Page 1

ΑΠΟ ΣΑ΢ ΕΟΡΣΑ΢ ΣΩΝ ΔΕΛΦΩΝ

ΑΠΟ ΣΟΝ ΑΡΧΑΙΟΝ ΕΙ΢ ΣΟΝ ΝΕΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΚΟ΢ΜΟΝ Η ΒΙΟΣΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕ΢Ι΢ – ΣΑ ΘΑΤΜΑ΢ΙΑ ΕΚΘΕΜΑΣΑ ΗΠΕΙΡΟΤ ΚΑΙ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ΢-ΣΟ ΠΕΡΙΠΣΕΡΟ ΣΗ΢ ΕΠΙΣΡΟΠΗ΢ ΑΠΟΚΑΣΑ΢ΣΑ΢ΕΩ΢-ΜΙΑ ΣΑΒΕΡΝΑ ΣΩΝ ΔΕΛΦΩΝ Η ΟΠΟΙΑ ΚΙΝΕΙ ΑΠΕΡΙΟΡΙ΢ΣΟΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ-ΣΑ ΠΕΡΙΦΗΜΑ ΧΕΙΡΟΣΕΧΝΗΜΑΣΑ ΣΗ΢ ΢ΚΤΡΟΤ. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΟΤ ΑΠΕ΢ΣΑΛΜΕΝΟΤ ΣΟΤ «΢ΚΡΙΠ» Δελφοί, 10 Μαΐου 1927.- Πρίν τερματίςωμεν τθν περιγραφιν μασ των Δελφικϊν εορτϊν κα ςυνεχίςωμεν τον περιπατόν μασ ανά τα διάφορα περίπτερα τθσ βιοτεχνικισ εκκζςεωσ. Είναι τόςον αξιοπερίεργα αλλά και τόςα μασ αποκαλφπτουν δια τθν Ελλθνικιν λαϊκιν τζχνθν.

Ζνα από τα περίπτερα της Ελληνικής λαϊκής τζχνης κατά την περίοδο των Δελφικών Εορτών.

Εισ ζνα από τα περίπτερα, από τα πλζον γραφικά τθσ εκκζςεωσ εκτίκεντο κεντιματα Μακεδονικά, κάππεσ και τςαροφχια τθσ Αραχϊβθσ, από τα οποία αγοράηουν αρκετά ηεφγθ άγνωςτον διατί οι Άγγλοι και Αμερικανοί επιςκζπται, εκκλθςιαςτικά είδθ των Σρικκάλων , παλαιαί ενδυμαςίαι, φουςτανζλλαι, τςότρεσ τθσ Θεςςαλίασ, επίςθσ υφαντά, διάφορα προϊόντα αγγειοπλαςτικισ τθσ Άρτθσ, ξυλογλυπτικά και ςταμπάτα τθσ Βυτίνασ. Επίςθσ εκτίκενται τα περίφθμα χειροτεχνιματα τθσ Κφπρου, τα οποία νομίηει κανείσ ότι δεν άγγιςεν ανκρϊπινον χζρι-τόςον αριςτουργθματικά είναι ειργαςμζνα--και τα ωραιότατα ξυλογλυπτικά προϊόντα τθσ Αιγίνθσ. Ασ επιςκεφκϊμεν τϊρα και το περίπτερον τθσ Επιτροπισ Αποκαταςτάςεωσ Προςφφγων, το οποίον διευκφνει


φζρουςα ωραίαν ςκοπελίτικθν ενδυμαςίαν θ κ. Χατηθλαηάρου. Είναι ζνα από τα περίπτερα που επιςφρει πολλοφσ επιςκζπτασ. Μόλισ ειςερχόμεκα ζνασ υπερφψθλοσ με αδρά χαρακτθριςτικά και με ςτολιν Ποντίου, πεποικιλμζνθν με καδζνασ ολοκλιρων μζτρων--αλλά διατί ξυριςμζνοσ?—ςασ φωνάηει Επιτροπι Αποκαταςτάςεωσ Προςφφγων. Σο πρϊτον πράγμα το οποίον αντιλαμβάνεςκε είναι ότι ευρίςκεςκε εισ ζνα χωρικόν ςπίτι. Εισ μίαν γωνίαν ζνασ φοφρνοσ πλινκόκτιςτοσ—ευτυχϊσ, ότι δεν καπνίηει,--εισ τα ράφια διάφορα μικροπράγματα κακθμερινισ χριςεωσ, τετηερζδια κ.τ.λ. και εισ τθν άλλθν γωνίαν –πόςον ςυγκινθτικόν κζαμα—τα εικονίςματα. Εισ ζνα ντιβάνι ξφλινο, από εκείνα τα οποία ςυνθκίηουν εισ τα χωρικά ςπίτια είναι αραδιαςμζνα διάφορα γεωργικά προϊόντα, τα οποία καλλιεργοφν τϊρα οι πρόςφυγεσ. Κοντά εισ το ςιτάρι και το καλαμπόκι και το ρφηι ευρίςκετε και ξερζσ μπάμιεσ ,κολοκφκια, μελιτηάνεσ, ντομάτεσ, ευρίςκετε ακόμθ ςφκα, καρφδια και εντόσ ωραιοτάτων κυτίων φφλλα ξανκοφ καπνοφ και άλλα διάφορα είδθ. Ιδοφ και το περίφθμον κόκκινο πιπζρι τθσ Καρατηόβασ, το οποίον μετά τθν αναχϊρθςιν των Σοφρκων ανταλλαξίμων, επιςτεφετο , ότι δεν κα κατωρκοφτο να παραχκεί. Ιδοφ και προϊόντα αγγειοπλαςτικισ, υφαντουργικισ, αλλά και χαλκουργικισ,-- και μασ επιδεικνφει τα εισ μίαν γωνίαν τετηερζδια. Εισ τουσ τοίχουσ του περιπτζρου ευρίςκονται διάφοροι φωτογραφίαι χαρακτθριςτικαί. Δεικνφουν τθν τραγικιν κατάςταςιν εισ θν ευρίςκοντο οι πρόςφυγεσ όταν απεβιβάηοντο εισ τουσ Ελλθνικοφσ λιμζνασ και τθν ανκοφςαν κατάςταςιν εισ θν ευρίςκονται ςιμερον, μετά τθν αποκατάςταςιν των, χάρισ εισ τασ προςπακείασ και τασ κυςίασ τθσ μθτρόσ πατρίδοσ.

Φωτογραφίες από το περιοδικό National Geographic κατά την περίοδο των Δελφικών Εορτών.

Αλλά τι όργανα είναι αυτά που ακοφονται από τθν «κατϊγα» του περιπτζρου? Περίεργοι κατερχόμεκα δια να πλθροφορθκϊμεν. Εισ τθν ειςοδόν τθσ, κάτω από μια αναδενδράδα, ζνα βιολί, ζνα ςουραφλι και ζνα ςαντοφρι,


οργιάηουν εισ οξφτθτα ιχων, μζςα ςειρά τεραςτίων βαρελιϊν παρζχει τθν εντφπωςιν, ότι εισ τθν «κατϊγαν» αυτιν λατρεφεται ο Βάκχοσ. Ειςερχόμεκα και μασ δζχεται ολοκάκαροσ πελϊριοσ βρακοφόροσ. Ο βρακοφόροσ είναι Μικραςιάτθσ αλλά θ ταβζρνα Δελφικι. Άλλωςτε ο μόνοσ ο οποίοσ αντιπροςωπεφει τθν Μικραςίαν εισ τθν ταβζρναν αυτιν είναι ο βρακοφόροσ. Σα άλλα όλα εντόπια. Σο τυρί του Παρναςςοφ προκλθτικότατα τεμαχιςμζνον, αι ελαίαι τθσ Αμφίςςθσ, το κραςί το Αραχωβίτικον και ο ευτραφισ ταβερνιάρθσ. Άρρενεσ και κιλυσ προ πολλοφ ςτιςαντεσ το ςτρατθγείον παρά τθσ διάφορεσ βαρζλεσ κφουν αλλεπάλλθλεσ ςπονδάσ εισ τον Βάκχον, εισ το ςκιόφωσ και τθν βαρείαν ατμοςφαίραν τθσ «κατϊγασ». Από ζξω τα όργανα οργιάηουν, αμιλλϊνται νομίηει κανείσ μεταξφ των πϊσ να δοκιμάςουν τραχφτερα τα νεφρα μασ, ςυρίηουν, ςκορπίηουν τουσ ιχουσ, ενόσ γριγορου ςκοποφ και από τον φεγγίτθν που και που αχνι και ειρωνικι ειςδφει ακτίσ θλίου. Μετά ςυνεχίηονται αι ςπονδαί, κυρίαι και δεςποινίδαι αριςτοκράτιδεσ καπνίηουν και γελοφν κορυβωδϊσ κακιμεναι εισ προχείρουσ πάγκουσ, θ ατμοςφαίρα κολϊνει από τουσ καπνοφσ ακόμθ περιςςότερον, κολϊνουν από τουσ καπνοφσ του κραςιοφ και τα κεφάλια και ο ταβερνιάρθσ μόλισ προφκάνει να γεμίηει τα ποτιρια. Μα τόςθν λοιπόν ζχει ζλξιν θ «Δελφιϊτικθ» ταβζρνα?

Αλλά ειπζτε μου που αλλοφ κα εφρωμεν τυρί του Παρναςςοφ, ελαίεσ Αμφίςςθσ και κραςί που μυρίηει ακόμα ςταφφλι ? Εν τω μεταξφ ο αλαλαγμόσ των οργάνων φκάνει εισ τθν διαπαςϊν και οι γζλωτεσ των γυναικϊν αντιλαλοφν περιςςότερον. Ζνασ ομιλεί διά τθν ςκόνθν των Ακθνϊν, άλλοσ δια τθν λίραν, άλλοσ δια τουσ αμπζλουσ των Πατρϊν, μια φιλολογοφςα δια τθν παρουςιαςκείςαν ζλλειψιν ενότθτοσ μεταξφ χοροφ και δράματοσ κατά τθν παράςταςθ του Προμθκζωσ και οφτω κακ’ εξισ. Ώςτε ωραία διαςκεδάηομεν. Ασ ρίψωμεν τϊρα ζνα γριγορον βλζμμα και εισ τα άλλα περίπτερα. Εισ εν και το αυτό περίπτερο ο Ερυκρόσ ΢ταυρόσ τθσ Νεότθτοσ και ο Πανμικραςιατικόσ ςφλλογοσ εκκζτουν κάλλιςτα χειροτεχνιματα.Εισ το αυτό περίπτερον αι ξυλογραφίαι και τα αντίγραφα μωςαϊκϊν του κ. Φωκίωνοσ Ρϊκ από το Άγιον Όροσ επιςφρουν ιδιαιτζρωσ τθν προςοχιν. Εισ το περίπτερον αυτό ευρίςκεται θ κ. Νίκου φζρουςα ωραίαν ςτολιν τθσ Βορείου Μακεδονίασ. Εισ το περίπτερον τθσ Ηπείρου ευρίςκει κανείσ πολλά δια να μείνει κανείσ ζκκαμβοσ. Βλζπει μίαν προςπάκειαν όχι μόνον ςυνεχίςεωσ αλλά και διατθριςεωσ τθσ παλιάσ τζχνθσ. Χειροτεχνία, ξυλογλυπτικι, χρυςοχοϊκι, ζχουν πρότυπα παλαιά βυηαντινά ςχζδια. Σα εργαςτιρια των Ιωαννίνων ζςτειλαν αλθκινά καλλιτεχνιματα και όλα με τθν ςφραγίδα τθσ αμιγοφσ θπειρωτικισ τζχνθσ. Πλθν των χειροτεχνθμάτων ευρίςκει


κανείσ τάςια, τα οποία ονομάηουν οι Ηπειρϊται ςιγοφρια, λεπιςτάτεσ επεξεργαςίασ πόρπθσ, καλλιτεχνικότατα κθροπιγια, υφαντά κ.τ.λ. Σα εκκζματα τθσ Ηπείρου, τα οποία με τόςθν αγάπθ επεξθγοφςε θ κυρία και θ δεςποινίσ Δουμά, παρζχουν τθν εντφπωςιν τθσ καλά μελετθμζνθσ προςπακείασ αναγεννιςεωσ τθσ τζχνθσ. Εισ άλλα περίπτερα εκκζτουν διάφορα υφαντά τα εργαςτιρια των Αμερικανϊν φίλων τθσ Ελλάδοσ, το εργαςτιριον «πρόοδοσ» των Απόρων Γυναικϊν του « Διεκνοφσ ΢υνδζςμου Γυναικϊν» χειροτεχνιματα και μεταξωτά αφαντάςτου τελειότθτοσ. Εκκζτει επίςθσ το Εκνικόν ςυμβοφλιον των Ελλθνίδων κεντιματα διάφορα, διάφορα χειροτεχνιματα ΢κφρου τα οποία όχι πλζον εισ τθν ζκκεςιν αυτιν άλλ’ εισ οποιανδιποτε ξζνθν ζκκεςιν κα εκθρφςςοντο αριςτουργιματα. Εισ ζνα μαξιλάρι είναι κεντθμζνοσ ζνασ κόκορασ. Χρωματιςμόσ και κζντθμα προκαλοφν τα αλλεπάλλθλα επιφωνιματα καυμαςμοφ των κυριϊν, αλλά και των κυρίων ακόμθ. Αλλ’ είναι δυνατι τοιαφτθ τελειότθσ ? Η κ. Χατηθμιχάλθ θ ψυχι τθσ εκκζςεωσ αλλά και ειδικϊσ του τμιματοσ αυτοφ πρζπει να είναι πραγματικά υπεριφανοσ. Εισ το τμιμα του ςπιτιοφ του κοραςιοφ το οποίον διευκφνει θ κ. Γιαννιοφ εκτίκενται διάφορα μεταξωτά και κεντιματα, αραχνοΰφαντα ςχεδόν. Με τθν επίςκεψιν του τμιματοσ φωτοτυπικϊν χειροτεχνθμάτων Παπαγιαννοποφλου κλείομεν τθν επίςκεψιν τθσ εκκζςεωσ. Ομολογϊ ότι με κατζπλθξεν αν όχι περιςςότερον πάντωσ όςον κατζπλθξε και όλουσ τουσ άλλουσ επιςκζπτασ Ζλλθνασ και μθ.__ Αναδθμοςίευςθ από τθν εφθμερίδα ΢ΚΡΙΠ (ςελίδα 1) - 14/5/1927.

ΑΠΟ ΔΕΛΦΙΚΕΣ ΕΟΡΤΕΣ  

ΑΠΟ ΔΕΛΦΙΚΕΣ ΕΟΡΤΕΣ ΤΟΥ 1927