Chine & Vietnam

ŒUVRE EN RAPPORT

Lê Phổ, Les Chrysanthèmes chevelues (Pot à pharmacie ), Vente [34] Aguttes, 2 juin 2022, Lot 244

Lê Phổ, Les Chrysanthèmes chevelues (Pot à pharmacie) (Cúc đại đoá – Bình đựng thuốc), phiên đấu giá Aguttes số [34], ngày 2 tháng 6 năm 2022, lô số 244.

Lê Phổ, Hairy Chrysanthemums (Pharmacy Jar) , Sale [34] Aguttes, June 2, 2022, Lot 244

En 1937, Lê Phô rejoint Vũ Cao Đàm à Paris et doit désormais vivre de son art. En tant qu’artiste asiatique arrivé à Paris, noyau de l’avant-garde, à une époque où des artistes du monde entier trouvaient refuge créatif dans la capitale française, Lê Phổ incarne une des grandes voix de la diaspora vietnamienne. Ensembles, ils se démarquent sur la scène parisienne, d'abord par leurs peintures sur soie qu'eux seuls maîtrisent, et ils expérimentent de nouveaux modes d'expression. À partir de la fin des années 1950, ayant suivi une formation traditionnelle à l'École des beauxarts d'Indochine et étant, à Paris, au contact de nombreux peintres, l’artiste n'échappe pas à la règle et son œuvre évolue. Il privilégie un médium davantage occidental : l’huile. En 1953, Lê Phổ, fait l'acquisition d'une maison dans l'Eure, à une centaine de kilomètres de Paris. Dans son jardin, il cultive des fleurs dans le but de les arranger en bouquets pour les peindre. Si le support asiatique est conservé, la touche devient de plus en plus chargée de matière, laissant davantage sa trace énergique sur la soie qu’avec des techniques à l'eau. À travers la représentation de ce bouquet de dahlias, se révèle la maîtrise et la créativité du peintre dans l’art de la composition.

Il adopte une facture réaliste, mais en évitant tout effet de profondeur. Le travail du maître aixois Cézanne trouve résonnance dans une telle œuvre de Lê Phổ. La leçon cézanienne, et plus particulièrement son traitement de la perspective, se retrouve dans l’ajout de divers objets au premier plan qui se fondent à l’arrière-plan coloré en jouant avec les règles de la perspective, la suggérant plus que ne l’imposant. Cette palette colorée et joyeuse qui éclot à l’image de ces boutons en fleur, n’était pas présente dans sa première période jaune. De ses années d'apprentissage à Hanoï, à ses années passées à Paris, Lê Phổ perfectionne sa technique et innove, rejoignant ainsi le panthéon des grands artistes représentant des bouquets de fleurs.

Năm 1937, Lê Phổ sang Paris cùng Vũ Cao Đàm và từ đó bắt đầu sinh sống bằng các sáng tác nghệ thuật của mình. Với tư cách là một nghệ sĩ châu Á định cư tại Paris – trung tâm của tiên phong nghệ thuật – nơi các nghệ sĩ từ khắp nơi trên thế giới đổ xô tới để tìm cảm hứng sáng tạo, Lê Phổ đã trở thành một trong những tiếng nói lớn của cộng đồng người Việt hải ngoại. Cùng nhau, họ khẳng định vị thế trên sân khấu nghệ thuật Paris, trước hết qua các tác phẩm hội họa trên lụa, kỹ thuật mà họ thành thạo, đồng thời thử nghiệm những hình thức biểu đạt mới. Từ cuối những năm 1950, sau khi được đào tạo theo lối truyền thống tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương và trong bối cảnh tiếp xúc với nhiều họa sĩ tại Paris, nghệ thuật của Lê Phổ dần chuyển biến. Ông ưu tiên một chất liệu mang tính phương Tây hơn: sơn dầu. Năm 1953, Lê Phổ mua một ngôi nhà tại vùng Eure, cách Paris khoảng một trăm kilômét. Trong khu vườn của mình, ông trồng rất nhiều loại hoa để làm mẫu vẽ tĩnh vật.

Dù vẫn giữ kỹ thuật châu Á, bút pháp của ông ngày càng trở nên phóng khoáng và giàu chất liệu, để lại dấu ấn rõ nét hơn trên lụa so với các kỹ thuật giặt lụa thông thường. Thông qua hình

ảnh bó hoa thược dược này, có thể thấy rõ sự thành thạo và tính sáng tạo của họa sĩ trong

nghệ thuật sắp đặt bố cục.

Ông theo đuổi lối phong cách tả thực, nhưng tránh mọi hiệu ứng tạo chiều sâu. Ảnh hưởng từ

Cézanne, bậc thầy xứ Aix-en-Provence, có thể

được nhận ra trong tác phẩm này. Phong cách của Cézanne, đặc biệt là phương pháp xử lý phối cảnh, thể hiện qua việc thêm vào nhiều vật thể

ở tiền cảnh, hòa quyện với hậu cảnh đầy màu sắc, qua đó mang tính gợi ý nhiều hơn là áp đặt. Bảng màu tươi sáng và rực rỡ gắn liền với những nụ hoa đang hé, vốn chưa xuất hiện trong giai đoạn “sắc vàng” đầu tiên của ông. Từ những năm tháng học tập tại Hà Nội đến quãng thời gian sinh sống ở Paris, Lê Phổ không ngừng hoàn thiện và đổi mới kỹ thuật hội hoạ, qua đó gia nhập hàng ngũ những nghệ sĩ lớn trong lịch sử hội họa về đề tài hoa.

In 1937, Lê Phổ joined Vũ Cao Đàm in Paris and had to make a living from his art. As an Asian artist arriving in Paris, the center of the avant-garde, at a time when artists from all over the world were finding creative refuge in the French capital, Lê Phổ became one of the leading voices of the Vietnamese diaspora. Together, they made their mark on the Parisian scene, first with their silk paintings, a technique they alone mastered, and then by experimenting with new modes of expression.

From the late 1950s onwards, having trained traditionally at the Indochina School of Fine Arts and been in contact with many painters in Paris, the artist was no exception to the rule and his work evolved. He favored a more Western medium: oil. In 1953, Lê Phổ bought a house in the Eure department, about 100 kilometers from Paris. In his garden, he grew flowers with the aim of arranging them in bouquets to paint.

While the Asian medium was retained, his brushstrokes became increasingly heavy with paint, leaving a more energetic mark on the silk than with water-based techniques. The painter's mastery and creativity in the art of composition are revealed in his depiction of this bouquet of dahlias.

He adopts a realistic style, but avoids any sense of depth. The work of the Aix-based master Cézanne resonates in this piece by Lê Phổ Cézanne's influence, particularly his treatment of perspective, can be seen in the addition of various objects in the foreground that blend into the colorful background, playing with the rules of perspective, suggesting it rather than imposing it. This colorful and joyful palette, which blossoms like these flower buds, was not present in his early yellow period.

From his years of apprenticeship in Hanoi to his years in Paris, Lê Phổ perfected his technique and innovated, joining the pantheon of great artists representing bouquets of flowers.

ENTOURAGE DE L'ÉCOLE

DES BEAUX-ARTS DE L'INDOCHINE

JEUNE FILLE À LA COLOMBE, CIRCA 1940-1950

16

ENTOURAGE DE L'ÉCOLE DES BEAUX-ARTS DE L'INDOCHINE (MILIEU DU XX e SIÈCLE)

Jeune fille à la colombe, circa 1940-1950

Huile sur toile, annotée d'un poème et signée sur le côté gauche

100 x 69.5 cm - 39 3/8 x 27 3/8 in.

Oil on canvas, with a poetry inscribed and signed on the left side

80 000 - 120 000 €

PROVENANCE

Collection privée, acquis à Hanoï entre 1940 et 1950

Apporté à Paris lors de l'installation familiale au début des années 1950 Puis par descendance

d'Asie Chine & Vietnam

« Nếu linh hồn có thể tiến gần đến ánh sáng, Jean Daniélou dẫn lời Grégoire de Nysse, nó sẽ càng trở nên mỹ lệ, và trong ánh sáng ấy, linh hồn mang hình dáng của một chú chim bồ câu. Nhưng chẳng phải người

đang yêu vẫn gọi người mình yêu là ‘linh hồn của tôi’ đó sao? »¹

Conservé, depuis son acquisition vers 1940, dans la même famille, originaire de Hanoï et proche des peintres Mai Trung Thứ, Lê Phổ, Lê Thị Lựu, Nguyễn Tiến Chung L’artiste reprend ici les codes enseignés au sein de l’École des beaux-arts de l’Indochine et nous offre une composition très sobre, toute en nuances. Le vert jade aux reflets vert d'eau de la tenue se distingue du vert céladon de l'arrière-plan. Ces coloris, maitrisés à la perfection, soulignent la douceur et le raffinement du modèle. La délicatesse et la justesse de la composition érigent par ailleurs l'artiste en tant que digne représentant du réalisme poétique. Sobrement élégante, les cheveux, coiffés mais non retenus par le traditionnel turban laissant apparaître ses boucles d'oreilles. Elle est maquillée avec soin d'un peu de rouge à lèvre et fardée sur les joues. Sa mise en beauté se veut sobre et distinguée.

Le regard du spectateur est attiré par la colombe, symbole de pureté, placée au centre de la composition, délicatement posé sur les mains graciles et raffinées de la jeune femme et son ombre est portée sur l'áo dài, soulignant ainsi la beauté intérieure de cette dernière. La blancheur immaculée révèle les mains peintes avec raffinement du modèle et ses lèvres délicatement ourlées de rouge.

En haut à gauche, un poème écrit en mandarin, narre les sentiments d’un amant à sa bien-aimée et nous rappelle que, dans la symbolique profane, la colombe est offerte en témoignage d’amour.

« Dans la mesure où l'âme s'approche de la lumière, dira Jean Daniélou citant Grégoire de Nysse, elle devient belle et prend dans la lumière la forme d'une colombe. Mais l'amoureux n'appelle-t-il pas son aimée mon âme ? »1

Tác phẩm được mua vào khoảng năm 1940 và được lưu giữ trong một gia đình gốc Hà Nội, có mối quan hệ thân thiết với các họa sĩ Mai Trung

Thứ, Lê Phổ, Lê Thị Lựu, Nguyễn Tiến Chung… Ở đây, nghệ sĩ vận dụng những quy chuẩn tạo

hình được giảng dạy tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, mang đến một bố cục tinh tế trong từng sắc độ. Sắc xanh ngọc bích pha ánh xanh nước của trang phục nổi bật trên nền xanh men ngọc ở hậu cảnh. Những gam màu

được kết hợp một cách hoàn hảo tôn lên vẻ dịu dàng và thanh lịch của người mẫu. Sự tinh tế của bố cục còn khẳng định tài năng của nghệ sĩ trong phong cách hiện thực trữ tình. Nhân vật mang vẻ đẹp thanh lịch, mái tóc được chải gọn nhưng không được quấn trong chiếc khăn đội

đầu truyền thống mà để lộ đôi bông tai. Khuôn mặt được trang điểm tinh tế với chút son môi và đôi má hồng. Một phong cách giản dị và tao nhã. Ánh nhìn của người xem bị cuốn hút bởi chú chim bồ câu – biểu tượng của sự thuần khiết –

được đặt ở trung tâm bố cục, đậu trên đôi bàn tay mảnh mai, duyên dáng của thiếu nữ; bóng của chú chim in lên tà áo dài, làm nổi bật vẻ đẹp nội tâm của nhân vật. Sắc trắng tinh khôi thể hiện đôi bàn tay mảnh mai của người mẫu, cùng

đôi môi được viền son đỏ một cách nhẹ nhàng.

Ở góc trên bên trái, một bài thơ viết bằng chữ

Hán kể lại tâm tình gửi đến người mình yêu, đồng thời gợi nhớ rằng trong biểu tượng trần thế, chim bồ câu được trao tặng như một minh

chứng của tình yêu.

“Nếu linh hồn có thể tiến gần đến ánh sáng,

Jean Daniélou dẫn lời Grégoire de Nysse, nó sẽ càng trở nên mỹ lệ, và trong ánh sáng ấy, linh hồn mang hình dáng của một chú chim bồ câu.

Nhưng chẳng phải người đang yêu vẫn gọi người mình yêu là ‘linh hồn của tôi’ đó sao?”¹

Kept in the same family since its acquisition around 1940, originally from Hanoi and close to painters Mai Trung Thứ, Lê Phổ, Lê Thị Lựu, Nguyễn Tiến Chung, etc., the artist here draws on the codes taught at the Indochina School of Fine Arts and offers us a very sober, nuanced composition. The jade green with sea green highlights of the outfit contrasts with the celadon green of the background. These colors, mastered to perfection, emphasize the softness and refinement of the model. The delicacy and accuracy of the composition also establish the artist as a worthy representative of poetic realism. Her hair is simply and elegantly styled, but not held back by the traditional turban, revealing her earrings. She is carefully made up with a little lipstick and blush on her cheeks. Her beauty is understated and distinguished.

The viewer's gaze is drawn to the dove, a symbol of purity, placed at the center of the composition, delicately resting on the young woman's graceful and refined hands, its shadow falling on the áo dài, thus emphasizing her inner beauty. The immaculate whiteness reveals the model's exquisitely painted hands and her lips delicately outlined in red.

At the top left, a poem written in Mandarin recounts the feelings of a lover to his beloved and reminds us that, in secular symbolism, the dove is offered as a token of love.

“As the soul approaches the light,” says Jean Daniélou, quoting Gregory of Nyssa, “it becomes beautiful and takes the form of a dove in the light. But does not the lover call his beloved ‘my soul’?”¹

« Dans la mesure où l'âme s'approche de la lumière, dira Jean Daniélou citant Grégoire de Nysse, elle devient belle et prend dans la lumière la forme d'une colombe. Mais l'amoureux n'appelle-t-il pas son aimée mon âme ? »¹

1 Jean Chevalier et Alain Gheerbrant, Dictionnaire des symboles (1re édition, 1969; édition revue et corrigée Robert Laffont, 1982

¹ Jean Chevalier và Alain Gheerbrant, Từ điển Biểu tượng (ấn bản đầu tiên, 1969; ấn bản hiệu đính và bổ sung, Robert Laffont, 1982).

1 Jean Chevalier and Alain Gheerbrant, Dictionary of Symbols (1st edition, 1969; revised and corrected edition, Robert Laffont, 1982)

LÊ PHỔ

LES TULIPES ET BRANCHE DE PRUNIER

La rencontre avec Matisse, et surtout l’admiration que Lê Phổ vouait à Pierre Bonnard (1867 - 1947) au début des années 1940, l’incitent peu à peu à revenir vers la peinture à l’huile, comme en témoigne cette Tulipe à la branche de prunier

Cette affiliation se manifeste par l’intensité des contrastes colorés et par une remise en question des lois classiques de profondeur et de perspective. Le bouquet devient pour Lê Phổ un motif d’expérimentation, lui permettant d’explorer les vibrations de la lumière. La touche, vive et spontanée, anime sa composition, tandis que l’usage de l’huile permet un geste créateur plus ample et affirmé. Maîtrisant parfaitement son sujet, l’artiste reprend le même fil conducteur pour chacune de ses œuvres : une gamme chromatique dominante jaune autour de laquelle s’organisent des teintes secondaires. Encouragé par la pleine possession du médium, l’artiste revisite ainsi le genre traditionnel de la nature morte.

Dans cette approche renouvelée, le choix des motifs floraux participe pleinement au sens de la composition. La branche de prunier en fleur figure parmi les motifs floraux les plus significatifs en Chine et au Vietnam. Associée à la résilience et la persévérance, elle fleurit en hiver, souvent par temps froid, et incarne ainsi la ténacité et l’espoir. Elle est également liée à la noblesse, la pureté et la modestie, et fait partie des ‘Quatre Gentilshommes’ avec l’orchidée, le bambou et le chrysanthème, symboles des vertus confucéennes associées à la figure de l’érudit. La tulipe, quant à elle, évoque plus universellement la beauté, l’élégance et la renaissance, et constitue une expression des sentiments d’amour et d’affection.

Cuộc gặp gỡ với Matisse, và đặc biệt là sự ngưỡng mộ mà Lê Phổ dành cho Pierre Bonnard (1867 – 1947) vào đầu những năm 1940, đã thôi thúc ông quay trở lại với tranh sơn dầu, điều được minh chứng rõ nét qua tác phẩm Tulipe à la branche de prunier ( Tulip và cành mận).

Sự ảnh hưởng này thể hiện qua cường độ mạnh mẽ của sự tương phản màu sắc, cũng như qua việc đặt lại vấn đề đối với những quy luật cổ điển về chiều sâu và phối cảnh. Đối với Lê Phổ, bó hoa trở thành một mô-típ mang tính thử nghiệm, cho phép ông khám phá những rung động của ánh sáng. Nét bút sinh động và phóng khoáng mang lại sức sống cho bố cục, trong khi việc sử dụng sơn dầu cho phép hoạ sĩ thoả sức sáng tạo. Hiểu rõ đề tài được khai thác, nghệ sĩ thể hiện xuyên suốt trong từng tác phẩm thời kỳ này: gam màu vàng chủ đạo được điểm xuyết bởi các sắc màu thứ cấp. Làm chủ trọn vẹn chất liệu, ông đã làm mới thể loại tranh tĩnh vật truyền thống. Với cách tiếp cận mới này, việc lựa chọn các môtíp hoa giữ vai trò thiết yếu trong ý nghĩa của bố cục. Cành mận nở hoa là một trong những hình tượng hoa có ý nghĩa sâu sắc nhất tại Trung Hoa và Việt Nam. Gắn liền với sự bền bỉ và lòng kiên trì, hoa mận nở trong giá lạnh mùa đông và là biểu tượng của niềm hy vọng. Hoa mận còn gắn với sự cao quý, thanh khiết và khiêm nhường, là một trong “Tứ Quân Tử” cùng với lan, trúc và cúc – những biểu tượng Nho giáo gắn liền với hình tượng con người trí thức. Trong khi đó, hoa tulip mang ý nghĩa phổ quát hơn về vẻ đẹp, sự thanh lịch và sự tái sinh, đồng thời là biểu hiện của tình yêu và sự cảm mến.

His encounter with Matisse, and above all his admiration for Pierre Bonnard (1867 - 1947) in the early 1940s, gradually encouraged him to return to oil painting, as evidenced by this Tulipe à la branche de prunier ( Tulip with plum branch). This affiliation is evident in the intensity of the color contrasts and in his questioning of the classical laws of depth and perspective. For Lê Phổ, the bouquet became a motif for experimentation, allowing him to explore the vibrations of light. His lively and spontaneous brushstrokes enliven his composition, while the use of oil allows for a broader and more assertive creative gesture. With perfect mastery of his subject, the artist uses the same guiding principle for each of his works: a dominant yellow color palette

ŒUVRE EN RAPPORT

Lê Phổ Les tulipes rouges et les fleurs de pommier Vente Aguttes du 16 décembre 2016, Lot 7

Lê Phổ, Les tulipes rouges et les fleurs de pommier ( Tulip đỏ và hoa táo), phiên đấu giá của Aguttes ngày 16 tháng 12 năm 2016, lô số 7.

Lê Phổ, Red tulips and apple blossoms, Aguttes auction, December 16, 2016, Lot 7

around which secondary hues are organized. Encouraged by his complete command of the medium, the artist thus revisits the traditional genre of still life.

In this renewed approach, the choice of floral motifs plays a key role in the meaning of the composition. The plum blossom branch is one of the most significant floral motifs in China and Vietnam. Associated with resilience and perseverance, it blooms in winter, often in cold weather, and thus embodies tenacity and hope. It is also linked to nobility, purity, and modesty, and is one of the “Four Gentlemen” along with the orchid, bamboo, and chrysanthemum, symbols of Confucian virtues associated with the figure of the scholar. The tulip, on the other hand, more universally evokes beauty, elegance, and rebirth, and is an expression of feelings of love and affection.

17

LÊ PHỔ (1907-2001)

Les tulipes et branches de prunier

Huile, encre et couleurs sur soie, signée en bas à gauche

46 x 27 cm - 18 1/8 x 10 5/8 in.

Oil, ink and color on silk, signed lower left

25 000 - 45 000 €

Une attestation d'inclusion au catalogue raisonné de l'artiste actuellement en préparation par Charlotte Aguttes-Reynier pour l'association des Artistes d'Asie à Paris sera remise à l'acquéreur.

PROVENANCE

Galerie Romanet, Paris

Collection particulière, France (acquis dans les années 1970)

Collection particulière, Ouest de la France (par transmission familiale en 1984)

Bernard Bourotte : une figure intellectuelle majeure en Indochine

Bernard Bourotte: một nhà trí thức lớn của Đông Dương

Bernard Bourotte: a leading intellectual figure in Indochina

Décoré pour sa participation à la Première Guerre mondiale, il fut nommé chevalier de la Légion d’honneur. Retraité, il vit ses dernières années en France aux côtés d’une Cambodgienne, dont il adopta l’enfant. Il s’éteint en 1968, laissant derrière lui une carrière intellectuelle et une œuvre riche, témoin précieux d’une époque révolue. Son fils adoptif, qui est son seul descendant, hérite alors de l’ensemble qui est aujourd’hui présenté à la vente.

Bernard Bourotte (1896–1968), sinh tại

La Boissière-en-Santerre (tỉnh Somme), là một giáo sư, học giả và nhà văn người Pháp, được xem là một trong những nhân vật trí thức tiêu biểu của Đông Dương thế kỷ XX. Ông bắt đầu sự nghiệp giảng dạy năm 1921 tại trường trung học Chasseloup-Laubat tại Sài Gòn, rồi tới Phnôm Pênh, nơi ông trở nên thân thiết với André Malraux. Tiếp đó, ông trở thành hiệu trưởng tạm thời tại trường Quốc Học Huế, thời điểm khi Alix Aymé đến nhậm chức, rồi tiếp tục sự nghiệp tại Campuchia và tại trường Albert Sarraut ở Hà Nội. Sau chiến tranh, ông trở lại Việt Nam, giảng dạy tại Huế và Sài Gòn, làm hiệu trưởng trường Kompong Cham, trước khi kết thúc sự nghiệp vào năm 1965 tại trường Descartes ở Phnôm Pênh. Bernard Bourotte công bố nhiều công trình triết học và dân tộc học về Đông Dương dưới tên thật của ông. Với bút danh Jacques Méry, ông đã cho ra đời nhiều tiểu thuyết, thơ và truyện ngắn, trong đó có Capture (Bắt giữ ) (1927) và Cavernes (Hang động) (1931, với sự trợ giúp của André Malraux). Các tác phẩm của ông phản ánh suy tư sâu sắc về Đông Dương, về mối quan hệ giữa người phương Tây và cư dân bản địa, cũng như những chiêm nghiệm về những cuộc hành trình và lưu vong.

Với những đóng góp trong Thế Chiến thứ nhất, ông được phong tước Hiệp sĩ Bắc đẩu Bội tinh. Sau khi nghỉ hưu, Bernard Bourotte sống những năm cuối đời tại Pháp cùng một người phụ nữ Campuchia và nhận nuôi con của bà. Ông qua

đời năm 1968, để lại một sự nghiệp trí thức và một di sản phong phú – minh chứng quý giá cho một thời đại đã qua. Người con nuôi của ông, cũng là hậu duệ duy nhất, thừa hưởng toàn bộ bộ sưu tập được giới thiệu trong phiên đấu giá lần này.

Bernard Bourotte (1896 - 1968), born in La Boissière-en-Santerre (Somme), was a French teacher, man of letters, and writer, and a major figure in 20th-century Indochina. He began his career in 1921 at the Lycée Chasseloup-Laubat in Saigon, then taught in Phnom Penh, where he became friends with André Malraux. He was then assigned to the Quốc Học College in Hué, where he became acting director upon the arrival of Alix Aymé, then continued his career in Cambodia and at the Lycée Albert Sarraut in Hanoi. After the war, he returned to Vietnam, taught in Hué and Saigon, headed the Kompong Cham high school, and ended his career at the Descartes high school in Phnom Penh in 1965. Under his own name, he published philosophical and ethnological works on Indochina. Under the pseudonym Jacques Méry, he wrote several novels, poems, and short stories, including Capture (1927) and Cavernes (1931, with the support of Malraux). His writings reflect his thoughts on Indochina and the relationship between Westerners and local populations, as well as his reflections on travel and exile. Decorated for his service in World War I, he was named a Knight of the Legion of Honor. After retiring, he spent his final years in France with a Cambodian woman, whose child he adopted. He died in 1968, leaving behind an intellectual career and a rich body of work, a precious witness to a bygone era. His adopted son, his only descendant, inherited the collection that is now being offered for sale.

Bernard Bourotte. ©Famille Bourotte

Andrée et Bernard Bourotte. ©Famille Bourotte

Bernard Bourotte et André Malraux : l’amitié de deux érudits

Bernard Bourotte và André Malraux: tình bạn của hai học giả

Bernard Bourotte and André Malraux: the friendship between two scholars

Malgré l’éloignement géographique qui s’ensuivra, leur amitié se prolongera durablement. André Malraux n’oubliera jamais Bernard Bourotte, qu’il fera revivre sous son nom de plume, « Méry », en lui donnant les traits d’un personnage attachant dans ses Antimémoires , signe éloquent de l’empreinte laissée par Bourotte sur son parcours intellectuel et littéraire.

Phiên đấu giá này không chỉ là sự tri ân dành cho bộ sưu tập của Bernard Bourotte, mà còn là dịp để tôn vinh tình bạn sâu sắc đã gắn kết ông với André Malraux (1901–1976), nhà văn và chính khách lớn của thế kỷ XX, trong bối cảnh kỷ niệm một trăm năm ngày mất của Malraux (2026).

Tình bạn giữa hai vị học giả được hình thành trong một chuyến phiêu lưu tràn đầy tri thức, được nuôi dưỡng bởi niềm đam mê dành cho văn chương, tư tưởng và sự truyền thụ tri thức. Những tư liệu

lưu trữ phong phú của Bernard Bourotte vẫn được hậu duệ gìn giữ đã cho chúng ta thấy một tình bạn gắn bó lâu dài: những lời đề tặng trong cuốn sách Malraux tặng Bourotte, thiệp chúc mừng, ảnh chụp và điện tín – tất cả đều là những bằng chứng của một mối giao hảo đặc biệt.

Đầu năm 1924 tại Phnôm Pênh, chàng trai trẻ André Malraux, khi ấy mới hai mươi hai tuổi, đã gặp gỡ Bernard Bourotte – giáo sư lịch sử của trường trung học địa phương, hơn ông năm tuổi. Lúc bấy giờ, Malraux đang lưu trú tại Đông Dương, trước khi xuất bản các tác phẩm đầu tay. Bernard Bourotte nhanh chóng trở thành người bạn và người dẫn dắt, đóng vai trò quan trọng trong sự hình thành tư duy của nhà văn trẻ. Walter Langlois từng nhắc đến Malraux như một nhân vật nổi bật của thủ đô Campuchia, nhấn mạnh rằng “trí tuệ sắc bén và lối nói thẳng thắn đã khiến ông trở thành một trong những gương mặt quen thuộc nhất của Phnôm Pênh”.

Sau này, bất chấp khoảng cách địa lý, tình bạn giữa hai người vẫn rất bền chặt. André Malraux không bao giờ quên Bernard Bourotte; ông đã làm sống lại hình ảnh người bạn này dưới cái tên

“Méry”, một nhân vật quan trọng trong tác phẩm Antimémoires, minh chứng rõ ràng cho dấu ấn sâu đậm mà Bourotte để lại trong hành trình trí thức và văn chương của Malraux.

This sale pays tribute not only to Bernard Bourotte's collection, but also to his intellectual friendship with André Malraux (1901-1976), a major writer and politician of the 20 th century, as 2026 marks the centenary of his death.

The relationship between these two curious and humanistic minds was part of a rich intellectual adventure, nourished by a shared love of literature, reflection, and the transmission of knowledge. The numerous archives of Bernard Bourotte preserved by his descendants now allow us to appreciate the depth and duration of this bond. Autographed dedications on books given to Bourotte, greeting cards, photographs, and telegrams are all material evidence of this special relationship.

It was in early 1924, in Phnom Penh, that the young André Malraux, then aged 22, met Bernard Bourotte, a history teacher at the city's high school, who was five years his senior. At that time, Malraux was staying in Indochina, before the publication of his first works. Bernard Bourotte became a friend and intellectual mentor, playing a decisive role in the young writer's development. Walter Langlois also refers to Malraux as a prominent figure in the Cambodian capital, emphasizing that “his keen intelligence and outspoken nature had made him one of the best-known figures in the Cambodian capital.”

Despite the geographical distance that would follow, their friendship would endure. André Malraux never forgot Bernard Bourotte, whom he brought back to life under his pen name, “Méry,” giving him the traits of an endearing character in his Antimémoires, an eloquent sign of the mark Bourotte left on his intellectual and literary journey.

Thiệp của André

Văn hóa, gửi Bernard

©Famille Bourotte

André Malraux et Bernard Bourotte, 1935.

©Famille Bourotte

Card from André Malraux, Minister of Cultural Affairs, to Bernard Bourotte

Malraux, Bộ trưởng Bộ

Bourotte

Louise de Vilmorin : marraine de l’un, compagne de l’autre

Louise de Vilmorin: mẹ

Louise de Vilmorin: godmother to one, companion to the other

Nous disposons de peu d’informations précises sur la relation qui unissait Louise de Vilmorin (1902-1969) à Bernard Bourotte. Toutefois, plusieurs indices attestent d’un lien étroit et affectueux. Dans les ouvrages présents dans la dispertion de cette collection, l’écrivaine lui adresse des dédicaces dans ses ouvrages et, dans une lettre qui lui est destinée, elle l’appelle « mon filleul Bourotte chéri », signant « votre marraine et amie ».

Figure de la vie littéraire et mondaine du XX e  siècle, Louise rencontre très tôt André Malraux, qui fut son amour de jeunesse et deviendra, bien des années plus tard, son compagnon à la fin de sa vie. Après une longue séparation, ils se retrouvent lors d’un déjeuner donné chez Gabrielle Chanel. Pierre Galante évoquera cet épisode comme de véritables « retrouvailles du destin ».¹

Encouragée par Malraux, Louise de Vilmorin se consacre à l’écriture et s’impose comme une femme de lettres accomplie. Romancière, poétesse et essayiste, elle est également scénariste et dialoguiste pour le cinéma. Grande voyageuse, elle noue des relations durables avec de nombreuses figures de la noblesse et du monde littéraire et artistique, parmi lesquelles

Antoine de Saint-Exupéry, Jean Cocteau et Jean Hugo, avec lesquels elle entretient une correspondance abondante.

Sa maison de Verrières devient un lieu de rencontre incontournable. Elle y reçoit de nombreux invités dans son célèbre « salon bleu », espace emblématique qui contribue largement à sa renommée. Louise de Vilmorin s’éteint le 26 décembre 1969 et repose dans le parc de cette demeure, indissociable de sa vie et de son œuvre.

¹ Pierre Galante, « Les amoureux de Verrières », Malraux, quel roman que sa vie , Elle, 23 août 1971, n° 1340, p. 4.

Chúng ta có rất ít thông tin cụ thể về mối quan hệ giữa Louise de Vilmorin (1902–1969) và Bernard Bourotte. Tuy nhiên, nhiều dấu hiệu cho thấy sự gắn bó mật thiết giữa hai người. Trong các tác phẩm thuộc bộ sưu tập này, nữ văn sĩ đã dành cho Bourotte những lời đề tặng thân mật; trong một bức thư gửi ông, bà gọi ông là “con trai đỡ đầu Bourotte yêu quý của tôi”, và ký tên “mẹ đỡ đầu và bạn của cậu”.

Là một nhân vật nổi bật của giới văn chương và xã hội thượng lưu thế kỷ XX, Louise de Vilmorin gặp André Malraux từ rất sớm; họ từng yêu nhau khi còn trẻ và sau nhiều năm xa cách, họ đã ở bên nhau trong giai đoạn cuối cuộc đời. Sau quãng thời gian dài xa cách, họ tái ngộ trong một bữa trưa tại nhà Gabrielle Chanel – một khoảnh khắc mà Pierre Galante gọi là “cuộc hội ngộ của định mệnh”.1 Được Malraux khích lệ, Louise de Vilmorin bắt đầu sự nghiệp văn chương và khẳng định vị thế của mình như một nữ văn sĩ tài hoa. Bà là tiểu thuyết gia, nhà thơ, nhà tiểu luận, đồng thời là nhà biên kịch điện ảnh. Là người theo chủ nghĩa xê dịch, bà đã có những mối quan hệ thân thiết với nhiều nhân vật của giới quý tộc và nghệ sĩ, trong đó có Antoine de Saint-Exupéry, Jean Cocteau và Jean Hugo, và thường xuyên viết thư cho họ. Ngôi nhà của bà tại Verrières trở thành một điểm hẹn không thể thiếu của giới tri thức, với “salon bleu” ( phòng khách xanh) nổi tiếng – không gian biểu tượng gắn liền với danh tiếng của bà. Louise de Vilmorin qua đời ngày 26 tháng 12 năm 1969 và an nghỉ ngay trong khuôn viên ngôi nhà ấy, nơi gắn bó trọn vẹn với cuộc đời và sự nghiệp của bà.

We have little precise information about the relationship between Louise de Vilmorin (1902 - 1969) and Bernard Bourotte. However, there are several indications of a close and affectionate bond. In the works included in this collection, the writer dedicates her books to him and, in a letter addressed to him, she calls him “my dear godson Bourotte,” signing “your godmother and friend.”

A figure in 20 th-century literary and social life, Louise met André Malraux at a very early age. He was her childhood sweetheart and, many years later, became her companion at the end of her life. After a long separation, they met again at a lunch hosted by Gabrielle Chanel. Pierre Galante described this episode as a true “reunion of destiny.”¹

Encouraged by Malraux, Louise de Vilmorin devoted herself to writing and established herself as an accomplished woman of letters. A novelist, poet, and essayist, she was also a screenwriter and dialogue writer for the cinema. A great traveler, she forged lasting relationships with many figures from the nobility and the literary and artistic world, including Antoine de Saint-Exupéry, Jean Cocteau, and Jean Hugo, with whom she maintained extensive correspondence.

Her house in Verrières became a must-visit meeting place.

She welcomed numerous guests into her famous “blue salon,” an iconic space that contributed greatly to her fame. Louise de Vilmorin passed away on December 26, 1969, and is buried in the grounds of this residence, which was inseparable from her life and work.

¹ Pierre Galante, “Những người tình ở Verrières”, trong Malraux, cuộc đời ông tựa một cuốn tiểu thuyết tạp chí Elle, ngày 23 tháng 8 năm 1971, số 1340, tr. 4.

¹ Pierre Galante, “Les amoureux de Verrières” ( The lovers of Verrières), in Malraux, quel roman que sa vie (Malraux, what a novel his life was), Elle, August 23, 1971, no. 1340, p. 4.

André Malraux, Bernard et Andrée Bourotte, Louise de Vilmorin, son frère André, Jean Cocteau et des amis, Verrières, 1948. ©Famille Bourotte

Bernard Bourotte et Alix Aymé

Bernard Bourotte và Alix Aymé

Bernard Bourotte and Alix Aymé

Alix Hava, connue sous le nom de son second mariage ‘Alix Aymé’, est née le 21 mars 1894 à Marseille. Après une enfance nomade, au gré des placements de sa maman, enseignante, la jeune Alix revient à Paris pour ses études. Elle devient notamment l’élève de Maurice Denis, avec lequel elle entretient une correspondance suivie tout au long de sa carrière.

Elle participe régulièrement aux grands Salons parisiens (Salon des artistes français, Salon d’hiver, Salon des décorateurs…) et expose également en galerie.

C’est en accompagnant son premier époux, Paul de Fautereau-Vassel, professeur nommé à Shanghai, qu’Alix découvre l’Asie, à laquelle elle s’attache durablement. Le couple s’installe à Hanoï en 1921. Elle y enseigne le dessin au lycée technique et travaille dans son atelier, signant alors ses œuvres « Alix de Fautereau ».

Aussi grande dessinatrice que coloriste, son tracé comme sa palette sont maîtrisés. Ses huiles offrent une éclosion de tonalités et elle emprunte aux impressionnistes le cerne noir cher à Gauguin.

Peintre et xylographe, disciple de Maurice Denis, l’artiste s’inscrit dans le renouveau de la gravure sur bois, à laquelle elle restitue une expression volontairement naïve et spontanée.

Son œuvre révèle de fortes affinités de composition et de technique avec les estampes des maîtres de la fin du Moyen Âge, notamment celles qui illustrèrent le Songe de Poliphile et la Légende dorée

Elle donne en 1928 une première exposition personnelle remarquée à la librairie Portail, rue Catinat à Saïgon¹.

Ses dessins, directement gravés dans le bois puis rehaussés de teintes chaudes, représentent des paysages et scènes de la vie en Indochine : grands lacs, villages et rues annamites, bacs traversant les rivières, pagodes et tombeaux de Hué, forêts de Dalat ou figures de jeunes Moïs. Elle élargit également son iconographie au Cambodge, avec des vues de temples khmers, de banians majestueux et de lianes envahissantes.

À l’estampe noire s’ajoute ainsi une polychromie maîtrisée, conférant à ses œuvres une profondeur et une sensibilité particulières.

Lors de ses séjours à Hué, elle fréquente régulièrement Bernard Bourotte et son épouse

Andrée. Tous trois partagent une même curiosité intellectuelle et un intérêt approfondi pour l’étude des cultures locales. Ils parcourent ensemble les campagnes cambodgiennes, observent les modes de vie et développent une approche fondée sur l’expérience directe, à la croisée de l’art et de la réflexion littéraire. De cette émulation intellectuelle et artistique nait le livre illustré Manohara , écrit par Bernard Bourotte et illustré par Alix de Fautereau (Aymé). Plusieurs œuvres dessinées et peintes, aux techniques et aux sujets variés, ont été conservées depuis ces années 20 par Bernard Bourotte, puis son fils adoptif, et témoignent de cette amitié.

Alix Hava, được biết đến với tên gọi Alix Aymé (theo họ của người chồng thứ hai), sinh ngày 21 tháng 3 năm 1894 tại Marseille. Sau một tuổi thơ phiêu bạt theo các chuyến công tác của mẹ bà - một giáo viên – Alix trở lại Paris để học tập. Bà theo học Maurice Denis và duy trì liên lạc qua thư với ông trong suốt sự nghiệp. Bà thường xuyên tham gia các cuộc triển lãm lớn tại Paris (như Triển lãm của các Nghệ sĩ Pháp, Triển lãm mùa Đông, Triển lãm của các Nghệ sĩ trang trí …) và tham gia trưng bày tại nhiều phòng tranh. Chuyến tháp tùng người chồng đầu tiên, ông Paul de Fautereau-Vassel - được bổ nhiệm làm Giáo sư tại Thượng Hải, đã nhen nhóm trong bà niềm đam mê với lục địa Châu Á. Hai vợ chồng chuyển đến sống tại Hà Nội năm 1921. Alix dạy mỹ thuật tại Trường Trung học Kỹ thuật và vẽ tại xưởng của mình. Khi đó, bà ký tên “Alix de Fautereau” trên các tác phẩm của mình. Vừa là một họa sĩ xuất sắc, vừa là chuyên gia về màu sắc, bà làm

chủ hoàn toàn cả đường nét lẫn bảng màu. Các

bức sơn dầu của bà mang những sắc độ phong phú, đồng thời mang hơi hưởng từ trường phái

Ấn tượng và những đường viền đen gợi nhớ đến

các tác phẩm của Gauguin.

Với tư cách là họa sĩ và nghệ nhân khắc gỗ, môn

đệ của Maurice Denis, Alix Aymé góp phần vào sự hồi sinh của nghệ thuật khắc gỗ, mang lại cho kỹ thuật này một biểu đạt mới, ngây thơ và phóng khoáng. Tác phẩm của bà cho thấy những tương

đồng mạnh mẽ về bố cục và kỹ thuật với bản khắc của các bậc thầy hội hoạ cuối thời Trung Cổ, đặc biệt là trong các tác phẩm Songe de Poliphile (Giấc mộng của Poliphile) và Légende dorée (Huyền thoại vàng).

1 F.B « L’exposition Fautereau », La Dépêche d’Indochine, L’Avenir du Tonkin , le 23 août 1928

F.B., “Triển lãm Fautereau”, báo La Dépêche d’Indochine, Tương lai Bắc kỳ, số ra ngày 23 tháng 8 năm 1928

F.B. “The Fautereau Exhibition,” La Dépêche d'Indochine, L'Avenir du Tonkin , August 23, 1928

Năm 1928, bà tổ chức triển lãm cá nhân đầu tiên và gây được tiếng vang lớn tại hiệu sách Portail, phố Catinat ở Sài Gòn1

Các bản vẽ của bà, được khắc trực tiếp trên gỗ và tạo điểm nhấn bằng các gam màu ấm, tái hiện phong cảnh và sinh hoạt hàng ngày tại Đông

Dương: những hồ nước lớn, làng mạc và phố xá An Nam, những chuyến phà qua sông, chùa chiền và lăng tẩm ở Huế, những cánh rừng ở Đà

Lạt hay hình ảnh những thanh thiếu niên người

Mọi. Bà cũng mở rộng đề tài sang Campuchia, với các ngôi đền Khmer, những cây đa hùng vĩ và dây leo rậm rạp.

Trên bản in màu đen, bà bổ sung những bảng màu đa sắc, mang lại chiều sâu và độ tinh tế đặc biệt cho tác phẩm.

Trong những lần lưu trú tại Huế, Alix Aymé thường xuyên gặp gỡ Bernard Bourotte và vợ ông, Andrée. Cả ba chia sẻ sự ham hiểu biết và mối quan tâm sâu sắc đối với việc nghiên cứu các nền văn hóa bản địa. Họ cùng nhau rong ruổi khắp vùng nông thôn Campuchia, quan sát đời sống người dân và phát triển một cách tiếp cận dựa trên trải nghiệm trực tiếp, nơi tiếp giáp giữa nghệ thuật và cảm nhận văn chương. Từ sự giao thoa tri thức và nghệ thuật này, cuốn sách minh họa Manohara , do Bernard Bourotte chấp bút và Alix de Fautereau (Aymé) minh họa đã ra đời. Nhiều tác phẩm hội hoạ với kỹ thuật và đề tài đa dạng đã được Bernard Bourotte, rồi đến con nuôi của ông, gìn giữ từ những năm 1920, và là minh chứng sống động cho tình bạn này.

Alix Hava, known by her second married name, Alix Aymé, was born on March 21, 1894, in Marseille. After a nomadic childhood, following her mother's job placements as a teacher, the young Alix returned to Paris to study. She became a student of Maurice Denis, with whom she maintained a regular correspondence throughout her career. She regularly participated in major Parisian salons (Salon des Artistes Français, Salon d'Hiver, Salon des Décorateurs, etc.) and also exhibited in galleries.

It was while accompanying her first husband, Paul de Fautereau-Vassel, a professor appointed to Shanghai, that Alix discovered Asia, to which she became deeply attached. The couple settled in Hanoi in 1921. She taught drawing at the technical high school and worked in her studio, signing her works “Alix de Fautereau.”

As skilled a draftsman as she was a colorist, her lines and palette were masterful. Her oil paintings offer a blossoming of tones, and she borrowed the black outline beloved by Gauguin from the Impressionists.

A painter and wood engraver, disciple of Maurice Denis, the artist was part of the revival of wood engraving, to which she restored a deliberately naive and spontaneous expression. Her work reveals strong affinities in composition and technique with the prints of the late medieval masters, particularly those illustrating the Songe de Poliphile ( The Dream of Poliphile) and the Légende dorée (Golden Legend).

In 1928, she held her first solo exhibition at the Portail bookshop on Rue Catinat in Saigon¹. Her drawings, engraved directly into the wood and then enhanced with warm colors, depict landscapes and scenes of life in Indochina: large lakes, Annamite villages and streets, ferries crossing rivers, pagodas and tombs in Hué, forests in Dalat, and figures of young Moïs. She also expanded her iconography to Cambodia, with views of Khmer temples, majestic banyan trees, and invasive vines.

The black prints were thus complemented by masterful polychromy, giving her works a particular depth and sensitivity.

During her stays in Hué, she regularly visited Bernard Bourotte and his wife Andrée. The three shared the same intellectual curiosity and a deep interest in studying local cultures. Together, they traveled through the Cambodian countryside, observing lifestyles and developing an approach based on direct experience, at the crossroads of art and literary reflection. This intellectual and artistic emulation gave rise to the illustrated book Manohara, written by Bernard Bourotte and illustrated by Alix de Fautereau (Aymé).

Several drawings and paintings, using a variety of techniques and subjects, have been preserved since the 1920s by Bernard Bourotte, then his adopted son, and bear witness to this friendship.

Peintres d'Asie Chine & Vietnam

détail

Bernard Bourotte rapporte, sous le nom de Jacques Méry, que Manohara a été en partie écrit dans le pavillon central du tombeau de Minh Mang, précisément celui que Alix Aymé représente à plusieurs reprises dans sa série gravée des douze vues des tombeaux de Hué 1 Pour ce projet spécial avec Bernard Bourotte, elle mène des recherches sur le chromatisme en gravure sur bois encore plus poussées. Elle évite l’utilisation du noir dans le dessin, préférant selon les compositions des encres brunes ou d’un bleu profond. Certaines zones sont traitées avec seulement deux ou trois couleurs, parfois complémentaires (bleus et orangés, rouges et verts) ou parfois proches, comme les bleus et les verts. Les relations entre les couleurs renforcent l’atmosphère onirique et fantastique du conte. À cette même époque, Alix Aymé, aux côtés d’autres artistes tels que Nguyễn Nam Sơn ou Jacques Artigas, illustre également la revue littéraire et artistique mensuelle des Pages indochinoises fondée par René Crayssac en 1912. Ces illustrations en noir et blanc, aux figures souvent schématiques pour ne pas surcharger la composition, à la croisée de l’art et de l’ethnographie, offrent un document à la fois esthétique et documentaire sur l’Indochine de l’époque.

1 Wagner Gagneron, Alix Aymé, Artiste-peintre, Une passion indochinoise , Neuilly-sur-Saône, Éditions chemins de tr@verse, 2025, p. 126

Bernard Bourotte, dưới bút danh Jacques Méry, cho biết một phần của tác phẩm Manohara đã được sáng tác tại khu trung tâm của lăng Minh Mạng, chính là công trình mà Alix Aymé nhiều lần thể hiện trong loạt tranh khắc gồm mười hai góc nhìn về các lăng tẩm ở Huế¹. Trong dự án đặc biệt hợp tác cùng Bernard Bourotte, bà đã tiến hành nghiên cứu sâu hơn nữa về các sắc độ trong kỹ thuật khắc gỗ. Bà tránh sử dụng màu đen trong tạo hình, thay vào đó ưu tiên các loại mực nâu hoặc xanh lam đậm tùy theo từng bố cục. Một số khu vực chỉ được xử lý bằng hai hoặc ba màu, khi thì là các cặp màu bổ sung (xanh –cam, đỏ – lục), khi thì là những gam màu tương tự nhau như xanh lam và xanh lục. Sự kết hợp giữa các màu sắc góp phần mang tới bầu không khí mộng ảo và huyền diệu của câu chuyện. Cũng trong giai đoạn này, Alix Aymé cùng với các nghệ sĩ khác như Nguyễn Nam Sơn hay Jacques Artigas đã tham gia minh họa cho nguyệt san văn học – nghệ thuật Pages indochinoises , do René Crayssac sáng lập năm 1912. Những bức hình minh họa đen trắng với bố cục giản lược là giao điểm giữa nghệ thuật và dân tộc học, vừa mang giá trị thẩm mỹ vừa là tư liệu quan trọng về Đông Dương thời bấy giờ.

18

ALIX AYMÉ (1894-1989)

Portrait de Bernard Bourotte, 1928

Crayon noir, pastel sur papier, signé Alix de Fautereau et daté en bas à droite

42 x 32,6 cm - 16 ½ x 12 ¾ in.

Graphite, pastel on paper, signed Alix de Fautereau and dated lower right

600 - 800 €

Cette œuvre sera incluse par l'Association des amis d'Alix Aymé sous le numéro 'D146' au catalogue raisonné en ligne de l'artiste. Un certificat pourra être délivré à la charge de l'acquéreur.

PROVENANCE

Collection Bernard Bourotte (1896 - 1968), érudit présent en Indochine entre 1921 et 1965 Collection particulière, France (par descendances successives en 1968 puis 2025)

1 Wagner Gagneron, Alix Aymé, Nghệ sĩ - Hoạ sĩ , Một đam mê Đông Dương, Neuilly-sur-Saône, NXB Chemins de tr@verse, 2025, tr. 126.

Bernard Bourotte reports, under the name Jacques Méry, that Manohara was partly written in the central pavilion of Minh Mang's tomb, precisely the one that Alix Aymé depicts several times in her engraved series of twelve views of the tombs of Hué. For this special project with Bernard Bourotte, she conducted even more extensive research into color in wood engraving. She avoided using black in her drawings, preferring brown or deep blue inks depending on the composition. Some areas were treated with only two or three colors, sometimes complementary (blues and oranges, reds and greens) or sometimes similar, such as blues and greens. The relationships between the colors reinforce the dreamlike and fantastical atmosphere of the tale.

At the same time, Alix Aymé, alongside other artists such as Nguyễn Nam Sơn and Jacques Artigas, also illustrated the monthly literary and artistic magazine Pages indochinoises, founded by René Crayssac in 1912. These black-andwhite illustrations, with figures that are often schematic so as not to overload the composition, at the crossroads of art and ethnography, offer both an aesthetic and documentary record of Indochina at the time.

1Wagner Gagneron, Alix Aymé, Artiste-peintre, Une passion indochinoise, Neuilly-sur-Saône, Editions chemins de tr@verse, 2025, p. 126

19

ENSEMBLE DE LETTRES

Adressés à Monsieur Bernard Bourotte et de documents variés (plan, coupures de journaux...)

On joint un ensemble d’environ 35 livres sur l’histoire de l’Asie, début XXe siècle. État d’usage, non collationnés. Pas d’envoi de photographie, consultation sur place.

100 - 200 €

PROVENANCE

Collection Bernard Bourotte (1896 - 1968), érudit présent en Indochine entre 1921 et 1965

Collection particulière, France (par descendances successives en 1968 puis 2025)

21

ENSEMBLE DE 16 VOLUMES D'ANDRÉ MALRAUX

Dont 15 avec envois à Bernard Bourotte avec quelques dessins, 3 volumes de Louise de Vilmorin avec envois, dessins à Bernard Bourotte. État d’usage, non collationnés. Pas d’envoi de photographie, consultation sur place.

300 - 500 €

PROVENANCE

Collection Bernard Bourotte (1896 - 1968), érudit présent en Indochine entre 1921 et 1965

Collection particulière, France (par descendances successives en 1968 puis 2025)

20 ORDRE DU DRAGON D'ANNAM

Insigne d'officier (attribué par l'empereur d'Annam)

en métal argenté et émail. Avec son ruban à rosette rouge bordé de chaque côté par un large liseré orange.

On joint : ORDRE ROYAL DU CAMBODGE

Insigne de chevalier en métal argenté et émail.

150 - 200 €

PROVENANCE

Collection Bernard Bourotte (1896 - 1968), érudit présent en Indochine entre 1921 et 1965

Collection particulière, France (par descendances successives en 1968 puis 2025)

ALIX AYMÉ (1894-1989)

De Hanoï à Angkor

Partie du folio illustré de bois originaux d'Alix de Fautereau-Vassel (Alix Aymé)

Publié en 1925, préfacé par V. Goloubew . Environ 20 planches légendées avec leurs bois gravés (sur 26). Certaines planches rongées et présentant des manques. On joint un ensemble d'une dizaine de bois gravés par l'artiste, certaines réhaussées. La plupart est monogrammée AF.

Dimensions variables pour les bois gravés (5,5 x 14 cm pour la plus petite et 16 x 24 cm pour la plus grande).

Variable dimensions for the wood engravings (5.5 x 14 cm for the smallest and 16 x 24 cm for the largest).

Part of the illustrated folio of original wood engravings by Alix de Fautereau-Vassel (Alix Aymé) Published in 1925, with a preface by V. Goloubew. Approximately 20 plates with captions and wood engravings (out of 26). Some plates are damaged and have missing pieces. Included is a set of ten wood engravings by the artist, some of which are enhanced. Most are monogrammed AF.

Présenté en l'état

200 - 300 €

PROVENANCE

Collection Bernard Bourotte (1896 - 1968), érudit présent en Indochine entre 1921 et 1965 Collection particulière, France (par descendances successives en 1968 puis 2025)

23

JACQUES MERY (1896-1968)

PSEUDONYME DE BERNARD BOUROTTE &ALIX AYMÉ (1894-1989)

Manohara, 1933. Ensemble de deux volumes - L’exemplaire du bon à tirer annoté des corrections manuscrites de Bourotte/Mery et des essais de lettrines et d’illustrations d’Alix Aymé. Dans une couverture rigide cartonnée, ouvrage avec dos cousu par des fils.

- L'exemplaire dédicacé par Bernard Bourotte à André Malraux à Phnom Penh le 24 octobre 1933. Ouvrages en feuillets, maintenus par un fil passant dans deux perforations. Reliure souple recouverte de similicuir.

On joint : Les Pages Indochinoises , revue littéraire et artistique d’Indochine et d’ExtrêmeOrient, 3 e année, n°1 à 12, 1925, Hanoi, illustrations et ornements graphiques de Alix de Fautereau, Nam-son et Nguyen-Chuc. Les Pages Indochinoises, revue littéraire et artistique d’Indochine et d’Extrême-Orient, 4 e  année, n° 1 à 8, 1926, Hanoi, illustrations et ornements graphiques de Alix de Fautereau, Nam-son et Nguyen-Chuc.

Manohara, 1933. Set of two books

- Proof copy annotated with handwritten corrections by Bourotte/Méry, including trials of initials and illustrations by Alix Aymé. Bound in a hardcover, with the spine sewn with threads.

- An edition dedicated by Bernard Bourotte to André Malraux in Phnom Penh, October 24, 1933. The work consists of loose sheets held together by a thread passing through two perforations. Softcover binding in imitation leather.

We join : Les Pages Indochinoises , literary and artistic review of Indochina and the Far East, 3 rd year, No. 1–12, 1925, Hanoi. Illustrations and graphic ornaments by Alix de Fautereau, Nam-son, and Nguyen-Chuc.

Les Pages Indochinoises, literary and artistic review of Indochina and the Far East, 4 th year, No. 1–8, 1926, Hanoi. Illustrations and graphic ornaments by Alix de Fautereau, Nam-son, and Nguyen-Chuc.

État d’usage, non collationné, Pas d’envoi de photographie et consultation sur place.

800 - 1 200 €

PROVENANCE

Collection Bernard Bourotte (1896-1968), érudit présent en Indochine entre 1921 et 1965

Collection particulière, France (par descendances successives en 1968 puis 2025)

ALIX AYMÉ

Parallèlement à ces travaux, Alix Aymé réalise de nombreuses peintures consacrées aux marchés de Dong Ba, qu’elle observe et dessine sur le vif, près du canal du même nom. Installée au cœur des étals, à l’abri du vaste bâtiment, parmi les marchands accroupis, elle exécute des études qu’elle retravaille ensuite en atelier pour les transposer à l’huile.

Le point de vue est souvent structuré par le contraste entre l’ombre des arcades et l’espace extérieur baigné de lumière. Sous les galeries, allant du mauve aux violets profonds, les figures stylisées rendant la scène universelle forment une myriade de formes colorées. Son travail s’attache à restituer la lumière indochinoise, changeante et intense, et à capturer l’atmosphère des scènes quotidiennes.

À travers ces compositions, Alix Aymé confère à la vie du marché un sentiment de calme et de vitalité. À différents moments de la journée, notamment près de la rivière des Parfums, elle note les variations chromatiques afin d’immortaliser ces instants où lumière et couleur se transforment.

Song song với những tác phẩm này, Alix Aymé đã thực hiện nhiều bức tranh sơn dầu lấy đề tài các khu chợ Đông Ba, nơi bà đã dành thời gian quan sát và vẽ trực hoạ bên bờ kênh Đông Ba. Ngồi giữa các sạp hàng, dưới mái che của công trình lớn, bà thực hiện các bản vẽ phác thảo, sau đó trở về xưởng để chuyển thể thành tranh sơn dầu. Góc nhìn thường được thể hiện qua sự đối lập giữa bóng râm của mái vòm hành lang và không gian bên ngoài tràn ngập ánh sáng. Dưới mái hiên, những gam màu trải từ tím nhạt đến tím đậm, các hình tượng được cách điệu và khung

cảnh mang tính phổ quát đã tạo thành một quần thể hình khối đầy màu sắc. Tác phẩm của bà chú trọng tái hiện ánh sáng Đông Dương, biến đổi và mãnh liệt, đồng thời nắm bắt bầu không khí của đời sống thường nhật. Thông qua các bố cục này, Alix Aymé mang lại cho cảnh sinh hoạt nơi phố chợ một cảm giác vừa tĩnh lặng vừa tràn đầy sức sống. Ở những thời điểm khác nhau trong ngày, đặc biệt là khu vực gần bờ sông Hương, bà ghi lại sự biến thiên của sắc độ nhằm lưu giữ những khoảnh khắc chuyển hóa của ánh sáng và màu sắc.

Alongside this work, Alix Aymé produced numerous oil paintings devoted to the Dong Ba markets, which she observed and sketched on the spot, near the canal of the same name. Settling herself among the stalls, sheltered by the vast building, among the squatting merchants, she made studies which she then reworked in her studio to transpose them into oil paintings. The viewpoint is often structured by the contrast between the shade of the arcades and the light-filled outdoor space. Under the galleries, ranging from mauve to deep purple, the stylized figures that make the scene universal form a myriad of colorful shapes. Her work seeks to recreate the changing and intense light of Indochina and capture the atmosphere of everyday scenes. Through these compositions, Alix Aymé imbues market life with a sense of calm and vitality. At different times of the day, particularly near the Perfume River, she notes the chromatic variations in order to immortalize those moments when light and color transform.

ALIX AYMÉ MARCHÉ AUX ÉPICES, CIRCA 1930

PROVENANCE

ALIX AYMÉ (1894-1989)

Marché aux épices, circa 1930

Huile sur carton, signé Alix de Fautereau en bas à droite

34,3 x 53,6 cm - 13 ½ x 21 1/8 in.

Oil on a cardboard, signed Alix de Fautereau lower right

15 000 - 25 000 €

Cette œuvre sera incluse par l'Association des amis d'Alix Aymé sous le numéro ‘HT 104’ au catalogue raisonné en ligne de l'artiste. Un certificat pourra être délivré à la charge de l'acquéreur.

Collection Bernard Bourotte (1896 - 1968), érudit présent en Indochine entre 1921 et 1965 Collection particulière, France (par descendances successives en 1968 puis 2025)

ŒUVRE EN RAPPORT | TAC PHẨM LIEN QUAN

Cette œuvre peut être rapprochée d’une huile sur carton, de sujet et de point de vue similaires, peinte vers 1928 et répertoriée sous le numéro HT 31 dans le catalogue raisonné en ligne de l’artiste.

Tác phẩm này có thể được so sánh với một bức tranh sơn dầu trên bìa cứng, cùng đề tài và góc nhìn, được vẽ vào khoảng năm 1928, lưu dưới mã số HT 31 trong danh mục tổng hợp trực tuyến của nghệ sĩ.

ŒUVRE EN RAPPORT : Alix Aymé, HT31

ALIX AYMÉ

LE MARCHÉ AUX TISSUS, CIRCA 1930

25 ALIX AYMÉ (1894 - 1989)

Le marché aux tissus, circa 1930

Huile sur carton, signée Alix de Fautereau en bas à gauche

37,9 x 52,9 cm - 15 3/8 x 20 ¾ in.

Oil on a cardboard, signed Alix de Fautereau lower left.

15 000 - 25 000 €

Cette œuvre sera incluse par l'Association des amis d'Alix Aymé sous le numéro 'HT 105' au catalogue raisonné en ligne de l'artiste. Un certificat pourra être délivré à la charge de l'acquéreur.

PROVENANCE

Collection Bernard Bourotte (1896 - 1968), érudit présent en Indochine entre 1921 et 1965

Collection particulière, France (par descendances successives en 1968 puis 2025)

ŒUVRE EN RAPPORT TAC PHẨM LIEN QUAN

Cette œuvre peut être rapprochée d’une huile sur carton, de sujet et de point de vue similaires, peinte vers 1928 et répertoriée sous le numéro HT 30 dans le catalogue raisonné en ligne de l’artiste.

Tác phẩm liên quan: Tác phẩm này có thể được so sánh với một bức tranh sơn dầu trên bìa cứng, cùng đề tài và góc nhìn, được vẽ vào khoảng năm 1928, lưu dưới mã số HT 30 trong danh mục tổng hợp trực tuyến của nghệ sĩ.

ŒUVRE EN RAPPORT : Alix Aymé, HT30

ALIX AYMÉ

MARCHÉ COUVERT À LUANG PRABANG, CIRCA 1930

26

ALIX AYMÉ (1894-1989)

Marché couvert à Luang Prabang, circa 1930

Huile sur carton, signé Alix de Fautereau en bas à gauche

37,5 x 45,5 cm - 14 ¾ x 17 7/8 in.

Oil on a cardboard, signed Alix de Fautereau lower left

15 000 - 25 000 €

Cette œuvre sera incluse par l'Association des amis d'Alix Aymé sous le numéro ‘HT 103’ au catalogue raisonné en ligne de l'artiste. Un certificat pourra être délivré à la charge de l'acquéreur.

PROVENANCE

Collection Bernard Bourotte (1896 - 1968), érudit présent en Indochine entre 1921 et 1965 Collection particulière, France (par descendances successives en 1968 puis 2025)

ŒUVRE EN RAPPORT | TAC PHẨM LIEN QUAN Cette œuvre peut être rapprochée d’une autre huile sur carton représentant le Marché à LuangPrabang, de composition similaire peinte vers 1930-1931, répertoriée sous le numéro HT 21 dans le catalogue raisonné en ligne de l’artiste et reproduite dans l'ouvrage de Pascal Lacombe et Guy Ferrer, Alix Aymé : une artiste peintre en Indochine , 1920-1945, Paris, Somogy Editions D'Art, 2012, p. 29.

ŒUVRE EN RAPPORT : Alix Aymé, HT21

Tác phẩm này có thể được so sánh với một bức tranh sơn dầu trên bìa cứng, vẽ Chợ ở Luang Prabang, với bố cục và góc nhìn tương tự, được vẽ vào khoảng năm 1930 - 1931, dưới mã số HT 21 trong danh mục tổng hợp trực tuyến của nghệ sĩ và được minh hoạ trong tác phẩm của Pascal Lacombe và Guy Ferrer mang tên Alix Aymé : một hoạ sĩ ở Đông Dương, 1920-1945, Paris, NXB Somogy Editions D'Art, 2012, tr. 29.

ALIX AYMÉ

MARCHÉ AUX FRUITS À LUANG PRABANG, CIRCA 1930

27

ALIX AYMÉ (1894-1989)

Marché aux fruits à Luang Prabang, circa 1930

Huile sur carton, signé Alix de Fautereau en bas vers la gauche

51,9 x 38,9 cm - 20 ½ x 15 ¼ in.

Oil on cardboard, signed Alix de Fautereau lower left

15 000 - 25 000 €

Cette œuvre sera incluse par l'Association des amis d'Alix Aymé sous le numéro ‘HT 106’ au catalogue raisonné en ligne de l'artiste. Un certificat pourra être délivré à la charge de l'acquéreur.

PROVENANCE

Collection Bernard Bourotte (1896 - 1968), érudit présent en Indochine entre 1921 et 1965

Collection particulière, France (par descendances successives en 1968 puis 2025)

ŒUVRE EN RAPPORT TAC PHẨM LIEN QUAN

Cette œuvre peut être rapprochée d’une autre huile sur carton représentant une Scène de marché , de composition similaire peinte vers 1930, répertoriée sous le numéro HT 99 dans le catalogue raisonné en ligne de l’artiste de l'Association des Amis d'Alix Aymé.

Tác phẩm này có thể được so sánh với một bức tranh sơn dầu trên bìa cứng, đề tài Cảnh chợ, với bố cục và góc nhìn tương tự, được vẽ vào khoảng năm 1930, lưu dưới mã số HT 99 trong danh mục tổng hợp trực tuyến của nghệ sĩ do Hiệp hội những Người bạn của Alix Aymé thực hiện.

ŒUVRE EN RAPPORT : Alix Aymé, HT99

d'Asie Chine & Vietnam

ALIX AYMÉ (1894-1989)

Jeunes filles laotiennes, 1930

Encre, aquarelle et pastel sur papier, signé Alix de Fautereau, titré et daté en bas à gauche

35,5 x 23,4 cm - 14 x 9 ¼ in.

Ink, watercolor and pastel on paper, signed Alix de Fautereau, titled and dated lower left

2 000 - 3 000€

Cette œuvre sera incluse par l'Association des amis d'Alix Aymé au catalogue raisonné en ligne de l'artiste. Un certificat pourra être délivré à la charge de l'acquéreur.

PROVENANCE

Collection Bernard Bourotte (1896 - 1968), érudit présent en Indochine entre 1921 et 1965

Collection particulière, France (par descendances successives en 1968 puis 2025)

ŒUVRE EN RAPPORT TAC PHẨM LIEN QUAN

Nous pouvons rapprocher cette feuille d'une autre étude de Jeunes Laotiennes, réalisée dans les années 1940, répertorié au numéro D 79 du catalogue raisonné de l'artiste en ligne. Chúng ta có thể so sánh tác phẩm với bức vẽ

Thiếu nữ Lào, được vẽ vào những năm 1940, lưu dưới mã số D 79 trong danh mục tổng hợp trực tuyến của nghệ sĩ.

ŒUVRE EN RAPPORT : Alix Aymé, D79

ALIX AYMÉ (1894-1989)

Les pêcheurs dans un paysage, circa 1930

Huile sur carton, signé Alix de Fautereau en bas à gauche

38,4 x 53,6 cm - 15 1/8 x 21 1/8 in.

Oil on cardboard, signed Alix de Fautereau lower left

15 000 - 25 000€

Cette œuvre sera incluse par l'Association des amis d'Alix Aymé sous le numéro 'HT 107' au catalogue raisonné en ligne de l'artiste. Un certificat pourra être délivré à la charge de l'acquéreur.

PROVENANCE

Collection Bernard Bourotte (1896 - 1968), érudit présent en Indochine entre 1921 et 1965

Collection particulière, France (par descendances successives en 1968 puis 2025)

ŒUVRE EN RAPPORT | TAC PHẨM LIEN QUAN

Cette œuvre peut être rapprochée d’une autre huile sur carton, représentant des pêcheurs sur leur sampan dans un paysage verdoyant, peinte vers 1928 et répertoriée sous le numéro HT 44 dans le catalogue raisonné en ligne de l’artiste.

Tác phẩm này có thể được so sánh với một bức tranh sơn dầu trên bìa cứng, vẽ ngư dân trên chiếc xuồng ba lá giữa cảnh sắc xanh tươi, được vẽ vào khoảng năm 1928, lưu dưới mã số HT 44 trong danh mục tổng hợp trực tuyến của nghệ sĩ.

EN RAPPORT : Alix Aymé, HT44

ŒUVRE

30 ENTOURAGE DE L'ÉCOLE DES BEAUX-ARTS DE L'INDOCHINE, XX e SIÈCLE

Portrait de jeune indochinoise de profil

Crayon noir sur papier, signé I MARTY et dédicacé à Madame Bourotte en bas à droite

49,7 x 34,8 cm - 19 ½ x 13 ¾ in.

Pencil on paper, signed I MARTY and dedicated to Madame Bourotte in the lower right corner.

On joint : Sampan sur l’eau, scène nocturne (recto), Études de visages (verso). Aquarelle et gouache, non signée, graphite au verso.

24,2 x 31,7 cm - 9 ½ x 12 ½ in.

We add: Sampan on the water, night scene (front), Studies of faces (back). Watercolor and gouache, unsigned, graphite on the back.

200 - 300 €

PROVENANCE

Collection Bernard Bourotte (1896 - 1968), érudit présent en Indochine entre 1921 et 1965

Collection particulière, France (par descendances successives en 1968 puis 2025)

31

JACQUES ARTIGAS (XX e SIÈCLE

Maison sur pilotis, Luang Prabang, 1929

Huile sur toile, signée et datée en bas à droite

49,8 x 65 cm - 19 5/8 x 25 ¼ in.

Oil on canvas, signed and dated at lower right

200 - 400€

PROVENANCE

Collection Bernard Bourotte (1896 - 1968), érudit présent en Indochine entre 1921 et 1965

Collection particulière, France (par descendances successives en 1968 puis 2025)

ŒUVRE EN RAPPORT | TAC PHẨM LIEN QUAN Il est intéressant de citer la toile de l'artiste Alix Aymé, représentant ce même lieu, qui est reproduit sous la référence HT35 du catalogue raisonné en ligne de l'artiste par l'Association des amis d'Alix Aymé.

Điều thú vị là có một bức toan của hoạ sĩ Alix Aymé đã được thực hiện tại cùng một địa điểm, lưu dưới mã số HT 35 trong catalogue raisonné trực tuyến của nghệ sĩ do Hiệp hội những Người bạn của Alix Aymé thực hiện.

ŒUVRE EN RAPPORT : Alix Aymé, HT35

ALIX AYMÉ

BAIGNEUSES DANS LA FORÊT

ALIX AYMÉ (1894-1989)

Baigneuses dans la forêt

Laque à rehauts d'or, panneau, signé en bas à droite

80 x 105,2 cm - 31 ½ x 41 3/8 in.

Lacquer with gold highlights, panel, signed lower right

25 000 - 50 000 €

Cette œuvre sera incluse par l'Association des amis d'Alix Aymé sous le numéro ‘L168’ au catalogue raisonné en ligne de l'artiste. Un certificat pourra être délivré à la charge de l'acquéreur.

PROVENANCE

Collection particulière, région parisienne

BIBLIOGRAPHIE POUR UNE ŒUVRE EN RAPPORT

Werner Gagneron, Alix Aymé, Artiste peintre, Une passion indochinoise , Neuville-sur-Saône, Editions chemins de traverse, 2025, p. 209. Ce panneau peut-être rapproché de celui référencé ‘L. 38’ dans le catalogue raisonné en ligne de l'artiste, vendu au lot 7 de la vente [24] Aguttes du 11 mars 2020.

C’est lorsqu’elle séjourne au Japon en 1928 que l’artiste, installée en Asie depuis sept ans se découvre un amour tel pour la laque qu’elle ne s’en défera jamais. Traditionnellement, seuls le rouge, le noir, le brun mais aussi l’argent et l’or sont représentés. Grâce à l’introduction de matières nouvelles comme la coquille d’œuf, le sulfure de cadmium ou encore l’oxyde de chrome, d’autres couleurs telles le blanc, le jaune ou encore le vert apparaissent. Alix Aymé enseigne à l’École des beaux-arts de l’Indochine à Hanoï à partir de 1935 et s’implique dans les recherches autour de cette technique qui la passionne et des apports qui permettent de la sublimer.

Chuyến viếng thăm Nhật Bản năm 1928, sau khi đã sinh sống tại châu Á suốt bảy năm, đã giúp Alix Aymé khám phá ra niềm đam mê sâu sắc đối với nghệ thuật sơn mài, loại hình nghệ thuật đã gắn bó với bà cho đến cuối đời. Sơn mài truyền thống chỉ sử dụng bảng màu giới hạn ở sắc đỏ, đen, nâu, cùng màu bạc và vàng. Nhờ việc ứng dụng các vật liệu mới như vỏ trứng, sulfua cadmi hay oxit crôm, những sắc màu khác như trắng, vàng và xanh lục mới dần xuất hiện. Từ năm 1935, Alix Aymé giảng dạy tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương ở Hà Nội và tích cực tham gia các nghiên cứu xoay quanh kỹ thuật sơn mài – niềm say mê lớn của bà – và mang lại những đóng góp to lớn nhằm nâng tầm chất liệu này.

It was during her stay in Japan in 1928 that the artist, who had been living in Asia for seven years, discovered such a love for lacquer that she would never give it up. Traditionally, only red, black, brown, silver, and gold were used. Thanks to the introduction of new materials such as eggshell, cadmium sulfide, and chromium oxide, other colors such as white, yellow, and green began to appear. Alix Aymé taught at the Indochina School of Fine Arts in Hanoi from 1935 onwards and became involved in research into this technique, which fascinated her, and the contributions that would enable her to perfect it.

Aux laques japonaises, l'artiste emprunte les fonds ou les larges aplats dorés. Ses œuvres réalisent une synthèse entre le courant des Nabis, dont elle subit l’influence, et ces techniques novatrices vietnamiennes pour lesquelles elle se prend d’affection. On retrouve cette lumière tamisée, diffuse, verte comme l’eau dans les œuvres représentant des personnages dans la forêt, qu’elle peindra après-guerre. Des jeunes filles nues se baignent dans la rivière, une est accroupie dans les sous-bois, lieu de repos et de sérénité. Les rouges profonds répondent aux rehauts d’or, et mettent en valeur les traits graciles des jeunes baigneuses dans cette clairière lumineuse à l’atmosphère paisible et douce, de ce paysage onirique.

Le retour en France d’Alix et de son second époux, le général Georges Aymé (frère de Marcel Aymé) en 1945, à la suite de l’incarcération de ce dernier et du décès de leur fils Michel à l’âge de dix-neuf ans, marque une installation définitive en France. L’artiste partage alors son temps entre son atelier parisien, une maison située dans un petit village de l’Oise et de nombreux voyages.

Cette période est jalonnée de commandes importantes, notamment la réalisation de grands panneaux de laque pour le paquebot transatlantique Antilles, ainsi que de nombreuses expositions à Paris et dans toute la France, mais aussi au Maroc, en Italie et en Algérie.

Avec cette renommée internationale, elle s’impose comme une figure de référence dans le domaine de la laque. Elle publie ainsi de longs articles consacrés à cette technique dans le numéro spécial sur l’Indochine de la revue L’Illustration en 1949, puis dans la revue Tropique en 1950.

Amie de Foujita et proche de la famille SaintExupéry, elle fréquente les milieux intellectuels, littéraires et artistiques parisiens, et poursuivra son œuvre jusqu’à sa disparition en juillet 1989.

Lấy cảm hứng từ nghệ thuật sơn mài Nhật Bản, Alix Aymé sử dụng phông nền hoặc những mảng màu phẳng, lớn và thếp vàng. Các tác phẩm của bà tạo nên một sự tổng hòa giữa ảnh hưởng của nhóm Nabis và kỹ thuật sơn mài Việt Nam canh tân mà bà dành nhiều tâm huyết. Ta bắt gặp thứ ánh sáng dịu dàng, lan toả, xanh như nước trong các tác phẩm được bà sáng tác sau chiến tranh, vẽ nhân vật giữa phong cảnh rừng cây. Những thiếu nữ khỏa thân tắm mình dưới sông; một người ngồi trong bụi cây, nơi để nghỉ ngơi và tĩnh tâm. Những gam đỏ đậm đối lập với các điểm nhấn vàng sáng, làm nổi bật những đường nét mảnh mai của thiếu nữ trong khu rừng ngập tràn ánh sáng, nơi cảnh sắc mơ mộng mang bầu không khí hiền hòa, êm dịu.

Alix Aymé cùng người chồng thứ hai – Tướng Georges Aymé (anh trai của Marcel Aymé) – trở về Pháp năm 1945 và định cư vĩnh viễn tại đây sau khoảng thời gian ông bị giam giữ và sau cái chết của con trai họ là Michel ở tuổi mười chín.

Từ đó, cuộc sống của bà chỉ xoay quanh xưởng vẽ ở Paris, căn nhà tại một ngôi làng nhỏ thuộc vùng Oise và những chuyến du hành.

Giai đoạn này ghi dấu bởi những đơn hàng quan trọng, trong đó có việc thực hiện các bức tranh sơn mài khổ lớn để trang trí cho tàu viễn dương Antilles, cùng với nhiều triển lãm tại Paris và trên khắp nước Pháp, cũng như tại Maroc, Ý và Algérie.

Với danh tiếng mang tầm quốc tế, Alix Aymé khẳng định vị thế như một gương mặt tiêu biểu trong lĩnh vực sơn mài. Bà đã công bố những bài viết chuyên khảo về kỹ thuật này trên số đặc biệt về Đông Dương của tạp chí L’Illustration năm 1949, rồi trên tạp chí Tropique năm 1950. Là một người bạn của Foujita và thân thiết với gia đình Saint-Exupéry, bà giao thiệp nhiều với giới tri thức, văn chương và nghệ thuật tại Paris, và tiếp tục sự nghiệp sáng tác cho đến khi qua đời vào tháng 7 năm 1989.

The artist borrowed the backgrounds and large areas of flat gold from Japanese lacquerware. Her works are a synthesis of the Nabis movement, which influenced her, and the innovative Vietnamese techniques she grew fond of. This soft, diffused light, green like water, can be seen in the works depicting figures in the forest, which she painted after the war. Naked young girls bathe in the river, one crouching in the undergrowth, a place of rest and serenity. The deep reds complement the gold highlights and highlight the graceful features of the young bathers in this luminous clearing with its peaceful and gentle atmosphere, in this dreamlike landscape.

Alix and her second husband, General Georges Aymé (brother of Marcel Aymé), returned to France in 1945 following the latter's imprisonment and the death of their son Michel at the age of nineteen, marking their permanent settlement in France. The artist then divided her time between her Paris studio, a house in a small village in the Oise region, and numerous trips. This period was marked by important commissions, notably the creation of large lacquer panels for the transatlantic liner Antilles, as well as numerous exhibitions in Paris and throughout France, but also in Morocco, Italy, and Algeria. With this international renown, she established herself as a leading figure in the field of lacquer. She published long articles devoted to this technique in the special issue on Indochina of the magazine L'Illustration in 1949, then in the magazine Tropique in 1950.

A friend of Foujita and close to the Saint-Exupéry family, she frequented Parisian intellectual, literary, and artistic circles, and continued her work until her death in July 1989.

ALIX AYMÉ

MATERNITÉ, CIRCA 1940

ALIX AYMÉ (1894-1989)

Maternité, circa 1940

Laque à rehauts d'or et d'argent, un panneau, signé en bas à droite

46 x 38 cm - 18 1/8 x 15 in.

Lacquer with gold and silver highlights, one panel, signed lower right

20 000 - 30 000 €

Cette œuvre sera incluse par l’Association des Amis d’Alix Aymé au catalogue raisonné en ligne de l’artiste. Un certificat pourra être délivré à la charge de l’acquéreur.

PROVENANCE

Collection particulière, France (acquis au début du XXe siècle à Hanoï et transmis familialement depuis)

BIBLIOGRAPHIE POUR UNE ŒUVRE EN RAPPORT Catalogue raisonné en ligne publié par l'Association des Amis d'Alix Aymé, L28 repr.

Pour son travail de la laque, Alix Aymé utilise divers matériaux pour rehausser la composition. Ainsi, elle utilise l’or et ajoute de l’argent pour sublimer la délicate Maternité

Trong các tác phẩm sơn mài của mình, Alix Aymé sử dụng nhiều chất liệu khác nhau để làm nổi bật bố cục tranh. Bà sử dụng kỹ thuật thếp vàng bạc để tôn vinh sự tinh tế trong tác phẩm “Maternité”

(Tình mẫu tử).

For her lacquer work, Alix Aymé uses various materials to enhance the composition. For example, she uses gold and adds silver to enhance the delicate Maternité

d'Asie Chine & Vietnam

34

36

ALIX AYMÉ (1894-1989) Enfants endormis

Encre, couleurs et crayon sur soie, signée en bas à gauche

26,7 x 42,1 cm - 10 1/2 x 16 5/8 in.

Ink, color and pencil on silk, signed lower left 4 000 - 6 000 €

Cette œuvre sera incluse par l'Association des amis d'Alix Aymé, sous le numéro S99, au catalogue raisonné en ligne de l'artiste. Un certificat pourra être délivré à la charge de l'acquéreur.

PROVENANCE

Collection particulière, sud-est de la France Acquis directement auprès de la famille de l'artiste

35

ALIX AYMÉ (1894-1989)

Femme au collier, circa 1960

Laque à rehauts d'or et coquille d'œufs, un panneau, signé en bas à droite

35 x 35 cm - 13 3/4 x 13 3/4 in.

Lacquer with gold and eggshell highlights, one panel, signed lower right

8 000 - 12 000 €

Cette œuvre sera incluse par l'Association des amis d'Alix Aymé sous le numéro L166 au catalogue raisonné en ligne de l'artiste. Un certificat pourra être délivré à la charge de l'acquéreur.

PROVENANCE

Collection particulière, France

BIBLIOGRAPHIE POUR UNE ŒUVRE EN RAPPORT Catalogue de la vente [27] Aguttes, 30 novembre 2020, lot 12, repr. p. 58.

36

ÉCOLE DES BEAUX-ARTS DE L’INDOCHINE, MILIEU DU XX e SIÈCLE

Le cortège

Laque à réhauts d’or, un panneau

66,4 x 100 cm - 26 1/8 x 39 3/8 in.

Lacquer with gold highlights, one panel

1 000 - 2 000 €

PROVENANCE

Collection particulière, Saigon (acquis vers 1950)

Collection particulière, Sud-ouest de la France (transmis du précédent en 1975)

37

ENTOURAGE DE BUI XUAN PHAI (1920-1988)

Nguyen Binh Cao Bang

Laque, un panneau, portant une inscription en bas à droite

40 x 59,6 cm - 15 ¾ x 23 3/8 in.

Lacquer, one panel with an inscription lower right

1 000 - 1 500 €

PROVENANCE

Collection particulière vietnamienne (aurait été acquis auprès de la famille/de l'entourage du peintre dans les années 1993)

Collection particulière, Bretagne (transmis familialement vers 1996)

ŒUVRE EN RAPPORT

Bui Xuan Phai, Nguyen Bin market, oil on canvas, circa 1955-1960, Collection Fine Art Museum of Vietnam, (Bùi Thanh Phuong, Trân Hâu Tuán, Bùi Xuân Phái : cuôc dòi và tàc phâm, Hanoï, Nhà Xuất Bản Mỹ Thuật , 1998, repr. n° 95)

38

ENTOURAGE DE BUI XUAN PHAI (1920-1988)

Rue de Hanoï

Huile sur toile, porte signature en bas à gauche

38,5 x 49,7 cm - 15 ¼ x 19 ½ in.

Oil on canvas, with a signature lower left

1 000 - 1 500 €

PROVENANCE

Collection particulière vietnamienne (aurait été acquis auprès de la famille/de l'entourage du peintre dans les années 1993)

Collection particulière, Bretagne (transmis familialement vers 1996)

39

TRINH CUNG (1939 - )

Jouer au jeu de dames, 1989

Huile sur toile, signée et datée en haut à gauche, titrée et contresignée au dos 79,4 x 59,4 cm - 31 1/2 x 23 3/8 in.

Oil on canvas, signed and dated upper left, titled and countersigned on reverse 800 - 1 200 €

PROVENANCE

Collection particulière, Ile de France (acquis dans l'atelier du peintre à Saïgon vers 1991 - 1992)

Trinh Cung, né en 1939 à Nha Trang, est un artiste représentatif du développement de l'expressionnisme et de l'abstraction dans le Sud du Vietnam. Diplômé de l'École des beaux-arts de Hué en 1962, il fait partie de l'Association des jeunes peintres du Vietnam entre 1966 et 1973. Son œuvre, explore des thèmes liés à la vie quotidienne vietnamienne dans une méditation presque onirique sur la présente humaine, évoquée ici par de simples silhouettes dans un paysage dominé par des tons gris bleutés.

Sinh năm 1939 tại Nha Trang, Trịnh Cung là một nghệ sĩ tiêu biểu cho sự phát triển của chủ nghĩa biểu hiện và trừu tượng tại miền Nam Việt Nam. Tốt nghiệp Trường Cao đẳng Mỹ thuật Huế năm 1962, ông là thành viên của Hội Họa sĩ Trẻ Việt Nam giai đoạn 1966–1973. Tác phẩm của ông khai thác các đề tài gắn với đời sống thường nhật Việt Nam trong một suy tư gần như mộng tưởng về sự hiện hữu của con người, được gợi tả qua những dáng hình giản lược giữa những phong cảnh mang gam xám xanh chủ đạo.

Trinh Cung, born in 1939 in Nha Trang, is an artist representative of the development of expressionism and abstraction in southern Vietnam. A graduate of the Hue School of Fine Arts in 1962, he was a member of the Association of Young Painters of Vietnam between 1966 and 1973. His work explores themes related to everyday Vietnamese life in an almost dreamlike meditation on the human condition, evoked here by simple silhouettes in a landscape dominated by bluish-gray tones.

Émile Boudon est né à Lyon entre 1884 et 1885. Très jeune il intègre l'École des beaux-arts de Lyon et devient l'élève de Thomas Lamotte (1866-1951) qui l'initie à l'art du modelage. Sculpteur talentueux, le jeune artiste se spécialise dans la fonte de bronzes d'art et participe à plusieurs reprises à des salons à Lyon en exposant notamment un buste de fillette en plâtre et un portrait d'enfant en bronze. Bénéficiant d'une bourse de voyage, il se rend en Indochine en vers 1910, en particulier à Hanoï où il élabore des portraits en plâtre dont il fait par la suite réaliser plusieurs tirages en bronze à la cire perdue. Prenant essentiellement pour sujet des locaux, l'artiste s'efforce de retranscrire dans ses œuvres un certain naturalisme avec une précision quasi ethnographique. Une précision sans doute héritée de son professeur qui préférait au style épuré en vogue, le réalisme et le naturalisme. Référencé parmi les artistes de La Société coloniale des artistes français, Boudon a bénéficié d'une certaine fortune critique en son temps. Récompensé en 1924 de la mention honorable par la SAF, Boudon réalise par la suite plusieurs bustes en bronze dont un exemplaire actuellement présenté dans les collections du musée du Quai Branly à Paris.

Émile Boudon sinh tại Lyon vào khoảng năm 1884–1885. Ông theo học Trường Mỹ thuật Lyon từ rất sớm và trở thành học trò của hoạ sĩ Thomas Lamotte (1866–1951), người đã truyền dạy cho ông nghệ thuật tạo hình. Là một nhà điêu khắc tài năng, Boudon nghiên cứu chuyên sâu về kỹ thuật đúc đồng mỹ thuật và nhiều lần tham gia các Triển lãm tại Lyon, giới thiệu chủ yếu các tác phẩm tượng bán thân thiếu nữ bằng thạch cao và chân dung trẻ em bằng đồng. Nhờ giành được học bổng, ông đã đặt chân tới Đông Dương, đặc biệt là Hà Nội vào khoảng năm 1910, nơi ông thực hiện các tác phẩm chân dung bằng thạch cao, sau đó thực hiện nhiều phiên bản bằng đồng thông qua kỹ thuật đúc đồng mất sáp. Chủ yếu lấy người bản địa làm đề tài, nghệ sĩ đã nỗ lực tái hiện một chủ nghĩa tả thực với

độ chính xác mang tính dân tộc học – điều có lẽ

được thừa hưởng từ người thầy vốn ưa chuộng hiện thực và tự nhiên hơn là phong cách tinh giản đương thời. Là thành viên của Hội Thuộc địa Nghệ sĩ Pháp (SAF), Boudon từng nhận được sự quan tâm đáng kể của các nhà phê bình nghệ thuật thời bấy giờ.

Được SAF trao Giải thưởng danh dự năm 1924, Boudon tiếp tục thực hiện nhiều tác phẩm bán thân bằng đồng, trong đó có một tác phẩm hiện thuộc bộ sưu tập của Bảo tàng Quai Branly, Paris.

40

ÉMILE BOUDON

(NÉ ENTRE 1884 ET 1885)

Visage de jeune fille vietnamienne

Bronze patine noire sur socle en bois, signé 14 x 11 cm - 5 ½ x 4 3/8 in

Bronze with black patina on wooden base, signed 1 000 - 1 200€

Émile Boudon was born in Lyon between 1884 and 1885. At a very young age, he enrolled at the School of Fine Arts in Lyon and became a student of Thomas Lamotte (1866-1951), who introduced him to the art of modeling. A talented sculptor, the young artist specialized in casting bronze artworks and participated several times in salons in Lyon, exhibiting in particular a plaster bust of a girl and a bronze portrait of a child. With the help of a travel grant, he traveled to Indochina circa 1910, particularly to Hanoi, where he created plaster portraits, which he later had cast in bronze using the lost wax technique. Focusing mainly on local subjects, the artist strove to convey a certain naturalism in his works with almost ethnographic precision. This precision was undoubtedly inherited from his teacher, who preferred realism and naturalism to the refined style in vogue at the time. Listed among the artists of the Colonial Society of French Artists, Boudon enjoyed a certain critical acclaim in his day.

Awarded an honorable mention by the SAF in 1924, Boudon went on to create several bronze busts, one of which is currently on display in the collections of the Quai Branly Museum in Paris.

41

NGUYEN HUYEN (1915-1994)

Paysage, 1943

Huile sur toile, signée et datée en bas à droite

58,5 × 58,5 cm - 23 x 23 in.

Oil on canvas, signed and dated lower right

7 000 - 12 000 €

PROVENANCE

Ancienne collection de Do thi et Pierre Dumonteil, Paris

Collection particulière, Paris (acquis auprès des précédents dans les années 1980)

Né à Hanoï en 1915, l’artiste intègre dès l’âge de 17 ans l’École des beaux-arts de l’Indochine, où il reçoit une formation rigoureuse avant d’en sortir diplômé en 1936. Il y côtoie notamment

Nguyễn Ðức Nùng et Lương Xuân Nhị , figures marquantes de sa génération. Dès l’année suivante, il prend part à la grande Exposition d’art et d’industrie organisée à Hanoï. En 1939, son parcours le conduit en France, où il est invité à exposer au Salon des artistes français à Paris. C’est à cette occasion qu’il dévoile ses premières œuvres en laque. Sa production est rare : on ne recense qu’une vingtaine d’œuvres passées aux enchères, dont une dizaine relevant de l’art de la laque. Ses huiles sur toile, plus exceptionnelles, dépeignent des portraits mais aussi des évocations de la campagne vietnamienne, portées par une palette de couleurs vives et lumineuses.

Décédé en 1984, il fait l’objet d’une exposition rétrospective à Hanoï en 2014. Plus discret que d’autres de ses contemporains, il laisse néanmoins une trace durable dans l’Histoire des arts du Vietnam. Son nom demeure notamment associé au dessin du billet de 100 Dong émis en 1946 par la jeune République démocratique du Vietnam, représentant des fermiers travaillant dans un champ aux côtés d’un buffle bleu.

42

NGUYEN HUYEN (1915-1994)

Paysage, 1943

Huile sur panneau, signée et datée en bas à gauche

29 × 43 cm - 11 ½ x 17 in.

Oil on panel, signed and dated lower left

1 800 - 2 500 €

PROVENANCE

Ancienne collection de Do thi et Pierre Dumonteil, Paris

Collection particulière, Paris (acquis auprès des précédents dans les années 1980)

Sinh năm 1915 tại Hà Nội, nghệ sĩ được đào tạo bài bản tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương từ năm 17 tuổi và tốt nghiệp năm 1936. Ông giao thiệp với các nghệ sĩ cùng thời như Nguyễn Đức Nùng và Lương Xuân Nhị. Năm tiếp theo, ông tham gia Triển lãm Nghệ thuật và Công nghiệp được tổ chức tại Hà Nội. Năm 1939, ông sang Pháp và được mời trưng bày tại Triển lãm của các Nghệ sĩ Pháp ở Paris, đây cũng là thời điểm ông cho ra đời những tác phẩm sơn mài đầu tiên.

Số lượng các sáng tác của Nguyễn Huyến khá ít ỏi: chỉ ghi nhận khoảng hai mươi tác phẩm từng xuất hiện trên thị trường đấu giá, trong đó có khoảng mười tác phẩm sơn mài. Các tác phẩm sơn dầu trên toan lại càng hiếm hơn, thường vẽ chủ đề chân dung hoặc quang cảnh nông thôn Việt Nam, với những bảng màu rực rỡ và trong sáng.

Ông qua đời năm 1984. Năm 2014, một triển lãm hồi cố dành cho ông được tổ chức tại Hà Nội. Dù kín tiếng hơn nhiều nghệ sĩ cùng thời, Nguyễn Huyến vẫn để lại dấu ấn bền vững trong lịch sử mỹ thuật Việt Nam. Tên tuổi ông còn gắn liền với thiết kế tờ tiền 100 đồng phát hành năm 1946 của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, in hình những người nông dân làm việc trên cánh đồng bên cạnh chú trâu xanh.

43

MAI TRUNG THỨ (1906 - 1980)

La récréation & La classe

Procédés des éditions Braun et Cie numérotés n° 39438 (La récréation) & n° 39434 (La classe)

26,9 x 77,3 cm - 10 ¾ x 30 ½ in.

Reproductions Braun et Cie numbered n° 39438 (La récréation) & n° 39434 (La classe)

200 - 300 €

PROVENANCE

Collection particulière, Neuilly-sur-Seine

Lot visible sur aguttes.com

Born in Hanoi in 1915, the artist enrolled at the Indochina School of Fine Arts at the age of 17, where he received rigorous training before graduating in 1936. There he rubbed shoulders with Nguyễn Ðức Nùng and Lương Xuân Nhị, leading figures of his generation. The following year, he took part in the major Art and Industry Exhibition organized in Hanoi. In 1939, his career took him to France, where he was invited to exhibit at the Salon des Artistes Français in Paris. It was on this occasion that he unveiled his first lacquer works. His output is rare: only about twenty works have been auctioned, including a dozen lacquer works. His oil paintings on canvas, which are more exceptional, depict portraits as well as evocations of the Vietnamese countryside, rendered in a palette of bright, luminous colors.

He died in 1984 and was the subject of a retrospective exhibition in Hanoi in 2014. More discreet than some of his contemporaries, he nevertheless left a lasting mark on the history of Vietnamese art. His name remains associated with the design of the 100 Dong banknote issued in 1946 by the young Democratic Republic of Vietnam, depicting farmers working in a field alongside a blue buffalo.

CONDITIONS GÉNÉRALES DE VENTE À DESTINATION

DES ACHETEURS

La SAS AGUTTES (« AGUTTES ») est un opérateur de ventes volontaires aux enchères publiques, déclaré auprès du Conseil des maisons de vente et régi par les articles L.321-4 et suivants du Code de commerce. En cette qualité AGUTTES agit comme mandataire du vendeur qui contracte avec l’adjudicataire.

Les présentes Conditions Générales de Vente (« CGV ») régissent les rapports entre AGUTTES et les enchérisseurs pour les ventes aux enchères publiques et les ventes de gré à gré organisées par AGUTTES. En participant à une vente aux enchères organisée par AGUTTES, y compris par l’intermédiaire d’une plateforme en ligne, l’enchérisseur accepte d’être lié par les présentes CGV. En s’enregistrant pour participer aux enchères et/ou en enchérissant lors d’une vente, l’enchérisseur accepte d’être lié par les présentes CGV. Il lui est donc recommandé de les lire attentivement.

Les CGV pourront être modifiées occasionnellement à la discrétion d’AGUTTES.

Les Conditions Particulières de Vente relatives à une certaine vente et contenues dans le catalogue de vente peuvent également être modifiées par écrit et/ou oral par AGUTTES préalablement à la vente. Ces modifications seront mentionnées au procès-verbal de la vente. En tant qu’opérateur de ventes volontaires, AGUTTES est assujetti aux obligations listées aux articles L.561-2 14° et suivants du Code Monétaire et Financier relatifs à la lutte contre le blanchiment d’argent et le financement du terrorisme, qu’il est tenu de faire respecter.

I- LE BIEN MIS EN VENTE

MENTIONS PARTICULIÈRES DANS LE CATALOGUE

Les mentions particulières figurant dans le catalogue ont les significations suivantes :

+ Lots faisant partie d’une vente judiciaire à la suite d’une ordonnance du Tribunal Judiciaire assortis d’honoraires acheteurs à 14.40 % TTC ;

° Lots dans lesquels AGUTTES ou un de ses partenaires a des intérêts financiers ;

* Lots en importation temporaire : soumis à des frais de 5,5 % TTC du prix d’adjudication pour les œuvres et objets d’art, de collection et d’antiquité (20 % pour les vins et spiritueux, les bijoux et les multiples), à la charge de l’acquéreur en sus des frais de vente et du prix d’adjudication. Ces frais peuvent être exonérés sur présentation de documents douaniers attestant que le lot a été réexporté hors Union Européenne dans les délais légaux et conformément aux nouvelles dispositions de la réforme de la TVA entrée en vigueur le 1er janvier 2025 ;

¤ Biens vendus sous le régime général de la TVA (sur la totalité) ;

# Lots visibles uniquement sur rendez-vous ; ~ Lots fabriqués à partir de matériaux provenant d’espèces animales. Des restrictions à l’importation sont à prévoir ; = Lots dument identifiés et soumis à caution.

Description des lots : Les indications portées au catalogue réalisées par AGUTTES et son expert sont effectuées sur la base des éléments fournis et des connaissances existant le jour de la rédaction du catalogue. Seules les indications en langue française engagent AGUTTES. Elles peuvent faire l’objet de modifications ou de rectifications jusqu’au moment de la vente par écrit ou oral. Ces modifications seront consignées au procès-verbal de la vente, lequel aura force probante. Les traductions sont libres. Aucune autre garantie n’est apportée par AGUTTES, étant rappelé que seul le vendeur sera tenu à la garantie des vices cachés et à l’éventuelle garantie légale de conformité (exclue pour les biens d’occasion). Un certificat d’authenticité du lot ne sera disponible que si mentionné dans la description du lot. Les dimensions, poids et autres renseignements des lots sont donnés à titre indicatif avec une marge d’erreur raisonnable. Les conversions en unité impériale (inches) sont fournies à titre informatif et sont libres.

Les restaurations effectuées à titre conservatoire, n’altérant pas le caractère original du lot, notamment en ce qui concerne l’ancienneté et le style, et n’apportant aucune modification au caractère propre du lot ne seront pas mentionnées dans le descriptif. L’absence d’indication d’une restauration, d’un accident, d’un manque ou d’un incident dans le catalogue ou les rapports de condition, n'implique nullement que le lot soit exempt de tout défaut présent, passé ou réparé. Inversement, la mention de quelque défaut n’implique pas l’absence de tous autres défauts. Seules les dispositions du catalogue pourront constituer un fondement valable à engager la responsabilité d’AGUTTES. Les déclarations ou promesses formulées oralement par un représentant d’AGUTTES mais ne figurant pas dans le catalogue ne sauront en aucun cas constituer un fondement valable à engager la responsabilité d’AGUTTES.

État des lots : Les lots sont vendus dans l’état dans lequel ils se trouvent au moment de la vente avec leurs imperfections et leurs défauts. Les lots étant des

biens d’occasion, aucune garantie ne peut être offerte par AGUTTES concernant leur état. Il revient aux acheteurs potentiels de s’assurer personnellement de la condition de l’objet. Les références à l’état d’un lot dans un catalogue, une image, une description ou dans un rapport de condition (fourni à titre indicatif) ne pourront être considérées comme une description exhaustive de l’état dudit lot. Les descriptions, les rapports de condition, ainsi que les photographies des lots quant à leur état sont fournis uniquement à titre indicatif et ne peuvent en aucun cas remplacer l’examen personnel du lot par l’enchérisseur préalablement à la vente dans les conditions mentionnées ci-après. Les rapports de condition et les photos seront envoyés sur demande et à titre indicatif.

Exposition des lots : Les enchérisseurs potentiels sont expressément invités à examiner personnellement les lots et la documentation disponible avant la vente lors d’un rendez-vous privé ou de l’exposition publique préalable à la vente afin de vérifier l’état des lots. Il leur est conseillé de se faire accompagner par un expert du secteur concerné par la vente pour apprécier de manière détaillée l’état des biens.

Reproduction des lots : Tous les défauts et imperfections des lots ne sont pas visibles sur les photographies des lots reproduites dans les catalogues, en ligne ou sur tout support de communication. Les photographies peuvent ne pas donner une image entièrement fidèle de l’état réel d’un lot et peuvent différer de ce que percevra un observateur direct (taille, coloris, etc.).

Estimations : Les estimations sont fondées sur l’état des connaissances techniques, la qualité du lot, sa provenance, son état et le cours du marché au jour de l’estimation. Elles sont fournies à titre purement indicatif et ne peuvent être considérées comme une garantie que le lot sera vendu au prix estimé. Les enchérisseurs sont informés que les estimations peuvent fluctuer en fonction des évolutions du marché et des caractéristiques particulières du lot.

Rapports de condition : Des rapports de condition, photos complémentaires et documents afférents aux lots sont disponibles sur demande jusqu’à 24 heures avant la vente. Ils doivent être consultés avant d’enchérir.

II- LA VENTE

INSCRIPTION À LA VENTE

Important : le mode normal et prioritaire pour enchérir consiste à être présent dans la salle de vente. À titre de service complémentaire, AGUTTES offre aux acheteurs potentiels d’autres moyens d’enchérir, moyennant une inscription préalable au plus tard à 18 heures le dernier jour ouvré avant la vente :

- Par téléphone : Toute personne aura la possibilité de s’inscrire auprès de bid@aguttes.com pour porter ses enchères à voix haute par téléphone pendant la vente. L’ordre devra avoir été communiqué par écrit, à l’aide du formulaire dûment rempli, de coordonnées bancaires, d’une copie de la pièce d’identité de l’enchérisseur et de son Kbis. AGUTTES accepte gracieusement de recevoir les enchères par téléphone. L’enchérisseur potentiel devra avoir reçu un mail de confirmation préalable de la part d’AGUTTES pour être appelé.

- Sur ordre d’achat : Toute personne aura la possibilité de transmettre des ordres d’achat à AGUTTES. L’ordre devra avoir été communiqué par écrit à l’aide du formulaire dûment rempli et de coordonnées bancaires, d’une copie de sa pièce d’identité. AGUTTES accepte gracieusement de traiter ces ordres. En cas de demande par mail à bid@aguttes.com , l’enchérisseur devra avoir reçu un e-mail de confirmation de la part d’AGUTTES. Aucun ordre illimité ne sera retenu. Si AGUTTES reçoit plusieurs ordres d’achat pour des montants d’enchères identiques sur le même lot, l’ordre le plus ancien sera préféré.

- En ligne via les plateformes Live : Toute personne aura la possibilité de s’inscrire auprès de diverses plateformes Live pour participer à distance, par voie électronique, aux ventes aux enchères. L’enchérisseur via le Live est informé que les frais facturés par ces plateformes seront à sa charge exclusive et s’additionneront à la commission d’achat. Les frais des plateformes sont habituellement les suivants* :

1,80%TTC pour Drouot Digital, 3%TTC pour Invaluable, 3%TTC pour 51Bidlive, 1,8%TTC pour Interenchères sur tous les lots (à l’exception des automobiles, facturés 72€ TTC par véhicule).

Procédure d’identification des enchérisseurs : Au regard de ses obligations en matière de lutte contre le blanchiment des capitaux et le financement du terrorisme (LCB-FT), les acquéreurs potentiels sont invités à se faire connaître auprès d’AGUTTES afin de permettre l’enregistrement de leurs données personnelles. AGUTTES

se réserve le droit de demander, à son entière discrétion, à tout enchérisseur potentiel : - personne physique, de justifier de son identité et personne morale, de fournir un extrait Kbis de moins de 3 mois (étant précisé que seul le représentant légal de la société ou toute personne dûment habilitée pourra enchérir), - et, en tout état de cause, d’effectuer un déposit et communiquer ses références bancaires ainsi que l’origine des fonds reçus au regard des obligations en matière de lutte contre le blanchiment des capitaux et le financement du terrorisme (LCB-FT). Tous les lots vendus seront facturés au nom et à l’adresse du donneur d’ordre et aucune modification postérieure ne pourra être faite après l’adjudication. L’enchérisseur est réputé agir en son nom propre et s’engage à régler personnellement et immédiatement le lot. Il sera seul responsable de l’enchère portée sauf information préalable de sa qualité de mandataire dans les conditions indiquées ci-après. Toute fausse indication engagera la responsabilité de l’adjudicataire. En cas de manquements aux procédures d’identification et aux obligations de LCB-FT, AGUTTES se réserve la possibilité d’interdire à l’enchérisseur de porter les enchères, d’annuler ou de résilier la vente du lot.

Caution : Pour certains ventes ou lots dûment identifiés, AGUTTES se réserve le droit de demander aux potentiels enchérisseurs de verser avant la vente une caution d’un montant déterminé, ainsi que toutes autres garanties et / ou références bancaires jugées nécessaires. Il est demandé aux enchérisseurs de contacter AGUTTES au plus tard trois jours ouvrés avant la vente afin de procéder à la vérification des garanties données. Les dépôts de garantie sont à effectuer en euros par virement ou carte bancaire sur : https://www.aguttes.com/depot-caution Dans le cas où l’enchérisseur ne serait pas adjudicataire lors de la vente, AGUTTES procèdera au remboursement de la caution perçue dans un délai de 5 jours ouvrables après la vente, sans intérêt sous réserve de tout droit de compensation. L’enchérisseur reconnait et accepte que seront à sa charge exclusive les éventuelles pertes engendrées par les variations des taux de change ou les frais bancaires liés à ce transfert.

Mandat par un tiers : Tout enchérisseur est censé enchérir pour son propre compte et est tenu pour seul responsable de l’enchère. L’enchérisseur disposant d’un mandat devra informer AGUTTES de l’existence de celui-ci lors de la procédure d’identification et d’enregistrement et produire une copie du mandat et tous autres documents sollicités par AGUTTES. Dans un tel cas, l’enchérisseur et le mandant seront solidairement responsables.

Direction de la vente : Le commissaire-priseur dirige la vente en veillant à la liberté et à l’égalité entre les enchérisseurs, tout en respectant les usages établis par la profession. Le commissaire-priseur assure la police de la vente et se réserve le droit d’interdire l’accès à la salle de vente à tout enchérisseur potentiel pour justes motifs. Il se réserve le droit de refuser toute enchère, d’organiser les enchères de la façon la plus appropriée, de déplacer, retirer, réunir ou séparer tout lot de la vente.

Adjudication : Le plus offrant et le dernier enchérisseur sera l’adjudicataire, tous moyens admis confondus (ordre, internet, téléphone, sur place, etc.). L’adjudication se matérialise par le prononcé du mot « Adjugé » lequel forme le contrat de vente entre le vendeur et l’adjudicataire. Chaque lot est identifié avec un numéro correspondant au numéro qui lui est attribué sur le catalogue de la vente. Il est interdit aux vendeurs d’enchérir directement sur les lots leur appartenant. En cas de « double-enchère » simultanée reconnue effective par le commissairepriseur, le lot sera remis en vente, tous les enchérisseurs présents pouvant concourir à cette deuxième mise en adjudication.

Rétractation : Chaque enchère portée et chaque adjudication sont définitives. Chaque enchère engage celle ou celui qui l’a portée, étant rappelé que l’adjudicataire ne peut se rétracter qu’il soit en salle, au téléphone, en ligne ou sur exécution de son ordre d’achat.

Transfert des risques et de la propriété : Le transfert de propriété et des risques entre le vendeur et l’adjudicataire s’opère par le prononcé du mot « adjugé » par le commissaire-priseur. AGUTTES décline toute responsabilité quant aux pertes et dommages que les lots pourraient subir à compter de l’adjudication, l’adjudicataire devant faire assurer les lots acquis dès l’adjudication.

III- EXÉCUTION DE LA VENTE

Commission d’achat : L’adjudicataire devra s’acquitter en sus du prix d’adjudication, par lot, des honoraires acheteurs applicables à chaque lot (cf. article VI- CONDITIONS PARTICULIÈRES).

Outre le prix d’adjudication et les honoraires acheteur, l’adjudicataire devra régler toutes les taxes incluant la TVA ainsi que les éventuels frais de dossier, de manutention et de stockage ainsi que toutes les autres sommes qui seraient dues en cas de retard de paiement mentionnées ci-après.

Les acquéreurs via les plateformes Live paieront, en sus des enchères et des frais acheteurs, une commission complémentaire qui sera intégralement reversée aux plateformes (cf. article II- LA VENTE : Inscription à la vente).

Conditions de paiement : Le paiement des sommes dues devra être effectué « comptant » par l’adjudicataire, dès l’adjudication. Le paiement est effectué en euros. Les commissions bancaires éventuelles sont à la charge de l’adjudicataire et ne sont pas déduites des sommes dues.

Retard de paiement et pénalités : Aucun délai de paiement ne sera accordé à l’acheteur sauf accord exprès du vendeur. Tout délai de paiement accordé par le vendeur entrainera l’application des pénalités suivantes qui seront acquises à AGUTTES et s’ajouteront aux montants prévus ci-dessous pour l’adjudicataire défaillant, à savoir : - Si le délai de paiement est inférieur ou égal à 3 mois à compter de la vente : 3% HT soit 3,6%TTC du montant total du bordereau acheteur

- Si le délai de paiement est supérieur à 3 mois à compter de la vente : 5% HT soit 6%TTC du montant total du bordereau acheteur.

TVA : Le taux de TVA est de 20% (ou 5,5% pour les livres). Par principe, les lots non marqués seront vendus sous le régime de la TVA sur la marge. La commission d’achat et les frais annexes seront majorés d’un montant tenant lieu de TVA, lequel ne sera pas mentionné séparément dans nos bordereaux.

Par exception, et à la demande du vendeur, le régime général de la TVA pourra être appliqué pour les biens mis en vente par un professionnel de l’UE. Ces biens seront marqués par le signe ¤.

Cas de remboursements possibles de TVA à l’acquéreur : Le professionnel de l’Union Européenne, (i) sur communication de son numéro de TVA intra-communautaire et (ii) fournissant la preuve de l’export du lot depuis la France vers un autre État membre ; Le non-résident de l’Union Européenne sur communication (i) du document douanier d’export hors Union Européenne sur lequel AGUTTES figure comme expéditeur (ii) dans un délai de 3 mois suivant la date de vente aux enchères ou la date d’obtention de la licence d’exportation.

Modalités de règlement : Les moyens de paiement légaux acceptés (les paiements par carte bancaire ou virement étant vivement recommandés) :

- Virement bancaire : provenant du compte de l’acheteur et indiquant le numéro de facture :

IBAN FR76 3006 6109 1300 0203 7410 222 -BIC CMCIFRPP

Titulaire du compte AGUTTES

Domiciliation CIC PARIS ETOILE ENTREPRISES

178 RUE DE COURCELLES - 75017 PARIS

- Espèces : en vertu des articles L.112-6 et D.112-3 du Code monétaire et financier : (i) jusqu’à 1000 € pour les résidents fiscaux français ou les personnes agissant pour les besoins d’une activité professionnelle ; (ii) jusqu’à 15 000 € pour les particuliers qui ont leur domicile fiscal à l’étranger (sur présentation de passeport et de justificatif de domicile) ;

- Carte bancaire sur le terminal ou à distance (sur https://www.aguttes.com/paiementen-ligne). Les frais bancaires, qui oscillent habituellement entre 1 et 2,5%, ne sont pas à la charge de l’étude. Les paiements fractionnés en plusieurs fois pour un même lot avec la même carte ne sont pas autorisés ;

- Chèque (en dernier recours) : Sur présentation de deux pièces d’identité. Aucun délai d’encaissement n’est accepté en cas de paiement par chèque. La délivrance ne sera possible que vingt jours après le paiement. Les chèques étrangers ne sont pas acceptés.

Conformément à ses obligations de lutte contre le blanchiment de capitaux et le financement du terrorisme en application de l’article L.561-2 du Code Monétaire et Financier, AGUTTES se réserve le droit d’obtenir un justificatif des fonds. En tout état de cause, en cas de paiement par un tiers, des justificatifs sur le lien avec le tiers payeur devront être fournis par l’adjudicataire. AGUTTES se réserve le droit de refuser le paiement en espèces effectué par un tiers.

Adjudicataire défaillant : À défaut de paiement comptant par l’adjudicataire, le bien pourra être remis en vente sur réitération des enchères à la demande du vendeur conformément à la procédure de l’article L.321-14 du Code de commerce. Si le vendeur ne formule pas cette demande dans un délai de trois mois à compter de l’adjudication, la vente sera résolue de plein droit. En tout état de cause, l’adjudicataire défaillant ne peut invoquer la résolution du contrat pour se soustraire aux obligations qui sont les siennes.

Responsabilité de l’adjudicataire défaillant : Dans tous les cas l’acquéreur défaillant sera tenu, du fait de son défaut ou retard de paiement, de payer à AGUTTES :

• En cas de revente sur procédure de réitération des enchères, (i) la moins-value subie par le vendeur du fait de la deuxième vente, (ii) la perte d’honoraires subies par AGUTTES, (iii) les frais engagés pour cette deuxième vente ;

• Tous les frais et accessoires engagés par AGUTTES relatifs au recouvrement des factures impayées (incluant les frais d’avocat, les frais administratifs et tous autres frais liés au recouvrement), ainsi que les dommages et intérêts permettant de compenser le préjudice subi par AGUTTES ;

• Les pénalités de retard calculées en appliquant des taux d’intérêt au taux directeur (taux de refinancement ou Refi) semestriel de la Banque centrale européenne (BCE) en vigueur, majoré de cinq points sur la totalité des sommes dues ;

• Les dommages et intérêts permettant de compenser le préjudice subi par AGUTTES (frais, honoraires et commissions d’achat, TVA, stockage, etc.).

AGUTTES se réserve la possibilité de :

• Communiquer le nom et les coordonnées de l’acquéreur défaillant au vendeur afin de permettre à ce dernier de faire valoir ses droits ; Conserver à titre de dommages et intérêts toutes les sommes qui auraient été versées par l’adjudicataire préalablement à l’annulation de la vente ; Procéder à l’encaissement de la caution versée par l’adjudicataire, à titre de compensation avec toutes les sommes dues par l’adjudicataire et / ou à titre de dommages et intérêts ;

Exercer ou faire exercer tous les droits et recours, notamment le droit de rétention, sur tout bien de l’acquéreur défaillant dont AGUTTES aurait la garde jusqu’au règlement complet par ledit acquéreur, et saisir les tribunaux compétents pour recouvrer les sommes dues ;

Procéder à la compensation de tout montant dû à l’adjudicataire avec tout montant impayé par l’adjudicataire concernant un lot ou tout dommage subi par AGUTTES à la suite d’une violation des présentes CGV par l’adjudicataire ;

• Interdire à l’adjudicataire défaillant d’enchérir dans les prochaines ventes organisées par AGUTTES ou bien de subordonner la possibilité d’y enchérir au versement d’une provision préalable ;

• Procéder à l’inscription de l’adjudicataire défaillant sur un fichier des mauvais payeurs partagé entre les différentes maisons de vente adhérentes. AGUTTES est en effet adhérent au Registre central de prévention des impayés des Commissaires-priseurs auprès duquel les incidents de paiement sont susceptibles d’inscription. Les droits d’accès, de rectification et d’opposition pour motif légitime sont à exercer par le débiteur concerné auprès du Symev 15, rue Freycinet 75016 Paris. AGUTTES est également adhérente du service Témis permettant la consultation et l’alimentation du fichier des restrictions d’accès aux ventes aux enchères. Aguttes se réserve le droit d’inscrire au fichier Témis l’adjudicataire défaillant ou son représentant, ayant pour conséquence de limiter la capacité d’enchérir de l’adjudicataire défaillant auprès des Opérateurs de vente volontaires adhérents et de lui interdire l’utilisation de la plateforme Interenchères. En outre, AGUTTES se réserve le droit de bloquer l’accès de l’adjudicataire défaillant à la plateforme Drouot et à d’autres plateformes de vente en ligne partenaires.

Retrait et stockage des lots : Un lot adjugé ne pourra être délivré à l’acheteur qu’après paiement intégral du bordereau d’achat et de toutes les sommes / pénalités qui seraient dues par l’adjudicataire, encaissés sur le compte bancaire d’AGUTTES. En conséquence, dans le cas où le bordereau acheteur comporterait plusieurs lots et en cas de paiement partiel du bordereau acheteur et/ou à défaut de paiement total ou partiel des autres sommes/pénalités dues par l’adjudicataire, aucun des lots inclus dans le bordereau acheteur ne sera délivré par AGUTTES à l’adjudicataire. Tous les lots seront délivrés à l’adjudicataire le jour du paiement total du bordereau acheteur et des sommes/pénalités dues par l’adjudicataire. Les lots seront délivrés à l’acquéreur en personne après présentation de tout document prouvant son identité ou au tiers qu’il aura désigné et à qui il aura confié une procuration originale et une copie de sa pièce d’identité. Le retrait des lots est réalisé aux frais et aux risques de l’adjudicataire uniquement.

Les lots qui n’auront pas été retirés le jour même après la fin de la vente seront à enlever sur rendez-vous par l’acheteur auprès de la personne mentionnée à cet effet sur la page de contacts qui se situe au début du catalogue. Le lieu de délivrance sera indiqué dans l’email accompagnant l’envoi de la facture.

Les frais de stockage applicables sont mentionnés ci-après (cf. article VI-CONDITIONS PARTICULIÈRES).

Revente des lots payés et non récupérés : Dans le cas où un ou des lot(s) adjugé(s) et payé(s) en cours d’une vente aux enchères n’aurai(ent) toujours pas été enlevé(s) par l’acquéreur dans les délais convenus dans les « conditions particulières » ciaprès et que les frais de stockage, de garde et de conservation applicables en viendraient à dépasser la valeur d’adjudication du ou des lot(s), AGUTTES se réserve la possibilité de les vendre afin de se rembourser l’intégralité des frais lui étant dus.

IV- DROIT DE PRÉEMPTION

L’État français peut exercer sur toute vente publique ou de gré à gré de biens culturels un droit de préemption. L’État dispose d’un délai de 15 jours à compter de la vente publique pour confirmer l’exercice de son droit de préemption et se subroger à l’acheteur. À défaut d’une confirmation écrite par l’État de son intention d’exercer ce droit dans le délai imparti, la vente sera considérée comme définitive et irrévocable.

V- EXPORTATION

Dans le cas d’un bordereau acheteur libellé à une adresse à l’étranger, il est précisé que certains lots sont assujettis à des formalités d’exportation (demandes de certificat pour un bien culturel, licence d’exportation). Ces lots ne pourront être délivrés qu’à un transitaire dûment habilité. Les formalités sont du ressort de l’acquéreur et peuvent requérir un délai de 4 mois. AGUTTES est à la disposition de ses acheteurs pour les orienter dans ces démarches ou pour transmettre les demandes à l’administration concernée. Cependant, AGUTTES ne pourra être tenu responsable des retards, refus ou autres décisions administratives défavorables, ni de tout manquement à la réglementation en matière d’exportation. Les délais d’exportation ou les refus de l’administration ne pourront en aucun cas justifier une absence ou un retard de paiement par l’acheteur, ni entraîner une annulation ou modification de la vente. L’acquéreur est seul responsable de l’ensemble des formalités et des délais administratifs applicables, qu’il s’engage à respecter.

VI- CONDITIONS PARTICULIÈRES

1 - CALCUL DES HONORAIRES ACHETEURS L’adjudicataire devra s’acquitter, en sus du prix d’adjudication, par lot, des honoraires acheteurs suivants :

26 % HT + TVA au taux en vigueur soit 31,2 %TTC sur les premiers 900 000 € ;

• 23 % HT + TVA au taux en vigueur soit 27,6 %TTC au-delà de 900 001 € ;

2- FRAIS DE STOCKAGE

Le stockage des biens ayant fait l’objet d’une adjudication dans le cadre d’une vente aux enchères ou d’une vente de gré à gré qui ne seraient pas enlevés par l’acheteur à l’expiration d’un délai de 15 jours suivant la vente (jour de vente inclus), sera facturé comme suit (chaque journée ou semaine commencée étant due) :

- Bijoux et / ou articles d’horlogerie : 30€ HT / jour de stockage ;

- Vin : 1 € HT / col et par jour, sans préjudice des frais éventuellement appliqués par iCave ;

- Véhicules : frais de stockage et de transport forfaitaires de 350 € HT, augmentés d’un montant de 40 € HT / jour à partir du mercredi suivant la vente inclus ;

- Autres lots : 3 € HT / jour pour les lots de moins de 1 m 3 et 5 € HT / jour pour les lots de plus de 1 m 3

3- OBJETS MÉCANIQUES ET ÉLECTRIQUES

Les objets mécaniques ou électriques proposés à la vente par AGUTTES sont exclusivement proposés à titre décoratif. En tant que biens d’occasion, AGUTTES ne certifie en aucun cas leur état de fonctionnement et n’offre aucune garantie quant à leur performance. Nous recommandons aux acheteurs de venir voir les lots lors des expositions publiques avec un expert en la matière, et de faire vérifier le mécanisme électrique ou mécanique par un professionnel avant toute mise en marche.

4- MONTRES ET HORLOGES

Les articles d’horlogerie que nous vendons sont tous des biens d’occasion, ayant pour la plupart subi des réparations engendrant le remplacement de certaines pièces qui peuvent alors ne pas être d’origine. AGUTTES ne donne aucune garantie sur l’authenticité, la condition, ou le caractère original des composants d’un article d’horlogerie.

Les horloges peuvent être vendues sans pendules, poids ou clés et sauf mention expresse contraire, leur présence n’est pas garantie. Les bracelets de montres peuvent ne pas être d’origine et ne pas être authentiques.

Les montres de collection nécessitent un entretien général et régulier : des réparations ou révisions peuvent s’avérer nécessaires. Toutes ces réparations et révisions et tous les contrôles d’état de fonctionnement sont à la charge exclusive de l’acheteur, AGUTTES n’offrant aucune garantie sur leur bon état de marche.

AGUTTES recommande aux acheteurs de faire vérifier les montres par un horloger qualifié avant toute utilisation.

5- BIJOUX, PIERRES, OR ET MÉTAUX PRÉCIEUX

Certains lots contenant de l’or, du platine ou de l’argent peuvent être soumis à un contrôle par le bureau de garantie territorialement compétent afin de les soumettre à des tests d’alliage et de les poinçonner préalablement à la vente. AGUTTES n’engage en aucun cas sa responsabilité sur les conclusions du bureau de garantie. Les pierres précieuses de couleur (comme les rubis, les saphirs et les émeraudes) peuvent avoir été traitées pour améliorer leur apparence, par des méthodes telles que la chauffe ou l’huilage. Ces méthodes sont admises par l’industrie mondiale de la bijouterie mais peuvent fragiliser les pierres précieuses et/ou rendre nécessaire une attention particulière au fil du temps.

Tous les types de pierres précieuses peuvent avoir été traités pour en améliorer la qualité. L’acheteur peut solliciter l’élaboration d’un rapport de gemmologie pour tout lot, dès lors que la demande est adressée à AGUTTES au moins deux semaines avant la date de la vente, et que l’acheteur s’acquitte des frais afférents.

AGUTTES ne fait pas établir de rapport gemmologique pour chaque pierre précieuse mise à prix dans ses ventes aux enchères. L’absence de certificat ne garantit pas que les pierres n’ont pas été traitées. Lorsqu’AGUTTES fait établir de tels rapports auprès de laboratoires de gemmologie internationalement reconnus, lesdits rapports sont mentionnés et décrits au catalogue. En raison des différences d’approches et de technologies, les laboratoires peuvent ne pas être d’accord sur le traitement ou non d’une pierre précieuse particulière, sur l’ampleur du traitement ou sur son caractère permanent. Les laboratoires de gemmologie signalent uniquement les améliorations ou les traitements dont ils ont connaissance à la date du rapport qui reflète leur opinion. AGUTTES ne garantit pas et n’est aucunement responsable des rapports ou certificats établis par un laboratoire de gemmologie qui pourrait accompagner un lot.

6- MOBILIER

Sans mention expresse indiquée dans le descriptif du lot, la présence de clés n’est aucunement garantie. L’acheteur reconnaît que l’absence de clé ne peut en aucun cas justifier un refus de paiement ou une réclamation.

7- ESPÈCES VÉGÉTALES ET ANIMALES PROTÉGÉES

Les objets composés partiellement ou entièrement de matériaux provenant d’espèces de flore et de faune en voie d’extinction et/ou protégées sont marqués par le symbole ~ dans le catalogue. Le législateur impose de règles strictes pour l’utilisation commerciale de ces matériaux, en particulier en ce qui concerne le commerce de l’ivoire. Les acheteurs sont informés que l’importation de tout bien composé de ces matériaux est interdite par de nombreux pays, ou bien exigent un permis ou un certificat délivré par les autorités compétentes des pays d’exportation et d’importation des biens. Les acheteurs sont entièrement responsables du bon respect des normes réglementaires et législatives applicables à l’exportation ou l’importation des biens composés partiellement ou totalement de matériaux provenant d’espèces en voie d’extinction et/ou protégées. AGUTTES ne sera en aucun cas responsable de l’impossibilité d’exporter ou d’importer un tel bien, et cela ne pourra être retenu pour justifier une demande de résolution ou d’annulation de la vente. L’acheteur est seul responsable de l’obtention de toutes les autorisations nécessaires pour l’acquisition ou le transport de ces objets.

8- VIN

Les bouteilles anciennes peuvent naturellement être fragilisées avec le temps et les transports. AGUTTES ne pourra être considéré comme responsable de l’état du bouchon.

Les ventes de vins sont des ventes sur désignation, c’est-à-dire des ventes d'objets désignés au moment de la vente, mais non exposés. Le retrait des lots directement après la vente est donc exclu. Leur retrait est uniquement possible sur rendez-vous. L’acheteur doit envoyer un courriel accompagné de son bordereau acquitté à l’adresse électronique suivante : retraits.aguttes@icave.eu. Les lots seront disponibles dans les locaux de la société iCave, située au : 5, Chemin des Montquartiers – 92130 ISSYLES-MOULINEAUX – FRANCE.

9- AUTOMOBILES

Description des lots : Pour des raisons administratives et sauf indication contraire, les désignations des véhicules (modèle, type, année…) reprennent, sauf exception, les indications portées sur les titres de circulation. État des lots : Il est précisé que : - L’état d’une automobile peut varier entre le moment de sa description au catalogue, celui de sa présentation à la vente et jusqu’au moment de la prise en main du lot par l’adjudicataire.

- Des véhicules peuvent être vendus sans contrôle technique en raison de leur âge, leur état non roulant ou de leur caractère de compétition.

- Les véhicules provenant de l’étranger sont présentés sans contrôle technique français.

Les véhicules proposés sont d’une époque où les conditions de sécurité et les performances étaient inférieurs à celles d’aujourd’hui. Une grande prudence est recommandée aux acheteurs lors de la première prise en main. Il est notamment conseillé, avant toute utilisation, de procéder à une remise en route et d’effectuer toutes les vérifications nécessaires au bon fonctionnement du véhicule (niveau d’huile, pression des pneus, etc.).

Obligations supplémentaires de l’adjudicataire

- L’adjudicataire devra accomplir, sous sa responsabilité et à ses frais, toutes les formalités nécessaires dans les délais légaux pour le changement d’immatriculation du véhicule acquis.

- L’adjudicataire devra organiser le transport du lot acquis qui s’effectuera à ses risques et à ses frais.

Retrait et stockage des lots : Les véhicules sont stockés dès le lendemain de la vente dans un local fermé et sécurisé à toute proximité de Paris. Ils pourront être retirés sur rendez-vous, à partir du mardi suivant la date de la vente et après règlement intégral du montant d’adjudication et des frais, du lundi au vendredi jusqu’à 16h30 au plus tard. Il est rappelé que le transfert de risques s’opère dès l’adjudication. AGUTTES décline toute responsabilité quant aux dommages que le véhicule pourrait subir postérieurement à l’adjudication.

VII- DONNÉES PERSONNELLES

Les enchérisseurs sont informés qu’AGUTTES est susceptible de collecter et traiter les données les concernant conformément au Règlement Général sur la Protection des données n°2016/679 du 27 avril 2016 (RGPD) et à la loi « Informatique et Libertés » n°78-17 du 6 janvier 1978 modifiée par la loi n° 2018-493 du 20 juin 2018 relative à la protection des données à caractère personnel.

Les données sont collectées aux fins de gestion de leurs relations contractuelles ou précontractuelles (enregistrement à la vente, facturation, comptabilité, règlements, communication…). Ces données sont constituées d’informations telles que : noms, prénoms, adresse postale, adresse électronique, numéro de téléphone, coordonnées bancaires. Les enchérisseurs sont informés qu’ils disposent d’un droit d’accès, de rectification, d’effacement, à la portabilité, d’opposition et de limitation à l’égard de ces données auprès d’AGUTTES. Les demandes doivent être exercées par écrit à l’adresse : communication@aguttes.com . Toute réclamation sur la législation applicable en matière de protection des données peut être portée devant la CNIL : www.cnil.fr

VIII- PROPRIÉTÉ INTELLECTUELLE

AGUTTES est propriétaire de tout droit de reproduction des biens vendus avant et après la vente. Toute reproduction de celui-ci est interdite et constitue une contrefaçon. La vente d’un lot n’implique en aucun cas cession des droits de propriété intellectuelle éventuellement applicables (représentation et / ou reproduction) sur l’œuvre.

IX- LOI APPLICABLE ET TRIBUNAL COMPÉTENT

Les présentes CGV et les droits et obligations en découlant seront régis par la loi française.

Toute action en justice relative aux activités de vente d’AGUTTES sera tranchée par le Tribunal Judiciaire compétent en France, conformément à l’article L.321-37 du Code de commerce. En particulier, toutes les actions en justice impliquant des adjudicataires et / ou enchérisseurs ayant la qualité de commerçant seront tranchés par le Tribunal judiciaire de Nanterre. Les enchérisseurs, adjudicataires ainsi que leurs mandataires reconnaissent que Neuilly-sur-Seine est le lieu d’exécution des prestations exclusif d’AGUTTES.

Les actions en responsabilité civile engagées à l’occasion des prisées et des ventes volontaires et judiciaires de meuble aux enchères publiques se prescrivent par cinq ans à compter de l’adjudication ou de la prisée.

Pour toute difficulté, le Commissaire du Gouvernement près du Conseil des maisons de vente peut être saisi gratuitement en vue de parvenir à une solution amiable. Les réclamations se font par voie postale au 19 avenue de l’Opéra, 75001 Paris ou en ligne sur le lien suivant : https://conseilmaisonsdevente.fr/fr/reclamation Il est également possible de déposer une demande de règlement à l’amiable sur une plateforme européenne de règlement de litiges en ligne entre consommateurs

Première

édition

du Prix de la Route Mandarine

Soutien à la jeune scène artistique vietnamienne

Nomination des deux lauréats

Lâm Gia Huấn , étudiant à l’Université des beaux-arts d’Hô Chi Minh-Ville, et Nguyễn Nguyệt Anh, étudiante à l’Université des beauxarts du Vietnam ont reçu, le 7 janvier 2026 à Hanoï, le Prix de la Route Mandarine.

Sous l’égide de l’Association des Artistes d’Asie à Paris qu’elle préside, Charlotte AguttesReynier, expert, avait initié, il y a un an jour pour jour, la création de ce prix. Elle avait saisi l’occasion du centenaire de l’École des beaux-arts de l’Indochine pour annoncer cette récompense vouée à soutenir aujourd’hui la créativité artistique au Vietnam.

Une immersion dans le marché de l’art international

Une année de préparation et de concertation a permis de concrétiser ce projet en soutien à la jeune scène artistique vietnamienne. Les deux jeunes lauréats exposeront les œuvres primées à Paris chez Aguttes début avril. En VIP guests, ils découvriront, avec un accompagnement personnalisé, la foire d’art moderne et contemporain Art Paris, qui se tiendra au Grand Palais du 8 au 12 avril. Accueillis par Guillaume Piens, commissaire général d’Art Paris, ils pourront ainsi, sur les pas de Tardieu, Le Pho, Mai Thu, Vu Cao Dam ou tant d’autres

artistes, comprendre les rouages d’une grande foire, ses principaux acteurs ainsi que les nouvelles tendances du secteur.

Ils bénéficieront aussi de visites et rencontres personnalisées avec des acteurs du monde de l’art, comme la visite de l’École nationale supérieure des beaux-arts de Paris, de musées ou encore celle de la Cité Internationale Universitaire de Paris (où résida, par exemple, l’artiste Vu Cao Dam au début des années 1930).

Dotés d’un billet d’avion offert, les deux lauréats pourront assister à l’inauguration de l’exposition de leur œuvre à Paris. Ils bénéficieront, en outre, d’une bourse qui leur permettra de soutenir leur séjour.

Le Prix de la Route Mandarine, un rendez-vous annuel

Organisé par l'Association des Artistes d’Asie à Paris, organisme d’intérêt général à caractère culturel, le Prix de la Route Mandarine s’adresse à tout étudiant en arts plastiques, inscrit en école d’art au Vietnam. Il a pour vocation de lui permettre un premier pas sur le marché de l’art international. L’appel à candidature du Prix 2027 sera ouvert le 15 septembre 2026.

Nguyễn Nguyệt Anh devant Hide and Seek ©Aguttes

Giải thưởng Con đường Thiên lý lần thứ nhất

Hỗ trợ thế hệ nghệ sĩ trẻ Việt Nam

Công bố hai thí sinh đoạt giải

Ngày 7 tháng 1 năm 2026 tại Hà Nội, Lâm Gia

Huấn, sinh viên Trường Đại học Mỹ thuật TP.

Hồ Chí Minh, và Nguyễn Nguyệt Anh, sinh viên

Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, đã vinh dự giành được Giải thưởng Con đường Thiên lý.

Dưới sự bảo trợ của Hiệp hội các Nghệ sĩ châu Á tại Paris, do chuyên gia Charlotte Aguttes-Reynier

là Chủ tịch, giải thưởng này đã được khởi xướng cách đây đúng một năm. Nhân dịp kỷ niệm 100 năm thành lập Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông

Dương, bà đã công bố việc sáng lập giải thưởng với sứ mệnh hỗ trợ và khích lệ khả năng sáng tạo nghệ thuật của giới trẻ Việt Nam.

Hòa nhập vào thị trường nghệ thuật quốc tế

Sau một năm chuẩn bị và tham vấn, dự án đã

được hiện thực hóa nhằm hỗ trợ thế hệ nghệ sĩ

trẻ Việt Nam. Hai nghệ sĩ đoạt giải sẽ triển lãm tác phẩm tại nhà đấu giá Aguttes, Paris, vào đầu tháng 4. Với tư cách khách mời danh dự (VIP), hai thí sinh sẽ tham dự hội chợ Art Paris tại Grand Palais từ ngày 8 đến 12 tháng 4. Với sự tiếp đón của Guillaume Piens, Giám tuyển trưởng Art Paris, hai nghệ sĩ trẻ sẽ có cơ hội, tiếp bước các bậc tiền bối như Tardieu, Lê Phổ, Mai Trung Thứ, Vũ Cao Đàm cùng nhiều nghệ sĩ khác, khám phá cơ chế vận hành của một hội

chợ nghệ thuật quy mô lớn, nhận diện những chủ thể then chốt cũng như những xu hướng mới của thị trường nghệ thuật quốc tế. Họ cũng sẽ có dịp tham quan Trường Mỹ thuật Quốc gia Paris, các bảo tàng và Cư xá Đại học Quốc tế tại Paris – nơi từng là chốn cư ngụ của họa sĩ

Vũ Cao Đàm vào đầu thập niên 1930, đồng thời gặp gỡ và trao đổi với các nhân vật quan trọng trong giới nghệ thuật.

Với tấm vé máy bay khứ hồi được tài trợ, hai nghệ sĩ sẽ có mặt tại lễ khai mạc triển lãm tác phẩm của chính mình tại Paris. Ngoài ra, họ còn nhận được một khoản học bổng nhằm hỗ trợ chi phí trong suốt thời gian lưu trú.

Giải thưởng Con đường Thiên lý – Một điểm hẹn thường niên

Do Hiệp hội các Nghệ sĩ châu Á tại Paris, một tổ chức văn hóa mang tính cộng đồng sáng lập, Giải thưởng Con đường Thiên lý dành cho mọi sinh viên mỹ thuật đang theo học tại các trường nghệ thuật ở Việt Nam. Giải thưởng hướng tới việc tạo điều kiện cho các tài năng trẻ có bước đi đầu tiên trên thị trường nghệ thuật quốc tế. Giải thưởng Con đường Thiên lý 2027 sẽ chính thức nhận hồ sơ từ ngày 15 tháng 9 năm 2026.

Lâm Gia Huấn devant The sacred oratory of Annam ©Aguttes

PEINTRES D’ASIE

4 VENTES PAR AN

Votre interlocuteur privilégié

Les départements Peintres d’Asie et Arts d’Asie leaders historiques sur leurs marchés ont cumulé un résultat de plus de 20 millions d’euros en 2022. Pionnière historique sur le secteur très spécialisé des peintres d’Asie du XXe siècle, notre expert, Charlotte Aguttes-Reynier s’attache à donner quatre rendez-vous annuels en France aux collectionneurs internationaux.

Présents fidèlement à chaque vacation, les acheteurs, de grands collectionneurs vietnamiens, chinois ou encore taïwanais, sont très actifs lors des ventes, mais aussi, États-Unis, Europe... En quelques années, Aguttes s’est positionné comme un acteur incontournable mondialement reconnu sur ce secteur. Les résultats remarquables se succèdent et font émerger de nombreux records mondiaux. En 2020, le département inscrit le 2e record mondial pour Lê Phổ avec sa Jeune fille aux pivoines vendue à plus d’1 million d’euros. En 2021, un double record mondial récompense deux laques de l’artiste Phạm Quang Hậu, vendues 833 000 euros chacune en juin et en octobre. En 2022, l’œuvre En plein air de Mai Trung Thứ est classée 3 e record mondial sur le marché des peintures modernes vietnamiennes. Avec la découverte de Jeune élégante se coiffant, la maison Aguttes a permis une nouvelle avancée dans la connaissance de la peinture de cette période et notamment de l’œuvre de l’artiste Trần Tấn Lộc. Inédite et magistrale, elle s’est envolée à 335 000 euros en mars 2022. Elle prépare en ce moment ses grandes ventes de la rentrée 2026, avec notamment sa 50ème vente dédiée à l'art moderne asiatique qui se tiendra fin février 2026.

Directeur du département

Expert

Charlotte Aguttes-Reynier

Demande d’estimation

+33 1 41 92 06 49 • +33 6 63 58 21 82 reynier@aguttes.com

Prochaine vente en préparation 13 mai 2026

a. Lê Phổ • Vendu 1,16 million d’euros. 2e record mondial le 6 octobre 2020. b. Sanyu • Vendu 8,8 millions d’euros. Record européen le 18 décembre 2017. c. Vũ Cao Đàm • Vendu 470 000 €. d. Mai Trung Thứ • Vendu 718 000€. e. Phạm Quang Hậu • Vendu 833 000 €. 2e record mondial le 7 juin 2021

CATALOGUE RAISONNÉ DES PEINTRES

Mai Trung Thứ, Vũ Cao Đàm et Lê Phổ

Les catalogues raisonnés des peintres d’Asie venus en France au début du XXe siècle Lê Phổ, Mai Trung Thứ et Vũ Cao Đàm, sont en préparation par Charlotte Aguttes-Reynier.

Toute personne possédant des œuvres de ces artistes est invitée à la contacter en vue d’insertion au catalogue raisonné concerné : +33 6 63 58 21 82 • catalogues.aap@gmail.com

Plus d’informations sur catalogue-raisonne-aap.com

Rassembler vos informations

Afin de réaliser une estimation précise de vos biens, n’hésitez pas à nous fournir toutes les informations en votre possession (photos, dimensions, date, signature, caractéristiques techniques, provenance, état de conservation, etc.).

Nous contacter

Pour inclure vos biens dans nos prochaines ventes ou demander conseil, n’hésitez pas à contacter directement nos départements spécialisés basés à Neuilly-sur-Seine. Vous pouvez également vous rapprocher de nos représentants locaux, à Aix-en-Provence, Lyon, Lille, Bruxelles ou Genève afin de bénéficier d’un service de proximité.

Si vous êtes disposés à proposer à la vente un ensemble important comportant plusieurs spécialités, le département Inventaires & collections particulières est à votre disposition pour coordonner votre projet. Nos estimations sont gracieuses et confidentielles.

Organiser un rendez-vous d’expertise

Pour donner suite aux éléments reçus et à une première analyse de votre demande, nous déterminons avec vous le type de vente le plus adapté. Un rendez-vous s’organise afin d’avancer dans l’expertise et vous donner plus de précisions sur nos services.

Nous sommes joignables par e-mail ou par téléphone.

Contractualiser

Les conditions financières (estimation, prix de réserve, honoraires) et les moyens alloués à la mise en vente (promotion, transport, assurance...) sont formalisés dans un contrat. Celuici peut être signé lors d’un rendez-vous ou à distance de manière électronique.

Vendre

Chacun de nos départements organise 4 ventes aux enchères par an ainsi que des ventes online Après la clôture des enchères, le département vous informe du résultat et vous recevrez le produit de celles-ci sous 4 à 6 semaines.

1

Thu thập thông tin

Tất cả các hình ảnh, kích thước, chi tiết và các yếu tố xuất xứ mà bạn có thể thu thập đều rất hữu ích cho chúng tôi để ước tính giá trị hàng hóa của bạn.

Liên hệ với chúng tôi

Để đưa hàng hóa của bạn vào đợt đấu giá tiếp theo của chúng tôi hoặc để yêu cầu tư vấn, đừng ngần ngại liên hệ trực tiếp với các bộ phận

chuyên môn của chúng tôi.

Nếu bạn sẵn sàng chào bán một bộ sưu tập quan trọng với một số món đồ quý hiếm, Phòng phụ trách Bộ sưu tập đặc biệt sẽ sẵn sàng điều phối

kế hoạch cùng bạn.

Hãy liên lạc với chúng tôi bằng e-mail hoặc qua điện thoại.

Tổ chức một cuộc họp thẩm định

Sau liên hệ của bạn và phân tích ban đầu về yêu cầu của bạn, chúng tôi xác định với bạn mức độ hấp dẫn của cuộc bán đấu giá.

Một cuộc hẹn được tổ chức để thúc đẩy quá trình thẩm định và cung cấp cho bạn thêm chi tiết về các dịch vụ của chúng tôi.

Các ước tính và thẩm định của chúng tôi là miễn phí và bảo mật. Chúng ta sẽ cùng nhau xác định

các điều kiện giao dịch.

Hợp đồng hóa

Các điều kiện tài chính (ước tính, giá khởi điểm, phí) và phương tiện được phân bổ cho việc bán hàng (khuyến mại, vận chuyển, bảo hiểm ...) được chính thức hóa trong hợp đồng. Điều này có thể

được ký trong một cuộc hẹn hoặc gửi qua các phương tiện điện tử.

Bán hàng

Mỗi phòng ban của chúng tôi tổ chức 4 cuộc

đấu giá mỗi năm cũng như bán hàng trực tuyến.

Sau khi kết thúc phiên đấu giá, bộ phận thông báo kết quả và bạn sẽ nhận được tiền thanh toán trong vòng 4 đến 6 tuần.

汇总您的藏品信息

为了对您的艺术品做出准确的估价，请不要犹

联系我们

将您的藏品纳入我们的下一次拍卖会中，如果 您想了解更多关于拍卖会或咨询鉴定等方面的 信息，请随时联系我们的专业部门。

如果您提供的是一系列罕见或者特色的大量 收藏品，我们的特别收藏部将随时为您提供 服务，协调您的委托拍卖项目。

您可以通过电子邮件或电话联系我们。

预约鉴定面谈

在与您联系并初步对您的请求进行分析后， 我们与您确认可以将您的藏品纳入我们的拍 卖会。

我们将为您安排一次预约面谈，以便于向您 提供有关我们服务的更多细节。

我们的评估和鉴定是免费的，而且绝对保密。

我们将与您一起决定 拍卖的所有相关条款。

合约化

拍卖财务条款（估价、底价、佣金），以及 拍品推广方式 (广告营销、运输、保险等)都 将在一份合同文件中正式确定。

合同可以在预约时进行签署或以电子方式远 程签署。

拍卖

豫地向我们提供您拥有的所有信息（照片，日 期，签名，工艺特点，尺寸，保存状况......） 1 2 3 4 5

我们每个部门每年都会组织4场拍卖会以及多 个线上拍卖会。

拍卖会结束后，该部门将告知您拍卖结果， 您将 在4至6周内将收到您的拍卖货款。

Collect your informations

In order to make an accurate estimate of your property, please provide us with all the information you have (photos, dimensions, date, signature, technical characteristics, provenance, state of preservation, etc.).

Contact us

To include your property in our next sales or to ask for advice, please do not hesitate to contact our specialist departments based in Neuilly-sur-Seine. You can also contact our local representatives in Aix-en-Provence, Lyon, Lille, Brussels or Geneva to benefit from a local service. You can also contact our local representatives in Aix-en-Provence, Lyon, Brussels or Geneva to benefit from a local service.

If you are willing to offer for sale an important ensemble comprising several specialities, the Inventories & Private Collections department is at your disposal to coordinate your project. Our valuations are free and confidential.

Organize a meeting for estimate

Based on the information we receive and an initial analysis of your requirements, we will work with you to determine the most suitable type of sale. We will then arrange a meeting with you to discuss the valuation further and give you more details about our services, which you can contact by e-mail or telephone.

Contracting

The financial conditions (valuation, reserve price, fees) and the resources allocated to the sale (promotion, transport, insurance, etc.) are formalised in a contract. This can be signed during an appointment or electronically from a distance.

Sell

Each of our departments organises 4 auctions a year, as well as online sales. Once the auctions have closed, the department will inform you of the result and you will receive the proceeds within 4 to 6 weeks.

S’abonner à notre newsletter et nous suivre sur les réseaux sociaux

• S’inscrire à la newsletter (QR code) pour être informé des Temps forts chez Aguttes, suivre les découvertes de nos spécialistes et recevoir les e-catalogues.

• Être informé de notre actualité sur les réseaux sociaux.

Avant la vente, demander des informations au département

Nous vous envoyons, sur demande, des informations complémentaires par e-mail : rapports de condition, certificats, provenance, photos... Nous vous envoyons des photos et vidéos complémentaires par MMS, WhatsApp, WeChat. Chaque lot présenté a été préalablement examiné puis décrit en application du décret Marcus (3 mars 1981). La responsabilité d’Aguttes, selon la législation en vigueur, quant à l’authenticité du bien présenté est engagée.

Échanger avec un spécialiste et voir l’objet

Nous vous accueillons pour une visite privée sur rendez-vous. Nous vous invitons systématiquement aux expositions publiques quelques jours avant la vente. Si vous ne pouvez pas vous déplacer, nous programmons une conversation audio ou vidéo pour échanger avec vous.

Enchérir

• S’enregistrer pour enchérir en salle.

• S’enregistrer pour enchérir par téléphone auprès de bid@aguttes.com.

• S’enregistrer pour enchérir sur le Live (solution recommandée pour les lots à moins de 5 000 €).

• Laisser une enchère maximum auprès de bid@aguttes.com.

Đăng ký nhận bản tin và theo dõi chúng

tôi trên mạng xã hội

Để được cập nhật tin tức của chúng tôi trên mạng xã hội.

Đăng ký nhận bản tin (quét mã QR) để được thông

báo về các sự kiện nổi bật của Aguttes, để theo dõi những phát hiện mới từ chuyên gia của chúng tôi và để nhận catalogue trực tuyến.

Trước phiên đấu giá, hãy liên hệ với bộ phận phụ trách để hỏi về thông tin của

một lô hàng

Chúng tôi sẽ gửi cho bạn những thông tin liên quan

đến: tình trạng, giấy chứng nhận, nguồn gốc xuất xứ, hình ảnh... của lô hàng qua email

Chúng tôi cũng có thể gửi hình ảnh và video bổ sung qua MMS, WhatsApp, WeChat.

Trao đổi với một chuyên gia và xem hiện

vật

Chúng tôi sẽ tiếp đón bạn đến tham quan theo lịch

hẹn riêng.

Như thường lệ, chúng tôi mời bạn tới dự buổi triển

lãm các hiện vật - mở cửa tự do một vài ngày trước khi phiên đấu giá được tổ chức.

Nếu bạn không thể đến được, chúng tôi sẽ đặt lịch hẹn để trao đổi với bạn qua điện thoại hoặc video call.

Đấu giá

Đăng ký đấu giá qua điện thoại với bid@aguttes.com.

Đăng ký đấu giá trực tuyến (khuyến nghị cho các lô

hàng có giá trị dưới 5.000€)

Đặt giá đấu tối đa qua bid@aguttes.com

Đăng ký đấu giá trực tiếp tại sàn.

Payer et récupérer son lot

• Régler son achat (virement ou paiement en ligne par carte bancaire recommandés).

• Venir ensuite récupérer son lot ou missionner un transporteur.

Thanh toán và nhận lô hàng của bạn

Thanh toán hóa đơn mua hàng (hình thức thanh toán

lý tưởng nhất là thanh toán trực tuyến / bằng thẻ hoặc bằng chuyển khoản ngân hàng) Sau đó, trực tiếp đến lấy lô hàng của bạn hoặc ủy quyền cho một đơn vị vận chuyển.

注册我们的新闻简讯并关注公众号 注册新闻简讯了解奥古特“亮点时刻”；跟随专 家们发现最新拍品并获取电子拍品目录 通过公众号获知拍卖行最新动向。

在拍卖会之前联系相关部门获取拍品信息 我们将把详细信息以邮件方式发送给您：品相报 告、鉴定证书、来源、细图等 我们将把更多细图、视频通过彩信、WhatsApp、 微信的方式发送给您。

与专家交流并观看拍品实物 通过预约方式，我们将单独接待您的来访。

您也可以依照常规方式在拍卖会前的公开预展进 行参观。

如果您不能亲自前来，我们可以为您安排一个音 频或视频电话交流。

竞拍

提前致电 bid@aguttes.com 注册电话竞拍。

注册参与线上竞拍（建议拍品竞拍价格低于5000 欧元时使用本方式）。

致电bid@aguttes.com 留下您的最高出价。 提前注册然后前往拍卖厅进行现场竞拍。

支付并提取拍品

支付拍品（最理想方式为线上以银行卡或者 银行转账方式进行支付） 随后来拍卖行提取拍品，或者委托一个货运 代理。

1 2 3 4 5

Subscribe to our newsletter and follow us on Social media

• Subscribe to our newsletter (QR code) to keep up to date with the highlights at Aguttes, follow our specialists’ discoveries and receive e-catalogues.

• Keep up to date with our news on social networks.

Request the Specialized Departments for information on a Lot Prior to Sale

On request, we can send you additional information by e-mail: condition reports, certificates, provenance, photos, etc. We can send you additional photos and videos by MMS, WhatsApp or WeChat. Each lot presented has been examined and described in accordance with the Marcus Decree (3 March 1981). Aguttes is responsible for the authenticity of the items presented, in accordance with current legislation.

Talk to a specialist and see the object

We welcome you for a private viewing by appointment. We systematically invite you to public exhibitions a few days before the sale. If you are unable to attend, we can arrange an audio or video chat with you.

Place Your Bid

• Come and register in order to bid.

• Register to bid by telephone at the email: bid@aguttes.com.

• Register to bid on Live (recommended for lots under €5,000).

• Leave a maximum bid at bid@aguttes.com.

Pay and Receive Your Property

• Pay for your purchase (bank transfer or online payment by credit card recommended).

• Then collect your order or arrange for a courier to collect it.

LA MAISON

Vente Hommage à l'art moderne vietnamien en septembre 2025, totalisant 6,2 millions d'euros

MAISON DE VENTES FRANÇAISE, INDÉPENDANTE ET FAMILIALE

Fondée à Clermont-Ferrand en 1974 par Claude Aguttes, la maison de ventes aux enchères Aguttes se compose aujourd'hui d’une équipe de 60 personnes, passionnée et qui constitue sa qualité première. Elle s’est hissée au fil des années, au rang d’acteur majeur du marché de l’art. Restée indépendante et familiale, avec trois enfants actifs, elle est au service de la transmission. Avec une salle des ventes située dans l’ouest parisien et des bureaux de représentation en régions, à Bruxelles et Genève, Aguttes se distingue par son service personnalisé et sa réactivité. Ses 19 départements, portés par des experts et spécialistes internalisés, permettent la valorisation et la vente de grandes collections, de tableaux, de bijoux et d’automobiles, d’objets d'art et d'exception. Avec sa force de frappe en promotion et sa culture de la performance, la maison vise l'excellence et enregistre régulièrement des records mondiaux. Consciente de la confiance que lui accordent ses vendeurs, elle reste au service de ces derniers avant tout.

NOTRE MISSION : L’ART ET LA PASSION DE LA TRANSMISSION

L’ensemble des collaborateurs de la maison sont au service du beau, de la transmission émotionnelle et intellectuelle entre les collectionneurs. Chaque œuvre d’art ou bien d’exception doit être défendu au mieux sur le marché. L’obtention du meilleur prix d’adjudication est l’objectif intrinsèque de la vente aux enchères. Nos responsables de départements s’engagent personnellement à honorer la confiance de leurs clients en les conseillant et en garantissant leurs intérêts. C’est l’ADN de notre maison familiale.

POURQUOI AGUTTES ?

Expertise 19 départements spécialisés

Accompagnement personnalisé

Agilité pour la vente de lots à fort potentiel

Records à l’international

Plus de 50% d’acheteurs étrangers

Culture de l’excellence

Pour des lots allant de 10 000 à 2 millions d’euros

Fréquence des ventes

4 ventes aux enchères annuelles par spécialité

DÉPARTEMENTS SPÉCIALISÉS & SERVICES

Pour inclure vos biens, contactez-nous ! Estimations gratuites et confidentielles sur rendez-vous

Art impressionniste & moderne

Pierre-Alban Vinquant

+33 1 47 45 08 20 +33 7 64 41 09 04 vinquant@aguttes.com

Arts d’Asie

Clémentine Guyot

+33 1 47 45 00 90 • +33 7 83 19 05 89 guyot@aguttes.com

Arts décoratifs du XXe & Design

Jessica Remy-Catanese

+33 1 47 45 08 22 • +33 7 61 72 43 19 remy@aguttes.com

Automobiles de collection

Automobilia

Gautier Rossignol

+33 1 47 45 93 01 • +33 7 45 13 75 78 rossignol@aguttes.com

Bijoux & Perles fines

Philippine Dupré la Tour

+33 1 41 92 06 42 • +33 6 17 50 75 44 duprelatour@aguttes.com

Cartes de collection

Sports

François Thierry

+33 1 41 92 06 69 thierry@aguttes.com

Collections particulières

Sophie Perrine

+33 1 41 92 06 44 +33 7 60 78 10 27 perrine@aguttes.com

Grands vins & Spiritueux

Pierre-Luc Nourry

+33 1 47 45 91 50 • +33 7 63 44 69 56 nourry@aguttes.com

Instruments de musique & Archets

Hector Chemelle

+33 1 41 92 06 68 • +33 7 69 02 70 85 chemelle@aguttes.com

Livres anciens & modernes

Affiches, Manuscrits & Autographes

Sophie Perrine +33 1 41 92 06 44 • +33 7 60 78 10 27 perrine@aguttes.com

Mobilier & Objets d’art

Haute époque

Grégoire de Thoury

+33 1 41 92 06 46 • +33 7 62 02 04 72 thoury@aguttes.com

Mode & Maroquinerie

Agathe de Drouas

+33 7 62 87 10 69 drouas@aguttes.com

MAISON DE VENTES AUX ENCHÈRES

Aguttes Neuilly

+33 1 47 45 55 55

164 bis, avenue Charles de Gaulle 92200 Neuilly-sur-Seine

Aix-en-Provence

Adrien Lacroix +33 6 69 33 85 94 • adrien@aguttes.com

Lille

Pauline Boddaert +33 6 99 02 22 63 • boddaert@aguttes.com

Lyon

Haude Le Roux

+33 4 37 24 24 24 • leroux@aguttes.com

Montres de collection

Claire Hofmann +33 1 47 45 93 08 +33 7 49 97 32 28 hofmann@aguttes.com

Peintres d’Asie : Chine & Vietnam

Charlotte Aguttes-Reynier +33 1 41 92 06 49 • +33 6 63 58 21 82 reynier@aguttes.com

Pop Culture & Memorabilia

Arthur Perault +33 1 47 45 91 59 • +33 6 66 58 95 62 perault@aguttes.com

Post-war & Art contemporain

Ophélie Guillerot +33 1 47 45 93 02 • +33 7 60 78 10 07 guillerot@aguttes.com

Tableaux & Dessins anciens

Victoria Damidot +33 1 47 45 91 57 damidot@aguttes.com

Inventaires & Partages

Claude Aguttes et Sophie Perrine, commissaires-priseurs

+33 1 41 92 06 44 • perrine@aguttes.com

Régions Ouest & Est

Marie de Calbiac +33 7 60 78 08 77 • calbiac@aguttes.com

Bruxelles

Ernest van Zuylen +32 487 14 11 13 • vanzuylen@aguttes.com

Genève Côme Bizouard de Montille +41 225 196 884 montille.consultant@aguttes.com

PROCHAINES VENTES

FÉVRIER À MAI 2026

JUSQU'AU

11

FÉVRIER À PARTIR DE 12H

Cartes de collection ONLINE ONLY

FÉVRIER À 14H30

Bijoux

AGUTTES NEUILLY

JUSQU'AU

MARS À PARTIR DE 12H

Sports ONLINE ONLY

MARS À 14H30

Arts d'Asie

AGUTTES NEUILLY

FÉVRIER À 14H30

Un hiver moderne

Art impressionniste & moderne

AGUTTES NEUILLY

FÉVRIER À 14H30

Peintres d'Asie : Chine & Vietnam AGUTTES NEUILLY

MARS À 10H

Grands vins & Spiritueux

AGUTTES NEUILLY

24 12 26 04 05 12 18 21 11 18 15 24 25 26 01 02 09

MARS À 14H30

Rendez-vous classique AGUTTES NEUILLY

MARS À 15H

Automobiles de collection La Vente de Printemps ESPACE CHAMPERRET, PARIS

JUSQU'AU

MARS À PARTIR DE 12H

Carte de sports ONLINE ONLY

MARS À 14H30

Art impressionniste & moderne AGUTTES NEUILLY

MARS À 14H30

Sports AGUTTES NEUILLY

Ce calendrier est sujet à modifications. Retrouvez toutes nos dates de ventes sur aguttes.com

MARS À 14H30

Bijoux & Perles fines AGUTTES NEUILLY

MARS À 17H

Montres de collection AGUTTES NEUILLY

MARS À 14H30

Instruments de musique & Archets

AGUTTES NEUILLY

AVRIL À 14H30

Arts décoratifs du XXe & Design AGUTTES NEUILLY

AVRIL À 14H30

Post-war & Art contemporain AGUTTES NEUILLY

AVRIL À 14H30

Maîtres anciens AGUTTES NEUILLY

Arts d'Asie

PROCHAINES VENTES

12 MARS & 9 JUIN 2026

Vietnam, dynastie Ly (1010 - 1125) Petit présentoir à offrandes couvert en grès Vendu 19 000 €

Contact : Clémentine Guyot +33 1 47 45 00 90 • guyot@aguttes.com

Art impressionniste & moderne

PROCHAINES VENTES

18 MARS & 16 JUIN 2026

Marie François Firmin-Girard (1838 - 1921), Le Quai aux fleurs et l’Hôtel de Ville, 1900, Huile sur toile signée en bas à droite, 98 x 155 cm En vente le 18 mars

Contact : Pierre-Alban Vinquant +33 1 47 45 08 20 • vinquant@aguttes.com

Bijoux & Perles fines

PROCHAINES VENTES

24 MARS & 25 JUIN 2025

Broche ovale moderniste

Années 1930

En vente le 24 mars

Contact : Philippine Dupré la Tour +33 1 41 92 06 42 • duprelatour@aguttes.com

PROCHAINES VENTES

2 AVRIL & 1er JUILLET 2026

Fabienne Verdier (né en 1962)

En vente le 2 avril

Contact : Ophélie Guillerot +33 1 47 45 93 02 • guillerot@aguttes.com

Raymond Templier