Page 1

Δ.Κ.Κ.Φ. Αγώνας

ΔΩΡΕΑΝ φοιτητικό περιοδικό ποικίλης ύλης

Τεύχος 3 ∙ Οκτώβρης 2011

σε μια πολιτικο-φιλοσοφική συζήτηση εφ’ όλης της ύλης

Ο άνθρωπος πίσω από μια κοινωνική επανάσταση

Οι ευθύνες, η κατάσταση της Ε.Φ. και ο αντιμιλιταρισμός


2

ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΗΣ τ.3

ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΗΣ Φοιτητικό περιοδικό ποικίλης ύλης

ΠΕΡΙΕΧΟ

ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ Δημοκρατική Κίνηση Κυπρίων Φοιτητών ΑΓΩΝΑΣ Ηλ. ταχυδρομείο: agwnas@googlemail.com Ιστοσελίδα: www.agwnas.com

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ Δ.Κ.Κ.Φ. ΑΓΩΝΑΣ Αιμιλία Αναστασίου Αλεξάνδρα Χριστοδούλου Ανδρέας Ανδρέου Άντρεα Αντωνίου Γιώργος Ιορδάνου Ηρόδοτος Νικολαΐδης ΑΛΛΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ Ζήνωνας Τζιάρρας Πρωτεσίλαος Σταύρου Σωτήρης Χριστοφή Amanda Claire Marshall ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Νικόλαος Κουμαρτζής (ταξιδιωτικός συγγραφέας) Ερμής Ελευθερίου

Βάσος Λυσσαρίδης Φιλοσοφικές συζητήσεις και προβληματισμοί με έναν από τους πλέον σπουδαίους πολιτικούς του τόπου μας. Σελ. 28-38

Ελίτα Μιχαηλίδου Ξεκλειδώνει την πόρτα της δικιάς της Ουτοπίας. Σελ. 46-49

Αλέκος Μοδινός Ο άνθρωπος, ο ακτιβιστής, ο ήρωας. Το άτομο που κατάφερε να αποποινικοποιήσει την ομοφυλοφιλία.

ΓΡΑΦΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΕΛΙΔΩΣΗ

Σελ. 40-43

Ανδρέας Ανδρέου

ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΩΝ Ηρόδοτος Νικολαΐδης

Ερμής Ελευθερίου Πρωτοβρόχια αποδοχής Η μάχη με την ομοφοβία και ο δρόμος προς τη νίκη! Σελ. 44-45


ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΗΣ τ. 3

3

Συμφοιτητές, Συμφοιτήτριες,

ΜΕΝΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Στρατηγικός Εταίρος ή Λάθος Στρατηγική Επιλογή για το Κυπριακό; Σελ. 20-23

ΜΑΡΙ 2011 Οι οικονομικές και πολιτικές προεκτάσεις της τραγωδίας. Η Εθνική Φρουρά και η αποστρατικοποίηση. Σελ. 16-19

Ο "Πρωταγωνιστής" είναι ένας νέος τρόπος επικοινωνίας με τους φοιτητές. Στόχος μας είναι ο σχολιασμός της επικαιρότητας, η γραπτή ενασχόληση με θέματα που αφορούν τους φοιτητές και η καταγραφή όχι μόνο της δικής μας άποψης, αλλά και της δικής σας. Υπεύθυνος για το περιοδικό είναι το Γραφείο Τύπου της Δ.Κ.Κ.Φ. Αγώνας. Τα μόνα κείμενα όμως που εκφράζουν κατ' ανάγκη τις θέσεις της κίνησής μας είναι αυτά που υπογράφονται από το Γραφείο Τύπου της Κίνησης. Γι' αυτό μπορείτε ελεύθερα να παραθέσετε και εσείς απόψεις και προβληματισμούς. Μη διστάσετε!

ΑΝΤΙΜΙΛΙΤΑΡΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΕΙΡΗΝΗΣ Μια επανάσταση στα κατεχόμενα. Οι συμπατριώτες μας φωνάζουν ‘Evine dön Ayşe’ (Αϊσέ πήγαινε σπίτι σου). Σελ. 15

Παράξενα σε Αγγλία και Ελλάδα. Σελ. 64-65

Φοιτητικό περιοδικό ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΗΣ http://www.facebook.com/group.php?gid=163084403708708


6 4

Colchester, Essex

Victoria Halls, Wolverhampton

Victoria Halls, Wolverhampton

Τα σχόλια δικά σας…


Θέλεις να έχεις ΠΑΝΤΟΥ μαζί σου το περιοδικό μας;

• Γράψε μας «Αποστολή έντυπου ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΗ» • Ονοματεπώνυμο • Διεύθυνση


‘‘

Αυτό που έχει πραγματική αξία στη ζωή δεν είναι το πόση γνώση θα απορροφήσεις αλλά πόσες στιγμές θα ζήσεις, πόσο ανθρωπος πραγματικά είσαι, πόσες αξίες αποκτάς στην ζωή σου.

’’

Διαβάζοντας πρόσφατα σε ένα blog (http://iqxl.blogspot.com/2009/12/blogpost_17.html) μια ομιλία για τελετή αποφοίτησης «με σαρκασμό» όπως την αποκαλεί ο ίδιος ο συγγραφέας, βρήκα ανάμεσα στις λέξεις της μια δικαίωση για όσα πίστευα τόσα χρόνια και σε όσα αρνήθηκα να με υποτάξουν... Γιατί τελικά τα μαθητικά τα χρόνια δεν είναι οι γνώσεις που παίρνουμε – οι πλείστες χάνονται μετά την εξέταση βλέπετε – αλλά οι στιγμές που ζούμε, η ανθρωπιά που (αν) αποκτούμε...

Επειδή αυτό χρειάζεται ο σύγχρονος άνθρωπος για να μπορέσει να καλύψει τις ανάγκες του… Ακόμα κι αυτές άλλαξαν στο πέρασμα του χρόνου… Κάποτε ο άνθρωπος είχε ανάγκη από φαγητό, στέγη κι αγάπη.. Τώρα; Τώρα έχουμε ανάγκη από φαγητό, σπίτια πολύτελείας, έξυπνα κινητά, έξυπνους υπολογιστές (και μην ακούσω κανένα να το αρ-είται, ψέματα λέει), τώρα όμως έχουμε ανάγκη να αγοράσουμε και κάτι άλλο.. Γνώση!!!

Κάπου μέσα στην συγκεκριμένη ομιλία ο τολμηρός αυτός ομιλητής, όχι απλά αποχαιρέτησε τους τελειόφοιτους μαθητές αλλά ταυτόχρονα τους έδωσε ένα μάθημα ζωής… Κάτι το οποίο πιστεύω πως κανονικά θα έπρεπε να έκαναν τα σχολεία, οι δάσκαλοι μας, όλοι αυτοί που για τόσα χρόνια συναναστρεφόμαστε για ένα σκοπό: για να μας μεταφέρουν τις «γνώσεις» τους.

Μορφωνόμαστε, μαθαίνουμε ένα σωρό άχρηστες πληροφορίες αλλά ξεχάσαμε να μάθουμε το πιο σημαντικό… ΤΗ ΖΩΗ!!! Έχω συνειδητοποιήσει πως αυτό που έχει πραγματική αξία στη ζωή δεν είναι το πόση γνώση θα απορροφήσεις αλλά πόσες στιγμές θα ζήσεις, πόσο άνθρωπος πραγματικά είσαι, πόσες αξίες αποκτάς στην ζωή σου. Αυτά σε κάνουν πραγματικό άνθρωπο κι όχι οι γνώση, το επάγγελμα, το «κοινωνικό επίπεδο» στο οποίο ανήκεις, αρκεί που είσαι άνθρωπος με άποψη, με ιδανικά και μεγαλείο ψυχής.

Μετά από δώδεκα χρόνια που «ξοδεύουμε» στα σχολεία, έρχεται κάποια στιγμή που πρέπει να φύγουμε και οι περισσότεροι να πάμε για να εισπράξουμε/ αγοράσουμε/ κερδίσουμε άλλες γνώσεις πιο εξειδικευμένες ούτως ώστε σύντομα να μπούμε στην αγορά εργασίας. Γιατί άραγε όλο αυτό;; Πόσο ωραία θα ήταν αν απλά σπουδάζαμε επειδή μας άρεσε, επειδή το θέλαμε κι όχι επειδή πρέπει. Ναι πρέπει κάποτε να πάρουμε αυτό το χαρτί το οποίο θα μας ανοίξει «διάπλατα» τις πόρτες για να βρούμε δουλειά. Γιατί;;;

Ας καταλάβουμε πως δεν μας διδάσκουν οι σπουδασμένοι τελικά σ’ αυτή τη ζωή αλλά αυτοί που έζησαν κάτι παραπάνω μας, ανθρωποι μεγαλύτεροι κι ας μην είναι τόσο καταξιωμένοι και αναγνωρισμένοι, άνθρωποι απλοί που συναντάμε καθημερινά στο δρόμο κι ας τους αγνοούμε, με μια κουβέντα μαζί τους μπορούμε να μάθουμε πολλά γι’ αυτό το όνειρο που λέγεται ΖΩΗ!!!!

6


Συμπερασματικά; Έχεις την επιλογή του πως να ζήσεις, σύμφωνα με τις επιλογές που κάνουν οι άλλοι

Αρχίζω να πιστεύω πως κάποιες φορές, το να μην ξέρεις είναι καλύτερο απ' το να ξέρεις... Για άλλη μια φορά, μιλάω χωρίς να μπορώ να προσδιορίσω αυτό που θέλω να πω. Τα διαφορετικά προβλήματα, οι συνεχείς αντιπαραθέσεις με τον εαυτό σου, οι απανωτές καταστάσεις με τις οποίες έρχεσαι καθημερινά αντιμέτωπος, σε οδηγούνε σε διαφορετικά συμπεράσματα. Κι όμως, αν τα συμπτύξεις, θα βρεις ορισμένες κοινές συνισταμένες, που θα μπορούσαν να ψευδονομαστούν: ''οδηγίες ζωής''. Φυσικά, κάποιος απλός άνθρωπος σαν κΙ εμένα θα επέβαλε το εξής ερώτημα: Αν υπάρχουν οδηγίες ζωής γιατί δεν έχουν κυκλοφορήσει ακόμα σε πρωτοσέλιδο; Είναι σαν να ζητάς οδηγίες επιτυχίας άμα το καλοσκεφτείς. Υπάρχει άνθρωπος που θα σου επιβεβαιώσει, όμως, την συνταγή επιτυχίας; Κάποια πράγματα στον κόσμο αυτό, όπου πρυτανεύει το χρήμα κι ο εγωισμός, η δόξα και ο ανθυγιεινός ανταγωνισμός, απλά δεν έχουν θέση. Είναι ουτοπικό να ελπίζεις στην ευγενή άμυλα τις μέρες που ζούμε. Τίποτα δεν είναι επιλογή σου, ακόμη και το γεγονός της ύπαρξής σου. Ακόμη και ο συνάνθρωπός σου, που νιώθεις να σε γεμίζει και να σε ολοκληρώνει, ενώ θεωρητικά αποτελεί μια κατεξοχήν προσωπική επιλογή, δεν είναι τίποτα παραπάνω από ένα ''ων'' με το οποίο συμπορεύεσαι στο δρόμο, του οποίου κρέμασαν την ταμπέλα ''ζωή''. Σ' αυτή τη ζωή, ερχόμαστε μόνοι και φεύγουμε ακόμη πιο μόνοι. Στον ερχομό μας όμως υπάρχουν αυτοί που χαίρονται. Κάνουν όνειρα για μας και λαχταρούν να μας κρατήσουν αγκαλιά. Κι όταν χωρίς επιλογή δραπετεύσουμε απ' τον πλανήτη της ανεξήγητης πνοής, αγναντεύουμε τον κόσμο που θρηνεί επί της γής. Μας αποχαιρετά αιώνια, με μια ψυχή πολλά υποσχόμενη, που λαχταρά ξανά να μας κρατήσει αγκαλιά. Όπως εκείνη την μέρα του ερχομού. Από εκείνη τη μέρα, έχεις την επιλογή στα δικά σου χέρια. Ζεις την ζωή όπως εσύ θα επιλέξεις. Τουλάχιστον έτσι θα σου πουν! Γιατί σου δίνουν την Barbie και την Candy και σου λένε διάλεξε τι θες να παίξεις! Γιατί σου δίνουνε τα μαθηματικά, τα αρχαία και σου λένε διάλεξε σε πιο θα 'σαι καλύτερος! 7

για να ζήσεις. Μπορείς να προχωρήσεις, οπισθοδρομώντας και να αναρωτηθείς: Όταν ο άνθρωπος ανακάλυψε τα μαθηματικά, τα αρχαία, την Barbie, την Candy και την κάθε παρλαπίπα, τι υπήρχε; ΤΙΠΟΤΑ! Απλά αυτό το ''ών'' πάλεψε με τις ιδέες του, τα πάθη του, τις αδυναμίες του, το κατεστημένο για να ανακαλύψει το δικό του λόγο, το δικό του στίγμα που επιθυμεί να δώσει στη ζωή!

Ερχόμαστε στον κόσμο και μας μαθαίνουν αυτά που κρίνουνε πως πρέπει να μάθουμε. Ερχόμαστε και μας διδάσκουν πως να είμαστε παπαγαλάκια του συστήματος που αποφασίζουν πως πρέπει να επιβάλουν. Μισώ το να πρέπει να γνωρίζω, προκειμένου να προχωρήσω. Μισώ το να πρέπει να έχω δίπλωμα, προκειμένου να ζήσω. Το να ξέρεις κάτι επειδή πρέπει δεν σε ολοκληρώνει. Αντίθετα, σε κάνει πιο μισό. Γιατί εκεί μαθαίνεις, επειδή πρέπει. Όχι επειδή το επιλέγεις. Αν, όμως, εσύ το επιλέξεις και δεν σ' αναγκάσουν οι παρωπίδες και τα καλούπια του συστήματος να το ενστερνιστείς, τότε θεωρείσαι ελεύθερος να επιλέξεις και να ζήσεις! Η ψυχή του ανθρώπου δεν υπάρχει για να σκύβει και να υποτάσσεται σε αλλονών ταπεραμέντα. Η ψυχή σου παίρνει θέση στο σώμα σου για να το θέσει σε λειτουργία, ώστε αυτό να υλοποιήσει τη μαστοριά της ύπαρξής σου. Γι' αυτό κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός. Επειδή, έχει κάτι διαφορετικό να προσφέρει στη ζωή, ένα λόγο μοναδικό για να υπάρχει. Οι περισσότεροι από μας έρχονται και φεύγουν χωρίς να το καταλάβουν. Δεν προλαβαίνουν να αντιληφθούν τον λόγο ύπαρξής τους! Θα 'θελα όλοι να 'μασταν αλλιώτικοι και να απαρνιόμασταν τις παρωπίδες που άλλοι τοποθέτησαν σε 'μας. Οι επιλογές είναι ατομικές. Κανείς και τίποτα δεν χωρά σ‘ αυτές. Η γνώση είναι επιλογή, προκειμένου αυτός που το επιθυμεί να μπορέσει να εξελιχθεί! Η αμάθεια ή αλλιώς το ''δεν γνωρίζω'', δεν αποτελεί έγκλημα. Αντιθέτως, προϋπόθεση για ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ! Κάτι που ο κόσμος σήμερα επιζητεί διψασμένα, για να απεγκλωβιστεί από τα δεσμά στα οποία είναι αναγκασμένος να ζεί...


8

Πρωινό ξύπνημα με καυτό μαύρο καφέ. Κοιτάζω το κινητό – δύο ιδιαίτερα μαθήματα μετά τις έξι. Ανθυπομειδιώ. Ανοίγω το λάπτοπ, 19287 ανάνοιχτα εισερχόμενα μηνύματα – όλα απ’ το facebook. Διαβάζω μονάχα τα τελευταία: event στα οποία το non attending είναι περιττό, posy φωτογραφίες φίλων, βλακώδεις αναρτήσεις στον τοίχο... Πω πω μαλάκα, ‘τίποτα σημαντικό, ζω μονάχα εν λευκώ’ – θεά η Μποφίλιου, πότε θα τη δω live άραγε; Αποφασισμένος ότι δε θα αφήσω τη μέρα μου να κυλήσει οκνά, κλείνω το λάπτοπ και το κινητό και φεύγω για όπου με βγάλει ο δρόμος.

Αντιλαμβάνεστε ότι με το 11 –αναφέρομαι στα πόδια μου – δε θα μπορούσα να φτάσω και πολύ μακριά. Καταφεύγω, λοιπόν, σε μια μικρή λίμνη πλησίον του πεζόδρομου που διέρχεται της περιοχής μου. Το πικ-νικ με μάρανε, σκέφτομαι. Ευτυχώς από άκρατη προνοητικότητα κουβαλώ πάντοτε στο σακίδιο μου ακουστικά. Αράζω, λοιπόν, στις όχθες της λιμνούλας και βάζω να παίξει στο htc το αγαπημένο μου τραγούδι τούτη την εποχή: ‘Η Τζένη των Πειρατών’, σε εκτέλεση φυσικά της ανυπέρβλητα αγαπημένης μου Τάνιας. Το τραγούδι ξεκινά και ‘γω σύντομα χάνομαι στα μαγευτικά βιμπράτα της ίσως πιο διακριτής φωνής στην ελληνική δισκογραφία. Σύντομα, βλέπω την Τζένη να χαμουρεύεται με τους χωριάτες, υποψήφιους εραστές και εν τέλει να υποκύπτει στις ορέξεις τους. Δε φαίνεται να στεναχωριέται, απλώς αναμένει την εκδίκηση. Σε ανύποπτο χρόνο το μαύρο καράβι εμφανίζεται

μέσα στη λίμνη απ’ το πουθενά για να τη σώσει και να την πάρει μακριά. Πριν απ’ αυτό όμως, η Τζένη αποφασίζει ποιοί θα κρεμαστούν. Η ετυμηγορία: ΟΛΟΙ! Και το μαύρο καράβι τα πανιά του ανοίγει και την παίρνει μακριά... «Όλα κύριε Νίκο είναι εδώ όπως τ’ άφησες εσύ κι όπως τα ξέρεις...», ακούω την Τάνια να συνεχίζει. Κλείνω τα μάτια... Φώτα στην παλιά ταβέρνα της πόλης. Η μάνα μου τραγουδά ρεμπέτικα και ο μάγκας καπνίζει αδημανιώς. Και ο καπνός γίνεται φωτιά, πληγή που καίει και δε λέει να γιάνει, οδηγεί στα στενορρύμια και δείχνει τη διαδρομή απ’ την ταβέρνα στο σπίτι. Σε εκείνη την ετοιμόρροπη καλύβα γίνομαι μυσταγωγός μιας ανιέρης τελετουργίας. Πόθος, ηδονή, πίστη και φωνές μεθούν τους παρόντες. Μέθεξις! Και η μικρή κλαίγοντας με παρακαλεί... Βγαίνω ταχέως απ’ τη φωτιά, τρέχω, δεν ακούω, δε μυρίζω. Φοβάμαι το κακό, την τιμωρία. Ο ουρανός βρυχάται. Άτις! Οι ψιχάλες ξεπλένουν τη ντροπή. Νέμεσις! Ανοίγω τα μάτια οδυνηρά –όνειρο που τέλειωσε. Το πρωτοβρόχι συνεχίζεται. Δε βιάζομαι, κοιτάζω έντονα την επιφάνεια της λιμνούλας. Τους μικρούς γαλαξίες που χαράσσονται ανομοιόμορφα. Ξαφνικά, το ντιν-ντιν του κινητού – ειδοποίηση για το μάθημα στις έξιμιση. Σηκώνομαι, κοιτάζω για τελευταία φορά το σκηνικό και φεύγω. Άντιο Τζένη.


9

Τα ιδιαίτερα μαθήματα θεωρούνται εκ των ων ουκ άνευ στην τρίτη λυκείου. Ο μεγάλος ανταγωνισμός και ο εσκεμμένα καλλιεργημένος φόβος κατ’ επίφασην υπαγορεύουν την καταφύγη απάντων των μαθητών σε φροντιστήρια. Το ποσοστό του οικογενειακού προϋπολογισμού που δαπανείται είναι τεράστιο για κάτι που υποθετικά είναι θεμελιωδώς κατοχυρωμένο σαν δωρεάν.

Τα Νέα Ελληνικά έχουν την τιμητική τους ανάμεσα σε άλλα. Η εκμάθηση σωρείας λογίων εκφράσεων και λέξεων σε συνδυασμό με την – δίχως κατανόηση – αποστήθιση ολόκληρων κειμένων αποσκοπούν κυρίως στην ικανοποίηση των εξεταστών και όχι στην παίδευση των διανοητικών ικανοτήτων του ατόμου. Μαθητές, έρμαια των καθηγητών τους, παπαγαλίζουν ασύστολα, λεξιθηρούν και εν τέλει χάνουν την ουσία. Μήπως όμως τα φροντιστήρια δε φέρουν ακέραια την ευθύνη γι’ αυτή την κατάσταση; Όπως ανέφερε εύστοχα γνωστός – και επιτυχημένος για τα αποτελέσματα των μαθητών του φροντιστηρίου του – φιλόλογος είναι αναγκασμένος να ακολουθεί το σύστημα, γιατί αλλιώς, όπως τόνισε, θα τον καταπιεί. Πρόσθεσε, επίσης, ότι τα Νέα Ελληνικά δουλεύουν με marketing. ‘Τους δίνουμε αυτό που θέλουν να διορθώσουν’ είπε επακριβώς. Περιττό, λοιπόν, το συμπέρασμα ότι το σύστημα είναι εκείνο που υποχρεώνει τους μαθητές να καταφεύγουν σε φροντιστήρια, ούτως ώστε να αποκτήσουν τη σωσίβια λέμβο που θα τους γλιτώσει από τη δίνη του . Μια καχεκτική κατάσταση που συντηρείται από την απαρχαιωμένη και χωρίς μέριμνα διδασκαλία, ελέω της αδιαφορίας και της επανάπαυσης καθηγητών και αρμοδίων της δημόσιας εκπαίδευσης, η οποία κατ’ ουσίαν προκύπτει από την πεποίθηση ότι τα ιδιαίτερα θα καλύψουν τυχόν κενά των διδασκομένων. Έχουμε, λοιπόν, ένα φαύλο ατέρμονα κύκλο που σε συνδυασμό με το βλακώδες σύστημα αξιολόγησης, για το οποίο έγινε νύξη νωρίτερα, τον μεγάλο αριθμό μαθητών σε κάθε τάξη και τον

όγκο της εξεταστέας ύλης ωθεί τους νέους στα φροντιστήρια. Το πρόβλημα της παραπαιδείας έχει βαθιά τις ρίζες του στην εκπαίδευση Κύπρου και Ελλάδας. Εκτρέφεται, όμως, σταθερά όχι μόνο από τα αποσαθρωμένα συστήματα των δύο χωρών, αλλά και από άλλους παράγοντες. Επί παραδείγματι, η υποτίμηση της τεχνικής εκπαίδευσης, τα πολλά γνωστικά αντικείμενα (δεύτερη γλώσσα, μουσική κτλ) καθώς και το πενθήμερο των δημοσίων σχολείων με τις μειωμένες ώρες διδασκαλίας είναι λογικό να αφήνουν πολλά κενά, τα οποία οι μαθητές αποπειρούνται να καλύψουν τα απογεύματα. Δυστυχώς, οι απολήξεις των κλαδιών της παραπαιδείας δε φτάνουν μονάχα μέχρι το Λύκειο, καθώς πολλοί φοιτητές συνεχίζουν να καταφεύγουν σε ιδιαίτερα μαθήματα για να ανταπεξέλθουν. Έχει, λοιπόν, καταστεί η παραπαιδεία απαραίτητο ναρκωτικό για τους διδασκομένους; Υπάρχει απεξάρτηση; Μήπως οποιαδήποτε κίνηση προς αυτή την κατεύθυνση δύναται να προκαλέσει αναταράξεις και μεμψιμοιρία; Ενα «φινλανδικό» ευχάριστο σχολείο, με γενική εκπαίδευση, αποκομμένο από το πανεπιστήμιο φαντάζει πραγματικά ουτοπικό και λογικά θα συνέχιζε να ευνοεί τα φροντιστήρια. Βάσει αυτών των δεδομένων, η μείωση του αριθμού των μαθητών ανά τμήμα, η αλλαγή των κριτηρίων αξιολόγησης, καθώς και η καλύτερη κατάρτιση των διδασκόντων θα βελτίωνε την κατάσταση και θα βοηθούσε στην απορρόφηση των απασχολουμένων στα φροντιστήρια. Η παραπαιδεία στις μέρες μας είναι πρόβλημα κοινωνικο-οικονομικό, εκτροχιάζει την εκπαιδευτική διαδικασία και προκαλεί οικονομική αιμορραγία στις πλείστες οικογένειες. Ας μη ξεχνάμε όμως, ότι οι εργαζόμενοι σε αυτή είναι άνθρωποι δικοί μας: τα αδέρφια μας, οι φίλοι, οι συγγενείς μας.


10

written by Amanda Claire Marshall

A new chapter of my life! That was what passed through my mind as I watched the door fall shut behind my departing parents and directly after that: Gosh what on earth have I got myself in to? This panicky second thought came from the knowledge that my parents would get into our car the very next morning and drive the 394 miles back to our home in Germany. And that, if I should need them, they were not just down the road or a few hours drive away but in a different country altogether. This is a feeling many Freshers starting off at Essex have to contend with, after all our Uni has the reputation of being one of the most multicultural Universities England has on offer, and like so many others I very quickly got my act together and reassured myself that I would be alright even though my parents were no longer just ‘down the road’. What followed so far has been a marvelous time spent at Essex, but it has also been an eyeopener as to the many differences between the ways english and german Universities are run and the predominant attitudes of the students. I have come to believe that in order to appreciate a country fully one has to have left it for a while and lived in a different one. Only then one is able to have a clear, unobstructed look at the different aspects of each and judge them accordingly. Belonging to those strange amalgamations of people who have one german and one english parent and therefore feel at home in both countries, and having been asked to contribute an article to this paper, I would like to share my thoughts on the differences between english and german student lives with you. You never know: it might amuse you and it might even

make you look at your time at an english University in a slightly different light. The very first difference, and it is a huge one, became apparent the moment I sidled into the student registration office on square 5 to tentatively ask about information relevant for overseas students wanting to study Psychology at Essex. The first big surprise: the kindly lady on the other side of the counter was smiling at me and the smile did not vanish the moment she found out I actually had a question but to the contrary grew even broader. And when, five minutes later, I was sitting opposite the man responsible for dealing with all undergraduate applications for the Psychology course at Essex, who, apart from answering all my questions, was animatedly writing out all the information I would need on a sheet of paper which he afterwards pressed into my palm with a cordial handshake, I was absolutely flabbergasted. In Germany, we seem to think that part of the qualification of getting into University is finding out how to go about it in the first place and consequently administrative staff do their utmost to make it as hard as they possibly can. The person deciding to study in Germany must prepare to battle his way through a wealth of internet research and must also muster the strength to exhibit the necessary nerve and callousness to ask a host of vexed and annoyed people directly about the things that, try as he might, are just impossible to find on the net. You can imagine my surprise when, after having prepared to do verbal battle for the information I needed, I came away with my prize so easily and pleasantly.


11

Of course, having decided to study in England I could not forgo skimming over the University ratings and that was where the next big difference struck me: english Universities were actually rated according to sensible things such as how many students completed the courses, how many first class degrees were among the graduates and something called ‘student satisfaction’. In Germany we have none of this, the most eminent, sought after University is the one at which the courses are the hardest and most difficult to complete, the logic behind this being that anyone who manages to get through a course such as this must truly be brilliant. So while visiting a german University on an open day it is quite probable that you will come up against a smug person telling a crowd of prospective students very proudly that “at this University 75% of students don’t make it” at which the crowd of listeners will ooh and aaah and cast admiring looks around the stately halls that apparently have made the lives of so many students a misery. This concept also applies to the first lecture or welcome meeting once you have actually got in, in which the lecturer will explain in the most detailed, vivid and gruesome terms all the different ways in which students will fail to achieve their degree. Reassuring the multitude that however hard they try the majority of them will fail dismally. So being mentally prepared for the You-won’t-make-it-speech, I was very surprised when the man in my first lecture congratulated us all for having come so far already and then went on to tell us that there was no reason for not completing this course successfully if we put our minds to it. Of course this way of putting things gives rise to the third great difference I would like to mention here. In Germany, being able to study is viewed as a privilege and a very serious one at that. When one of my friends took me to see his University and we shuffled through the library, trying to make as little noise as possible, I

could hardly believe my eyes when I looked at the monitors of the many students bent over their notes and found that every single one of them was showing information relevant for the particular course the student seemed to be taking and not, as in our library, 2/3 of them displaying the familiar blue heading of Facebook we all know so well. I felt the same astonishment while sitting in on a seminar and half the students raised their hand after the lecturer had asked a question. I only had one seminar in my first year but contrary to half of us raising our hands to answer the lecturer’s question, more than half of us though it more prudent to duck behind our desks. And if this is not already telltale enough, the look on a german student’s face when I tell them that we have three different clubs underneath our squares and some form of clubbing going on every night says it all. And after I have told them about all our societies and clubs, the many bars and cafés on campus they usually sigh woefully and mutter something about life being pretty unfair. So this has been an estimation of the three largest differences between english and german student life and because I do not want this article to become unbearably long I shall leave it at that. I must of course add that having never studied at a german University myself most of what I have written comes from what my friends have told me and from what I have seen while visiting and is therefore derived from the german Universities in my area. For me personally, coming to study at the University of Essex was a good decision and one I have never regretted making. Studying in England provides a welcoming social life around the actual course that I never would have experienced if I had stayed in Germany and it has made the time I have spent studying there so far into an episode of my live I will always look back on with nice pleasure.


Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα

«Νέα Γενιά σε Δράση»

Θέλετε να έρθετε σε επαφή με νέους ή οργανώσεις από κάποια άλλη χώρα; Σας ενδιαφέρει η «Ευρωπαϊκή Εθελοντική Υπηρεσία»; Θέλετε να μάθετε τι είναι οι «ανταλλαγές νέων»; Είστε διοργανωτής δραστηριοτήτων και αναζητάτε εξειδικευμένη κατάρτιση;

Μάθετε περισσότερα στη διεύθυνση: www.youth.org.cy

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ: ΕΘΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» Ευγενίας&Αντωνίου Θεοδότου 6, 1060 Λευκωσία Τηλ. 22-402620 Φαξ.22-402653 Email: info@youth.org.cy


Ευρωπαϊκή Εθελοντική Υπηρεσία •Είστε νέοι και θέλετε να προσφέρετε εθελοντική υπηρεσία σε κάποια χώρα του εξωτερικού; •Σας ενδιαφέρει ο πολιτισμός, ο αθλητισμός, η κοινωνική μέριμνα, οι τέχνες, το περιβάλλον, η πολιτισμική κληρονομία; •Θέλετε να ζήσετε στο εξωτερικό για περίοδο έως και 12 μηνών;

Μάθετε περισσότερα στη διεύθυνση: www.youth.org.cy

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ: ΕΘΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» Ευγενίας&Αντωνίου Θεοδότου 6, 1060 Λευκωσία Τηλ. 22-402620 Φαξ.22-402653 Email: info@youth.org.cy


Η τεχνολογία αναπτύσσεται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς και ο ΑΓΩΝΑΣ δεν θα μπορούσε να μείνει πίσω… Μέσω της ιστοσελίδας μας μπορείτε να ενημερώνεστε για διάφορα θέματα που μας αφορούν όλους, άμεσα, με σοβαρότητα, εγκυρότητα και αξιοπιστία…

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Μέσα στην ιστοσελίδα μας βρείτε - τις ανακοινώσεις μας - αποφάσεις Φοιτητικών Ενώσεων - αρθρογραφία από στελέχη και φίλους - πληροφορίες για τις δραστηριότητες μας - ατζέντα με τις εκδηλώσεις του ΑΓΩΝΑ - απαντήσεις σε διάφορα φοιτητικά θέματα - διάφορα αφιερώματα - τα ΕΝΤΥΠΑ μας

ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ

ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

http://agwnas.com


γράφει ο

Ανδρέας Ανδρέου

Στις 14 του περασμένου Αυγούστου, πραγματοποιήθηκε κάτι ασύλληπτα επαναστατικό. Κάτι απίστευτα γενναίο, κάτι αληθινά πατριωτικό, κάτι γοητευτικά ελπιδοφόρο. Καθόλου τυχαία η επιλογή της ημερομηνίας. Θλιβερή επέτειος της δεύτερης φάσης της τουρκικής εισβολής που ξέσκισε τον τόπο μας στα δύο και η μερα που ειπώθηκε η φράση «Η Αϊσέ μπορεί να πάει διακοπές» από τον τότε Πρωθυπουργό προς τον Υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας όταν άρχισε η στρατιωτική επιχείρηση στην Κύπρο.

Φαινομενικός σκοπός της εκδήλωσης ήταν η ευαισθητοποίηση ενάντια στον αντιμιλιταρισμό και τα θέματα της ελευθερίας και της συνύπαρξης των λαών. Κάποιοι από εμάς βέβαια το έχουμε να αναλύουμε τα δε-δομένα σε πιο βαθύ επίπεδο. Η συγκεκριμένη εκδήλωση για μας ήταν κάτι πολύ πιο σπουδαίο από αυτό. Για ε-μάς, η συγκεκριμένη εκδήλωση ήταν μια επανάσταση. Ήταν η πιο σπουδαία πράξη διαμαρτυρίας που τουλάχιστον εγώ προσωπικά έκανα ποτέ. Πολύ πιο σπουδαία από οτιδήποτε το τυπικό, οτιδήποτε το προγραμματισμένο για μια φορά το χρόνο, απλά για να διατηρείται το… έθιμο.

Καθόλου τυχαία η επιλογή του ονόματος της εκδήλωσης. Αντιμιλιταριστική Επιχείρηση Ειρήνης. Ένα όνομα που χλευάζει τον παραπλανητικό χαρακτηρισμό που χρησιμοποιείται από την Τουρκία για την εισβολή ως «ειρηνική παρέμβαση».

Αυτή η εκδήλωση ήταν κάτι το διαφορετικό και ξύπνησε μέσα μου το πιο πατριωτικό και αντικατοχικό αίσθημα που είχα ποτέ. Ήταν μια πρόκληση. Ήθελα όσο τίποτα άλλο να γίνω μέρος αυτής της ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ επανάστασης. Γιατί, ναι, είναι επανάσταση.

Καθόλου τυχαία η επιλογή του λογοτύπου. Μια τροποποιημένη αντιμιλιταριστική εκδοχή του γνωστού λογότυπου που συναντάται σε στρατιωτικές περιοχές και σε στρατόπεδα του κατοχικού στρατού. Αντί ο στρατιώτης να κρατάει ένα όπλο, κρατάει μια κιθάρα. Ακόμη, η φράση «Προσοχή στρατιωτική ζώνη» αντικαθίσταται από τη φράση «Προσοχή μη στρατιωτική ζώνη».

Είναι επανάσταση γιατί σε ένα παράνομο καθεστώς, το οποίο παραβιάζει κάθε αρχή δημοκρατίας, ελευθερίας και αξιοπρέπειας για τόσα πολλά χρόνια και καταπιέζει και χρησιμοποιεί μια μειονότητα, τους Τ/κ συμπατριώτες μου, για πολιτικούς σκοπούς, γίνεται κάτι ηρωικό.

Καθόλου τυχαία η επιλογή του χώρου πραγματοποίησης της εκδήλωσης. Έξω από τον Καθεδρικό ναό της Αγίας Σοφίας που οι εισβολείς, παρανόμως και ανηλεώς οικειοποιηθήκαν και μετονόμασαν σε Τζαμί Selimiye. 15

Με την διαμαρτυρία αυτή, οι Τ/κ έδειξαν στην διεθνή κοινότητα ότι το πρόβλημα δεν είναι ενδοκοινοτικό αλλά διεθνές. Ότι δεν κινδυνεύουν από τους Ε/κ αλλά από την ίδια την Τουρκία. Ήταν ένα δυνατό, ίσως το δυνατότερο, χαστούκι στην Τουρκία και στους ψευδείς ισχυρισμούς της ότι βρίσκεται στην Κύπρο για να προστατεύσει τους Τ/κ.


Οι προεκτάσεις της τραγωδίας γράφει ο Ζήνωνας Τζιάρρας Διεθνολόγος - University of Warwick PhD (Cand.) Politics and International Studies zenonas.tziarras@hotmail.com

Νωρίς τα ξημερώματα της 11ης Ιουλίου μετά από περιστατικό πυρκαγιάς, στην Ναυτική Βάση Ευάγγελου Φλωράκη στο Μαρί, εξεράγησαν 98 εμπορευματοκιβώτια με αποτέλεσμα 13 νεκρούς και 62 τραυματίες. Είχε επίσης ανυπολόγιστες ζημιές στη Ναυτική Βάση, στον ηλεκτροπαραγωγό σταθμό της ΑΗΚ και σε περιουσίες στα γύρω χωρία, αφού το ωστικό κύμα της έκρηξης είχε ακτίνα μεγαλύτερη των τριών χιλιομέτρων. Τα εμπορευματοκιβώτια απετέλεσαν τα τελευταία τρία χρόνια αντικείμενο συζητήσεων στο Υπουργείο Άμυνας (ΥΠΑΜ), στην Επιτροπή Άμυνας της Βουλής αλλά και στο Γενικό Επιτελείο Εθνικής Φρουράς (ΓΕΕΦ) χωρίς να παρουσιαστούν όμως ουσιαστικά αποτελέσματα ή λύσεις. Το τραγικό αυτό συμβάν σε συνάρτηση με τις υπόλοιπες τοπικές, περιφερειακές και διεθνείς συγκυρίες έχει παρουσιάσει σοβαρές επιπτώσεις σε πολλούς τομείς από τους οποίους ο οικονομικός δεν είναι ο λιγότερο σημαντικός. Περαιτέρω, αναδύει ερωτηματικά για το ρόλο και την κατάσταση της Εθνικής φρουράς (ΕΦ) καθώς και για το μέλλον του τόπου. Χωρίς να ασχοληθούμε ιδιαίτερα με το τραγελαφικό πολιτικό και παραπολιτικό παρασκήνιο που ξετυλίγεται σε επίπεδο πολιτικών κομμάτων μετά το τραγικό συμβάν, θα εξετάσουμε παρακάτω εν συντομία κάποιους από τους τομείς που επηρεάζονται από τη «βιβλική» - όπως ονομάστηκε – καταστροφή στο Μαρί και θα καταλήξουμε προτείνοντας την κατάργηση της ΕΦ για συγκεκριμένους λόγους και με συγκεκριμένα επιχειρήματα, μακριά από ιδεοληψίες και δογματικές αντιλήψεις.

σο των εθνικών οικονομιών όσο και της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω της κρίσης της Ευρωζώνης. Τρανταχτά παραδείγματα αυτής της οικονομικής κρίσης είναι η Ελλάδα, η Ισπανία, ακόμα και οι ΗΠΑ, ενώ τους τελευταίους μήνες φαίνεται ότι μπήκε και η Κύπρος στον κατάλογο των επηρεασμένων χωρών. Υπό αυτό το πρίσμα, η συγκυρία μέσα στην οποία έλαβε χώρα η εν λόγω τραγωδία του Ιούλη δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερη. Υπολογισμοί λένε ότι η συνολική ζημιά που προκάλεσε στην οικονομία η έκρηξη, ξεπερνά τα 2.5 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ η Κυπριακή Δημοκρατία έχει ήδη επιβαρυνθεί τα μέγιστα ούτως ώστε να ανακτήσει την παραγωγή ενέργειας που χάθηκε από την καταστροφή του σταθμού, η οποία κάλυπτε το 50%-60% της ζήτησης ρεύματος. Η τραγωδία στο Μαρί σηματοδότησε και το σημείο καμπής της ήδη αποδυναμωμένης κυπριακής οικονομίας. Οι μακροπρόθεσμες συνέπειες έχουν αρχίσει να διαφαίνονται ενώ υπάρχουν και άμεσες επιπτώσεις στην οικονομία. Αν και η έλλειψη ηλεκτρικού ρεύματος έχει προκαλέσει οικονομικές ζημιές σε μικρομεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις που αποτελούν την ατμομηχανή της κυπριακής οικονομίας, οι εκτιμήσεις που προέβλεπαν μείωση του τουρισμού και σοβαρό πλήγμα στον τουριστικό τομέα γενικότερα, απόδείχτηκαν λανθασμένες χάρη στην σωστή διαχείριση του ζητήματος από το κράτος. Παρόλα αυτά είναι γεγονός ότι, εν μέσω παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, η έκρηξη στο Μαρί έδωσε καθοριστικό κτύπημα στην κυπριακή οικονομία με αποτέλεσμα πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις να έχουν κλείσει και τα ποσοστά του πληθωρισμού και της ανεργίας να έχουν αυξηθεί. Ανάσα αισιοδοξίας σε όλο αυτή τη κατάσταση δίνει το πρόσφατο δάνειο που έλαβε η ΚΔ από τη Ρωσία, ύψους 2.5 δισεκατομμυρίων ευρώ, με πολύ χαμηλό επιτόκιο.

Οικονομία Όπως είναι γνωστό, ολόκληρος ο κόσμος και ιδιαίτερα η Ευρώπη περνά μια οικονομική κρίση που έχει ως αποτέλεσμα την αποδυνάμωση το16


Επιπλέον, επιπτώσεις από την κυπριακή οικονομική ύφεση θα έχει και η οικονομία της ΕΕ αφού πλέον η αλληλεξάρτηση των κρατών-μελών της σε οικονομικό επίπεδο και η εύθραυστη οικονομική κατάσταση αυτή τη στιγμή δεν αφήνουν πολλά περιθώρια. Συγχρόνως, η ενεργειακή κρίση που προκάλεσε η καταστροφή του ηλεκτροπαραγωγού σταθμού φέρνει στο προσκήνιο τόσο την ανάγκη για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας όσο και την ανάγκη ταχείας εκμετάλλευσης των υποθαλάσσιων ενεργειακών πόρων. Η σοβαρότητα βέβαια αυτού του προβλήματος συνεπάγεται και την ανάγκη δημιουργίας μιας καλά μελετημένης στρατηγικής στον τομέα της ενέργειας ούτως ώστε να αντικρουστούν οι οποιεσδήποτε προσπάθειες εκμετάλλευσης της ευάλωτης θέσης στην οποία βρίσκεται αυτή τη στιγμή η ΚΔ (βλ. για παράδειγμα τουρκικές προκλήσεις). Γενικά οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις που έχουν υιοθετηθεί από την κυβέρνηση μαζί με τη ρωσική βοήθεια ωθούν μεν την κυπριακή οικονομία προς τα εμπρός αλλά δεν λύνουν το πρόβλημα. Οι περικοπές στους μισθούς, οι αυξήσεις σε ΦΠΑ κτλ. ίσως γεμίσουν τα ταμεία προς το παρόν. Το πρόβλημα όμως δεν είναι τόσο το από που έρχονται τα λεφτά, όσο το που πάνε. Οι αλλαγές που πρέπει να γίνουν είναι συστημικές και ίσως να χρειαστούν ακόμα και συνταγματικές μεταρρυθμίσεις για να καταπολεμηθούν τεράστιες ετήσιες δαπάνες όπως είναι οι πολλαπλές συντάξεις, τα πολλαπλά επιδόματα, οι κατά πολύ ευνοούμενοι κρατικοί αξιωματούχοι, τα τεράστια εφαπαξ και πολλά άλλα. Επίσης, για να κινηθεί η αγορά επιβάλλεται η μείωση του ΦΠΑ και όχι η αύξησή του. Παράλληλα είναι σημαντικό να φορολογηθεί και το μεγάλο κεφάλαιο με ένα συμβολικό ποσοστό, τουλάχιστο προς το παρόν, για να ανασάνει η οικονομία. Όλα τα παραπάνω επιβάλλονται ακόμα και αν η υλοποίηση τους είναι στην πράξη πολύ δύσκολη, είτε λόγω κομματικών είτε λόγω συντεχνιακών εμποδίων. Γενικά πρέπει να γίνει έλεγχος στα έξοδα του κράτους, στις αλόγιστες δαπάνες, στις φοροδιαφυγές, στις παράνομες προμήθειες που παίρνουν μεσάζοντες από προσφορές που δίνει το κράτος κτλ. Τέλος, σημαντικές περικοπές πρέπει να γίνουν και στον τομέα της άμυνας, για τον οποίο ξοδεύεται πολύ μεγάλο μέρος του κρατικού προϋπολογισμού, με τελικό σκοπό την κατάργηση του στρατού, για λόγους που εξηγούμε πιο κάτω. Πέραν όμως της οικονομίας, τα προβλήματα επεκτείνονται και αλλού.

Πολιτική Η οικονομική αποδυνάμωση ενός κράτους συνεπάγεται τη μείωση της συνολικής του ισχύος. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι το παραλύει αλλά όντας σε μειονεκτική θέση δεν του επιτρέπει να κινηθεί όπως θέλει στην εσωτερική ή στην εξωτερική του πολιτική. Έτσι, συνήθως, χάνει τη λαϊκή υποστήριξη με συνέπεια την σύγκρουση κράτους-κοινωνίας. Στην Κύπρο όμως τα πράγματα είναι ακόμα πιο περίπλοκα δεδομένου του πολιτικοστρατιωτικού προβλήματος που η Κυπριακή Δημοκρατία αντιμετωπίζει με τις τουρκικές κατοχικές δυνάμεις, την τουρκοκυπριακή ηγεσία και ιδιαίτερα την Τουρκία. Με αφετηρία το γεγονός ότι η Τουρκία ακολουθεί μια πολιτική αναμονής περιμένοντας να εκμεταλλευτεί οποιεσδήποτε πραγματικότητες προκύψουν, τότε διαφαίνονται αρνητικές πιθανότητες. Όταν ένα κράτος χάσει μερίδα της διπλωματικής του ισχύος – η οποία όντας συνδεδεμένη με όλες τις άλλες πηγές κρατικής ισχύος δεν μένει ανεπηρέαστη – τότε η αποτελεσματικότητά του στο πλαίσιο οποιωνδήποτε διαπραγματεύσεων είναι αμφίβολη. Επιπρόσθετα, αν η ΚΔ τελικά αντιμετωπίσει μια σημαντική οικονομική αποδυνάμωση τότε θα βρεθεί σε μειονεκτική θέση σε ότι αφορά συμφωνίες με κράτη ή εταιρίες για τη διαχείριση των ενεργειακών της πηγών. Με αυτό το τρόπο μπαίνει δηλαδή σε ένα φαύλο κύκλο όπου η οικονομική ανεπάρκεια και η κοινωνική αστάθεια αποτρέπουν τις όποιες διεκδικήσεις. Η παρούσα χρονική στιγμή είναι ιδιαίτερα σημαντική εφόσον προκαλεί τη διπλωματική ικανότητα της ΚΔ. Το κράτος βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο κατά το οποίο πρέπει, παρόλη την εσωτερική κρίση που περνά, να καταφέρει να εκμεταλλευτεί σωστά τις διπλωματικές του σχέσεις για να διαχειριστεί και την εξωτερική κρίση που δημιουργείται με τις απειλές της Τουρκίας και την προσπάθεια εξόρυξης του κυπριακού φυσικού αερίου. Αν και οι μέχρι τώρα διπλωματικές ενέργειες φαίνονται επαρκείς και σωστές, το εγχείρημα είναι δύσκολο αφού πολλές φορές ο σχηματισμός στρατηγικής στα διάφορα επίπεδα διακυβέρνησης, δεν γίνεται με βάση το κρατικό συμφέρον αλλά με βάση το προσωπικό ή κομματικό συμφέρον.

17

Εθνική Φρουρά Μια άλλη παράμετρος αυτού του ζητήματος, η οποία δεν μπορεί να μείνει ασχολίαστη, είναι αυτή της ΕΦ. Παρόλο που τα εμπορευματοκιβώτια με τα πυρομαχικά δεν ήταν ιδιοκτησία της Κυπριακής Δημοκρατίας, η αδυναμία της ΕΦ


να προλάβει τα χειρότερα παρουσιάζει συστημικά προβλήματα τόσο της ίδιας όσο και του Υπουργείου Άμυνας γενικότερα. Σε αυτή τη συζήτηση φυσικά δεν πρέπει να παραμεληθεί το γεγονός ότι το τραγικό αυτό ατύχημα δεν είναι το πρώτο που συμβαίνει στην ΕΦ. Ένα παράδειγμα, το οποίο αποτελεί και τραγική σύμπτωση είναι ο θάνατος του αρχηγού της ΕΦ Ευάγγελου Φλωράκη, στις 10 Ιουλίου 2002 μετά από πτώση ελικοπτέρου, το όνομα του οποίου είχε και η Ναυτική Βάση στο Μαρί όπου έγινε η έκρηξη. Τα ατυχήματα της ΕΦ όμως δεν περιορίζονται σε αυτό. Περιλαμβάνουν και άλλους λάθος χειρισμούς πυρομαχικών ή οπλικών συστημάτων οι οποίοι κατά καιρούς προκάλεσαν θανάτους και τραυματισμούς. Διερωτάται κανείς τι πρέπει να γίνει, ενώ έχουν βγει διάφοροι οι οποίοι υποστηρίζουν πως η ΕΦ χρειάζεται μεγαλύτερη κρατική χρηματοδότηση. Το επιχείρημα είναι ότι η ΚΔ είναι ένα κράτος υπό κατοχή και πρέπει να έχει τα μέσα να αμυνθεί σε περίπτωση ανάφλεξης του προβλήματος με την Τουρκία. Η αλήθεια βέβαια είναι ότι η ΕΦ, μετά το 74’, έχει σκοτώσει περισσότερους Ελληνοκύπριους στρατιώτες απ’ ότι η Τουρκία. Επίσης όταν κάποιοι λένε πως η ΕΦ χρειάζεται περισσότερη χρηματοδότηση φαίνεται ότι υπερεκτιμούν το ρόλο και τις δυνατότητες της, υποτιμούν τις δυνατότητες της Τουρκίας, ενώ παράλληλα αγνοούν τις διαχρονικές επιπτώσεις της διατήρησης της ΕΦ στην οικονομία και στην κοινωνία. Τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Το παράδοξο είναι ότι με βάση την ορθολογική και νηφάλια ανάλυση των καταστάσεων γίνεται ξεκάθαρο ότι η αποστρατικοποίηση θα υπηρετούσε πολύ καλύτερα τους σκοπούς της ΚΔ, τόσο σε πολιτικό και οικονομικό όσο και σε στρατηγικό επίπεδο. Ακολουθεί η ανάλυση των τριών αυτών επιπέδων. • Οικονομικό Καταρχήν το κόστος διατήρησης της ΕΦ είναι πολύ μεγάλο και επιβαρύνει κατά πολύ την οικονομία της ΚΔ. Ο κρατικός προϋπολογισμός του τελευταίου έτους για το Υπουργείο Άμυνας έχει ομολογουμένως μειωθεί από 115 εκατομμύρια το 2010 σε 105 εκατομμύρια το 2011 αλλά παραμένει μια μεγάλη ετήσια δαπάνη. Συγκεκριμένα τα 42 εκατομμύρια αφορούν μόνο στις τακτικές δαπάνες και τη διατήρηση του στρατεύματος της ΕΦ, 18

και αυτό για λόγους λιτότητας. Σε περιόδους οικονομικής κρίσης, όπως η παρούσα, τέτοιου είδους μειώσεις δεν είναι ουσιαστικές, παρά μόνο επιφανειακές, ιδιαίτερα για ένα σώμα όπως η ΕΦ το οποίο στην ουσία προσφέρει μόνο αίσθημα ασφάλειας και όχι πραγματική ασφάλεια. Επίσης, η κατάργηση της στρατιωτικής θητείας (ξεκαθαρίζουμε ότι δεν υποστηρίζεται η φυγοστρατία) σημαίνει ότι οι χιλιάδες των στρατιωτών θα καταλήξουν είτε στην αγορά εργασίας και στην παραγωγή είτε στην ακαδημαϊκή/φοιτητική κοινότητα. Με αυτό τον τρόπο θα προσφέρουν στην οικονομία και στην κοινωνία αντί να επιβαρύνουν το κράτος για 2 χρόνια. Υπάρχει φυσικά και η πιθανότητα αύξησης των αριθμών της ανεργίας, ιδιαίτερα εν μέσω οικονομικής κρίσης, αλλά αυτό θα ήταν αναμενόμενο εφόσον τα ποσοστά της ανεργίας παρουσιάζουν ούτως η άλλως άνοδο. Πρέπει επίσης να γίνει μελέτη για την ανακατανομή αυτών που εργάζονται στην ΕΦ και στο ΥΠΑΜ, σε άλλες υπηρεσίες ή σώματα ασφαλείας. • Πολιτικό Μια τέτοια κίνηση σε πολιτικό επίπεδο θα αφοπλίσει την Τουρκία από οποιαδήποτε επιχειρήματα διατήρησης του κατοχικού στρατού και θα δώσει στην ΚΔ ηθική και πολιτική υπεροχή – ας σημειωθεί ότι σε αμυντικό επίπεδο ουδέποτε θα μπορούσε να έχει οποιουδήποτε είδους υπεροχή. Επιπλέον, με αυτό τον τρόπο θα εξαλείφονταν και στην πράξη οποιεσδήποτε αντιλήψεις περί στρατιωτικής «απειλής» των Τουρκοκυπρίων, πράγμα το οποίο θα δρούσε και σαν κίνηση καλής θελήσεως δίνοντας λόγους και για την εναντίωση των Τουρκοκυπρίων προς την Τουρκία. Μεταξύ αυτών θα είχε και διπλωματικά οφέλη υπό την έννοια ότι θα έδινε ώθηση σε αιτήματα και προτάσεις της ΚΔ σε διεθνή φόρα (οργανισμούς). Στην παρούσα φάση, η ανακοίνωση μιας τέτοιας πρόθεσης, δεδομένης της κρίσης που ξετυλίγεται στο Αιγαίο με την Τουρκία, ίσως να ακουγόταν παράλογη. Αν το δει κανείς όμως από άλλη σκοπιά, κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι η διεθνής κοινότητα θα έπρεπε να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της στην Κύπρο εμπράκτως εφόσον ΕΦ δεν θα υπήρχε. Παράλληλα, οι οποιεσδήποτε στρατιωτικές απόπειρες της Τουρκίας ενάντια σε ένα


κράτος που δεν θα είχε αμυντικές ικανότητες, θα ξεσήκωναν μαζικές αντιδράσεις ενώ οι προθέσεις της Άγκυρας θα γίνονταν πλέον ξεκάθαρες Επίσης η αποστρατικοποίηση θα ήταν κάτι που θα καλωσόριζαν όλοι οι διεθνείς παράγοντες σαν κίνηση καλής θελήσεως για την επίλυση του προβλήματος. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο, και επειδή η ασφάλεια παρόλα αυτά παραμένει σημαντική, η ΚΔ θα μπορούσε να ζητήσει εξωτερικές εγγυήσεις διατήρησης της ειρήνης από ενισχυμένες δυνάμεις του ΟΗΕ αλλά και από χώρες της ΕΕ, κάτι που θα ήτανε και πιο αποτελεσματικό στο να αποτρέψει την Τουρκία από οποιαδήποτε εχθροπραξία. Με λίγα λόγια, όταν δεν παίζεις το παιχνίδι κάποιου άλλου (π.χ. της Τουρκίας) δεν μπορείς να χάσεις. Όταν θέτεις στο παιχνίδι του δικούς σου κανόνες μπορείς να κερδίσεις πολύ πιο εύκολα.

κή κοινωνία έχει εξελιχθεί μέσα σε ένα μιλιταριστικό περιβάλλον με φόβους για την ασφάλειά της. Είναι επίσης κατανοητό το γεγονός ότι η ΕΦ είναι συνειδησιακά συνδεδεμένη με εποχές και καταστάσεις όπου το εθνικό φρόνημα και η ανάγκη για αυτοδιάθεση είχαν άλλο βάρος. Στην Κύπρο όμως του 21ου αιώνα και με τα δεδομένα που υπάρχουν αυτή τη στιγμή, η κρατική πολιτική δεν μπορεί να στηρίζεται σε συναισθηματισμούς ή πολιτικές άλλων εποχών και καταστάσεων. Έτσι, στην περίφημη λατινική φράση «αν θες ειρήνη προετοιμάσου για πόλεμο», θα ήτανε λογικότερα να απαντούσαμε «αν θες ειρήνη ΜΗΝ προετοιμαστείς για πόλεμο». Καταληκτικά, και επιστρέφοντας στις επιπλοκές της κυπριακής τραγωδίας στο Μαρί, πρέπει να σημειωθεί ότι αν και στο παρόν άρθρο δεν δόθηκε βαρύτητα στην ανάγκη για απόδοση ευθυνών, εννοείται ότι κάτι τέτοιο επιβάλλεται. Εννοείται επίσης ότι εκτός από την απόδοση πρέπει να γίνει και η ανάληψη των ευθυνών από τους υπαίτιους, όποιοι και αν είναι αυτοί. Όμως, η διαδικασία που θα οδηγήσει σε αυτό πρέπει να γίνει με νηφαλιότητα και μακριά από συναισθηματικές εξάρσεις. Το θέατρο του παραλόγου που ξετυλίγεται στην πολιτική σκηνή και στα ΜΜΕ δεν πρέπει να επηρεάσει τους Κύπριους. Οι ώρες είναι πραγματικά κρίσιμες για την ΚΔ. Ούτε το μίσος αλλά ούτε και οι συγκρούσεις βοηθούν. Οι παραλογισμοί, οι ακρότητες, οι άσκοπες πολιτικές συγκρούσεις, οι μικροπολιτικές σκοπιμότητες και οι πολιτικές ανευθυνότητες, είναι κάτι που έχουμε ξαναδεί και είναι ότι χειρότερο. Χρειάζεται κριτική και αυτοκριτική, χρειάζεται επίπληξη, χρειάζεται αλλαγή αλλά χρειάζεται και ενότητα. Οι παραπάνω πραγματικότητες πρέπει να μετρηθούν με σοβαρότητα και να υιοθετηθούν αποφασιστικά μέτρα και λύσεις για την υπερπήδηση οποιωνδήποτε εμποδίων. Σε τέτοιες στιγμές δεν χωράνε επιφανειακές πολιτικές ούτε δογματικές αντιλήψεις. Οι κυβερνώντες αλλά και ολόκληρη η πολιτική σκηνή της Κυπριακής Δημοκρατίας πρέπει να εργασθούν για το κοινό καλό. Αυτή είναι η ευκαιρία τους να επιδείξουν πολιτική ακεραιότητα και να ανατρέψουν την επικρατούσα εικόνα της αποτυχίας και αναποτελεσματικότητας που διατηρεί η πολιτική σκηνή της Κυπριακής Δημοκρατίας εδώ και σχεδόν 40 χρόνια.

• Στρατηγικό Μεταξύ άλλων, στο στρατηγικό επίπεδο εμπίπτουν και οι διαδικασίες εξοπλισμού που πολλές φορές προκύπτουν από το «δίλημμα ασφάλειας» που αντιμετωπίζουν κάποιες χώρες. Είναι δηλαδή μεταξύ του να αυξήσουν τους εξοπλισμούς τους με κίνδυνο να προκαλέσουν κάποια άλλη χώρα, και του να σταματήσουν να εξοπλίζονται - για να μην προκαλούν με κίνδυνο να καταστούν πολύ αδύναμες για να αντιμετωπίσουν πιθανές αναθεωρητικές και επεκτατικές τάσεις κάποιας άλλης χώρας. Το παράδοξο στην περίπτωση της Κύπρου είναι ότι ένα τέτοιο δίλημμα είναι μόνο πλασματικό. Η πραγματικότητα είναι πως είτε η ΚΔ αυξήσει τους εξοπλισμούς της είτε όχι, το απότέλεσμα είναι το ίδιο. Τα μεγέθη της Κύπρου και της Τουρκίας είναι ανόμοια και μη συγκρίσιμα. Γι’ αυτό, καλύτερα να μεταφερθεί το παιχνίδι σε καθαρά και μόνον πολιτικό επίπεδο. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι η μόνη χώρα που ξεπερνά την Τουρκία σε στρατιωτικούς εξοπλισμούς είναι οι ΗΠΑ εφόσον η πρώτη έχει ξεκινήσει ένα δεκαετές πρόγραμμα εξοπλιστικών δαπανών της τάξης των 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Έτσι, γίνεται αντιληπτό ότι οι στόχοι των όποιων προσπαθειών της ΚΔ για στρατιωτική αναβάθμιση είναι εκτός πραγματικότητας και χωρίς ουσία. Είναι πολύ πιθανόν τα περί αποστρατικοποίησης να ενοχλήσουν εφόσον η κυπρια19


Στρατηγικός Εταίρος ή Λάθος Στρατηγική Επιλογή για το Κυπριακό; γράφει ο Ζήνωνας Τζιάρρας Διεθνολόγος - University of Warwick PhD (Cand.) Politics and International Studies zenonas.tziarras@hotmail.com

Το Κυπριακό είναι ένα εν γένει περίπλοκο και πολυδιάστατο ζήτημα, όχι μόνο λόγω της μακράς του ιστορίας αλλά και λόγω των πολλών μερών που εμπλέκονται σε αυτό (δύο κοινότητες, Ελλάδα, Τουρκία, Βρετανία, κτλ.). Αν ήτανε να το απλοποιούσαμε θα το χωρίζαμε σε δύο κύριες και βασικές διαστάσεις: 1) αυτή που έχει να κάνει με την εσωτερική κοινωνικοπολιτική κατάσταση στο νησί και τις σχέσεις των δύο κοινοτήτων, και 2) τη διεθνή διάσταση του προβλήματος η οποία περιλαμβάνει τις σχέσεις των εμπλεκομένων διεθνών δρώντων τόσο κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα, όσο και κατά την τελευταία και πλέον δεκαετία. Σημειωτέον ότι οι δύο διαστάσεις είναι παρόλαυτα άρρηκτα συνδεδεμένες μεταξύ τους.

θα ασχοληθούμε με τη διεθνή διάσταση του Κυπριακού ζητήματος καλό θα ήταν να κάνουμε μια σύντομη ιστορική αναδρομή εξετάζοντας παράλληλα και την εσωτερική διάσταση. Στην ουσία, ο λόγος που οι δύο κοινότητες δεν μπορούν στην πράξη από μόνες τους να λύσουν το πρόβλημα, είναι διότι μετά από την εισβολή του ’74, το βόρειο 37% των κυπριακών εδαφών είναι κατεχόμενο από την Τουρκία και όχι από τους Τουρκοκύπριους. Το παράνομο τουρκοκυπριακό κρατίδιο με το όνομα «Τουρκική Δημοκρατία της Βορείου Κύπρου», που ιδρύθηκε το 1983, λειτουργεί βασικά σαν προτεκτοράτο της Τουρκίας η ο-ποία και το διατηρεί διότι από αυτό απορρέουν ζωτικά οικονομικά, γεωπολιτικά και εθνικά γι’ αυτήν συμφέροντα.

Ενώ η πρώτη διάσταση επικεντρώνεται στις ενδοκοινοτικές και διακοινοτικές πολιτικές συγκρούσεις αλλά και στο πώς θα επιλυθεί η κοινωνική πτυχή του προβλήματος, δηλαδή τα έναπομείναντα στοιχεία μίσους, ρατσισμού, εθνικισμού και προκαταλήψεων που υπάρχουν στις δύο κοινότητες, μέσα από προγράμματα συμφιλίωσης και την ανάπτυξη ενός βιώσιμου πολιτικού και διακυβερνητικού συστήματος που θα εφαρμοστεί στην περίπτωση λύσης, η δεύτερη, ασχολείται με τη διπλωματική, διεθνή πτυχή, η οποία αυτή τη στιγμή περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, κυρίως την Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ), την Τουρκία, την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.

Έτσι, η ΚΔ από τη δεκαετία του 70’ έχει μπει σε μια κούρσα διεθνοποίησης του προβλήματος και της παράνομης τουρκικής κατοχής. Η διεθνής κοινότητα με ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών αλλά και άλλων διεθνών και ευρωπαϊκών βημάτων, έχει καταδικάσει τις πράξεις τις Τουρκίας ενώ έχει πολλές φορές παίξει διαμεσολαβητικό ρόλο μεταξύ της ΚΔ και της τουρκοκυπριακής ηγεσίας/Τουρκίας σε προσπάθειες για επίλυση του προβλήματος. Ένα τέτοιο ρόλο λοιπόν παίζει κατά κάποιο τρόπο και η ΕΕ από τότε που η ΚΔ εντάχθηκε σε αυτή, το 2004. Παρακάτω εξετάζεται το Κυπριακό στο πλαίσιο των σχέσεων Κυπριακής ΔημοκρατίαςΕΕ-Τουρκίας, για να αξιολογηθεί ο ρόλος της ΕΕ σαν μεσάζων που μπορεί να βοηθήσει την ΚΔ.

Είναι γεγονός βέβαια ότι το παιχνίδι της διεθνούς σκακιέρας είναι πολύ πιο περίπλοκο. Αν και εδώ 20


ρες που υπήρξαν παραδοσιακά πολέμιοι της πλήρους τουρκικής ένταξης και προωθητές της εγκαθίδρυσης μιας «Ειδικής Σχέσης» με την Τουρκία. Αυτό φαίνεται σωστό με βάση την ορθολογική, αλλά συμβατική, σκέψη.

Κυπριακή Δημοκρατία Πριν ακόμα από το «Σχέδιο Ανάν», το 2004, η αναμενόμενη ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ φάνταζε για τους Ελληνοκύπριους, σαν η διέξοδος από το τέλμα του Κυπριακού – αντίληψη που έπαιξε και σημαντικό ρόλο στην καταψήφιση του ‘Ανάν’.

Μια τέτοια προσέγγιση στηρίζεται στην αντίληψη κάποιων καταστάσεων ως δεδομένων σταθερών που πρέπει να συμπεριληφθούν στους υπολογισμούς για σχεδιασμό διπλωματικής στρατηγικής και εξωτερικής πολιτικής – τέτοιες αντιλήψεις εκφράζονται κάθε μέρα μέσω των ΜΜΕ. Αυτές οι σταθερές είναι οι εξής:

Αξίζει να σημειωθεί εξ άλλου ότι η αναζήτηση λύσης για το Κυπριακό ήτανε ίσως και ο βασικότερος λόγος που ώθησε την ΚΔ να αιτηθεί την ένταξή της στην ΕΕ. Ένας από τους λόγους που οι Ελληνοκύπριοι θεωρούσαν – και ακόμα θεωρούν – πως η ΕΕ είχε ένα σημαντικό ρόλο να παίξει ήταν το γεγονός ότι στην Τουρκία είχε ήδη από το 1999 δοθεί το καθεστώς της υποψήφιας χώρας για ένταξη στην ΕΕ. Έτσι η Άγκυρα αν ήθελε η ευρωπαϊκή της πορεία να συνεχιστεί ομαλά, ούτως ώστε να λάβει αρχικά την ημερομηνία έναρξης των διαπραγματεύσεων για ένταξη και στη συνέχεια να ενταχθεί στην Ένωση, έπρεπε να τηρήσει τις υποχρεώσεις της απέναντι στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο, τόσο σε ότι αφορούσε δικά της εσωτερικά ζητήματα αλλά και σε ότι αφορούσε το Κυπριακό. Τελικά τα πράγματα εξελίχθηκαν κάπως διαφορετικά. Η Τουρκία έλαβε «άφεση αμαρτιών» για την πολύχρονη αδιαλλαξία της στο Κυπριακό, διότι τόσο η ίδια όσο και οι Τουρκοκύπριοι στήριξαν το «Σχέδιο Ανάν», ενώ οι Ελληνοκύπριοι όχι, γεγονός που έδωσε την εικόνα ότι οι Τ/κ ήθελαν τη λύση ενώ οι Ε/κ όχι. Αυτό έδωσε ώθηση στην ευρωπαϊκή της πορεία και της έδωσε την πολύπόθητη ημερομηνία ένταξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, η οποία ορίστηκε για το 2005. Από τότε έχουν αλλάξει πολλά.

α) Η Τουρκία θέλει πάση θυσία την ευρωπαϊκή ένταξη ή, στην χειρότερη περίπτωση, την «Ειδική Σχέση» με την ΕΕ. β) Οι πολέμιοι της πλήρους ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ (π.χ. Γερμανία και Γαλλία) θα μπορούσαν να αποτελέσουν καλούς διπλωματικούς συμμάχους της ΚΔ. γ) Η ΚΔ διατηρεί το δικαίωμα άσκησης βέτο και μπορεί να ανακόψει την τουρκική ένταξη εάν η Τουρκία, μέχρι εκείνη τη στιγμή, δεν έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της, συνεπώς μπορεί να πιέσει με αυτό το τρόπο για τουρκικές υποχωρήσεις. Τα περισσότερα από τα παραπάνω, αν όχι όλα, φαίνονται να είναι πέραν κάθε αμφισβήτησης. Παρόλα αυτά οι πολιτικές των κρατών και οι επιδιώξεις τους στην σκακιέρα της διεθνούς πολιτικής είναι πολύ πιο περίπλοκες και δεν θα έπρεπε να αποτελούν αντικείμενο απλουστευμένων αναλύσεων. Κάθε ένα από τα τρία σημεία εμπεριέχει πολλαπλές διαστάσεις και επίπεδα. Για να δούμε κατά πόσο αυτή η λογική ευσταθεί εξετάζουμε αρχικά τα δεδομένα της ΕΕ και έπειτα της Τουρκίας.

Ενώ τόσο μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ όσο και στην Τουρκία αναπτύσσονται δυναμικές οι οποίες πρέπει συνεχώς να αξιολογούνται, διότι δημιουργούν νέα δεδομένα για το Κυπριακό, φαίνεται ότι τα πολιτικά κόμματα στην Κύπρο διατηρούν αμετάβλητη μια λογική δέκα και πλέον χρόνων. Αυτή η λογική προτείνει ότι η ΚΔ έχει δύναμη και δυνατότητες έναντι της τουρκικής πολιτικής στο Κυπριακό μέσω της ΕΕ, και συγκεκριμένα μέσω της συνεργασίας της με χώ-

Ευρωπαϊκή Ένωση Σχετικά με την αναφορά στους Ευρωπαίους «σύμμαχους ανέκαθεν περνούσε η ΕΕ αλλά και τη σχετικά πρόσφατη οικονομική κρίση που δημιουργεί νέες πραγματικότητες. Η αλήθεια είναι 21


ότι παρόλο που το Κυπριακό αποτελεί όντως πρόβλημα στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, χρησιμοποιείται κυρίως σαν δικαιολογία από κράτη όπως η Γαλλία και η Γερμανία, τα οποία θέλουν να κρατήσουν την Τουρκία έξω από την ΕΕ, για τους δικούς τους λόγους και όχι για νομική ή ηθική στήριξη της ΚΔ καθ’ εαυτό. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο βέβαια, ακόμα και η δυνατότητα της ΚΔ για άσκηση βέτο, δεν έχει και τόση σημασία. Με άλλα λόγια, είτε το Κυπριακό λυθεί, είτε όχι, οι αντιπαραθέσεις μεταξύ των υπόλοιπων κρατών της ΕΕ δύσκολα θα οδηγήσουν την Τουρκία στην ένταξη. Επιπλέον, η βαθιά οικονομική κρίση που μαστίζει την Ευρωζώνη και την ΕΕ γενικότερα, δεν επιτρέπει σε καμία περίπτωση μια νέα διεύρυνση για την ένταξη νέων κρατών, ειδικά στο μέγεθος της Τουρκίας – τουλάχιστον, μεχρι η ΕΕ να ανακάμψει οικονομικά, μια διαδικασία που θα μπορούσε να διαρκέσει δέκα και πλέον χρόνια.

ρόλο που προσπαθεί να παίξει η Τουρκία σαν περιφερειακή υπερδύναμη, απομακρυσμένη από τη Δύση και στρεφόμενη προς την Ανατολή, οδηγεί την Άγκυρα να αντιμετωπίζει με ρεαλισμό το αδιέξοδο. Δηλαδή, η Τουρκία αναγνωρίζει πως προς το παρόν δεν πρόκειται να ενταχθεί στην ΕΕ, διότι απλά δεν το επιτρέπουν οι καταστάσεις και περιστάσεις. Τί σημαίνει όμως όλο αυτό για το Κυπριακό;

Συμπεράσματα για το Κυπριακό Η ουσία που απομένει είναι πως οι οποιεσδήποτε διπλωματικές δράσεις της ΚΔ στα πλαίσια της ΕΕ παραμένουν συμβατικές και έχουν ήδη προβλεφθεί από την Άγκυρα. Η παρωχημένη δηλαδή πολιτική της ΚΔ να αντικρούει την Τουρκία στη βάση της ΕΕ έχει καταντήσει προβλέψιμη και έχει χάσει την ισχύ της στο παιχνίδι της διπλωματίας. Παράλληλα, η Τουρκία αν και αντιλαμβάνεται τις πραγματικές δυσκολίες που υπάρχουν για μια πλήρη ένταξη - γεγονός που μειώνει το ευρωπαϊκό της ενδιαφέρον - δεν είναι διατεθειμένη να συμβιβαστεί, τουλάχιστον προς το παρόν, με μια «Ειδική Σχέση». Αυτό που επιδιώκει είναι η διατήρηση του status quo – μια πολιτική δηλαδή αναμονής (wait and see): είναι βολική, σχετικά εύκολη, και είναι μέρος μιας διαχρονικής στρατηγικής (βλ. Αιγαίο, Κυπριακό) η οποία μακροχρόνια αποφέρει κέρδη (π.χ. γεωπολιτικά και γεωστρατηγικά οφέλη που έχουν να κάνουν με θέματα ενέργειας και ελέγχου του Αιγαίου και της Μεσογείου, παγιοποίηση του ψευδοκράτους, και τέλος χειραγώγηση της τουρκικής κοινής γνώμης από τις κατά καιρούς κυβερνήσεις είτε για ψήφους είτε για διατήρηση της κοινωνικής συνοχής, εφόσον το Κυπριακό είναι ένα ευαίσθητο ζήτημα στο εσωτερικό της Τουρκίας που ξυπνά εθνικιστικά συναισθήματα και γεφυρώνει πολιτικές διαφορές). Εξ άλλου, η διατήρηση του status quo στις ευρωτουρκικές σχέσεις επιτρέπει στην Τουρκία τη συνέχεια λήψης ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων για διάφορα ζητήματα (όπως π.χ. την πρόσφατη χρηματική βοήθεια για την αντιμετώπιση της λαθρομετανάστευσης).

Τουρκία Αν και είναι αδιαμφισβήτητο, μετά από τα πενήντα σχεδόν χρόνια τουρκικών προσπαθειών προσέγγισης της ευρωπαϊκής κοινότητας, ότι η Άγκυρα στοχεύει στην πλήρη ένταξή της, είναι επίσης αδιαμφισβήτητο ότι η παρούσα προβληματική κατάσταση της ΕΕ είναι γνωστή στην Τουρκία. Συνεπώς, όπως οι πολιτικές και οι εθνικές στρατηγικές προσαρμόζονται στις τρέχουσες συνθήκες, έτσι και η Τουρκία προσαρμόζει τις διεκδικήσεις της με βάση τις παρούσες πραγματικότητες που έχει να αντιμετωπίσει. Η πολιτική και οικονομική κρίση της ΕΕ καθώς και οι συνεχείς απογοητεύσεις που λαμβάνει η Τουρκία από αυτή όσο περνούν τα χρόνια, λειτουργούν ανασταλτικά δημιουργώντας δυσπιστία στην Άγκυρα για τις ευρωπαϊκές προθέσεις. Βασικό είναι επίσης το γεγονός ότι ενώ στις αρχές της νέας χιλιετίας τα ποσοστά της τουρκικής γνώμης, που στήριζαν την ένταξη, πλησίαζαν το 70%, τα τελευταία χρόνια το ποσοστό αυτό έπεσε στο 45%. Η συνολική αυτή απογοήτευση (από κοινωνία και πολιτικές ελίτ) σε συνάρτηση με το 22


Αυτό βέβαια δεν είναι κάτι καινούργιο. Η Τουρκία βάσιζε πάντα τις σχέσεις της με την ΕΕ στα οικονομικά της συμφέροντα, είτε αυτά ήταν πρωτόκολλα εμπορικών συμφωνιών, είτε διάφορα είδη. χρηματικής στήριξης/βοήθειας. Καταληκτικά, και για να απαντηθεί η αρχική ερώτηση, η ΕΕ είχε το ρόλο του στρατηγικού εταίρου για την ΚΔ πριν μερικά χρόνια, όταν τα δεδομένα ήταν διαφορετικά. Μια σωστή στρατηγική όμως, ενώ πρέπει να έχει αμετάβλητους στόχους, πρέπει παράλληλα να ελίσσεται και να προσαρμόζεται ανάλογα με τις εξελίξεις. Οι εξελίξεις υποδεικνύουν την ανάγκη για αλλαγή στο κέντρο βάρους της κυπριακής στρατηγικής. Προφανώς το ευρωπαϊκό χαρτί δεν είναι άχρηστο, απλά δεν είναι τόσο σημαντικό όσο ήταν όταν η ΕΕ ήταν σε καλύτερη κατάσταση, όταν το «Σχέδιο Ανάν» δεν είχε ακόμα απορριφθεί από τους Ε/κ και όταν η Τουρκία εμπιστευόταν ακόμα τις προθέσεις τις ΕΕ. Οι διμερείς σχέσεις με ευρωπαϊκά κράτη εκτός πλαισίου ΕΕ ίσως από-δειχθούν πιο αποτελεσματικές. Το θετικό είναι πως τα τελευταία χρόνια η ΚΔ κατάφερε να αναπτύξει διπλωματικούς και οικονομικούς δεσμούς και με άλλα κράτη της ευρύτερης περιοχής που σημαίνει οτι εναλλακτικές υπάρχουν. Από τούδε και στο εξής πρέπει να ακολουθηθεί μια πιο ευρεία γεωπολιτική, γεωοικονομική και διπλωματική στρατηγική τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, η οποία να ξεπερνά τα πλαίσια της ΕΕ, ιδιαίτερα τώρα που οι ενεργειακές εξελίξεις με το κυπριακό φυσικό ους», η παραπάνω λογική παραβλέπει την πολιτική κρίση (πολιτική σύγκρουση μεταξύ κρατών-μελών) αέριο τρέχουν. Ουσιαστικές λύσεις δεν μπορούν να είναι ούτε συμβατικές, ούτε εμφανείς, ούτε μονοδιάστατες. Πρέπει να είναι έξυπνες, σύνθετες και να κινούνται έξω από τις συστημικές και οφθαλμοφανείς πραγματικότητες της διεθνούς πολιτικής. Η λύση του Κυπριακού βρίσκεται εκεί που τα μέσα, τα οποία διατίθενται για την επίτευξη των στόχων, συναντούν τα δεδομένα της χρονικής συγκυρίας

23


http://protes-stavrou.blogspot.com

There is this argument from the advocates of islamophobic views that women in Islam are being oppressed by the male populace and because of that Islam contradicts western civilisation.

on all women? Has any of those people who criticise Islam ever thought of the difficulties a western woman has to cope with the standards of being extremely thin (two-dimensional if possible), while at the same time having to manage those big and clumsy breasts and on top of that always to look stupidly happy and joyful, always to wear all that makeup as if it was carnival everyday and all those other fancy things so as to be "attractive"? Has anyone of them realized that women in western societies have become objects?

Of course they tend to forget that women only got equal rights to men some decades ago, plus their status in our societies is still "inferior", that's why there exist all these positive discrimination measures to enforce gender equality and equal opportunities regardless of gender. If in our western societies the woman had already been absolutely freed from male oppression and was absolutely equal to a man then such measures wouldn't make any sense and would be absolutely useless.

You switch on your TV and you see an advertisement about whatever and there is always a half-naked woman accompanying it with a clear-cut intention to relate the advertised object with the "sexual object," the woman. You open a magazine and you look at all those articles and ads about how women should be, should look and should behave, so as to be adored by men, otherwise they will not be "completed" as "real women".

Speaking of our society's approach towards women have you ever wondered how much oppression is exerted on women through those aesthetic idols and role models that our society has created? Have you even considered the oppressive impact of a Barbie standard 24


Sexism in western societies and Islamoph

Ok I absolutely agree that beauty is part of human relations and sex is also an important part of life but when those are objectified and when women are degraded to forge expected and accepted attitudes then we have a problem. Furthermore a woman can be attractive even if she does not satisfy the fake and enforced standards of our western societies, or I dare say that she might even be more attractive if she does so. The stereotype of the woman that our society has formulated is by all means an expression of male hegemony and oppression.

bia

own environment, their own society. They should criticise their reflection in the mirror otherwise they are unfair and they only demonstrate their phobic and conservative reflexes. One final comment... If you ask one of those Barbie girls that are everywhere around you if they like their style, they will tell you that they chose to look like that because it makes them feel better. If you ask a woman wearing a burqa about her dressing style she will tell you the same things. That she chooses to look like that and she feels better that way...

Things are not better in Islam of course but I personally see no substantial difference between a woman with almost no clothes and a woman wearing a burqa. Both are subjects of male oppression in one sense, or on the other hand both have the free (or "free") will to choose between showing a lot of skin and showing little skin. The point I am willing to stress though is that when people criticise Islam they should also criticise their

So if you people really care about woman rights in Islam, then support the creation of offices that will deal with abusive actions against all women and furthermore join a campaign that will aim at raising awareness about women rights. But if all you want to do is to impose on Muslim women your understanding of "woman liberty" then you are the ones who are oppressive. 25


Ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε τους άλλους λέει περισσότερα για τον εαυτό μας. Αυτό το συμπέρασμα είναι προφανές κάθε φορά που γίνεται κάποια δημόσια ή ιδιωτική αναφορά σε γυναίκες προερχόμενες από κουλτούρες των οποίων η αντίληψη της καλής ζωής έρχεται σε σύγκρουση με την κυρίαρχη αντίληψη της δικής μας κουλτούρας. Τα κλασσικά παραδείγματα τέτοιων συζητήσεων αφορούν την κλειτοριδοεκτομή, την αποβολή εμβρύων βάση φύλου, το ισλαμικό βέλος, τους πολλαπλούς γάμους και τα διάφορα μοτίβα οικογενειακής οργάνωσης. Το επιχείρημα που θα προωθήσω σε αυτό το άρθρο, είναι ότι παρόλο που πολλές φορές θεωρούμε κάποιες πρακτικές ως καταπιεστικά προϊόντα της άσκησης φυσικής και ψυχολογικής βίας πάνω στις γυναίκες, πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί για την εγκυρότητα της εικόνας που διαμορφώνουμε στο μυαλό μας για αυτές τις γυναίκες. Κάθε άτομο, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό είναι φορέας επιλογών και κατ' επέκταση φορέας αλλαγής.

Η Saba Mahmood, είναι μια διακεκριμένη φεμινίστρια θεωρητικός, η οποία κάνοντας έρευνα σε μια Ισλαμική συναγωγή στην Αίγυπτο, σοκαρίστηκε όταν η Νάτια, μια γνωστή φεμινίστρια, συνέστησε σε μια φίλη της, τη Σάνα, να γίνει η δεύτερη σύζυγος ενός Αιγυπτίου. Η εξήγηση της Νάτια ήταν ότι η εμπειρία μιας ανύπαντρης στην τοπική κοινωνία είναι αντίστοιχη του αποκλεισμού που βιώνει κάποιο άτομο με σωματική αναπηρία και έτσι αν η Σάνα παντρευτεί έναν άντρα που είναι παντρεμένος με άλλη γυναίκα πρέπει να θεωρηθεί αυτόνομη επιλογή της. Το παράδειγμα της Νάσιας και της Σάνας δείχνει ότι δεν πρέπει άκριτα να υποθέτουμε ότι όλες οι γυναίκες που βρίσκονται σε μια κατάσταση που εμείς θεωρούμε κατακριτέα, αδυνατούν να εκτιμήσουν την κατάσταση που βιώνουν και ότι κατ' επέκταση στερούνται του δικαιώματος της επιλογής. Υπό το φως αυτού του συμπεράσματος, η "επιλογή" πρέπει να επανπροσδιοριστεί ως η δυνατότητα της αντίληψης των συμφερόντων του κάθε ανθρώπου βάση των περιορισμών της κοινωνίας στην οποία ζει και όχι ως η άσκηση αντίστασης στις κοινωνικές νόρμες.

τρόπο απάντηση σε κάποιο είδος κοινωνικού περιορισμού. Επίσης, πρέπει να διερωτηθούμε κατά πόσο η αντίληψη που έχουμε για τις πρακτικές που θεωρούμε κατάπιεστικές αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα. Η κλειτοριδοεκτομή αποτελεί κλασσικό παράδειγμα, καθώς είναι μια πρακτική που εξασκείται σε πολλές διαφορετικές κουλτούρες και ηπείρους, για διαφορετικούς λόγους από διαφορετικά άτομα. Ο εκ των προτέρων ισχυρισμός ότι όλες οι γυναίκες που προβαίνουν σε κλειτοριδοεκτομή στερούνται του δικαιώματος επιλογής, επιβάλλει την αντίληψη ατόμου έξω από το κοινωνικό περιβάλλον όπου ασκείται κλειτοριδεκτομή. Μια πρακτική μπορεί να είναι ταυτόχρονα προσωπική επιλογή και αποτέλεσμα κοινωνικής καταπίεσης. Αυτό ήταν το επιχείρημα της Switri Saharso κατά τη περίοδο όπου γίνονταν στην Ολλανδία έντονες συζητήσεις για το κατά πόσο θα επιτρέπονται εκτρώσεις βάση του φύλου του εμβρύου. Η Saharso, υπερασπίστηκε σθεναρά την παραμονή της επιλογής της έκτρωσης στις γυναίκες, ενάντια στην αντίληψη ότι οι γυναίκες αυτές στερούνται της διαύγειας να αποφασίσουν για τους εαυτούς τους.

Γι' αυτό, πριν αποκτήσουμε άποψη ή προβούμε σε οποιαδήποτε πράξη επέμβασης στους μηχανισμούς αυτο-οργάνωσης άλλων κοινωνικών ομάδων, χρειάζεται να αναγνωρίσουμε την προσωπική μας υποκειμενικότητα. Για παράδειγμα, πρέπει να διερωτηθούμε γιατί είναι αποδεκτό από εμάς όταν μια φτωχή γυναίκα αποφασίζει να αποβάλει το έμβρυο της λόγω των ανισοτήτων του καπιταλισμού, αλλά είναι κατακριτέο όταν μια γυναίκα αποφασίσει να αποβάλει το δικό της έμβρυο λόγω των ανισοτήτων που προκαλούνται από την κουλτούρα της; Άλλωστε, η απόφαση αποβολής, όπως ισχυρίζεται η Anne Phillips, είναι με τον ένα ή τον άλλο

Οι συζητήσεις γύρω από τόσο σημαντικά και λεπτά θέματα είναι σημαντικό να αντιμετωπίζουν την γυναίκα ως φορέα επιλογής παρά ως παθητικό αποδέκτη της βούλησης των αντρών, καθώς οι δυο αντικρουόμενες προσεγγίσεις καλούν για διαφορετικές πολιτικές. Κάθε απάντηση σε "καταπιεστικές πρακτικές" πρέπει να έχει ως άξονα τις γυναίκες που καταπιέζονται και 26 18


γράφει ο Γιώργος Ιορδάνου Αυτό μπορεί να γίνει με δυο παράλληλους τρόπους. Ο πρώτος, είναι η δημιουργία μηχανισμών εξόδου. Στην Αγγλία για παράδειγμα, το κράτος έχει θεσπίσει μηχανισμούς όπου γυναίκες οι οποίες παντρεύτηκαν με τη βία μπορούν να αποταθούν για οικονομική και ψυχολογική υποστήριξη, μέχρι να αποκτήσουν αυτονομία έξω από τον γάμο ή την κουλτούρα τους. Ο δεύτερος και πιο αποτελεσματικός τρόπος είναι η ενδυνάμωση των ίδιων των γυναικών που βρίσκονται μέσα στις κοινότητες τους και οι οποίες ως φορείς επιλογής, είναι και φορείς αλλαγής. Για παράδειγμα, η Azizah Al-Hibri, εξηγεί πως μουσουλμάνες φεμινίστριες επανερμηνεύουν τα κλασσικά κείμενα της θρησκείας τους με φιλική προς τις γυναίκες προσέγγιση.

όχι τη "δική μας" αντίληψη του καλού και του κακού. Η λύση δεν είναι η παρέμβαση ενός δυτικού κράτους το οποίο θέλοντας ή μη προασπίζει την κουλτούρα της δύσης. Η λύση είναι η προσπάθεια ενδυνάμωσης των ίδιων των γυναικών, μέσα στο κοινωνικό σύνολο στο οποίο ζουν.

Ο στόχος πρέπει να είναι η δημιουργία κρατικών δομών, οι οποίες να μην επιβάλλουν πολιτικές που προσδιορίζουν την καλή ζωή βάση των αξιών της δύσης. Την ίδια ώρα, το κράτος έχει υποχρέωση να ενδυναμώνει τις γυναίκες, μέσω της παιδείας και της δημιουργίας μηχανισμών υποστήριξης, καθιστώντας τις ίδιες ως φορείς αλλαγής, απορρίπτοντας την επεμβατική ιδιότητα του κράτους η οποία βασίζεται σε μια ψευδή αντίληψη της πολιτισμικής ανωτερότητας της δύσης. Το κράτος έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση να επεμβαίνει μόνο σε περιπτώσεις όπου οι αποδέκτες δεν έχουν τη δυνατότητα της επιλογής, όπως είναι για παράδειγμα οι περιπτώσεις ανήλικων παιδιών. Δεν έχει όμως το δικαίωμα να αποτρέψει μια γυναίκα 40 χρονών με πανεπιστημιακή εκπαίδευση και μητέρα δυο παιδιών που κατοικεί σε δυτική "ανεπτυγμένη" χώρα από το να προβεί σε κλειτοριδοεκτομή, αφού η ίδια θεωρεί ότι ο κύκλος της σαν γυναίκα έχει κλείσει υπέρ του ρόλου της σαν μητέρα. Μπορεί να διαφωνούμε με την απόφαση της και την ερμηνεία που δίνει στους όρους γυναίκα, σύζυγος ή μητέρα, αλλά δεν έχουμε το δικαίωμα να αμφισβητήσουμε την αυθεντικότητα της επιλογής της. Οι γυναίκες πρέπει να θεωρούνται ελεύθερα, ίσα, και αυτόνομα άτομα που έχουν το δικαίωμα να ζουν τη ζωή τους όπως αυτές θεωρούν καλύτερο για τις ίδιες, ανεξαρτήτως αν εμείς συμφωνούμε ή διαφωνούμε σε πρακτικό ή ηθικό επίπεδο. 27 19


Συνέντευξη στους

Το να γνωρίζεις ανθρώπους από το χώρο της πολιτικής, που, παρά το βαρυφορτωμένο τους πρόγραμμα, δέχονται να συζητήσουν με νέους για οτιδήποτε σηκώνει συζήτηση, είναι κάτι το σημαντικό και το αξιοθαύμαστο. Το πρωί του Σαββάτου της 24ης Σεπτεμβρίου 2011 συναντήσαμε τον έφηβο επαναστάτη Δρ Βάσο Λυσσαρίδη στο σπίτι του στη Λευκωσία και μέσα από μια δίωρη συζήτηση μαζί του, είχαμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε όχι τόσο τον πολιτικό Βάσο Λυσσαρίδη, αλλά κυρίως τον άνθρωπο, το φίλο Βάσο. Τον Βάσο, ο οποίος απ' την πρώτη στιγμή που μπήκαμε στο σαλόνι του ήταν πρόθυμος να απαντήσει σε όλες τις ερωτήσεις μας και να συζητήσει μαζί μας με διαλλακτικότητα και χαμόγελο. Δύο ώρες μαζί του, καταλάβαμε πολλά. Η λιτότητα του σπιτιού του σε αντίθεση με τον πλούτο της σοφίας του, η κομψότητα των πινάκων που διακοσμούσαν το σαλόνι παράλληλα με την απλότητα του ντυσίματος του, η φιλική και καταδεκτική του προσέγγιση σε συνδυασμό με τη ρητορικότητα του λόγου του, τα όσα έζησε για σχεδόν ένα αιώνα σε αυτό τον πολύπαθο τόπο μαζί με την αθωότητα που καθρεπτίζεται στο βλέμμα του, η ζεστή του αγκαλιά, το αληθινό χαμόγελο, δεν μπορούν παρά να σε κάνουν να νιώθεις δέος και συγκίνηση. Στην πολύωρη συνομιλία μας, ο σοσιαλιστής ηγέτης μας μίλησε για την τραγωδία στο Μαρί, τις ιδεολογίες που χωρίς αυτές δεν υπάρχει κίνηση ζωής, τη γνώμη του για τις φοιτητικές παρατάξεις, τη διακοινοτική συμβίωση, τα ΛΟΑΤ δικαιώματα, την Εθνική Φρουρά και το φαινόμενο της φυγοστρατίας, τις παγκόσμιες εξελίξεις ενώ δεν κρύβει την αγωνία του για την (εκ)τροπή που έχει πάρει το Κυπριακό. Είναι σημαντικά ζητήματα αλλά όχι νέα. Είναι χιλιοειπωμένα. Όμως όταν τα συζητάς με τον Βάσο, δεν μπορείς παρά να νιώθεις ότι τα ανακαλύπτεις για πρώτη φορά και ότι δεν μπορείς παρά να πειστείς. Γνωρίσαμε ένα άνθρωπο γεμάτο σοφία, ταπεινότητα και φιλοσοφικό πλούτο, ο οποίος αντανακλάται σε κάθε άποψη του, ακόμα και για θέματα ταμπού, που για ένα άτομο της ηλικίας του θα ήταν προσβολή ακόμα και η σκέψη τους. Αυτό που κατάλάβαμε είναι ότι ο Βάσος μας δεν είναι ένας από τους άλλους. Ο Βάσος δεν έχει καν ηλικία. Ούτε μπορείς να τον περιορίσεις σε μια ταμπέλα. Η ταμπέλα ‘ΑΝΘΡΩΠΟΣ’ είναι ασήμαντη μπροστά στη σημαντικότητα του. Οι απαντήσεις του είναι για μας υποδείξεις ζωής και φάρος συνείδησης. Βάσο μας, σε αγαπάμε!

29 19


ΜΑΡΙ - ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΕΣ Από την άλλη, αν είχε μόνο σύνθημα να παραιτηθεί ο Χριστόφιας δεν γίνεται κάτι. Πρέπει να μου πεις και τι γίνεται παρακάτω. Εγώ θέλω πάντα να ξέρω τι πάς να κτίσεις. Γιατί για να κτίσεις κάτι καινούριο πρέπει να γκρεμίσεις κάτι παλιό. Αμφισβήτηση, σίγουρα ναι, αλλά μέσα στα πλαίσια της διαλλακτικής, της συλλογικότητας και του ότι είμαστε συγγενείς και όχι ξένα σώματα που αμφισβητούμε και διαχωρίζουμε.

Εσείς πως βλέπετε τις διαμαρτυρίες για την έκρηξη; Εγώ χαιρετίζω το γεγονός ότι για πρώτη φορά οι άνθρωποι δεν μένουν παθητικοί. Έχουν γίνει ένα σωρό πράγματα και κανείς δεν αντέδρασε. Τώρα ερεθίστηκε μια ευαισθησία. Με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο και πανηγυρίζω. Μιλάω γενικότερα, όχι μόνο για την Κύπρο. Θέλω τους πολίτες να εκφράζονται και αυτό κάνουν τώρα και στην Κύπρο. Όλα αυτά που λένε ότι είναι οργανωμένα, είναι παραμύθια. Βλέπω μια γνήσια διαμαρτυρία με άτομα από όλα τα πολιτικά χρώματα. Και βλέπω ανθρώπους, ο καθένας να διαμαρτύρεται για διαφορετικούς λόγους. Δηλαδή οι συγγενείς μπορεί να διαμαρτύρονται γιατί τους θεωρούν υπεύθυνους για την απώλεια των δικών τους. Άλλοι διότι είναι δυσαρεστημένοι για την οικονομική κατάσταση – αυτό που δεν ξέρουν βέβαια είναι ότι τα μη φιλολαϊκά μέτρα επιβάλλονται από την παγκόσμια οικονομική ελίτ.

Το να προσωποποιούμε την ευθύνη, «Ο Χριστόφιας φταίει και τέλος», είναι εποικοδομητικό; Μα οι ευθύνες είναι προσωπικές. Πάντοτε. Προσωπικά δεν τον κατηγορώ επειδή είπε να μείνουν εδώ τα εκρηκτικά για να μην τα βάλει με τη Συρία και το Ιράν. Γιατί όχι; Είναι μια πολιτική πράξη. Να τα φροντίσει όμως. Το να τα δεχτείς είναι το ένα θέμα και το να μην τα ελέγξεις, να μην ξέρεις ποιοι είναι οι κίνδυνοι και να τα βάλεις δίπλα στην πλέον ευαίσθητη βιομηχανική μονάδα της Κύπρου και να μην τα φροντίζεις, ε αυτό είναι ευθύνη. Και δεν μπορεί να πει πως δε γνώριζε. Έχει προσωπική ευθύνη. Όπως και οι υπουργοί. Και βεβαίως και οι τεχνοκράτες. Αλλά αν ήταν ένα πολύ πολύπλοκο τεχνοκρατικό θέμα, που δεν μπορούσε ένας πολιτικός να καταλάβει, θα έλεγα ότι και εγώ μπορεί να έκανα το ίδιο λάθος. Δεν μπορώ όμως να πιστέψω ότι υπάρχει πολιτικό πρόσωπο που να μη ξέρει ότι δεν βάζεις πυρίτιδα δίπλα από την ηλεκτρική χωρίς να την προστατεύει. Ούτε γίνεται να λέει πως δεν ξέρει που είναι το Μαρί.

Είναι το πόσο αντιδράς και ο λαός πρέπει να αντιδρά. Προσωπικά αν δεν φοβόμουν ότι η παρουσία μου θα φαινόταν ότι πάω να καπελώσω καταστάσεις, εγώ θα ήμουν εκεί, μαζί τους. Παντού. Και στην Κύπρο και στην Αθήνα και στην Ισπανία… Θα ήμουν με τους αγανακτισμένους προσπαθώντας να δώσω πυξίδα. Γι΄αυτό και δεν πρέπει να παώ. Διότι δεν θέλουν πυξίδα. Δεν έχουν φτάσει στο να αναζητούν. Διότι εγώ έχω πυξίδα. Πηγαίνοντας εκεί έχω και στόχο. Δεν είμαι απλώς αγανακτισμένος.

Λυπούμαι να φύγει μόνο για αυτό. Εγώ θα τον ήθελα να φύγει και για πολλά άλλα τα οποία είπα και λέω δημόσια. Για τη στάση του στο Κυπριακό. Ως μέλος του Εθνικού Συμβουλίου δεν έχουμε ΠΟΤΕ μάθει τίποτα εκ των προτέρων. Όλα εκ των υστέρων. Ο Κληρίδης έγραψε μια φορά μια επιστολή που δεν είδαμε προηγουμένως και είχαμε αντιδράσει.

Από τη μια έχουμε το ότι, μπράβο, η κοινωνία ξεκίνησε να απαιτεί και ενεργοποιήθηκε και αυτό είναι καλό. Την ίδια στιγμή όμως, ξανά, δεν ξέρει τι θέλει ακριβώς. Ξέρει μόνο ότι είναι αγανακτισμένη. Στο σύνολο, όλο αυτό, είναι καλό ή κακό; Είναι καλό. Παρ’ όλα αυτά, χρειάζεται πυξίδα. Αλλά πάντα οι επαναστάσεις θα βρίσκουν πυξίδα. Επειδή δε οι επαναστάσεις οι βίαιες που γίνονταν από μικρές ομάδες πολλές φορές οδήγησαν σε τερατογενέσεις. Είναι καλύτερα να υπάρχουν οι λαϊκές επαναστάσεις πρώτα, όπως γίνεται τώρα και να αναζητείται πυξίδα για αυτές τις επαναστάσεις.

Άρα έχουμε ένα πρόεδρο που χωρίς να ρωτήσει κανέναν, πάει στα Ηνωμένα Έθνη και ότι του καπνίσει λέει. Μα δεν είσαι πρόεδρος έτσι. Κάποτε λένε ότι τα ίδια έκανε και ο Μακάριος. Όμως όχι.

Ως πολίτες αυτής της κοινωνίας δεν θα έπρεπε να ξέραμε και να ψαχνόμασταν για όλα τα πολιτικά θέματα; Άρα δεν πρέπει να έχει και ο καθένας από εμάς ξεχωριστά ένα μερίδιο ευθύνης;

Στην πλατεία πάει ο κόσμος και ζητά τιμωρία των ενόχων. Για κάποιους ο Χριστόφιας είναι υπεύθυνος για το Μαρί, για άλλους για την οικονομική κατάσταση, για άλλους για την πολιτική κατάσταση… Εκεί πέρα θα βρεις όλων των ειδών απόψεις για το ότι φταίει ο Χριστόφιας. Τους συνδέει το ότι κάποιος φταίει. Και επειδή σε μια χώρα, όταν φταίει κάποιος, κυρίως είναι ο κυβερνών, γι’ αυτό βλέπετε συνθήματα όπως ‘Χριστόφια παραιτήσου’.

Μα ένας πολίτης μπορεί να ξέρει αν η κυβέρνηση του δέκτηκε ένα επικίνδυνο φορτίο και δεν το διαφύλαξε; Δεν μπορεί για κάθε ενέργεια ο απλός πολίτης να γνωρίζει τα πάντα. 30 19


ΙΔΕΟΛΟΓΙΕΣ ζώα αλλά ατομικά ζώα.

Για τη σύγχυση των ιδεολογιών και για αυτούς που λένε ότι οι ιδεολογίες πλέον δεν παίζουν κανένα ρόλο ή δεν μπορούν να εφαρμοστούν, τι απαντάτε;

Εδώ είναι η διαφορά της ιδεολογίας μου γιατί λέω ότι δεν είμαστε ατομικά ζώα αλλά ομαδικά και αφού θέλουμε να γίνουμε πολυεθνικές κοινωνίες, μιας και δεν είμαστε εθνική κοινωνία, πρέπει να δίνουμε βοήθεια σε αυτούς που έχουν ανάγκη βοήθειας. Αυτός είναι ο Σοσιαλισμός.

Χωρίς ιδεολογία δεν υπάρχει κίνηση ζωής. Άλλο αν ‘τα πάντα ρει’. Κάτι το οποίο ιδεολογικά είναι σωστό στον Μεσαίωνα, δε σημαίνει ότι είναι σωστό τώρα. Οι ιδεολογίες κινούνται, εκφράζουν ρεύματα εποχιακά. Αν δεν ήταν έτσι θα ήταν αναχρονιστικές. Δεν υπάρχουν μόνιμες αξίες. Αποδεικνύεται και με το σπάσιμο της θεωρίας του Αϊνστάιν πως με όσα θεωρούμε μη θεωρήματα αλλά μόνιμες αξίες, δεν υπάρχουν. Τα πάντα ρει.

Θα μου πεις πως σήμερα, όλοι μιλάνε για αλληλεγγύη. Αν κυβερνούσε η σοσιαλιστική αντίληψη στην πανανθρώπινη, θα μπορούσε κανείς να μας πει ποτέ ότι όσο πιο αδύναμη είναι μια οικονομία, τόσο παραπάνω βάρη της φορτώνω ή την ανακουφίζω για να μπορέσει να έρθει και εκείνη στο επίπεδο των άλλων κοινωνιών; Που πάει η συνοχή που υποτίθεται ήταν το κίνητρο για να γίνει η Ευρώπη όταν η κάθε χώρα βλέπει το συμφέρον;

Ο νέος δικαιούται και πρέπει να αμφισβητεί. Και δεν χρειάζεται να είσαι Φυσικός για να αμφισβητείς για τα όρια του σύμπαντος ούτε χρειάζεται θεωρητική μόρφωση επί κάποιου θέματος. Δικαιούσαι να σκέφτεσαι. Να μην πνίγεται δηλαδή κανείς στις πολλαπλές γνώσεις και να χάνει τον προσανατολισμό του. Οι γνώσεις να είναι σφράγισμα της αλήθειας. Ακόμα και στην Ιατρική. Μπορεί εγώ να ξέρω παραπάνω από εσένα. Θα συζητάς μαζί μου, ναι, αλλά υπό μειονεκτικούς όρους. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορείς να έχεις ερωτηματικά τα οποία να μην μπορώ να απαντήσω και κάποτε να έχεις και δίκαιο.

Δεν είμαι από εκείνους που λένε ότι οι κοινωνίες δεν πρέπει να απαλλαγούν από τα ειδικά εθνικά μειονεκτήματα που οι ίδιοι δημιούργησαν. Έχουμε ένα υπερβολικό σε αριθμούς κράτος. Για παράδειγμα δημόσια υπηρεσία πολύ μεγαλύτερη από όση χρειάζεται. Να πέσει, αλλά σταδιακά ώστε να μεν εκτεθούν οι εργαζόμενοι. Ο κρατικός μηχανισμός πρέπει να κάνει ανακατανομή του εθνικού εισοδήματος με τρόπο που να μην υπάρχουν οι πραγματικά στερούμενοι και προπαντός οι στερούμενοι ευκαιριών. Θέλω μια κοινωνία με ισότητα ευκαιριών στην υγεία, την παιδεία κτλ. Δηλαδή να μην υπάρχει νέος ο οποίος να έχει την ικανότητα να σπουδάσει αλλά να μην μπορεί για οικονομικούς λόγους. Να έρχεται το κράτος να τον βοηθά. Να μην υπάρχει κανένας που να είναι σπουδαίος ποιητής και να μην μπορεί να έχει βιβλία και βιβλιοθήκες στη νεαρή του ηλικία στα οποία να προσφεύγει για να μπορεί να καλλιεργήσει ένα ταλέντο που θα μπορεί να είναι για ολόκληρη την κοινωνία τελικά.

Οι ιδεολογίες είναι απαραίτητες γιατί χωρίς οργάνωση δεν κινείται η κοινωνία. Δεν είναι τυχαίο που οι αρχαίοι Αθηναίοι έλεγαν πως όποιος δεν ασχολείται με τα κοινά είναι άχρηστος και πρέπει να του στερούνται και τα δικαιώματα. Ίσως κάποιος μπορεί να πει ότι μπορεί να ασχολείται με τα κοινά χωρίς να έχει ιδεολογικό ρεύμα. Δεν θα έχει αποτέλεσμα γιατί δεν είναι οργανωμένος. Οι ιδεολογίες είναι απαραίτητες αλλά δεν πρέπει να είναι δογματικές. Για παράδειγμα, μιλούμε τώρα για δημοκρατικό σοσιαλισμό και δίνουμε κάποιο ορισμό. Για πόσο καιρό θα ισχύει αυτός ο ορισμός; Δεν ξέρω! Μπορεί να ανατραπεί μέσα σε άλφα χρονικό διάστημα γιατί αλλάζουν και οι κοινωνικοοοικονομικές συνθήκες.

Προσωπικά, ξεκίνησα όπως όλοι οι νέοι της εποχής μου, ως Μαρξιστής. Και όντως ο Μάρξ είχε πει αρκετά σοβαρά πράγματα που δεν τα βάζω στον κάλαθο των αχρήστων, διότι έκανε πολύ καλές διαγνώσεις του τρόπου με τον οποίο διακινείτο η καπιταλιστική κοινωνία. Βέβαια η θεραπευτική αγωγή ήταν εντελώς απαράδεκτη. Ακόμα από τότε, τολμούσα να πω αυτά που λέω και σήμερα. Ήμουν αιρετικός και ήμουν απαράδεκτος. Δεν πειράζει. Εγώ τους λέω ‘Σας θέλω και αιρετικούς και απαράδεκτους’ αρκεί να πιστεύουν αυτό που λεν και να μην ξεφύγουν από την έννοια της αλληλεγγύης. Βέβαια δεν περιμένω μια κοινωνία απόλυτης αλληλεγγύης που ότι έχουμε το μοιραζόμαστε.

Το κίνητρο όμως που ομαδοποιεί τους ανθρώπους είναι η αλληλεγγύη (φέρνει ως παράδειγμα τη δημιουργία της ανθρώπινης κοινωνίας και το κυνήγι, όπου με την ομαδοποίηση ανθρώπων και ζώων, υπάρχει πιο επαρκές κυνήγι και ασφάλεια). Εκεί που μέχρι σήμερα μπορούμε να ξεχωρίσουμε τις κοινωνίες, είναι η αλληλεγγύη. Δηλαδή θα λέμε ότι είμαστε άτομα και ότι κάνω εγώ θα είναι για μένα ή θα είμαστε μια ομάδα η οποία να μπορεί να βοηθά τα λιγότερο επαρκή και προνομιούχα μέλη; Είναι εδώ που είμαι Σοσιαλιστής. Χωρίς αλληλεγγύη, είμαστε ζούγκλα. Και μάλιστα ζούγκλα χωρίς ομαδοποιημένα

31 19


ΦΟΙΤΗΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΑΞΕΙΣ Εγώ θέλω τους νεολαίους να μετέχουν «με τα παπούτσια» στη λήψη αποφάσεων. Οπόταν, αν μετέχεις στη λήψη αποφάσεων, κάποτε θα υπερισχύεις και κάποτε θα είσαι σε μειοψηφία. Εάν είναι αποφάσεις που δεν θεωρούνται τελεσίδικες, θα μπορείς να διατηρείς τη θέση σου για πάντα. Αν είναι, όμως, θέμα ψηφοφορίας, όπως για παράδειγμα για να βάλουμε υποψήφιο πρόεδρο, ένα θα βάλουμε και έστω και αν διαφωνείς, πρέπει να πειθαρχήσεις. Αν όμως έχει να κάνει με κοινωνικά θέματα, θα συνεχίσεις μέσα στα συλλογικά όργανα να έχεις την άποψη σου, να τη στηρίζεις και να προσπαθείς να αλλάξεις την απόφαση. Όχι επειδή ελήφθη κάποτε μια απόφαση, να σηκώνεις τα χέρια και να λες ότι έκλεισε το θέμα. Δεν κλείνει τίποτα. Τα πάντα ρει.

Βλέπουμε ότι στην Κύπρο ο δογματισμός είναι βασικό χαρακτηριστικό πολλών φοιτητικών παρατάξεων. Πιστεύουμε ότι στόχος είναι να αφήσουμε πίσω μας για λίγο το πολιτικό υπόβαθρο του καθενός από πλευράς οικογενειακής παράδοσης. Εσείς δεν πιστεύετε ότι στην ηλικία μας πρέπει, όταν αντιλαμβανόμαστε ότι είμαστε φιλικά προσκείμενοι σε ένα οποιοδήποτε κόμμα, να κρατάμε κάποιες αποστάσεις, να βλέπουμε τη γενική εικόνα και σιγά σιγά να φτάσουμε στο σημείο που θα καταλήξουμε; Είπα, δεν θέλω δογματισμούς. Αλλά, πρέπει να έχετε άποψη. Πρέπει να γίνεται ανακατανομή του Εθνικού Εισοδήματος; Πρέπει να ιδανικοποιούμε το Κέρδος; Ή η έγνοια μου είναι να εξουδετερώσω, τουλάχιστον ως ένα βαθμό, τις κοινωνικές ανισότητες και αδικίες; Να μην είσαι δούλος μιας ιδεολογίας αλλά να ανήκεις κάπου. Να μην έχεις, όμως, παρωπίδες και να υπακούς τυφλά όσα λέει η ηγεσία. Να υπάρχει και να συζητιέται η αντίθετη άποψη. Όπως είπα, χωρίς κόμματα, δεν υπάρχει δημοκρατία αλλά οχλοκρατία.

Για τον Αγώνα συγκεκριμένα, βλέπω μεγαλύτερη ανεξαρτησία αλλά δεν μπορεί παρά να υπάρχει ένας δεσμός. Κάπου ανήκετε ιδεολογικά. Ανήκετε στην ευρύτατη οικογένεια του δημοκρατικού σοσιαλισμού. Δεν είσαστε δούλοι, ναι, το δέχομαι. Αλλά η αμφισβήτηση να γίνεται μέσα στα πλαίσια της διαλεκτικής, της συντροφικότητας και του ότι είμαστε συγγενείς. Δεν ήμαστε, δηλαδή, ξένα σώματα που αμφισβητούν και διαχωρίζουν, γιατί τότε, με κάθε αμφισβήτηση θα υπήρχε διαχωρισμός και θα καταλήγαμε με 300 οργανώσεις νεολαίας.

Ποια θα θέλατε να ήταν η σχέση της ΕΔΕΚ με τον Αγώνα; Εφόσον η Νεολαία της ΕΔΕΚ μετέχει στα συλλογικά όργανα δυνάμει καταστατικού, εκεί, αυτές οι οργανώσεις θα πρέπει να συζητούν και στα συλλογικά τους όργανα ούτως ώστε όταν έρχεται ο Γενικός τους Γραμματέας στο Πολιτικό Γραφείο, να μεταφέρει όχι δικές του προσωπικές αντιλήψεις αλλά το προϊόν της συλλογικής σκέψης της Νεολαίας ΕΔΕΚ. Άρα, δεν μπορεί, ασφαλώς, η Νεολαία ΕΔΕΚ χωρίς να μετέχει σε αποφάσεις, να είναι απλώς ο εκτελεστής των αποφάσεων και να κάνει μόνο αφισοκολλήσεις.

Τώρα, εσείς ο ίδιος, άμα σκεφτείτε κάτι ριζοσπαστικό, έχοντας υπ’ όψιν το γόητρο που έχετε, θα το εκφράσετε; Εάν πειστώ, και βέβαια θα το στηρίξω. Θα μπω σε διάλογο. Δεν θα πω ότι επειδή το λένε οι νέοι πρέπει να το δεχτώ, όσο και να εκτιμώ πολύ τη νεανική σκέψη. Όπως εγώ έχω δικαίωμα να αμφισβητήσω ακόμα και τη συλλογική σας απόφαση, έχετε και εσείς το δικαίωμα. Βέβαια όχι με τρόπο διασπαστικό. Δραστηριοποιούνται και άρχισαν να δυναμώνουν παρατάξεις οι οποίες με τον ένα ή τον άλλο τρόπο απαξιούν καθολικά τα κόμματα και μάλιστα διατείνονται ότι είναι αυτόνομες. Να κάνουν κόμμα. Εγώ δεν είμαι εναντίον τούτου. Αφού είσαι εναντίων όλων των κομμάτων, προτείνεις κάτι. Όχι απλώς αρνείσαι κάτι. Κάνε το πρόταση και κάνε κόμμα!

‘‘ Ο Βάσος Λυσσαρίδης με τον Ηρόδοτο Νικολαΐδη

32 19

Να μην είσαι δούλος κανενός κόμματος και να μπορείς να εγκαταλείψεις το κόμμα σου αν κάποιο κόμμα κατά τη γνώμη σου, σου δίνει καλύτερες προοπτικές. Αλλά να μην περιμένεις να βρεις το ιδανικό κόμμα γιατί αυτό θα είναι λάθος. Όμως κάπου πρέπει να ανήκεις.

’’


ΔΙΑΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΣΥΜΒΙΩΣΗ Είστε υπέρ του ελληνοτουρκικού διαλόγου;

Δεν ξέρω τι θα έκανα αν ήμουν εσείς. Φοβάμαι πως δεν θα το έκανα αλλά δεν μπορώ να απαντώ υποθετικά.

Όπως γίνεται σήμερα, όχι! Αντίπαλη πλευρά δεν είναι οι Τ/Κ και το είπα από την πρώτη στιγμή. Τα μεγαλύτερα θύματα της κατοχής είναι οι Τ/κ. Τη γεύονται άμεσα ενώ εμείς έμμεσα. Ο διάλογος έπρεπε να γίνει με την Τουρκία.

Θεωρείτε πράξη αντίστασης το να πηγαίνει κάποιος στα κατεχόμενα για να διαδηλώσει εναντίον της κατοχής, μέσα στα ίδια τα σπλάχνα της κατοχής;

Για δεύτερη χρονιά φέτος, οι Τ/κ μαζί με κόμματα οργανώνουν αντιμιλιταριστικές επιχειρήσεις ειρήνης. Μερικοί το θεωρούμε ως καθήκον να είναι δίπλα τους. Από την άλλη, διαφωνούμε με τον έλεγχο της ταυτότητας για να πάμε στον τόπο μας. Πιστεύετε, όμως, ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα; Όταν, δηλαδή, περνούμε από τις ελεύθερες περιοχές στα κατεχόμενα με μοναδικό σκοπό να διαδηλώσουμε;

Αν εννοείτε εκείνη τη μέρα που διαδήλωναν, ναι, μπορεί. Δεν πιστεύετε, δηλαδή ότι αναιρεί αυτή την πράξη αντίστασης το ότι δείχνεις την ταυτότητα σου; Το αναιρεί, αλλά έχεις απλώς αιτιολογικό. Ασυζητητί όμως έπρεπε να ενισχύσουμε τις αντιτουρκικές εκδηλώσεις των Τουρκοκυπρίων.

Εγώ δεν μπορώ να το κάνω, διότι όπως είπα έχω άλλη ιδιότητα.

ΛΟΑΤ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ραπάνω είναι να μορφωθεί η κοινωνία. Όχι μόνο να μην τους καταδικάζει αλλά να μην τους θεωρεί διαφορετικούς. Αυτά τα πράγματα δεν πρέπει να επεμβαίνουν στην κοινωνική τοποθέτηση του οποιουδήποτε ατόμου.

Είχαμε πρόσφατα μια συνάντηση με τον κ. Μοδινό για να μιλήσουμε για τα ομοφυλοφιλικά θέματα…

Είμαστε οι πρώτοι που έχουμε βγάλει αυτό το θέμα στη φόρα, στα Νέα! Δώσαμε βήμα στον Μοδινό για να προβάλουν αυτά που έπρεπε να προβάλουν. Δεν είναι κοινωνικό έγκλημα κάτι που δεν είναι επιλογή σου.

Άρα, εάν ήταν στο χέρι σας, με μια υπογραφή να εξασφαλίσετε στα ομοφυλόφιλα ζευγάρια ίσα δικαιώματα με τα ετεροφυλόφιλα ζευγάρια, θα βάζατε την υπογραφή σας;

Η θέση σας εσάς για το σύμφωνο συμβίωσης ομοφυλόφιλων ατόμων ποια είναι; Δηλαδή αντί για γάμο, να υπάρχει αυτή η δυνατότητα.

Θα την έβαζα παρόλο που προσωπικά δεν είμαι υπέρ του γάμου γενικότερα. Παντρευόμαστε διότι έτσι είναι οι συνθήκες. Εγώ βλέπω μια κοινωνία αργότερα που ο γάμος δεν θα έχει την ίδια σημασία που έχει σήμερα. Αφού αποφασίζουμε μαζί, το αποφασίζουμε. Άμα απόφασίζουμε να χωρίσουμε, θα πρέπει να χρειαζόμαστε είτε την ευλογία της Εκκλησίας είτε του κράτους για να μπορέσουμε να διακόψουμε ένα δεσμό ο οποίος δεν είναι παραγωγικός; Άρα εγώ είμαι πολύ πιο προχωρημένος αλλά είναι νωρίς να το πω.

Έχουν κάθε δικαίωμα στο γάμο, αλλά προσωπικά τον γάμο τον βλέπω περισσότερο ότι έχει σχέση με τα παιδιά, διότι σήμερα οι νόμοι είναι τέτοιοι που και να χωρίσεις παίρνεις περιουσία. Στους ομοφυλόφιλους, οικονομικό σπάνια υπάρχει. Επίσης, ακόμα μπορεί η κοινωνία να μην ωρίμασε προς αυτή την κατεύθυνση. Προσωπικά δεν θα είχα κανένα ενδοιασμό αν επρόκειτο να ψηφίσω αλλά λέω ότι δεν είναι ώριμη ακόμα η κοινωνία να το δεχτεί. Αλλά πρέπει να δεχτεί όχι μόνο τη συμβίωση αλλά το να μην είναι περιθωριακοί οι ομοφυλόφιλοι. Αυτό που έκανε τον λαό να θεωρεί ότι δεν είναι άξιοι εμπιστοσύνης, είναι το γεγονός ότι ήταν υποχρεωμένοι να αποκρύπτουν κάτι και πράγματι, η απόκρυψη αυτή τους έκανε να μην είναι straight, να μην είναι ειλικρινείς και ανοικτοί. Αφού το λέει, είναι εντάξει! Που είναι το κακό; Έτσι είναι πλασμένος στο κάτω-κάτω.

Κάτι που επικαλούνται πολλοί πολιτικοί είναι το ότι η κοινωνία δεν είναι ώριμη ακόμα. Δεν πιστεύετε ότι είναι ο πολιτικός που αναγκάζει την κοινωνία να ωριμάσει; Κάποτε ο Τσε Γκεβάρα είπε ότι οι συνθήκες δεν θα ωριμάσουν σαν ένα μήλο και να πέσουν.

Γι’ αυτό εγώ νομίζω πως εκείνο που μας ενδιαφέρει πα33 19

Σίγουρα! Δεν λέω ότι πρέπει να στερείς στον άλλο τα δικαιώματα του επειδή δεν ωρίμασε η κοινωνία. Δεν δέχομαι αυτή την άποψη. Απλώς δίνω ερμηνεία. Δεν λέω ότι είναι σωστό. Δεν συμφωνώ με το επιχείρημα των πολιτικών ότι δεν είναι ώριμη η κοινωνία άρα δεν παράγουμε έργο. Πρέπει να σεβόμαστε την κοινωνική συνοχή.


ΕΘΝΙΚΗ ΦΡΟΥΡΑ - ΦΥΓΟΣΤΡΑΤΙΑ Διότι εγώ είμαι υπέρ του εθνοτικού και όχι του εθνικιστικού. Αυτό δε σημαίνει ότι πρέπει να καταργηθεί, αλλά να βελτιωθεί. Πρέπει να πάρει μια άλλη μορφή. Πρέπει να γίνεται καλύτερη αξιοποίηση του χρόνου. Και δεν αποκλείεται σε 12 μήνες, παραδείγματος χάριν, να μπορεί να γίνει αυτή η αξιοποίηση αντί το χασομέρι και έτσι να χάνουν ένα χρόνο οι νεαροί από τις σπουδές τους αντί δύο. Μπορεί να είναι δεκαπέντε μήνες (12 και 3 του καλοκαιριού).

Ποια είναι η άποψη σας για το αξιόμαχο της Εθνικής Φρουράς; Τι πρέπει να αλλάξει πιστεύετε; Η Εθνική Φρουρά πρέπει να είναι πάντοτε μάχιμη και όσο πιο μικρός είσαι τόσο sophisticated πρέπει να είσαι. Δεν είναι θέμα αριθμών, πλέον. Είναι θέμα sophistication. Και δυστυχώς τα έχουν εγκαταλείψει.

Όπως, επίσης, το Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα. Δεν είναι εκείνο που ήταν επί Ανδρέα Παπανδρέου. Ενώ στο κάτω-κάτω δεν είναι ότι με την Ελλάδα συνδεόμαστε μόνο με την εθνική ταύτιση (είμαστε ένα έθνος και όχι μια χώρα), αλλά έχουμε κινδύνους και από την ίδια πηγή, τον τουρκικό επεκτατισμό. Το βιβλίο του Νταβούτογλου μου θυμίζει το ‘ο Αγών μου’ του Χίτλερ. Λέει ότι πρέπει να ελέγχουμε το Αιγαίο γιατί πρέπει να γίνουμε περιφερειακή υπερδύναμη, πρέπει να είμαστε οι προστάτες των μουσουλμανικών κοινοτήτων του πρώην μουσουλμανικού χώρου, θα πρέπει να κάνουμε κοινοπολιτεία οθωμανικών κοινοτήτων και η Κύπρος, ακόμα και αν δεν υπήρχε ούτε ένας Τ/κ, θα πρέπει να την ελέγχουμε, διότι είναι απαραίτητη στην προσπάθεια μας να γίνουμε υπερδύναμη με παγκόσμια εμβέλεια.

Θεωρείτε την απαλλαγή ως μια αντίδραση κατά του συστήματος; Θεωρείτε μια τέτοια πράξη ηθική; Όχι. Να αντιδράσετε με το να πείτε να αλλάξει το σύστημα. Δεν είμαι εναντίον του οι νέοι να πουν «αφού δεν μας κάνετε τίποτα, κάντε τον δεκαπέντε μήνες και κάντε μας εντατική εκπαίδευση και εντατική χρησιμοποίηση των δεκαπέντε μας μηνών». Αλλά εάν κάθε άνθρωπος όταν νομίζει ότι έχει δίκαιο, πηγαίνει ενάντια στην κοινωνική ομάδα, δεν καταφέρνει τίποτα. Το να λέμε ‘τίποτα’ όμως σε μια χώρα υπό κατοχή, δεν θα το ευνοούσα. Συμφωνώ με την απαίτηση για καλύτερη αξιοποίηση. Και αν δεν το κάνουν, να αγωνίζεστε ώσπου να το κάνουν. Δεν θα είναι πάντα οι ίδιοι. Το σύστημα το αλλάζεις. Την πατρίδα δεν την αλλάζεις. Το σύστημα αλλάζει πάντα. Όλα αλλάζουν και ήδη μπαίνουν κάποιες ασφαλιστικές δικλείδες. Πιστεύετε ότι ένα μαζικό κίνημα φυγοστρατίας δίνει ένα ισχυρό μήνυμα και ένα ταρακούνημα;

Θα συμφωνούσατε με μια αποστρατικοποίηση της Κύπρου στο μέλλον;

Όχι. Δεν υπάρχει χώρα χωρίς στρατό. Συμφωνώ με μικρό στρατό αν τυχόν έχουμε λύση, αφού δεν πρόκειται εμείς ποτέ να επιτεθούμε εναντίον μιας χώρας. Πρόκειται για λόγους αισθήματος ασφαλείας των πολιτών. «Χώρα» σημαίνει ορισμένα πράγματα, όπως αστυνομία, στρατός… Αποστρατικοποίηση υπό την έννοια του να μην έχουμε μεγάλο προϋπολογισμό και αεροπλάνα κτλ ναι, γιατί ο στρατός θα είναι απλώς σύμβολο κρατικής εξουσίας.

Όχι με την άρνηση δεν συμβαίνει ποτέ αυτό. Διότι πρώτα απ’ όλα δεν θα το κάνουν όλοι. Εσύ θα είσαι ο προνομιούχος που με τον άλφα ή βήτα τρόπο φυγοστράτησες και θα μείνουν οι άλλοι που δεν είναι προνομιούχοι, όπως αυτοί που παίρνουν πιστοποιητικά από τους γιατρούς ότι έχουν το άλφα και το βήτα. Δεν συμφωνώ καθόλου. Ίσα ίσα, σπάζεις το μέτωπο της νεολαίας. Δηλαδή, αν ως νεολαία πιστεύετε ότι πρέπει να γίνει το α,β,γ, να οργανωθείτε για να καταφέρετε να το κάνετε. Αν ο καθένας ατομικά προσπαθεί να αποφύγει, είναι αυτό που είπα πριν: Ο ατομικισμός δεν με βρίσκει ποτέ σύμφωνο.

Μια άποψη λέει ότι υπάρχει μια εκμετάλλευση των νέων μέσα στην Ε.Φ. απλά για να διατηρούμε ένα σύστημα με το να τους έχουμε δύο χρόνια να βγάζουν σκοπιές και να λέμε ότι έχουμε στρατό. Όφειλε το κράτος να πληρώνει έμμισθους για την ασφάλεια; Αν είχε λεφτά. Και δεν είναι πάντα το ίδιο. Αν για παράδειγμα υπάρξει λύση και δεν υπάρχουν εθνικοί κίνδυνοι, ο στρατός θα μπορεί να είναι πολύ ολιγάριθμος ή και τρεις μήνες εκπαίδευση κάθε καλοκαίρι, αντί να είναι εν συνεχεία. Εγώ λέω πως πρέπει να υπάρχει στρατός, πρέπει να συμβάλλει στην ανύψωση του εθνικού φρονήματος των νέων, να τους δημιουργεί την εντύπωση ότι επιτελεί κάτι. Αν είναι χάσιμο χρόνου, αντί να δημιουργώ πολίτες οι οποίοι να είναι πιο εθνικοπολιτικοποιημένοι, τότε πράγματι είναι αποτυχία.

Η φυγοστρατία δεν μπορεί να γίνει κίνημα διότι θα πάν δια της βίας. Κίνημα γίνεται για αλλαγή του συστήματος. Όχι για φυγοστρατία. Είναι η φυγοστρατία ανθρώπινο δικαίωμα;

Όχι. Διότι είναι το ίδιο με το να λέει ένας πολίτης ότι είναι δικαίωμα του να μην πληρώνει φόρους και ηλεκτρισμό. Αφού είναι μια κοινωνική ανάγκη την οποία πληρώνει το κράτος, δεν είναι δικαίωμα. 34 19


ΚΥΠΡΙΑΚΟ Δυστυχώς υπερέβη τα όρια. Εκ περιτροπής προεδρία, σταθμισμένη ψήφος, διαρχία… Θα έχουμε χωριστές πλειοψηφίες. Θα ψηφίζουμε χωριστά και θα είμαστε διαρκώς δύο ξένα σώματα. Διότι όταν ψηφίζουμε χωριστά, είμαστε ξένα σώματα. Ενώ όταν είμαστε ένας λαός με τα πλεονεκτήματα των Τ/κ κατοχυρωμένα συνταγματικά – διότι πράγματι, δεν μπορούν να στηριχτούν μόνο στη δημοκρατία της πλειοψηφίας γιατί έχουν δικαίωμα να λένε μετά τα όσα έχουν γίνει ότι θέλουν να έχουν κάποια διασφάλιση ότι δεν θα υπάρξει καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους. Έχουν δίκαιο και ευχαρίστως να το διευθετήσουμε.

Σε ποιο στάδιο βρίσκετε αυτή τη στιγμή το Κυπριακό Ειλικρινά πιστεύω ότι η χειρότερη φάση του Κυπριακού είναι σήμερα. α) Το πρώτο είναι το γεγονός ότι έχει συνεχιστεί η εκτροπή του διακοινοτικού διαλόγου – που για αυτό δεν μπορώ να κατηγορήσω τον Χριστόφια γιατί συνεχίστηκε από όλους τους προηγούμενους. Μόνο ο Μακάριος και ο Κυπριανού που χειρίστηκαν τα πράγματα με συνομιλητή ενώ όλοι οι άλλοι μετέτρεψαν τον πρόεδρο σε πρόεδρο των Ε/κ. β) Το δεύτερο αφορά στο σχέδιο Ανάν. Δεν είμαι μεταξύ εκείνων που αναθεματίζουν κάποιους οι οποίοι έχουν αντίθετη θέση μεταξύ μου, αλλά 76% του Κυπριακού λαού απέρριψαν την φιλοσοφία του σχεδίου Ανάν – κατά τη γνώμη μου δικαιολογημένα – γιατί ήταν παρθενογένεση, νέο κράτος, καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, παραμονή εγγυήσεων, στρατών και διαρχίας, χωριστές πλειοψηφιών ελληνοκυπρίων και τουρκοκυπρίων. Αυτά που οι Άγγλοι επέβαλαν, να υπάρχει μια συνεχής διάσταση μεταξύ Ε/κ και Τ/κ για να διατηρήσουν την πολιτικοστρατιωτική τους παρουσία και τα επέβαλαν στις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου, επαναλαμβάνονταν στο σχέδιο Ανάν.

Η αντιπρόταση σας ποια είναι; Η αντιπρόταση μου είναι αυτή που περιλαμβάνεται στο ανακοινωθέν του Εθνικού Συμβουλίου του Σεπτέμβρη του 2009 που ήταν δική μου πρόταση. Αν τα ανθρώπινα δικαιώματα μιας ομάδας πολιτών σε μια χώρα καταπατηθούν, θα έχεις έκρηξη. Αν είναι η πλειοψηφία, ακόμα χειρότερα. Θα έχεις έντονη έκρηξη. Ούτε εμείς μπορούμε να καταπατήσουμε τα δικαιώματα των Τ/κ αλλά ούτε και εκείνοι τα δικά μας. Πρέπει αν είναι ένα καθεστώς ευρωπαϊκό με τις ευρωπαϊκές αξίες και ευρωπαϊκή εγγύηση. Το περίεργο είναι ότι ο Χριστόφιας κάνει άλλα πράγματα από όσα συμφωνούμε.

Και κάτι χειρότερο. Σκεφτείτε ότι την ενταξιακή πορεία της Κύπρου θα την υπέγραφαν ο Παπαδόπουλος και ο Ντενκτάς ως ισότιμοι. Αν μετά από δεκαπέντε μέρες είχαμε αδιέξοδο, θα είχαμε δύο ισότιμους προέδρους της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Άρα πρέπει να επανέρθουμε στις βασικές αρχές. Αν δεν γίνει, έχουμε το εξής τραγικό: εάν επέλθει συμφωνία επί τη βάση προτάσεων του Χριστόφια, αυτή η συμφωνία θα απορριφτεί από το λαό. Αλλά αν όταν μας πρότειναν το σχέδιο Ανάν, το οποίο απορρίφτηκε και από το λαό και από τον Πρόεδρο, είχαμε συνέπειες, φανταστείτε πόσο μεγαλύτερες συνέπειες θα έχουμε όταν ένα σχέδιο εγκριθεί από τον πρόεδρο, δεν εγκριθεί από το λαό. Θα δείξουμε στους ξένους ότι δεν θέλουμε τίποτα. Πρέπει να τον προλάβουμε να μην υπογράψει κάτι τέτοιο. Πρέπει να αναιρέσει.

Εκτός του ότι το έχει απορρίψει το 76% του λαού, είπαμε πως οτιδήποτε έχει προταθεί, εφόσον δεν οδήγησε σε τελική λύση, δεν ισχύει. Τα επιχειρήματα του Χριστόφια «μα το δέχτηκε και ο Τάδε», δεν ισχύουν. Στην προσπάθεια του να δώσει εξετάσεις, περισσότερο στους Άγγλους νομίζω, κατέβασε και τα βρακιά, όπως λέμε πρακτικά. Έδωσε τα πάντα χωρίς να πάρει οτιδήποτε σε αντάλλαγμα. Και εάν αυτά ήταν προς όφελος των Τ/κ μόνο, εγώ θα έκλεινα τα μάτια μου. Διότι αν υπάρχει λύση η οποία να αποκλείει εμπλοκή της Τουρκίας και μείνουμε με τους Τ/κ, όλα θα διαμορφωθούν διαφορετικά. Διότι οι εργαζόμενοι θα κάνουν κοινές εκδηλώσεις για καλύτερα μεροκάματα και οι εργοδότες θα συνεργάζονται πάνω σε τακτική βάση.

Για το άνοιγμα των οδοφραγμάτων τι νομίζετε; Ήταν λάθος που τα ανοίξαμε. Ήταν τότε που οι επαναστατημένοι Τούρκοι, για να γίνουν ευρωπαίοι πολίτες, άνοιξαν τα συρματοπλέγματα, δεχτήκαμε και εξατμίσαμε την επαναστατικότητα των Τ/κ.

Άρα δεν είναι αυτά που με απασχολούν. Με απασχολεί να μην έχω εμπλοκή ξένων δυνάμεων στο Κυπριακό. Να μην είμαστε ακόμα ένα προτεκτοράτο της Αγγλίας και της Τουρκίας.

Πιστεύετε όμως ότι μπορούμε, έστω και αν ήταν λάθος, να το χρησιμοποιήσουμε υπέρ μας ώστε να δείξουμε ότι αποδεδειγμένα μετά το άνοιγμα των οδοφραγμάτων, Ε/κ και Τ/κ μπορούν να ζήσουν μαζί; 35 19


Σίγουρα. Ότι πρέπει να αντλούμε και από τα αρνητικά κάποιο κέρδος, πρέπει. Αλλά δεν σημαίνει ότι ήταν σωστό. Θα επαναστατούσαν μέχρι σημείου να εξαναγκάσουν τις κυβερνήσεις τους να συνεργαστούν μαζί μας για να γίνουν ευρωπαίοι πολίτες. Αυτό όμως πέρασε. Λέτε να κλείσουν τα οδοφράγματα; Όχι! Άμα το πεις τώρα είναι σαν να λέμε να σταματήσουν οι συνομιλίες. Ο Βάσος Λυσσαρίδης με τον Ανδρέα Ανδρέου Δώστε μας με όσο πιο επιγραμματικά μπορείτε τα πιο σημαντικά σημεία που θέλετε να θίξετε για τις βασικές πτυχές του Κυπριακού.

Ποια χαρακτηριστικά θα θέλατε να διέκριναν έναν Πρόεδρο μιας χώρα;

ΕΚ ΠΕΡΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑ Φτάσαμε σε σημείο να την μετατρέψουμε σε αίτημα και να πανηγυρίσουμε που τη δέχτηκε ο Έρογλου. Και εκ περιτροπής προεδρία δεν σημαίνει μόνο μεταξύ Ε/κ και Τ/κ αλλά μεταξύ Ε/κ και Τούρκου, διότι η πλειοψηφία των ψηφοφόρων είναι έποικοι. Άρα αργά η γρήγορα η Τουρκία θα κυβερνά την Κύπρο.

Θέλουμε ανθρώπους όπως τον πρόεδρο Μαντέλα, που αν και μαύρος, δεν γύρισε τον λευκό φυλετισμό σε μαύρο, διότι υπήρχε αυτός ο κίνδυνος. Δεν θα ξεχάσω την στιγμή όταν πήγα να τον δω στο Λονδίνο όταν απελευθερώθηκε (ήμουν ο γενικός γραμματέας της επιτροπής για την απελευθέρωση του) και του είπα ότι θέλω να τον πάρω στην Κύπρο, μιας και θεωρούσε την Κύπρο χώρα του αφού ήμασταν κάτι σαν το αρχηγείο για αυτόν. Η απάντηση του ήταν ότι βιαζόταν να πάει πίσω για να κάνει δεξίωση στους δεσμοφύλακες μιας και εκείνοι ήταν θύμα του Απαρτχάιντ όπως και εγώ.

ΣΤΑΘΜΙΣΜΕΝΗ ΨΗΦΟΣ Έχω αγωνιστεί και κινδυνέψει στην Αφρική για το ένας άνθρωπος-μία ψήφος. Και τότε θεωρούμασταν εντελώς εξωπραγματικοί γιατί ήταν πολλοί οι μαύροι και λίγοι οι λευκοί που κυβερνούσαν. Τελικά οι λευκοί, αναγκάστηκαν να το δεχτούν, αν και πίστευαν ότι οι λευκοί δεν θα δέχονταν μιας και είχαν και την οικονομική και τη στρατιωτική δύναμη και ήξεραν εκ των προτέρων ότι αυτό σημαίνει μαύρος πρόεδρος!

Τέτοιους ανθρώπους θέλουμε, που να μη μετατρέπουν τη μια καταπίεση σε άλλη. Εγώ δεν θα πω «πάρτε τα λεφτά από όσους τα έχουν για να γίνουν και εκείνοι φτωχοί και να αισθανθούν και εκείνοι φτωχοί». Αυτός είναι ο φυλετισμός που είπα πριν. Θα κάνουμε μια ανακατανομή. Το ίδιο λέω και για τους Τούρκους τώρα.

ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΚΟ Χωρίς να μας ρωτήσει ο Χριστόφιας, έκανε πρόταση που έλεγε πως εάν η ταλαιπωρία του χρήστη είναι μεγαλύτερη από του ιδιοκτήτη, το σπίτι το διατηρεί ο χρήστης. Μα πάντα η ταλαιπωρία του χρήστη είναι μεγαλύτερη. Αφού ο ιδιοκτήτης έχει άλλο σπίτι…

Δεν θα δώσω στους Τούρκους όλα τα προνόμια που είχαν οι λευκοί στην Αφρική και να κάνω τους Έλληνες μαύρους της Αφρικής. Ούτε το ανάποδο. Δεν γίνεται. Θα επαναστατήσουν κάποτε. Θα έχω ανωμαλία. Όταν έχεις κοινωνικά και εθνικά προλεταριάτα, έχεις και επαναστάσεις. Θέλουμε ισότητα.

ΕΠΟΙΚΟΙ Λέγαμε να μην υπάρχουν έποικοι και τώρα λέμε να υπάρχουν 50.000. Όχι γιατί δεν θα υπάρξουν έποικοι. Θα υπάρξουν. Αλλά δεν νομιμοποιώ την πράξη εκ των προτέρων. Λέω ότι είναι παράνομο και έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, αλλά είμαι έτοιμος να συζητήσω επί ανθρωπιστικών κριτηρίων – και όχι μόνο – την παραμονή ενός αριθμού εποίκων.

Και δεν αποκλείεται μέσα σε πενήντα χρόνια ένα κόμμα να έχει κοινό υποψήφιο Τούρκο. Τώρα είχαμε Αρμένη πρόεδρο της Βουλής και δεν αποκλείεται να τον έχουμε και πρόεδρο της Δημοκρατίας. Με γεια του με χαρά του. Δεν είναι επειδή είναι Αρμένης αλλά επειδή είναι ‘Ο τάδε άνθρωπος’, επομένως δεν με ενδιαφέρει. Απλά ανθρωπος. Βέβαια δεν δέχομαι η μειοψηφία να στερήσει τα δικαιώματα που έχει η κάθε χώρα.

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ Μπορεί κάποιοι πρόσφυγες να μην θέλουν να γυρίσουν. Μπορεί κανένας να μη θέλει να γυρίσει. Αλλά δεν μπορώ να στερήσω το δικαίωμα από κάποιον που θέλει να γυρίσει, να μην μπορεί. Τότε πρέπει να στρέφεται εναντίον μου και όχι εναντίον της Τουρκίας.

‘‘ 36 19

Όλα όσα είχε πει ο Χριστόφιας αυτοαναιρούνται. Πως θα τον εμπιστευτώ; Εμπιστεύομαι περισσότερο έναν Κληρίδη, τον οποίο χαρακτήρισα πολύ αρνητικά, γιατί τουλάχιστον έλεγε εκείνα που έκανε. Τουλάχιστον ήξερα τι να περιμένω.


ΚΥΠΡΙΑΚΟ - ΔΙΕΘΝΗ ΘΕΜΑΤΑ Πως βλέπετε τον διαχωρισμό του λαού σε ομοσπονδιακούς και αντιομοσπονδιακούς; Εγώ είπα πολλές φορές ότι δεν είμαι αιχμάλωτος ονοματολογιών. Μπορεί να μου το ονομάζεις ενιαίο κράτος και να έχει τέτοια χαρακτηριστικά που να είναι απορριπτέα. Μπορεί να μου το ονομάζεις ομοσπονδία και να έχει τέτοια χαρακτηριστικά που να είναι αποδεκτό. Ομοσπονδία είναι και η Αμερική. Θα αρνούμασταν ποτέ ένα ομοσπονδιακό σύστημα αμερικανικού ή γερμανικού τύπου; Ασφαλώς όχι. Αν όμως ομοσπονδία σημαίνει καταστρατήγηση βασικών δικαιωμάτων των πολιτών, τότε ασφαλώς δεν είμαστε υπέρ. Εδώ είναι που την πάτησαν οι καλούμενοι ομοσπονδιακοί. Ήθελαν να μας παρουσιάζουν ότι είμαστε αντιομοσπονδιακοί. Για μένα οι λέξεις ‘διζωνική δικοινοτική’ είναι αδόκιμος όρος (δεν λέω κακώς ή καλώς) διότι δεν έχει διεθνή ορισμό. Όταν λοιπόν στο Εθνικό Συμβούλιο (Σεπτέμβρης 2009) είπαν ότι πρέπει να βάλουμε ότι αναζητούμε λύση στη βάση της ΔΔΟ, αυτοί ήλπιζαν εμείς να πούμε όχι και να μοιραστούμε σε ομοσπονδιακούς και αντιομοσπονδιακούς. Εγώ είπα να βάλουν οποιονδήποτε όρο θέλουν, αλλά να τον ορίσουν. Και ορίσαμε ότι θα είναι ενότητα κράτους, χώρου, λαού, οικονομίας, διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλων των πολιτών ισοτίμως, απαλλαγή από έποικους, από εγγυητές και από ξένα στρατεύματα. Έβαλα την υπογραφή μου. Κάντε το αυτό και ονομάστε το ότι θέλετε. Ονομάστε το και συνομοσπονδία, αν θέλετε. Τι με ενδιαφέρει εμένα τι θα το ονομάσετε; Με ενδιαφέρει τι προτείνετε. Περιγράψτε μου τη ΔΔΟ. Όταν το έκαναν την δέκτηκα. Τώρα το έχουν μετανιώσει γιατί είδαν ότι αυτό που περίγραψαν δεν χωρεί μέσα στη ΔΔΟ.

Γιατί; Για παράδειγμα, πως είναι δυνατόν να δεχθούμε ότι όλοι οι Ευρωπαίοι μπορούν να πάνε στην Κερύνεια, να ασκούν επάγγελμα, να έχουν περιουσία και να ψηφίζουν, πλην του Ελληνοκυπρίου, ο οποίος ενώ είναι Κύπριος Ευρωπαίος δεν θα μπορεί διότι θα υπάρχει quota πόσοι μπορούν να πάνε στην Κερύνεια (εγγυημένες πλειοψηφίες); Οι ορισμοί δεν παίζουν κανένα ρόλο. Παίζει ρόλο το περιεχόμενο. Και εάν το περιεχόμενο θα είναι αυτό που καθορίστηκε με τον Σεπτέμβρη του 2009, εγώ θα το στηρίξω, παρόλο που είναι κακή ονοματολογία το ΔΔΟ, διότι δεν υπάρχει ορισμός. Αναφορικά με το σχέδιο Ανάν, σε μια συνέντευξη του ο Αρχιεπίσκοπος λέει ότι παρόλο που, ναι, απορρίφτηκε από την πλειοψηφία του λαού, ήταν ένα σχέδιο χιλιάδων σελίδων από το οποίο ο ίδιος αλλά και ο τότε πρόεδρος, διάβασαν απλά τις πιο σημαντικές σελίδες. Εκτός τούτου, κάποιοι πιστεύουν ότι το να βλέπει ο μέσος πολίτης έναν πρόεδρο της δημοκρατίας να εκπέμπει αρνητικά συναισθήματα υπέρ του ΟΧΙ, είναι λογικό ότι θα επακολουθούσε αυτή η άρνηση του λαού. Δεν θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι κάπως μη αντικειμενική αυτή η άρνηση;

Ο Παπαδόπουλος δεν ενεπλάκη μέχρι μια-δύο μέρες προ του δημοψηφίσματος. Είχαμε πείσει υπέρ του όχι. Ναι, αμφιβάλλω πόσοι διάβασαν ολόκληρο το σχέδιο. Προσωπικά το διάβασα πολλές φορές. Δεν έμπαινα στις λεπτομέρειες επίτηδες αλλά στα ουσιώδη. Αν εγώ συγχύζομαι όσο το διαβάζω, φαντάσου ο λαός, σκέφτηκα. Ποιες πιστεύετε πως πρέπει να είναι οι σχέσεις μας με το Ισραήλ, νοουμένου ότι κάνουν το ίδιο πράγμα στους Παλαιστίνιους με ότι μας κάνει εμάς η Τουρκία; Είναι τα εμπλεκόμενα συμφέροντα. Περιστασιακά, το Ισραήλ φαίνεται ότι βρίσκεται σε σύγκρουση με την Τουρκία. Δεν είμαι σίγουρος ότι είναι μόνιμη και ότι δεν είναι ανακατανομή ρόλων. Αλλά αν χωρίς να αλλάζουμε τις τοποθετήσεις μας επί των βασικών θεμάτων, έχουμε σχέσεις και συνεργασία ως εκεί που δεν αλλοιώνει τις θέσεις αρχής μας, αυτό είναι ένα θέμα. Αλλά αν επειδή το Ισραήλ μπορεί να με βοηθήσει, σταματώ την άλληλεγγύη στους Παλαιστινίους, τότε θα πληρώσουμε πολύ σκληρό τίμημα. Μέσα στα εμπλεκόμενα συμφέροντα είναι και η ένταξη μας στον Συνεταιρισμό για την Ειρήνη;

Ο Βάσος Λυσσαρίδης μαζί με τον Ηρόδοτο Νικολαΐδη και τον Ανδρέα Ανδρέου

Σίγουρα ναι! Ξανακούστηκε να είμαστε Ευρωπαϊκή χώρα και μάλιστα υπό κατοχή και να μη θέλουμε να μετέχουμε σε ΕΙΡΗΝΕΥΤΙΚΕΣ επιχειρήσεις οι οποίες για να γίνουν πρέπει να έχουν την ευλογία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δεν θα είναι 37 καταπιεστικές; Είναι αδιανόητο. 19


Πως βλέπετε τις παρεμβάσεις του Αρχιεπισκόπου στην πολιτική ζωή; Η γραμμή του πάνω στο εθνικό θέμα είναι ικανοποιητική για μένα αλλά είναι προτιμότερο να έχει λιγότερες παρεμβάσεις και κυρίως να μην είναι παρεμβάσεις που να μπορούν να παρεξηγηθούν ότι έχουν πολιτικό χαρακτήρα. Αλλά είναι δικαίωμα του και ως πολίτης και ως αρχιεπίσκοπος να έχει γνώμη. Πολύ περισσότερο δεδομένου ότι η Εκκλησία της Κύπρου παραδοσιακά έπαιζε ρόλο. Επί τουρκοκρατίας ήταν η εθναρχία. Η μόνη πολιτική δύναμη του τόπου. Επειδή συνέπεσε ο πρώτος πρόεδρος της Κυπριακός Δημοκρατίας να είναι ο Μακάριος, συνέχισε κάποιο ρόλο. Ασφαλώς πολιτικό ρόλο δεν μπορεί να έχει η Εκκλησία. Θα πρέπει να υπάρχει σαφής διαχωρισμός μεταξύ της Εκκλησίας και της πολιτικής ηγεσίας. Λόγω όμως του ότι είναι δημόσιο πρόσωπο με ισχυρή δύναμη, θεωρείτε ότι είναι σωστή η στάση του να επηρεάζει την κοινή γνώμη με αυτό τον τρόπο; Δεν είναι κάπως σαν κατάχρηση της εξουσίας;

γαίνω και να βάζω μόνο υπογραφή εκ των υστέρων; Διότι αυτό κάνουμε. Βάζουμε υπογραφή εκ των υστέρων. ΤΙΠΟΤΑ εκ των προτέρων δεν μας είπε; Δεν είναι δικτατορικό; Είναι! Μα γι’ αυτό είπα ότι θα έλεγα φτάνει. Αλλά επειδή είμαι ο Λυσσαρίδης, ο οποίος δημιούργησε ένα κόμμα, θα πρέπει να έχω το κουράγιο να την υπερασπίσω. Θα έρθουν να ισχυριστούν ότι πάω να τους διαλύσω το υπουργικό συμβούλιο. Θα μπω σε ένα διάλογο κτλ. Δεν έχω τα κότσια.

‘‘ ‘‘

Θεωρούμουν αντιαμερικανός. Εγώ δεν είμαι ΑΝΤΙ τίποτα!

Είναι δικαίωμα του. Όπως είναι δικαίωμα μου εμένα. Και εγώ είμαι ισχυρό πρόσωπο που επηρεάζω την κοινή γνώμη. Να την επηρεάζω. Είναι καταχρηστική μόνο αν ζητά η Εκκλησία να διαδραματίσει ρόλο.

Πολλοί νέοι πιστεύουν ότι ο Αρχιεπίσκοπος ξεπερνά κάποια όρια με την ανάμειξη του στην πολιτική, όμως το δέχονται παθητικά. Ας το συνδυάσουμε με αυτό που λέγαμε ότι η κυβέρνηση κάνει ότι θέλει χωρίς να λογαριάζει το υπουργικό συμβούλιο. Γιατί είμαστε, γενικά, τόσο παθητικοί; Τι πρέπει να κάνουμε; Αν ήμουν νεότερος, βλέποντας ότι δεν μας υπολογίζουν και κάνουν προτάσεις χωρίς να μας ρωτούν, δεν θα πήγαινα στο εθνικό συμβούλιο αφού θα έβλεπα ότι ο πρόεδρος δεν είναι ικανός να κυβερνά και δεν του έχουμε εμπιστοσύνη να μας φωνάζει εκ των υστέρων για να βάζουμε την υπογραφή μας. Έπρεπε να ήταν τόση η κατάκραυγή που να ήταν υποχρεωμένος να προσαρμοστεί. Αν αυτό γινόταν και αυτός επέμενε, θα μπορούσε η Βουλή να αντιδράσει με το να μην ψηφίζει κανένα νομοσχέδιο μέχρι να φύγει. Είμαι όμως ήδη Λυσσαρίδης. Το θεωρώ πολύ ορθή ιδέα. Γιατί δεν την είπα και λούφαξα; Διότι δεν είμαι νέος. Το λέω με κάθε ειλικρίνεια. Θα έφευγα λέγοντας ότι με αυτόν τον πρόεδρο το εθνικό συμβούλιο διέδραμε τη χρησιμότητα του. Γιατί να πη-

‘‘

‘‘

Εγώ θεωρούμαι τουρκοφάγος δήθεν. Είναι τυχαίο ο Λεβέντ να γράφει δύο άρθρα για τη συνάντηση μαζί μου; Διότι ο καλός Τούρκος ξέρει ότι ο Λυσσαρίδης είναι μαζί του. Ότι δεν μπορεί ο Λυσσαρίδης που πολεμούσε για τους μαύρους, να πει ότι τους Τούρκους θα τους καταπιέζει. Εγώ αν μπορούσα να πάω στην Τουρκία και να σπάσω τα λευκά κελιά των τουρκικών φυλακών, θα το έκανα. Έχω παρακάνω συνάφεια με εκείνον που είναι στις τουρκικές φυλακές παρά με έναν άλλης φυλής που είναι χωρίς ιδεολογία. Άρα άλλο το ένα άλλο το άλλο.

Τώρα, είμαι υπέρ του να έχουν ποσοστό κερδών οι Τ/κ. Πως το έθεσα όμως; Σε κάθε χώρα υπάρχουν παραμελημένες περιοχές. Τα κατεχόμενα, για τους δικούς τους λόγους είναι παραμελημένη περιοχή. Άρα κάνω ένα ταμείο από τώρα ούτως ώστε μόλις ενώθούμε να δώσω λεφτά στην παραμελημένη περιοχή ώστε να ανεβάσω το βιοτικό της επίπεδο που στα 90% θα είναι Τ/κ αλλά δεν θα το λέω ‘Τ/κ’ αλλά παραμελημένη περιοχή. Όσοι είναι παραμελημένοι να ανέλθουν. Αλλά να πω εκ των προτέρων ότι δίνω λεφτά στους Τ/κ; Πρώτα απ’ όλα είναι φυλετικό. Γιατί να μη δώσω στους Μαρωνίτες και στους Αρμένιους; Μπορεί και εκείνοι να είναι παραμελημένοι…

Να μην είμαστε αιχμάλωτοι ονοματολογιών

38 19

’’

’’

’’ ’’


40

Ο άνθρωπος που απελευθέρωσε τους Κύπριους ΛΟΑΤ, στέλνοντας την Κύπρο στο ΕΔΑΔ γιατί είχε ποινικοποιημένη την ομοφυλοφιλία.

Περίμενα καιρό για τη συνάντηση αυτή. Στα πλαίσια της νέας μου έρευνας για την ομοφοβία, ο Αλέκος Μοδινός ήταν ένα από τα άτομα κλειδιά που ήθελα να γνωρίσω και να συνομιλήσω μαζί τους. Όχι τόσο γιατί περίμενα να με κατατοπίσει για την ομοφοβία, όσο γιατί στο αντίκρισμα του προσώπου του, στο άκουσμα της γλυκύτητας της φωνής του και στη σκέψη της καλοσυνάτης του αύρας, ένιωθα ότι αυτός ο άνθρωπος είναι ξεχωριστός. Μια μόνο τηλεοπτική του συνέντευξη ήταν αρκετή για να καταλάβω ότι πρόκειται για ένα ζωντανό, απτό ήρωα. Τον θαύμασα από την πρώτη στιγμή στη σκέψη των όσων κατάφερε και το ποιος είναι. Δευτέρα, 19 Σεπτεμβρίου και με τη βοήθεια του φίλου πλέον Γιώργη Ρεγγίνου, ο οποίος είναι ο εκπρόσωπος τύπου της οργάνωσης ACCEPT, φτάνω μαζί του και με την αδερφή μου στο σπίτι του Αλέκου. Κτυπάμε το κουδούνι και αμέσως μας ανοίγει. Το φωτεινό του χαμόγελο και η λάμψη στα μάτια του ήταν αρκετή για να φωτίσει τον σκοτεινό όροφο της πολυκατοικίας. Καθόμαστε στην τραπεζαρία και μας σερβίρει αμέσως με καφέ και μπισκότα. Ξοπίσω του το σκυλάκι του. Με το που κάθετε μαζί μας, μας δείχνει μερικά στολίδια που υπήρχαν στο χώρο γύρω, όλα δώρο προς αυτόν και τη μητέρα του από τον μεγαλύτερο έρωτα της ζωής του, τον Άλαν με τον οποίο βρίσκονται δύο φορές το χρόνο.

Με αφορμή το ξέσπασμα του ιού του Aids και την ποινικοποίηση της ομοφυλοφιλίας, αποφασίζει να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Ήθελε να σταματήσουν οι ομοφυλόφιλοι να κρύβονται και να ζουν με το φόβο γιατί αυτό καθιστούσε ακόμα πιο επικίνδυνο τον ιό. Ήθελε να αποποινικοποιηθεί η ομοφυλοφιλία, για να υπάρχει περισσότερη οργάνωση και ενημέρωση. Τα άρθρα του Ποινικού μας Κώδικα 171-174 καταδίκαζαν την ομοφυλόφιλη σεξουαλική πράξη ως εγκληματική, με ποινές που φτάνουν μέχρι και δεκατέσσερα χρόνια φυλάκιση. Πριν από αυτό όμως, το φθινόπωρο του 1979, έγινε η πρώτη δημόσια συζήτηση που είχε θέμα την ομοφυλοφιλία από την Παγκύπρια Εταιρεία Ψυχικής Υγιεινής. Ύστερα από αυτή τη συνάντηση, δημιουργήθηκε ο πυρήνας του Ομοφυλόφιλου Κινήματος, με την πρωτοβουλία

του οποίου, τρία χρόνια μετά, διοργανώθηκε διήμερο σεμινάριο από την ίδια Εταιρεία και με το ίδιο θέμα, το οποίο παρακολούθησαν 500 περίπου άτομα! Μετά από αυτό, ακολούθησε η δημιουργία της Ομάδας Ομοφυλοφίλων Ανδρών και Γυναικών Κύπρου, που άμεσος στόχος της ήταν η κατάργηση της ομοφυλόφιλης νομοθεσίας.

Ο διορισμός της κυρίας Στέλλας Σουλιώτη στη θέση του γενικού εισαγγελέα της Κυπριακής Δημοκρατίας έδωσε μεγάλη ελπίδα για την προοπτική της κατάργησης της υπάρχουσας νομοθεσίας, αφού έκανε μελέτη για εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας αυτής, την οποία έστειλε το 1986 στον τότε υπουργό Δικαιοσύνης ο οποίος όμως σταμάτησε τη διαδικασία, μη στέλλοντας το νομοσχέδιο στη Βουλή.


Αυτό έγινε αφορμή να κινητοποιηθεί η Ομάδα και να στείλει γραπτή αίτηση στην Επιτροπή Νομικών της Βουλής. Τότε ήταν που ιδρύθηκε και το Απελευθερωτικό Κίνημα Ομοφυλόφιλων Κύπρου (ΑΚΟΚ) όπως επίσης και το Aids Solidarity Movement, στου οποίου την επιτροπή ήταν μέλος και ο ίδιος ο Αλέκος. Ύστερα από συνεχείς πιέσεις δύο ολόκληρων ετών, η επιτροπή Νομικών της Βουλής κάλεσε το ΑΚΟΚ, για να εισαγάγει το θέμα προς συζήτηση. Τον Μάη του 1987 δημοσιεύεται στον κυπριακό Τύπο η Επίσημη Διακήρυξη του ΑΚΟΚ. Το 1989, ο Αλέκος προσφεύγει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, για καταπάτηση των δικαιωμάτων του ως ομοφυλόφιλο άτομο και έγινε αποδεκτή. Η ακρόαση έγινε στο Στρασβούργο στις 6 Δεκεμβρίου 1990 και η απόφαση ήταν ομόφωνη. Και οι δεκαπέντε Ευρωπαίοι επίτροποι τον δικαίωσαν καταδικάζοντας την Κύπρο. Βέβαια, η περίοδος για φιλική διευθέτηση πέρασε χωρίς να γίνει τίποτε και έτσι η υπόθεση στάλθηκε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο προς εκδίκαση. Η ικανοποίηση της ομοφυλοφιλικής κοινότητας ήταν τεράστια. Γεμάτος χαμόγελο ο Αλέκος μας διηγείται το πάρτι που ακολούθησε σε ένα υπόγειο, στο οποίο συμμετείχαν 450 άτομα και εξασφάλισε χρήματα στο κίνημα. Η εκδίκαση της υπόθεσης «ΜΟΔΙΝΟΣ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ» από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έγινε στο Στρασβούργο τον Οκτώβριο 1992 κι έπειτα από τρεις συνολικά συνεδριάσεις ανακοινώθηκε, τον Απρίλιο 1993, η απόφαση. Οχτώ από τους εννέα δικαστές καταδικάζουν την Κύπρο για καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μου ως ομοφυλόφιλου ατόμου. Η υφιστάμενη αντιομοφυλοφιλική νομοθεσία πρέπει οπωσδήποτε να καταργηθεί. Ο μόνος δικαστής που διαφωνούσε ήταν ο εκπρόσωπος της Κύπρου. Λόγω της σχεδόν ομόφωνης καταδικαστικής απόφαπσης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, ακολούθησαν διάφορες ενέργειες, ανάμεσα τους και συναντήσεις που ανταλλάζονταν απόψεις. Σε συνάντηση το 1995, όλοι

οι εκπρόσωποι των Παγκύπριων Επιστημονικών Οργανώσεων τάχθηκαν υπέρ, μαζί με το ομοφυλόφιλο κίνημα, εναντίον τάχθηκαν οι εκπρόσωποι της Εκκλησίας και των χριστιανικών σωματείων. Η κυπριακή Βουλή κάτω από μεγάλη πίεση από το Συμβούλιο της Ευρώπης, για να συμμορφωθεί με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, αναγκάστηκε το Μάιο 1998 να τροποποιήσει το σχετικό νόμο. Για να ικανοποιήσει την Εκκλησία και σχεδόν όλους τους βουλευτές που ήταν αντίθετοι, αναγκάστηκε η Επιτροπή Νομικών να τροποποιήσει με τέτοιον τρόπο το προτεινόμενο νομοσχέδιο, έτσι που ο νέος νόμος να είναι χειρότερος από τον παλιό, γεμάτος διακρίσεις σε βάρος των ομοφυλόφιλων ατόμων. Επειδή η εξ υπουργών Επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης δεν ικανοποιήθηκε με το νέο νόμο, η Επιτροπή Νομικών της Βουλής, για ακόμα μία φορά, αναγκάστηκε να προτείνει νέες τροποποιήσεις. Ετσι, το Μάιο 2000, χωρίς το θέμα να είναι εγγεγραμμένο στην ημερήσια διάταξη και χωρίς προειδοποίηση, παρουσίασε το θέμα στην ολομέλεια της Βουλής. Αυτό ξάφνιασε τους 44 παρευρισκόμενους βουλευτές, από αυτούς οι 31 εξήλθαν από την αίθουσα της Βουλής και όπως ανέφεραν ορισμένες εφημερίδες, «όχι προς νερού τους». Από τους υπόλοιπους 13 παραμείναντες βουλευτές δύο τάχθηκαν εναντίον κι έτσι το νομοσχέδιο έγινε νόμος με11 μόνον ψήφους! Δυστυχώς και αυτός ο νόμος δεν έγινε σύμφωνα με τις πρόνοιες της ευρωπαϊκής συνθήκης και το πνεύμα της εποχής μας. Στην τελευταία έκθεσή του το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ειδοποίησε την Κύπρο ότι δεν πρόκειται να ενταχθεί στην Ενωμένη Ευρώπη αν δεν σεβαστεί πλήρως τα δικαιώματα των ομοφυλόφιλων πολιτών της, κάνοντας έτσι το καθήκον της. Η καυτή μπάλα βρίσκεται και πάλι στα χέρια της κυπριακής Βουλής, η οποία είναι υποχρεωμένη να τροποποιήσει, μέσα σε τρία χρόνια, για τρίτη φορά, το νόμο για την ομοφυλοφιλία.

Ήταν διαδεδομένη η λέξη ‘ομοφυλοφιλία’; Υπήρχε στο καθημερινό λεξιλόγιο του κόσμου, ώστε να μπορείς να έχεις μια ιδέα για το τι νιώθεις; τον ρωτώ. Μας απαγόρευσε από την αρχή τον πληθυντικό! Γνωρίζαμε τη λέξη ομοφυλοφιλία! Η λέξη που χρησιμοποιούταν ευρέως όμως ήταν η λέξη ‘παλιανθρώποι’. Ήξερα από μικρό παιδί και άκουγα για ‘παλιανθρώπους’ από τους γονείς μου και ότι έπρεπε να προσέχω από αυτούς, γιατί είναι κακοί άνθρωποι που ενοχλούν μικρά παιδιά, βάζοντας το χέρι τους μέσα στο παντελονάκι τους. Η εντύπωση που είχαμε τότε ήταν αυτή. Οι ομοφυλόφιλοι παρουσιάζονταν ακόμα και από το Υπουργείο Υγείας ως διεστραμμένους, πρόστυχους… Η λέξη ‘γκέι’ δεν υπήρχε τότε. Η λέξη ‘πούστης’ ήταν αυτή που χρησιμοποιούσε ο πολλής κόσμος, μαζί με το ‘παλιάνθρωποι’. Ήταν απαίσιο και με άγχωνε. Μόνο όταν κρατούσα μολύβι και δούλευα, ξεχνιόμουν.

41


Πως το κατάλαβες ότι είσαι ομοφυλόφιλος;

παντρευτώ επειδή δεν με ελκύουν οι γυναίκες αλλά οι άντρες. Η αντίδραση της ήταν ότι είμαι μπερδεμένος. Ότι είμαι ευαίσθητος λόγω της καλλιτεχνικής μου φύσης – έπαιζα πιάνο και μου άρεσε να ζωγραφίζω. Σπούδαζα και αρχιτεκτονική. Πίστευε ότι κάποτε θα ερωτευόμουν την κατάλληλη κοπέλλα και θα παντρευόμουν.

Ήταν κάτι που το υποψιάστηκα μόνος μου ενόσω ήμουν για σπουδές στη Σκωτία, από τα 18 μέχρι τα 21 μου. Ένιωθα ωραία όταν έβλεπα τα κορίτσια, αλλά όταν έβλεπα αγόρια, ένιωθα απερίγραπτα όμορφα. Ακόμα μεχρι και το 1952 δεν ήξερα τίποτα. Τότε πήγα με τη μητέρα μου στο Παρίσι σε ένα πολύ ακριβό και παράξενο εστιατόριο. Μας σέρβιραν ένα πιάτο με δύο πατάτες πουρέ τοποθετημένες σε σχήμα όρχεων μαζί με κρέμα μπροστά που παρέπεμπε σε σπέρμα. Η μητέρα μου, μου είπε να μην τρομάξω. Μας έφεραν ακόμα ένα μπολ με κάτι σαν καρύδια που όταν τα άνοιγες, έβρισκες μέσα προφυλακτικά. Με πήρε εκεί για να μου ανοίξει τα μάτια μου! Μέχρι τοτε δεν ήμουν ακόμα σίγουρος για μένα οπόταν δεν συζητήσαμε τίποτα.

Ο πατέρας μου το έμαθε από τη μητέρα μου και με πολλή κατανόηση μου εξήγησε τι ήταν ακριβώς η ομοφυλόφιλία. Δεν γνώριζε πολλά για το θέμα παρά μόνο τα βασικά. Μου είπε πως ήλπιζε να μην είμαι ομοφυλόφιλος αλλά αν είμαι θα πρέπει να γνωρίζω τι να κάνω! Πίστευε ότι δεν θα μπορούσα να ζήτω ευτυχισμένος αν δεν μάθαινα πρώτα αν είμαι ομοφυλόφιλος. Με ρώτησε αν ήθελα να επικοινωνήσει με ένα θείο μου που σπούδαζε στην Αγγλία για να τον έχω δίπλα μου. Δεν ντράπηκα. Δέχτηκα. Μάλιστα, μου είπε πως αν είμαι ομοφυλόφιλος, θα μπορώ να εγκατασταθώ στην Ευρώπη και πως αν αποφασίσω να επιστρέψω στην Κύπρο, θα θέλει κάθε μήνα να παίρνει έκθεση από γιατρό για να μπορεί να κατατοπιστεί!

Όταν πηγαίναμε σε χορούς για παράδειγμα και όλοι χόρευαν σε ζευγαράκια άντρες με γυναίκες, εγώ όταν έβλεπα ωραίους άντρες, ένιωθα έλξη προς αυτούς και σπρωχνόμουν μέσα στ πλήθος για να είμαι κοντά τους. Βέβαια με άγχωνε πολύ. Δεν αποδέχτηκα εύκολα την ομοφυλοφιλία μου όταν το κατάλαβα. Στο πανεπιστήμιο έπαιρνα πολλά βραβεία και αυτό είχε μεγάλη σημασία για μένα, για να εκτιμήσω έναν απορριπτέο εαυτό.

Στο δρόμο προς το αεροδρόμιο ήρθε μαζί μου ένας άλλος θείος μου ο οποίος όταν με αποχαιρέτησε μου ευχήθηκε καλό ταξίδι, καλές σπουδές και μου είπε πως ένας άνθρωπος, ότι και να είναι, αυτό που έχει σημασία είναι αυτό που γίνεται. Με το που έφτασα στο Λονδίνο, ήρθε στο αεροδρόμιο για να με παραλάβει ο άλλος μου θείος. Με το που με έπιασε μου είπε ότι οι ομοφυλόφιλοι είναι παλιάνθρωποι, πρόστυχοι, ελεεινοί, παλιόπαιδα… Μάλιστα πρέπει να τους κρεμάσουν και να τους κόβουν σε κομμάτια. Δεν του άκουσαν τα νέα που του έγραψε ο πατέρας μου. Εγώ δεν είχα ιδέα αλλά εκτιμούσα τον θείο μου. Προσπαθούσε να με πάρει να μάθω μποξ, να πάω σε κυνοδρομίες… Εγώ δεν ήθελα.

Πως το αποκάλυψες στους γονείς σου; Πως το αντιμετώπισαν; Το 1954 είχα έρθει πίσω στην Κύπρο. Ήμουν τριτοετής φοιτητής. Ένα απόγευμα καθόμασταν με τη μητέρα μου και πίναμε καφέ και μου είπε ότι χαίρεται για μένα που παίρνω βραβεία αλλά λυπάται που δεν ερωτεύτηκα. Ήθελε εγγόνια! Αυτό που της είπα ήταν ότι νιώθω πως δεν πρέπει να

Η ομοφυλοφιλία πως αντιμετωπιζόταν τότε από την ιατρική κοινότητα;

Ο θείος μου επέμενε να πηγαίνω σε ψυχίατρο. Με πήγαινε μάλιστα σε έναν από τους καλύτερους. Σε έξι μηνες με έμαθε πως αν είμαι ομοφυλόφιλος έχω δικαιώματα αλλά και υποχρεώσεις. Ήλπιζε πως οι γονείς μου δεν θα ήταν τόσο εγωιστές που να θέλουν να παντρευτώ. Δεν υπήρχε αμφιβολία ότι ήμουν ομοφυλόφιλος. Ο θείος μου δεν ήθελε να το πιστέψει. Μέσα σε δύο χρόνια πήγαμε και σε υπνωτιστή ο οποίος είπε στον θείο μου ότι η ομοφυλοφιλία μου είναι σαν τα μαύρα μαλλιά μου. Δεν μπορούν να αλλάξουν με την ύπνωση! Η πρόταση του γιατρού ήταν να πάω να ζήσω στην Ευρώπη που η κοινωνία είναι πιο δεκτική.

Με τον Αλέκο και την αδερφή μου Μαρία. 42


Με το που τελείωσε αυτή η διαδικασία, ο θείος μου μου είπε ότι μου βγάζει το καπέλο και ότι με εκτιμά απίστευτα και ότι ήταν πολύ σκληρός μαζί μου τα προηγούμενα τρία χρόνια. Το έκανε για να μπορώ να εξαντλήσω κάθε σταγόνα πληροφορίας που υπάρχει, όπως μου είπε και μου ευχήθηκε να βρω έναν καλό άνθρωπο που να με κάνει ευτυχισμένο. Είχαν υπόψη βέβαια ότι στην Κύπρο δεν θα μπορούσε ένας ομοφυλόφιλος να είναι ο εαυτός του. Θα έβγαινε έξω άπό το σπίτι με μια σφικτή μάσκα που θα τον έπνιγε. Πως δραστηριοποιήθηκες εσύ; Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που θυμάσαι ότι έκανες, πέραν της καταγγελίας της Κύπρου στο ΕΔΑΔ και την αποποινικοποίηση της ομοφυλοφιλίας; Στο γραφείο, όπου έβρισκα ευκαιρία μιλούσα για την ομοφυλοφιλία. Έφτασα σε σημείο σε κάθε συνέδριο που πήγαινα να αναφέρω την ομοφυλοφιλία. Έγινα μέλος σε πολλές ομάδες, όπως το Family Planning, την Παγκύπρια Εταιρεία Κυπριακής Υγιεινής… Κάναμε σεμινάρια, ομιλίες, τυπώσαμε βιβλία… Η ομοφυλοφιλική γραμμή είναι κάτι σημαντικό επίσης που το διατηρώ μέχρι σήμερα. Θυμάσαι καμιά δικαιολογία με την οποία δεν αποποινικοποιούσαν την ομοφυλοφιλία στην Κύπρο; Ο τότε Υπ. Δικαιοσύνης, Δημητράκης Λιβέρας, σταμάτησε τη διαδικασία συζήτησης του θέματος της απόποινικοποίησης. Τέτοιο πράγμα δεν θα υπάρξει όσο είναι Υπ. Δικαιοσύνης όπως είπε. Ο λόγος ήταν γιατί νοούμενης της τουρκικής απειλής, οι ομοφυλόφιλοι άντρες, επειδή εισέρχονται ο ένας στον άλλο, γίνονται αδύναμοι και θα είναι εθνικά ζημιογόνο. Αυτός ήταν και ο λόγος που η γυναικεία ομοφυλοφιλία δεν ήταν ποινικοποιημένη. Πως θυμάστε την ομοφυλοφιλική ζωή όταν ξέσπασε το AIDS; Ήταν άγνωστο και τρομακτικό. Μου έστελνε συνεχώς φυλλάδια και δημοσιεύματα από τις εφημερίδες ο Άλαν. Εγώ έβγαζα φυλλάδια και συμβούλευα τους υπόλοιπους να χρησιμοποιούν προφυλάξεις… Τότε, άμα περπατού-

43

σες νύχτα κοντά στα τείχη της Λευκωσίας και έβλεπες τσιγάρα αναμμένα, ήταν συνήθως ομοφυλόφιλοι άντρες που χαϊδεύονταν και αυνανίζονταν μαζί. Μας βοήθησε πολύ ο Λυσσαρίδης τότε με το θέμα της κοινωνικοποίησης. Μας βοήθησε με κάτι μικρά πάρκα που χρησιμοποιούσαμε και με το θέμα της καταδίωξης από την αστυνομία και του εκβιασμού από διάφορους.

Η αντίδραση της Εκκλησίας όταν δραστηριοποιήσουν με το ΑΚΟΚ ποια ήταν; Θυμάμαι μια απαίσια αντιμετώπιση. Απειλές για αφορισμούς και όχι μόνο. Στη χριστουγεννιάτικη εγκύκλιό του ο αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος, το 1990, αντί να περιοριστεί μόνο στην αγάπη και στην ειρήνη, που απότελούν τον ακατάλυτο θεμέλιο λίθο της χριστιανικής διδασκαλίας, μίλησε εναντίον της ομοφυλοφιλίας και των ομοφυλοφίλων. Σε συνέντευξη που έδωσε δύο μέρες αργότερα σε τοπική εφημερίδα, δήλωσε μεταξύ άλλων ότι η ομοφυλοφιλία θεωρείται από την Εκκλησία «θανάσιμο αμάρτημα», παρά φύσιν ασέλγεια κλπ. και ότι οι ομοφυλόφιλοι είναι άτομα διεφθαρμένα και ανήθικα σωματικά και πνευματικά και διαφθείρουν την κοινωνία και μικρά παιδιά. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση υπογράμμισε ότι οι γνωστοί ομοφυλόφιλοι δεν θα γίνουν αποδεκτοί στην Εκκλησία, θα χάσουν όλα τα χριστιανικά τους δικαιώματα και χριστιανική ταφή. Η Εκκλησία ήταν σημαντικό εμπόδιο στο έργο μας που παρεμπόδιζε και την πολιτεία από το να βοηθήσει, λόγω συμφερόντων με τους ψήφους. Τι είναι αυτό που εύχεστε να συμβεί στην κοινωνία μας σε σχέση με το ομοφυλοφιλικό ζήτημα; Η ισότητα όλων των πολιτών απέναντι στο νόμο δεν είναι παρά μια ελάχιστη απαίτηση. Αυτό που πρέπει να επέλθει και να καταξιωθεί είναι η πραγματικά ισότητα στην καθημερινή ζωή και νοοτροπία όλων των ανθρώπων. Αυτό θα πρέπει να σκεφτόμαστε όλοι όταν φέρνουμε στο νου μας την ομοφυλοφιλία.


http://ermiseleutheriou.blogspot.com

Θυμάμαι κάθε Σεπτέμβριο με τον ερχομό των πρώτων βροχών, όλα τα άλλα παιδιά της ηλικίας μου περίμεναν με αγωνία να ανοίξουνε τα σχολεία και να βρεθούνε πάλι πίσω στις σχολικές αυλές με τους συμμαθητές τους, για ένα ακόμη νέο σχολικός έτος. Για μένα τα πρωτοβρόχια ήτανε απλά, η σήμανση για την αρχή ενός ακόμη εφιαλτικού χρόνου. Για μια ακόμη χρονιά θα ζούσα ένα καθημερινό μαρτύριο και με το αφελές μυαλό ενός δεκαπεντάχρονου, θα προσπαθούσα μάταια να καταλάβω γιατί να μου συμβαίνουν εμένα όλα αυτά! Διερωτόμουνα τότε, γιατί η Βίσση έλεγε πως, τα μαθητικά χρόνια δεν τα αλλάζει με τίποτα... Σε ποιό γυμνάσιο να ήτανε μαθήτρια άραγε , πρέπει να την ρωτήσω γιατί τα δικά μου τα μαθητικά τα χρόνια ήτανε με μια λέξη... τραυματικά. Κάθε μέρα να παίζεται μπροστά στα μάτια μου το ίδιο επεισόδιο, με τις ίδιες σκηνές, με τους ίδιους χαρακτήρες, να ακούω τις ίδιες ατάκες και εγώ απλά να προσπαθώ να καταλάβω τι μου συμβαίνει... Το μόνο σίγουρο ήτανε ένα, ότι εγώ δεν είχα διαλέξει αυτό τον ρόλο που μου δόθηκε δίχως να με ρωτήσουν. Προσπαθούσα να πηγαίνω στην τάξη όσο πιο γρήγορα μπορούσα, καθόμουνα στο θρανίο μου και για μερικά τελευταία λεπτά ηρεμίας, παρατηρούσα την άδεια τάξη και προσπαθούσα να προετοιμάσω τον εαυτό μου για ένα ακόμη επεισόδιο, για μια ακόμη ομοφοβική μέρα... Πρώτη και δεύτερη περίοδος στο μάθημα της τέχνης και με το καλημέρα, βρίσκομαι αντιμέτωπος με βρισιές όπως ‘η αδελφή’, ‘το πέος’, ‘Η πίπα’ και το όνομα μου σε κοριτσίστικη εκδοχή καθώς και σε σχήματα ανδρικών γεννητικών οργάνων. Όλα τα πιο πάνω ως ένα ομοφοβικό γκράφιτι να διακο44

σμούν το σχολικό μου θρανίο. Ένα ομοφοβικό γκράφιτι, ζωγραφισμένο με τόσο μίσος και πάθος από παιδιά της ίδιας ηλικία με μένα που το διαφορετικό και το άγνωστο, τα φόβιζε και το μισούσαν γιατί με αυτή την νοοτροπία μεγάλωσαν. Τρίτη περίοδος Θρησκευτικά και οι συμμαθητές μου κατά την διάρκεια του μαθήματος μου εκσφενδονίζανε με λαστιχάκια σβηστήρια, μου φτύνανε και κάποιες άλλες φορές, βάζανε ηβικές τρίχες μέσα στην κασετίνα μου. Μέσα στο αφελές μυαλό μου με διαπερνούσαν τα λόγια του ιερέα που μας είχαν φέρει την περσινή χρονιά για εξομολόγηση. Συνέχεια στο μυαλό μου, στροβίλιζαν οι σκέψεις πως ‘Θα πάω στην κόλαση αν δεν σταματήσω να έχω αυτές τις σκέψεις διότι είναι σκέψεις του Σατανά’. Θυμάμαι τότε που του είχα ανοίξει την καρδιά και την ψυχή μου για πρώτη φορά και του μίλησα για το πώς νιώθω και για τα όνειρα που έβλεπα: ότι φιλούσα τον συμμαθητή μου τον Μάριο. Ο Ιερέας με αυτά που μου έλεγε με έκανε να νιώθω ‘άρρωστος’, ‘αμαρτωλός’ και πώς όλα τα βασανιστήρια που βίωνα από τους συμμαθητές μου ήτανε ο τρόπος Του Θεού για να με τιμωρήσει. Έτσι μου εντυπώθηκε στο μυαλό πως δεν έπρεπε να αντιδρώ και όφειλα να υποστώ αδιαμαρτύρητα την τιμωρία Του. Τέταρτη περίοδος Βιολογία και καθώς η καθηγήτρια μας δίδασκε για την αναπαραγωγή των δύο φύλων, τα γονίδια αλλά και για την ανατομία των γεννητικών οργάνων , εγώ προσπαθούσα μάταια να καταλάβω γιατί να θέλει ένας άνδρας να έρθει σε σεξουαλική επαφή με μια γυναίκα. Εγώ τι είδος άνδρα ήμουνα που δεν μου άρεσε το γυναικείο σώμα; σκεφτόμουνα τρομοκρατημένος. Τι να μου συμβαίνει άραγε; τι γονίδια είχα εγώ; ‘Ληγμένα’; Οι συμμαθητές μου, παράλληλα με κάθε σχόλιο της καθηγήτριας για τα γεννητικά όργανα του


άνδρα, ξεστόμιζαν και μια ομοφοβική λέξη για το πρόσωπο μου, θα μου έφτυναν και μερικές φορές με τρυπούσανε με τις πινέζες για να ‘σπάζανε πλάκα’ ενώ εμένα ‘σπάζανε τα νεύρα μου’. Δεν αντιδρούσα καθόλου και ένιωθα τον εξευτελισμό, μισούσα τον εαυτό μου για αυτό που ήμουν... Όμως τί να ήμουνα τελικά; Ήμουνα ένας ακόμη αριστερόχειρας σε μια τάξη γεμάτη δεξιόχειρες. Ήμουνα ένας ξανθός με γαλανά μάτια μέσα σε μια τάξη γεμάτη μελαχρινούς με σκουρόχρωμα μάτια. Ήμουνα ένας μαύρος μέσα σε μια τάξη γεμάτη λευκούς. Ήμουνα απλά ένα αγόρι που το έλκυαν αγόρια μέσα σε μια τάξη γεμάτη αγόρια που τα έλκυαν κορίτσια. Μισάωρο διάλειμμα και ήταν τριάντα λεπτά απόχής από την ομοφοβική αρένα, απόμερα σε ένα παγκάκι τρώγοντας το σάντουιτς μου, μακριά από τους συμμαθητές μου και προσπαθούσα να ηρεμήσω και να ξεχαστώ μέχρι τον επόμενο ‘γύρο’. Ένιωθα τόσο μόνος, χαμένος και διαφορετικός. Αμέτρητες φορές είχα σκεφτεί να αυτοκτονήσω αλλά ποτέ μου δεν είχα το σθένος να το πράξω. Τι με κράταγε στο να μην το πράξω; Δεν ξέρω... Το κτύπημα του κουδουνιού για την λήξη του μισάωρου με προσγείωνε απότομα στην ομοφοβική πραγματικότητα και με σύμμαχο μου την τόλμη προσπαθούσα να βρω το κουράγιο για να επιστρέψω στην τάξη. Πέμπτη περίοδος Μαθηματικά και ενώ η υπόλοιπη τάξη καθότανε στα θρανία έτοιμη για τριγωνομετρία αναμένοντας τον καθηγητή, εγώ έψαχνα να βρω την σχολική μου τσάντα που δεν ήτανε μάρκας, για να δικαιολογεί το γεγονός ότι μου την είχαν κλέψει. Υποθέτω ότι ο στόχος δεν ήτανε η τσάντα αλλά ο κάτοχος, δηλαδή εγώ. Έχοντας παίξει ξανά σε αυτό το επεισόδιο ήμουνα σίγουρος ότι θα έβρισκα την τσάντα μου μέσα σε κάποιο κάλαθο σκουπιδιών στην αυλή. Αργοπορημένος και νευριασμένος κατέφθανα στην τάξη με την τσάντα μου να βρωμάει και τα τετράδια μου να έχουνε λερωθεί με μουστάρδα και ότι άλλο είχε μέσα στο καλά-

θι. Όπως πάντα δεν θα έλεγα τίποτα στον καθηγητή μου για την τσάντα και απλώς θα καθόμουνα στην καρέκλα και θα δεχόμουνα στωικά την ‘τιμωρία’ Του Θεού για τις ‘άρρωστες μου σκέψεις’ αφού αυτό μου άξιζε όπως έλεγα στον εαυτό μου... Έκτη περίοδος Γυμναστική και καθώς κατευθυνόμουν στα αποδυτήρια ένιωθα λες και με οδηγούσανε στον θάλαμο βασανιστηρίων. Πέντε λεπτά στα αποδυτήρια, μου μοιάζανε αιώνας... Πολλές φορές οι συμμαθητές μου θα προσπαθούσανε να μου κατεβάσουνε το εσώρουχο για να δούνε αν έχω πέος... και εγώ μέσα στην ‘παροξυσμό’ μου να φοβάμαι ότι αυτό που έχω, δεν είναι πέος ...και να προσπαθώ με λοξές ματιές να συγκρίνω αν αυτό που έχουν οι άλλοι είναι το ίδιο με το δικό μου! Παράλληλα μερικοί από τους συμμαθητές μου θα με κτυπάγανε, θα μου φτύνανε και θα μου φωνάζανε διάφορα ομοφοβικά επίθετα. Αρκετές φορές έβαζα τα κλάματα και τότε σταματούσαν αφού βλέπανε πως λύγιζα, ένιωθα λεηλατημένος, τρομαγμένος και σοκαρισμένος. Έβδομη περίοδος Αρχαιογνωσία και καθώς η καθηγήτρια μας διάβαζε ένα απόσπασμα από την Όμηρου Οδύσσεια εγώ οδεύοντας προς το τέλος της δικής μου σχολικής ομοφοβικής Οδύσσειας και αναρωτιόμουν αν ποτέ μου θα έφτανα επιτέλους στην δική μου Ιθάκη. Δέκα Φθινόπωρα μετά αφού πέρασα από την Σκύλα και την Χάρυβδη, από τον κύκλωπα Πολύφημο και το νησί των Ομοφοβικοφάγων, σφράγισα τα αυτιά μου με κερί για να μην επηρεαστώ από τον ‘μαγευτικό ήχο’ τον σειρήνων και πάρω τον ‘ίσιο δρόμο’ και έτσι απλά ακολούθησα τον δικό μου δρόμο. Δέκα Φθινόπωρα μετά κατέφθασα στην δική μου Ιθάκη ακλουθώντας την δική μου καρδιά και το ένστικτο μου, κατέφθασα σε ένα βροχερό Λονδίνο όπου με την πρώτη βόλτα στο Σόχο ήρθανε και πέσανε τα πρωτοβρόχια της δικής μου απόδοχής.

© 2010 - 2011 Ermis Eleutheriou

45


Δεν την γνώριζα προσωπικά όμως την ξέρω σχεδόν δέκα χρόνια. Ακόμη θυμάμαι την προσμονή μου να ξεκινήσει η πρώτη της εκπομπή, τότε, όταν είχα μόλις πάει στο γυμνάσιο. Συνέδεσα την νέα μου αρχή με τη δικιά της. Μια εκπομπή που μέχρι τότε θα θεωρούταν ουτοπία. Γιατί; Γιατί τόλμησε. Τόλμησε να αγγίξει θέματα απαγορευμένα, θέματα ταμπού, τόλμησε να πάει κόντρα στο κατεστημένο, τόλμησε να απαιτήσει αλλαγή, τόλμησε να πετάξει, όπως ακριβώς στο φιλμάκι έναρξης των εκπομπών της, πριν μερικά χρόνια, με μουσική υπόκρουση την αγάπη. Την παρακολουθούσα σχεδόν καθημερινά. Η Ελίτα είναι ένας από τους ανθρώπους που με προβλημάτισαν, που με καλλιέργησαν, που με έβαλαν σε μια διαδικασία να σκέφτομαι και να ψάχνω. Τέτοιους ανθρώπους – τους διαφορετικούς – τους εκτιμώ και τους θαυμάζω. Και όταν


εκτιμώ και θαυμάζω κάποιον, θέλω να τον γνωρίσω, να τον μάθω και να του το πω. Στη συγκεκριμένη περίπτωση αποδείχτηκε δύσκολο. Ούτε όταν πήγα βδομάδα εργασίας στο Σίγμα τα κατάφερα – μόνο με ρώτησε αν είμαι μαθητής και δεν συνέχισα την κουβέντα – ούτε μια δυο άλλες φορές στο κοινό της εκπομπής, που ήταν μερικά μέτρα μακριά μου αλλά ντράπηκα να της πω ευχαριστώ – από εκείνα τα ευχαριστώ που δεν μπορείς εύκολα να προσδιορίσεις το γιατί τα λες, αλλά ξέρεις ότι τα νιώθεις βαθιά μέσα σου. Πρόσφατα διάβασα το βιβλίο της. Την Ουτοπία. Μια ιστορία αλληγορική γεμάτη ουσία και βαθιά νοήματα ζωής. Και τελικά, ναι, κατάφερα να την γνωρίσω. Η γνωριμία μέσα από ένα βιβλίο είναι μαγική, γιατί μπαίνεις κατευθείαν μέσα στα εσώψυχα του συγγραφέα. Και όσο τον εκτιμάς τόσο πιο πολύ τον καταλαβαίνεις. Είναι με μεγάλη ικανοποίηση που καταφέρνω μέσα από αυτή τη συνέντευξη να σας την γνωρίσω και εσάς.

Σε μια επιστολή του ο Τσέχοφ γράφει για τους συγγραφείς ότι «τους κλείνουν τις πόρτες όχι επειδή γράφουν, αντιθέτως, γράφουν επειδή τους κλείνουν τις πόρτες και δεν έχουν που αλλού να πάνε». Εσείς γιατί γράφετε;

ταν ουτοπικό. Απλά και μόνο επειδή πίστεψε μια παράδοση. Ποια ήταν η κατάληξη και πως θα άλλαζε η ιστορία αν ο Ντόρια δεν ήταν… ρομαντικός. Και ήταν όντως ρομαντικός ή κάτι άλλο; Τι ήταν αυτό που τον έκανε να πιστέψει;

Διαχρονικός ο Τσέχοφ. Όπως όλοι οι άνθρωποι που είναι έργα τέχνης από μόνοι τους… Η αλήθεια είναι ότι γράφεις γιατί πρέπει να επικοινωνήσεις τις αλήθειες σου, γιατί αλλιώς δεν γίνεται. Και αυτό αποδεικνύει ότι δεν ήρθαμε σε αυτή τη γη για να μην ανταλλάξουμε τα πάντα: Αλήθειες, μύθους, εμπειρίες, βαθύτερες αιτίες. Όλα τα πιο πάνω, στο το τέλος-τέλος, είναι αγάπη ή, μη-αγάπη. Εξαρτάται ο φωτισμός. Άρα ναι, γράφεις γιατί «αλλιώς δεν γίνεται» θα εκραγείς.

Ο Δρ Ντόρια ήταν ένα παιδί κατά βάθος, η αγαπημένη σε μένα ράτσα ανθρώπων, και τα παιδιά ξέρουν πάντα καλά να διακρίνουν το ψέμα από την αλήθεια. Ο Δρ Ντόρια πίστεψε σε μια αλήθεια με τόση δύναμη και τόση αφοσίωση που αξιώθηκε να την γνωρίσει. Αυτό συμβαίνει και στην δική μας ζωή. Αυτό που είσαι αυτό συναντάς. Αυτό που πιστεύεις ότι θα βρεις αυτό βρίσκεις. Αλλά θέλει κόπο, επιμονή και υπομονή, που φυσικά, αυτός τα είχε.

«Και ό,τι ονειρεύεται κανείς υπάρχει. Αλλά βλέπεις δεν μπορεί όποιος κι όποιος να ονειρεύεται» […] «Εξακολουθούσαν, βλέπετε οι Κινέζοι να είναι άνθρωποι αργόσχολοι, που διέθεταν περισσότερη φαντασία. Είχαν από νωρίς κατάλάβει πόσο σημαντικό είναι να ζεις μια ζωή αφιερωμένη στο ονειροπόλημα». Εσείς ονειρεύεστε; Αν ναι, πόσο εύκολο είναι σε μια εποχή άκρατου υλισμού και σχεδόν ανύπαρκτης πνευματικότητας;

Ποια είναι η ουτοπία για τους κρατούντες, και γιατί τους συμφέρει να ξεχαστεί; Γιατί τους πανικόβαλλε η σκέψη της ύπαρξης της; Γιατί ο φόβος που σκορπούν με την επιβολή της δύναμης τους και της δυναμικής που τους την επιτρέψαμε να ασκούν, μας αποδυναμώνει, μας χειραγωγεί, και μας αποκοιμίζει. Η ουτοπία είναι το εσωτερικό ταξίδι και η επιβεβαίωση ότι ο καθένας μπορεί να κατορθώσει το «ακατόρθωτο». Είναι η φύση μας φτιαγμένη για να κατορθώνουμε το ακατόρθωτο, όπως ο ανθρωπάκος στο παραμύθι. Αλλά, μας το αποκρύβουν. Μας καλουπιάζουν και μας κάνουν να χάνουμε τις ώρες μας και τις ψυχές μας μέσα σε κλισέ όπως ο καταναλωτισμός, η εξαθλίωση και ένα σωρό άλλα που εξυπηρετούν το άγχος, την αρρώστια και τον φόβο. Οι ζωές μας θα έπρεπε να ήταν πολύχρωμες, γεμάτες εμπειρίες, ανταλλαγές, άθλους, καθιζήσεις, ανατροπές και ξανά από την αρχή απλά και μόνο για να δώσουμε τα δώρα μας στη ζωή. Συγχρόνως, να κερδίσουμε και την αυτογνωσία μας. Την γνώση της ιδιαιτερότητας μας.

Τα όνειρα μου δεν είναι όνειρα άπιαστα με την έννοια του ακατόρθωτου. Ούτε εγωκεντρικά ας πούμε για ένα καλύτερο σπίτι ή μια καλύτερη δουλειά. Τα δικά μου όνειρα είναι για έναν καλύτερο κόσμο και αυτό, εάν δεν το θελήσουμε πολύ και δυνατά δεν γίνεται. Ονειρεύομαι την όμορφη μέρα, την καλή σχέση, την δοτική προσωπικότητα, την ισορροπημένη ανθρώπινη ύπαρξη και κατά συνέπεια, την δίκαια κοινωνία. Ο δρ Ντόρια, αφιέρωσε χρόνια αναζητώντας ουσιαστικά κάτι που στα μάτια του κόσμου φαινό47


ό,τι ονειρεύεται κανείς υπάρχει. ‘‘Και Αλλά βλέπεις δεν μπορεί όποιος κι όποιος να ονειρεύεται «Στο παγκόσμιο χωριό φοβόντουσαν τη διαφορετικότητα, φοβόντουσαν αυτό που δεν μπορούσαν να ελέγξουν και δεν είχαν ιδέα, δεν ήξεραν πώς να ονειρευτούν. Δεν ήξεραν πώς να ζήσουν ευτυχισμένοι». Πως βιώνετε εσείς τη διαφορετικότητα και τι αισθήματα σας δημιουργεί; Και γιατί κάποιοι την φοβούνται;

Ο άνθρωπος που εργάζεται σε κάθε επίπεδο εσωτερικό και εξωτερικό με αρετή (σοφία, θάρρος, σύνεση και γενναιοδωρία) για να νικήσει τα όρια του, να τα υπερβεί και γνωρίζοντας τον εαυτό του, συγχρόνως να μοιράζει τα δώρα του προς τους άλλους. Οικογένεια του, συναδέλφους του, κοινωνία στην οποία ζει, φυτά, ζώα και ανθρώπους. Πάντα θέτοντας τις αξίες του πάνω από το εγώ του. Τα δικά μου διπλώματα είναι οι δοκιμασίες της ζωής που με ξεκλείδωσαν στο φως της ζωής!

Δεν υπάρχει ωραιότερο από την ιδιαιτερότητα. Βλέπετε, αυτό που είναι η αποθέωση της ανθρώπινης ύπαρξης, η διαφορετικότητα, το καταντήσαμε κάτι κακό, κάτι για να ντρεπόμαστε. Ανατριχιάζω και που αναφερόμαστε σε αυτό. Υπήρξα και εγώ «διαφορετική» και μεμπτή σε διάφορες φάσεις της ζωής μου. Τώρα λέω ότι συνταυτίζομαι με όλους όσους δεν ντρέπονται για την διαφορετικότητα τους και μάλιστα τους θαυμάζω. Θέλει κότσια να «είσαι» και να μην ακολουθείς την επιβεβλημένη συνταγή. Αυτοί που τρομοκρατούν άλλωστε, οι εξουσιαστές δηλαδή, είναι όλοι φασίστες με έναν ύπουλο τρόπο και είναι αυτοί που φοβούνται την δύναμη ενός ιδιαίτερου ατόμου απλά και μόνο γιατί δεν είναι σαν και αυτούς, άρα δεν μπορούν και να το ελέγξουν και να το ισοπεδώσουν.

Από πού εμπνευστήκατε τον άνθρωπο σκίτσο και τι σημαίνει για εσάς; Μήπως βλέπετε τον εαυτό σας μέσα από αυτόν; Ναι, φυσικά. Ήταν φυλακισμένος στο σχήμα του και ζούσε σε μια διάσταση. Στο τέλος νίκησε τον χώρο, δημιούργησε τον χρόνο και τη ζωή. «Πόσο δυνάμωνε εκείνη η σιωπή; Πλημμύριζε το μυαλό του! Από άηχες φωνές, από βουβές κραυγές και ιχνοψιθυρίσματα που πάγωναν την ερημιά κι άπλωναν τη μοναξιά (τόση μοναξιά)». Τι ακούτε εσείς στο δικό σας ιδιωτικό κόσμο όταν επικρατεί η απόλυτη σιωπή;

Στο Πολύγωνο οι άνθρωποι ήταν σε όλα οι ίδιοι, χωρίς ιδιαίτερα όνειρα και στόχους. Ματαιοδοξία. Κυνήγι του ανούσιου. Υπήρξατε ποτέ ματαιόδοξη; Πως το συνειδητοποιήσατε και τι κάνατε;

Υπέροχη εσωτερική ανάταση σε αρμονία. Για αυτό επιζητώ τη σιωπή.

Ναι, κάποια στιγμή υπήρξα στο κυνήγι του ανούσιου. Ήταν μια εποχή κόλασης, που περιγράφω και στο βιβλίο που γράφω για την δική μου τη ζωή. Κάθε μέρα, και ενώ φαινομενικά είχα τα πάντα έλεγα «δεν γίνεται να είναι αυτό η ζωή…». Όταν η προσωπικότητα ξεχνά και βολεύεται, έρχονται τα πάνω κάτω να ξυπνήσει. Το λέμε αναποδιά, το λέμε ύστατη δοκιμασία, αλλά ο σκοπός της δοκιμασίας είναι να ζήσεις. «Θεωρούσαν βέβαια ότι επειδή είχαν κάποια διπλώματα και επειδή σκέφτονταν με τον ίδιο τρόπο ήταν σπουδαίοι άνθρωποι […] Ελέγχανε τον κόσμο και αυτό τους έκανε να πιστεύουν πως έχουν δύναμη». Ποια είναι τα δικά σας διπλώματα, ποια η δική σας δύναμη, από πού πηγάζει και πως ορίζετε τον ‘σπουδαίο άνθρωπο’;

’’

«Δεν αντέχω άλλο, σκέφτηκε, και χωρίς να το ξέρει έκανε ήδη την πρώτη του επιλογή. Να θελήσει να παραμερίσει το όριο». Θέληση! Πόσο εύκολο είναι να ξεπερνάς όλα όσα η ζωή σε έκανε να θεωρείς δεδομένα και ποιο είναι το κόστος του να παλεύεις για το καλύτερο; Ο μισός δρόμος είναι ώσπου να αισθανθείς τη φυσική ροπή προς τη ζωή. Όχι προς το μεγαλύτερο ή το πιο «σπουδαίο» όπως το εννοεί ο πολύς κόσμος ή το πιο ασφαλές, αλλά αυτό, το ύστατο, το εσωτερικό, το πραγματικό κάλεσμα προς την ζωή. Συνήθως αυτό προκύπτει από τις συνειδητοποιήσεις ή, από μια επιβεβλημένη καταστροφή.

48


Αυτό που είσαι αυτό συναντάς. ‘‘ Αυτό που πιστεύεις ότι θα βρεις αυτό βρίσκεις Όνειρα! Ποιο είναι το μεγαλύτερο σας όνειρο που θέλετε να πραγματοποιήσετε πριν φύγετε από αυτό τον κόσμο;

’’

Ναι γίνω μια μεγάλη γυναίκα όχι με την έννοια της ηλικίας αλλά με την έννοια της εσωτερικής ενδυνάμωσης. Έτσι θα φύγω χορτασμένη και έτοιμη και πλήρης, αφού θα έχω αγαπήσει. ‘Σ’ αγαπώ’! Τι είναι η αγάπη και πόσο εύκολα πρέπει να λέμε αυτή την τόσο μικρή αλλά παντοδύναμη φράση; Και τι γίνεται όταν εναποθέσουμε όλα μας τα όνειρα πάνω σε έναν άνθρωπο, όπως έγινε με το κορίτσι της ιστορίας σας και ξαφνικά τον χάσουμε και τη θέση του πάρει ένας δράκοντας. Ποιος είναι ο δράκοντας στην πραγματική ζωή, στην καθημερινότητα μας και πως τον έχετε εμπνευστεί; Γιατί του δώσατε καρδιά τρυφερή και μαλακιά; Δεν είναι οξύμωρο; Ο δράκοντας είναι ένα μυθικό πλάσμα, σύμβολο δύναμης και η δύναμη, παίρνει υπόσταση και ουσία, υφή, από το πώς την δαμάζουμε. Η τρυφερή υπόσταση του κοριτσιού, έκανε την «δύναμη-δράκοντα-όπλο» υπηρέτη της. Το κορίτσι δεν εναπόθεσε τα όνειρα της στον συγκεκριμένο άνθρωποσκίτσο αλλά ήταν η αγάπη της ζωής της. Και αγάπη σημαίνει θυσία. Τίποτε άλλο. Εκεί και τότε ήρθε η δύναμη-δράκοντας και την οδήγησε μέσα από την δοκιμασία, εκεί που βρισκόταν και εκείνος. Έτσι έσμιξαν.

Η Ελίτα Μιχαηλίδου, στην βιβλιοπαρουσίαση της Ουτοπίας, υπογράφοντας αντίτυπα.

Τελικά η αθωότητα είναι υπαρκτή, μπορούμε να την βιώσουμε βαθιά ή είναι μια ουτοπία; Η αθωότητα είναι όπως το γράφει ο Ελύτης. Για να καταλήξει ο άνθρωπος και πάλι στο λευκόαθώο θα πρέπει να διασχίσει απ άκρη σε άκρη όλο το μαύρο. Γεννιόμαστε με την θεία σπίθα και καταλήγουμε μετά από χίλια δυο στην αυτογνωσία άρα στον εντοπισμό και στην γνώση της θείας αυτής σπίθας, δηλαδή της αθωότητας και του λευκού. Το μήνυμα του βιβλίου άλλωστε είναι ότι η ΟΥΤΟΠΙΑ δηλαδή το ακατόρθωτο είναι εφικτό. Για αυτό ζούμε. 49

‘‘ ’’


SPEAK UP Είσαι φοιτητής με ιδιαίτερες ασχολίες και ενδιαφέροντα; Πρόβαλε τη δουλειά σου και μίλα μας για σένα μέσα από τις σελίδες μας! Περιμένουμε τις αιτήσεις σας στο agwnas@googlemail.com συνεντεύξεις στον Ανδρέα Ανδρέου

Christoph Backöfer

Χαράλαμπος Βασιλειάδης


51

- Χαράλαμπε, είσαι μόλις 19 χρονών και έχεις εκδώσει ένα βιβλίο. Πως προέκυψε η ενασχόληση σου με τη συγγραφή; Από μικρός διάβαζα συνέχεια. Η μαμά μου, μου αγόραζε συνέχεια βιβλία κι έτσι τα αγάπησα πολύ. Μέχρι σήμερα, η αγαπημένη μου συντροφιά και η καλύτερη ψυχαγωγία για μένα είναι το βιβλίο. Όσον αφορά την συγγραφή, όσο περισσότερο διαβάζεις, τοσο περισσότερο έρχεται η επιθυμία να γράψεις κι εσύ κάτι δικό σου. Όταν ήμουν 15, προέκυψε ένας διαγωνισμός διηγήματος από μια τοπική εφημερίδα και τότε ήταν η πρώτη μου σοβαρή επαφή με τον γραπτό λόγο. Αφού έγραψα ένα διήγημα για τον διαγωνισμό, συνέχισα να γράφω κι άλλα και μου άρεσε πολύ το ταξίδι της φαντασίας. Όταν μαζεύτηκαν πολλά, αποφάσισα να τα βάλω σε ένα βιβλίο για να δώσω την ευκαιρία στον κόσμο να τα διαβάσει. - Τι θα διαβάσει ο αναγνώστης στο βιβλίο σου; Οι «Αποφάσεις Μιας Ώρας» είναι μια ανθολογία διηγημάτων που απευθύνεται κατά κύριο λόγο σε εφηβικό κοινό. Οι έφηβοι αναγνώστες θα βρουν στο βιβλίο χαρακτήρες που λίγο-πολύ μοιάζουν με τους εαυτούς τους, έχουν κάτι απ’ την ζωή τους και πολλές φορές παίρνουν κοινές αποφάσεις. Για έναν μεγαλύτερο που θα το διαβάσει, θα θυμηθεί τα χρόνια της εφηβείας του και θα αναπαλαιώσει δικές του στιγμές και συναισθήματα. Στο βιβλίο υπάρχουν 5 χαρακτήρες. Οι 3 απ’ αυτούς είναι έφηβοι και βιώνουν έντονα αυτή την περίεργη ηλικία. Οι άλλοι 2 έχουν μεγαλύτερη ηλικία αλλά ζουν και παίρνουν αποφάσεις, ακριβώς όπως οι έφηβοι.

- Ποια ήταν η διαδικασία έκδοσης και σε ποια φάση βρίσκεται τώρα;

Όταν αποφάσισα ότι το βιβλίο μου ήταν έτοιμο να διαβαστεί έκανα μια έρευνα αγοράς σε μικρούς εκδοτικούς οίκους της Θεσσαλονίκης. Η κατάσταση ήταν πραγματικά απελπιστική και έτσι στράφηκα στις εκδόσεις IWRITE. Πρόκειται για μια εξαιρετική ομάδα αυτοέκδοσης που μου πρόσφερε ότι καλύτερο μπορούσε και το βιβλίο μου έγινε καλύτερο από όσο μπορούσα να το φανταστώ. Αυτή την στιγμή το βιβλίο διανέμεται από μένα κι όποιος επιθυμεί να το αποκτήσει δεν έχει παρά να μου στείλει ένα απλό e-mail στο harry_923@yahoo.com.

- Τι σκέφτεσαι να κάνεις στη συνέχεια; Το νέο μου βιβλίο είναι σχεδόν έτοιμο. Πρόκειται και πάλι για μια ανθολογία διηγημάτων εντελώς διαφορετική απ’ τις «Αποφάσεις Μιας Ώρας». Το ταξίδι που ξεκινάει απ’ την δημιουργία μέχρι την έκδοση ενός βιβλίου είναι μαγευτικό και ο κάθε συγγραφέας θέλει να το ζήσει πολλές φορές. Αμφιβάλλω αν η μαγική τέχνη της συγγραφής σταματάει πουθενά.

- Ποια ήταν τα ερεθίσματα σου για να το γράψεις; Όταν ήμουν στην εφηβεία ήμουν μόνος μου. Όσο απελπιστικό κι αν ακούγεται, δεν είχα φίλους ούτε κάποιον άνθρωπο δίπλα μου για να του πω τα προβλήματά μου. Έτσι, ανακάλυψα ότι το γράψιμο ήταν ο καλύτερός μου φίλος. Μερικές φορές ενώ νόμιζα ότι τίποτα δεν αξίζει, όταν έγραφα ανακάλυπτα ακριβώς το αντίθετο και θα τολμήσω να πω ότι το γράψιμο με έχει σώσει πολλές φορές από μια άσχημη ψυχολογική κατάσταση. Ακόμα και σήμερα που η ζωή μου δεν έχει καμία σχέση με το πώς ήταν στην εφηβεία, το γράψιμο με βοηθάει πολύ ψυχολογικά. Άρα, το κυριότερο ερέθισμα που με προκαλεί να γράψω είναι η μοναξιά και η περίεργη καθημερινότητα, μερικές φορές.

Στοιχεία έκδοσης Σελίδες: 80 Διαστάσεις: 14x21 εκ. Τιμή: 10 ευρώ Εκδόσεις: iWrite


52

- Αντρέα, πως προέκυψε η ενασχόληση σου με τη φωτογραφία;

Η φωτογραφία για μένα θεωρώ ότι ξεκίνησε δυναμικά πριν 6 περίπου χρόνια. Είχα πάει στη Φινλανδία με ένα πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών και εκεί αγόρασα την πρώτη μου μηχανή για να αποτυπώσω τις εμπειρίες μου μιας και ήταν και η πρώτη μου φορά μακρυά απο την Κύπρο για μεγάλο χρονικό διάστημα. Έτσι άρχισα να αποτυπώνω την φύση, τους φίλους μου αλλά και τον εαυτό μου μέχρι που μια φίλη μου επισήμανε ότι έχω καλή ματιά και θα έπρεπε να το ψάξω περισσότερο. Και έτσι ξεκίνησε μια συνεχής αναζήτηση στο χώρο της φωτογραφίας.

- Τι σε εμπνέει για να συνεχίζεις; Για τις φωτογραφίες με επίκεντρο τον άνθρωπο έμπνευση παίρνω απο λογοτεχνικά βιβλία, την μυθολογία, ταινίες, θεατρικά, πίνακες, οτιδήποτε μου κάνει εντύπωση και θα ήθελα να το αποτυπώσω με τον δικό μου τρόπο. Φυσικά απο τις πηγές έμπνευσης δεν θα μπορούσαν να λείπουν και οι διάφορες εκφάνσεις της προσωπικής μου ζωης. Όσο για τις φωτογραφίες με την φύση, η ίδια η φύση είναι μια έμπνευση απο μόνη της. - Θεωρείς τη φωτογραφία ως μία Τέχνη, και γιατί; Η φωτογραφία όπως και όλες οι Τέχνες αποτελούν μια διαφυγή απο την πραγματικότητα. Η φωτογραφία αιχμαλωτίζει μια στιγμή που έπειτα ζει για πάντα. Για μένα είναι ένας σημαντικός τρόπος έκφρασης που αποδίδει τις σκέψεις μου, τα συναισθήματα μου και ένα βουβό διάλογο με τον παρατηρητή.


53 - Υπάρχει αρκετό έδαφος για βελτίωση; Πως το ετοιμάζεις;

Πάντα υπάρχει έδαφος για βελτίωση και πάντα θα προσπαθώ να γίνω καλύτερος. Ποτέ δεν είμαι 100% ευχαριστημένος με μια φωτογράφιση μου. Πάντα θα βρώ ψεγάδια τα οποία θα έχω υπόψη μου για την επόμενη μου δουλειά. Εξάλλου είμαι άτομο που δεν επαναπαύεται και ψάχνεται διαρκώς. Προσπαθώ να βλέπω δουλειές άλλων φωτογράφων παλιών και σύγχρονων παρόλο που η αδυναμία μου είναι δουλειές που ανήκουν σε άλλες εποχές ή τις αποδίδουν. Μέσα απο αυτό προσπαθώ να βρίσκω διαφορετικές θεματολογίες και τεχνικές και να πειραματίζομαι. - Τι μπορεί να κάνει εύκολη και τι δύσκολη μια φωτογράφηση; Αυτό εξαρτάται απο το είδος της φωτογράφισης και για ποιό σκοπό είναι. Αν για παράδειγμα είναι μια φωτογράφιση μόδας σε στούντιο θα χρειαστείς εξοπλισμό, βοηθό, μακιγιέζ, κομμωτή και άλλο προσωπικό για να βγει μια καλή δουλειά. Εγώ δεν συνηθίζω τις φωτογραφίσεις σε στούντιο γιατί προτιμώ το φυσικό φως και νιώθω ότι το στούντιο μου απομακρύνει την μαγεία και με κρατάει δέσμιο σε ένα συγκεκριμένο χώρο. Φυσικά για μερικά είδη φωτογραφίας το στούντιο είναι το πιο ιδανικό. - Τι θα συμβούλευες κάποιο αρχάριο που θα ήθελε να ασχοληθεί με τη φωτογραφία;

Κάποιος αρχάριος που θέλει να ασχοληθεί με τη φωτογραφία πρέπει να γνωρίζει ότι η φωτογραφία είναι ένα ακριβό χόμπι και χρειάζεται και πολλή δουλειά. Δηλαδή για να βγει ένα καλό αποτέλεσμα πρέπει να μάθει πρώτα να χειρίζεται την μηχανή και τον άλλο εξοπλισμό, να έχει υπομονή και φυσικά αγάπη για αυτό που κάνει. Βασικό όμως είναι να μην χαθεί τελικά μέσα στις τεχνικές και τις θεωρίες αλλά να αφήσει τον εαυτό του ελεύθερο να εκφραστεί.

Το εξώφυλλο του βιβλίου που εκδόθηκε πριν λίγες μέρες στην Πολωνία και φέρει φωτογραφία του Αντρέα.

http://www.facebook.com/AndreasConstantinouPhotography

http://www.flickr.com/photos/andreas11/


56

- Which are the reasons you chose the UK for your studies? Initially my thoughts for studying in the UK have came from most likely the social standards that we have in Cyprus. When you finish school in Cyprus you have three options. Either study in Cyprus, in Greece or in the UK. There is the option to study in the USA as well but is very expensive. I chose the UK as I love meeting new people and especially from different countries so during my first three years in the UK I met people from probably 30 different countries. I got to know their culture, their language, what do they do in their countries. I wouldn’t have the opportunity to do that in Cyprus. So the main reasons for me going to the UK is to experience the different cultures that exist in the UK and to get the experience that a new person at his 20’s gets to live. I wanted to put myself in situations that can only happen when you are in a different country and that you can never experience somewhere else.

- Which are your academic plans for the future? I have just graduated from Westminster University. My degree has not really helped me into fulfilling my future goals. I really want to do a Master – and I have already been

accepted from City University – on Innovation, Creativity and Leadership. I have chosen that particular course to do because it is a new one and it has many endorsements from many people in business. This course is something unusual. Is not one of the typical ones. It’s something different so it can bring me something different in the future. - What is your experience in business and which are your professional plans for the future? Since the age of 14 I’ve been working in one of the biggest clubs in Cyprus and I was working there until I became 21. In the meantime I have always wanted to become my own boss and to have my own business. During the 7th grade of Grammar School, I used to take my training bag with sixty or so pastries from my dad’s bakery and I used to sell them and make profit. From that profit I have managed to buy clothes and to support myself. At the age of 17, in 2004, I was fortunate and blessed enough to be given the opportunity to present a Music TV show for six consecutive summers. This experience has been life changing because it has taught me not just presenting skills but life skills. During that time I have gathered an enormous people’ experience as I have won some genuine enemies and some false friends. For the person I became throughout that experience I truly thank the producer of the show.


57

At the age of 19 I have found myself opening a new bakery. At the same time I have been able to invest in seven properties that helped me to fund my studies and lifestyle. At the moment I am running my family bakery with the sole purpose to expand it into what I have always envisioned. Throughout my time in London I have founded the concept of www.mystudentid.co.uk. I can say that I am truly passionate about it because it gives me a great pleasure to create and watch something new being born. My why for this new student website is to provide information and lifestyle solutions for all the UK and shortly global student body. It is an honour and at the same time a humbling experience when I hear people saying thank you for creating mystudentid and helping them with their student life. - Tell us a few things about My Student ID. My Student ID is a student website that aims to make a difference in people’s lives and especially students. So students who are studying and making a transition from school to a university or from a collage to university can get all the information they need to have a smooth start. We love to maintain a relationship the students that visit our website as our passion is to serve the students. The website targets people from the age of 16 up to the age of 24. One can find study skills and even employability skills. I have found the idea of that website purely because when I first went to the UK I had no idea where I was going, no idea with who to hang out or how to find a flat. We have made that website with three more friends and I thank them for that journey. It provides information about the academic life, social life, personal life as well and it is divided in four divisions. It is the LIVE (information for the life in the UK), PLAY (it is all about you social life and you can find blogs and forums and soon coming events), GROW (it’s all about personal development and becoming a better person). At the moment we are seeing the Blogs part literally exploding so take a peek!

- What do you expect from it? I want to see it growing into the number one student website in the world. I expect to create employment opportunities for other people and I know that one day we will be able to fund students for their studies.

- Any other future plans? A million! I want to own a chain of bakeries in Cyprus and the Uk and I would love to have my own coaching business. I want to be in a situation where money will never be an issue and the only problem that I will have is to how many people I can help per day.


Definition of Stress: Stress is generally considered to be any pressure that exceeds the individual’s capacity to maintain physiological, psychological, and/or emotional stability (Furnham, 2005). The term Stress has originated from the Latin times and was used to describe hardship, adversity and later to stand for the physical concept of forces applied to a person.

The three phases of Stress: Fight, Flight or Freezing: Fight is considered to be the stage in which high blood pressure, heart beat and breathing occur. Freezing is the part in which you acknowledge the situation in which you are in and come up with ways to fight it. It can also be the stage in which you are unable to act or respond in stressful situations.

Maintenance: If the source of stress continues then you start to get used to it. During this stage your body is getting prepared to act towards the circumstances. This may result in poor effectiveness of the activities that you are carrying out. Breakdown: If there is no reaction to deal with stress, various symptoms may occur that can damage the body and emotions. See the Symptoms part for more details.

58


59


61

- And how does a graphic designer know though?

- Christoph, what exactly can you do with your degree?

Like a medicine course at university, graphic design does not lead to one specific job. You will probably become a doctor upon completing your degree, but it's open what kind of doctor you'll be. It's the same with graphic design. Everything that works with graphics is done by graphic designers: The interface of your computer, magazine designs and layouts, product packaging, websites, print advertising, signage for public transport, movie posters, CD and DVD covers - basically anything that works with typography (text) and images. So just as doctors decide to be children's doctors, surgeons, physiotherapists, gynaecologists etc. graphic designers decide what they are going to specialise in. Unlike doctors though, graphic designers don't necessarily have to decide this when starting a uni degree, but can work out what they are best at and enjoy most, as they learn.

- What do you learn on your degree scheme? Unlike fine arts, graphic design is defined by the relationship to the client. Artists try to express themselves just as much as they're trying to please their audience, if not more. A graphic designer is first and foremost somebody who is solving someone else's problem. You for example, are the editor of a magazine that has a certain message, a certain audience it wants to speak to. You want the people you're addressing to pay attention to your magazine’s cover, when they walk past it at a kiosk. So what do you do? You could either try to figure out a way yourself, but you might not know enough about what people find aesthetically pleasing, or what styling is best suited for what you are trying to do. You could of course just copy another magazine that does something similar to yours, but how would you distinguish yourself from the others if you're just a cheap copy? And even for that you would need to know the tools to replicate another’s design to not have it look terrible. So instead of spending all that time trying to figure this out yourself, you employ somebody who does it professionally - somebody who knows what looks good, who knows what is used in the area you work in, who knows how to attract the audience you're looking for and how to make your magazine unique. How does a graphic designer know though?

Like most things in life, taste is not as individual as people usually think. Everybody seems to think for example that their taste in men or women is totally unique, when in fact most people find the same things attractive. People just prefer certain details like the eye- or hair-colour, but almost everybody finds symmetrical faces attractive, whether we choose to do, or not. It's the same with graphic design - normal people assume that the aesthetics of poster for a horror movie and the one for a romance are like night and day, when in fact they are based on the same design principles. Graphic designers learn to understand what people associate with different colours in a certain context, they learn what makes a good or a bad typeface (font), how to proportionate graphic elements to make them look nice or to evoke a certain feeling in the viewer. They also learn a lot about the history of graphic design, because history is important to understand where we are and where we've come from. - So should a graphic designer be artistic? his of course doesn't mean that graphic designers can't be artistic, they can and often are - but it is not the base requirement for the job. Graphic designers solve visual problems. It helps to know a lot about vegetables and have a nice garden when you're a cook, but it's not a requirement. Graphic designers use so-called artwork, and type (text) to create things, and they can create this artwork (like photos, illustrations like drawings, cuts and paintings, typographic art etc.) or use somebody else's. At uni, they are encouraged to develop artistic skills to be self-sufficient - that's h reason I take a lot of photos and create visuals that I'm using in my own designs. The most important thing to understand is that the purpose of design is not primarily to make it look nice. It is about function - and sometimes part of the function is looking nice.


ΦΩΤΟ-ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Επιμέλεια: Ηρόδοτος Νικολαΐδης

Την Τρίτη 20/09/11 τελέστηκαν τα εγκαίνια του νέου οικήματος της Δ.Κ.Φ Αγώνας ΤΕ.ΠΑ.Κ., έτσι γιατί αν δεν παινέψουμε το σπίτι μας, θα πέσει και θα μας πλακώσει…

Πράξη αλληλεγγύης στο AUF και το λαό της Νορβηγίας στις 4/08/11.

Την Τετάρτη 21/09/11 στο club Sfinakia αποδείξαμε για ακόμα μια φορά ότι η διασκέδαση με την Δ.Κ.Φ Αγώνας Πανεπιστημίου Κύπρου είναι σταθερή αξία!!!


ΦΩΤΟ-ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Μαζική προσέλευση στην ετήσια Παγκύπρια Συνδιάσκεψη του «Αγώνα» που πραγματοποιήθηκε στη Λεμεσό το Σάββατο 30/07/11.

Συμμετοχή εκπροσώπων του «Αγώνα» σε Συνέδριο Ευρωπαίων νέων σοσιαλιστών στην Ε.Ε, 21-22/09/11.

Τη Μ.Τετάρτη 20/04/11 ο «Αγώνας» συναντήθηκε με το Βάσο Λυσσαρίδη.

Παρέμβαση στην πλατεία Δώρου Λοΐζου προς τιμήν του ήρωα, 22/08/11.

Πλάνο από την εκδήλωση καταδίκης πραξικοπήματοςεισβολής στην Πάφο, 16/07/11.


Kάπως έτσι, αν ποτέ βρεθείτε στην Ουαλίαμε διάθεση παράξενου ταξιδιώτη, αξίζει να αφιερώσετε μία από τις πολλές βροχερές η μέρες της βρετανικής υπαίθρου για να περιηγηθείτε στα παλαιοβιβλιοπωλεία του Hayon-Wye αναζητώντας σπάνιους τίτλους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Satanic Verses του S. Rushdie που κάηκε στην υπόλοιπη Αγγλία ως αιρετικό από μουσουλμάνους και στο μικρό αυτό χωριό υπάρχουν ακόμα δεκάδες αντίτυπα του. Στη Μεγάλη Βρετανία, 58 μίλια βόρεια του Cardiff (πρωτεύουσα της Ουαλίας), βρίσκεται το Hay-on-Wye ή αλλιώς η.. Πόλη των Βιβλίων. Με μόλις 1500 κατοίκους και δεκάδες βιβλιοπωλεία, λέγεται ότι στο μικρό αυτό χωριό υπάρχει η μεγαλύτερη συγκέντρωση μεταχειρισμένων βιβλίων σε ολόκληρο τον κόσμο. Μάλιστα, σύμφωνα με ανεπίσημες μετρήσεις των κατοίκων, εν έτη 1999 στην πόλη πουλιούνταν περισσότερα από 1.000.000 βιβλία!

Η είσοδος στην πόλη – και στα παλαιοβιβλιοπωλεία – σαφώς και είναι ελεύθερη, ενώ το ωράριο ποικίλει ανάλογα με την περίοδο.

Προτού ξεκινήσετε το ταξίδι σας μην αμελήσετε να επικοινωνήσετε με το τοπικό τουριστικό γραφείο (0020 01497 820 144) για περαιτέρω πληροφορίες


Θεωρείται τον εαυτό σας παράξενο ταξιδιώτη; Αν ναι, πόσα υπόγεια... μουσεία έχει η Αθήνα; Κανένα; Λάθος… Ήταν Νοέμβριος του 1991 όταν ξεκινούσε η μεγαλύτερη αρχαιολογική ανασκαφή της Αθήνας, η κατασκευή του metro. Γνωρίζοντας εξ αρχής οι υπεύθυνοι το ρητό «όπου και να σκάψεις στην Αθήνα κάτι αρχαίο θα βρεις», μίσθωσαν ολόκληρες ομάδες αρχαιολόγων που δούλευαν επί χρόνια πλάι πλάι με μηχανικούς. Αποτέλεσμα; 32.000 αρχαιολογικά ευρήματα ήρθαν στο φως και μαζί τους αρκετά μυστικά της θαμμένης ιστορίας της πόλης. Τι θα έκαναν λοιπόν οι αρχαιολόγοι με τα χιλιάδες αυτά αντικείμενα; Η λύση τελικά ήταν απλή: διαμόρφωσαν αρκετούς υπόγειους σταθμούς του μετρό ώστε να λειτουργούν παράλληλα ως μικρά... μουσεία! Εκεί, αρκετά μέτρα κάτω από τη γη, εκτίθενται πλήθος ευρημάτων από τον 11ο αιώνα π.Χ. και αργότερα μεταξύ των οποίων τάφοι, ταφικά κειμήλια και νεκροθήκες. Επιπλέον, πάνω στον ένα εκ των τειχών του σταθμού εκτίθεται ολόκληρη η τομή της πόλης (7 μέτρα σε ύψος και 40 σε πλάτος), με δεκάδες «στρώσεις ανθρώπινης ιστορίας»: ξεκινάνε στην κορυφή από τη βυζαντινή εποχή και κατεβαίνοντας παιρνάνε από τη ρωμαϊκή, την αρχαία ελληνική και καταλήγουν στην προϊστορική εποχή, συμπεριλαμβάνοντας τους ανοικτούς τάφους της αρχαίας νεκρόπολης που αρχικά υπήρχαν στο σημείο! Και όλα αυτά μάλιστα δίχως εισιτήριο! Σας κίνησα την περιέργεια; Αρκεί να πάρετε τη γραμμή 2 ή 3 του μετρό για να κατεβείτε στο μεγαλύτερο υπόγειο μουσείο της Αθήνας, το σταθμό του Συντάγματος.

Ο πρώτος ταξιδιωτικός οδηγός παραξενιάς για την Ελλάδα είναι γεγονός! Πύργος του Άιφελ, Σκάλα του Μιλάνου, πυραμίδες, μούμιες και 196 άλλες μοναδικές παράξενες τοποθεσίες ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ παρουσιάζονται στις έγχρωμες σελίδες ενός μοναδικού λευκώματος/οδηγού! http://www.strangler.gr


66

ΣΥΝΤΑΓΕΣ Μαγειρεύει η Άντρεα Αντωνίου

ΥΛΙΚΑ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

450 γρ. κοτόπουλο φιλέτο 2 λεμόνια αλάτι – πιπέρι 2 σκ. σκόρδο 2-3 κουταλάκια σούπας ελαιόλαδο 1 φλ. Άσπρο κρασί 1 κ.γ. μουστάρδα

1. Τεμαχίζουμε το κοτόπουλο σε λωρίδες. 2. Στύβουμε τα λεμόνια και βάζουμε αλατοπίπερο στις 2 λεμονόκουπες και τρίβουμε με αυτές το κοτόπουλο. 3. Αλέθουμε το σκόρδο. 4. Ζεσταίνουμε το λάδι και τσιγαρίζουμε το κοτόπουλο. 5. Σε ένα μπολ ανακατεύουμε το χυμό από 1 λεμόνι, το κρασί, τη μουστάρδα και το σκόρδο. Με αυτό το μίγμα περιχύνουμε το κοτόπουλο και το αφήνουμε να σιγοβράσει για περίπου 40 λεπτά, οπότε έχει πιεί όλα τα υγρά του. 6. Προς το τέλος προσθέτουμε το χυμό από το 2ο λεμόνι. *σημείωση: συνοδεύεται με ρύζι


ΣΥΝΤΑΓΕΣ

ΥΛΙΚΑ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

4 μεγάλα φιλέτα κοτόπουλο 1 φακελάκι fajita seasoning mix 330 ml μπύρα 2 πιπεριές πράσινες 1 πιπεριά κόκκινη 1 πιπεριά πορτοκαλί 1 πιπεριά κίτρινη 1 κρεμμύδι Αλάτι – πιπέρι – τζιντζερ 2 κ.σ ελαιόλαδο

1. Κόβουμε το φιλέτο σε λωρίδες.

2. Διαλύουμε το fajita mix στη μπύρα και περιχύνουμε το κοτόπουλο, το οποίο αφήνουμε στο ψυγείο για μια περίπου ώρα να μαριναριστεί. 3. Κόβουμε τις πιπεριές σε μακρόστενες λωρίδες και το κρεμμύδι σε φέτες και τα τσιγαρίζουμε με το ελαιόλαδο. Μόλις είναι έτοιμα προσθέτουμε το αλατοπίπερο και το τζιτζερ. 4. Τα βάζουμε από το τηγάνι και τηγανίζουμε το κοτόπουλο – χωρίς λαδί – προσθέτουμε λίγη μαριναδα. 5. Μόλις τελειώσουμε προσθέτουμε και τα λαχανικά και τα ανακατεύουμε όλα μαζί.

Σημείωση: Σερβίρεται μέσα σε μεξικάνικες πίττες με μαρούλι και ψιλοκομμένη ντομάτα. Στο Μεξικό το σερβίρουν με διάφορες κρύες σάλτσες – αν δεν είναι εφικτό αντικαταστήστε με γιαούρτι.

67


ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Δ.Κ.Κ.Φ. ΑΓΩΝΑΣ Συμφοιτήτρια/συμφοιτητή, Το ότι η νεολαία είναι το πιο προοδευτικό και το πιο επαναστατικό κομμάτι του λαού, είναι μια αναγκαιότητα για τη συνεχή εξέλιξη της κοινωνίας, εχέγγυο για την πρόοδο και την ευημερία ενός ολόκληρου λαού. Η νεολαία είναι πάντοτε αυτή που θα τολμήσει να αμφισβητήσει το κάθε κατεστημένο, αυτή που θα βρίσκεται πάντοτε στην πρώτη γραμμή του αγώνα για τη διεκδίκηση ενός καλύτερου μέλλοντος για την πατρίδα και το λαό. Πόσο μάλλον η Κυπριακή Νεολαία, η οποία ζει εδώ και 37 χρόνια σε μια ημικατεχόμενη πατρίδα και η οποία γίνεται καθημερινά μάρτυρας της καταπάτησης στοιχειωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων του Κυπριακού λαού στην ίδια του την πατρίδα… Εμείς οι Κύπριοι φοιτητές, αναπόσπαστο κομμάτι της Κυπριακής νεολαίας, έχουμε χρέος να αποτελούμε πρεσβευτές της υπόθεσης μας στο χώρο που σπουδάζουμε. Να οργανωθούμε στον αγώνα για τη σωτηρία και τη λευτεριά της Κύπρου. Να αντιληφθούμε ο ρόλος μας δεν είναι απλώς να σπουδάσουμε, όταν η πατρίδα μας βρίσκεται κάτω από κατοχή. Το ρόλο μας αυτό, δε θα είμαστε σε θέση να τον επιτελέσουμε ορθά χωρίς τη σωστή γνώση και την ενεργητική συμμετοχή μας. Γνώση από τον καθένα μας και της τελευταίας λεπτομέρειας του κυπριακού προβλήματος αλλά και των συνδικαλιστικών μας προβλημάτων. Συμμετοχή του καθενός από εμάς με συνέπεια και επιμονή σε κάθε δραστηριότητα που μας αφορά. Η Δ.Κ.Κ.Φ. ΑΓΩΝΑΣ, επέλεξε συνειδητά να υπηρετήσει τους Κύπριους φοιτητές, τον Κυπριακό λαό στο σύνολο του, αλλά και τον κόσμο ολόκληρο, από το δυσκολότερο, το πιο απαιτητικό και το πλέον αγωνιστικό μετερίζι… Επέλεξε συνειδητά τον σοσιαλισμό, την επανάσταση, τη ρήξη με το σαθρό κατεστημένο. Έπειτα από 36 χρόνια αγώνων, ποικίλων θυσιών, υπομονής και επιμονής, η Δ.Κ.Κ.Φ. ΑΓΩΝΑΣ όχι μόνο παραμένει ακλόνητη και αμετακίνητη από τις ιδρυτικές της αρχές και διακηρύξεις, αλλά μπορεί να υπερηφανεύεται για τη δικαίωση των επιλογών και των προσπαθειών της, αφού σήμερα παρατηρούμε μια στροφή όλων των ιδεολογιών προς το σοσιαλισμό. Η ιδεολογία που πρεσβεύει ο Αγώνας είναι η ιδεολογία του δημοκρατικού σοσιαλισμού, της σοσιαλδημοκρατίας. Ο δημοκρατικός σοσιαλισμός αποτελεί τη σύγχρονη αριστερά, με σαφή ανθρωποκεντρικό προσανατολισμό και με τους κοινωνικούς θεσμούς να καθοδηγούνται προς προστασία των μη προνομιούχων, προς συγκράτηση της ασύδοτης εκμετάλλευσης εθνικών πόρων και δυνατοτήτων, προς συνεχή μείωση του χάσματος κατανομής τεχνογνωσίας και κεφαλαίου σε παγκόσμια κλίμακα.

Στο επίκεντρο της πολιτικής μας σκέψης και πρακτικής, βρίσκεται ο άνθρωπος ως ξεχωριστή προσωπικότητα, με δικαίωμα στην ελευθερία, τη δημοκρατία και την οικονομική ευημερία αλλά και ως μέλος μιας κοινωνίας με σεβασμό στους θεσμούς, την αξιοκρατία, το περιβάλλον και τις επερχόμενες γενεές. Αναγκαία και απαραίτητη προϋπόθεση του δημοκρατικού σοσιαλισμού, είναι η εμπλοκή του πολίτη στη διαμόρφωση των κοινωνικών θεσμών και στη διαχείριση των δημοσίων υποθέσεων. Η γνώση, οι στόχοι, η άποψη για το ευρύτερο κοινωνικό σχήμα είναι αυτό που επιδιώκουμε για τον κάθε πολίτη. Να έχει ο καθένας ολοκληρωμένη κοσμοθεώρηση, ολοκληρωμένη προσέγγιση. Στόχος μας είναι η καταστολή κάθε μορφής ανισοτήτων, η ενθάρρυνση της συμμετοχής στα κοινά, η ικανοποίηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων: ίση πρόσβαση στην παιδεία, την υγεία, την απασχόληση, τις κοινωνικές παροχές. Επιδίωξη μας δεν είναι η ισοπέδωση αλλά ο μετασχηματισμός της κυπριακής κοινωνίας σε κοινωνία δικαιοσύνης και αξιοκρατίας, ευημερίας και ανάπτυξης. Ως Κίνηση Σοσιαλιστική και Δημοκρατική, θεωρούμε ότι η οικονομική ανάπτυξη πρέπει να εξυπηρετεί την κοινωνική ευημερία. Πιστεύουμε στην ορθότητα της κρατικής παρέμβασης στην ελεύθερη αγορά, με μέτρα όμως που να τη διορθώνουν χωρίς να την υποκαθιστούν, για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης και επιθυμητής κατανομής του εισοδήματος, λαμβάνοντας υπόψιν και τα άτομα που λόγω ηλικίας, ασθένειας ή ειδικών αναγκών δε συμμετέχουν στην παραγωγή, αλλά και για την προστασία του περιβάλλοντος όπως και της ίδιας της αγοράς από μονοπωλιακές τάσεις. Η φορολογική πολιτική επίσης και οι δημόσιες δαπάνες, πρέπει να αποφασίζονται με κριτήριο την καταλληλότητα τους για την προώθηση των στόχων της αποτελεσματικότητας και της κοινωνικής ευημερίας. Σημασία για εμάς δεν έχει η ποσότητα αλλά η ποιότητα του κράτους: πρέπει να είναι αποτελεσματικά και κοινωνικά δίκαιο. Προσβλέπουμε σε ένα κράτος πρόνοιας, όχι σε ένα κράτος περιορισμών και απαγορεύσεων. Καθήκον της Κίνησης μας, θεωρούμε πάντα τον αγώνα προς ενίσχυση των αξιών και των στόχων που περιγράψαμε πιο πάνω. Το θεωρητικό πλαίσιο βεβαίως, μπορεί εκ των υστέρων να το ασπάζονται και τη σοσιαλδημοκρατική ιδιότητα κατά το δοκούν να σφετερίζονται. Από το Σ.Σ της ΔΚΚΦ Αγώνας


ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ • Η λύση να συμμορφώνεται με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο, όπως αυτό διατυπώνεται και στον Καταστατικό Χάρτη της Ευρώπης • Να περιλαμβάνει χάρτη αποχώρησης των ξένων στρατευμάτων αλλά και μηχανισμούς αποχώρησης των εποίκων • Να αποτελεί μετεξέλιξη της Κυπριακής Δημοκρατίας και ΟΧΙ κατάργηση της και εγκαθίδρυση νέου κράτους • Να σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ανθρώπινες ελευθερίες και να εξασφαλίζει το δικαίωμα επιστροφής ΟΛΩΝ των προσφύγων στα σπίτια τους • Να προβλέπει αποχώρηση όλων των ξένων στρατευμάτων από τις τρίτες χώρες στην Κύπρο και να αποκλείει εγγυήτριες δυνάμεις με επεμβατικά δικαιώματα • Τα θέματα ασφαλείας να εμπλέκονται μόνο στα πλαίσια των Ευρωπαϊκών Σωμάτων • Να διασφαλίζονται πλήρως τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων και των άλλων μειονοτήτων στην Κύπρο • Η ενότητα του χώρου, του κράτους και της οικονομίας να διασφαλίζονται στην πράξη • Διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων. Πολλοί είναι αυτοί που επιμένουν μέχρι σήμερα να προσπαθούν να παρουσιάσουν το Κυπριακό σαν διακοινοτική διαμάχη, σαν μια αναμέτρηση ανάμεσα στους Ελληνοκυπρίους και τους Τουρκοκυπρίους, σαν θέμα επομένως διευθέτησης εδαφικών ποσοστών και συνταγματικών λεπτομερειών. Για τον κάθε αληθινό πατριώτη, είναι καθαρό πως το πρόβλημα του τόπου μας είναι πρόβλημα εισβολής και συνεχιζόμενης κατοχής της ανεξάρτητης Δημοκρατίας της Κύπρου από την Τουρκία και μόνο ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπίζεται. Αυτό που ανέκαθεν προτείνουμε ως τακτική επίλυσης του Κυπριακού προβλήματος είναι η επανατοποθέτηση του, ως θέματος διεθνούς, ως θέματος ξένης επιδρομής, παραβίασης του διεθνούς δικαίου και καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Επανατοποθέτηση του Κυπριακού δε σημαίνει άρνηση στο διάλογο. Διάλογο, όμως, με την Τουρκία στο εδώλιο του κατηγορουμένου. Θεωρούμε ότι μόνο με την επίτευξη λύσης της διεθνούς πτυχής του προβλήματος μπορούμε να προχωρήσουμε σ’ ένα δημοκρατικό εσωτερικό διάλογο. Η ουσία του Κυπριακού προβλήματος, καθορίζει με σαφήνεια πως ο αγώνας του Κυπριακού λαού είναι αγώνας για την απελευθέρωση του τόπου μας. Καμιά λύση του Κυπριακού δε μπορεί να γίνει αποδεκτή, αν δεν προνοεί την αποκατάσταση μιας ενιαίας, ανεξάρτητης, κυρίαρχης, αδέσμευτης Κυπριακής δημοκρατίας, πατρίδας όλων των νόμιμων κατοίκων της. Ως Αγώνας, πιστοί στη Δημοκρατία, τη Δικαιοσύνη και στο δίκαιο Αγώνα του λαού μας, διαβεβαιώνουμε τους πάντες ότι θα μας βρουν εμπόδιο σε οποιαδήποτε ετεροβαρή, άδικη, μη λειτουργική και καταστροφική λύση. Από το Σ.Σ της ΔΚΚΦ Αγώνας


ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΗΣ - τεύχος 3  

Φοιτητικό περιοδικό "Πρωταγωνιστής", Δ.Κ.Κ.Φ. ΑΓΩΝΑΣ

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you