Page 1

Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ch ¬ng 1 Lý luËn chung vÒ V¨n ho¸ doanh nghiÖp 1.1.Mét sè kh¸i niÖm 1.1.1. V¨n ho¸ V¨n ho¸ lµ mét lÜnh vùc tån t¹i vµ ph¸t triÓn g¾n liÒn víi ®êi sèng cña nh©n lo¹i, lµ ®Æctr ng riªng cã cña con ngêi, Êy vËy mµ m·i tíi thÕ kû XVIII, cuèi thÕ kû XIX, c¸c nhµ khoa häc trªn thÕ giíi míi nghiªn cøu s©u vÒ lÜnh vùc nµy. §Þnh nghÜa v¨n ho¸ ®Çutiªn ®îc chÊp nhËn réng r·i lµ ®Þnh nghÜa do nhµ nh©n chñng häc E.B Tylor ®a ra: “v¨n ho¸ lµ mét tæng thÓ phøc t¹p bao gåm c¸c kiÕn thøc, tÝn ngìng, nghÖ thuËt, ®¹o ®øc,luËt lÖ, phong tôc vµ toµn bé nh÷ng kü n¨ng, thãi quen mµ con ngêi ®¹t ®îc víi t c¸ch lµ thµnh viªn cña mét x· héi”. Cã mét ®ÞnhnghÜa kh¸c dÔ hiÓu h¬n vµ tiÖm cËn gÇn h¬n ®Õnb¶n chÊt cña v¨n ho¸, ngµy nay nhiÒu ngêi t¸n thµnh víi ®Þnh nghÜa nµy cña «ng Frederico Mayor , tæng gi¸m ®ècUNESCO:“ v¨n ho¸ bao gåm tÊt c¶ nh÷ng g× lµm cho d©n téc nµy kh¸c víi d©n téc kh¸c, tõ nh÷ng s¶n phÈm tinh vi, hiÖn ®¹i nhÊt cho ®ÕntÝn ngìng, phong tôc, tËp qu¸n, lèi sèng vµ lao ®éng”. C¸c nhµ x· héi häc chia v¨n ho¸ thµnh hai d¹ng: v¨n ho¸ c¸ nh©n vµ v¨n ho¸ céng ®ång. V¨n ho¸ c¸ nh©n lµ toµn bé vèn tri thøc, kinh nghiÖm tÝch luü vµo mçi c¸ nh©n, biÓu hiÖn ë hÖ thèng quan niÖm vµ hµnh xö cña c¸ nh©n Êy trong ®êisèng thùc tiÔn. V¨n ho¸ céng ®ånglµ v¨n ho¸ cña mét nhãm x· héi, nã kh«ng ph¶i lµ sè céng gi¶n ®¬ncña v¨n ho¸ c¸ nh©nthµnh viªn cña céng ®ång x· héi Êy. Trong ho¹t ®éng doanh nghiÖp th× “ v¨n ho¸ doanh nh©n” lµ thuéc d¹ng v¨n ho¸ c¸ nh©n, cßn “ VHDN” lµ thuéc d¹ng v¨n ho¸ céng ®ång.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

1


Kho¸ luËn tèt nghiÖp V¨n ho¸ lµ ph¬ng tiÖn ®Ócon ngêi “ ®iÒu chØnh” ( c¶i t¹o) cuéc sèng cña m×nh theo ®Þnh híng v¬n tíi nh÷ng gi¸ trÞ ch©n, thiÖn, mü. §îc xem lµ c¸i “nÒn t¶ng”, “ võa lµ môc tiªu võa lµ ®énglùc cho sù ph¸t triÓn” cña con ngêi vµ x· héi ngµy cµng th¨ng b»ng vµ bÒn v÷ng h¬n, v¨n ho¸ cã t¸c dông tÝch cùc ®èi víi sù ph¸t triÓn cña mçi c¸ nh©n còng nh toµn bé céng ®ång. Néi lùc cña mét d©n téc tr íc hÕt lµ mäi nguån lùc tËp hîp tõ vèn v¨n ho¸ truyÒn thèng ®·tÝch luü trong lÞch sö cña chÝnh d©n téc ®ã. Nh vËy, thùc chÊt v¨n ho¸ lµ hÖ thèng c¸c gi¸ trÞ ®îc s¶n sinh ra trong x· héi nhÊt ®Þnh, ®îc ®Æctrng bëi h×nh th¸i kinh tÕ x· héi nhÊt ®Þnh, bao gåm c¶ gi¸ trÞ vËt chÊt vµ tinh thÇn.

V¨n ho¸ kh«ng ph¶i lµ mét yÕu tè phi kinh tÕ, tr¸i l¹i, v¨n ho¸ vµ kinh doanh l¹i cã mèi quan hÖ qua l¹i g¾n bã mËt thiÕt víi nhau: v¨n ho¸ vµ kinh doanh ®Òu cã môc tiªu chung lµ phôc vô con ngêi, v¨n ho¸ lµ nguån lùc lín cho kinh doanh,tuy nhiªn môc tiªu ng¾n h¹n cña v¨n ho¸ vµ kinh doanh l¹i cã thÓ tr¸i ngîc nhau, nÕu kinh doanh chØ ch¹y theo lîi nhuËn tríc m¾t th× sÏ g©y t¸c h¹i cho v¨n ho¸, xãi mßn b¶n s¾c v¨n ho¸ d©n téc, khi nÒn v¨n ho¸ mang nh÷ng yÕu tè kh«ng phï hîp sÏ k×m h·m, c¶n trë sù ph¸t triÓn cña kinh doanh.

1.1.2. V¨n ho¸ kinh doanh ThuËt ng÷ VHKD míi chØ xuÊt hiÖn thËp kû 90 cña thÕ kû tr íc. Trªn thÕ giíi tån t¹i hai c¸ch hiÓu kh¸c nhau vÒ VHKD: Theo c¸ch thø nhÊt, ngêi ta cho r»ng, VHKD chÝnh lµ VHDN. Theo c¸ch hiÓu thø hai, VHKD lµ mét ph¹m trï ë tÇm cì quèc gia, do ®ãVHDN chØ lµ mét thµnh phÇn trong VHKD. ë ViÖt Nam, quan niÖm vÒ VHKD vµ VHDN cßn cha râ rµng, trong ph¹m vi ®Òtµi nµy, xin nghiªng vÒ c¸ch hiÓu thø hai vÒ VHKD(v¨n ho¸ mang tÇm cì Quèc gia): “ VHKD bao gåm nh÷ng nguyªn t¾c ®iÒu chØnh viÖc kinh doanh, viÖc Ên ®Þnh ranh giíi gi÷a hµnh vi c¹nh tranh vµ c¸c øng xö v« ®¹o ®øc, nh÷ng quy t¾c ph¶i tu©n theo trong c¸c tho¶ thuËn kinh doanh”. VHKD

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

2


Kho¸ luËn tèt nghiÖp ( business culture) lµ c¸c gi¸ trÞ v¨n ho¸ thÓ hiÖn trong h×nh thøc mÉu m· vµ chÊt lîng s¶n phÈm, trong th«ng tin qu¶ng c¸o vÒ s¶n phÈm, trong cöa hµng bµy b¸n s¶n phÈm, trong c¸ch giao tiÕp øng xö cña ngêi b¸n ®èi víi ngêi mua, trong t©m lý vµ thÞ hiÕu tiªu dïng, réng ra lµ trong c¶ qu¸ tr×nh tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh víi toµn bé c¸c kh©u, c¸c ®iÒukiÖn liªn quan cña nã… nh»m t¹o ra nh÷ng chÊt lîng- hiÖu qu¶ kinh doanh nhÊt ®Þnh.NÕu c¨n cø vµo tÝnh cè h÷u, møc ®éthay ®æi®îc cña hÖ thèng c¸c gi¸ trÞ v¨n ho¸ trong kinh doanh th× cã thÓ nãi, VHKD cña mét quèc gia ®îc cÊu thµnh bëi ba yÕu tè lµ: v¨n ho¸ doanh nh©n(tr×nh ®é,n¨ng lùc, ®¹o®øc nghÒ nghiÖp, phÈm h¹nh lµm ngõ¬i,…cña nh÷ng ngêi tham gia s¶n xuÊt kinh doanh), v¨n ho¸ th¬ng trêng(tÝnh chÊt cña sù c¹nh tranh, c¬ cÊu tæ chøc, hÖ thèng ph¸p chÕ…liªn quan ®Õnm«i tr êng kinh doanh cña mét quèc gia) vµ v¨n ho¸ doanh nghiÖp- bé phËn cã vai trß, vÞ trÝ mang tÝnh quyÕt ®Þnh,lµ ®Çumèi trung t©m cña qu¸ tr×nh x©y dùng VHKD. Nh vËy, ngoµi nh÷ng ®Æctr ng cña v¨n ho¸ ( tÝnh tËp qu¸n, tÝnh céng ®ångcao, tÝnh d©n téc, tÝnh lÞch sö, tÝnh tiÕn ho¸, tÝnh chñ quan, tÝnh kh¸ch quan ( ®îc h×nh thµnh tõ qu¸ tr×nh lÞch sö tÊt yÕu), tÝnh kÕ thõa, vµ tÝnh cã thÓ häc hái ®îc). Nãi chung, VHKD cßn mang mét sè ®Æc trng kh¸c: VHKD xuÊt hiÖn cïng víi sù xuÊt hiÖn cña hµng ho¸ vµ thÞ tr êng, VHKD lu«n phï hîp víi tr×nh ®ékinh doanh cña Quèc gia.

1.1.3.

V¨n ho¸ doanh nghiÖp

Doanh nghiÖp tån t¹i lµ ®Ós¶n xuÊt cña c¶i vËt chÊt vµ lµm dÞch vô. Mäi ho¹t ®éng s¶n xuÊt ®Òug¾n liÒn víi mét d©y chuyÒn c«ng nghÖ nhÊt ®Þnh. §Ó vËn hµnh ®îc c¸c kh©u cña d©y chuyÒn nµy, trong DN ph¶i cã hÖ thèng tæ chøc, qu¶n lý thËt chÆt chÏ tõ kh©u ®Çu®Õnkh©u cuèi. §iÒu nµy cã nghÜa lµ trong c¸c ho¹t ®éng cña DN, mäi ngõ¬i ®Òu ph¶i tu©n theo nh÷ng gi¸ trÞ – chuÈn mùc cô thÓ nµo ®ãvµ thùc hiÖn theo

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

3


Kho¸ luËn tèt nghiÖp nh÷ng “ khu«n mÉu v¨n ho¸” nhÊt ®Þnh. Nh vËy, mçi DN hoÆc tæ chøc kinh doanh lµ mét kh«ng gian v¨n ho¸. VHDN lµ toµn bé gi¸ trÞ v¨n ho¸ ®îc g©y dùng nªn trong suèt qu¸ tr×nh tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña mét DN, trë thµnh c¸c gi¸ trÞ, c¸c quan niÖm vµ tËp qu¸n, truyÒn thèng ¨n s©u vµo ho¹t ®éngcña DN Êy vµ chi phèi t×nh c¶m, nÕp suy nghÜ vµ hµnh vi cña mäi thµnh viªn cña DN trong viÖc theo ®uæivµ thùc hiÖn c¸c môc ®Ých. Nhµ x· héi häc ngêi Mü E.H. Schein ®a ra ®ÞnhnghÜa: “ VHDN lµ tæng thÓ nh÷ng thñ ph¸p vµ quy t¾c gi¶i quyÕt vÊn ®ÒthÝch øng bªn ngoµi vµ thèng nhÊt bªn trong c¸c nh©n viªn, nh÷ng quy t¾c ®·tá ra h÷u hiÖu trong qu¸ khø vµ vÊn ®ÒcÊp thiÕt trong hiÖn t¹i. Nh÷ng quy t¾c vµ nh÷ng thñ ph¸p nµy lµ yÕu tè khëi nguån trong viÖc c¸c nh©n viªn lùa chän ph¬ng thøc hµnh ®éng, ph©n tÝch vµ ra quyÕt ®Þnh thÝch hîp. C¸c thµnh viªn cña tæ chøc DN kh«ng ®¾n®osuy nghÜ vÒ ý nghÜa cña nh÷ng quy t¾c vµ thñ ph¸p Êy, mµ coi chóng lµ ®óng®¾nngay tõ ®Çu(2). VHDN lµ mét hÖ thèng nh÷ng ý nghÜa, gi¸ trÞ, niÒm tin chñ ®¹o,nhËn thøc vµ ph¬ng ph¸p t duy ®îc mäi thµnh viªn cña mét tæ chøc ®ång thuËn vµ cã ¶nh hëng ë ph¹m vi réng ®Õn c¸ch thøc hµnh ®éng cña c¸c thµnh viªn, ®ãlµ tæng hîp nh÷ng quan niÖm chung mµ c¸c thµnh viªn trong c«ng ty häc ®îc trong qu¸ tr×nh gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ònéi bé vµ xö lý c¸c vÊn ®Òvíi m«i tr êng xung quanh. §iÒu ®ãcã nghÜa lµ trong DN tÊt c¶ c¸c thµnh viªn ®Òu g¾n bã víi nhau bëi nh÷ng tiªu chÝ chung trong ho¹t ®éng kinh doanh. Chøc n¨ng chñ yÕu cña VHDN lµ t¹o nªn sù thèng nhÊt cña mäi thµnh viªn, trong DN. Ngoµi ra, VHDN cßn ®¶m b¶o sù hµi hoµ gi÷a lîi Ých tËp thÓ víi lîi Ých c¸ nh©n vµ gióp cho mçi c¸ nh©n thùc hiÖn vai trß cñam×nh theo ®óng ®Þnh híng chung cña DN. Nh×n chung, VHDN ®éng viªn nghÞ lùc vµ ý chÝ cña c¸c thµnh viªn trong DN vµ híng tinh thÇn ®ã vµo viÖc phÊn ®Êucho môc ®Ýchcña DN. Nh vËy, néi dung cña VHDN kh«ng ph¶i lµ mét c¸i g× ®ãtù nghÜ ra mét c¸ch ngÉu nhiªn, nã ®îc h×nh thµnh trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng kinh

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

4


Kho¸ luËn tèt nghiÖp doanh thùc tiÔn, trong qu¸ tr×nh liªn hÖ, t¸c ®éng qua l¹i vµ cã quan hÖ, nh mét gi¶i ph¸p cho nh÷ng vÊn ®Òmµ m«i tr êng bªn trong vµ bªn ngoµi ®Ætra cho DN. VHDN thÓ hiÖn ®îc nh÷ng nhu cÇu, môc ®Ýchvµ ph¬ng híng ho¹t ®éng kinh doanh cña DN, t¹o cho DN cã ®îc mµu s¾c riªng, tøc lµ nh©n c¸ch hãa DN ®ã.VHDN lµ c¬ së cña toµn bé c¸c chñ tr ¬ng, biÖn ph¸p cô thÓ trong s¶n xuÊt kinh doanh cña DN, chi phèi kÕt qu¶ kinh doanh cña DN. chÝnh v× vËy, cã thÓ nãi thµnh c«ng hoÆc thÊt b¹i cña c¸c DN ®Òug¾n víi viÖc cã hay kh«ng cã VHDN theo ®óng nghÜa cña kh¸i niÖm nµy. Tõ nh÷ng quan niÖm kh¸ ®ad¹ng ë trªn vÒ v¨n ho¸ th× cã thÓ gîi ra ba c¸ch hiÓu vÒ VHDN: • VHDN lµ mét tõ tæ hîp chØ tµi n¨ng, mu mÑo, kh«n khÐo trong ho¹t ®éngDN( nghÖ thuËt lµm DN). • VHDN ®îc hiÓu lµ v¨n ho¸ trong DN, chØ sù vËn dông c¸c yÕu tè v¨n ho¸ trong lÜnh vùc nµy, nh»m t¹o ra m«i tr êng ®¹o®øccho ho¹t ®éng DN, lµm sao cho ho¹t ®éng Êy võa diÔn ra lµnh m¹nh, võa ®¹t hiÖu qu¶ kinh tÕ tèi u( ®¹o®øcDN). • VHDN lµ mét kiÓu lèi, mét ph¬ng thøc ho¹t ®éng cña nh÷ng thµnh viªn cïng lµm viÖc trong mét tæ chøc DN nh mét c«ng ty, xÝ nghiÖp, tËp ®oµn…nµo ®ã.VHDN nãi ë ®©ylµ mét thÓ d¹ng cña v¨n ho¸ céng ®ång. Mçi ngêi hiÓu VHDN theo mét c¸ch, nhng dï lµ theo c¸ch nµo ®in÷a, còng kh«ng ngoµi môc ®Ých cuèi cïng lµ t¹o ra mét niÒm tin ®èi víi kh¸ch hµng, víi c¸c nhµ qu¶n lý nhµ níc, t¹o m«i tr êng lµm viÖc tèt nhÊt, thuËn lîi nhÊt, t¹o niÒm tin cho nh©n viªn, ®Óhä lµm viÖc tèt h¬n vµ g¾n bã víi c«ng ty.

1.1.3.1.H×nh thøc biÓu hiÖn

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

5


Kho¸ luËn tèt nghiÖp VHDN còng kh«ng ph¶i lµ v« h×nh, khã nhËn biÕt mµ rÊt h÷u h×nh, thÓ hiÖn râ mét c¸ch vËt chÊt, ch¼ng nh÷ng trong hµnh vi kinh doanh giao tiÕp cña c«ng nh©n, c¸n bé trong DN, mµ c¶ trong hµnh ho¸ vµ dÞch vô cña DN, tõ mÉu m·, kiÓu d¸ng ®Õnnéi dung vµ chÊt lîng. Nh÷ng tÝnh chÊt cña VHDN ®îc thÓ hiÖn díi nhiÒu h×nh thøc kh¸c nhau nhng thêng híng tíi viÖc h×nh thµnh mét tËp hîp c¸c khu«n mÉu hµnh vi ®îc ¸p dông trong c¸c mèi quan hÖ x· héi trong tæ chøc. Nh÷ng khu«n mÉu hµnh vi nµy cã thÓ ®îc sö dông ®Óph¶n ¸nh b¶n s¾cVHDN. V¨n ho¸ trong mét DN tån t¹i ë hai cÊp ®é.ë bÒ næi lµ c¸c biÓu tr ng trùc quan, nh÷ng g× mäi ngêi cã thÓ dÔ dµng nh×n thÊy, nghe thÊy, sê thÊy vÝ dô nh phong c¸ch, mµu s¾c, kiÓu d¸ng kiÕn tróc, thiÕt kÕ, hµnh vi,trang phôc, biÓu tîng, lÔ nghi, ng«n ng÷…nh÷ng biÓu tr ng trùc quan nµy thÓ hiÖn nh÷ng gi¸ trÞ thÇm kÝn h¬n n»m s©u bªn trong hÖ thèng tæ chøc mµ mçi thµnh viªn vµ nh÷ng ngêi h÷u quan cã thÓ c¶m nhËn ®îc. C¸c biÓu trng phi- trùc quan bao gåm lý tëng, niÒm tin, b¶n chÊt mèi quan hÖ con ngêi, th¸i ®évµ ph¬ng ph¸p t duy, ¶nh hëng cña truyÒn thèng vµ lÞch sö ph¸t triÓn cña tæ chøc ®èivíi c¸c thµnh viªn. VHDN cña mét tæ chøc ®îc thÓ hiÖn b»ng nh÷ng biÓu tr ng trùc quan ®iÓn h×nh lµ: • §Æc ®iÓm kiÕn tróc : bao gåm kiÕn tróc ngo¹i thÊt vµ thiÕt kÕ néi thÊt c«ng së. Tõ Sù tiªu chuÈn hãa vÒ mµu s¾c, kiÓu d¸ng cña bao b× ®Æctrng, thiÕt kÕ néi thÊt nh mÆt b»ng, quÇy, bµn ghÕ, phßng, gi¸ ®Ó hµng, lèi ®i, lo¹i dÞch vô, trang phôc…®Õnnh÷ng chi tiÕt nhá nhÆt nh ®å ¨n, vÞ trÝ c«ng t¾c ®iÖn, thiÕt bÞ vµ vÞ trÝ cña chóng trong phßng vÖ sinh… TÊt c¶ ®Òu®îc sö dông ®Ót¹o Ên tîng th©n quen, thiÖn trÝ vµ ®îc quan t©m. Së dÜ nh vËy lµ v× kiÕn tróc ngo¹i thÊt cã thÓ cã ¶nh hëng quan träng ®Õnhµnh vi con ngêi vÒ ph¬ng diÖn c¸ch thøc giao tiÕp, ph¶n øng vµ thùc hiÖn c«ng viÖc. H¬n n÷a, c«ng tr×nh kiÕn tróc cã thÓ ®îc coi

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

6


Kho¸ luËn tèt nghiÖp lµ mét “linh vËt” biÓu thÞ mét ý nghÜa, gi¸ trÞ nµo ®ã cña mét tæ chøc(ch¼ng h¹n: gi¸ trÞ lÞch sö g¾n liÒn víi sù ra ®êi vµ tr ëng thµnh cña tæ chøc, c¸c thÕ hÖ nh©n viªn…),x· héi, cßn c¸c kiÓu d¸ng kÕt cÊu cã thÓ ®îc coi lµ biÓu tîng cho ph¬ng ch©m chiÕn lîc cña tæ chøc. •

Nghi lÔ : §ã lµ nh÷ng ho¹t ®éng ®·®îc dù kiÕn tõ tr íc vµ chuÈn

bÞ kü lìng díi hÖ thèng c¸c ho¹t ®éng, sù kiÖn v¨n ho¸-x· héi chÝnh thøc, nghiªm trang, t×nh c¶m ®îc thùc hiÖn ®Þnh kú hay bÊt thêng nh»m th¾t chÆt mèi quan hÖ tæ chøc vµ thêng ®îc tæ chøc v× lîi Ých cña nh÷ng ngêi tham dù. Nh÷ng ngêi qu¶n lý cã thÓ sö dông nghi lÔ nh mét c¬ héi quan träng ®Ógiíi thiÖu vÒ nh÷ng gi¸ trÞ ®îc tæ chøc coi träng, ®ÓnhÊn m¹nh nh÷ng gi¸ trÞ riªng cña tæ chøc, t¹o c¬ héi cho mäi thµnh viªn cïng chia sÎ c¸ch nhËn thøc vÒ nh÷ng sù kiÖn träng ®¹i, ®Ónªu g¬ng vµ khen tÆng nh÷ng tÊm g¬ng ®iÓnh×nh ®¹i biÓu cho nh÷ng niÒm tin vµ c¸ch thøc hµnh ®éng cÇn t«n träng cña tæ chøc. Cã bèn lo¹i nghi lÔ c¬ b¶n: chuyÓn giao(khai m¹c, giíi thiÖu thµnh viªn míi, chøc vô míi, lÔ ra m¾t..), cñng cè( lÔ ph¸t phÇn thëng..), nh¾c nhë( sinh ho¹t v¨n ho¸, chuyªn m«n, khoa häc…),liªn kÕt ( lÔ héi, liªn hoan, tÕt…). • Giai tho¹i : Thêng ®îc thªu dÖt tõ nh÷ng sù kiÖn cã thùc ®îc mäi thµnh viªn trong tæ chøc cïng chia sÎ vµ nh¾c l¹i víi nh÷ng thµnh viªn míi. NhiÒu mÈu chuyÖn kÓ vÒ nh÷ng nh©n vËt anh hïng cña DN nh nh÷ng mÉu h×nh lý tëng vÒ nh÷ng chuÈn mùc vµ gi¸ trÞ VHDN. Mét sè mÈu chuyÖn trë thµnh nh÷ng giai tho¹i do nh÷ng sù kiÖn ®·mang tÝnh lÞch sö vµ cã thÓ ®îc thªu dÖt thªm. Mét sè kh¸c cã thÓ trë thµnh huyÒn tho¹i chøa ®ùng nh÷ng gi¸ trÞ vµ niÒm tin trong tæ chøc vµ kh«ng ®îc chøng minh b»ng c¸c b»ng chøng thùc tÕ. C¸cmÈu chuyÖn cã t¸c dông duy tr× søc sèng cho c¸c gi¸ trÞ ban ®Çucña tæ chøc vµ gióp thèng nhÊt vÒ nhËn thøc cña tÊt c¶ mäi thµnh viªn.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

7


Kho¸ luËn tèt nghiÖp • BiÓu t îng: Lµ mét thø g× ®ãmµ biÓu thÞ mét c¸i g× ®ãkh«ng ph¶i lµ chÝnh nã vµ cã t¸c dông gióp cho mäi ngêi nhËn ra hay hiÓu ®îc thø mµ nã biÓu thÞ.C¸cc«ng tr×nh kiÕn tróc, lÔ nghi, giai tho¹i, khÈu hiÖu ®Òuchøa nh÷ng gi¸ trÞ vËt chÊt cô thÓ, h÷u h×nh, c¸c biÓu tr ng nµy ®Òu muèn truyÒn ®¹t nh÷ng gi¸ trÞ, ý nghÜa tiÒm Èn bªn trong cho nh÷ng ngêi tiÕp nhËn theo c¸ch thøc kh¸c nhau. Mét biÓu tîng kh¸c lµ logo hay mét t¸c phÈm s¸ng t¹o ®îc thiÕt kÕ ®ÓthÓ hiÖn h×nh tîng vÒ mét tæ chøc, mét DN b»ng ng«n ng÷ nghÖ thuËt phæ th«ng. c¸c biÓu tîng vËt chÊt nµy thêng cã søc m¹nh rÊt lín v× chóng híng sù chó ý cña ngêi thÊy nã vµo mét ( vµi) chi tiÕt hay ®iÓm nhÊn cô thÓ cã thÓ diÔn ®¹t ®îc gi¸ trÞ chñ ®¹o mµ tæ chøc, DN muèn t¹o Ên tîng, lu l¹i hay truyÒn ®¹t cho ngêi thÊy nã. Logo lµ lo¹i biÓu trng ®¬ngi¶n nhng l¹i cã ý nghÜa rÊt lín nªn ®îc c¸c tæ chøc, DN rÊt chó träng. • Ng«n ng÷, khÈu hiÖu : NhiÒu tæ chøc, DN ®·sö dông nh÷ng c©u ch÷ ®ÆcbiÖt, khÈu hiÖu, vÝ von, Èn dô hay mét s¾cth¸i ng«n ng÷ ®Ó truyÒn t¶i mét ý nghÜa cô thÓ ®Õnnh©n viªn cña m×nh vµ nh÷ng ngêi h÷u quan. KhÈu hiÖu lµ h×nh thøc dÔ nhËp t©m vµ ®îc kh«ng chØ nh©n viªn mµ c¶ kh¸ch hµng vµ nhiÒu ngêi kh¸c lu«n nh¾c ®Õn.KhÈu hiÖu thêng rÊt ng¾n gän, hay sö dông c¸c ng«n tõ ®¬ngi¶n, dÔ nhí; do ®ã®«i khi cã vÎ “ s¸o rçng” vÒ h×nh thøc. KhÈu hiÖu lµ c¸ch diÔn ®¹t c« ®ängnhÊt cña triÕt lý ho¹t ®éng, kinh doanh cña mét tæ chøc, mét c«ng ty. V× vËy, chóng cÇn ®îc liªn hÖ víi b¶n tuyªn bè sø mÖnh cña tæ chøc, c«ng ty ®Ó hiÓu ®îc ý nghÜa tiÒm Èn cña chóng. • Ên phÈm ®iÓn h×nh : Lµ nh÷ng t liÖu chÝnh thøc cã thÓ gióp nh÷ng ngêi h÷u quan cã thÓ nhËn thÊy râ h¬n vÒ cÊu tróc v¨n ho¸ cña mét tæ chøc. Chóng cã thÓ lµ b¶n tuyªn bè sø mÖnh, b¸o c¸o thêng niªn, tµi liÖu giíi thiÖu vÒ tæ chøc, c«ng ty, sæ vµng truyÒn thèng, Ên

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

8


Kho¸ luËn tèt nghiÖp phÈm ®Þnh kú hay ®ÆcbiÖt, tµi liÖu qu¶ng c¸o giíi thiÖu s¶n phÈm vµ c«ng ty, c¸c tµi liÖu, hå s¬ híng dÉn sö dông, b¶o hµnh… C¸c biÓu tr ng phi - trùc quan cña VHDN vÒ c¬ b¶n cã thÓ bao gåm: • Lý tëng: lµ nh÷ng ®éng lùc, ý nghÜa, gi¸ trÞ cao c¶,c¨n b¶n, s©u s¾cgióp con ngêi c¶m th«ng chia sÎ, vµ dÉn d¾t con ngêi trong nhËn thøc, c¶m nhËn vµ xóc ®éng tr íc sù vËt, hiÖn tîng. Lý tëng cho phÐp c¸c thµnh viªn trong DN thèng nhÊt víi nhau trong c¸ch lý gi¶i c¸c sù vËt, hiÖn tîng xung quanh hä, gióp hä x¸c ®Þnh ®îc c¸i g× lµ ®óng, c¸i g× lµ sai, ®Þnh h×nh trong ®Çu hä r»ng c¸i g× ®îc cho lµ quan träng, c¸i g× ®îc khuyÕn khÝch cÇn ph¸t huy,…Tãm l¹i, lý tëng thÓ hiÖn ®Þnh híng c¨n b¶n, thèng nhÊt ho¸ c¸c ph¶n øng cña mäi thµnh viªn trong DN tr íc c¸c sù vËt, hiÖn tîng. Cô thÓ h¬n, lý tëng cña mét DN ®îc Èn chøa trong triÕt lý kinh doanh, môc ®Ýchkinh doanh, ph¬ng ch©m hµnh ®éngcña DN ®ã

• Gi¸ trÞ niÒm tin vµ th¸i ®é: VÒ b¶n chÊt, gi¸ trÞ lµ kh¸i niÖm liªn quan ®ÕnchuÈn mùc ®¹o ®øcvµ cho biÕt con ngêi cho r»ng hä cÇn ph¶i lµm g×. NiÒm tin lµ kh¸i niÖm ®ÒcËp ®ÕnviÖc mäi ngêi cho r»ng thÕ nµo lµ ®óng, thÕ nµo lµ sai. NiÒm tin cña ngêi l·nh ®¹o dÇn dÇn ®îc chuyÓn ho¸ thµnh niÒm tin cña tËp thÓ th«ng qua nh÷ng gi¸ trÞ. Mét khi ho¹t ®éngnµo ®ãtrë thµnh thãi quen vµ tá ra h÷u hiÖu, chóng sÏ chuyÓn ho¸ dÇn thµnh niÒm tin, dÇn dÇn chóng cã thÓ trë thµnh mét phÇn lý tëng cña nh÷ng ngêi trong tæ chøc nµy. Th¸i ®élµ chÊt kÕt dÝnh niÒm tin vµ gi¸ trÞ th«ng qua t×nh c¶m. Th¸i ®échÝnh lµ thãi quen t duy theo kinh nghiÖm ®Óph¶n øng theo mét c¸ch thøc nhÊt qu¸n mong muèn hoÆc kh«ng mong muèn ®èivíi sù vËt, hiÖn tîng(10).

1.1.3.2.YÕu tè cÊu thµnh VHDN

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

9


Kho¸ luËn tèt nghiÖp So víi nÒn v¨n ho¸ d©n téc, VHDN ®îc coi lµ mét trong nh÷ng tiÓu v¨n ho¸ ( subcultures), lµ lèi sèng cña mét céng ®ång.V× thÕ ®Óx©y dùng VHDN, cÇn ph©n tÝch c¬ cÊu cña nã nh lµ c¬ cÊu cña lèi sèng céng ®ång vËy, khi Êy VHDN ®îc cÊu thµnh bëi n¨m yÕu tè: • HÖ thèng ý niÖm( thÕ giíi quan, nh©n sinh quan vµ x· héi quan), gåm tËp hîp nh÷ng kh¸i niÖm vµ biÓu tîng mµ dùa vµo ®ã,c¸c thµnh viªn DN lý gi¶i chÝnh m×nh vµ gi¶i thÝch thÕ giíi, ®it×m ®¹olý sèng. • HÖ thèng gi¸ trÞ liªn quan ®Õnc¸c chuÈn mùc cho phÐp ph©n biÖt thùc gi¶, ®¸nhgi¸ tèt xÊu, nhËn ®Þnh®óngsai trong nh÷ng t×nh huèng ho¹t ®éngcô thÓ( lý tëng cña DN). • HÖ thèng biÓu hiÖn, bao gåm thÓ thøc, h×nh thøc tr×nh bµy, ký hiÖu, biÓu tîng, nghÖ thuËt, phong tôc tËp qu¸n, lÔ héi, nhµ cöa…mµ qua ®ãc¸c t×nh c¶m, ý niÖm béc lé ra vµ cã thÓ c¶m nhËn mét c¸ch cô thÓ, t¹o nªn sù ®ångnhÊt ho¸ vÒ v¨n ho¸ ( Cultural Identification) trong DN. • HÖ thèng ho¹t ®éng, gåm hÖ thèng c¸c tri thøc c«ng nghÖ häc( gåm c¶ c«ng nghÖ qu¶n lý). Nh»m ®¶m b¶o hiÖu qu¶ tèi u cho c¸c ho¹t ®éng thùc tiÔn cña DN. • Nh©n c¸ch VHDN( v¨n ho¸ doanh nh©n). Theo mét c¸ch tiÕp cËn kh¸c, H. Schein ®·chia sù t¸c ®éng cña VHDN theo ba tÇng kh¸c nhau. Kh¸i niÖm “ tÇng ë ®©y ®îc hiÓu lµ møc ®é c¶m nhËn ®îc c¸c gi¸ trÞ v¨n ho¸ trong DN, hay nãi c¸ch kh¸c lµ tÝnh h÷u h×nh cña c¸c gi¸ trÞ v¨n ho¸ ®ã.§©y lµ mét c¸ch tiÕp cËn kh¸ ®éc®¸o,tõ hiÖn tîng ®Õnb¶n chÊt cña v¨n ho¸, ph¶n ¸nh mét c¸ch ®Çy®ñvµ s©u s¾cnh÷ng bé phËn cÊu thµnh nªn nÒn v¨n ho¸ ®ã. • TÇng thø nhÊt: bao gåm nh÷ng yÕu tè h÷u h×nh: lµ nh÷ng yÕu tè cã thÓ quan s¸t ®îc, lµ c¬ së vËt chÊt cña VHDN.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

10


Kho¸ luËn tèt nghiÖp • TÇng thø hai: lµ nh÷ng gÝa trÞ ®îc thÓ hiÖn, bao gåm nh÷ng nguyªn t¾c, quy t¾c cña hµnh vi øng xö, thÓ chÕ l·nh ®¹o,tiªu chuÈn ho¸ ho¹t ®éng cña DN, niÒm tin, gi¸ trÞ vµ c¸ch c xö( v¨n ho¸ “quy ph¹m”) • TÇng thø ba: lµ nh÷ng gi¶ thiÕt c¬ b¶n ®îc ngÇm ®Þnh cã liªn quan ®Õnm«i tr êng xung quanh, thùc tÕ cña DN, ®Õnho¹t ®éngvµ mèi quan hÖ gi÷a con ngêi trong DN, lµ trô cét tinh thÇn cña DN(v¨n ho¸ tinh thÇn) Hay nãi c¸ch kh¸c, VHDN ®îc cÊu thµnh bëi ba yÕu tè: • CÊu tróc h÷u h×nh cña VHDN: l«g«, ®ång phôc, c¸ch x¾p xÕp, thiÕt trÝ, kiÕn tróc… • Nh÷ng gi¸ trÞ ®îc c«ng nhËn: chiÕn lîc, quan ®iÓm, phong tôc, tËp qu¸n kinh doanh, nh÷ng quy t¾c, quy ®Þnhchung, môc tiªu… • Nh÷ng quan niÖm Èn: Quan niÖm chung, niÒm tin, nhËn thøc,.. ®îc mÆc nhiªn c«ng nhËn.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

11


Kho¸ luËn tèt nghiÖp PhÇn lín c¸ch TÝnh cè h÷u t¨ng dÇn

C¸c yÕu tè h÷u h×nh, cÊu tr óc h÷u h×nh cña VH D N §iÒu nµy thÓ hiÖn th«ng qua: Ng«n ng÷, khÈu hiÖu, Ên phÈm ® iÓn h×nh, ® Æc ® iÓm kiÕn tróc, lÔgi¸ nghi, tho¹i, vµ c¸c biÓu N iÒm tin, tr giai Þ, tiªu chuÈn vµ t­ îng quy t¾c øng xö chung ph¶ i tu©n theo N h÷ng gi¶ thiÕt c¬ b¶ n Lý t­ëng, nh÷ng nguyªn t¾c ngÇm ® Þnh mµ mäi thµnh viªn trong DN lu«n tu©n theo gièng nh­ sù ph¶n x¹ tù nhiªn.

biÓu lé, vá ngoµi cña VH

CÊp®és©u nhÊt, cèt lâi cña VH

1.1.3.3. Nguån gèc h×nh thµnh VHDN VHDN lµ toµn bé nh÷ng gi¸ trÞ tinh thÇn mµ DN t¹o ra trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh t¸c ®éngtíi t×nh c¶m, lý trÝ vµ hµnh vi cña c¸c thµnh viªn còng nh sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña DN. Nã x¸c lËp mét hÖ thèng c¸c gi¸ trÞ ®îc mäi ngêi lµm trong DN chia sÎ, chÊp nhËn, ®Òcao vµ øng xö theo c¸c gi¸ trÞ ®ã.Do ®ã,VHDNg¾n víi ®Æc®iÓmtõng d©n téc, trong tõng giai ®o¹n ph¸t triÓn cho ®Õntõng doanh nh©n, tõng ngêi lao ®éng, tõng lo¹i

h×nh DN, tõng ngµnh s¶n xuÊt, tõng lo¹i hµng ho¸ vµ dÞch vô mµ DN s¶n xuÊt. DN ®îc h×nh thµnh tõ nhiÒu c¸ thÓ, nh÷ng c¸ thÓ nµy l¹i mang s½n mét truyÒn thèng d©n téc nµo ®ã. ChÝnh v× vËy, VHDN tÊt yÕu mang nh÷ng ®Æc®iÓmchung nhÊt cña quèc gia, d©n téc, thõa hëng nh÷ng ®Æc trng cña VH d©n téc, ®iÒu nµy gi¶i thÝch sù kh¸c biÖt gi÷a VHDN ph¬ng T©y so víi c¸c DN ch©u ¸. VÒ b¶n chÊt, VHDN lµ kh«ng vÜnh cöu, nã cã thÓ ®îc t¹o lËp, vµ nh÷ng ngêi s¸ng lËp cã kh¶ n¨ng lµm viÖc nµy qua nh÷ng gi¸ trÞ quan ®iÓm,t tëng cña ngêi s¸ng lËp, chóng sÏ t¸c ®éng lªn vµ kiÓm so¸t hµnh vi cña nh©n viªn, quy ®Þnh hä ®îc phÐp lµm g×, kh«ng ®îc phÐp lµm g×.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

12


Kho¸ luËn tèt nghiÖp Nh©n c¸ch cña ngêi l·nh ®¹ocã vai trß quan träng bËc nhÊt cÊu thµnh nªn tµi s¶n chÝnh yÕu cña DN ( VHDN), t¹o c¸c gi¸ trÞ ®îc mäi thµnh viªn kh¸c cïng t«n träng. Nh÷ng gi¸ trÞ ®ãcã thÓ ®îc truyÒn ®Õnngêi lao ®éng theo nhiÒu con ®êng kh¸c nhau, nh qua c¸c bµi ph¸t biÓu, c¸c Ên phÈm, c¸c tuyªn bè vÒ chÝnh s¸ch, vµ ®ÆcbiÖt lµ qua nh÷ng hµnh vi cña ngêi l·nh ®¹o. Hä cã thÓ truyÒn ®¹t c¸c gi¸ trÞ VH mµ hä mong muèn x©y dùng trong DN tíi nh©n viªn, còng nh gióp nh©n viªn thùc hµnh c¸c gi¸ trÞ nµy b»ng ba con ®êng: • C«ng cô ®Çutiªn ngêi qu¶n lý cã thÓ sö dông ®Ót¹o lËp, cñng cè, hoµ nhËp hay thay ®æib¶n s¾c vµ gi¸ trÞ VHDN chÝnh lµ phong c¸ch l·nh ®¹o. Ngay tõ buæi ®ÇulËp nghiÖp hä ®·®Þnh râ sø mÖnh cña tæ chøc vµ nh÷ng gi¸ trÞ, b¶n s¾c v¨n ho¸ riªng cña tæ chøc. Qua thùc tiÔn qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña DN, ngêi l·nh ®¹o lu«n ph¶i ®ãng vai trß cña nh÷ng nh©n vËt ®iÓn h×nh, lµ nh÷ng ngêi cã c¬ng vÞ vµ tr¸ch nhiÖm, lu«n t×m c¸ch gi÷ g×n vµ cñng cè b¶n s¾cv¨n ho¸ ®·®îc thiÕt lËp, bëi b¶n s¾cVHDN ®îc h×nh thµnh tõ viÖc cñng cè. Muèn vËy th× ph¬ng ch©n hµnh ®éngcña ngêi l·nh ®¹o( thÓ hiÖn quan ®iÓm, triÕt lý ®¹o ®øccña ngêi ®ã), ph¶i phï hîp víi triÕt lý ho¹t ®éng vµ hÖ thèng gi¸ trÞ cña tæ chøc. B¶n s¾c VHDN cßn ®îc h×nh thµnh tõ sù hoµ nhËp( kÕt nèi, ®iÒu hoµ, cæ vò, chia sÎ víi nh÷ng thµnh viªn kh¸c trong DN), chÝnh v× vËy, n¨ng lùc l·nh ®¹ocña ngêi l·nh ®¹ogi÷ vai trß hÕt søc quan träng( n¨ng lùc l·nh ®¹ocña mét ngêi phô thuéc vµo quyÒn lùc hä cã vµ n¨ng lùc khai th¸c sö dông chóng). Vµ cuèi cïng, b¶n s¾c VHDN cã thÓ thay ®æi®îc, vËy nªn, ngêi qu¶n lý ph¶i n¾m b¾t ®îc khi nµo cÇn thay ®æivµ thay ®æi nh÷ng gi¸ trÞ nµo trong VHDN cña m×nh. • Nh©n viªn sÏ nhËn thøc ®îc c¸c gi¸ trÞ, niÒm tin, môc ®Ých qua viÖc quan s¸t cña hä, nªn ngêi qu¶n lý cÇn ph¶i n¾m v÷ng, ph¶i x¸c ®Þnh vµ sö dông c¸c tÝn hiÖu, h×nh tîng sao cho phï hîp vµ thèng nhÊt trong

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

13


Kho¸ luËn tèt nghiÖp viÖc thÓ hiÖn c¸c gi¸ trÞ chñ ®¹ocña tæ chøc. Th«ng qua c¸c ho¹t ®éngcña cô thÓ cña ngêi l·nh ®¹o: diÔn thuyÕt, ph¸t ®éngphong trµo, tæ chøc nghi lÔ, …hä sÏ t¸c ®éngkh«ng nhá tíi gi¸ trÞ cña tæ chøc, cñng cè, ngÇm ®Þnh ho¸ c¸c biÓu trng ®Óh×nh thµnh b¶n s¾cVH cña DN. • HÖ thèng thëng ph¹t, ®¸nhgi¸, ghi nhËn vµ ®Òb¹t…nh»m khuyÕn khÝch nh÷ng hµnh vi phï hîp víi v¨n ho¸ mµ ngêi l·nh ®¹omuèn x©y dùng trong DN, gãp phÇn ngÇm ®Þnhho¸ chóng trë thµnh nh÷ng quan niÖm Èn, thÊm nhuÇn vµo c¸c nh©n viªn, trë thµnh ph¶n x¹ tù nhiªn cña hä. X©y dùng VHDN lµ mét qu¸ tr×nh l©u dµi( mÊt 5 n¨m, 10 n¨m vµ thËm chÝ vµi chuc n¨m), do ®ã nh÷ng ngêi ®Õnsau còng cã vai trß to lín trong viÖc t¹o dùng VHDN, v¨n ho¸ trë nªn thèng nhÊt vµ ph¸t triÓn do cã sù tiÕp nèi vµ ®ångho¸ cña nh÷ng thÕ hÖ sau. 1.2.

Vai trß cña v¨n ho¸ doanh nghiÖp

V¨n ho¸ ®îc t¹o ra nh mét c¬ chÕ kh¼ng ®Þnh môc tiªu cña DN, híng dÉn vµ uèn n¾n nh÷ng hµnh vi vµ øng xö cña c¸c thµnh viªn trong DN. BÊt cø mét tæ chøc nµo còng cã mét sè hiÓu biÕt ngÇm, nh÷ng nguyªn t¾c v« h×nh t¸c ®éngtíi c¸ch ÷ng xö hµng ngµy t¹i n¬i lµm viÖc…§iÒu ®ã®îc biÓu hiÖn râ nÐt khi nh÷ng thµnh viªn míi gia nhËp tæ chøc, ngay tõ ®Çuhä kh«ng ®îc chÊp nhËn nh nh÷ng thµnh viªn cò, hä ph¶i häc nh÷ng nguyªn t¾c cña tæ chøc ®ã.Sù vi ph¹m nh÷ng nguyªn t¾c v« h×nh nµy cña c¸n bé qu¶n lý, hay nh©n viªn thùc thi sÏ dÉn ®ÕnkÕt qu¶ khã ®îc mäi ngêi chÊp nhËn vµ thËm chÝ cßn bÞ lo¹i bá ra khái tæ chøc. Sù tu©n thñ nh÷ng nguyªn t¾c ®ã®ãng vai trß lµ nh÷ng c¨n cø ®Çu tiªn ®Ó®îc khen thëng, th¨ng tiÕn. Nh÷ng ngêi sÏ ®îc tuyÓn vµo lµm viÖc hay ®îc th¨ng tiÕn, tøc lµ nh÷ng ngêi phï hîp, hay cã mét ¶nh hëng m¹nh víi tæ chøc còng nh c¸c thµnh viªn cña tæ chøc, cã nghÜa hä ph¶i lµ nh÷ng ngêi cã hµnh vi vµ c¸ch øng xö phï hîp víi v¨n ho¸ ®ã.Kh«ng ph¶i mét sù trïng lÆp mµ tÊt c¶ c¸c nh©n viªn cña C«ng viªn Disney tr«ng rÊt hÊp dÉn, s¹ch sÏ, lu«n në mét

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

14


Kho¸ luËn tèt nghiÖp nô cêi t¬i t¾n. §ã chÝnh lµ h×nh ¶nh mµ Disney muèn mang l¹i cho mäi ngêi. V¨n ho¸ ®ã®îc thÓ hiÖn b»ng nh÷ng luËt lÖ vµ nguyªn t¾c chÝnh thèng ®Ó®¶m b¶o r»ng tÊt c¶ c¸c nh©n viªn cña Disney sÏ hµnh ®éng thèng nhÊt vµ tu©n thñ theo nh÷ng h×nh ¶nh ®ã. MÆc dï t¸c ®éng cña VHDN ®èi víi ho¹t ®éng cña DN cã c¶ yÕu tè tÝch cùc vµ yÕu tè c¶n trë, rÊt nhiÒu chøc n¨ng cña nã lµ cã gi¸ trÞ ®èivíi DN còng nh c¸c thµnh viªn trong DN. V¨n ho¸ khuyÕn khÝch tÝnh cam kÕt trong mét DN, sù kiªn ®Þnhtrong c¸ch øng xö cña c¸c thµnh viªn. §iÒu nµy râ rµng lµ cã lîi cho mét DN. V¨n ho¸ còng rÊt cã gi¸ trÞ ®èi víi c¸c thµnh viªn trong DN, bëi v× nã gi¶m sù m¬ hå cña hä, nã nãi víi hä mäi viÖc nªn ®îc lµm nh thÕ nµo vµ ®iÒug× lµ quan träng.

1.2.1.

Vai trß cña v¨n ho¸ doanh nghiÖp trong ho¹t

®éng qu¶n lý Qu¶n trÞ lµ tæng hîp c¸c ho¹t ®éng ®îc thùc hiÖn nh»m ®¶m b¶o hoµn thµnh c«ng viÖc th«ng qua sù nç lùc thùc hiÖn cña ngêi kh¸c. Hay nãi c¸ch kh¸c, qu¶n trÞ chÝnh lµ viÖc lµm thÕ nµo ®Ósai khiÕn ®îc nh÷ng ngêi díi quyÒn m×nh thùc hiÖn c«ng viÖc mét c¸ch hiÖu qu¶ nhÊt ®Ó®¹t ®îc môc tiªu chung. Mµ muèn ®iÒu hµnh(sai khiÕn) ®îc nh©n viªn th× nhµ qu¶n trÞ nhÊt thiÕt ph¶i n¾m v÷ng hÖ thèng nh÷ng ý nghÜa, gi¸ trÞ, niÒm tin chñ ®¹o, nhËn thøc vµ ph¬ng ph¸p t duy ®îc hä ®ång thuËn, ¶nh hëng ®Õn c¸ch thøc hµnh ®éng cña hä( ®ãchÝnh lµ VHDN). VËy, VHDN chÝnh lµ c«ng cô, ph¬ng tiÖn mµ qua ®ãnhµ qu¶n trÞ thùc hiÖn c«ng viÖc qu¶n lý cña m×nh. Song, VHDN còng cã nh÷ng ¶nh hëng nhÊt ®Þnh ®ÕnquyÕt ®Þnh cña ngêi qu¶n lý còng nh ®Þnh h×nh phong c¸ch l·nh ®¹o cña hä. Víi nh÷ng c«ng ty cã ®Æctr ng v¨n ho¸ kh«ng chó träng ®ÕnviÖc x©y dùng niÒm tin vµo ngêi lao ®éng,ngêi qu¶n lý thêng sö dông c¸c biÖn ph¸p tËp quyÒn, ®éc®o¸n,thay cho c¸c biÖn ph¸p ph©n quyÒn vµ d©n chñ.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

15


Kho¸ luËn tèt nghiÖp Khi ®·cã ®îc VHDN th× søc Ðp vÒ qu¶n lý cña ban l·nh ®¹osÏ ®îc gi¶m ®inhê sù chia sÎ cña cÊp díi. C¸c nh©n viªn sÏ ®îc quyÒn tù biÕt ®iÒuhµnh vµ cÇn ph¶i lµm g× trong nh÷ng t×nh huèng khã kh¨n. Trong mét m«i tr êng tæ chøc mµ mäi ngêi ®Òutham gia chia sÎ thùc sù th× vai trß cña c¸c gi¸m ®èc trong qu¶n lý sÏ gi¶m nhÑ ®irÊt nhiÒu. §ã lµ ph¬ng diÖn quan träng cña qu¶n lý theo v¨n ho¸ vµ qu¶n lý b»ng v¨n ho¸ . VHDN ¶nh hëng tíi ho¹t ®éngqu¶n trÞ nãi chung vµ do ®ã¶nh hëng tíi tÊt c¶ c¸c ho¹t ®éngthuéc chøc n¨ng qu¶n trÞ: qu¶n trÞ chiÕn lîc, qu¶n trÞ nh©n lùc, qu¶n trÞ chÊt lîng, qu¶n trÞ s¶n xuÊt, qu¶n trÞ tµi chÝnh, Marketing… Râ rµng r»ng, mçi tæ chøc ®Òu ph¶i x©y dùng nh÷ng kÕ ho¹ch chiÕn lîc ®Óx©y dùng lé tr×nh vµ nh÷ng ch¬ng tr×nh hµnh ®éng ®ÓtiÕn tíi t¬ng lai vµ hoµn thµnh sø mÖnh ( môc tiªu tæng qu¸t) cña tæ chøc trong m«i trêng kinh doanh ®ÇybiÕn ®éngnh ngµy nay. §ã chÝnh lµ c«ng viÖc cña qu¶n trÞ chiÕn lîc mµ s¶n phÈm cña nã chÝnh lµ chiÕn lîc kinh doanh cña DN. Thùc vËy, chiÕn lîc kinh doanh gióp c«ng ty thÝch nghi vµ n¾m b¾t c¸c c¬ héi thÞ tr êng, chän thÞ tr êng môc tiªu trong ph¹m vi kh¶ n¨ng vµ nguån lùc hiÖn h÷u lÉn tiÒm n¨ng cña m×nh trong bèi c¶nh thêng xuyªn biÕn ®éngcña c¸c yÕu tè ngo¹i lai. Mét tæ chøc cã nÒn v¨n ho¸ m¹nh sÏ t¨ng thªm sù quyÕt t©m cña c¸c thµnh viªn phÊn ®Êuv× c¸c gi¸ trÞ vµ chiÕn lîc chung cña DN. Tr¸i l¹i, mét nÒn v¨n ho¸” yÕu” dÉn tíi t×nh tr¹ng m¬ hå, quyÕt t©m vµ nhiÖt t×nh cña nh©n viªn gi¶m sót, m©u thuÉn, hçn ®én, mÊt ph¬ng híng. H¬n n÷a, ®Óso¹n th¶o chiÕn lîc( chuçi quyÕt ®Þnh nh»m ®Þnh híng ph¸t triÓn vµ t¹o ra sù thay ®æivÒ chÊt bªn trong DN) th× cÇn ph¶i thu thËp th«ng tin. C¸ch thøc thu thËp th«ng tin vÒ m«i trêng ho¹t ®éngcã ¶nh hëng rÊt lín ®ÕnviÖc ®Þnh híng chiÕn lîc. Khi tiÕn hµnh thu thËp th«ng tin vµ ph©n tÝch m«i tr êng kinh doanh, nh÷ng ngêi kh¶o s¸t vµ ph©n tÝch ®Òudùa trªn nh÷ng gi¶ thiÕt hay m« h×nh, c¸ch thøc sµng läc nhÊt ®Þnh lµm cho t liÖu thu thËp mÊt ®i mét

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

16


Kho¸ luËn tèt nghiÖp phÇn tÝnh hiÖn thùc, kh¸ch quan vµ tÝnh toµn diÖn. Nh÷ng t liÖu thu thËp ®îc l¹i ®îc diÔn ®¹t theo nh÷ng c¸ch thøc, ng«n ng÷ thÞnh hµnh trong tæ chøc, chóng ®·chÞu ¶nh hëng cña ®Æctr ng v¨n ho¸ cña tæ chøc. CãthÓ kh¼ng ®Þnh, VHDN lu«n ®îc thÓ hiÖn trong chiÕn lîc kinh doanh, vµ chiÕn lîc kinh doanh còng chÝnh lµ b¶n kÕ ho¹ch lín, “ch¬ng tr×nh hµnh ®éngtæng qu¸t “ ®ÓtriÓn khai VHDN. VHDN chÝnh lµ c«ng cô thèng nhÊt mäi ngêi vÒ nhËn thøc, ý thøc vµ c¸ch thøc hµnh ®éng trong qu¸ tr×nh triÓn khai c¸c ch¬ng tr×nh hµnh ®éng. Thùc tÕ cho thÊy, VHDN lµ mét nh©n tè ®ãnggãp ( hoÆc c¶n trë) quan träng trong viÖc thùc thi chiÕn lîc thµnh c«ng. Thomas Watson.Jr lµ ngêi thµnh c«ng ë c¬ng vÞ gi¸m ®èc ®iÒuhµnh IBM ®·ph¸t biÓu: “ triÕt lý, tinh thÇn vµ sù mong muèn cña mét tæ chøc cã t¸c ®éngtíi c¸c thµnh tùu cña c«ng ty lín h¬n nhiÒu so víi nguån lùc vÒ kü thuËt, kinh tÕ, c¬ cÊu tæ chøc, s¸ng kiÕn vµ ®iÒu chØnh mäi nguån lùc kÓ trªn cã ®ãng gãp m¹nh mÏ vµo sù thµnh c«ng cña c«ng ty. Nhng theo t«i, chóng ®îc thùc hiÖn tèt vît bËc bëi mäi ngêi trong tæ chøc cïng tin tëng v÷ng ch¾c vµo nh÷ng nguyªn t¾c vµ gi¸ trÞ c¬ b¶n cña c«ng ty vµ tiÕn hµnh c«ng viÖc víi mét lßng trung thµnh kh«ng lay chuyÓn”. NiÒm tin, môc tiªu vµ th«ng lÖ ®îc ®a ra trong mét chiÕn lîc cã thÓ phï hîp hoÆc kh«ng phï hîp víi VHDN. Khi chóng kh«ng hoµ hîp, c«ng ty thêng xuyªn gÆp ph¶i khã kh¨n ®Óthùc hiÖn chiÕn lîc ®ãmét c¸ch thµnh c«ng. mét chiÕn lîc phï hîp víi v¨n ho¸ t¹o ®éng lùc cho mäi ngêi trong c«ng ty thùc hiÖn c«ng viÖc cña m×nh trong bèi c¶nh tÊt c¶ trî lùc cho chiÕn lîc, lµm t¨ng thªm ®¸ngkÓ søc m¹nh vµ hiÖu qu¶ cña qu¸ trinh thùc thi chiÕn lîc. M«i trêng v¨n ho¸ m¹nh gióp thóc ®Èytèt c¸c ho¹t ®éngs¶n xuÊt- kinh doanh dµi h¹n khi nã t¬ng thÝch víi chiÕn lîc vµ sÏ lµm tæn h¹i kh«ng nhá tíi thµnh tùu cña c«ng ty khi nã Ýt phï hîp. Khi v¨n ho¸ c«ng ty kh«ng ¨n khíp nh÷ng g× cÇn thiÕt cho sù thµnh c«ng cña chiÕn lîc th× v¨n ho¸ ph¶i ®îc thay ®æimét c¸ch nhanh chãng mét c¸ch nhanh chãng nhÊt. V¨n ho¸ ®îc x¸c lËp cµng v÷ng ch¾c th× cµng khã kh¨n trong viÖc thùc thi chiÕn lîc

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

17


Kho¸ luËn tèt nghiÖp míi hay nh÷ng chiÕn lîc kh¸c nhau. Sù xung ®étlín vµ kÐo dµi gi÷a chiÕn lîc – v¨n ho¸ sÏ lµm yÕu ®i vµ thËm chÝ cã thÓ lµm b¹i mäi nç lùc trong viÖc thùc hiÖn chiÕn lîc. Mét liªn kÕt chÆt chÏ chiÕn lîc – v¨n ho¸ lµ ®ßn bÈy m¹nh cho viÖc t¹o ra c¸c øng xö nhÊt qu¸n vµ gióp nh©n viªn lµm viÖc trong c¸ch thøc trî lùc ë tÇm chiÕn lîc tèt h¬n. Khi Êy, DN sÏ tù t¹o ra hÖ thèng nh÷ng nguyªn t¾c kh«ng chÝnh thèng vµ ¸p lùc ®ÓtiÕn hµnh c«ng viÖc néi bé vµ ®Ómçi ngêi biÕt c¸ch thùc hiÖn nhiÖm vô cña m×nh. Hµnh vi ®îc m«i tr êng v¨n ho¸ c«ng ty chÊp nhËn sÏ ph¸t triÓn m¹nh, trong khi ®ã, nh÷ng hµnh vi kh«ng ®îc chÊp nhËn sÏ bÞ lo¹i bá vµ chÞu ph¹t. Trong c«ng ty n¬i mµ v¨n ho¸ vµ chiÕn lîc lµ nh÷ng gi¸ trÞ liªn kÕt sai, th©m c¨n cè ®Õvµ triÕt lý ho¹t ®éng kh«ng ph¸t triÓn thãi quen c«ng viÖc khuyÕn khÝch chiÕn lîc: thêng thêng cã nhiÒu lo¹i hµnh vi cÇn thiÕt ®ÓtiÕn hµnh chiÕn lîc mét c¸ch thµnh c«ng vµ thu hót sù thõa nhËn tiªu cùc h¬n lµ sù ®¸nh gi¸ vµ khen thëng. Ngoµi ra, mèi liªn kÕt nµy sÏ nu«i dìng vµ t¹o ®énglùc cho mäi ngêi lµm viÖc hÕt kh¶ n¨ng cña minh: nã cung cÊp c¬ cÊu, tiªu chuÈn vµ hÖ thèng gi¸ trÞ mµ nã ho¹t ®éngtrong ®ã;vµ nã khuyÕch tr ¬ng h×nh ¶nh c«ng ty mét c¸ch m¹nh mÏ gi÷a c¸c nh©n viªn cña c«ng ty. TÊt c¶ nh÷ng ®iÒu nµy lµm cho nh©n viªn c¶m nhËn tèt h¬n vµ x¸c thùc h¬n vÒ c«ng viÖc vµ m«i tr êng lµm viÖc cña hä, kÝch thÝch hä lµm viÖc ngµy cµng gÇn víi kh¶ n¨ng cao nhÊt cña hä(9). Qu¶n trÞ nh©n lùc lµ toµn bé nh÷ng ho¹t ®éng cña tæ chøc ®Óthu hót, x©y dùng, ph¸t triÓn, sö dông, ®¸nh gi¸, b¶o toµn vµ gi÷ g×n mét lùc lîng lao ®éngphï hîp víi yªu cÇu c«ng viÖc cña tæ chøc c¶ vÒ mÆt sè l îng vµ chÊt lîng. chÝnh v× vËy, qu¶n trÞ nh©n lùc còng chÞu ¶nh hëng s©u s¾c cña VHDN, chÝnh bÇu kh«ng khÝ t©m lý x· héi trong DN, nh÷ng lèi sèng, nhu cÇu c¸ch nh×n nhËn vÒ gi¸ trÞ con ngêi trong DN cã ¶nh hëng ®Õnc¸ch t duy vµ c¸c chÝnh s¸ch qu¶n trÞ nh©n lùc cña c¸c tæ chøc. H¬n n÷a, thùc hiÖn c«ng t¸c qu¶n trÞ nh©n lùc còng lµ nh»m khai th¸c c¸c

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

18


Kho¸ luËn tèt nghiÖp tiÒm n¨ng vÒ thÓ lùc vµ quan träng h¬n vÒ trÝ lùc cña con ngêi sao cho phï hîp víi yªu cÇu c«ng viÖc cña tæ chøc ®ãcòng chÝnh lµ c«ng cô x©y dùng VHDN, nh÷ng ho¹t ®éng cô thÓ cña qu¶n trÞ nh©n lùc: tuyÓn mé, tuyÓn chän, duy tr×, ph¸t triÓn, sö dông, ®éngviªn vµ cung cÊp tiÖn nghi cho nh©n lùc trong tæ chøc còng chÝnh lµ h×nh thøc biÓu hiÖn cña VHDN ®ã.Khi trong DN ®·h×nh thµnh mét v¨n ho¸ m¹nh, c¸c nh©n viªn sÏ cèng hiÕn hÕt m×nh v× môc tiªu cña DN, VHDN sÏ lµ cøu c¸nh ®Ól¸i ngêi lao ®éng theo híng lµm viÖc mµ kh«ng chØ nghÜ ®ÕntiÒn thëng vµ nhµ qu¶n trÞ cã thÓ sÏ kh«ng cÇn ph¶i sö dông nhiÒu c¸c biÖn ph¸p khuyÕn khÝch vÒ mÆt tiÒn b¹c. Qu¶n trÞ s¶n xuÊt lµ qu¶n lý qu¸ tr×nh hoÆc hÖ thèng t¹o ra hµng ho¸ vµ dÞch vô. VHDN còng cã ¶nh hëng s©u s¾c ®ÕnlÜnh vùc nµy, nã ®ãngvai trß nh mét chÊt xóc t¸c g¾n kÕt c¸c nh©n viªn, t¹o ®énglùc tinh thÇn m¹nh mÏ trong lao ®éng, gióp nhµ qu¶n trÞ s¶n xuÊt ®¹t ®îc môc tiªu cña m×nh( gi¶m chi phÝ ®Õnmøc thÊp nhÊt cã thÓ ®Ó®¹t lîi nhuËn cao nhÊt, rót ng¾n thêi gian s¶n xuÊt, tæ chøc x©y dùng hÖ thèng s¶n xuÊt vµ cung øng dÞch vô cã ®élinh ho¹t cao thÝch øng víi sù thay ®æin©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh: chÊt lîng, mÉu m·, gi¸ c¶…) V¨n ho¸ chÊt lîng còng lµ mét bé phËn cña VHDN, Qu¶n trÞ chÊt lîng thùc chÊt lµ qu¸ tr×nh x©y dùng v¨n ho¸ chÊt lîng trong DN. V× vËy, ®Óhoµn thµnh nhiÖm vô cña m×nh, nhµ qu¶n trÞ chÊt lîng kh«ng thÓ kh«ng chó ý tíi VHDN m×nh. Ngay c¶ trong lÜnh vùc Qu¶n trÞ tµi chÝnh, uy tÝn cña DN ®èi víi nhµ níc, c¸c tæ chøc tÝn dông, ®èivíi cæ ®«ng,tÝnh minh b¹ch, trung thùc cña c¸c th«ng tin vÒ thùc tr¹ng tµi chÝnh cña DN, còng ph¶n ¸nh ®îc tÇm cao cña VHDN ®ã.Mét doanh nghiÖp cã b¶n s¾cv¨n hãa ®éc®¸olµ mét DN t¹o ®îc niÒm tin n¬i cæ ®«ng, nhµ ®Çut, khi Êy c¸c c«ng viÖc thuéc chøc n¨ng qu¶n trÞ tµi chÝnh ( huy ®éngvèn, t¨ng hiÖu qu¶ sö dông vèn, t¨ng

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

19


Kho¸ luËn tèt nghiÖp hiÖu qu¶ sö dông vèn, t¨ng gi¸ trÞ thÞ tr êng cña DN…)còng ®îc gi¶m nhÑ ¸p lùc. VHDN cßn quyÕt ®Þnh mÉu m· s¶n phÈm, ¶nh hëng tíi ph©n phèi s¶n phÈm, chi phèi c¸c biÖn ph¸p xóc tiÕn vµ hç trî kinh doanh, ¶nh hëng ®Õngi¸ c¶( v× gi¸ tiÒn mµ kh¸ch hµng tr¶ cho mét s¶n phÈm phô thuéc vµo c¶ gi¸ trÞ ®îc nhËn thøc lÉn gi¸ trÞ thËt cña nã). Nh vËy, VHDN cßn cã ¶nh hëng quyÕt ®Þnh®ÕnlÜnh vùc Marketing cña DN.

1.2.2. Vai trß cña VHDN ®èi víi hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña DN VHDN cã t¸c ®éngtoµn diÖn lªn ho¹t ®éngcña DN: • T¹o ra nhËn d¹ng riªng cho DN ®ã,®ÓnhËn biÕt sù kh¸c nhau gi÷a DN nµy víi DN kh¸c, gióp DN x©y dùng tªn tuæi cña m×nh.Sù kh¸c biÖt ®ã®îc thÓ hiÖn ra ë nh÷ng tµi s¶n v« h×nh nh: sù trung thµnh cña nh©n viªn, bÇu kh«ng khÝ cña DN nh mét gia ®×nh nhá, ®Èynhanh tiÕn ®étrong qu¸ tr×nh th¶o luËn vµ ra c¸c quyÕt ®Þnh qu¶n lý, sù tin t ëng cña nh©n viªn vµo c¸c quyÕt ®Þnh vµ chÝnh s¸ch cña DN, tinh thÇn ®ång ®éi trong mäi c«ng viÖc cña DN… • TruyÒn t¶i ý thøc, gi¸ trÞ cña DN tíi c¸c thµnh viªn trong DN ®ã. • V¨n ho¸ t¹o nªn mét cam kÕt chung v× môc tiªu vµ gi¸ trÞ cña DN, nã lín h¬n lîi Ých cña tõng c¸ nh©n trong DN ®ã.Gióp gi¶i quyÕt nh÷ng m©u thuÉn thêng nhËt trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éngcña DN. • V¨n ho¸ t¹o nªn sù æn ®Þnh cña DN: chÝnh v× vËy mµ cã thÓ nãi r»ng v¨n ho¸ nh mét chÊt kÕt dÝnh c¸c thµnh viªn trong DN, ®Ógióp viÖc qu¶n lý DN b»ng c¸ch ®a ra nh÷ng chuÈn mùc ®Óhíng c¸c thµnh viªn nªn nãi g× vµ lµm g×. Qua ®ã,VHDN thùc hiÖn c¸c vai trß cña m×nh ®èi víi ho¹t ®éng cña DN:

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

20


Kho¸ luËn tèt nghiÖp V¨n ho¸ gãp phÇn lµm gi¶m m©u thuÉn, x©y dùng khèi ®oµn kÕt, PhÇn lín c¸c nhµ nghiªn cøu vÒ v¨n ho¸ nhÊn m¹nh vai trß quan träng cña v¨n ho¸ trong viÖc khuyÕn khÝch sù g¾n kÕt x· héi trong DN. V¨n ho¸ ®îc miªu t¶ nh “ chÊt keo” hay “ xi m¨ng” ®ÓkÕt nèi c¸c thµnh viªn cña DN víi nhau. ViÖc t¹o ra mét v¨n ho¸ chung sÏ t¹o ra sù thèng nhÊt trong quan ®iÓm nh×n nhËn, ®¸nh gi¸, lùa chän vµ lîi Ých chung cho hµnh ®éng cña c¸c thµnh viªn. §iÒu nµy rÊt cã ý nghÜa ®èi víi c¸c DN cã m©u thuÉn vµ sù thiÕu thèng nhÊt vÒ néi bé. H¬n n÷a, ®Ótån t¹i vµ ®¸pøng ®îc sù thay ®æicña m«i tr êng, nh÷ng vÊn ®Òquan träng mµ hÇu hÕt c¸c DN ®Òuph¶i ®èi mÆt ®ãlµ t¹o sù thèng nhÊt cao trong viÖc thùc hiÖn chøc n¨ng, chiÕn lîc, môc tiªu ®Ætra cña DN. Phèi hîp vµ kiÓm so¸t: nh×n mét c¸ch réng h¬n, v¨n ho¸ thóc ®Èysù thèng nhÊt trong nhËn thøc, còng chÝnh lµ t¹o thuËn lîi trong phèi hîp vµ kÓm so¸t. V¨n ho¸ biÓu hiÖn trong truyÒn thèng cña DN, t¹o ra khu«n mÉu øng xö cña DN ®ã,®îc c¸c thµnh viªn chÊp nhËn vµ tu©n thñ, thÓ hiÖn sù hoµ ®ångbªn trong DN nãi chung, còng nh viÖc ra quyÕt ®Þnh trong nh÷ng tr êng hîp cô thÓ. §Æc biÖt lµ trong viÖc ra quyÕt ®Þnh gÆp ph¶i nh÷ng thùc tÕ phøc t¹p, do sù kh¸c nhau vÒ nhËn thøc, vÒ v¨n ho¸ ®Þaph¬ng cña c¸c thµnh viªn, th× VHDN sÏ cã t¸c dông ®Óph¹m vi ho¸ sù lùa chän. V¨n ho¸ kh«ng chØ xem nh mét yÕu tè thuËn lîi cho phèi hîp, mµ trong h×nh th¸i gi¸ trÞ, niÒm tin, c¸ch øng xö, ®ÆcbiÖt lµ c¸c nhËn thøc chung. V¨n ho¸ cßn t¹o ra søc m¹nh ®ÓkiÓm so¸t DN. Nh÷ng chÝnh kiÕn v¨n ho¸ ®·h¹n chÕ mét c¸ch cã hiÖu qu¶ hµnh vi cña c¸c thµnh viªn trong DN, hä chØ ®îc tù do thÓ hiÖn chÝnh kiÕn c¸ nh©n cña m×nh trong khu«n khæ chung cña DN, ®iÒu nµy trong nhiÒu tr êng hîp cßn m¹nh h¬n c¶ nh÷ng hÖ thèng nguyªn t¾c chÝnh thèng cña DN. NhiÒu DN ®·cè g¾ng tËp hîp v¨n ho¸ cña hä cho lîi thÕ c¹nh tranh, ®©ychÝnh lµ mét minh chøng

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

21


Kho¸ luËn tèt nghiÖp vÒ søc c¹nh tranh v¨n ho¸ ®Ót¹o ra nh÷ng øng xö mong muèn, vµ ®¶mb¶o thùc hiÖn ®îc nguyªn t¾c. Gi¶m rñi ro trong c«ng viÖc hµng ngµy( tr¸nh m©u thuÉn vÒ quyÒn lîi,kiÓm so¸t c¸c ho¹t ®éngtrong DN, tèi ®aho¸ c¸c ho¹t ®éngcã hiÖu qu¶…). ë cÊp ®é c¸ nh©n, mét trong nh÷ng chøc n¨ng cña v¨n ho¸ lµ truyÒn t¶i nh÷ng “ nhËn thøc chung” qua qu¸ tr×nh ®µot¹o vµ tuyÓn chän nh©n viªn míi. §iÒu nµy ®îc thùc hiÖn th«ng qua ý tëng cña v¨n ho¸ , mµ c¸c thµnh viªn míi ph¶i häc ®ÓhiÓu vµ thùc hiÖn trong c«ng viÖc, ®Ó®¶m b¶o nh÷ng nhËn thøc chung vÒ ®iÒug× lµ quan träng ®èivíi DN, ®iÒu®ã®îc thùc hiÖn vµ ®èixö nh thÕ nµo trong DN. ViÖc thùc hiÖn nµy sÏ t¹o c¬ së suy nghÜ cho hä ®Ógi¶m sù lo ©u buån phiÒn, b×nh thêng ho¸ mäi viÖc xung quanh, ®Ócã nh÷ng lùa chän dÔ dµng, vµ nh÷ng hµnh ®éng cã suy nghÜ, hîp lý h¬n. T¹o ®éng c¬: v¨n ho¸ DN cã mét vÞ trÝ quan träng thóc ®Èy®éng c¬ lµm viÖc cho c¸c thµnh viªn cña DN: yÕu tè quyÕt ®Þnh ®ÕnhiÖu suÊt vµ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña DN. HÇu hÕt c¸c DN ®Òucè g¾ng t¹o ®éng c¬ lµm viÖc cho nh©n viªn cña hä th«ng qua c¬ chÕ th ëng ph¹t..MÆc dï nh÷ng yÕu tè nµy râ rµng cã t¸c dông , tuy nhiªn lý thuyÕt vÒ ®éngc¬ lµm viÖc cho r»ng, mong muèn lµm viÖc cña nh©n viªn cßn chÞu t¸c ®éngcña c¸c ®éngc¬ kh¸c nh ý nghÜa vµ sù thÝch thó ®èivíi c«ng viÖc, môc tiªu cña hä víi môc ®Ýchcña DN, hä c¶m thÊy gi¸ trÞ cña c«ng viÖc vµ ®îc b¶o ®¶m, an toµn trong c«ng viÖc. V¨n ho¸ DN râ rµng lµ cã mét vÞ trÝ rÊt lín ë ®©y. Mét h×nh th¸i v¨n ho¸ phï hîp vµ thèng nh©t cã t¸c ®éng t¹o ra sù trung thµnh, thóc ®ÈyniÒm tin vµ gi¸ trÞ ch©n chÝnh, khuyÕn khÝch mäi thµnh viªn mang hÕt nhiÖt huyÕt ®Óphôc vô DN. VHDN lµ mét hÖ thèng nh÷ng ý nghÜa, gi¸ trÞ, niÒm tin chñ ®¹o,nhËn thøc vµ ph¬ng ph¸p t duy ®îc mäi thµnh viªn cña mét tæ chøc ®ång thuËn vµ cã ¶nh hëng ë ph¹m vi réng ®Õnc¸ch thøc hµnh ®éngcña c¸c thµnh viªn. Kinh nghiÖm cña c¸c DN

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

22


Kho¸ luËn tèt nghiÖp Mü vµ NhËt B¶n ®·®¹t ®îc thµnh c«ng ®¸ngkinh ng¹c trong lÜnh vùc kinh doanh, ®·®a ra bµi häc kinh nghiÖm gièng nhau. §ã lµ hä ®·t¹o ra mét VHDN næi tréi vµ m¹nh mÏ. VHDN m¹nh lµ nh©n tè c¬ b¶n ®Óthóc ®ÈuDN ®¹t ®îc hiÖu qu¶ c«ng viÖc cao. Hai nhµ nghiªn cøu VHDN Deal vµ Kenerdy (1982) ®·kÕt luËn r»ng: ¶nh hëng cña VHDN ®èivíi n¨ng suÊt vµ hiÖu qu¶ lao ®éngcña c¸c thµnh viªn trong DN thËt lµ ®¸ng kinh ng¹c. §ã lµ do kÕt qu¶ cña sù x¸c ®Þnhmôc tiªu chung ®Ócïng nhau theo ®uæi,t¹o ra ®éngc¬ lµm viÖc cao. Trong nh÷ng DN ®ã,mäi ngêi ®Òucã tinh thÇn lµm viÖc, vµ sù phèi hîp c«ng viÖc cao, th«ng tin ®îc truyÒn ®¹t nhanh vµ hiÖu qu¶, hä sÏ kh«ng phÝ thêi gian vµo nh÷ng m©u thuÉn riªng v× ®Ætmôc tiªu vµ gi¸ trÞ cña DN lªn trªn hÕt. NÕu kh«ng chó ý t¹o dùng v¨n ho¸ chung cña DN m×nh, DN sÏ r¬i vµo t×nh tr¹ng lén xén “ trèng ®¸nh xu«i, kÌn thæi ngîc” môc tiªu cña DN khã ®¹t ®îc. T¨ng lîi thÕ c¹nh tranh: c¸c nhµ nghiªn cøu cho r»ng, mét VHDN m¹nh sÏ t¹o ®îc lîi thÕ c¹nh tranh cho DN. Bëi v× v¨n ho¸ DN m¹nh sÏ t¹o ®îc sù thèng nhÊt, gi¶m thiÓu sù rñi ro, t¨ng cêng phèi hîp vµ gi¸m s¸t, thóc ®Èy®éngc¬ lµm viÖc cña mäi thµnh viªn, t¨ng hiÖu suÊt vµ hiÖu qu¶ cña DN, tõ ®ãt¨ng ®îc søc c¹nh tranh vµ kh¶ n¨ng thµnh c«ng cña DN trªn thÞ trêng. PhÇn lín c¸c lý thuyÕt v¨n ho¸ DN cho r»ng, ®©y chØ lµ mét phÇn bøc tranh. §iÓm cÇn nhÊn m¹nh ë ®©y lµ chóng ta lu«n nh×n mèi quan hÖ gi÷a VHDN vµ ho¹t ®éng cña DN theo quan ®iÓm tÝch cùc. Hay nãi c¸ch kh¸c, v¨n ho¸ yÕu còng cã thÓ t¹o ra ho¹t ®éng tèt, vµ v¨n ho¸ m¹nh cha ch¾c ®·t¹o ra ®îc ho¹t ®éng tèt. Do vËy VHDN, bªn c¹nh yÕu tè tÝch cùc cßn cã c¸c t¸c dông tiªu cùc: - VHDN nh mét rµo c¶n tr íc yªu cÇu thay ®æi vµ ®a d¹ng . §iÒu nµy sÏ xuÊt hiÖn trong m«i tr êng n¨ng ®éng, thay ®æinhanh chãng, VHDN cã thÓ sÏ t¹o mét lùc c¶n ®èivíi nh÷ng mong muèn thay ®æi®Óthóc ®ÈyhiÖu qu¶ cña DN. ViÖc tuyÓn dông nh÷ng thµnh viªn míi cã nguån gèc

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

23


Kho¸ luËn tèt nghiÖp ®ad¹ng vÒ kinh nghiÖm, xuÊt xø, d©n téc hay tr×nh ®év¨n ho¸ dêng nh lµm gi¶m bít nh÷ng gi¸ trÞ v¨n ho¸ mµ mäi thµnh viªn cña DN ®ang cè g¾ng ®Óphï hîp vµ ®¸pøng. VHDN v× vËy cã thÓ t¹o ra rµo c¶n søc m¹nh ®ad¹ng mµ nh÷ng ngêi víi nh÷ng kinh nghiÖm kh¸c nhau muèn ®ãng gãp cho DN. -

Ng¨n c¶n sù ®oµn kÕt vµ hiÖp lùc cña viÖc

hîp t¸c gi÷a c¸c DN trong liªn doanh liªn kÕt, nÕu nh tríc ®©y sù hoµ hîp vÒ c¸c yÕu tè c¬ b¶n trong kinh doanh cã thÓ lµ c¬ së tèt cho mét liªn doanh, nhng ngµy nay ®iÒu®ãcha ®ñnÕu chóng ta kh«ng tÝnh ®ÕnyÕu tè VHDN. NhiÒu liªn doanh ®·vÊp ph¶i thÊt b¹i do sù ®èi nghÞch cña v¨n ho¸ ®îc hîp thµnh bëi hai DN thµnh viªn. V¨n ho¸ quyÕt ®Þnh mÉu m· s¶n phÈm, ¶nh hëng tíi ph©n phèi s¶n phÈm, chi phèi c¸c biÖn ph¸p xóc tiÕn vµ hç trî kinh doanh( qu¶ng c¸o), ¶nh hëng ®Õngi¸ c¶( gi¸ tiÒn mµ kh¸ch hµng tr¶ cho mét s¶n phÈm phô thuéc vµo c¶ gi¸ trÞ ®îc nhËn thøc lÉn gi¸ trÞ thËt cña nã( hµng ngo¹i th× ®¾th¬n, hµng tµu..). Nh×n chung, VHDN cã t¸c dông t¨ng cêng uy tÝn cho DN, h×nh thµnh trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn môc tiªu cña c¸c DN. Nã t¹o nªn gi¸ trÞ DN, tinh thÇn dan, ®¹o®øcDN, qu¶n lý DN vµ th¬ng hiÖu DN. VHDN lµ nguån gèc cña søc s¸ng t¹o, ®oµn kÕt DN, lµ ®énglùc tinh thÇn cho sù tån t¹i, c¹nh tranh vµ ph¸t triÓn cña DN trong thêi kú ®æimíi- nÒn kinh tÕ thÞ tr êng, ®Þnhhíng X· héi Chñ nghÜa.

1.2.3. Vai trß cña v¨n ho¸ doanh nghiÖp ®èi víi x· héi Paul Haw Ken ®·viÕt nh sau: “ Môc ®Ých tèi thîng cña kinh doanh kh«ng ph¶i hay kh«ng nªn chØ ®¬ngi¶n lµ kiÕm tiÒn. Nã còng kh«ng ®¬n thuÇn lµ hÖ thèng s¶n xuÊt vµ bu«n b¸n c¸c lo¹i hµng ho¸. Kinh doanh høa hÑn lµm t¨ng thªm phóc lîi chung cho loµi ngêi th«ng qua ho¹t ®éngdÞch

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

24


Kho¸ luËn tèt nghiÖp vô, ho¹t ®éngs¸ng t¹o vµ triÕt lý ®¹o®øc.KiÕm tiÒn b¶n th©n nã nãi chung lµ v« nghÜa vµ chuèc lÊy phøc t¹p vµ lµm suy tµn thÕ giíi mµ chóng ta ®ang sèng”. Râ rµng, nh÷ng c¸ch kiÕm lêi chØ ®¬n thuÇn ch¹y theo lîi nhuËn, Ých kû, nhá nhen, xem thêng ®¹o ®øc, nh©n c¸ch, biÓu hiÖn sù kinh doanh v« ®¹o®øcvµ thiÕu v¨n ho¸ bÞ x· héi lªn ¸n vµ kh«ng thÓ tån t¹i l©u dµi. Tr¸i l¹i,môc tiªu cao nhÊt cña ho¹t ®éng kinh doanh lµ lµm tho¶ m·n tèi ®anhu cÇu hµng ho¸ vµ c¸c dÞch vô x· héi. Do vËy, quan t©m ®Õn v¨n ho¸, kÕt hîp v¨n ho¸ víi kinh doanh lµm cho c¸i lîi g¾n bã chÆt chÏ víi c¸i ch©n, thiÖn, mü, lµ xu híng chung cña DN muèn tån t¹i vµ ph¸t triÓn l©u dµi. §ã còng lµ biÓu hiÖn cña kinh doanh cã v¨n ho¸, kiÕm lêi ch©n chÝnh, cã v¨n ho¸ lµ dùa vµo trÝ tuÖ, tµi n¨ng vµ søc lùc cña m×nh th«ng qua viÖc nhanh nh¹y n¾m b¾t th«ng tin vµ nhu cÇu cña thÞ tr êng, kh«ng ngõng c¶i tiÕn kü thuËt, c«ng nghÖ, kiÓu d¸ng s¶n phÈm, biÕt tÝnh to¸n ®Þnh møc tiªu hao nguyªn vËt liÖu, nhiªn liÖu, tr¸nh sù l·ng phÝ,…Ngoµi ra, DN cßn ph¶i biÕt quan t©m ®Õnlîi Ých vËt chÊt vµ tinh thÇn, kh«ng ngõng båi dìng, khuyÕn khÝch tµi n¨ng s¸ng t¹o cña ngêi lao ®éng®Ót¹o ra s¶n phÈm hµng ho¸ vµ dÞch vô cã chÊt lîng ngµy cµng cao, h×nh thøc ®Ñp, gi¸ c¶ hîp lý, gi÷ ®îc ch÷ “tÝn” ®¸pøng nhu cÇu cña ngêi tiªu dïng. Thùc vËy, kinh doanh cã v¨n ho¸ t¹o ra mèi quan hÖ mËt thiÕt gi÷a nhµ s¶n xuÊt, nhµ kinh doanh vµ ngêi tiªu dïng theo nguyªn t¾c c¸c bªn ®Òucã lîi. NÐt ®Ñptrong ho¹t ®éngkinh doanh cã v¨n ho¸ cßn khuyÕn khÝch c¹nh tranh lµnh m¹nh ®Ócïng tån t¹i vµ ph¸t triÓn chø kh«ng lo¹i trõ nhau. ViÖc s¶n xuÊt t¹o ra c¸c s¶n phÈm tèt ®¸pøng nhu cÇu còng nh thÞ hiÕu lµnh m¹nh vµ chÝnh tõ chÊt lîng s¶n phÈm sÏ t¹o ra uy tÝn cho viÖc kinh doanh vµ cho DN. V¨n ho¸ cña DN kh«ng t¸ch rêi víi v¨n ho¸ cña x· héi lµ hÖ thèng lín bao gåm DN, VHDN tr íc hÕt lµ tu©n thñ ph¸p luËt, lµ b¶o ®¶m cã l·i, kh«ng nh÷ng nu«i ®îc ngêi lao ®éng mµ cßn ph¸t triÓn. Trªn ThÕ giíi, tõ Microsoft ®ÕnHonda, Sony ®·s¸ng t¹o ra bao nhiªu gi¸ trÞ v¨n ho¸ vËt thÓ vµ phi vËt thÓ, gãp phÇn ph¸t triÓn v¨n ho¸ cña loµi ngêi. DN lµ mét tÕ

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

25


Kho¸ luËn tèt nghiÖp bµo cña x· héi, DN kh«ng chØ lµ mét ®¬nvÞ kinh doanh, DN lµ mét c¬ së v¨n ho¸ vµ mçi DN cã VHDN cña m×nh. Sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸- hiÖn ®¹i hãa ë níc ta ®ßi hái c¸c nhµ DN vµ ho¹t ®éngkinh doanh quan t©m h¬n n÷a ®èi víi v¨n ho¸, ®a v¨n ho¸ vµo lÜnh vùc kinh doanh. Sù kÕt hîp gi÷a kinh doanh vµ v¨n ho¸ ®¶mb¶o cho sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña c¸c DN ë níc ta hiÖn nay. VHDN n»m trong VHKD cña mét Quèc gia, cña mét nÒn kinh tÕ. Hay nãi c¸ch kh¸c, VHDN lµ sù thÓ hiÖn VHKD ë cÊp ®éc«ng ty. VHDN ®îc coi lµ bé phËn quan träng mang tÝnh quyÕt ®Þnh, lµ ®Çumèi trung t©m cña qu¸ tr×nh x©y dùng nÒn VHKD ë ViÖt Nam hiÖn nay. Cã thÓ thÊy râ ®iÒunµy qua kinh nghiÖm cña nhiÒu níc ph¸t triÓn mµ NhËt B¶n lµ mét ®iÓn h×nh, c¸ch ®©y h¬n 20 n¨m ë kh¾p c¸c nhµ m¸y, xÝ nghiÖp cña hä lu«n cã mét khÈu hiÖu “ chÊt lîng s¶n phÈm lµ danh dù cña quèc gia”. Nhê thÕ mµ c¶ ThÕ giíi tin tëng, kh©m phôc gäi lµ “ Made in Japan”. V¨n ho¸ m¹nh trong mçi DN sÏ t¹o nÒn mét nÒn v¨n ho¸ m¹nh cña toµn x· héi. ViÖc x©y dùng vµ ph¸t huy VHDN kh«ng chØ t¹o ra nguån néi lùc v÷ng ch¾c cho viÖc liªn tôc n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm hµng ho¸, n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh trªn th¬ng trêng, h¬n n÷a ®ãlµ ®iÒukiÖn quyÕt ®Þnh ®Ócã thÓ huy ®éngcao nhÊt c¸c nh©n tè chñ quan, kh¸ch quan kh¸c nhau ®èi víi viÖc tËp trung x©y dùng th¬ng hiÖu cña b¶n th©n tõng s¶n phÈm, tõng doanh nghiÖp, gãp phÇn x©y dùng hÖ thèng th¬ng hiÖu, VHKD ViÖt Nam nãi chung. X©y dùng VHDN kh«ng chØ ®eml¹i hiÖu qu¶ kinh doanh bÒn v÷ng mµ cßn ®¸pøng tèt c¸c yªu cÇu cña x· héi ( vÒ kinh tÕ, v¨n ho¸, chÝnh trÞ, x· héi,…V×khi Êy, lîi nhuËn cã ®îc th«ng qua viÖc ®Ætlîi Ých con ngêi vµ x· héi lªn trªn hÕt, dùa trªn sù gi¶i quyÕt hµi hoµ gi÷a c¸c lîi Ých ( cña doanh nghiÖp, cña ngêi tiªu dïng, cña toµn x· héi) c¶ tríc m¾t vµ l©u dµi.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

26


Kho¸ luËn tèt nghiÖp 1.3.

C¸c biÖn ph¸p x©y dùng vµ ph¸t huy yÕu tè v¨n

ho¸ trong doanh nghiÖp 1.3.1. Sù cÇn thiÕt ph¶i x©y dùng vµ ph¸t huy yÕu tè v¨n ho¸ trong DN Trong bèi c¶nh toµn cÇu ho¸ ®ang diÔn ra m¹nh mÏ, nh÷ng sù giao thoa vÒ v¨n ho¸, sù rµng buéc, g¾n bã ngµy cµng cao h¬n bao giê hÕt gi÷a c¸c quèc gia, d©n téc, th× c¸c DN – tÕ bµo cña x· héi, tõ nh÷ng tËp ®oµn hïng m¹nh ®Õn nh÷ng c«ng ty nhá bÐ ®Òuph¶i ®øng tr íc c¸c th¸ch thøc x©y dùng v¨n ho¸ riªng phï hîp víi tÇm nh×n, sø mÖnh vµ môc tiªu cña c«ng ty ®ã.Lý do v× v¨n ho¸ lµ mét phÇn kh«ng thÓ thiÕu ®îc trong mçi DN vµ VHDN ngµy cµng ®ãng vai trß quan träng trong sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng. §iÒu ®ãlý gi¶i t¹i sao c¸c tËp ®oµnlín thµnh c«ng trªn thÕ giíi vµ c¶ ë ViÖt Nam ®Òuph¶i t¹o dùng ®îc nÐt ®Æctr ng v¨n ho¸ riªng biÖt, ®éc®¸o nhng còng rÊt toµn cÇu. 1.3.1.1. VÒ khÝa c¹nh x· héi

Trong xu thÕ më cöa héi nhËp, bªn c¹nh nh÷ng thuËn lîi nh tiÕp cËn nhanh víi tri thøc cña nh©n lo¹i, vèn, khoa häc c«ng nghÖ,…sÏ cã ®ÇyrÉy nh÷ng khã kh¨n, trong ®ãxuÊt hiÖn nh÷ng nguy c¬ míi, ®ãlµ sù “ x©m l¨ng” vÒ v¨n ho¸. Sù xuÊt hiÖn cña c¸c c«ng ty ®aquèc gia, tËp ®oµn tµi chÝnh lín, c¸c c«ng ty lín tõ nhiÒu níc sÏ mang theo nh÷ng tËp qu¸n, phong tôc, phong c¸ch qu¶n lý míi riªng cña tõng níc vµo níc ta lµ ®iÒu ch¾cch¾n. NghÞ quyÕt §¹i héi X ®·kh¼ng ®Þnh:“ chóng ta tiÕp tôc x©y dùng vµ ph¸t triÓn v¨n ho¸ ViÖt Nam tiªn tiÕn ®Ëm®µb¶n s¾cd©n téc”.

Doanh nghiÖp lµ n¬i tËp hîp, ph¸t huy mäi nguån lùc con ngêi – yÕu tè cÊu thµnh nªn tÊt c¶ c¸c yÕu tè kh¸c tõ vi m« ®ÕnvÜ m«, do ®ã,®Ógi÷ g×n nÒn v¨n ho¸ níc nhµ, kÕ thõa tinh hoa v¨n ho¸ nh©n lo¹i, x©y dùng mét b¶n s¾cVHKD ViÖt Nam, x©y dùng VHDN lµ ®iÓmtùa ®Çutiªn, lµ nhiÖm vô trung t©m, cã ý nghÜa chiÕn lîc trong tiÕn tr×nh héi nhËp.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

27


Kho¸ luËn tèt nghiÖp H¬n n÷a, x©y dùng vµ ph¸t triÓn VHDN cña níc ta hiÖn nay cã t¸c dông rÊt quan träng trong viÖc n©ng cÊp hiÖu qu¶ vµ søc c¹nh tranh cña DN theo yªu cÇu ph¸t triÓn kinh tÕ ®Êtníc vµ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ. 1.3.1.2. VÒ khÝa c¹nh qu¶n lý DN

Nh÷ng thµnh c«ng cña DN cã bÒn v÷ng hay kh«ng lµ nhê vµo nÒn VHDN rÊt ®Æctrng cña m×nh. Bªn c¹nh vèn, chiÕn lîc kinh doanh th× søc m¹nh cña v¨n ho¸ DN ®·b¸m s©u vµo trong tõng nh©n viªn, lµm nªn sù kh¸c biÖt gi÷a DN víi ®èi thñ c¹nh tranh. Sù kh¸c biÖt ®ã®îc thÓ hiÖn ra ë nh÷ng tµi s¶n v« h×nh nh: sù trung thµnh cña nh©n viªn, bÇu kh«ng khÝ cña DN nh mét gia ®×nh nhá, tÖ quan liªu bÞ ®Èylïi vµ kh«ng cßn ®Êt ®Ó tån t¹i, xo¸ bá sù lÒ mÒ trong qu¸ tr×nh th¶o luËn vµ ra quyÕt ®Þnh qu¶n lý, sù tin tëng cña nh©n viªn vµo c¸c quyÕt ®Þnh vµ chÝnh s¸ch cña DN, tinh thÇn ®ång ®éi trong mäi c«ng viÖc cña DN. NÒn v¨n ho¸ cña DN ®· mang l¹i lîi thÕ c¹nh tranh v« cïng quan träng. ThiÕu vèn DN cã thÓ ®i vay, thiÕu nh©n lùc cã thÓ bæ sung th«ng qua tuyÓn dông, thiÕu thÞ tr êng cã thÓ tõng bíc më réng thªm, c¸c ®èi thñ c¹nh tranh cã thÓ b¾t chíc vµ ®imua tÊt c¶ mäi thø hiÖn h÷u nhng l¹i kh«ng thÓ b¾t chíc hay ®imua ®îc sù cèng hiÕn, lßng tËn tuþ vµ trung thµnh cña tõng nh©n viªn trong DN. Sù th¾ng thÕ cña bÊt cø mét DN nµo kh«ng ph¶i ë chç lµ cã bao nhiªu vèn vµ sö dông c«ng nghÖ g× mµ nã ®îc quyÕt ®Þnh bëi viÖc DN cã nh÷ng con ngêi nh thÕ nµo. Con ngêi ta cã thÓ ®i lªn tõ tay kh«ng vÒ vèn nhng kh«ng bao giê tõ tay kh«ng vÒ v¨n ho¸. V¨n ho¸ chØ cã nÒn t¶ng chø kh«ng cã ®iÓm mèc ®Çucuèi. Do vËy, xuÊt ph¸t ®iÓm cña DN cã thÓ sÏ lµ rÊt cao nÕu nh nã ®îc x©y dùng trªn nÒn t¶ng v¨n ho¸. C¸c DN khi x©y dùng ®Òuph¶i cã nhËn thøc vµ niÒm tin triÖt ®Ó,lóc ®ãv¨n ho¸ sÏ xuÊt hiÖn. Thùc sù, chóng ta rÊt khã cãthÓ thay ®æimét c¸i g×®ãnÕuDNthiÕu mét tinh thÇn v¨n ho¸ cña m×nh.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

28


Kho¸ luËn tèt nghiÖp Nh ®·ph©n tÝch trong phÇn trªn, DN cÇn x©y dùng v¨n ho¸ DN ®Ó ®¸pøng yªu cÇu qu¶n lý n¨ng ®éng, phï hîp víi m«i tr êng bªn trong vµ bªn ngoµi ®Ónhanh chãng thÝch nghi víi nh÷ng thay ®æicña m«i tr êng, cña kh¸ch hµng, tr¸nh bÞ ®µoth¶i. X©y dùng VHDN cßn t¹o ®iÒukiÖn cho viÖc lùa chän vµ ¸p dông mét c¸ch cã hiÖu qu¶ kinh nghiÖm nh÷ng m« h×nh qu¶n lý tiªn tiÕn. Lîi thÕ ®i sau ®ãn ®Çulµ ®iÒu mµ c¸c DN ViÖt Nam cÇn tËn dông ®Ó¸p dông kiÕn thøc khoa häc qu¶n lý vµ kü thuËt tiªn tiÕn, mang l¹i hiÖu qu¶ cao mµ kh«ng tèn kinh phÝ nghiªn cøu t×m tßi. Tuy nhiªn, ®Ó¸p dông mét c¸ch cã hiÖu qu¶, thµnh c«ng nh÷ng m« h×nh, kinh nghiÖm qu¶n lý tiªn tiÕn, hiÖn ®¹i kh«ng thÓ kh«ng tÝnh ®Õnnh÷ng yÕu tè t¸c ®éngcña VHDN. H¬n thÕ n÷a, x©y dùng mét v¨n ho¸ m¹nh vµ tÝch cùc trong DN cßn cã t¸c dông n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng ®Ódµnh vÞ thÕ trong m«i tr êng c¹nh tranh ®ÇybiÕn ®éng nh ngµy nay. X©y dùng VHDN cßn gióp DN x©y dùng tªn tuæi, th¬ng hiÖu cña m×nh. X©y dùng vµ ph¸t huy VHDN chÝnh lµ nguån gèc t¹o nªn sù kh¸c biÖt( lîi thÕ c¹nh tranh), vµ lµ con ®êng chiÕn th¾ng trªn th¬ng trêng. MÆt kh¸c, VHDN sÏ ®a ra nh÷ng bµi häc vµ kinh nghiÖm bæ Ých cho c¸c ®èi t¸c ®ang, vµ sÏ trªn con ®êng liªn doanh s¶n xuÊt, vµ dÞch vô v× x©y dùng VHDN gióp DN x©y dùng ®îc nh÷ng chiÕn lîc hîp t¸c ®óng ®¾n®em l¹i mét sù phï hîp vÒ v¨n ho¸ , tr¸nh x¶y ra nh÷ng xung ®ét kh«ng ®¸ng cã gi÷a lao ®éng trong DN còng nh gi÷a lao ®éng vµ nhµ qu¶n lý níc ngoµi trong c¸c liªn doanh, chuÈn bÞ c¬ së cho trao ®æihîp t¸c kinh doanh... Kinh nghiÖm nhËp t¸ch c¸c DN ë níc ta thêng Ýt thµnh c«ng v× kh«ng tÝnh ®Õnnh÷ng kh¸c biÖt v¨n ho¸ gi÷a c¸c DN. Sù t¨ng cêng VHDN gióp DN hoµ hîp ®îc víi m«i tr êng vµ duy tr× ®îc sù æn ®Þnh trong m«i tr êng c¹nh tranh ngµy cµng gay g¾t cña nÒn kinh tÕ thÞ tr êng vµ xu híng toµn cÇu ho¸. Thùc tÕ cho thÊy, trong mét DN, ®ÆcbiÖt lµ nh÷ng DN quy m« lín, lµ mét tËp hîp nh÷ng con ngêi kh¸c nhau vÒ tr×nh ®échuyªn m«n, tr×nh ®év¨n ho¸ , møc ®énhËn thøc, quan hÖ x· héi, vïng miÒn ®Þalý, t tëng v¨n ho¸ ,… chÝnh sù kh¸c

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

29


Kho¸ luËn tèt nghiÖp nhau nµy t¹o nªn mét m«i tr êng lµm viÖc ®ad¹ng vµ phøc t¹p thËm chÝ cã nh÷ng ®iÒu tr¸i ngîc nhau. NÕu c¸c nhµ qu¶n lý chó ý tíi yÕu tè v¨n ho¸ ( mét trong nh÷ng rµo c¶n cho viÖc ®ad¹ng ho¸ nh©n viªn cña DN )trong DN m×nh th× sÏ cã nh÷ng chÝnh s¸ch tuyÓn chän, ®µot¹o híng dÉn cô thÓ nh»m b¶o vÖsù ®ad¹ng cña VHDNtrong ph¸t triÓn nguån nh©n lùc. H¬n n÷a, kinh doanh trong mét nÒn kinh tÕ thÞ tr êng toµn cÇu ho¸ víi nh÷ng thÓ chÕ, luËt ph¸p Quèc tÕ, quy ®Þnh, rµo c¶n… ®ßi hái ph¶i chiÕm lÜnh khoa häc c«ng nghÖ, am hiÓu v¨n ho¸, thêng xuyªn häc hái, s¸ng t¹o vµ tù ®æimíi m×nh. Kinh doanh ë Trung Quèc th× ®ßi hái ph¶i am hiÓu v¨n ho¸ Trung Quèc, thÞ hiÕu, khÈu vÞ cña ngêi Trung Quèc ë mçi vïng trong khi kinh doanh ë níc theo ®¹oHåi ph¶i am hiÓu kinh Koran vµ phong tôc, tËp qu¸n cña tõng níc. Khi c¸c DN muèn më réng ph¹m vi ho¹t ®éng, ph¶i gi¶m sù qu¶n lý tËp trung vµ thùc hiÖn ph©n cÊp m¹nh xuèng phÝa díi th× viÖc chia sÎ ý nghÜa, môc tiªu, nhiÖm vô cña DN l¹i cÇn tíi vai trß cña VHDN nh chÊt kÕt dÝnh ®Óhíng mäi ngêi ®Õnc¸i chung. §iÒu nµy rÊt cÇn thiÕt khi muèn thay ®æiphong c¸ch qu¶n lý ®Óduy tr× chÊt lîng s¶n phÈm. Lµm thÕ nµo ®ÓDN trë thµnh n¬i tËp hîp, ph¸t huy mäi nguån lùc con ngêi, lµ n¬i lµm g¹ch nèi, n¬i cã thÓ t¹o ra lùc ®iÒutiÕt t¸c ®éng( tÝch cùc hay tiªu cùc) ®èi víi tÊt c¶ c¸c yÕu tè chñ quan, kh¸ch quan kh¸c nhau, lµm gia t¨ng nhiÒu lÇn gi¸ trÞ cña tõng nguån lùc con ngêi ®¬nlÎ, nh»m gãp phÇn vµo sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña DN. §iÒu nµy ®ßi hái DN ph¶i x©y dùng vµ duy tr× mét nÒn v¨n ho¸ ®Æcthï ph¸t huy ®îc n¨ng lùc vµ thóc ®Èysù ®ãnggãp cña toµn thÓ nh©n viªn vµo viÖc ®¹t ®îc c¸c môc tiªu chung cña DN. Tuy nhiªn cÇn hiÓu r»ng, VHDN víi chøc n¨ng tù nhiªn cña nã ( lµ c¸i ®îc céng ®ångchia sÎ, ¸p dông vµ ®îc thö th¸ch trong thêi gian, t¹o æn ®Þnh cho DN) nã còng hµm chøa kh¶ n¨ng t¹o ra lùc c¶n trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn sù thay ®æi®ãmét khi nh÷ng thãi quen, kinh nghiÖm cò kh«ng cßn phï hîp. Thùc tÕ cho thÊy, nhiÒu DN cã v¨n ho¸ m¹nh, tuy cã thµnh c«ng

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

30


Kho¸ luËn tèt nghiÖp trong c¬ chÕ tËp trung, nhng chuyÓn sang c¬ chÕ kinh tÕ míi, ®iÒunµy cã thÓ t¹o ra thÊt b¹i nÕu VHDN kh«ng ®îc thay ®æi ®Ó®¸p øng ph©n cÊp trong qu¶n lý. 1.3.2. C¸c nh©n tè ¶nh hëng tíi v¨n ho¸ doanh nghiÖp Doanh nghiÖp, hay bÊt cø mét thùc thÓ kinh tÕ nµo, ®Òutån t¹i vµ ph¸t triÓn trong m«i tr êng nhÊt ®Þnh, do ®ã,v¨n ho¸ DN- s¶n phÈm cña qu¸ tr×nh DN tån t¹i còng chÞu ¶nh hëng tæng thÓ cña c¸c yÕu tè thuéc m«i trêng kinh doanh( bao gåm nh÷ng yÕu tè bªn ngoµi vµ bªn trong DN). Cã thÓ thÊy râ: VHDN bao gåm c¸c yÕu tè ph¸p luËt vµ ®¹o ®øc. VHDN kh«ng thÓ h×nh thµnh mét c¸ch tù ph¸t mµ ph¶i ®îc h×nh thµnh th«ng qua nhiÒu ho¹t ®éng cña b¶n th©n mçi DN, mçi doanh nh©n, cña nhµ níc vµ c¸c tæ chøc x· héi. Thùc tiÔn cho thÊy hÖ thèng thÓ chÕ, ®Æc biÖt lµ thÓ chÕ chÝnh trÞ, thÓ chÕ kinh tÕ, thÓ chÕ hµnh chÝnh, thÓ chÕ v¨n ho¸ t¸c ®éng rÊt s©u s¾c ®Õn viÖc h×nh thµnh vµ hoµn thiÖn VHDN. Cô thÓ, VHDN chÞu ¶nh hëng s©u s¾ctõ c¸c yÕu tè bªn ngoµi: nÒn v¨n ho¸ x· héi, xu híng toµn cÇu ho¸, lîi Ých cña ngêi tiªu dïng, xu thÕ tiªu dïng, ¸p lùc c¹nh tranh trªn thÞ tr êng, chÝnh s¸ch cña chÝnh phñ, giao thoa vÒ v¨n ho¸,vÞ trÝ ®Þalý,lÞch sö vµ truyÒn thèng cña VH d©n téc …

VÒ c¸c yÕu tè thuéc vi m« còng cã t¸c ®éng lín tíi viÖc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña v¨n ho¸ trong DN: ngµnh nghÒ kinh doanh, c«ng nghÖ s¶n xuÊt, lÞch sö h×nh thµnh vµ truyÒn thèng cña VHDN, phong c¸ch cña ban l·nh ®¹o( quyÕt ®o¸n, hay d©n chñ), nh÷ng hµnh ®éng,tinh thÇn th¸i ®élµm viÖc cña ban l·nh ®¹o,ý chÝ cña ban l·nh ®¹ot¹o nªn cèt lâi cña VHDN; SømÖnh vµ môc tiªu chiÕn lîc cña DN còng lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh ph¬ng híng ph¸t triÓn cña

VHDN, ®ÕnviÖc h×nh thµnh mét kiÓu v¨n ho¸ míi hoÆc lµm thay ®æic¬ b¶n c¸c yÕu tè v¨n ho¸ ®·lçi thêi; bªn c¹nh ®ã, tÝnh minh b¹ch trong DN còng lµ nh©n tè c¬ b¶n ¶nh hëng tíi sù ph¸t triÓn VHDN, tÝnh m¹nh, yÕu cña VHDN; m« h×nh tæ chøc cña DN; tÝnh c¸ch cña nh÷ng nh©n viªn trong c«ng ty;…

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

31


Kho¸ luËn tèt nghiÖp

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

32


Kho¸ luËn tèt nghiÖp 1.3.3.

Mét sè biÖn ph¸p x©y dùng vµ ph¸t huy yÕu tè

v¨n ho¸ trong doanh nghiÖp Khi x©y dùng VHDN cÇn ph¶i cã nh÷ng biÖn ph¸p cô thÓ. BiÖn ph¸p ®Çu tiªn lµ ph¶i x©y dùng mét hÖ thèng ®Þnh chÕ cña DN, bao gåm: chÝnh danh, tù kiÓm so¸t, ph©n tÝch c¸c c«ng viÖc, c¸c yªu cÇu. Sau ®ã x©y dùng c¸c kªnh th«ng tin, x©y dùng c¸c thÓ chÕ vµ thiÕt chÕ tËp trung vµ d©n chñ nh: §a d¹ng ho¸ c¸c lo¹i h×nh ®µot¹o vµ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc, tiªu chuÈn hãa c¸c chøc n¨ng, nhiÖm vô, quyÒn h¹n, x©y dùng c¬ chÕ kÕt hîp hµi hoµ c¸c lîi Ých ®ÓDN trë thµnh ng«i nhµ chung, lµ con thuyÒn vËn mÖnh cña mäi ngêi. Khi x©y dùng VHDN, c¸c nhµ qu¶n lý cÇn lu ý mét sè yÕu tè: • TuyÓn dông nh÷ng ngêi cã th¸i ®étèt(phï hîp víi v¨n ho¸ cña DN) h¬n lµ nh÷ng ngêi cã th¸i ®éxÊu ( kÓ c¶ ngêi ®ãcã kinh nghiÖm, b»ng cÊp cao vµ cã chuyªn m«n h¬n h¼n. Nh»m ®¶mb¶o x©y dùng vµ duy tr× v¨n ho¸ cña m×nh, c¸c DN chØ nªn tuyÓn chän nh÷ng ngêi biÕt chia sÎ, cã th¸i ®éth©n thiÖn, nhiÖt thµnh, vµ cã khiÕu hµi híc. §iÓn h×nh lµ t¹i TËp ®oµn Southwest Airlines khi tuyÓn dông nh©n sù ë mäi cÊp ®ÒutËp trung vµo 7 ®iÓm c¬ b¶n sau:1- th¸i ®é chia sÎ,2- lßng nhiÖt t×nh,3- kh¶ n¨ng ra quyÕt ®Þnh, 4- tinh thÇn ®ång®éi, 5- kh¶ n¨ng giao tiÕp, 6- sù tù tin,7- c¸c kü n¨ng cã thÓ tù hµnh ®éng(12). • §Ó cho mäi ngêi ®îc lµ chÝnh m×nh trong c«ng viÖc, thÓ hiÖn ch©n thùc tÝnh c¸ch cña m×nh mµ kh«ng ph¶i ®eomÆt n¹ c«ng së hay ph¶i lo l¾ng vÒ nh÷ng ®iÒulÆt vÆt liªn quan ®Õnnghi thøc, thñ tôc trong DN. • Ph¸c ho¹ râ rµng vÒ nh÷ng g× mµ DN dù ®ÞnhsÏ lµm vµ lý do ®a mäi ngêi tham gia vµo c«ng viÖc ®ã,chø ®õng ®Óhä chØ lµ nh÷ng ngêi ®øng ngoµi, h·y cao thîng ho¸ môc ®Ýchmµ DN híng tíi. • Lu«n chµo ®ãnngay lËp tøc nh÷ng thµnh qu¶ mµ nh©n viªn cña DN ®¹t ®îc, tæ chøc kû niÖm nh÷ng cét mèc quan träng trong ®êisèng riªng cña

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

33


Kho¸ luËn tèt nghiÖp mçi nh©n viªn( ®Ýnh h«n, ®¸m cíi, sinh nhËt, sinh con vµ nhiÒu dÞp lÔ kh¸c…),quan t©m chia sÎ víi nh©n viªn khi hä ®auèm hay khi mÊt ®ingêi th©n, gÆp biÕn cè hay nh÷ng tai ho¹ kh¸c trong ®êi. H·y tr©n träng nh©n viªn cña m×nh theo khÝa c¹nh lµ nh÷ng con ngêi b×nh thêng chø kh«ng ph¶i chØ lµ cÊp díi cña m×nh, nh nh÷ng ngêi lµm thuª. • Gi¶i quyÕt tõng vÊn ®Òcña nh©n viªn mét c¸ch riªng rÏ, kÞp thêi vµ cô thÓ, thËm chÝ mét vÊn ®Òtinh thÇn còng cÇn quan t©m ®èi víi nh÷ng ngêi cã liªn quan. • Th«ng qua c¸c h×nh thøc nªu g¬ng, c¸c buæi lÔ chóc mõng vµ nh÷ng h×nh thøc giao tiÕp ®ÓthÓ hiÖn sù coi träng nh÷ng tr êng hîp xuÊt s¾cc¶ vÒ tinh thÇn lÉn hµnh ®éng, t¹o dùng niÒm tù hµo vÒ thµnh tùu ®¹t ®îc cïng víi tÊm lßng lu«n lu«n nghÜ tíi ngêi kh¸c. • Coi träng chÊt lîng qu¶n lý, hiÖu qu¶ c«ng vÞªc, bÊt kú ai ®ang®¶m nhËn c¬ng vÞ hay chøc danh nµo còng cã c¬ héi trë thµnh mét nhµ l·nh ®¹oqua hµnh ®éngcña m×nh. •

Coi träng giao tiÕp b»ng t×nh c¶m th«ng qua c¸c cuéc trß truyÖn

th©n mËt nh»m truyÒn ®¹t c¸c môc ®Ých ý nghÜa, c¶m xóc, c¶m høng vµ t×nh c¶m cho nh©n viªn kh«ng kÐm nh÷ng buæi nãi chuyÖn nghiªm trang,nh÷ng con sè d÷ liÖu, sù kiÖn… • B¶n th©n ngêi l·nh ®¹o cÇn nhiÖt thµnh víi nh÷ng c«ng viÖc cña m×nh, víi ®ångsù, cã nh vËy míi th¾p s¸ng ®îc t©m trÝ hä, sëi Êm tr¸i tim hä vµ thóc giôc hä cèng hiÕn v× mét lý tëng chung. Tuy nhiªn c¸c DN kh«ng nªn chØ x©y dùng nÒn VHDN thuÇn tuý mµ ®iÒuquan träng lµ ph¶i biÕn nh÷ng gi¸ trÞ v¨n ho¸ ®ãthµnh lîi nhuËn, ®a vµo trong nhËn thøc vµ nh mét phÇn gi¸ trÞ cña mçi nh©n viªn vµ ®éingò l·nh ®¹o. 1.4.

kinh nghiÖm vÒ x©y dùng vµ ph¸t huy yÕu tè v¨n

ho¸ trong DN ë mét sè níc trªn thÕ gií i

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

34


Kho¸ luËn tèt nghiÖp 1.4.1. NhËt B¶n: NhËt B¶n lµ bµi häc vÒ rót ng¾n ®êng ®i vµ nh¶y vät kinh tÕ, kü thuËt, vèn, trªn cïng mét thêi ®iÓmso víi nhiÒu níc §«ng ¸ kh¸c. ChÝnh lµ ë ý chÝ vµ tinh thÇn kinh doanh cña ngêi NhËt B¶n, biÕt kÕt hîp gi÷a truyÒn thèng vµ hiÖn ®¹i, ®·gãp phÇn to lín lµm nªn “ sù thÇn kú NhËt B¶n”, ®a níc NhËt trë thµnh cêng quèc kinh tÕ nh ngµy nay. Kh¸c víi ViÖt Nam vµ Trung Quèc, ngêi NhËt kh«ng kú thÞ th¬ng nh©n, hä næi tiÕng vÒ phong c¸ch qu¶n lý híng vµo con ngêi, lÊy con ngêi lµm trung t©m. Ngêi c«ng nh©n ë NhËt lu«n ®îc huÊn luyÖn cho thÊm nhuÇn tinh thÇn cña c«ng ty, hä coi c«ng ty nh lµ mét gia ®×nhlín, víi chÕ ®élµm viÖc suèt ®êi, ngêi lao ®éng ë NhËt lu«n ®îc khuyÕn khÝch tham gia vµo viÖc qu¶n lý. Trong s¶n xuÊt, ngêi NhËt næi tiÕng víi nh÷ng s¶n phÈm nhá h¬n, nhÑ h¬n, ®Ñp h¬n. Trong giao tiÕp, ngêi NhËt còng næi tiÕng víi phong c¸ch kÝn ®¸o,tÕ nhÞ. Cã rÊt nhiÒu TËp ®oµn kinh tÕ næi tiÕng ë NhËt, trong ®ãcã thÓ dÉn ra mét vÝ dô ®iÓn h×nh cho phong c¸ch kinh doanh cña ngêi NhËtTËp ®oµn s¶n xuÊt Honda m«t« , nhµ s¶n xuÊt «t« hµng ®ÇuThÕ giíi. Thµnh lËp tõ n¨m 1948, ®Õnnay, Honda ®îc c«ng nhËn lµ h·ng xe «t« sè mét trªn ThÕ giíi. Thµnh tùu cña Honda lµ kÕt qu¶ cña viÖc kÕt hîp kü thuËt siªu viÖt, ý thøc cao vÒ mÉu m· vµ chÊt lîng, c¸ch tiÕp thÞ vµ qu¶ng c¸o tuyÖt vêi, träng dông nh©n tµi vµ biÕt l¾ng nghe ý kiÕn cña cÊp díi. Thµnh c«ng cña Honda ®îc nh¾c ®ÕnnhiÒu qua “ ph¬ng ph¸p Honda”, mµ cã lÏ, kh«ng mét nhµ qu¶n lý nµo kh«ng biÕt ®Õnvµ cho ®Õnnay, vÉn ®îc coi lµ bµi häc quý b¸u cho nhiÒu c«ng ty trªn kh¾p ThÕ giíi. §iÓm næi bËt trong ph¬ng ph¸p Honda lµ t¹o ra kh¸c biÖt gi÷a Honda moto vµ c¸c c«ng ty kh¸c t¹i NhËt, Mü hay bÊt cø mét quèc gia nµo kh¸c. Ph¬ng ph¸p ®ãb¾t nguån tõ triÕt lý cña Soichiro Honda vµ Takeo Fuisawa, ngêi céng t¸c cïng Soichiro Honda ngay tõ ngµy ®Çuthµnh lËp

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

35


Kho¸ luËn tèt nghiÖp c«ng ty - ®ångthêi lµ Phã gi¸m ®èc®iÒuhµnh phô tr¸ch tµi chÝnh vµ kinh doanh ®Òra, sau ®ã®·®îc ngÊm vµo toµn bé c«ng ty. Vµ ®ãcòng lµ nÒn v¨n ho¸ cña c«ng ty, mét nÒn v¨n ho¸ ®·ph¸t triÓn vµ tr êng tån qua thö th¸ch cña thêi gian. Ph¬ng ph¸p Honda kh«ng ph¶i lµ mét lo¹t c¸c ®iÒu tin t ëng ®·®îc c«ng thøc ho¸ thµnh v¨n b¶n, nã lµ tËp hîp c¸c nguyªn t¾c, lý tëng, vµ c¸c niÒm tin kh¸c nhau. Ph¬ng ph¸p Honda mang ý nghÜa quyÕt ®Þnh víi sù thµnh c«ng cña c«ng ty h¬n bÊt cø tiÒm lùc kü thuËt hay kinh tÕ nµo, vµ ¶nh hëng tíi bÊt cø mét quyÕt ®Þnh quan träng nµo kh¾p c«ng ty. C¨n cø vµo c¸c gi¸ trÞ vµ niÒm tin nhÊt ®Þnh, râ rµng, Ph¬ng ph¸p Honda kh«ng nh÷ng cung cÊp mét ®ÆctÝnh, mét nÐt tiªu biÓu ®ÓnhËn diÖn Honda mµ nã cßn híng dÉn c¸ch c xö trªn toµn c«ng ty. Khi c¸c thay ®æibªn trong lÉn bªn ngoµi diÔn ra, nh÷ng nguyªn t¾c vµ niÒm tin nµy trang bÞ cho c¸c thµnh viªn mét ý thøc chung vµ kiªn ®ÞnhvÒ ph¬ng híng. Mét gi¸m ®èccao niªn cña Honda ®·nhËn xÐt: “ Ph¬ng ph¸p Honda thËt khã m« t¶: nã cã thÓ ®îc diÔn ®¹t, biÓu lé xuyªn qua c¸c s¶n phÈm cña Honda”. Ph¬ng ph¸p Honda ®îc kh¼ng ®Þnhlµ tæng thÓ cña nh÷ng gi¸ trÞ, niÒm tin sau: •

Quan ®iÓm thÕ giíi míi : N¨m 1954, khi Honda míi ®îc 6

tuæi, c«ng ty ®·chÊp nhËn vµ thùc hiÖn mét quan ®iÓm ThÕ giíi, hiÕn d©ng m×nh cho viÖc cung cÊp nh÷ng s¶n phÈm cã hiÖu qu¶ cao, víi gi¸ ph¶i ch¨ng trªn ph¹m vi toµn cÇu. S¶n phÈm cña Honda ®îc lµm ra ®Óc¹nh tranh

trªn thÞ trêng ThÕ giíi ®ßi hái cã chÊt lîng tèt nhÊt. Ph¬ng thøc cã tÝnh quèc tÕ nµy thêng ®îc nh¾c ®Õnnh lµ nÒn t¶ng cña triÕt lý céng ®ångcña Honda,Gi¸m ®ècKawashima nãi: “triÕt lý céng ®ångcña c«ng ty chóng t«i vÉn kiªn ®Þnh trong viÖc s¶n xuÊt ngay t¹i thÞ tr êng mµ chóng t«i phôc vô”. §Õn thËp kû 90 cña ThÕ kû XX, Honda ®·®Çut 2 tû USD t¹i Mü vµ n©ng tû lÖ néi ®Þaho¸ cho nh÷ng xe s¶n xuÊt t¹i Mü lªn ®Õn75%vµo n¨m 1991.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

36


Kho¸ luËn tèt nghiÖp •

T«n träng c¸ nh©n: Sù ®iÒuhµnh cã hiÖu qu¶ cña Honda ®îc

®Ætlªn trªn nÒ t¶ng cña sù tin cËy. Mäi ngêi ®Òucã ý thøc theo ®uæimôc ®Ých chung, vµ mçi c¸ nh©n cã vai trß ®ÆcbiÖt ®ãng gãp vµo môc ®Ých chung ®ã.V× lý do nµy, c«ng ty mêi nh÷ng ngêi cña m×nh tham dù suèt qu¸ tr×nh v¹ch kÕ ho¹ch vµ c¶ trong nh÷ng môc tiªu dµi h¹n. T¹i Honda, nh÷ng buæi ®µm ®¹o chuyÖn trß thêng ®îc tæ chøc ë tÊt c¶ cÊp ®énh»m thèng nhÊt suy nghÜ cña hai hay nhiÒu nhãm, khu vùc cña c«ng ty. §iÒu ®¸ngchó ý ë ®©ylµ, nh÷ng cuéc ®µm®¹ophÇn lín mang tÝnh kh«ng chÝnh thøc vµ ®îc phÐp bµn b¹c vÒ bÊt cø mét ®Òtµi nµo. Nh÷ng cuéc häp nµy khiÕn ngêi ta kh«ng e dÌ vÒ sù kh¸c biÖt vÒ cÊp bËc, ®ÞavÞ. ViÖc t«n träng sù th«ng minh, cÇn cï vµ cho phÐp mäi ngõêi tham gia c«ng viÖc chung ®·t¸c ®éngtÝch cùc ®Õntinh thÇn ®ång®éi, lao ®éngtËp thÓ t¹i nhµ m¸y. Mäi ngêi ®Òucïng nhau lµm viÖc víi møc ®échÝnh x¸c cao, ®Ós¶n xuÊt vµ b¸n ra nh÷ng chiÕc «t« tuyÖt h¶o. T«n träng c¸ nh©n lµ ch×a kho¸ cña thµnh c«ng trong s¶n xuÊt cña Honda.

§¬ng ®Çu víi nh÷ng th¸ch thøc, gay go: NÕu Soichiro

Honda ®·tr¸nh nÐ nh÷ng th¸ch thøc gay go, h¼n sÏ kh«ng bao giê cã mét c«ng ty M«t« Honda hiÖn nay. Khi míi thµnh lËp, Honda chØ lµ mét c«ng ty xe g¾n m¸y nhá víi sè vèn Ýt ái, ph¶i c¹nh tranh cïng 247 c«ng ty kh¸c trªn thÞ tr êng ®ang cßn nhiÒu chªnh lÖch, bÊt b×nh ®¼ngnh NhËt B¶n. §Õn n¨m 1959, Honda ®·chÊp nhËn sù th¸ch thøc tëng chõng nh hoang tëng lµ gia nhËp thÞ tr êng lín nhÊt lµ níc Mü. Honda lµ c«ng ty níc ngoµi ®Çutiªn s¶n xuÊt «t« t¹i níc Mü, vµ còng lµ c«ng ty ®Çutiªn thiÕt lËp nhµ m¸y thø hai t¹i Mü. T¹i Honda, ngêi ta kh«ng chØ khuyÕn khÝch m¹o hiÓm, mµ mäi ngêi ph¶i ý thøc ®îc r»ng kh«ng bao giê thÊt b¹i c¶. Theo Soichiro Honda “

nhiÒu ngêi m¬ ®Õnthµnh c«ng, theo t«i ®Òucã thÓ ®¹t ®îc thµnh c«ng sau khi thÊt b¹i nhiÒu lÇn vµ rót kinh nghiÖm. Thùc vËy, thµnh c«ng chØ

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

37


Kho¸ luËn tèt nghiÖp chiÕm 1% trong c«ng viÖc mµ b¹n xuÊt ph¸t tõ 99% trong nh÷ng ®iÒu ®îc gäi lµ thÊt b¹i”. •

§iÒu hµnh t¹i chç:Mét c©u ch©m ng«n rÊt b×nh d©n cña

Honda lµ “ cã nhiÒu kiÕn thøc trªn sµn nhµ m¸y h¬n lµ t¹i v¨n phßng”. Giíi ®iÒu hµnh cña Honda thêng ph¶i tr¶i qua phÇn lín ngµy lµm viÖc cña hä trªn sµn nhµ m¸y, n¬i mµ c¸c kü s còng lµm viÖc hÇu nh toµn t©m toµn ý. Ngay c¶ Gi¸m ®ècnhµ m¸y còng dµnh phÇn lín th× giê cña m×nh trªn sµn nhµ m¸y. C¸c nhµ ®iÒuhµnh hiÓu r»ng khi ®Õnxëng m¸y hä trùc tiÕp ®ông tr¹m vµo trôc trÆc vµ t×m hiÓu tËn gèc vÊn ®Ò,nhê ®ãmíi gi¶i quyÕt ®ù¬c mét c¸ch hiÖu qu¶. C¸ch ®iÒuhµnh nµy kh«ng ph¶i ®îc rót ra tõ mét cuèn s¸ch gi¸o khoa nµo c¶, mµ ®îc thùc hµnh bëi c¶ Honda lÉn Fujisawa ngay tõ nh÷ng ngµy ®Çutiªn cña c«ng ty. Honda ®·tr¶i qua phÇn lín cuéc ®êi nghÒ nghiÖp cña m×nh bªn c¹nh c¸c céng sù trªn sµn nhµ m¸y. ¤ng cã mÆt t¹i tr¹m tiÕp x¨ng, thay lèp trong nh÷ng ngµy ®ua®Çutiªn cña c«ng ty, sau ®ã,ngêi ta thÊy «ng gi¸m s¸t viÖc ra m¸y xe ®ua.Vµ bèn n¨m ®¬ng nhiÖm, rÊt Ýt khi ®øngsau bµn giÊy. ¤ng dµnh phÇn lín thêi gian cña m×nh xem xÐt l¹i nh÷ng s¶n phÈm míi t¹i trung t©m nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn. Ph¬ng ph¸p ®iÒuhµnh t¹i chç ngµy nay thÓ hiÖn râ nÐt t¹i bé phËn tiÕp thÞ cña c«ng ty, víi c¸c c¸n bé ®iÒu hµnh thêng xuyªn th¨m viÕng nhµ bu«n vµ kh¸ch hµng. •

§Ò cao con ngêi: Sù quan t©m híng vµo vai trß tuæi trÎ ë

Honda lµ mét ®iÒu hiÕm thÊy nhÊt lµ trong mét c«ng ty NhËt B¶n t¹i Honda, vÊn ®Òth©m niªn kh«ng bao giê lµ tiªu chuÈn u tiªn trong bæ nhiÖm c¸ nh©n vµo mét chøc vô cao. Vµ v× lÏ ®ã, mäi ngêi ®îc ®Òb¹t theo c«ng lao bÊt kÓ tuæi t¸c. Trong suèt n¨m thËp kû lÞch sö cña Honda c«ng ty

lu«n giao phã träng tr¸ch cho giíi trÎ, vµ n¨m 1981, tuæi 27 lµ ®étuæi trung b×nh cña nhãm thiÕt kÕ. C¶ Honda vµ Fujisawa ®Òumong muèn gi÷ v÷ng c«ng ty non trÎ cña m×nh, tuyÓn chän nh÷ng ngêi cã n¨ng lùc cao vµ giµu

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

38


Kho¸ luËn tèt nghiÖp trÝ tëng tîng. Honda t«n träng suy nghÜ uyÓn chuyÓn linh ho¹t cña nh÷ng ngêi d¸m ®¬ng ®Çuvíi th¸ch thøc c¸c ph¬ng ph¸p ®·h×nh thµnh. “ NÕu nh÷ng thµnh viªn trÎ tuæi kh«ng næi dËy chèng l¹i ngêi chØ huy, nh÷ng ngêi cÊp trªn cña hä, ®iÒu®ãcã nghÜa lµ ch¼ng cã tiÕn bé g× hÕt” Gi¸m ®èccña Honda m«t« Co. Tadahshi Cume ®·nãi nh vËy. Dï c«ng ty ph¸t triÓn ®Õn®©u ®i n÷a, c¸c gi¸m ®ècvµ céng sù viªn lu«n ®îc nh¾c nhë r»ng cÇn ®æimíi vµ s¸ng t¹o. R»ng hä ph¶i sèng xøng ®¸ngvíi truyÒn thèng ®·®îc x©y dùng bëi nh÷ng ngêi ®·më ®êng. C«ng ty Honda M«t«, mét c«ng ty xe h¬i quan träng trÎ trung bËc nhÊt ThÕ giíi cã ý thøc s©u s¾cvµ phong phó vÒ v¨n ho¸. NghÞch lý cña triÒu ®¹i nµy lµ ë chç, tõ bÞ ghÐt bá nhÊt trong toµn c«ng ty l¹i chÝnh lµ tõ “truyÒn thèng” .

CÇm bã ®uèc Honda : Tõ khi míi b¾t ®ÇuHonda ®·dùa vµo

nh÷ng ®æimíi kü thuËt cña riªng m×nh ®Ó¸p dông cho c¸c s¶n phÈm. MÆc dï viÖc mua vµ sao chÐp tõ c¸c c«ng ty kh¸c dÔ dµng h¬n, Honda vÉn tõ chèi viÖc t×m kiÕm kü thuËt tõ c¸c nguån cung cÊp bªn ngoµi. ViÖc duy tr× sù ®éclËp nµy ch¾cch¾n tèn kÐm h¬n, nhng vÒ l©u dµi c«ng ty tr¸nh ®îc viÖc tr«ng cËy vµo ngêi kh¸c ®Ócã ®îc kü thuËt mµ c«ng ty kh«ng hiÓu vµ

kh«ng thÓ triÓn khai ®îc. 1.4.2. Mü Mü lµ mét cêng quèc cã nÒn v¨n ho¸ kinh doanh ®éc®¸o,quèc gia trÎ nhng ®·lµ mét cêng quèc kinh tÕ hµng ®ÇuthÕ giíi. ViÖc t×m hiÓu nh÷ng nÐt c¬ b¶n trong v¨n ho¸ kinh doanh Mü sÏ gióp chóng ta hiÓu râ h¬n vÒ quèc gia nµy vµ cã thªm kinh nghiÖm ®Óx©y dùng v¨n ho¸ kinh doanh cho ViÖt Nam. Díi ®©ylµ mét sè ®Æctr ng c¬ b¶n trong v¨n ho¸ kinh doanh Mü: Ngêi Mü rÊt coi träng ho¹t ®éng kinh doanh do Mü lµ mét ®Êt níc trÎ kh«ng bÞ nh÷ng quan niÖm truyÒn thèng r¨ng buéc, l¹i cã tÝnh thùc dông cao. Ngêi Mü kh«ng giÊu diÕm kh¸t väng lµm giµu. Hä cho r»ng viÖc lµm giµu lµ cÇn thiÕt v× ngêi giµu ®·t¹o nªn cña c¶i vËt chÊt cho x· héi, t¹o

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

39


Kho¸ luËn tèt nghiÖp c«ng ¨n viÖc lµm cho ngêi nghÌo. ChÝnh v× vËy, mäi thÓ chÕ cña x· héi ®Òucæ vò vµ khuyÕn khÝch cho kinh doanh vµ lµm giµu cña c«ng d©n. Ngêi Mü coi träng hiÖu qu¶ trong c«ng viÖc. C©u nãi cöa miÖng cña hä lµ: “ Businessis business” ( c«ng viÖc lµ c«ng viÖc), v× vËy viÖc g©y quan hÖ c¸ nh©n trong kinh doanh víi ngêi Mü kh«ng thùc sù cÇn thiÕt nh víi ngêi NhËt. §iÒu quan träng lµ chóng ta ph¶i chøng minh ®îc tÝnh hiÖu qu¶ trong nh÷ng giao dÞch mµ chóng ta ®ÒnghÞ víi hä. Ngêi Mü thÝch c¹nh tranh: theo sè liÖu vÒ së thÝch c¸ nh©n cña c«ng ty Myers – Briggs

( Myers – Briggs Personal Interest Inventory), 75% sè ngêi Mü cã xu híng híng ngo¹i vµ x«ng x¸o, n¨ng næ trong quan hÖ c¸ nh©n. nÐt c¸ tÝnh nµy, céng víi sù sïng b¸i thµnh c«ng vµ tÝnh thùc dông ®·lµm cho ngêi Mü cã tÝnh c¹nh tranh cao trong mäi c«ng viÖc, nhÊt lµ trong kinh doanh. Ngêi Mü coi träng thêi gian: thÓ hiÖn ë hai khÝa c¹nh : tèc ®élµm viÖc vµ tÝnh ®óng hÑn cña ngêi Mü. Kinh doanh ë Mü cã tÝnh n¨ng ®éng cao: sù c¹nh tranh gay g¾t, tÝnh coi träng thêi gian vµ hiÖu qu¶ ®·lµm cho kinh doanh ë Mü trë nªn n¨ng ®éng vµo bËc nhÊt ThÕ giíi. Ngêi Mü rÊt coi träng luËt ph¸p, vµo lo¹i bËc nhÊt trªn thÕ giíi. Hä rÊt kü cµng trong viÖc so¹n hîp

®ång,vµ kh«ng cã ý ®Þnhsöa ®æinã sau khi ®·ký kÕt. Phong c¸ch giao tiÕp cña ngêi Mü rÊt cëi më, th©n thiÖn. Hä kh«ng cã xu híng kú thÞ ngêi níc ngoµi, vµ còng kh«ng qu¸ coi träng thø bËc, c¸ch xng h« trong giao tiÕp th©n mËt. V¨n ho¸ giao tiÕp Mü cã ng÷ c¶nh thÊp, hä tr×nh bµy vÊn ®Ò th¼ng th¾n, kh«ng vßng vo. Thùc tÕ cho thÊy, nhiÒu c«ng ty, tËp ®oµn Mü còng rÊt thµnh c«ng trong thÞ tr êng c¶ ë trong níc vµ trªn thÕ giíi. Microsoft _ mét c«ng ty m¸y tÝnh hµng ®ÇuThÕ giíi cña Mü lµ mét vÝ dô ®iÓn h×nh vÒ ph¸t huy nh©n tè v¨n ho¸ trong DN. Microsoft ph¸t triÓn nhanh chãng vµ liªn tôc sau mét thêi gian ng¾n thµnh lËp. Bill Gates, ngêi l·nh ®¹oc«ng ty, vµ sau nµy lµ tËp ®oµn, ®·

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

40


Kho¸ luËn tèt nghiÖp sím chøng minh ®îc sù hiÓu biÕt kü thuËt s©u s¾c cña «ng, vµ b¶n n¨ng kinh doanh siªu h¹ng. Thµnh lËp n¨m 1977, nhng ®Õnnöa sau ThËp kû 80, Microsoft ®·trë thµnh tªn tuæi ®îc yªu thÝch ë Phè Wall, mét khu phè chøng kho¸n næi tiÕng níc Mü vµ trªn thÕ giíi. Møc cæ phiÕu cña níc Microsoft tõ 2 USDvµo n¨m 1986 ®·t¨ng vät lªn 105 USDvµo ®Çun¨m 1996, biÕn Bill Gates thµnh tØ phó vµ nhiÒu ®ång nghiÖp cña «ng ®·trë thµnh triÖu phó. Sù t¨ng gi¸ cæ phiÕu cña Microsoft còng b¸o hiÖu mét trËt tù míi trong ThÕ giíi th¬ng m¹i. Vµ ®Õnngµy16/09/1998 gi¸ thÞ tr êng cña Microsoft ®·vît qua tËp ®oµn GEhïng m¹nh vµ trë thµnh c«ng ty lín nhÊt níc Mü víi gi¸ trÞ thÞ tr êng lµ 262 tû USD. Microsoft còng lµ mét trong nh÷ng tËp ®oµn hiÕm hoi trªn ThÕ giíi ph¸t triÓn nhanh, liªn tôc, kh«ng bÞ gi¸n ®o¹n trong ngµnh c«ng nghiÖp cã møc ®éc¹nh tranh cao nhÊt ThÕ giíi. Díi sù l·nh ®¹o cña Bill Gates, tõ mét c«ng ty nhá hai ngêi, ®Õnnay, Microsoft ®·trë thµnh tËp ®oµn lín cã h¬n 20.500 nh©n viªn víi doanh thu trªn 8.8 tû USDmét n¨m. Bªn c¹nh sù næi tiÕng vÒ kinh doanh, Microsoft cßn næi tiÕng vÒ mét phong c¸ch v¨n ho¸ kh¸c biÖt, mét m«i tr êng v¨n ho¸ ®Çyc¸ tÝnh nu«i dìng ®éingò nh©n viªn kiÖt xuÊt víi nh÷ng con ngêi lµm viÖc kh«ng ph¶i v× lîi nhuËn hay tiÒn b¹c mµ cßn v× sù ham thÝch vµ niÒm vui ®îc vît qua thö th¸ch mµ c«ng ty lu«n t×m thÊy cho m×nh. §iÓm næi bËt ®Çutiªn trong v¨n ho¸ cña Microsoft lµ môc ®Ých kinh doanh cña c«ng ty, bao gåm 5 yÕu tè chÝnh: Ph¸t triÓn dùa trªn nÒn t¶ng

l©u dµi; Híng ®Õnc¸c thµnh qu¶; Tinh thÇn tËp thÓ vµ ®éng lùc c¸ nh©n; Th¸i ®ét«n träng ®èi víi s¶n phÈm vµ kh¸ch hµng; Th«ng tin ph¶n håi thêng xuyªn cña kh¸ch hµng. §Ó thùc hiÖn ®îc triÕt lý kinh doanh nµy, c«ng ty lu«n tuyÓn chän nh÷ng ngêi th«ng minh, cã ®Çuãc s¸ng t¹o, vµ gi÷ hä b»ng 3 yÕu tè kÕt hîp: høng thó, th¸ch thøc liªn tôc, vµ ®iÒukiÖn lµm viÖc tuyÖt h¶o. Ngoµi ra, hä cßn cã c¬ héi ®îc hëng nh÷ng chÝnh s¸ch u ®·i, nh cã quyÒn mua cæ

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

41


Kho¸ luËn tèt nghiÖp phiÕu díi møc gi¸ giao dÞch b×nh thêng ®Ótrë thµnh ®ång chñ nh©n cña c«ng ty. Bªn c¹nh viÖc khuyÕn khÝch t¸c phong lµm viÖc tho¶ m¸i, kiÓu sinh viªn, c«ng ty cßn tÈy chay thãi c«ng thuÇn ®ÞavÞ b»ng viÖc ®ßi hái kh¾t khe ®èi víi hiÖu qu¶ vµ hoµn thµnh c«ng viÖc ®óng thêi h¹n. Theo nghiªn cøu cña Microsoft, lý do ®Ónh©n viªn rêi bá c«ng ty lµ v× ë ®©yhä kh«ng cßn th¸ch thøc g× n÷a. Nhng rÊt nhiÒu nh©n viªn cña c«ng ty ngay tõ ngµy ®Çutiªn vµ ®Õnnay vÉn g¾n bã víi c«ng ty. NhiÒu ngêi trªn díi 30 tuæi, ®·trë thµnh triÖu phó v× tËn dông c¬ héi mua cæ phiÕu cña c«ng ty díi gi¸ sµn giao dÞch. Hä cã thÓ an t©m vÒ hu, nhng l¹i kh«ng muèn nh vËy. Së thÝch næi tiÕng cña Gates lµ chØ tuyÓn dông th¼ng nh÷ng sinh viªn suÊt s¾cnhÊt th¼ng tõ c¸c trêng §¹i häc. Theo Gates, th× “ giíi trÎ s½n sµng häc hái h¬n vµ lu«n ®a ra nh÷ng ý tëng míi mΔ. T¹i tæng hµnh dinh ®îc thiÕt kÕ ®ÆcbiÖt cña Microsoft ë Redmond, Washington, Gates ®·cè ý t¹o nªn mét c¶nh quan thËt lý tëng, phï hîp víi nh÷ng ngêi th«ng minh mµ c«ng ty muèn tuyÓn dông. Víi thiÕt kÕ mü thuËt ®¬ngi¶n, nh÷ng khu vùc c«ng céng tho¸ng m¸t vµ kh«ng gian xanh r×, tÊt c¶ ®·lµm cho n¬i ®©y rÊt gièng víi khu«n viªn cña c¸c tr êng §¹i häc. C¸cphßng lµm viÖc ®îc thiÕt kÕ chØ

dµnh cho mét ngêi vµ cã cöa ra vµo hoµn toµn t¸ch biÖt víi bªn ngoµi. Nh÷ng phßng nµy ®îc thiÕt kÕ víi ý ®åt¹o nªn c¶m gi¸c c« qu¹nh vµ riªng t, ®iÒu mµ Gates cho r»ng rÊt cÇn thiÕt ®èi víi c¸c lËp tr×nh viªn. Tuy nhiªn ®Ó®¶mb¶o kh«ng khÝ giao lu, trong trô së chÝnh bè trÝ nhiÒu nhµ hµng tù phôc vô, cung cÊp víi gi¸ ph¶i ch¨ng do c«ng ty ®µi thä. Phong c¸ch cña nh©n viªn gi¶n dÞ, ®ilµm ¨n mÆc ®¬ngi¶n, ®im¸y bay víi gi¸ rÎ nhÊt, kh¸ch s¹n trung b×nh ( kÓ c¶ Gates). Kh«ng cã sù ph©n biÖt trong vËt dông, hay phßng èc sang träng h¬n cho gi¸m ®èc,hay c¸c nhµ qu¶n lý.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

42


Kho¸ luËn tèt nghiÖp ChÝnh bÇu kh«ng khÝ b×nh ®¼ng, theo kiÓu khu«n viªn tr êng §¹i häc ®·®em®Õnmét m«i tr êng lµm viÖc dÔ chÞu, tho¶i m¸i cho nh©n viªn ®Çun·o cña Microsoft. HÇu hÕt c¸c c«ng ty ®Òu®¸nh gi¸ c¸c nhµ qu¶n lý tæng thÓ cao h¬n c¸c chuyªn gia. Nhng ë Microsoft, c¸c chuyªn gia ph¸t triÓn phÇn mÒm l¹i gi÷ vai trß quan träng h¬n c¸c nhµ qu¶n lý . ViÖc “ viÕt m· lÖnh” hay cßn gäi lµ

lËp tr×nh m¸y tÝnh lµ mét c«ng viÖc cao c¶. Nh©n viªn ®îc chia ra lµm hai nhãm: nhãm ph¸t triÓn s¶n phÈm vµ nhãm cßn l¹i. Nhãm ph¸t triÓn s¶n phÈm ®îc quyÒn mua cæ phÇn u ®·i cña c«ng ty, vµ lu«n lu«n ®îc u tiªn trong viÖc bè trÝ v¨n phßng vµ ®iÒu kiÖn lµm viÖc. ChÝnh ®iÒu nµy ®· khuyÕn khÝch tinh thÇn lµm viÖc nhiÖt t×nh, s¸ng t¹o cña hä, vµ lµm hä lu«n g¾n bã víi c«ng ty. Bill GateshiÓu h¬n ai hÕt r»ng, nh÷ng ngêi s¸ng t¹o lµ nh÷ng ngêi cã c¸ tÝnh riªng. Hä chØ cã thÓ lµm viÖc tèt khi ph¸t huy hÕt c¸ tÝnh cña m×nh. Do ®ãnh©n viªn cña Microsoft ®îc tù do t¹o nªn nÒ nÕp v¨n ho¸ riªng, phï hîp víi m«i tr êng lµm viÖc cña hä. Mét trong nh÷ng tiªu chuÈn tuyÓn dông bÊt di bÊt dÞch cña Bill Gates l µ chØ tuyÓn dông nh÷ng ngêi giái nhÊt. ChÝnh v× thÕ cã thÓ coi Microsoft lµ tËp hîp nh÷ng c¸ nh©n tµi

n¨ng, cã ãc s¸ng t¹o vµ ®Çyc¸ tÝnh “ chØ cã sù tß mß, s¸ng kiÕn, vµ trÝ tëng tîng ®îc phÐp ë l¹i”. §Ó qu¶n lý vµ ph¸t huy ®îc ®éi ngò nµy, Microsoft ®·t¹o ra mét nÒn v¨n ho¸ biÕt dung thø nh÷ng hµnh vi lËp dÞ, nh c©u nãi cña mét nhµ qu¶n lý “ ®ång hå chÊm c«ng kh«ng cã chç ®øng ë ®©y, nh÷ng mÖnh lÖnh chãi tai còng xin mêi ra ngoµi ch¬i”. Gates ®·næi tiÕng v× kh¶ n¨ng miÖt mµi trong c«ng viÖc. PhÈm chÊt nµy ®·biÕn thµnh nÐt cña nÒn v¨n ho¸ cña c¶ c«ng ty. T¹i Microsoft ®· tån t¹i mét khÈu hiÖu “ h·y nç lùc lµm viÖc vµ nç lùc h¬n n÷a”. Trong nhiÒu n¨m, Gates coi viÖc cã mét ngµy nghØ lµ mét dÊu hiÖu cña sù yÕu ®uèi. Nhng c«ng ty còng ch¨m lo ®Óc¸c nh©n viªn ®îc tho¶i m¸i trong giê lµm viÖc. Trô së lµm viÖc cña Microsoft t¹i Redmond ®îc x©y dùng víi môc

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

43


Kho¸ luËn tèt nghiÖp ®Ých ®Ónh©n viªn lµm viÖc nhiÒu giê liªn tôc víi rÊt nhiÒu qu¸n ¨n tù phôc vô cao cÊp vµ hoµn toµn miÔn phÝ. Nh©n viªn ®îc phôc vô b¸nh Pizza ngay t¹i n¬i lµm viÖc. Hä kh«ng ph¶i dõng c«ng viÖc ngay c¶ lóc ¨n, nÕu muèn. Cã thÓ coi bé m¸y cña Microsoft lµ mét bé m¸y kh¸t khao trÝ thøc. Hä nãi r»ng Microsoft thµnh c«ng nhê tËn dông sai lÇm cña kÎ kh¸c. B¶n th©n «ng còng nhËn thÊy r»ng, ®©y lµ mét ®iÒumay m¾n cña Microsoft v× hä tr¸nh ®îc nh÷ng sai lÇm t¬ng tù khi häc ®îc nh÷ng sai lÇm cña kÎ kh¸c. c«ng ty còng rÊt chó träng häc hái sai lÇm cña b¶n th©n trong qu¸ khø, thÓ hiÖn qua b¶n ghi nhí hµng n¨m cã tªn lµ “ 10 sai lÇm nghiªm träng nhÊt” cña Microsoft ®îc tr×nh bµy thËt l«i cuèn ®ÓkÝch thÝch mäi ngêi bµn vÒ nh÷ng bµi häc cã Ých cho t¬ng lai cña c«ng ty. Kh¶ n¨ng s¾p xÕp cho nh©n viªn míi nhanh chãng hoµ nhËp vµo tæ chøc cña c«ng ty lµ mét yÕu tè then chèt. B»ng c¸ch t¹o ra nh÷ng hÖ thèng lu tr÷ kiÕn thøc, c«ng ty gióp cho c¸c nh©n viªn míi truy cËp ngay lËp tøc vµo c¸c d÷ liÖu mµ c¸c ®ångnghiÖp ®itríc cña hä ®·häc. Kinh doanh trong mét lÜnh vùc linh ho¹t ®Õnmøc mµ mäi sù viÖc ®Òucã thÓ thay ®æirÊt nhanh, nªn Microsoft ®· x©y dùng mét “ vßng lËp ph¶n håi th«ng tin” cùc kú hiÖu qu¶. C¬ së h¹ tÇng ®iÖn tö tinh vi vµ th«ng qua hÖ thèng th ®iÖn tö, kh«ng ph©n biÖt cÊp bËc, lu«n ®¶mb¶o cho bÊt kú ai trong c«ng ty muèn biÕt th«ng tin vÒ mét vÊn ®Ònµo ®ãch¾c ch¾n sÏ nhËn ®ù¬clêi ®¸ptrong vßng 48 tiÕng, vµ b¶n th©n Gates næi tiÕng lµ ngêi tr¶ lêi nhanh cho bÊt kú Email nµo tõ nh©n viªn göi ®Õncho «ng. Theo mét c©u chuyÖn truyÒn miÖng trong c«ng ty, mét nh©n vËt cao cÊp ®·ph¶i rêi c«ng ty v× kh«ng thêng xuyªn kiÓm tra th ®iÖntö cña m×nh. Theo quan ®iÓm cña Gates: “ cho dï lµ mét c«ng ty lín, chóng t«i kh«ng thÓ suy nghÜ nh mét c«ng ty lín, nÕu kh«ng chóng t«i sÏ tiªu ngay”. Dùa trªn quan ®iÓm nµy, Microsoft ®·ph¸t triÓn mét hÖ thèng ®éc ®¸ocña riªng m×nh, cã thÓ gäi n«m na lµ “ chia ®ÓtrÞ” . HÖ thèng nµy gåm

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

44


Kho¸ luËn tèt nghiÖp mét v¨n phßng chñ tÞch bao gåm Tæng Gi¸m ®èc vµ 3 trî lý th©n tÝn nhÊt. Díi phßng nµy lµ 15 cÊp qu¶n lý víi kho¶ng 7 ngêi ë bËc thø 15, hä ®îc biÕt ®Õnnh c¸c “ kiÕn tróc s”, hä lµ nh÷ng thµnh viªn cao cÊp nhÊt cña nhãm ph¸t triÓn phÇn mÒm trong c«ng ty. Víi kinh nghiÖm tõ nh÷ng ngµy ®Çu,c«ng ty cho r»ng “ phÇn mÒm tèt nhÊt lµ phÇn mÒm ®îc t¹o ra bëi nh÷ng nhãm nhá cña c¸c lËp tr×nh viªn”. ChÝnh v× vËy trô së chÝnh còng ®îc thiÕt kÕ ®Óph¸t huy c¸c b¶n s¾c cña c¸c nhãm nhá. C¸c khu lµm viÖc vµ nghØ ng¬i ®îc bè trÝ thµnh nh÷ng d·y cao èc hai tÇng cho phÐp c¸c thµnh viªn cïng mét nhãm cã thÓ giao tiÕp víi nhau mçi ngµy. c¸ch thøc nµy gióp t¹o ra v¨n ho¸ ®ÆcbiÖt nu«i dìng tÝnh s¸ng t¹o võa cña c¸ nh©n võa tËp thÓ vµ ®¸p øng ®îc nh÷ng thêi h¹n vµ yªu cÇu trong kinh doanh. TriÕt lý ph¸t triÓn s¶n phÈm cña Microsoft lµ ®ång bé vµ æn ®Þnh, nã ®ßi hái sù

tËp trung cao ®évµ tinh thÇn lµm viÖc nghiªm tóc. Ph¹m vi vµ tham väng cña mçi dù ¸n ®Òu®îc ho¹ch ®Þnhkü lìng, nªn sù tham gia vµ thêi gian quy ®Þnhcho mét dù ¸n ®îc kiÓm so¸t chÆt chÏ. §iÒu nµy yªu cÇu bªn c¹nh viÖc t¹o ra m«i trêng lµm viÖc tháai m¸i, ph¸t huy tÝnh s¸ng t¹o, Microsoft còng nh÷ng quy ®Þnh ngÆt nghÌo mµ mäi nh©n viªn ®Òu ph¶i tu©n thñ. ChÝnh nhê t¹o ra mét m«i tr êng lµm viÖc khuyÕn khÝch tèi ®atÝnh s¸ng t¹o cña nh©n viªn kÕt hîp víi kû luËt chÆt chÏ mµ kh«ng m¸y mãc ®·lµ yÕu tè tiªn quyÕt ®Ó®a Microsoft trë thµnh c«ng ty tin häc hµng ®ÇuThÕ giíi, vµ gi÷ v÷ng ®îc vÞ trÝ cña m×nh l©u dµi trong m«i trõêng c¹nh tranh ngµy cµng quyÕt liÖt nh hiÖn nay. 1.4.3.

Nh÷ng bµi häc chung cho c¸c DN ViÖt Nam

Qua nghiªn cøu hai m« h×nh x©y dùng VHDN cña Microsoft vµ Honda, c¸c DN ViÖt Nam cÇn lu ý mét sè ®iÓmsau: •

CÇn tù x©y dùng ®îc hÖ thèng triÕt lý

kinh doanh, quan ®iÓm, chiÕn l îc ph¸t triÓn l©u dµi, còng nh chiÕn lîc kinh doanh trong tõng giai ®o¹n ph¸t triÓn cña DN m×nh,

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

45


Kho¸ luËn tèt nghiÖp nh»m ®Þnh híng cho DN trong dµi h¹n, x¸c ®Þnh nÒn t¶ng, g¾n kÕt mäi thµnh viªn l¹i víi nhau. •

ChÝnh s¸ch híng tíi con ngêi: lµ ®iÓm næi bËt trong

chÝnh s¸ch qu¶n lý cña c¶ hai c«ng ty. C¶ hai ®Òucã chÝnh sach riªng híng tíi con ngêi, coi con ngêi lµ tµi nguyªn quý gi¸ nhÊt t¹o nªn gi¸ trÞ gia t¨ng vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña DN. Lµ mét c«ng ty tin häc t¹i Mü, Microsoft cã chñ tr ¬ng thu hót nh÷ng nh©n tµi trÎ tuæi vµo lµm viÖc tõ c¸c tr êng häc. Gi÷ ch©n hä b»ng 3 yÕu tè: høng thó, th¸ch thøc liªn tôc vµ ®iÒukiÖn lµm viÖc tuyÖt h¶o. Nh©n viªn ë ®©y cßn ®îc tù do thÓ hiÖn c¸ tÝnh cña m×nh ®Óhä c¶m thÊy g¾n bã víi c«ng ty. •

Coi träng th«ng tin ph¶n håi tõ phÝa nh©n viªn :

c«ng ty khuyÕn khÝch mäi thµnh viªn tham gia bµn b¹c c«ng viÖc chung. §Æctrng cña v¨n ho¸ ph¬ng §«ng lµ Ýt trùc tiÕp, ng¹i va ch¹m, a dÜ hoµ vi quý, ®iÒu nµy cã thÓ lµm cho c¸c nhµ qu¶n lý khã kh¨n h¬n trong viÖc thu nhËn ®îc nh÷ng th«ng tin ph¶n håi thùc chÊt cña hä vÒ nh÷ng vÊn ®Ò trong tæ chøc. Vµ C«ng ty Honda ®·ph¸t triÓn c¸ch trao ®æi th«ng tin kh«ng chÝnh thøc, qua c¸c buæi to¹ ®µm ngoµi giê lµm viÖc, trong c¸c buæi gÆp kh«ng chÝnh thøc Êy nh©n viªn cã thÓ tho¶i m¸i h¬n trong viÖc ®ÒxuÊt nh÷ng chÝnh kiÕn cña m×nh nh»m khuyÕn khÝch mét c¸ch thùc chÊt sù tham gia cña nh©n viªn vµo c«ng viÖc cña tæ chøc. •

D¸m th¸ch thøc víi v¨n ho¸ truyÒn thèng ®Ón©ng cao

chÊt lîng vµ hiÖu qu¶ qu¶n lý. Kh¸c víi hÇu hÕt c¸c c«ng ty NhËt kh¸c, Honda ®Òcao tuæi trÎ, cho phÐp ®Òb¹t theo thµnh tÝch chø kh«ng ph¶i theo th©m niªn nªn ®·khuyÕn khÝch ®îc nh©n tµi trÎ tuæi tham gia vµo c«ng viÖc. Trong trµo lu ph¸t triÓn nh vò b·o nh ngµy nay, mét trong nh÷ng ®iÒukiÖn ®Ómét tæ chøc tån t¹i vµ ph¸t triÓn tèt nhÊt lµ ph¶i ®¸p øng víi sù thay ®æicña m«i trêng. Muèn ph¸t triÓn, muèn phï hîp, ®¸pøng

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

46


Kho¸ luËn tèt nghiÖp ®îc yªu cÇu hiÖn ®¹i, viÖc th¸ch thøc víi nh÷ng thãi quen tr× trÖ cò, quan ®iÓmcò lµ mét ®ßihái cña c¸c nhµ qu¶n lý trong thêi ®¹i hiÖn nay. •

B¶n th©n l·nh ®¹o ph¶i lµ tÊm g¬ng s¸ng trong

c«ng viÖc : C¶ Bill Gates cïng c¸c céng sù cña «ng ®Òulµ tÊm g¬ng s¸ng vÒ tinh thÇn lµm viÖc kh«ng biÕt mÖt mái vµ ®·biÕn nã thµnh nÐt v¨n ho¸ cña DN. H¬n n÷a, hä ®Òulµ nh÷ng ngêi ®itiªn phong trong c«ng viÖc, ®Òra nh÷ng ý tëng míi, t¹o nªn phong c¸ch kh¸c biÖt cho c«ng ty, nh tinh thÇn häc hái, rót kinh nghiÖm tõ sai lÇm cña Microsoft, hoÆc hiÕn d©ng m×nh cho viÖc cung cÊp nh÷ng s¶n phÈm cã hiÖu qu¶ cao víi gi¸ ph¶i ch¨ng trªn ph¹m vi toµn ThÕ giíi cña Honda. ChÝnh tÊm g¬ng cña hä ®· g¾n bã nh©n viªn toµn c«ng ty theo tinh thÇn chung lµm nªn mét b¶n s¾c v¨n ho¸ riªng biÖt. •

BiÕt kÕt hîp gi÷a chñ nghÜa c¸ nh©n vµ chñ

nghÜa tËp thÓ : MÆc dï xuÊt th©n tõ nh÷ng nÒn v¨n ho¸ tr¸i ngîc nhau nhng c¶ hai c«ng ty ®Òugièng nhau ë chç biÕt kÕt hîp tinh thÇn tËp thÓ vµ sù t«n träng vai trß cña c¸ nh©n nªn ®·s¶n sinh ra ®îc nh÷ng c¸ nh©n ®ãnggãp rÊt tÝch cùc vµo thµnh c«ng chung cña c«ng ty. •

QuyÕt t©m lµm ra nh÷ng s¶n phÈm tuyÖt h¶o . YÕu

tè quyÕt tö lµm nªn thµnh c«ng cña mét DN lµ chÊt løîng s¶n phÈm. ChÝnh v× vËy mµ c¶ Microsoft vµ Honda ®Òucã nh÷ng c¸ch riªng ®Ótung ra nh÷ng s¶n phÈm tèt nhÊt trong lÜnh vùc cña m×nh. ChÝnh tinh thÇn nç lùc kh«ng mÖt mái, lu«n v¬n tíi nh÷ng ®Ønhcao míi ®·lµ ®énglùc ®Óhä ®¹t ®îc nh÷ngthµnh tùu nµy. •

Quan t©m x©y dùng lßng tù hµo vÒ c«ng ty cña c¸c

thµnh viªn. ë c¶ hai c«ng ty, ngêi l·nh ®¹o®Òuquan t©m ®ÕnviÖc tuyªn truyÒn sù h×nh thµnh c«ng ty. G©y dùng nªn lßng tù hµo vÒ c«ng ty trong mçi thµnh viªn. Tuy nhiªn, ®ãkh«ng chØ lµ tuyªn truyÒn gi¸o ®iÒu, song song víi viÖc nµy, c«ng ty ®ÒuhÕt søc t¹o ®iÒukiÖn cho mçi c¸ nh©n

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

47


Kho¸ luËn tèt nghiÖp cã c¬ héi ph¸t triÓn n¨ng lùc cña m×nh ®ång thêi ®îc ®·i ngé xøng ®¸ng. ChÝnh v× vËy, mçi thµnh viªn trong c«ng ty ®ÒurÊt tù hµo ®îc lµm mét thµnh viªn trong c«ng ty, vµ hÕt lßng g¾n bã víi c«ng ty. Lßng trung thµnh cña nh©n viªn chÝnh lµ néi lùc quan träng nhÊt ®Óc«ng ty cã ®îc sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

48


Kho¸ luËn tèt nghiÖp ch¬ng 2 Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p vÒ x©y dùng vµ ph¸t huy yÕu tè v¨n ho¸ trong c¸c Doanh nghiÖp ë ViÖt Nam thêi héi nhËp 2.1. Bèi c¶nh vµ xu thÕ ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êt n íc §¹i héi ®¶ng lÇn thø IX ®·v¹ch râ: “toµn cÇu ho¸ kinh tÕ lµ xu thÕ kh¸ch quan, l«i kÐo ngµy cµng nhiÒu níc tham gia. Xu thÕ nµy ®ang bÞ mét sè níc ph¸t triÓn vµ c¸c tËp ®oµnkinh tÕ t b¶n xuyªn quèc gia chi phèi, chøa ®ùng nhiÒu m©u thuÉn, võa cã mÆt tÝch cùc, võa cã mÆt tiªu cùc, võa cã hîp t¸c, võa cã ®Êutranh”. Nh vËy, §¶ng ta ®·nhËn thøc ®îc sù cÇn thiÕt cña toµn cÇu ho¸ vµ c¶ nh÷ng mÆt bÊt lîi cña nã. Thùc vËy, trong toµn cÇu ho¸, lîi Ých d©n téc lµ lîi Ých tèi thîng kh«ng thÓ hi sinh, mµ tr¸i l¹i, ®ãlµ c¨n cø quan träng nhÊt ®Óthóc ®Èytham gia vµo qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸. Trong thêi ®¹i ngµy nay, niÒm tù hµo d©n téc g¾n liÒn víi søc m¹nh kinh tÕ, khoa häc c«ng nghÖ, víi tªn löa vò trô, víi nh÷ng nhµ khoa häc ®îc gi¶i thëng Nobel, víi nh÷ng ®ãnggãp cña tõng d©n téc cho nÒn v¨n minh nh©n lo¹i. C¸cdoanh nh©n vµ nh÷ng nhµ khoa häc lµ nh÷ng ®¹i diÖn xøng ®¸ngnhÊt, ®îc ®¸nhgi¸ cao trong cuéc sèng toµn cÇu ho¸ ngµy nay. Níc Mü ®îc biÕt ®Õnqua phÇn mÒm Microsoft, m¸y bay Boeing vµ phim ¶nh, níc NhËt qua «t« Toyota, m¸y ¶nh kü thuËt sè Canon, Hµn Quèc qua c¸c s¶n phÈm ®iÖn tö Samsung, giµy vµ thêi trang cao cÊp vµ mãn Pizza lµ h×nh ¶nh cña Italia, nem cuèn, phë, ¸o dµi…®·trë thµnh h×nh ¶nh g¾n bã víi mét níc ViÖt Nam v¨n hiÕn vµ mÕn kh¸ch. C¸c DN, th¬ng hiÖu ®ang g¸nh v¸c tr¸ch nhiÖm ®¹i diÖn cho d©n téc, cho ®Êtníc trªn thÕ giíi. Thay v× nghÜ ®Õnmét níc víi nh÷ng chiÕn tÝch, ngµy nay s¶n phÈm, th¬ng hiÖu ®ang®¹i diÖn cho tõng níc, DN, doanh nh©n vµ c¸c s¶n phÈm ®emVH cña d©n téc m×nh ra thÕ giíi.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

49


Kho¸ luËn tèt nghiÖp Bíc tiÕn quan träng ®Çu tiªn cña ViÖt Nam trong tiÕn tr×nh héi nhËp khu vùc vµ thÕ giíi lµ viÖc níc ta chÝnh thøc gia nhËp ASEANngµy 25/07/1995, ®ång thêi gia nhËp khu vùc mËu dÞch tù do ASEAN ( AFTA). Th¸ng 03/1996, níc ta ®·tham gia diÔn ®µn hîp t¸c ¸-¢u (ASEM) víi t c¸ch lµ thµnh viªn s¸ng lËp, nh»m thuËn lîi ho¸ th¬ng m¹i, ®Çut vµ hîp t¸c gi÷a c¸c nhµ DN ¸-¢u. Ngµy 15/06/1996, ViÖt Nam ®·göi ®¬nxin gia nhËp diÔn ®µn hîp t¸c kinh tÕ ch©u ¸ Th¸i B×nh D¬ng (APEC), lóc bÊy giê gåm 18 níc vµ l·nh thæ. Th¸ng 11/1998 chóng ta ®·®îc c«ng nhËn lµ thµnh viªn chÝnh thøc cña tæ chøc nµy. Th¸ng 12/1994, níc ta ®·göi ®¬nxin gia nhËp tæ chøc th¬ng m¹i thÕ giíi (WTO), vµ ngµy 07/11/2006, §¹i héi ®ång cña WTO ®· th«ng qua bé v¨n kiÖn gia nhËp WTO cña ViÖt Nam ®ångthêi chÝnh thøc kÕt n¹p ViÖt Nam lµm thµnh viªn WTO. Sau khi hoµn tÊt c¸c thñ tôc ph¸p lý liªn quan, ngµy 11/01/2007, ViÖt Nam ®·chÝnh thøc lµ thµnh viªn cña tæ chøc th¬ng m¹i thÕ giíi WTO, ®¸nh dÊu bíc tiÕn lín quan träng cña ViÖt Nam trong tiÕn tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ. Thùc tÕ cho thÊy, héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ vµ tÝch cùc tham gia vµo qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ ®·gióp chóng ta tiÕp thu c¸c kiÕn thøc khoa häc c«ng nghÖ, kü n¨ng qu¶n lý, n©ng cao tr×nh ®écho c¸n bé qu¶n lý vµ kinh doanh cña ViÖt Nam. C¸c doanh nh©n ViÖt Nam lÇn ®Çutiªn ®îc tiÕp xóc víi c¸c kü n¨ng hoµn toµn míi nh: Marketing, x©y dùng th¬ng hiÖu, ®¨ng ký b¶o hé b¶n quyÒn së h÷u trÝ tuÖ…lµm phong phó thªm kho tµng kiÕn thøc vÒ kinh doanh cña ngêi ViÖt Nam. Héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ cßn gióp chóng ta t¹o ®îc t duy lµm ¨n míi, thóc ®ÈychuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ, n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh. Nhê sù cä x¸t víi thÞ tr êng quèc tÕ mµ t duy kinh tÕ cña ViÖt Nam ®·®îc c¶i thiÖn ®¸ng kÓ, mét lo¹t c¸c DN v¬n lªn lµm ¨n thµnh c«ng kh«ng chØ ë thÞ tr êng trong níc mµ cßn c¶ ë thÞ tr êng níc ngoµi ( FPT, Vâng xÕp Duy Lîi, Phë 24,…). Nhê cã héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ, c¸c doanh nh©n ViÖt Nam ®·xÝch l¹i gÇn nhau, khiÕn hä kinh doanh kh«ng chØ v× lîi nhuËn mµ cßn ®Ót«n vinh tªn tuæi

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

50


Kho¸ luËn tèt nghiÖp ViÖt Nam trªn tr êng quèc tÕ, môc ®Ých b¶o vÖ th¬ng hiÖu cña hä kh«ng ph¶i chØ ®Óthu ®îc lîi nhuËn, mµ cßn ®Ób¶o vÖ uy tÝn cña d©n téc. Thùc tÕ ®·chøng tá, §¶ng vµ nhµ níc ta cã ®ñb¶n lÜnh ®Ókh¾c phôc khã kh¨n, khai th¸c lîi thÕ trªn thÞ tr êng thÕ giíi, gi÷ v÷ng, cñng cè ®éclËp tù chñ, ®Þnhhíng XHCN, an ninh quèc gia vµ b¶n s¾cv¨n ho¸ d©n téc. Héi nhËp ®em l¹i nhiÒu yÕu tè tÝch cùc cho VHKD ViÖt Nam nh: gãp phÇn kh¼ng ®Þnh vµ n©ng cao vai trß cña kinh doanh nãi chung vµ doanh nh©n nãi riªng trong ®êisèng x· héi ViÖt Nam, t¹o ®iÒukiÖn cho c¸c doanh nh©n ViÖt Nam cã c¬ héi ph¸t huy hÕt kh¶ n¨ng cña m×nh, n©ng cao tr×nh ®ékinh doanh cho phï hîp víi yªu cÇu cña thÞ tr êng, bæ sung thªm nh÷ng gi¸ trÞ míi cho v¨n ho¸ kinh doanh ViÖt Nam: t«n träng quyÒn së h÷u trÝ tuÖ, b¶o vÖ m«i tr êng, kh¬i dËy lßng tù hµo d©n téc cña ngêi ViÖt Nam trong kinh doanh quèc tÕ…Tuy nhiªn, do nÒn kinh tÕ níc ta cßn nhiÒu yÕu kÐm, t tëng b¶o hé cßn nÆng nÒ, nÕu kh«ng kÞp thíi kh¾c phôc, chóng ta cã thÓ bÞ thua thiÖt, thËm chÝ r¬i vµo nguy c¬ tôt hËu xa h¬n. Sù cä x¸t víi bªn ngoµi còng lµm béc lé nh÷ng ®iÓmyÕu trong v¨n ho¸ kinh doanh ViÖt Nam: mét sè ngêi ViÖt Nam trë nªn sïng ngo¹i qu¸ ®¸ng, phñ nhËn tÊt c¶ nh÷ng gi¸ trÞ cæ truyÒn cña d©n téc, lµm gi¶m sót uy tÝn cña doanh nh©n ViÖt Nam trong con m¾t cña nh÷ng ®èi t¸c níc ngoµi, mét sè l¹i vÉn gi÷ t tëng b¶o thñ, kh«ng muèn thay ®æi, nªn ®·trë nªn l¹c hËu víi bªn ngoµi, lµm ¶nh hëng ®Õnh×nh ¶nh ViÖt Nam trªn th¬ng trêng quèc tÕ. 2.2. Thùc tr¹ng vÒ x©y dùng vµ ph¸t huy yÕu tè v¨n hãa trong c¸c doanh nghiÖp ë ViÖt Nam thêi gian qua 2.2.1. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ®Æc ®iÓm cña VHDN ViÖt Nam 2.2.1.1.Qu¸tr×nh h×nh thµnh

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

51


Kho¸ luËn tèt nghiÖp ë ViÖt Nam, do nh÷ng ®Æc®iÓmlÞch sö, trong x· héi truyÒn thèng kinh tÕ thÞ tr êng ph¸t triÓn chËm vµ muén. Ngoµi sx n«ng nghiÖp vµ mét chót thñ c«ng nghiÖp, lu th«ng hµng ho¸ trªn thÞ tr êng phæ biÕn qua c¸c chî lµng, bu«n b¸n lín h¬n giao th¬ng qua c¸c vïng miÒn ( tøc lµ qua khái luü tre lµng) kh«ng nhiÒu vµ kh«ng lín. DÇn dÇn nhiÒu lÜnh vùc ®Òulät qua bµn tay Hoa th¬ng (Ba Tµu). Khi kinh tÕ t b¶n chñ nghÜa vµo níc ta cïng víi chÕ ®éthuéc ®Þa, nh÷ng ngêi cÊp tiÕn thÊy ®îc doanh tr êng lµ mét lîi khÝ lµm giµu cho m×nh vµ cho ®Êtníc, h×nh thµnh “®¹o lµm giµu” ë líp ngêi g¾n viÖc c«ng th¬ng víi tinh thÇn Duy T©n ë ®ÇuthÕ kû tr íc nh mét trµo lu cña tinh thÇn d©n téc. NhiÒu ngêi bá dÇn quan ®iÓmcæ ®iÓn cña c¸c nhµ nho coi khinh viÖc c«ng th¬ng, nhiÒu «ng quan trÎ bá c«ng ®êng sang lµm kinh doanh. §iÓn h×nh cho “ ®¹o lµm giµu Êy lµ cô L¬ng V¨n Can, cô luËn vÒ c¸ch lµm giµu nhng kh«ng ®Ó®¸nh mÊt c¸i ®¹o ®øccña ®êi thêng, g¾n c¸i thùc dông cña ®¹olµm giµu víi c¸i cao ®¹ocña kÎ sÜ Duy T©n. H¬n thÕ cô cßn g¾n thªm c¸i môc ®Ých lµm giµu kh«ng chØ ®Ó“ vinh th©n ph× gia” mµ cßn biÕt lµm viÖc nghÜa víi ®ångbµo vµ kÝn ®¸oh« hµo gióp níc…§ã lµ c¸i gèc cña VH lµ ph¬ng thøc øng xö x· héi ®Óhíng tíi môc tiªu x· héi. Ngay tõ thêi ®ãcô ®·nhËn ch©n c¸i h¹n chÕ cña ngêi ViÖt Nam thña ®ãtrªn doanh trêng: “ ngêi m×nh kh«ng cã th¬ng phÈm- kh«ng cã kiªn t©mkh«ng cã nghÞ lùc- kh«ng biÕt träng nghÒ- kh«ng cã th¬ng häc- kÐm ®êng giao thiÖp- kh«ng biÕt tiÕt kiÖm- khinh néi ho¸”. Tõ ®ã,h×nh thµnh nªn tÇng líp “t s¶n d©n téc” míi tiªu biÓu thêi Duy T©n: B¹ch Th¸i Bëi, NguyÔn S¬n Hµ, TrÇn Ch¸nh ChiÕu,Tr¬ng V¨n BÒn,…®·ý thøc ®îc nçi ®au mÊt níc, lu«n ®Òcao tinh thÇn d©n téc trong kinh doanh, dòng c¶m c¹nh tranh víi t b¶n Ph¸p, Hoa lóc bÊy giê ®ang lµm chñ trªn thÞ tr êng, hä chÝnh lµ nh÷ng ngêi ®·®Ætnh÷ng nÒn mãng ®Çutiªn cña VHDN níc ta.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

52


Kho¸ luËn tèt nghiÖp Trong nh÷ng n¨m thùc hiÖn thÓ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung, do thÞ trêng vµ c¸c quy luËt cña thÞ tr êng kh«ng ®îc c«ng nhËn, c¸c DN níc ta tiÕn hµnh s¶n xuÊt kinh doanh theo chØ tiªu ph¸p lÖnh ®îc ban hµnh tõ trªn, s¶n phÈm lµm ra ®îc giao nép lªn cÊp trªn, kh«ng tÝnh ®Õnnhu cÇu thÞ tr êng, kh«ng h¹ch to¸n ®Õngi¸ c¶, céng víi tiÒn l¬ng, tiÒn thëng trong DN kh«ng g¾n víi kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh…ThÓ chÕ kÕ ho¹ch hãa tËp trung còng kh«ng ®¶mb¶o tr¸ch nhiÖm vµ quyÒn h¹n cña DN víi t c¸ch lµ mét thùc thÓ kinh doanh, h¹n chÕ tÝnh s¸ng t¹o, tinh thÇn kinh doanh cña ngêi qu¶n lý DN. Tuy vËy, còng trong thêi kú nµy, cã nh÷ng c¸n bé qu¶n lý DN ®·m¹nh d¹n t×m tßi, thö nghiÖp c¸ch lµm ¨n míi, t¹o ra mét sè m« h×nh kinh doanh cã hiÖu qu¶. Nh÷ng m« h×nh nµy ®·nªu lªn mét sè nÐt ®Æctr ng cña VHDN thêi kú ®ã:tinh thÇn d¸m nghÜ d¸m lµm, n¨ng ®éng s¸ng t¹o, v¬n lªn kh¾c phôc khã kh¨n, thiÕu thèn. TruyÒn thèng v¨n ho¸ ®ã®·cã

¶nh hëng tèt ®èivíi thÕ hÖ doanh nh©n ngµy nay. C«ng cuéc ®æi míi ®îc kh¼ng ®Þnh tõ §¹i héi toµn quèc lÇn thø VI cña §¶ng (12/1986) vµ thÓ chÕ kinh tÕ thÞ tr êng ®îc c«ng nhËn ®·më ra cho c¸c DN, doanh nh©n níc ta nh÷ng ®iÒu kiÖn míi cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh ®Ótõng bíc h×nh thµnh nÒn VHKD phï hîp víi ®Æc®iÓm kinh tÕ, x· héi ë níc ta, ®ãlµ VHKD ViÖt Nam. C«ng cuéc ®æi míi ®·®em l¹i sù gi¶i phãng c¸c lùc lîng s¶n xuÊt, quyÒn tù do kinh doanh cña mäi c«ng d©n trong nh÷ng lÜnh vùc mµ ph¸p luËt kh«ng cÊm, mäi ngêi ®îc tù do ph¸t huy tµi n¨ng, trÝ tuÖ trong kinh doanh, lµm giµu cho m×nh vµ cho ®Êtníc, nh ®¹i héi IX cña §¶ng ®·quyÕt ®Þnh. Ngµy nay, ë ViÖt Nam ®·h×nh thµnh t duy kinh doanh míi mµ trong ®ã,môc ®Ýchkinh doanh cña mçi DN g¾n víi c«ng cuéc ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êtníc, v× lîi Ých cña c¸ nh©n, gia ®×nhvµ

lîi Ých cña c¶ ®Êtníc d©n téc. Mçi DN ph¸t triÓn kh«ng chØ v× b¶n th©n doanh nh©n, mµ cßn v× sù ph¸t triÓn cña quª h¬ng, cña mçi huyÖn tØnh, ®éng c¬ ®ãthóc ®Èy mçi doanh nh©n v¬n lªn. Môc ®Ých Êy ®ang ®îc thÓ hiÖn ngµy cµng râ nÐt trong chiÕn lîc ph¸t triÓn cña mçi DN, trong mçi

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

53


Kho¸ luËn tèt nghiÖp s¶n phÈm hµng ViÖt Nam chÊt lîng cao ®îc ngêi tiªu dïng b×nh chän trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y. VHKD ViÖt Nam ®îc h×nh thµnh lµ mét phÇn quan träng cña v¨n ho¸ ViÖt Nam ®îc lu truyÒn vµ båi ®¾ptõ thÕ hÖ nµy ®ÕnthÕ hÖ kh¸c mµ chóng ta cÇn gi÷ g×n vµ båi ®¾ptiÕp trong giai ®o¹n c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ hiÖn nay vµ chñ ®éng héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ. VHDN níc ta tiÕp thu nh÷ng nh©n tè v¨n ho¸ trong kinh doanh h×nh thµnh qua nhiÒu n¨m cña c¸c nÒn kinh tÕ hµng ho¸ trªn thÕ giíi, ®ångthêi tiÕp thu vµ ph¸t huy nh÷ng tinh hoa v¨n ho¸ trong kinh doanh cña cha «ng, vËn dông phï hîp víi ®Æc®iÓmcña x· héi ngµy nay, ®ãlµ hiÖn ®¹i ho¸ truyÒn thèng ®i®«i víi sù truyÒn thèng hãa hiÖn ®¹i. ChØ cã nh vËy míi kÕt hîp ®îc tèt truyÒn thèng vµ hiÖn ®¹i, ®ãlµ sù kÕt hîp cã chän läc vµ n©ng cao, tõng bíc h×nh thµnh VHDN mang ®Æcs¾cViÖt Nam.

2.2.1.2.Nh÷ng nÐt ®Æctr ng trong v¨n ho¸ kinh doanh ViÖt Nam

Trong bèi c¶nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ ngµy cµng s©u réng nh hiÖn nay, khi nh×n kü l¹i nÒn v¨n ho¸ truyÒn thèng cña d©n téc, bªn c¹nh mäi thÕ m¹nh vèn cã cña nã chóng ta vÉn thÊy cßn nh÷ng chç khiÕm khuyÕt rÊt ®¸nglu ý. Do hµng ngµn n¨m sèng tù cÊp tù tóc b»ng mét nÒn kinh tÕ tiÓu n«ng s¶n xuÊt nhá lµ phæ biÕn, víi chÕ ®éphong kiÕn n«ng nghiÖp cæ truyÒn thêng xuyªn theo chÝnh s¸ch “ träng n«ng øc th¬ng” lµ chñ yÕu, h¬n n÷a l¹i míi võa ph¶i tr¶i qua mét cuéc chiÕn tranh dai d¼ng víi c¬ chÕ quan liªu bao cÊp ®·h»n s©u trong nÕp nghÜ, nÕp lµm mäi ngêi thËm chÝ ®·trë thµnh nÕp vËn hµnh cña toµn bé ®êi sèng x· héi kÐo dµi tËn sau ngµy gi¶i phãng thèng nhÊt ®Êt níc, ®ÕnhiÖn thêi chóng ta vÉn cha cã ®îc mét nÒn VHKD ®óng nghÜa. ®i vµo thêi ®¹i c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸, ®ivµo x· héi ph¸t triÓn theo c¬ chÕ thÞ tr êng h×nh nh ®©ylµ chç h¹n chÕ lín nhÊt cña v¨n ho¸ ViÖt Nam.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

54


Kho¸ luËn tèt nghiÖp Qua mét sè ®iÒu tra x· héi häc, còng gièng nh ë nhiÒu níc ch©u ¸ kh¸c, trong c¸c DN ViÖt Nam thêng cã sù ph©n cÊp quyÒn lùc cao. Sù ph©n cÊp quyÒn lùc nµy thÓ hiÖn rÊt râ qua c¬ cÊu tæ chøc trong c¸c DN ViÖt Nam vµ møc ®éphô thuéc trong mèi quan hÖ gi÷a c¸c cÊp trong DN, nã ®îc biÓu hiÖn ra bªn ngoµi kh«ng chØ trong c«ng viÖc mµ trong c¶ c¸c mèi quan hÖ giao tiÕp. Trong x· héi ViÖt Nam, t«n ti trËt tù phô thuéc hai yÕu tè: chøc vô vµ tuæi t¸c. Gi¸m ®èclµ ngêi cã quyÒn quyÕt ®Þnh tèi cao vÒ c«ng viÖc, nhng ngay c¶ gi¸m ®èccòng ph¶i tá ra t«n träng nh÷ng ngêi cao tuæi, nhÊt lµ khi nh÷ng ngêi nµy lµm viÖc l©u n¨m trong c«ng ty. Trong giao tiÕp, ngêi ViÖt Nam cã xu híng hoµ nhËp vµo c¸c mèi quan hÖ ( cïng mét ngêi nhng lóc nµy lµ em, lóc kia lµ ch¸u, lóc kh¸c lµ anh, chÞ…) c¸ch xng h« trong c«ng ty phô thuéc vµo tuæi t¸c, ®ÞavÞ x· héi, thêi gian, kh«ng gian giao tiÕp cô thÓ. Nh©n viªn ViÖt Nam xng h« víi thñ tr ëng theo nhiÒu c¸ch “ V©ng, tha Anh” hoÆc “ V©ng, tha b¸c”, hoÆc cã khi lµ “ V©ng, tha thñ tr ëng”… trong khi nh©n viªn Anh, Mü th× chØ cã mét c¸ch xng h« duy nhÊt lµ “Yes, sir” ( V©ng, tha ngµi). Ngêi ViÖt Nam rÊt coi träng t×nh nghÜa vµ Ýt khi t¸ch b¹ch gi÷a cuéc sèng riªng t víi c«ng viÖc. Theo kh¶o s¸t cña t¹p chÝ nghiªn cøu kinh tÕ, ®èi víi 178 nhµ DN trÎ ViÖt Nam ë ba miÒn B¾c – Trung – Nam vÒ nh÷ng phÈm chÊt t©m lý ®¶m b¶o cho kinh doanh: 84.92%cho r»ng ph¶i coi träng t×nh c¶m, 69.12% kh¼ng ®Þnh s½n sµng hîp t¸c, 67.28% nhÊn m¹nh phÈm chÊt lu«n gióp ®ìnhau. NhiÒu DN ViÖt Nam, ®ÆcbiÖt lµ c¸c DN nhµ níc, quan t©m ®Õnnh©n viªn kh«ng chØ vÒ mÆt l¬ng bæng vµ sù th¨ng tiÕn trong c«ng viÖc mµ cßn c¶ vÒ nh÷ng nhu cÇu kh¸c cña hä trong cuéc sèng hµng ngµy nh nhµ cöa, ®Êt®ai, b¶o hiÓm y tÕ, b¶o hiÓm x· héi, ch¨m sãc con c¸i vµ gi¶i trÝ. Qua ®ã,cã thÓ thÊy c¸c tæ chøc DN ë ViÖt Nam gièng nh nh÷ng gia ®×nhthu nhá, viÖc qu¶n lý DN theo kiÓu gia ®×nhtrÞ,- dÊu Ên cña phong c¸ch qu¶n lý “ gia tr ëng” ( fatherlism).

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

55


Kho¸ luËn tèt nghiÖp Ngêi ViÖt Nam cã tÝnh cÈn träng cao, kh«ng thÝch m¹o hiÓm, tin vµo vËn may. Theo ®iÒu tra 2 n¨m 96-97 cña trung t©m ®µo t¹o qu¶n lý Ph¸p- ViÖt(CFVG) ë Hµ Néi, 83% sè ngêi ®îc hái coi tÝnh æn ®Þnh ( kh«ng bÞ mÊt viÖc) lµ yÕu tè c¬ b¶n ®Óchän n¬i lµm viÖc. §a phÇn muèn lµm viÖc t¹i c¸c DN nhµ níc v× c«ng viÖc æn ®Þnh h¬n, dï víi ®ång l¬ng khiªm tèn. chÝnh v× t©m lý ®Òcao tÝnh æn ®Þnhmµ nhiÒu DN a lµm theo lèi cò, cã xu híng chän b¹n hµng ®·quen biÕt tuy gi¸ c¶ kh«ng hÊp dÉn b»ng b¹n hµng míi, nhng l¹i Ýt gÆp rñi ro h¬n. H¬n n÷a, ®asè DN ViÖt Nam tin vµo “ sè’ vµ sù “ may rñi” trong kinh doanh. Thùc tÕ lµ hÇu hÕt c¸c DN, kÓ c¶ DN nhµ níc, ®Òucã ®Æt ban thê vµ cã th¾p h¬ng vµo c¸c ngµy r»m hay mïng mét ¢m LÞch hµng th¸ng. NhiÒu doanh nh©n, tõ c¸c vÞ gi¸m ®èccña c¸c c«ng ty danh tiÕng ®Õnnh÷ng ngêi bu«n b¸n nhá, rÊt hay ®ilÔ chïa vµo dÞp ®Çun¨m vµ cuèi n¨m, hÇu hÕt hä ®Òucã t©m lý “ cã thê cã thiªng, cã kiªng cã lµnh”. §iÒu nµy cho thÊy sù thiÕu tù tin lu«n thêng trùc trong con ngêi ViÖt Nam, mµ nguyªn nh©n mét phÇn lµ tõ qu¸ khø bÊt æn v× thiªn tai, ®Þchho¹ ®edo¹ thêng xuyªn. Còng gièng nh mét sè níc ch©u ¸ kh¸c, phong c¸ch giao tiÕp cña ngêi ViÖt Nam mang tÝnh «n hoµ, tr¸nh xung ®ét trùc diÖn trong quan hÖ, lu«n cã ý thøc “ gi÷ thÓ diÖn”. DÔ thÊy nhÊt lµ kh¸c víi c¸c doanh nh©n Ph¬ng T©y thêng nãi “ kh«ng” víi c¸c lêi ®ÒnghÞ cña phÝa ®èit¸c mét c¸ch kh¸ dÔ dµng, doanh nh©n ViÖt Nam thêng nãi “ chóng t«i sÏ xem xÐt vÊn ®Ònµy”, “ chóng t«i sÏ liªn l¹c víi «ng ( Bµ) ngay khi cã quyÕt ®Þnhcô thÓ” nh»m tr¸nh lµm tæn th¬ng ®Õn®èi t¸c vµ lµm ¶nh hëng ®Õnmèi quan hÖ sau nµy. §©y còng lµ ®Æc®iÓmdÔ g©y hiÓu lÇm cho nh÷ng ®èit¸c lÇn ®Çu tiªn lµm viÖc víi ngêi ViÖt Nam. T©m lý nµy kh«ng chØ biÓu hiÖn trong th¬ng thuyÕt mµ ngay c¶ trong c¸c mèi quan hÖ giao tiÕp hµng ngµy, ngêi ViÖt Nam còng tr¸nh nãi tõ “ kh«ng’. Hä cho r»ng thµ im lÆng cßn h¬n nãi th¼ng ra ®iÒu ®ã. VÝ dô: c¸c DN ViÖt Nam khi tuyÓn dông thêng cã mét vßng lµ vßng xem hå s¬, thÝ sinh ®îc lùa chän sÏ ®îc mêi dù pháng

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

56


Kho¸ luËn tèt nghiÖp vÊn, trong khi nh÷ng thÝ sinh kh«ng hÒ nhËn ®îc håi ©m g× sau mét thêi gian chê ®îi sÏ tù hiÓu lµ hå s¬ cña m×nh bÞ tõ chèi. Th«ng lÖ nµy kh¸c h¼n víi c¸c DN ë ph¬ng T©y hoÆc nhiÒu DN ViÖt Nam liªn doanh víi níc ngoµi, thÝ sinh kh«ng tróng tuyÓn sÏ nhËn ®îc mét l¸ th tõ chèi rÊt lÞch sù. §iÒu nµy sÏ g©y ®îc t×nh c¶m víi tÊt c¶ c¸c øng viªn vµ gãp phÇn x©y dùng h×nh ¶nh tèt ®ÑpvÒ c«ng ty. C¸c mèi quan hÖ c¸ nh©n cã vai trß quan träng trong kinh doanh ë ViÖt Nam. Theo cuéc ®iÒu tra x· héi häc th¸ng 05/2003 ë TP. HCM cho thÊy, cã tíi 41%®ångý víi quan ®iÓm:“ trong kinh doanh, kh«ng biÕt nhê v¶, ch¹y chät th× ch¼ng lµm ®îc g× hÕt”, vµ 57% cho r»ng : ‘ trong kinh doanh, quen biÕt réng nhiÒu khi quan träng h¬n n¨ng lùc”. Mµ nh÷ng nÕp nghÜ nµy thùc sù ®·h×nh thµnh tõ rÊt xa xa trong t©m trÝ ngêi ViÖt, ®·®îc ®óckÕt l¹i : “ nhÊt th©n nh× quen”, “ giµu v× b¹n”… chÝnh v× vËy, nh÷ng doanh nh©n ViÖt Nam coi viÖc ®Çut cho c¸c mèi quan hÖ nh mét h×nh thøc lµm ¨n vµ lµ mét c¸ch ®Ó“ tù b¶o hiÓm” . VÒ l©u dµi, chóng ta cÇn cã nh÷ng biÖn ph¸p c¶i thiÖn t×nh h×nh nµy, nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éngkinh doanh cña c¸c DN ViÖt Nam. NÕp sèng d©n chñ b×nh ®¼ng( biÓu hiÖn cña tÝnh céng ®ång) lµ nh©n tè c¬ b¶n dÉn ®ÕntruyÒn thèng l·nh ®¹otËp thÓ trong c¸c DN ViÖt Nam ®ÆcbiÖt lµ c¸c DN nhµ níc, dùa trªn nguyªn t¾c “ tËp thÓ l·nh ®¹o, c¸ nh©n phô tr¸ch”. ViÖc ra quyÕt ®Þnhë c¸c DN ViÖt Nam ®ßihái nhiÒu thêi giam v× chÞu ¶nh hëng cña ý kiÕn tËp thÓ: “ ban l·nh ®¹o ra quyÕt ®Þnh trªn c¬ së cã sù tham gia ý kiÕn cña nh©n viªn”. Tuy nhiªn, trong DN “ nÕp sèng d©n chñ” nhiÒu khi chØ mang tÝnh h×nh thøc: nhiÒu gi¸m ®èc( ®Æc biÖt trong DN nhµ níc) lu«n khuyÕn khÝch nh©n viªn nãi th¼ng nãi thËt” nhng khi nh©n viªn d¸m gãp ý hay phª b×nh th¼ng th¾n th× l¹i t×m c¸ch g©y khã dÔ. TÝnh coi träng tËp thÓ trong v¨n ho¸ ViÖt Nam nãi chung cßn thÓ hiÖn ë tinh thÇn t¬ng th©n t¬ng ¸i, s½n sµng gióp ®ìlÉn nhau khi ho¹n n¹n, khi gÆp khã kh¨n ( ®Òn¬n ®¸p nghÜa, ñng hé ®ångbµo lò lôt…).

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

57


Kho¸ luËn tèt nghiÖp BÒ ngoµi, DN ViÖt Nam coi träng lîi Ých tËp thÓ ( c¸c thµnh tÝch c¸ nh©n thêng g¾n liÒn víi vai trß cña tËp thÓ), nhng thùc tÕ ngêi lao ®éng ViÖt Nam quan t©m ®Õnlîi Ých c¸ nh©n nhiÒu h¬n, nhÊt lµ ë miÒn B¾c ( “ lµm mét m×nh dÔ h¬n lµm víi ngêi kh¸c”, “ ai lµm ngêi Êy chÞu”…). Thùc chÊt, ®ãlµ sù thñ tiªu vai trß cña c¸ nh©n, thÓ hiÖn qua c¸ch gi¶i quyÕt c«ng viÖc theo lèi “ hoµ c¶ lµng” nh©n viªn kh«ng d¸m nãi lªn quan ®iÓm cña m×nh trong cuéc häp, trong giao tiÕp hµng ngµy nh©n viªn lu«n cè che giÊu ®inh÷ng c¸ tÝnh riªng ®éc®¸ocña m×nh…T©m lý coi träng con dÊu cña tËp thÓ h¬n ch÷ ký c¸ nh©n còng chøng tá ®iÓmnµy cña v¨n ho¸ ViÖt Nam. Trong v¨n ho¸ cæ truyÒn ViÖt Nam còng nh ®¬ng ®¹i, vÞ trÝ cña ngêi phô n÷ ®îc ®Òcao h¬n ë nhiÒu níc kh¸c trong khu vùc, vµ do ®ãý thøc vÒ sù b×nh ®¼ngnam n÷ trong DN ViÖt Nam cao h¬n nhiÒu so víi c¸c quèc gia ch©u ¸ kh¸c. Tuy nhiªn, thùc tÕ møc ®énµy cßn xa míi ®¹t nh chóng ta mong ®îi. V× thÕ, nh÷ng gi¸ trÞ mang nam tÝnh nh: thµnh ®¹t, quyÒn lùc, tÝnh quyÕt ®o¸ndÔ ®îc ®Òcao h¬n lµ c¸c gi¸ trÞ n÷ tÝnh nh: lßng bao dung, th«ng c¶m…trong c¸c DN ViÖt Nam. VËy cã thÓ thÊy bªn c¹nh nh÷ng u thÕ: coi träng t tëng nh©n b¶n, chuéng sù hµi hoµ, tinh thÇn cÇu thùc, ý chÝ phÊn ®Êutù lùc, tù cêng… cßn tån t¹i kh«ng Ýt nh÷ng khiÕm khuyÕt trong v¨n ho¸ ViÖt Nam:yªu thÝch trung dung, yªn vui víi c¶nh nghÌo, dÔ dµng tho¶ m·n víi nh÷ng lîi Ých tríc m¾t, ng¹i c¹nh tranh, “ träng n«ng khinh th¬ng”, tËp qu¸n sinh ho¹t t¶n m¹n cña kinh tÕ tiÓu n«ng, t«n sïng kinh nghiÖm, kh«ng d¸m ®æi míi, tÝnh t lîi qu¸ lín, thãi quen tuú tiÖn, quen sèng theo lÖ lµng… 2.2.2. T×nh h×nh x©y dùng vµ ph¸t huy yÕu tè v¨n ho¸ trong DN ViÖt Nam thêi gian gÇn ®©y 2.2.2.1.Mét sè biÓu hiÖn cña VHDN ë ViÖt Nam thêi gian qua

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

58


Kho¸ luËn tèt nghiÖp C¸c vËt thÓ h÷u h×nh (nh v¨n phßng, bµn ghÕ, tµi liÖu…)lµ m«i tr êng mµ nh©n viªn lµm viÖc. Chóng cã ¶nh hëng trùc tiÕp lªn phong c¸ch lµm viÖc, c¸ch ra quyÕt ®Þnh,phong c¸ch giao tiÕp vµ ®èixö víi nhau. Ngîc l¹i, phong c¸ch lµm viÖc, ra quyÕt ®Þnh, giao tiÕp vµ ®èi xö cã ¶nh hëng trë l¹i ®èi víi nh÷ng vËt thÓ h÷u h×nh ®ã. Phong c¸ch lµm viÖc chuyªn nghiÖp cÇn thiÕt ph¶i ®ù¬ctrang bÞ nh÷ng c«ng cô lµm viÖc hiÖn ®¹i phï hîp: giao tiÕp chñ yÕu b»ng e- mail, fax,m¸y chiÕu. §©y còng lµ phong c¸ch chuyªn nghiÖp trong hÇu hÕt c¸c DN trÎ ë ViÖt Nam hiÖn nay. HÇu hÕt c¸c DN ViÖt Nam hiÖn nay, tõ quy m« nhá ®Õnlín ®Òutù ý thøc ®îc tÇm quan träng cña h×nh ¶nh doanh nghiÖp vµ ®ang tÝch cùc hµnh ®éng nh»m x©y dùng h×nh ¶nh doanh nghiÖp cña m×nh. Nh÷ng nh©n tè: Logo, website, c¸ch ®ãnggãi s¶n phÈm, kiÓu d¸ng card visit, kiÓu d¸ng cña hµng hãa, vÞ trÝ vµ thêi gian më cöa, th¸i ®écña nh©n viªn víi kh¸ch hµng, c¸ch ¨n mÆc cña nh©n viªn,.. ®Òu®îc c¸c DN chó ý tíi nh»m t¹o Ên tîng tèt ®Ñp trong m¾t kh¸ch hµng. Tuy nhiªn, ë nhiÒu n¬i ®iÒu nµy chØ mang tÝnh h×nh thøc, hä chØ lµm ra vÎ lµ cã tÝnh chuyªn nghiÖp chø cha thËt sù thÊm nhuÇn vµo t tëng cña DN mét nÐt v¨n ho¸ ®Æctr ng nµo. Së dÜ nh vËy lµ do c¸c DN ë níc ta cha x¸c ®Þnh râ ®îc triÕt lý kinh doanh cña m×nh, chñ yÕu lµ c¸c triÕt lý chung chung, v« thëng v« ph¹t, kh«ng mang dÊu Ên riªng cña DN: “v× nh©n d©n phôc vô”, “ chóng ta ph¶i biÕt hy sinh cho lîi Ých tËp thÓ”…§asè triÕt lý kinh doanh t nh©n níc ta hiÖn nay lµ sao chÐp “ nguyªn xi” cña níc ngoµi vµ chñ yÕu ®Óqu¶ng c¸o nªn chØ cã gi¸ trÞ vÒ mÆt h×nh thøc, trong khi nh÷ng DN cã vèn ®Çut níc ngoµi l¹i coi triÕt lý nh lµ yÕu tè søc m¹nh qu¶n lý cña m×nh. Theo ®iÒu tra cña VIM phèi hîp víi viÖn VH th«ng tin( Bé VHTT), cã tíi 70% DN cã vèn ®Çut níc ngoµi ë ViÖt Nam ®·x©y dùng ®îc b¶n s¾cv¨n ho¸ doanh nghiÖp. Bªn c¹nh ®ãcòng cã mét sè doanh nghiÖp ViÖt Nam còng rÊt quan t©m ®Õn®êi sèng cña ngêi lao ®éng, cïng ®ång cam céng khæ chia ngät sÎ bïi víi hä, mÆc dï lµm ¨n kh«ng cã l·i nhng vÉn gi÷ ®îc nÐt ®Ñp truyÒn

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

59


Kho¸ luËn tèt nghiÖp thèng cña c¸c DN: thëng TÕt cho nh©n viªn. Nh÷ng g× mµ ngêi lao ®éng nhËn ®îc, dï Ýt ái nhng sÏ trë thµnh ®éng lùc ®Óhä nç lùc h¬n trong c«ng viÖc. Nh÷ng sù chia sÎ ®ãcµng lµm cho mèi quan hÖ trong DN Êm ¸p h¬n, thÓ hiÖn mét tÇm cao cña v¨n ho¸ doanh nghiÖp. Th«ng qua mét sè mÉu qu¶ng c¸o tuyÓn dông ë ViÖt Nam còng cã thÓ thÊy biÓu hiÖn cña v¨n ho¸ doanh nghiÖp: mét sè thÓ hiÖn qu¸ râ sù ph©n biÖt vÒ tuæi t¸c, giíi tÝnh, t×nh tr¹ng h«n nh©n, thËm chÝ ngo¹i h×nh øng viªn, hé khÈu…mµ kh«ng chó ý tíi ®iÒuc¨n b¶n cña øng viªn khi tuyÓn chän nh©n lùc ®ãlµ: n¨ng lùc cèng hiÕn, søc s¸ng t¹o, kh¶ n¨ng s½n sµng lµm nh÷ng viÖc khã kh¨n, kh¶ n¨ng thÝch øng víi v¨n ho¸ doanh nghiÖp,… Kh«ng dõng l¹i ë ®ã, ®i s©u vµo nghiªn cøu quy tr×nh tuyÓn dông cña c¸c DN ViÖt Nam còng cho thÊy tÝnh cøng nh¾c, cha t«n träng ngêi lao ®éng,cha thÓ hiÖn ®óngmùc v¨n ho¸ tuyÓn dông. NhiÒu c«ng ty yªu cÇu ngay tõ ®Çuph¶i nép b¶n photocopy cã c«ng chøng hµng lo¹t giÊy tê, b»ng cÊp, chøng minh, hé khÈu, quyÕt ®Þnh th«i viÖc, hîp ®ång lao ®éngcò…NhiÒu c«ng ty xem viÖc mêi øng viªn pháng vÊn nh ban mét ©n huÖ, hä gäi ®iÖn tho¹i mêi øng viªn ®Õnpháng vÊn råi cho ®îi hµng giê, kh«ng mét lêi xin lçi. H¬n thÕ n÷a th¸i ®éthiÕu lÞch sù trong lóc pháng vÊn cña nhiÒu «ng chñ, bµ chñ, nh÷ng c©u hái céc lèc, thiÕu danh xng, nh÷ng c¸i hÊt hµm, ra hiÖu tá vÎ coi thêng, nh÷ng ¸nh m¾t dß xÐt,…Ýt ngêi chÞu nhËn thøc ®îc r»ng quan hÖ lao ®énglµ quan hÖ hîp t¸c b×nh ®¼nghai bªn cïng cã lîi . Sau buæi pháng vÊn, øng viªn còng kh«ng hÒ nhËn ®îc bÊt cø håi

©m nµo tõ phÝa DN, khiÕn hä kh«ng hÒ biÕt cuéc pháng vÊn cã høa hÑn g× vÒ sau kh«ng, PhÐp lÞch sù tèi thiÓu yªu cÇu DN cã lêi c¶m ¬n vµ th«ng b¸o kÕt qu¶ ®Õnngêi ®îc mêi pháng vÊn. Trong khi, ®asè c¸c c«ng ty níc ngoµi, ®ÆcbiÖt lµ c¸c c«ng ty ch©u ¢u, Mü lu«n thÓ hiÖn tÝnh chuyªn nghiÖp trong c«ng t¸c tuyÓn dông. Hä mêi øng viªn ®Õnvíi th¸i ®étr©n träng vµ thÓ hiÖn mong muèn cã quan hÖ hîp t¸c b×nh ®¼ng,hai bªn cïng cã lîi. C¸c buæi pháng vÊn thêng ®îc tæ chøc rÊt ®óng giê vµ nÕu cã bÞ

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

60


Kho¸ luËn tèt nghiÖp chËm trÔ chót ®Ønh th× øng viªn ®îc gi¶i thÝch, xin lçi. Trong lóc pháng vÊn, hä lu«n tá th¸i ®ét«n träng øng viªn. C¸c c©u hái lu«n ®îc kÌm theo danh xng vµ thêng ®îc diÔn ®¹t kh«ng ph¶i theo c¸ch truy vÊn céc lèc, øng viªn ®îc xem lµ mét “ ®èi t¸c” vµ môc ®Ých cña cuéc pháng vÊn lµ hai bªn cïng t×m hiÓu nhau, cïng t×m kiÕm c¬ héi hîp t¸c, chø hoµn toµn kh«ng cã kh¸i niÖm “ xin, cho”. Sau khi pháng vÊn, øng viªn thêng nhËn ®îc th c¶m ¬n vµ th«ng b¸o kÕt qu¶. Thùc ra, v¨n ho¸ tuyÓn dông phÇn nµo nãi lªn VHDN vµ tÝnh c¸ch cña cÊp qu¶n lý DN. Ên tîng ®Çutiªn vÒ c¸ch hµnh xö chuyªn nghiÖp hay kh«ng chuyªn nghiÖp cña bé phËn tuyÓn dông vµ nh÷ng ngêi tham gia ®ãn tiÕp, pháng vÊn sÏ ®äng l¹i kh¸ l©u trong lßng øng viªn. Kh¸ nhiÒu c«ng ty hiÖn nay, chØ nghe ®Õntªn th«i, nhiÒu øng viªn “ s¸ng gi¸” ®Òul¾c ®Çu,ngao ng¸n, b¶o nhau: “ Th«i ®õng ®Õnlµm g×, chØ chuèc thªm nçi bùc m×nh”. PhÇn lín c¸c c«ng ty thµnh ®¹t hoÆc ®angph¸t triÓn muèn g©y Ên tîng ®èi víi mäi ngêi vÒ sù kh¸c biÖt, thµnh c«ng vµ søc m¹nh cña hä b»ng nh÷ng c«ng tr×nh kiÕn tróc ®ÆcbiÖt vµ ®åsé. Nh÷ng c«ng tr×nh kiÕn tróc nµy ®îc sö dông nh biÓu tîng vµ h×nh ¶nh vÒ tæ chøc. Nh÷ng thiÕt kÕ néi thÊt( mµu s¾cth¶m nÒn v¨n phßng, mµu s¬n têng, tranh ¶nh, kiÓu bµn ghÕ, …)còng rÊt ®îc c¸c c«ng ty, tæ chøc quan t©m. Ngay trong nh÷ng hµnh vi giao tÕ hµng ngµy, ë c¸c DN ViÖt Nam ®angdÇn h×nh thµnh nh÷ng quy ®ÞnhbÊt thµnh v¨n trong v¨n ho¸ øng xö ch¼ng h¹n nh: nh©n viªn trÎ kh«ng thÓ ngang nhiªn b¾t tay víi kh¸ch hµng lín tuæi h¬n m×nh, nh©n viªn ph¶i tù biÕt cÇn ngåi ë vÞ trÝ nµo cho thÝch hîp, cïng ®icÇu thang bé víi phô n÷ mÆc v¸y th× ph¶i ®itr íc dÉn ®êng chø kh«ng thÓ ®i sau…VHDN cßn biÓu hiÖn qua h×nh ¶nh DN ho¹t ®éng minh b¹ch, m«i tr êng lµm viÖc th©n thiÖn, hµnh vi øng xö v¨n minh, sèng cã tr¸ch nhiÖm víi céng ®ångvµ m«i tr êng. Nh÷ng n¨m gÇn ®©y, nhiÒu DN ViÖt Nam ®·quan t©m ®ÕnviÖc x©y dùng VHDN, khi chuÈn bÞ c¸c dù ¸n ph¸t triÓn trong t¬ng lai, bªn c¹nh kÕ

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

61


Kho¸ luËn tèt nghiÖp ho¹ch kinh doanh,tæ chøc, tiÕp thÞ,…lµ kÕ ho¹ch ®µo t¹o ®éi ngò nh©n viªn, quy t¾c phèi hîp nhãm lµm viÖc, quy ®Þnh øng xö víi kh¸ch hµng… kh¸ cô thÓ. ThËm chÝ cã DN kh«ng hÒ tiÕc tiÒn mêi c«ng ty níc ngoµi vµo ho¹ch ®Þnh v¨n ho¸ doanh nghiÖp cho c«ng ty m×nh. Häc tËp VHDN tiªn tiÕn níc ngoµi ®·trë thµnh t duy míi cña c¸c nhµ DN ViÖt Nam. Tuy nhiªn, x©y dùng VHDN cÇn ph¶i b¸m s©u vµo nÒn VH d©n téc míi ph¸t huy tèi ®ahiÖu qu¶. T×nh h×nh vi ph¹m luËt ph¸p trong kinh doanh ë ViÖt Nam hiÖn nay vÒ b¶n quyÒn th¬ng hiÖu, së h÷u trÝ tuÖ, trèn thuÕ, gian lËn th¬ng m¹i, bu«n b¸n ho¸ ®¬n,b¶o vÖ m«i tr êng, b¶o hé lao ®éngcßn x¶y ra phæ biÕn. ThËm chÝ DN cho ra ®êis¶n phÈm míi, chØ 15 ngµy sau lµ hµng gi¶ ®·®îc bµy b¸n trªn thÞ tr êng, theo «ng Antonio Berenguer, tham t¸n th¬ng m¹i cña ph¸i ®oµn Uû Ban Ch©u ¢u(EC)t¹i ViÖt Nam: tû lÖ hµng gi¶ ë ViÖt Nam rÊt lín: 8%®èivíi dîc phÈm,25%®èivíi rîu m¹nh,…(8). §iÒu nµy chøng tá mét tÇm VHDN cßn non yÕu trong céng ®ång DN ViÖt Nam. H¬n n÷a, trong quan hÖ víi ®èit¸c, kh¸ch hµng, nhiÒu DN cßn cha t«n träng ch÷ tÝn, cha am hiÓu VH cña tõng ®èit¸c khi hîp t¸c víi hä. Th«ng qua c¸c cuéc häp trong néi bé DN còng nhËn thÊy VHDN ë ®a sè c¸c DN ViÖt Nam cßn nhiÒu bÊt cËp: nhiÒu cuéc häp lµ ®éctho¹i, nh©n viªn kh«ng d¸m nãi ra chÝnh kiÕn cña m×nh,... l·nh ®¹o vµ nh©n viªn th× kh«ng tin tëng lÉn nhau, giao viÖc g× cho nh©n viªn còng ph¶i rµ so¸t l¹i mµ vÉn cã sai sãt. Ngay trong quan hÖ néi bé ®·vËy, ®èivíi c¸c tæ chøc kh¸c ë bªn ngoµi, ch¼ng h¹n trong khi huy ®éng vèn ë c¸c Ng©n hµng, hoÆc trªn thÞ tr êng chøng kho¸n, DN ViÖt Nam còng thêng cung cÊp nh÷ng th«ng tin thiÕu trung thùc vÒ thùc tr¹ng tµi chÝnh cña DN, cã khi cßn kh«ng ®¶mb¶o ®óngcam kÕt víi c¸c chñ nî…Cßn ®èivíi kh¸ch hµng th× thêng kh«ng cung cÊp ®Çy®ñth«ng tin cho hä vÒ s¶n phÈm ®emb¸n, kh«ng t«n träng kh¸ch hµng.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

62


Kho¸ luËn tèt nghiÖp 2.2.2.2. C¸c phong c¸ch l·nh ®¹o, t¸c phong lµm viÖc phæ biÕn trong doanh nghiÖp ViÖt Nam

HiÖn nay, kh«ng Ýt cÊp l·nh ®¹o, kh«ng Ýt DN vµ doanh nh©n cßn coi x©y dùng v¨n ho¸ doanh nghiÖp, VH doanh nh©n lµ vÊn ®ÒviÓn v«ng, n»m ngoµi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh(5).Thêi gian qua ë ViÖt Nam ®· vµ ®ang h×nh thµnh nh÷ng t tëng lÖch l¹c vÒ môc ®Ých cña kinh doanh: “Sèng chÕt mÆc bay, tiÒn thÇy bá tói”, “sÕp lu«n lu«n ®óng”, “tiÒn c«ng lµ cña chïa”, “ bªn B lµ chïm khÕ ngät” …Tuy nhiªn bªn c¹nh ®ã,còng tån t¹i nh÷ng triÕt lý tÝch cùc: “ mét sù bÊt tÝn, v¹n sù bÊt tin”, “ kh¸ch hµng lµ thîng ®Õ”, “bu«n cã b¹n b¸n cã phêng”, vui lßng kh¸ch ®Õn, võa lßng kh¸ch ®i”, “ chÊt lîng lµ sè mét”, “ch÷ tÝn quý h¬n vµng”… HÇu hÕt c¸c DN ViÖt Nam hiÖn nay thuéc lo¹i DN võa vµ nhá(h¬n 90% tæng sè DN), víi phong c¸ch qu¶n lý kiÓu gia ®×nh, hay cßn gäi lµ “qu¶n trÞ theo sù thuËn tiÖn”: Gi¸m ®èccòng lµ chñ DN, n¾m mäi viÖc kinh doanh, cßn ngêi nhµ n¾m tiÒn b¹c sæ s¸ch. Trung t©m quyÒn lùc n»m trong tay gia ®×nh, ý kiÕn cña nh©n viªn bÞ g¹t bá ra ngoµi do ngêi th©n cña gi¸m ®èckh«ng chÊp nhËn, thËm chÝ cã DN t¬ng ®èi lín, vî cña gi¸m ®èccßn can thiÖp c¶ vµo viÖc Héi ®ångqu¶n trÞ!. Trong khi v¨n hãa giao quyÒn lu«n khuyÕn khÝch mäi ngêi béc lé nh÷ng ý kiÕn tr¸i ngîc nhau th× sù tËp trung quyÒn lùc vµo mét nhãm nhá gia ®×nhhay ®Óngêi nhµ can thiÖp vµo, sÏ giÕt chÕt tõ trong trøng níc mäi ý tëng, kÕ ho¹ch kinh doanh, g©y nªn t©m lý thiÕu tù tin n¬i nh©n viªn, tiªu diÖt tÝnh chñ ®éng, sù s¸ng t¹o vµ khiÕn hä kh«ng d¸m chia sÎ g¸nh v¸c tr¸ch nhiÖm cïng c«ng ty. Trong hÇu hÕt c¸c DN ViÖt Nam, nh©n viªn kh«ng biÕt hoÆc rÊt m¬ hå vÒ tiÒn ®åcña DN, v× hÇu hÕt c¸c DN ë níc ta ®Òucha x¸c ®Þnh®îc sø mÖnh, môc tiªu chiÕn lù¬c còng nh chiÕn lîc kinh doanh cña m×nh, hoÆc nÕu cã th× chØ lµ h×nh thøc, cha cËp nhËt ®Õntõng nh©n viªn vÒ vai trß cña hä trong viÖc thùc hiÖn c¸c môc tiªu cña DN. Do ®ã,c¸c nh©n viªn khã

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

63


Kho¸ luËn tèt nghiÖp cã thÓ lµm viÖc víi sù høng thó, tÝch cùc vµ s¸ng t¹o, mµ chØ biÕt chÊp nhËn víi hiÖn t¹i, DN th× cø giËm ch©n t¹i chç. H¬n n÷a, c¸c nh©n viªn th êng kh«ng thèng nhÊt víi nhau vÒ c¸ch suy nghÜ, tiÕp cËn vÊn ®Ò,c¸ch gi¶i quyÕt c¸c c«ng viÖc, vµ ngay c¶ trong c¸ch diÔn gi¶i c¸c quy ®Þnhcña DN. HÖ thèng qu¶n lý ë hÇu hÕt c¸c DN ViÖt Nam ®îc tæ chøc theo chiÒu däc víi nhiÒu cÊp bËc nªn nh÷ng nhµ qu¶n lý thêng xem viÖc l·nh ®¹o lµ thùc thi quyÒn lùc, kh«ng tin tëng nh©n viªn, xem hä nh lµ nh÷ng “ c«ng d©n h¹ng hai”, khen thëng kh«ng c«ng b»ng, tÖ h¬n, viÖc ph©n chia lîi Ých trong DN thêng thiªn vÒ quyÒn lîi cña c¸c nhµ qu¶n lý. Còng chÝnh v× kh«ng cã mét con ®êng ®irâ rµng, nhÊt qu¸n mµ c¸c nh©n viªn ViÖt Nam lu«n ph¶i thô ®énglµm theo nh÷ng kÕ ho¹ch bÊt ngê nµo ®ãmµ kh«ng hÒ ®îc gi¶i thÝch. HÖ thèng th«ng tin trong néi bé DN ë ViÖt Nam cha hoµn h¶o, dÉn ®Õnc¸c th«ng tin néi cÊp kh«ng ®îc cung cÊp cho toµn thÓ nh©n viªn mét c¸ch c«ng khai, ®Çy®ñvµ kÞp thêi, xuÊt hiÖn nhiÒu tin ®ånkh«ng chÝnh x¸c, g©y x¸o trén cho ho¹t ®éngcña DN. HÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam cha x©y dùng ®îc h×nh ¶nh cña DN m×nh mét c¸ch ®Çy®ñvµ chÝnh x¸c, khiÕn c¸c nh©n viªn c¶m thÊy bÊt m·n v× h×nh ¶nh cña m×nh bÞ g¾n víi h×nh ¶nh cña doanh nghiÖp. Nh©n viªn trong c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam nhÊt lµ trong DNNN, hä ch¼ng cã Ên tîng g× vÒ c¸c gi¸m ®èccao cÊp, cßn ®èivíi c¸c nhµ qu¶n lý cÊp trung th× gièng nh nh÷ng ngêi “ cai qu¶n thuéc ®Þa”. Nguyªn nh©n lµ tõ phÝa l·nh ®¹o: hä kh«ng ý thøc ®îc r»ng ngoµi viÖc ph¶i ®eml¹i lîi Ých vËt chÊt cho nh©n viªn, hä cßn ph¶i thùc hiÖn sø m¹ng thu hót vµ thuyÕt phôc nh©n viªn cña m×nh. §a sè c«ng ty TNHH, c«ng ty CPë ViÖt Nam l·nh ®¹otheo phong c¸ch gia ®×nh,quyÒn lùc tËp trung toµn bé trong tay gi¸m ®èc.V× vËy, c¸c nh©n tµi nÕu cã vÒ DN th× sau mét thêi gian sÏ nhËn thÊy kh«ng phï hîp víi VH c«ng ty ®µnh ph¶i “ra ®i”. HÇu hÕt c¸c DNNN l·nh ®¹otheo c¸c thñ tôc hµnh chÝnh rÊt rêm rµ, vµ rÊt mÊt thêi gian, thËm chÝ viÖc ph©n quyÒn ë mét

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

64


Kho¸ luËn tèt nghiÖp sè n¬i cßn h¹n chÕ dÉn tíi t×nh tr¹ng mét mÖnh lÖnh truyÒn ®¹t xuèng tíi nh©n viªn thõa hµnh rÊt chËm ch¹p, th«ng tin ph¶n håi tõ díi lªn còng rÊt chËm. DÉn ®Õn,ra quyÕt ®Þnh kh«ng kÞp thêi, kh«ng tËn dông ®îc c¬ héi thÞ trêng, kh«ng gi¶i quyÕt kÞp thêi c¸c vÊn ®Òph¸t sinh, kh«ng øng phã kÞp thêi víi c¸c biÕn ®éngcña thÞ tr êng, cña kh¸ch hµng. TÝnh liªn kÕt céng ®ång lµ ®iÒu mµ DN chóng ta ®ang rÊt thiÕu, thiÕu, kh«ng muèn, kh«ng cÇn liªn kÕt- ®ãchÝnh lµ dÊu hiÖu khëi ®Çu cho sù thÊt b¹i cña chóng ta trªn s©n ch¬i toµn cÇu, bëi nÕu suy cho cïng th× nguån gèc cña søc m¹nh c¹nh tranh chÝnh lµ liªn kÕt. ChØcã 12%DN cã tinh thÇn hîp t¸c tèt, nhng kÐm th× cã tíi 52%,c¸c DN cã uy tÝn quèc tÕ chØ chiÕm 4%vµ kh¶ n¨ng c¹nh tranh quèc tÕ kh¸ lµ 8%(3) VÒ chÊt lîng qu¶n trÞ kinh doanh ë níc ta cßn thÊp so víi tr×nh ®é khu vùc, nhÊt lµ qu¶n trÞ vÒ chiÕn lîc c¹nh tranh, chiÕn lîc ph¸t triÓn sp g¾n víi tÇm nh×n dµi h¹n ®Ó®Þnh híng cho DN. Theo WEF, xÕp h¹ng vÒ ®iÒu hµnh vµ chiÕn lîc cÊp c«ng ty, ViÖt Nam ë tèp cuèi b¶ng, 2004: 81/140 quèc gia vµ vïng l·nh thæ tham gia xÕp h¹ng, 2005: 81/117. VÒ qu¶n trÞ nh©n lùc cã tiÕn bé bíc ®Çu nhng cßn rÊt thÊp so víi c¸c níc trong khu vùc vµ ph¸t triÓn kh«ng ®Òugi÷a c¸c lo¹i h×nh DN(4).

2.2.2.3. NhËn thøc cña ®éi ngò doanh nh©n ViÖt Nam vÒ v¨n hãa doanh nghiÖp

PhÇn ®«ngngêi ViÖt Nam coi “ v¨n ho¸” nh mét tÝnh tõ, tøc lµ xem v¨n ho¸ nh “ tr×nh ®écao trong sinh ho¹t v¨n ho¸ x· héi, biÓu hiÖn cña v¨n minh” (VD: sèng cã v¨n ho¸)(6),thiªn vÒ yÕu tè tinh thÇn ®ÓchØ sù hoµn h¶o. ChÝnh v× g¸n cho tõ VH ý nghÜa mü häc nh vËy, nªn phÇn ®«ng c¸c doanh nghiÖp, khi ®îc hái vÒ VHDN cña m×nh, ®Òut×m c¸ch nÐ tr¸nh v× sî bÞ ph¸t hiÖn ra nh÷ng khÝa c¹nh cßn khiÕm khuyÕt trong viÖc kinh

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

65


Kho¸ luËn tèt nghiÖp doanh cña m×nh. HÇu hÕt doanh nghiÖp ViÖt Nam (58.6%)®ångnhÊt kh¸i niÖm VHDN víi ®¹o®øckinh doanh, h¬n 10%doanh nghiÖp cßn ®ångnhÊt v¨n ho¸ doanh nghiÖp víi v¨n ho¸ d©n téc (7). NhiÒu c«ng ty ®·nhËn thøc ®îc VHDN lµ g× nhng l¹i rÊt m¬ hå trong viÖc x¸c ®Þnh c¸c gi¸ trÞ VH cña c«ng ty m×nh. PhÇn lín hä ®ångnhÊt nÒn VHDN víi nh÷ng ho¹t ®éngë bÒ næi: trang phôc, s¶n phÈm, c¸ch thøc xng h«…mµ hÇu hÕt cha cã ®Þnh h-

íng x©y dùng VHDN râ rµng, dùa trªn c¸c nÒn t¶ng c¨n b¶n, nÐt ®Æcthï cña DN. Kh¸i niÖm v¨n ho¸ doanh nghiÖp míi chØ du nhËp vµo ViÖt Nam tõ nh÷ng n¨m 95-96,v× thÕ, ®©y vÉn lµ vÊn ®Òkh¸ míi mÎ, cha cã mét chuÈn mùc thèng nhÊt, nhiÒu khi VHDN ®îc h×nh thµnh mét c¸ch v« thøc. NhiÒu doanh nghiÖp cßn cho r»ng viÖc duy tr× v¨n ho¸ doanh nghiÖp lµ tèn kÐm, ngoµi tÇm cho phÐp cña ng©n quü, lµ “phó quý sinh lÔ nghÜa”, …Mét sè lîng khiªm tèn ®îc biÕt ®Õnnh ®iÓn h×nh vÒ ®Çut cho v¨n ho¸ doanh nghiÖp lµ c¸c c«ng ty lín hoÆc ¨n lªn lµm ra trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y: FPT, §ång T©m, Mai Linh, cµ phª Trung Nguyªn…vµ c¸c gi¸m ®èccña c¸c c«ng ty nµy ®Òucho r»ngVHDN chÝnh lµ yÕu tè cèt lâi quyÕt ®Þnh thµnh c«ng cña hä. Theo thèng kª cha ®Çy®ñ, níc ta cã kho¶ng h¬n 200.000 DN,tÝnh trung b×nh cø 800 ngêi ViÖt Nam míi cã mét doanh nh©n(11). Víi sè lîng ®«ng®¶o,ho¹t ®éngn¨ng ®éngtrªn th¬ng trêng, cã mÆt trong c¸c cuéc ®µm ph¸n, héi chî quèc tÕ…doanh nh©n lµ ngêi ®¹i diÖn ®ad¹ng vµ cã hiÖu qu¶ cho v¨n ho¸ cña mét níc. HiÖn nay ®·xuÊt hiÖn mét tÇng líp doanh nh©n míi, ®îc ®µot¹o, cã hoµi b·o vµ ®angv¬n lªn m¹nh mÏ. G¾nbã s©u s¾cvíi ®Êt níc, víi d©n téc, kh¸t khao ®ãng gãp ®Ót¹o viÖc lµm vµ ®eml¹i phån vinh cho ®Êtníc, nh÷ng §Æng Lª Nguyªn Vò, nhµ t¹o mÉu Minh H¹nh, Tr¬ng Gia B×nh,…lµ mét trong nh÷ng ngêi u tó ®ã. Doanh nghiÖp ViÖt Nam ®ang rÊt n¨ng ®éng n¾m b¾t c¬ héi vµ hä ®angcã mét c¸i “ tÇm” v¨n ho¸ víi kho¶ng 70%doanh nh©n cã tuæi ®êi45. ChÝnh c«ng cuéc ®æimíi ®·s¶n sinh ra hä, nhÊt lµ nh÷ng doanh nh©n trÎ.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

66


Kho¸ luËn tèt nghiÖp Tuy nhiªn, ph¶i thõa nhËn mét thùc tÕ lµ nhËn thøc cña DN cña chóng ta hiÖn nay ®èivíi viÖc gia nhËp WTOcßn rÊt h¹n chÕ, kh¶ n¨ng tiÕp cËn c¸c nguån th«ng tin, kh¶ n¨ng tiÕp xóc víi quèc tÕ…thùc sù cha nhiÒu, tÝnh minh b¹ch vÒ th«ng tin tµi chÝnh ë nhiÒu DN ViÖt Nam vµ c«ng t¸c kiÓm to¸n, kÕ to¸n vÉn cßn ë møc ®écha cao. Trong khi ®ã,®·héi nhËp th× ®ßihái vÒ vÊn ®Ònµy rÊt cao, muèn héi nhËp thµnh c«ng th× ta ph¶i tù n©ng tÇm héi nhËp cña chÝnh m×nh. Nh÷ng tÖ xÊu nh: lµm hµng gi¶, trèn lËu thuÕ, Ðp gi¸, gian lËn gi¸…sÏ ph¬ng h¹i kh«ng nhá ®Õnsù ph¸t triÓn cña DN. ChØ riªng mét viÖc nhá nh qu¶ng c¸o vµ b¸n hµng trung thùc, kh«ng ®a s¶n phÈm khuyÕt tËt ®Õn tay ngêi tiªu dïng… còng ph¶n ¸nh VHDN, n©ng cao uy tÝn vµ kh¶ n¨ng c¹nh tranh trªn thÞ tr êng. NhiÒu doanh nh©n ViÖt Nam suy nghÜ, ®·dÊn th©n vµo doanh trêng, kho¸c vµo m×nh c¸i nghiÖp lµm doanh nh©n th× môc ®Ých cuèi cïng lµ c«ng viÖc lµm ¨n ph¶i…sinh l·i( cã lÏ còng v× quan ®iÓmnµy mµ nhiÒu ngêi coi c¸c gi¸m ®ècDN nhµ níc kh«ng ph¶i lµ doanh nh©n mµ chØ lµ nhµ qu¶n lý ¨n l¬ng gi¸m ®èc®iÒu hµnh mµ th«i). Môc ®Ých kinh doanh cña mçi doanh nh©n ViÖt Nam hiÖn nay còng rÊt ®ad¹ng vÒ tÝnh chÊt, bëi v× lÏ sèng cña con ngêi lµ ®ad¹ng, phong phó nhiÒu mµu vÎ, nhÊt lµ trong ®iÒu kiÖn héi nhËp quèc tÕ ngµy cµng s©u réng, thÓ chÕ kinh tÕ còng ®ang®îc hoµn thiÖn tõng bíc. Qua c¸c cuéc ®iÒutra x· héi häc, cã thÓ thÊy mét sè khuynh híng næi bËt: cã ngêi chØ mong kiÕm ®îc nhiÒu tiÒn, còng cã ngêi muèn qua kinh doanh mµ, cã danh tiÕng lín, uy tÝn vµ ®Þa vÞ x· héi cao, cã ngêi kinh doanh v× khao kh¸t tù hoµn thiÖn b¶n th©n, cã ý chÝ m¹nh vÒ sù ph¸t triÓn tù do cña con ngêi trong chÕ ®éx· héi míi… Ngoµi bÊt tr¾c vÒ vèn vµ sù c¹nh tranh gay g¾t trªn thÞ tr êng, DN t nh©n ViÖt Nam ph¶i ®èi mÆt víi qu¸ nhiÒu khã kh¨n, trë ng¹i, hiÓm nguy tõ rÊt nhiÒu phÝa trong kinh doanh: gom vèn, t×m mÆt b»ng kinh doanh, sù rèi r¾m vµ thiÕu ¨n khíp víi nhau cña hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p quy, lµm viÖc víi mét sè quan chøc nhµ níc t¾c tr¸ch, quan liªu…MÆcdÇu

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

67


Kho¸ luËn tèt nghiÖp t¹o ra viÖc lµm, ®eml¹i thu nhËp chÝnh ®¸ngcho ngêi lao ®éng, nép thuÕ, tham gia c¸c ho¹t ®éngtõ thiÖn vµ b¶o trî x· héi, doanh nh©n vÉn bÞ coi lµ “ kÎ Ých kû”, “ chØ lµm giµu cho b¶n th©n m×nh” mét c¸ch v« c¨n cø. Thµnh kiÕn cña x· héi phæ biÕn ®Õnmøc, trªn phim ¶nh, t¸c phÈm v¨n häc, nÕu cã vai “Gi¸m ®ècDN t nh©n” th× ®ãph¶i lµ mét kÎ lu manh, lµm ¨n liÒu lÜnh vµ lõa ®¶o, ®åi b¹i vÒ ®¹o ®øc,sèng bu«ng th¶, t¸ng tËn l¬ng t©m, vi ph¹m ph¸p luËt. Cßn nÕu cã nãi ®Õnt¨ng gi¶m gi¸ th× thêng quy cho lµ t¹i “ bän t th¬ng Ðp gi¸” hoÆc “ t th¬ng ®Çuc¬”… Sù nhÉn nhôc chÞu ®ùng,kiªn tr×, bÒn gan kinh doanh ph¶i ®îc coi lµ mét ®øctÝnh quan träng cña doanh nh©n ngµy nay, mét gi¸ trÞ v¨n ho¸ cña sù chÞu ®ùngvµ thÝch nghi. Mét DN thu hót hµng ngµn lao ®éng, nép thuÕ hµng tr¨m tû ®ångmçi n¨m kh«ng thÓ bÞ ®èixö thiÕu VH, cÇn ®îc t¹o ®iÒukiÖn ®Óhä ®îc lao ®éngvµ cèng hiÕn. Tuy nhiªn, thêi gian gÇn ®©y,trong x· héi ViÖt Nam ®·vµ ®angnhen nhãm nh÷ng luång t tëng tÝch cùc, nhËn ra vµ ngµy cµng tr©n träng vai trß, mét gi¸ trÞ x· héi cña nh÷ng th¬ng nh©n h¬n thÓ hiÖn qua c¸ch mµ x· héi t«n vinh mét nhµ DN lµ Doanh nh©n. Nh÷ng con ngêi kh«ng chØ thµnh c«ng trong sù nghiÖp kinh doanh mµ cßn cã mét uy tÝn x· héi cao, gãp phÇn x©y dùng ®êi sèng vËt chÊt, kinh tÕ cho sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña mét d©n téc, mét chÕ ®é. ChÊt lîng s¶n phÈm, kiÓu d¸ng, ch÷ tÝn trong quan hÖ kinh doanh lµ nh÷ng bé phËn cÊu thµnh cña VH doanh nh©n. HiÓu biÕt, kiÕn thøc chuyªn m«n vµ VH vÒ d©n téc m×nh vµ c¸c d©n téc kh¸c, n¨ng lùc ngo¹i ng÷, sù lÞch thiÖp lµ nh÷ng yÕu tè cÇn thiÕt cña mét doanh nh©n cã VH. Tuy vËy, ®asè doanh nh©n ViÖt Nam Ýt ®äcs¸ch, Ýt sö dông email vµ Ýt truy cËp th«ng tin trªn internet, kinh nghiÖm l·nh ®¹ocßn qu¸ máng, kiÕn thøc vÒ thÞ tr êng quèc tÕ, vÒ kinh tÕ cña c¸c níc ®angph¸t triÓn còng cßn s¬ sµi. NÕu c¸c DN ViÖt Nam kh«ng tù trang bÞ cho m×nh ®Çy®ñtri thøc cÇn thiÕt vµ kh«ng cã tÇm nh×n xa vµ réng th× thùc khã lßng cã ®ñsøc c¹nh tranh víi thÕ giíi.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

68


Kho¸ luËn tèt nghiÖp PhÇn lín c¸c doanh nh©n ViÖt Nam giµnh qu¸ nhiÒu thêi gian cho c¸c ho¹t ®éng giao tÕ, vui ch¬i víi b¹n bÌ, cha biÕt ph©n bæ quü thêi gian hîp lý cho gia ®×nh,trong khi chÝnh nh÷ng sinh ho¹t gia ®×nhsÏ ®eml¹i sù th gi·n cho con ngêi vµ møc th¨ng b»ng trong c«ng viÖc hµng ngµy. Cuéc sèng vµ lµm viÖc qu¸ c¨ng th¼ng thêng dÉn ®Õn Stress, lµm nªn nh÷ng c¸ch øng xö nãng véi, ®éc®o¸n,hay c¸u g¾t víi nh©n viªn. HÇu hÕt c¸c doanh nh©n ViÖt Nam n¾m gi÷ chøc vô cao kh«ng cã lÞch lµm viÖc khoa häc nh c¸c ®ång nghiÖp cña hä ë níc ngoµi. LÞch lµm viÖc cha ph¶n ¸nh c¸c ch¬ng tr×nh u tiªn vµ träng ®iÓm cña c«ng ty, cha dµnh nhiÒu thêi gian trong n¨m ®Ótham dù c¸c buæi héi th¶o trong níc hoÆc quèc tÕ, hoÆc häp víi c¸c ban, ngµnh, chuyªn gia t vÊn ®Óth¶o luËn c¸c vÊn ®Òph¸t triÓn c«ng ty mang tÝnh chiÕn lîc, thêng thiªn vÒ c¸c c«ng viÖc sù vô, hµng ngµy, thêng mang tÝnh bÞ ®éng. Mét ®Æc®iÓmthêng thÊy ë c¸c doanh nh©n n¾m gi÷ c¸c vai trß l·nh ®¹o t¹i ViÖt Nam lµ tËp qu¸n quan liªu, thiÕu trong s¸ng trong qu¶n lý vµ cha kh¸ch quan trong tuyÓn dông. NÕu kh«ng ch÷a trÞ, chÝnh nh÷ng chøng bÖnh nµy sÏ lµm thui chét trÝ tuÖ, n¨ng lùc, sù s¸ng t¹o, tÝnh c¹nh tranh vµ ®µph¸t triÓn cña mçi c«ng ty- mét c«ng viÖc kh«ng thÓ ®¬ngi¶n trong mét sím mét chiÒu, vµ chÝnh DN ph¶i tù ch÷a. Theo íc tÝnh cña Tæng côc thèng kª, cã tíi h¬n 90%tæng sè DN ë VN thuéc quy m« võa vµ nhá vµ mçi n¨m cã tíi gÇn 90% lao ®éng trong tæng sè lao ®éngcã viÖc ®îc sö dông t¹i c¸c DN nµy. Trong khi tû lÖ nh÷ng nhµ qu¶n lý DN võa vµ nhá ®·qua ®µo t¹o mét c¸ch c¬ b¶n rÊt thÊp, kh«ng Ýt ngêi cha hÕt tr×nh ®éPTTH, cha ®îc ®µot¹o qua mét ch¬ng tr×nh qu¶n lý nµo(8). 2.2.2.4.Mét sè ®iÓnh×nh ph¸t huy VHDN ë ViÖt Nam

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

69


Kho¸ luËn tèt nghiÖp Do ¸p lùc cña c¹nh tranh vµ ¶nh hëng trùc tiÕp cña thÞ tr êng Quèc tÕ ®ÕnviÖc tån t¹i cña b¶n th©n DN, nªn nh×n chung vµ DN bu«c ph¶i t×m kiÕm cho m×nh nh÷ng gi¶i ph¸p ®Ón©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng,kh¶ n¨ng c¹nh tranh. Trong ®ãcã c¸ch tiÕp cËn VHDN. §iÒu thÊy râ ë mét sè DN lµ ý thøc x©y dùng gi¸ trÞ cña tæ chøc mµ träng t©m lµ yÕu tè con ngêi trong dÞch vô… Hä ®·tõng bíc g©y dùng vµ b¶o vÖ tªn tuæi cña DN m×nh. Nhê vËy, ®·n©ng cao h¬n nhËn thøc cña c¸n bé c«ng nh©n viªn vÒ hiÖu qu¶ vµ chÊt lîng c«ng viÖc. Cã thÓ nãi v¨n ho¸ ®·®îc sö dông ®Ót¨ng tÝnh hiÖu qu¶ vµ c¹nh tranh cña DN trªn thÞ tr êng. Sau ®©y lµ vÝ dô vÒ c«ng t¸c x©y dùng vµ ph¸t huy yÕu tè v¨n ho¸ trong kinh doanh cña mét sè ®¹i gia ë ViÖt Nam. V¨n hãa FPT CãthÓ nãi FPT thµnh c«ng do biÕt x©y dùng VHDN, dùa trªn sù kÕ thõa v¨n ho¸ truyÒn thèng, vµ häc hái cã chän läc kinh nghiÖm tõ c¸c DN thµnh ®¹t trªn ThÕ giíi trong lÜnh vùc c«ng nghÖ th«ng tin. V¨n ho¸ FPT cã ®Æctr ng sau: • Sù kÕ thõa v¨n ho¸ d©n téc. Khëi ®Çu cho chiÕn lîc ph¸t triÓn c«ng ty, Ban Gi¸m ®ècFPT ®·cho x©y dùng mét m« h×nh, ®îc gäi n«m na lµ “ chiÕn tranh nh©n d©n” trong ®ãtoµn c«ng ty ®îc bè trÝ theo kiÓu qu©n ®éi, vµ cã phèi hîp chÆt chÏ víi m«i tr êng bªn ngoµi. V× vËy trong c«ng ty cã nhãm ho¹t ®éngdíi c¸c tªn gäi tiÓu ®éi trinh s¸t ( nghiªn cøu thÞ trêng); bé ®éi chñ lùc ( lËp tr×nh viªn); c©u l¹c bé sü quan ( l·nh ®¹o bé phËn)…ýtëng nµy h×nh thµnh tõ qu¸ tr×nh nghiªn cøu lÞch sö ViÖt Nam, còng nh tham kh¶o ý kiÕn c¸c nhµ cè vÊn. FPT thÊy r»ng, trong lÞch sö ViÖt Nam nh÷ng trang oanh liÖt nhÊt, thu phôc lßng ngêi nhÊt ®Òu®îc t¹o nªn nhê søc m¹nh cña nh©n d©n, th«ng minh mu trÝ, lÊy yÕu th¾ng m¹nh, Ýt ®ÞchnhiÒu, cã sù phèi hîp tiÕn c«ng cña toµn bé nh©n d©n. Tõ ®ãBan Gi¸m ®èccho r»ng c«ng nghÖ th«ng tin nãi chung vµ lÜnh vùc s¶n

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

70


Kho¸ luËn tèt nghiÖp xuÊt phÇn mÒm nãi riªng quan niÖm “ chiÕn tranh nh©n d©n” cã thÓ hiÓu nh sau: chóng ta kh«ng cã ®îc kinh nghiÖm Quèc tÕ nh c¸c c«ng ty kh¸c cña c¸c níc t b¶n, nhng xÐt vÒ con ngêi, FPT cã nh÷ng lËp tr×nh viªn nhiÖt t×nh vµ søc s¸ng t¹o lín. NÕu chuÈn bÞ tèt vÒ viÖc th¨m dß vµ trinh s¸t liªn tôc th× sÏ tiÕt kiÖm ®îc rÊt nhiÒu c«ng søc. Vµ thùc tÕ ®·chøng tá tÝnh ®óng ®¾ncña chiÕn lîc nµy. FPT cßn tÝch cùc nç lùc tæ chøc nh÷ng ho¹t ®éng kû niÖm ngµy lÔ lín cña ®Êt níc, víi môc ®Ých «n l¹i truyÒn thèng d©n téc vµ gi¸o dôc cho c¸n bé c«ng nh©n viªn trong c«ng ty lßng yªu níc, vµ yªu chÝnh c«ng ty cña m×nh. C¸c ho¹t ®éng kû niÖm ngµy 30/04, 01/05,02/09,27/07…® îc tæ chøc ®Òu®Ænvµ ®iÒu®¸ngnãi lµ c¸c ho¹t ®éngnµy cña hä kh«ng hÒ mang tÝnh h×nh thøc, ¸p ®Æt. • FPT coi con ngêi lµ nguån tµi nguyªn quý b¸u nhÊt cña c«ng ty . C¸c ho¹t ®éngthÓ thao, bãng ®¸,bãng truyÒn trong c«ng ty diÔn ra hµng n¨m nh»m kh¬i l¹i nguån c¶m høng cho c¸n bé trong c«ng ty. C¸cho¹t ®éngthÓ thao v¨n ho¸ nãi trªn ®Òutæ chøc vµo c¸c ngµy lÔ lín, lÆp ®i lÆp l¹i hµng n¨m thµnh th«ng lÖ, cã ý nghÜa nh nh÷ng lÔ héi truyÒn thèng cña c«ng ty. YÕu tè con ngêi lu«n ®îc FPT ®Òcao coi nh lµ “ selling point” ( ®iÓmhÊp dÉn kh¸ch hµng) vµ thùc tÕ ®·lµ “ selling point” quan träng. Trong c«ng ty, l·nh ®¹o chØ cã vai trß híng dÉn, nªn c¸ nh©n ph¶i cã kh¶ n¨ng häc tËp vµ tù nghiªn cøu rÊt cao. ViÖc ®Çut cho ®µot¹o vµ trang thiÕt bÞ còng lµ thÕ m¹nh cña c«ng ty bëi lÏ híng ®Çu t nµy chøng tá cam kÕt lµm ¨n l©u dµi víi kh¸ch hµng vµ mét tÇm nh×n xa cña l·nh ®¹oc«ng ty. • NÒn v¨n ho¸ më. §Ó x©y dùng nÒn v¨n ho¸ më, FPT ®·nghiªn cøu häc hái vµ tiÕp thu kinh nghiÖm tõ c¸c c«ng ty níc ngoµi, trong ®ãcã nh÷ng c«ng ty tªn tuæi nh IBM, Microsoft, Hewlett Parkard…lµ nh÷ng ®¹i gia trong ngµnh c«ng nghÖ th«ng tin vµ cã nh÷ng c«ng ty Ýt hoÆc cha cã tªn tuæi nhng cã triÓn väng ph¸t triÓn lín, vµ cã v¨n ho¸ c«ng ty tiªu biÓu.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

71


Kho¸ luËn tèt nghiÖp Nhê t tëng cëi më nh vËy mµ cho ®Õnnay FPT kh«ng chØ trë thµnh c«ng ty tin häc hµng ®ÇuViÖt Nam mµ cßn më ®îc v¨n phßng ®¹i diÖn t¹i Mü vµ c«ng ty con t¹i Ên §é. • Ph¸c th¶o t ¬ng lai . Nãi lµ ph¸c th¶o nhng qu¶ lµ t¬ng lai cña bÊt kú tæ chøc nµo ®Òucã céi nguån tõ n¨m th¸ng ®·qua vµ nh÷ng g× ®ang diÔn ra trong cuéc sèng. Mét tËp ®oµn kinh tÕ v÷ng m¹nh víi nÒn v¨n ho¸ ®Æctrng lµ nh÷ng g× tËp thÓ l·nh ®¹ovµ nh©n viªn hy väng ë t ¬ng lai. N¨m 2003 ®¸nh dÊu mét bíc míi cã tÝnh quyÕt ®Þnh ®Õnsù ph¸t triÓn cña FPT khi b¾t ®Çuthùc hiÖn m« h×nh qu¶n lý kinh doanh theo híng tËp ®oµn kinh tÕ. Dù kiÕn s¾pxÕp l¹i m« h×nh DN nµy lµ mét bíc tù ®æimíi chÝnh m×nh cña FPT ®Ótr¸nh sù tr× trÖ trong ho¹t ®éngkinh doanh. Ph¸t huy tèi ®atÝnh s¸ng t¹o, tù chñ cña c¸c bé phËn, cña mçi thµnh viªn.

V¨n ho¸ Mai Linh Kh¸c víi sù rÇm ré, bÒ næi trong v¨n ho¸ FPT, v¨n ho¸ DN cña Mai Linh ®îc h×nh thµnh muén h¬n, kÝn ®¸oh¬n nhng kh«ng kÐm phÇn ®Æc s¾c. Thµnh lËp n¨m 1993, cho ®Õnnay Mai Linh ®·®¹t ®îc nh÷ng thµnh tùu quan träng mµ nhiÒu DN dÞch vô vËn chuyÓn hµnh kh¸ch c«ng céng b»ng taxi m¬ íc. Tõ mét quy m« nhá bÐ, víi tµi s¶n ban ®Çulµ 300 triÖu ®ång.Víi hai ®êixe, vµ 25 lao ®éngho¹t ®éngtrªn ph¹m vi TP.HCM, ®Õnnay c«ng ty ®·ph¸t triÓn thµnh gia ®×nhMai Linh víi h¬n 70 c«ng ty thµnh viªn, vµ gÇn 10.000 nh©n viªn ho¹t ®éng trªn c¸c lÜnh vùc kinh doanh dÞch vô vËn chuyÓn hµnh kh¸ch c«ng céng b»ng Taxi, x©y dùng ®Þaèc, dÞch vô söa ch÷a, du lÞch vµ hµng kh«ng. c«ng ty ®·nhËn ®îc b»ng khen cña thñ tíng chÝnh phñ, cña UBND thµnh phè Hå ChÝ Minh vÒ thµnh tÝch kinh doanh. Mai Linh lµ c«ng ty vËn t¶i ®Çutiªn ë ViÖt Nam ®îc c«ng nhËn ®¹t chÊt lîng ISO-9002/1994.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

72


Kho¸ luËn tèt nghiÖp ý tëng x©y dùng VHDN ®îc b¾t ®Çutõ n¨m 2003, b¾t nguån tõ ®ßi hái cña thùc tiÔn vµ ý muèn cña ban l·nh ®¹oc«ng ty: ph¸t huy lßng nhiÖt t×nh ®èivíi c«ng viÖc, sù yªu mÕn c«ng ty cña c¸c thµnh viªn, ban quan hÖ céng ®ång cña c«ng ty ®îc thµnh lËp. L·nh ®¹o vµ nh©n viªn c«ng ty lu«n coi c«ng ty nh mét gia ®×nh lín mµ m×nh lµ mét thµnh viªn. C«ng ty cßn s¸ng t¸c bµi h¸t truyÒn thèng cña m×nh: “ t«i yªu Mai Linh”, ë kh¾p c¸c chi nh¸nh cña Mai Linh, thêng xuyªn tæ chøc c¸c ®ît häc tËp, tËp huÊn, sinh ho¹t ngo¹i kho¸, trao ®æigi÷a c¸c nh©n viªn nh»m t¹o nªn sù ®oµn kÕt vµ g¾n bã, truyÒn niÒm tin, niÒm tù hµo v× ®îc lµ thµnh viªn cña Mai Linh. V× thÕ trong gia ®×nh Mai Linh, nguyªn t¾c øng xö tõ trªn xuèng díi ®Òu thèng nhÊt trªn c¬ së t×nh yªu th¬ng, x©y dùng, vµ biÕt th«ng c¶m lÉn nhau. §ã lµ nhê vai trß “ gi÷ löa” cña ban l·nh ®¹o, kiªn tr× x©y dùng nÐt ®Ñp riªng cho c«ng ty: “ víi kh¸ch hµng, t«n träng lÔ phÐp; Víi ®ång nghiÖp ph¶i th©n t×nh gióp ®ì;Víi c«ng viÖc ph¶i tËn tuþ s¸ng t¹o; Víi gia ®×nhph¶i yªu th¬ng tr¸ch nhiÖm”. Thµnh viªn ban l·nh ®¹ocña c«ng ty Mai Linh ®Òu®·tõng lµ ngêi lÝnh, hä hiÓu sù khã nhäc vÊt v¶ trªn th¬ng trêng, vÒ gi¸ trÞ cña nghÞ lùc vµ lßng yªu níc. Hä hiÓu r»ng chØ khi t¹o mét VH Mai Linh riªng biÖt, b¶n s¾c, trªn nÒn t¶ng tinh thÇn yªu níc vµ lßng tù hµo, tù t«n d©n téc, c«ng ty míi ®øngv÷ng ®îc trªn th¬ng trêng vµ ph¸t huy ®îc tinh thÇn tù gi¸c, tù chñ cña mçi thµnh viªn. ThËt xøng ®¸ng víi danh hiÖu Hu©n ch¬ng lao ®éng h¹ng Ba mµ c«ng ty ®îc trao tÆng t¹i TP. Hå ChÝ Minh (29/01/2007), ®ãlµ ®iÓn h×nh vÒ c¬ chÕ khen thëng nh»m cñng cè VHDN: thëng xe cho nh©n viªn cã thµnh tÝch doanh thu cao, tinh thÇn lµm viÖc tÝch cùc vµ lµ g¬ng ®iÓn h×nh vÒ sù tËn t×nh phôc vô kh¸ch hµng. Sù kiÖn anh B×nh “lµm bµ ®ì” trªn taxi ( 30/08/2006) sau ®ã®îc tÆng chÝnh chiÕc xe m×nh ®angl¸i ®·cho thÊy Mai Linh lµ ®¬n vÞ biÕt quan t©m ®ÕnVHDN, biÕt ph¸t huy gi¸ trÞ tinh thÇn VH trong ®iÒu hµnh vµ øng xö, t¹o ®éng lùc cho c¸n bé c«ng nh©n viªn phÊn ®Êulµm viÖc tèt vµ g¾n bã víi c«ng ty. Mµu xanh Mai

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

73


Kho¸ luËn tèt nghiÖp Linh ®·trë nªn quen thuéc trong m¾t nhiÒu ngêi vµ g¾n kÕt mäi thµnh viªn cña Mai Linh trong mét côm tõ rÊt th©n th¬ng lµ “ Gia ®×nh Mai Linh”, mét nÐt ®Ñpcña VHDN mµ kh«ng ph¶i DN nµo, dï giµu cã ®Õn®©u, còng cã thÓ cã ®îc. Víi phong c¸ch lµm viÖc quyÕt ®o¸n vµ ®éi ngò c¸n bé c«ng nh©n viªn cã ®¹o®øctèt, nhiÖt t×nh tËn tuþ, trung thµnh vµ giµu kinh nghiÖmk c«ng ty Mai Linh ®·t¹o ®îc mét h×nh ¶nh ®ÑpvÒ mét DN trÎ thµnh ®¹t, vµ kinh doanh cã v¨n ho¸. Tæng gi¸m ®èc c«ng ty hiÖn nay lµ mét trong nh÷ng gi¸m ®ècDN t nh©n ®Çutiªn ý thøc ®îc nÒn t¶ng v¨n ho¸ trong kinh doanh, vµ chó träng h×nh thµnh v¨n ho¸ DN ®Æctr ng cña Mai Linh ngay tõ nh÷ng ngay ®Çumíi thµnh lËp. Díi ®©y lµ qu¸ tr×nh x©y dùng v¨n ho¸ DN Mai Linh nh»m n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh, Mai Linh chó träng vµo: • §Ò ra triÕt lý kinh doanh phï hîp víi ngµnh taxi lµ “ An toµn- ChÊt lîng- Moi lóc – Mäi n¬i”. TriÕt lý nµy còng lµ gi¸ trÞ ®îc Mai Linh cñng cè, ®îc cô thÓ ho¸ th«ng qua c¸c nghi lÔ, c¸c quy ®Þnh trong x©y dùng nguån nh©n lùc, thµnh quy t¾c hµnh xö in ë mÆt sau cña tÊm thÎ nh©n viªn mµ mäi ngêi ®Òuph¶i ®eokhi lµm viÖc. • C¸c nghi lÔ ®îc tiÕn hµnh long träng trong ngµy héi cña hä, lµ dÞp t«n vinh nh÷ng c¸ nh©n cã thµnh tÝch. • X©y dùng ®éingò c¸n bé nh©n viªn b»ng nhiÒu biÖn ph¸p: - Thµnh lËp Trung t©m d¹y nghÒ Mai Linh ®Ó®¶m b¶o thêng xuyªn ngêi lao ®éng®îc ®µot¹o phï hîp víi chiÕn lîc cña c«ng ty m×nh. - Chó träng ®Çut vµo ®éingò c¸n bé qu¶n lý c¸c cÊp. Hä kh«ng chØ ®îc ®µot¹o vÒ nghiÖp vô mµ c¶ vÒ c¸ch thøc lµ viÖc víi con ngêi. - §¶m b¶o chÕ ®él¬ng, thëng, ®Òb¹t, sö dông, tuyÓn dông nhÊt qu¸n víi triÕt lý, víi gi¸ trÞ ®îc ®Òxíng. §Æc biÖt, c«ng ty cã chÕ ®étÆng cæ phiÕu u ®·i®Ónh©n viªn yªn t©m víi c«ng viÖc vµ cèng hiÕn hÕt m×nh víi c«ng ty.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

74


Kho¸ luËn tèt nghiÖp - §Ó t¹o Ên tîng cho kh¸ch hµng còng nh x©y dùng cho nh©n viªn lßng tù hµo g¾n bã víi c«ng ty, Mai Linh chñ ý x©y dùng hÖ thèng ph¬ng tiÖn kinh doanh ®Õnmµu s¾c,¨n mÆc,…®ångnhÊt. - Mµu s¾ctrªn ph¬ng tiÖn kinh doanh: mÇu xanh l¸ c©y trªn c¸c tÊm thÎ giao dÞch, phï hiÖu, vµ v¹t nh©n viªn nam, ¸o dµi nh©n viªn n÷, mµu s¬n «t«, kiÕn tróc vµ trang trÝ trô së…® îc lÊy tõ mÇu xanh ¸o lÝnh ®ÓthÓ hiÖn ý tëng nh©n viªn cña Mai Linh lµ nh÷ng ngêi lÝnh trung thùc, dòng c¶m trªn mÆt trËn kinh doanh. - Chó träng tíi nh·n hiÖu hµng ho¸ vµ th¬ng hiÖu cña Mai Linh trªn th¬ng trêng: Logo cña Mai Linh cã h×nh ¶nh con chim ViÖt ®angbay, thÓ hiÖn quyÕt t©m cña Mai Linh muèn dùa vµo nÒn t¶ng v¨n ho¸ d©n téc ®Óbay vµo t¬ng lai. Kh¸c biÖt víi nh÷ng DN t nh©n kh¸c, thêng coi nhÑ ho¹t ®éng ®oµn thÓ, chØ quan t©m ®Õnlîi nhuËn, l·nh ®¹oc«ng ty ®·thµnh lËp c¸c tæ chøc ®oµn thÓ trong c«ng ty. ChÝnh nh÷ng tæ chøc ®oµn thÓ nµy ®·gióp ngêi lao ®éng liªn kÕt víi nhau gãp phÇn t¹o nªn g¬ng mÆt v¨n ho¸ cña Mai Linh. Nhê nç lùc cña Ban Gi¸m ®èctrong x©y dùng VHDN, Mai Linh kh«ng chØ ®îc biÕt ®Õnnh mét DN lµm ¨n thµnh ®¹t mµ cßn ®îc khen ngîi nh mét ®iÓnh×nh vÒ ®¹o®øc,tinh thÇn tr¸ch nhiÖm víi x· héi. NhiÒu ngêi lao ®éng trong DN ®·®îc b¸o chÝ ®ÒcËp nh nh÷ng g¬ng s¸ng cho ®êi thêng. Hä ®·tr¶ l¹i c¸c tµi s¶n tiÒn b¹c cã gi¸ trÞ cao mµ kh¸ch hµng ®Óquªn trªn xe, trong ®ãcã kho¶n tiÒn lªn tíi 7.500USDmµ kh«ng nhËn mét kho¶n thëng nµo vÒ phÝa kh¸ch hµng. • B¶n th©n l·nh ®¹ocòng nªu tÊm g¬ng s¸ng vÒ tinh thÇn lµm viÖc vµ kh¶ n¨ng qu¶n lý theo triÕt lý mµ DN ®Òxíng. Hä ®ãngnhiÒu vai trß quan träng trong mét sè tæ chøc chÝnh trÞ, x· héi.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

75


Kho¸ luËn tèt nghiÖp • DN còng thÓ hiÖn tr¸ch nhiÖm x· héi th«ng qua nhiÒu ho¹t ®éngtõ thiÖn…Võa qua, ngµy28/04- 01/05/2007, Mai Linh lµ nhµ tµi trî chÝnh cho lÔ héi 100 n¨m du lÞch SÇmS¬n. Trªn ®©ylµ vµi nÐt vÒ nh÷ng cè g¾ng bíc ®Çucña hai DN ViÖt Nam trong mét c«ng viÖc cßn míi mÎ öo níc ta lµ x©y dùng v¨n ho¸ doanh nghiÖp. C¶ hai m« h×nh nµy ®ÒukÕ thõa ®îc nh÷ng u ®iÓm cña v¨n ho¸ d©n téc. M« h×nh VHDN cña c«ng ty FPT vµ Mai Linh cã thÓ cha ph¶i lµ tèi u nhng bíc ®Çu®·chøng minh r»ng doanh nghiÖp ViÖt Nam cã thÓ tån t¹i, ph¸t triÓn lín manh nÕu biÕt ph¸t huy søc m¹nh cña nÒn t¶ng v¨n ho¸ trong kinh doanh, trong ®ãc¸i hay, c¸i ®Ñp cña v¨n ho¸ d©n téc ®îc kÕ thõa. Tuy nhiªn, hÇu hÕt c¸c DN ViÖt Nam ®Òucha cã mét c¸ch nh×n vµ hiÓu biÕt vÒ v¨n ho¸ doanh nghiÖp. §Æc biÖt lµ c¸c DNNN, do Ýt bÞ søc Ðp vÒ thay ®æicña m«i tr êng nªn viÖc ®i t×m nh÷ng c¸ch tiÕp cËn míi ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éngdêng nh chËm h¬n vµ Ýt ®îc quan t©m h¬n so víi c¸c DN d©n doanh. H¬n n÷a, nhiÒu nhµ qu¶n lý l¹i cã c¸ch nh×n phiÕn diÖn. Trong nhiÒu tr êng hîp hä coi VHDN g¾n liÒn víi phóc lîi cña ngêi lao ®éng. 2.3. §¸nh gi¸ qu¸ tr×nh x©y dùng vµ ph¸t huy yÕu tè v¨n ho¸ trong DN ViÖt Nam thêi gian qua 2.3.1. Nh÷ng thµnh tùu ®¹t ®îc HiÖn t¹i, nhiÒu DN lín ë ViÖt Nam kh«ng xem s¶n phÈm, th¬ng hiÖu, nh·n hiÖu, sù lín nhá…lµ tiªu chÝ c¹nh tranh víi nhau n÷a. Mét trong nh÷ng ®iÒu hä quan t©m hµng ®Çu lµ VHDN trong tæ chøc. C¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam ®ang ngµy cµng chó träng ®Õnhµnh vi øng xö cña c¸c nh©n viªn ( trong néi bé doanh nghiÖp còng nh víi bªn ngoµi) th«ng qua viÖc tù x©y dùng cho m×nh bé quy chuÈn VHDN thèng nhÊt.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

76


Kho¸ luËn tèt nghiÖp Thêi gian qua, nhê sù tuyªn truyÒn réng r·i trªn c¸c ph¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng: c¸c ch¬ng tr×nh truyÒn h×nh(lµm giµu kh«ng khã, doanh nh©n ViÖt Nam, ngêi ®¬ng thêi,..), nh÷ng héi th¶o vÒ VHDN(gÇn ®©y nhÊt lµ héi th¶o v¨n ho¸ doanh nghiÖp, v¨n ho¸ doanh nh©n trong qu¸ tr×nh héi nhËp- do b¸o ®iÖntö §CSVNphèi hîp víi VCCI tæ chøc t¹i Hµ Néi ngµy 07/11/2006),c¸c ch¬ng tr×nh t«n vinh doanh nh©n ViÖt Nam, c¸c gi¶i thëng th¬ng hiÖu,…®·tõng bíc kh¬i dËy hoµi b·o lµm giµu trong giíi trÎ 7X, 8X ngµy nay. Theo nhiÒu cuéc ®iÒutra cho thÊy ®Æc®iÓmnæi bËt cña giíi trÎ ViÖt Nam ngµy nay lµ rÊt a thÝch ®µm®¹ovÒ kinh doanh, lµm giµu. VHDN ViÖt Nam ngµy nay thÓ hiÖn trªn hai mÆt: môc ®Ých kinh doanh vµ ph¬ng ph¸p kinh doanh , trong ®ãmôc ®Ýchkinh doanh lµ quyÕt ®Þnh, nãi lªn tÇm vãc cao thÊp cña VHDN. VÒ môc ®Ých kinh doanh: ®¹t hiÖu qu¶ cao ( ®eml¹i lîi nhuËn tèi ®acho c¸ nh©n vµ hiÖu qu¶ cho x· héi), cã tÝnh nh©n v¨n( ®èi víi con ngêi vµ thiªn nhiªn). Cßn vÒ ph¬ng ph¸p kinh doanh: tu©n thñ ph¸p luËt( kÓ c¶ ph¸p luËt quèc gia, quèc tÕ còng nh ®iÒu lÖ, néi quy cña tõng DN), ®¶m b¶o minh b¹ch c«ng khai trong kinh doanh, tu©n theo nh÷ng nguyªn t¾c qu¶n lý khoa häc, dùa vµo c«ng nghÖ tiªn tiÕn trong ®iÒuhµnh s¶n xuÊt kinh doanh 2.3.2. Nh÷ng h¹n chÕ cÇn kh¾c phôc NÒn VHDN ë níc ta ®îc x©y dùng trªn nÒn t¶ng d©n trÝ thÊp vµ phøc t¹p, m«i tr êng lµm viÖc cã nhiÒu bÊt cËp, cha cã quan niÖm ®óng ®¾nvÒ c¹nh tranh vµ hîp t¸c, lµm viÖc cha cã tÝnh chuyªn nghiÖp, cßn bÞ ¶nh hëng bëi c¸c khuynh híng cùc ®oancña nÒn kinh tÕ bao cÊp, cha cã sù giao thoa gi÷a c¸c quan ®iÓm®µot¹o c¸n bé qu¶n lý do nguån gèc ®µot¹o, cha cã c¬ chÕ dïng ngêi, cã sù bÊt cËp trong gi¸o dôc ®µot¹o nªn chÊt lîng cha cao, ¶nh hëng cña nÒn sx n«ng nghiÖp nghÌo nµn, tµn d phong kiÕn, bao cÊp….

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

77


Kho¸ luËn tèt nghiÖp T×nh tr¹ng chñ nghÜa thùc dông, dïng mäi thñ ®o¹n ®Ó®o¹t lîi nhuËn cao, thËm chÝ siªu lîi nhuËn, bÊt kÓ viÖc lµm ®ãcã h¹i cho ngêi kh¸c, c¸c thñ ®o¹n lµm giµu bÊt chÊp t×nh nghÜa, thËm chÝ lµm giµu trªn sù ®aukhæ cña ®èi t¸c, trªn sù ph¸ s¶n cña nh÷ng DN yÕu thÕ. C¸c doanh nghiÖp níc ta cßn c¹nh tranh bÊt hîp ph¸p, tranh giµnh thÞ tr êng, ®¸ngphª ph¸n nhÊt lµ nh÷ng thñ ®o¹n h¹ gi¸, ph¸ gi¸ khi xuÊt khÈu hµng ho¸. Doanh nghiÖp ta tham gia héi chî rÊt b«i b¸c, xuÊt ngo¹i kh«ng chuÈn bÞ, kh«ng cã th«ng tin, kh«ng cã chñ ®Ých, thêng xuyªn say xØn trong nh÷ng ngµy ë níc ngoµi ch¾c ch¾n kh«ng thÓ dÉn ®Õnthµnh c«ng trong kinh doanh, kh«ng cho phÐp häc hái thªm nh÷ng ®iÒu hay lÏ ph¶i vµ còng kh«ng thÓ ®¹i diÖn cho v¨n ho¸ d©n téc, g©y ph¶n c¶m n¬i ®èit¸c níc ngoµi TÝnh minh b¹ch vÒ th«ng tin tµi chÝnh ë nhiÒu doanh nghiÖp ViÖt Nam vµ c«ng t¸c kiÓm to¸n, kÕ to¸n vÉn cßn ë møc ®érÊt thÊp, ®©ylµ mét trë ng¹i lín ®èivíi ph¸t triÓn kinh tÕ trong thêi kú héi nhËp bëi nh÷ng nhµ t b¶n giµu kinh nghiÖm kh«ng thÓ kh«ng xem “ tói tiÒn cña anh nh thÕ nµo” tr íc khi “ hîp t¸c víi anh nh thÕ nµo”. NhiÒu gi¸m ®èccßn cã nhËn thøc lÖch l¹c vÒ VHDN: cã ngêi muèn t¹o ra sù th©n t×nh víi nh©n viªn ®·ph¶i dµnh quü thêi gian trong ngµy ®Ó “ ®¸nh phám” víi nh©n viªn cña m×nh. Trong hÇu hÕt c¸c DN cßn cha coi träng th tiÕn cö, giíi thiÖu cña DN cò, n¬i ngêi lao ®éng lµm viÖc tr íc khi nép ®¬nvµo chç m×nh. §©y còng lµ mét nguyªn nh©n g©y nªn t©m lý coi thêng l·nh ®¹oë c¸c nh©n viªn ViÖt Nam. 2.4. Môc tiªu vµ ®Þnh h íng x©y dùng vµ ph¸t triÓn VHKD, VHDN ë ViÖt Nam trong thêi gian tíi Sù nghiÖp chÊn hng nÒn kinh tÕ cña ®Êt níc, doanh nh©n ph¶i lµ ®Çutµu, lµ ®énglùc to lín. Cha «ng ta tõng nãi: Phi trÝ bÊt hng, phi th¬ng bÊt phó, phi c«ng bÊt ho¹t”. Giµu cã vµ n¨ng ®éng lµ nh÷ng gi¸ trÞ x· héi

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

78


Kho¸ luËn tèt nghiÖp mµ doanh nh©n lµ nh÷ng ngêi tiªu biÓu. Ngay trong nh÷ng ngµy ®Çudùng níc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ vµ gi÷ ®éclËp d©n téc, chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®·sím nhËn thÊy ý nghÜa ®¹o ®øccña doanh nh©n ViÖt Nam. Ngêi mong giíi c«ng th¬ng “nç lùc” ®emtµi n¨ng vµ cña c¶i “ vµo nh÷ng viÖc Ých quèc lîi d©n”- ®ã còng lµ mét nhiÖm vô cøu níc (Ngêi kªu gäi c¸c doanh nh©n tham gia “ c«ng- th¬ng cøu quèc ®oµn”. Míi ®©y, trong mét cuéc héi th¶o vÒ VHDN, PGS. TS §µo Duy Qu¸t còng nhÊn m¹nh: “ x©y dùng vµ ph¸t huy vai trß cña VH trong DN vµ giíi doanh nh©n lµ thùc hiÖn quan ®iÓmrÊt c¬ b¶n cña nghÞ quyÕt ®¹i héi X cña §¶ng : ph¸t triÓn nhanh, bÒn v÷ng vµ quan träng h¬n, x¸c ®Þnh ph¬ng híng, gi¶i ph¸p ®Ó hiÖn thùc ho¸ thµnh c«ng quan ®iÓmg¾n chÆt ph¸t triÓn kinh tÕ víi ph¸t triÓn VH ®Óchñ ®éng, tÝch cùc héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ, ®Óph¸t triÓn kinh tÕ nhanh, m¹nh vµ bÒn v÷ng”. Trong bèi c¶nh kinh tÕ ThÕ giíi vµ khu vùc hiÖn nay, khi cuéc c¹nh tranh vÒ chÊt lîng vµ gi¸ c¶ hµng hãa diÔn ra gay g¾t, chóng ta ®Òcao viÖc n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña mçi DN l¹i cµng ph¶i ®Òcao tÝnh tËp thÓ, truyÒn thèng ®oµn kÕt d©n téc trong kinh doanh. Bªn c¹nh ®ã, mét ®Æc®iÓmquan träng cña VHDN mµ chóng ta còng cÇn x©y dùng: ®Ò cao ý chÝ tù lËp, tù cêng, søc v¬n lªn cña mçi doanh nghiÖp, ®ångthêi huy ®éngtÝnh céng ®ång, tÝnh truyÒn thèng “ chÞ ng·, em n©ng” cña d©n téc. §ång thêi, khuyÕn khÝch DN tham gia c¸c ho¹t ®éng x· héi, nh xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, cøu trî ®ångbµo gÆp thiªn tai, tham gia c¸c ho¹t ®éngtõ thiÖn… Trong mçi DN cÇn x©y dùng nÒn VH m¹nh ®Æctrng, ®éc®¸o,phï hîp víi ®iÒukiÖn cña m×nh, kh«ng gièng víi bÊt kú DN nµo trªn thÕ giíi.§ã lµ nÒn VH m¹nh, ®eml¹i hiÖu qu¶ cao vµ mang tÝnh nh©n v¨n s©u s¾c,trªn nÒn t¶ng ®¹o®øckinh doanh, tr¸ch nhiÖm ®èi víi x· héi. Môc tiªu cña nÒn

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

79


Kho¸ luËn tèt nghiÖp VH ®ãlµ nh»m n©ng cao chÊt lîng cuéc sèng cho con ngêi mét c¸ch bÒn v÷ng(b¶o vÖ m«i trêng thiªn nhiªn). 2.5. Mét sè gi¶i ph¸p thóc ®Èy t¸c ®éng tÝch cùc cña VHDN ë ViÖt Nam thêi héi nhËp Doanh nghiÖp cÇn t¹o dùng kh¶ n¨ng vµ thãi quen t duy chiÕn lîc, ®¶m b¶o sù c«ng b»ng trong DN m×nh. Ngoµi ra, doanh nghiÖp cÇn x©y dùng vµ thùc hiÖn hÖ thèng quy chÕ, néi quy, quy ®Þnh, chia sÎ tr¸ch nhiÖm vµ quyÒn h¹n xuèng cÊp díi nhiÒu h¬n, khuyÕn khÝch tinh tinh thÇn céng ®ång trong doanh nghiÖp. DN nªn cã mét kÕ ho¹ch chiÕn lîc tæng thÓ, thay v× mét kÕ ho¹ch hay nh÷ng ph¬ng híng chung chung trong dµi h¹n. DN nªn sö dông nh÷ng kÕ ho¹ch chiÕn lîc ®ãnh mét chuÈn mùc, vËn dông nã mét c¸ch nhanh nhÑn vµ linh ho¹t c¸c ho¹t ®éng trong ph¹m vi cña kÕ ho¹ch ®ã.Thùc hiÖn mét c¬ chÕ c«ng b»ng, c«ng khai râ rµng kÕ ho¹ch x©y dùng, ph¸t triÓn nh©n viªn, gióp hä thÊy ®îc t¬ng lai cña m×nh. Thùc vËy, thay v× chØ t¹o dùng c¸i vá bÒ ngoµi cña VHDN, c¸c DN nªn x©y dùng VHDN c¨n cø vµo ®Þnhhíng chiÕn lîc mµ m×nh ®·®Ætra trªn c¬ së c©n nh¾c mét c¸ch hîp lý c¸c yÕu tè c¬ b¶n(kh¸ch hµng, ®èi thñ c¹nh tranh, nhµ cung cÊp, sù gia nhËp tiÒm n¨ng, s¶n phÈm thay thÕ), khi Êy sÏ dÇn dÇn h×nh thµnh b¶n s¾cVH ®éc®¸ovµ ®eml¹i hiÖu qu¶ ho¹t ®éngcao h¬n. C¸c tæ chøc c«ng ®oµn còng ph¶i ®ÆcbiÖt quan t©m cïng l·nh ®¹o doanh nghiÖp trong viÖc x©y dùng VHDN, híng ®Õnmôc tiªu c¶i thiÖn quan hÖ lao ®éngt¹i n¬i lµm viÖc, cïng doanh nghiÖp n©ng cao n¨ng xuÊt lao ®éng. DN cÇn khuyÕn khÝch ph¸t triÓn m« h×nh x· héi häc tËp trong céng ®ångnh»m t¹o nÒn t¶ng tri thøc cho x©y dùng VHDN. ChÝnh ngay t¹i DN, ngêi l·nh ®¹ocÇn ý thøc ®îc sù thay ®æito lín cña m«i tr êng xung quanh, vµ biÕt c¸ch t¹o ra nh÷ng thay ®æibíc ngoÆt, s¸ng t¹o ®ÓxuÊt hiÖn t tëng míi, t¹o ®iÒu kiÖn cho sù thay ®æiv¨n ho¸ trong

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

80


Kho¸ luËn tèt nghiÖp doanh nghiÖp m×nh, thÝch nghi nhanh chãng h¬n víi nh÷ng thay ®æicña m«i tr êng kinh doanh. L·nh ®¹ocÇn ®a ra ®îc nh÷ng tuyªn bè râ rµng vÒ sø mÖnh, vÒ nhiÖm vô cña DN, nh»m t¨ng cêng tÝnh thèng nhÊt trong néi bé, tr¸nh t×nh tr¹ng nh©n viªn m¬ hå lóng tóng khi hµnh ®éng. DN cÇn mét thêi gian hîp lý cho sù thay ®æiVHDN: Tõ 5 n¨m tíi 10 n¨m. V¨n ho¸ doanh nghiÖp lµ c¸i ®îc kiÓm nghiÖm trong thêi gian, ®ñ®Óc¸c thµnh viªn chÊp nhËn vµ chia sÎ. §ã lµ qu¸ tr×nh hoµ nhËp gi÷a “ v¨n ho¸ ®îc t¸n thµnh” vµ “ v¨n ho¸ trong thùc tÕ” cña DN. Do vËy, cÇn chó ý tíi sù kÕ thõa cña ban l·nh ®¹othÕ hÖ sau vÒ ®Þnhhíng x©y dùng VHDN cña nh÷ng ngêi tiÒn nhiÖm. B¶n th©n ngêi l·nh ®¹ocÇn khiÕm tèn, dÔ gÇn vµ cã ®¹o ®øc. H·y l·nh ®¹o b»ng sù tËn tuþ, kh«ng ®îc tham lam, vun vÐn cho c¸ nh©n, kh«ng ph©n biÖt ®èi xö, c«ng b»ng, ch¾c ch¾n nhng ®õng bao giê nhá män, h·y vui vÎ, gÇn gòi víi mäi ngêi, biÕt tha thø lçi lÇm, chÊp nhËn m¹o hiÓm vµ chia sÎ nh÷ng hy sinh. CÇn g¬ng mÉu thùc hiÖn nh÷ng cam kÕt cña m×nh, nh÷ng g× m×nh ®·høa víi nh©n viªn cho nh©n viªn häc tËp tinh thÇn tr¸ch nhiÖm vµ g©y dùng lßng tin n¬i hä. C¸c DN cÇn cã c¸c ho¹t ®éng tÝch cùc phï hîp víi c¸c gi¸ trÞ míi, c¸c thñ tôc míi: • TuyÓn chän nh©n viªn g¾n víi ®Þnh híng gi¸ trÞ cña DN. Tøc lµ trong tuyÓn chän, kh«ng chØ c¨n cø vµo kiÕn thøc, kü n¨ng phï hîp víi c«ng viÖc mµ cßn ph¶i xÐt ®Õnsù phï hîp gi÷a tÝnh c¸ch, quan ®iÓmsèng vµ lµm viÖc cña nh©n viªn víi nh÷ng ®Þnhhíng gi¸ trÞ cña doanh nghiÖp, víi VHDN. Muèn x©y dùng VHDN, c¸c c«ng ty h·y b¾t ®Çu tõ viÖc x©y dùng “VH tuyÓn dông”. §©y lµ cöa ngâ giao tiÕp ®Çutiªn gi÷a c«ng ty víi øng viªn, nh÷ng ngêi lao ®éng t¬ng lai cña c«ng ty. Mét Ên tîng ®Ñp ban ®Çubao giê còng lµ tiÒn ®Òcho sù hîp t¸c l©u dµi vµ g¾n kÕt. • C¸c nhµ qu¶n lý ph¶i g¬ng mÉu ®i ®Çu. Hä chÝnh lµ biÓu tîng ®Ó nh©n viªn noi theo, tõ c¸ch ®i ®øng, nãi n¨ng vµ hµnh ®éng. C¸c ch¬ng

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

81


Kho¸ luËn tèt nghiÖp tr×nh ®µot¹o vµ huÊn luyÖn cÇn ®îc cËp nhËt ®Óthóc ®Èyqu¸ tr×nh ®a c¸i míi vµo DN. C«ng t¸c ®µo t¹o, båi dìng, khen thëng ®Òb¹t vµo c¸c chøc danh, c¸c biÓu tîng vÒ ®ÞavÞ vµ c¸c tiªu chÝ ®Òb¹t cÇn nhÊt qu¸n víi c¸c tuyªn bè vÒ nhiÖm vô, vÒ gi¸ trÞ mµ DN híng tíi. • Chó ý tíi L«g«, khÈu hiÖu, ng«n ng÷, huyÒn tho¹i trong DN, kiÕn tróc vµ mµu s¾c trang trÝ…sao cho ®Þnh híng hµnh ®éng vµ øng xö cña c¸c nh©n viªn phï hîp víi VHDN. Nh÷ng tuyªn bè nhiÖm vô vµ L«g« cña c«ng ty chÝnh lµ nh÷ng nh©n tè t¸c ®éngm¹nh mÏ tíi c¬ cÊu v¨n ho¸ cña doanh nghiÖp. • Thêng xuyªn rµ so¸t l¹i c¬ cÊu tæ chøc cña DN, ®Óhíng c¸c bé phËn vµo luång c«ng viÖc, phï hîp víi ®Þnh híng gi¸ trÞ, nhiÖm vô cña doanh nghiÖp m×nh. Ng¹i ®éngch¹m vµo bé m¸y, xem nã lµ c¸i g× nhÊt thµnh bÊt biÕn lµ t©m lý cã ë sè ®«ngngêi ViÖt Nam. • Khi më réng ho¹t ®éng,thay ®æinhiÖm vô vµ ®Þnhhíng l¹i c¸c gi¸ trÞ c¬ b¶n, DN cÇn x©y dùng l¹i hÖ thèng c¸c v¨n b¶n quy ®Þnh trong néi bé, nh»m l«i kÐo ®îc sù tham gia cña c¸c nh©n viªn, giíi h¹n thãi quen cña hä vµo mét khu«n khæ chung cña DN. ThØnh tho¶ng, DN nªn tæ chøc c¸c kú nghØ lÔ kÕt hîp víi huÊn luyÖn kü n¨ng truyÒn ®¹t, giao tiÕp th«ng qua c¸c trß ch¬i qu¶n lý, híng tíi x©y dùng sù hîp t¸c trong c¸c bé phËn trong DN. §ång thêi, cÇn tËn dông c¸c ngµy lÔ, TÕt ®Ó®¸nh gi¸ kÕt qu¶ lao ®éng vµ khen thëng, g¾n nh÷ng khuyÕn khÝch vËt chÊt víi ho¹t ®éng VH cña doanh nghiÖp ®Ómçi c¸ nh©n tù suy ngÉm vµ hµnh xö sao cho cã ®îc c©n b»ng gi÷a thµnh qu¶ lao ®éngc¸ nh©n vµ sù hîp t¸c cña tËp thÓ. CÇn x©y dùng cho riªng m×nh mét VHDN ®Æcthï, kh«ng chØ mang nh÷ng nÐt chung cña v¨n ho¸ doanh nghiÖp ViÖt Nam mµ cßn mang nh÷ng nÐt riªng cã tiªu biÓu cho truyÒn thèng tèt ®Ñp, ®éc®¸ocña tõng DN. Trong ®iÒukiÖn héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ hiÖn nay, DN nªn chó träng

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

82


Kho¸ luËn tèt nghiÖp t¹o dùng vµ b¶o vÖ th¬ng hiÖu cña m×nh, v× th¬ng hiÖu chÝnh lµ mét bé phËn kh«ng thÓ thiÕu cña VHDN, thÓ hiÖn uy tÝn, vÞ thÕ cña s¶n phÈm, lµ niÒm tù hµo cña DN, t¹o ra niÒm tin cña ngêi tiªu dïng ®èivíi s¶n phÈm vµ dÞch vô mµ doanh nghiÖp cung øng. Khi x©y dùng VHDN, nªn chó träng vµo thÕ giíi cña nh÷ng ®èi thñ c¹nh tranh, vµo kh¸ch hµng hay nh÷ng thay ®æicña x· héi. DN nªn gi¶m sè lîng c¸c cÊp qu¶n lý tõ cao xuèng thÊp. DN nªn x©y dùng VH hµnh vi øng xö trong néi bé, ®iÒunµy sÏ gióp cho bé m¸y DN vËn hµnh tr¬n tru víi nh÷ng ngêi cã tr×nh ®écao, tu©n thñ nguyªn t¾c chung. §Ócã mét m«i trêng VH øng xö néi bé tÝch cùc, DN nªn dùa trªn nh÷ng tiªu chÝ: th¸i ®ét«n träng ®ång nghiÖp, trao quyÒn hîp lý, thëng ph¹t c«ng minh, tuyÓn dông vµ ®Òb¹t hîp lý, quy ®inh vÒ tr¸ch nhiÖm sö dông tµi s¶n cña DN( tiÒn mÆt, c¸c tµi s¶n tµi chÝnh, tiÖn nghi, c«ng cô, hÖ thèng th ®iÖntö, internet, d÷ liÖu m¸y tÝnh…). V¨n ho¸ hµnh vi øng xö víi bªn ngoµi còng cã t¸c dông n©ng cao h×nh ¶nh cña DN trªn th¬ng trêng. øng xö víi bªn ngoµi DN ( PR- public relation) ®ßi hái nh©n viªn ph¶i dùa trªn lîi Ých chung vµ thÓ hiÖn sø mÖnh c¨n b¶n cña DN, tr¸nh c¸c m©u thuÉn gi÷a lîi Ých c¸ nh©n vµ tr¸ch nhiÖm trong c«ng viÖc. Muèn vËy, DN cÇn vËn dông hai ®iÒu:ý chÝ l·nh ®¹ovµ cam kÕt nh©n viªn. VH øng xö bªn ngoµi ®îc biÓu hiÖn qua: quµ biÕu ( chØ chÊp nhËn nh÷ng lo¹i quµ biÕu th©n thiÖn theo nguyªn t¾c truyÒn thèng cña x· héi, kh«ng ®îc nhËn quµ tÆng vît qu¸ nh÷ng íc lÖ x· héi ®îc ®Þnhtr íc), nh÷ng ho¹t ®éng bªn ngoµi vµ ph¸t triÓn kü n¨ng cña nh©n viªn, th¸i ®évíi kh¸ch hµng, DN, nhµ cung cÊp, ®èi t¸c, vµ nh÷ng tæ chøc, c¸ nh©n kh¸c, vÊn ®Òb¶o mËt nh÷ng th«ng tin nh¹y c¶m cña kh¸ch hµng, quan hÖ ®Çu t , mua s¾m( tuyÖt ®èi kh«ng nhËn hoa hång, quµ biÕu, c¸c ®Æc©n, hay c¸c vËn ®éngbªn ngoµi tõ phÝa ®èit¸c).

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

83


Kho¸ luËn tèt nghiÖp Mçi DN, muèn ph¸t triÓn tõ kh¸ lªn xuÊt s¾c ph¶i cã mét tÇm nh×n réng lín, tham väng l©u dµi, x©y dùng ®îc mét nÒn VH cã b¶n s¾c riªng, thÓ hiÖn sù kh¸c biÖt vît tréi. VH m¹nh tríc hÕt ph¶i lµ mét tæng thÓ cã kÕt cÊu thèng nhÊt vµ m¹nh mÏ dùa trªn c¸c thµnh tè: sø mÖnh/môc tiªu/ chiÕn lîc/ chiÕn thuËt/ chÝnh s¸ch; c¸c qu¸ tr×nh néi bé/ho¹t ®éng kinh doanh hµng ngµy/ c«ng t¸c qu¶n lý; c¸c hÖ thèng l¬ng/ kÕ to¸n/ thiÕt kÕ c«ng viÖc bè trÝ v¨n phßng; c¸c gi¸ trÞ/ con ngêi/ sinh ho¹t/ giao tiÕp… biÓu hiÖn qua sù duy tr× kû luËt, thèng nhÊt quan ®iÓm/ t tëng/ hµnh ®éng; chuÈn ho¸ mäi ho¹t ®éng qu¶n lý, s¶n xuÊt, kinh doanh…cïng híng tíi mét ®Þnh híng râ rµng, thÓ hiÖn qua nh÷ng mèi quan hÖ víi kh¸ch hµng vµ ®èi t¸c, hÖ thèng dÞch vô, ch¨m sãc kh¸ch hµng hoµn h¶o, linh ho¹t trong øng xö… §Ó x©y dùng mét VH m¹nh, DN lu«n ph¶i duy tr× t tëng cèt lâi cña m×nh(tÇm nh×n/sø mÖnh)vµ khuyÕn khÝch tiÕn bé kh«ng ngõng. VH m¹nh dùa trªn 3 nÒn t¶ng c¬ b¶n: n¨ng lùc cña ngêi l·nh ®¹o( nh»m thiÕt kÕ tæ chøc híng ®Ých vµo c¸c môc tiªu chiÕn lîc, sù hµi hoµ trong t duy, hµnh ®éng,sù nhÊt qu¸n. §Ó cã mét v¨n hãa m¹nh, doanh nghiÖp cÇn x©y dùng mét m«i tr êng v¨n ho¸ m¹nh:c¸c gi¸ trÞ cèt lâi, c¸c niÒm tin hÖ thèng c¸c gi¸ trÞ- nguyªn t¾c- gi¸o lý néi bé doanh nghiÖp ®îc chia sÎ, truyÒn b¸ trong doanh nghiÖp, nh÷ng nh©n vËt h×nh mÉu, c¸c tËp tôc, lÔ nghi, quy t¾c giao tiÕp, c¸c nghi thøc trong c«ng viÖc, héi häp, chÕ ®éb¸o c¸o, nghi thøc t«n vinh, ghi nhËn thµnh tÝch…(Nh©n – LÔ- NghÜa – TrÝ – TÝn). C¸c DN nªn x©y dùng bé quy chuÈn ho¹t ®éngthèng nhÊt cña riªng DN, råi nªn in thµnh s¸ch ®Óph¸t ®Õntõng nh©n viªn vµ yªu cÇu ph¶i thùc hiÖn. Bªn c¹nh ®ã,DN nªn ban hµnh v¨n b¶n xö lý c¸c vi ph¹m, thµnh lËp bé m¸y gi¸m s¸t ®iÒutra, ®Ób¶o ®¶m viÖc thùc hiÖn mét c¸ch triÖt ®Ó.C¸c doanh nghiÖp khi x©y dùng v¨n ho¸ m¹nh, ph¶i lu«n ®Æt ra cho m×nh nh÷ng nhiÖm vô to lín, qu¸ søc m×nh, vã vÎ nh liÒu lÜnh, m¹o hiÓm, nhng ph¶i

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

84


Kho¸ luËn tèt nghiÖp nhÊt qu¸n víi gi¸ trÞ cèt lâi cña doanh nghiÖp. C¸cdoanh nghiÖp lu«n ph¶i thay ®æi, c¶i tiÕn, cè g¾ng ®Óngµy mai tèt h¬n ngµy h«m nay lu«n tiÕn tíi ®Ýchcao h¬n, hä ph¶i x©y dùng cho m×nh mét v¨n ho¸ tiªu huû mäi sù tho¶ m·n. Tuy nhiªn, còng cÇn ph¶i ý thøc s©u s¾c r»ng con ®êng x©y dùng v¨n hãa m¹nh nh»m môc tiªu ph¸t triÓn bÒn v÷ng lµ mét qu¸ tr×nh kh«ng ®¬ngi¶n, kh«ng thÓ chØ trong vµi th¸ng hay vµi n¨m, mµ lµ mét qu¸ tr×nh l©u dµi, bÒn bØ cña tÊt c¶ c¸c thµnh viªn trong doanh nghiÖp. Bªn c¹nh viÖc xem c«ng t¸c nh©n sù nh lµ mét phÇn trong chiÕn lîc ph¸t triÓn DN, ®Óhç trî ph¸t triÓn nh©n sù tèt h¬n, trong ®iÒu kiÖn héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ ngµy nay, DN cÇn nghiªn cøu x©y dùng cho ®îc VHDN xuÊt ph¸t tõ sø m¹ng c«ng ty, ®Þnhhíng chiÕn lîc l©u dµi cña c«ng ty, ®Óc¸c nh©n viªn dùa vµo ®ãmµ hµnh xö, chia sÎ c¸c gi¸ trÞ, vµ ®ãnggãp ngµy cµng nhiÒu h¬n cho c«ng ty. Tr¸nh duy tr× v¨n ho¸ kiÓu gia ®×nhtrÞ, tËp quyÒn hoÆc mang nÆng tÝnh hµnh chÝnh quan liªu, lµm tr× trÖ hÖ thèng, lµm chËm tiÕn tr×nh ra quyÕt ®Þnh, vµ lµm cho DN mÊt ®i c¬ héi kinh doanh hoÆc kh«ng kÞp øng phã víi nh÷ng thay ®æi cña thÞ tr êng, cña kh¸ch hµng. Doanh nghiÖp võa vµ nhá chiÕm ®asè trong céng ®ång doanh nghiÖp ViÖt Nam, tríc ¸p lùc c¹nh tranh, vÒ l©u dµi, c¸c DN nµy sÏ ph¶i tÝch cùc n©ng cao n¨ng lùc qu¶n lý, ®æimíi c«ng nghÖ, chó träng sö dông nguån nh©n lùc cã chÊt lîng, nghiªn cøu kü vÒ yªu cÇu ®èi víi khu vùc thÞ trêng xuÊt khÈu, ph¸p luËt chi phèi, c¸c DN cÇn trang bÞ ®Çy®ñ kiÕn thøc vÒ tiªu chuÈn chÊt lîng, vÒ c¸c rµo c¶n kü thuËt, vÒ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ vµ c¶i thiÖn VHDN nh»m n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm, hµng ho¸(t¹o ra c¸c s¶n phÈm ®¶m b¶o chÊt lîng, an toµn vÖ sinh thùc phÈm, kh«ng g©y ¶nh hëng ®Õnm«i tr êng),gi¸ thµnh thÊp, n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh, gióp DN sÏ ph¸t triÓn bÒn v÷ng h¬n trªn thÞ tr êng. 2.6. KiÕn nghÞ

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

85


Kho¸ luËn tèt nghiÖp Quan ®iÓm cña §¶ng cÇm quyÒn ®ãng mét vai trß quan träng ®Ó thóc ®Èyc¸c DN ViÖt Nam quan t©m h¬n n÷a ®ÕnviÖc t¹o dùng v¨n ho¸ DN m×nh. Cô thÓ lµ NghÞ quyÕt Trung ¬ng V vÒ “ x©y dùng vµ ph¸t triÓn nÒn v¨n ho¸ ViÖt Nam tiªn tiÕn ®Ëm®µb¶n s¾cd©n téc” ®angdÇn ®i vµo cuéc sèng, trong khi ®ãv¨n ho¸ DN , thùc chÊt cã thÓ coi lµ nhËn thøc vµ øng xö cña c¸c thµnh viªn trong DN ®ã,lµ nÒn t¶ng cña v¨n ho¸ x· héi. C¸cc¬ quan nhµ níc cÇn cã nh÷ng biÖn ph¸p khuyÕn khÝch, hç trî, t¹o ra mét ®énglùc t¸i ®Þnh h×nh l¹i v¨n ho¸ cña c¸c DN ViÖt Nam thêi kú héi nhËp. T¹o s©n ch¬i b×nh ®¼ng cho c¸c DN th«ng qua m«i tr êng ph¸p lý. §Ó DN Nhµ níc vµ DN t nh©n b×nh ®¼ngtr íc ph¸p luËt cÇn ®¶m b¶o thÓ chÕ ®i vµo ®êi sèng, cô thÓ lµ luËt DN. CÇn tiÕp tôc hoµn chØnh hÖ thèng thÓ chÕ kinh tÕ thÞ tr êng ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa nh»m ®ñsøc khuyÕn khÝch doanh nh©n ph¸t huy truyÒn thèng VH trong kinh doanh cña cha «ng, bæ sung nh÷ng nh©n tè míi trong VH DN cña thêi ®¹i, khuyÕn khÝch ®îc DN x¸c ®Þnh ®óng ®¾nchiÕn lîc kinh doanh, cã môc tiªu phÊn ®Êul©u dµi h¬n n©ng cao søc c¹nh tranh trªn tr êng quèc tÕ theo ®Þnh híng quy ho¹ch, kÕ ho¹ch chuyÓn ®æic¬ cÊu cña nÒn kinh tÕ, t«n träng lîi Ých c¸ nh©n hîp ph¸p cña DN(®éng lùc kinh doanh), khuyÕn khÝch c¹nh tranh hîp ph¸p, kiÓm so¸t vµ h¹n chÕ ®écquyÒn. Ban hµnh luËt míi vµ hoµn thiÖn, söa ®æi mét sè quy ®Þnh cña luËt ®· ban hµnh: ban hµnh luËt vÒ tæ chøc x· héi – nghÒ nghiÖp trong ®ãcÇn ph¸t huy vai trß cña c¸c hiÖp héi DN nh»m khai th¸c mäi nguån lùc cña x· héi, kÓ c¶ thu hót tµi trî tõ bªn ngoµi, ®Ó ph¸t triÓn c¸c ho¹t ®éngtrî gióp mét c¸ch trùc tiÕp, cã hiÖu qu¶ thiÕt thùc, kh¾c phôc nh÷ng yÕu kÐm cña DN(C¸c hiÖp héi sÏ gióp DN 4 “c¸i ®îc” c¬ b¶n ®Óhéi nhËp tèt h¬n, gåm: tæ chøc c¸c hÖ thèng cung cÊp th«ng tin, chÝnh s¸ch; cung cÊp ®Çy®ñnh÷ng th«ng tin vÒ thÞ tr êng cho c¸c DN; gióp c¸c doanh nghiÖp tiÕp cËn tèt h¬n c¸c nguån tµi chÝnh th«ng qua c¸c dù ¸n, c¸c ch¬ng tr×nh hîp t¸c víi níc ngoµi; gióp DN n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

86


Kho¸ luËn tèt nghiÖp tranh trªn thÞ tr êng trong níc), t¹o ®iÒukiÖn lµm tèt vai trß cÇu nèi gi÷a héi viªn víi c¬ quan cña chÝnh phñ, ®¹i diÖn b¶o vÖ quyÒn lîi hîp ph¸p cña DN, nhÊt lµ trong viÖc tham gia so¹n th¶o c¸c v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt liªn quan ®Õn sx kinh doanh cña DN. C¸c hiÖp héi DN cã thÓ cung cÊp nh÷ng th«ng tin t vÊn, ®µot¹o, cïng th¬ng th¶o gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò mµ trong DN riªng lÎ kh«ng tù gi¶i quyÕt ®îc ®Ó®¶m b¶o lîi Ých cña mçi ngµnh nghÒ, b¶o ®¶mVHDN, kh¾c phôc nh÷ng khiÕm khuyÕt cña thÞ tr êng. Bªn c¹nh ®ã,c¸c hiÖp héi DN cßn ®ãng vai trß t¨ng cêng qu¶n lý Nhµ níc ®èi víi c¸c DN, t¹o c¨n cø ph¸p lý ®Ó xo¸ bá tµn d c¶u thêi bao cÊp, gãp phÇn qu¶n trÞ Quèc gia ®Óph¸t triÓn bÒn v÷ng. Söa ®æiph¸p lÖnh c¸n bé, c«ng chøc thµnh luËt vÒ c«ng vô- c«ng chøc g¾n víi c¶i tiÕn qu¶n lý nh©n sù trong c¸c tæ chøc Nhµ níc, hoµn chØnh c¸c quy ®ÞnhvÒ cæ phÇn ho¸…sÏt¸c ®éng tíi v¨n ho¸ DN.

N©ng cao nhËn thøc vµ hiÓu biÕt vÒ VHDN. CÇn ®Èy m¹nh c¸c ho¹t ®éngnghiªn cøu, tuyªn truyÒn, gi¶ng d¹y vÒ VHDN, trong ®ã c¸c ph¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng ®ãngvai trß tÝch cùc, cÇn ®a vµo gi¶ng d¹y cho c¸c c«ng chøc Nhµ níc vÒ VHDN, c¸ch thøc ¸p dông v¨n ho¸ DN nh mét c«ng cô qu¶n lý, cã thÓ ë d¹ng mét m«n häc riªng hoÆc lång ghÐp vµo bé m«n qu¶n lý nguån nh©n lùc, hay bé m«n ph¸t triÓn DN, qu¶n trÞ chiÕn lîc. CÇntiÕp tôc thay ®æit duy qu¶n lý, ®ÒxuÊt nh÷ng chñ tr ¬ng chÝnh s¸ch qu¶n lý ®ñ m¹nh ®ÓkhuyÕn khÝch h¬n n÷a tinh thÇn kinh doanh trong nh©n d©n, h¨ng h¸i lµm giµu cho b¶n th©n vµ cho ®Êtníc. Thñ tiªu triÖt ®Óquan niÖm coi thêng kinh doanh, kh«ng coi träng doanh nh©n, chØ coi träng quan chøc, ph©n biÖt ®èi xö víi kinh tÕ t nh©n…. Xo¸ bá t©m lý Ø l¹i, dùa vµo bao cÊp cña Nhµ níc, ®Òcao nh÷ng nh©n tè míi trong kinh doanh, nh÷ng ý tëng s¸ng t¹o, s¸ng kiÕn t¨ng n¨ng xuÊt lao ®éng, t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña hµng ho¸. T«n vinh nh÷ng doanh nh©n n¨ng ®éng, s¸ng t¹o, kinh doanh ®¹t hiÖu qu¶ cao, cã ý chÝ v¬n lªn, lµm r¹ng rì th¬ng hiÖu ViÖt Nam trªn thÞ tr êng thÕ giíi.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

87


Kho¸ luËn tèt nghiÖp §Ó gióp doanh nh©n x©y dùng v¨n ho¸ kinh doanh vµ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ, nªn kÕt nèi nh÷ng viÖn nghiªn cøu chuyªn s©u vÒ §«ng ph¬ng häc, Trung Quèc häc, NhËt B¶n häc, viÖn nghiªn cøu Hoa Kú víi c¸c yªu cÇu båi dìng, n©ng cao hiÓu biÕt vµ kü n¨ng ®µm ph¸n, giao tiÕp cho doanh nh©n ViÖt Nam. ViÖc h×nh thµnh VHDN còng ®ßi hái ®Èym¹nh cuéc c¶i c¸ch hµnh chÝnh d©n chñ, trong s¹ch, v÷ng m¹nh, chuyªn nghiÖp vµ hiÖn ®¹i ho¸. Tøc lµ cÇn tiÕp tôc xo¸ bá c¬ chÕ “ xin- cho”, xo¸ bá nh÷ng thñ tôc hµnh chÝnh rêm rµ g©y tèn kÐm, t¨ng chi phÝ ®Çut vµ gi¶m n¨ng lùc c¹nh tranh cña hµng ho¸. Ph¶i s¾p xÕp l¹i bé m¸y tinh gän, kh¾c phôc chång chÐo, quan liªu, n©ng cao hiÖu lùc vµ hiÖu qu¶ cña bé m¸y hµnh chÝnh trong qu¶n lý, ®iÒuhµnh, lµnh m¹nh hãa ®éingò c¸n bé… Bªn c¹nh viÖc x©y dùng mét quy chuÈn nh»m t¹o nªn nh÷ng c¸ thÓ kinh doanh hoµn h¶o víi nh÷ng phÈm chÊt riªng, cÇn thiÕt ph¶i x©y dùng tÝnh céng ®ångkinh doanh víi ý nghÜa ®Ócéng ®ångkinh doanh ngêi ViÖt còng cã tÝnh liªn kÕt tËp thÓ cao (gièng nh céng ®ångkinh doanh ngêi Hoa), t¹o lËp sù hµi hoµ gi÷a tÝnh tËp thÓ vµ tÝnh c¸ thÓ trong céng ®ång kinh doanh, ®Òcao ý chÝ tù lËp tù cêng, søc v¬n lªn cña mçi doanh nghiÖp, ®ångthêi huy ®éngtÝnh céng ®ång, tÝnh truyÒn thèng “ chÞ ng·, em n©ng” cña d©n téc, khuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp tham gia c¸c ho¹t ®éngx· héi nh: xo¸ ®ãigi¶m nghÌo, cøu trî ®ångbµo gÆp thiªn tai, tham gia c¸c ho¹t ®éngtõ thiÖn…Muèn vËy, nªn thµnh lËp c¸c hiÖp héi dùa trªn c¸c tiªu chuÈn ®¹o®øc(tho¸t khái lèi t duy cò: dùa trªn nÒn t¶ng lµ c¸c gi¸ trÞ c¸ nh©n, c¸c quyÒn con ngêi), VH cña doanh nh©n víi t c¸ch lµ c¸c c¸ thÓ hoµn chØnh, híng tíi môc tiªu x©y dùng céng ®ång doanh nh©n ViÖt chuyªn nghiÖp víi nh÷ng c¸ thÓ chuyªn nghiÖp. CÇn ®µot¹o vµ träng dông ®éi ngò doanh nh©n n¾m ®îc vµ vËn dông ®îc VHDN vµo trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, trong quan hÖ víi ®èit¸c còng nh trong c«ng viÖc qu¶n lý, ®iÒuhµnh néi bé DN.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

88


Kho¸ luËn tèt nghiÖp Doanh nghiÖp lµ n¬i tËp hîp, ph¸t huy mäi nguån lùc con ngêi ( ®éi ngò doanh nh©n c¸c lo¹i), lµ n¬i lµm g¹ch nèi, n¬i cã thÓ t¹o ra lùc ®iÒu tiÕt, t¸c ®éng ( tÝch cùc hay tiªu cùc) ®èi víi tÊt c¶ c¸c yÕu tè chñ quan, kh¸ch quan kh¸c nhau c¶ ë tÇng vÜ m« lÉn vi m« nh»m gãp phÇn h×nh thµnh nªn mét m«i tr êng s¶n xuÊt kinh doanh ( th¬ng trêng) ph¸t triÓn theo mét chiÒu híng nµo ®ã.X©y dùng nÒn v¨n ho¸ kinh doanh v× vËy vÒ thùc chÊt chÝnh lµ viÖc thùc hiÖn c¸c ®iÒu kiÖn kh¸ch quan, chñ quan trªn c¬ së ph¸t huy c¸c nh©n tè tÝch cùc, tù gi¸c nh»m ®Èynhan qu¸ tr×nh v¨n ho¸ ho¸ trong toµn bé mäi yÕu tè cÊu thµnh nÒn s¶n xuÊt kinh doanh cña ®Êtníc, tríc hÕt tËp trung lÊy ph¸t triÓn VHDN lµm ®iÓmtùa ®Çutiªn. Trong ®iÒukiÖn thùc tÕ hiÖn nay, theo c¸ch thøc ®ã,chóng ta cã thÓ t¹o ra qu¸ tr×nh tÝch hîp vµ ph¸t huy m¹nh mÏ nh÷ng gi¸ trÞ vèn cã trong nÒn v¨n ho¸ truyÒn thèng cña d©n téc( truyÒn thèng yªu níc vµ th¬ng ngêi, ®oµn kÕt céng ®ångvµ träng tÝn nghÜa, cÇn cï, n¨ng ®éngvµ linh ho¹t…) kÕt hîp víi c¸c thµnh tùu v¨n ho¸ thÕ giíi ( vÒ nÒ nÕp t duy, phong c¸ch vµ tr×nh ®ékhoa häc kü thuËt c«ng nghÖ, vÒ ph¬ng ph¸p, n¨ng lùc tæ chøc qu¶n lý kinh tÕ- x· héi trong qu¸ tr×nh ®«thÞ ho¸, c«ng nghiÖp hãa – hiÖn ®¹i ho¸…)…nh»m lµm cho ho¹t ®éngs¶n xuÊt kinh doanh trong nÒn kinh tª thÞ tr êng ë níc ta sÏ ngµy cµng ®îc trËt tù, lµnh m¹nh vµ ®¹t hiÖu qu¶ cao h¬n, híng ®Õnnh÷ng môc tiªu kinh tÕ- x· héi toµn diÖn, bÒn v÷ng l©u dµi cña ®Êtníc ®ångthêi võa cã thÓ ®eml¹i nh÷ng lîi Ých thiÕt thùc ngay tr íc m¾t cho c¸c DN. Cô thÓ h¬n, x©y dùng VHDN ®Ógãp phÇn vµo chiÕn lîc ph¸t triÓn v¨n ho¸ kinh doanh ViÖt Nam hiÖn nay kh«ng thÓ kh¸c ®ãlµ viÖc n©ng cao b¶n lÜnh, tr×nh®é ®éi ngò doanh nh©n theo híng ngµy cµng “ chuyªn nghiÖp ho¸” nhiÒu h¬n, tr íc hÕt ë cung c¸ch , kh¶ n¨ng sö dông tèt c¸c ph¬ng tiÖn, c¸c thµnh tùu khoa häc kü thuËt trong lao ®éng, tæ chøc s¶n xuÊt, n¨ng lùc c¹nh tranh vµ héi nhËp víi thÞ tr êng ( néi ®Þa lÉn quèc tÕ), trong giao tiÕp víi kh¸ch hµng, tuyªn truyÒn qu¶ng b¸ th¬ng hiÖu, giíi thiÖu vµ b¸n s¶n phÈm…bªn c¹nh ®ãviÖc n©ng cao n¨ng lùc vµ

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

89


Kho¸ luËn tèt nghiÖp ®iÒu kiÖn, biÖn ph¸p ®Óch¨m lo ®éi ngò ( c¶ vÒ ®êi sèng v¨n ho¸ c¸ nh©n lÉn ®êi sèng v¨n ho¸ tËp thÓ), kh«ng ngõng t¨ng cêng c¬ së vËt chÊt- kü thuËt cïng mét nÒ nÕp, kû c¬ng ho¹t ®éng theo phong c¸ch c«ng nghiÖp, hiÖn ®¹i dùa trªn nÒn t¶ng ph¸t huy tèt nh÷ng gi¸ trÞ v¨n ho¸ truyÒn thèng ( ®¹o lý, nghÜa t×nh…) kÕt hîp x©y dùng b¶n chÊt tiªn tiÕn cña giai cÊp c«ng nh©n cho mäi lùc lîng lao ®éng v× môc tiªu x©y dùng hÖ thèng DN ViÖt Nam v÷ng m¹nh toµn diÖn c¶ vÒ chuyªn m«n vµ t tëng, tæ chøc… Tuy nhiªn còng cÇn nhÊn m¹nh r»ng nç lùc h×nh thµnh vµ x©y dùng nÒn v¨n ho¸ kinh doanh ph¶i ®Õntõ c¶ hai phÝa doanh nghiÖp vµ c¸c c¬ quan b¶o vÖ ph¸p luËt, c¬ quan nhµ níc.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

90


Kho¸ luËn tèt nghiÖp

KÕt luËn Mét trong sè c¸c nhãm gi¶i ph¸p ®Ódoanh nghiÖp héi nhËp thµnh c«ng: DN ph¶i x©y dùng ®îc chiÕn lîc thÞ trêng, chiÕn lîc ph¸t triÓn kinh doanh ®i ®«i víi x©y dùng VHDN. Muèn vËy, doanh nghiÖp cÇn ph¶i coi nh©n lùc nh lµ mét nguån vèn ®ÆcbiÖt,cÇn ch¨m lo cho con ngêi trong DN vÒ mäi khÝa c¹nh cña cuéc sèng c¸ nh©n, tõ t×nh tr¹ng søc khoÎ tíi sù tù do vÒ kinh tÕ, chÝnh trÞ, cÇn cã chiÕn lîc ®µo t¹o, båi dìng vµ träng dông nh©n tµi, t¹o ®iÒukiÖn ®Ómäi ngêi ph¸t huy tµi n¨ng, trÝ tuÖ tho¶ søc s¸ng t¹o trong s¶n xuÊt kinh doanh, tham gia th¶o luËn nh÷ng vÊn ®Ò cô thÓ, trong xö lý nh÷ng vÊn ®Òliªn quan trùc tiÕp ®Õn ®êi sèng cña hä, gi¶i quyÕt tèt mèi quan hÖ gi÷a chñ DN vµ ngêi lao ®éng, gi÷a doanh nghiÖp víi b¹n hµng, víi ®èi t¸c, víi c¬ quan nhµ níc…Hay nãi c¸ch kh¸c DN rÊt cÇn ph¶i x©y dùng mét VHDN ®Æctr ng, vµ ph¸t huy v¨n ho¸ ®éc®¸o®ã trong mäi ho¹t ®éngcña DN: tõ l·nh ®¹o®iÒuhµnh c¸c ho¹t ®éngnéi bé, ®Õn c¸c ho¹t ®éngt¬ng t¸c víi bªn ngoµi doanh nghiÖp. Muèn x©y dùng vµ ph¸t huy ®îc yÕu tè v¨n hãa trong DN th× ®iÒu®Çutiªn lµ c¸c doanh nghiÖp nªn nhËn thøc ®óng ®¾nvÒ vÊn ®ÒcÊp b¸ch nµy trong cuéc c¹nh tranh toµn cÇu, kÕ ®Õn,c¸c DN b»ng c¸c ph¬ng ph¸p cô thÓ x©y dùng cho riªng m×nh chiÕn lîc, sø mÖnh ho¹t ®éngcña DN m×nh, råi t¹o lËp bé quy chuÈn riªng ®Ócã thÓ x©y dùng vµ ph¸t huy nÒn VH ®éc®¸ocña doanh nghiÖp m×nh dùa trªn nÒn t¶ng chiÕn lîc ®ã,nh»m híng tíi môc tiªu chiÕn lîc mµ tæ chøc ®· ®Ætra. Do nhËn thøc cßn h¹n chÕ vµ ®©y còng lµ vÊn ®Òkh¸ míi ë ViÖt Nam, h¬n n÷a, ®Òtµi ®îc thùc hiÖn trong ®iÒu kiÖn c¸c nguån d÷ liÖu cha thËt ®Çy®ñnªn khã tr¸nh khái nh÷ng sai sãt, khiÕm khuyÕt, rÊt mong cã ®îc sù ®ãng gãp ý kiÕn ch©n thµnh tõ phÝa c¸c thÇy c« còng nh nh÷ng ai quan t©m ®Õnv¨n ho¸ doanh nghiÖp nh»m hoµn thiÖn ®Òtµi mét c¸ch tèt nhÊt. Nh©n ®©yem xin göi lêi c¶m ¬n ch©n thµnh ®Õnb¹n bÌ, ngêi th©n, ®ÆcbiÖt em xin göi lêi c¶m ¬n ch©n thµnh ®Õn TS. NguyÔn ThÞ

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

91


Kho¸ luËn tèt nghiÖp Minh T©m ®·trùc tiÕp híng dÉn, gióp ®ì, chØ b¶o tËn t×nh ®Óem hoµn thµnh ®Òtµi nµy.

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

92


Kho¸ luËn tèt nghiÖp

tµi liÖu tham kh¶o 1. NguyÔn Hoµng ¸nh, LuËn ¸n tiÕn sÜ-vai trß cña v¨n ho¸ trong kinh doanh quèc tÕ vµ vÊn ®Òx©y dùng v¨n ho¸ kinh doanh ë ViÖt Nam. §¹i häc Ngo¹i Th¬ng,2004,tr.108. 2. PGS.TS. D¬ng ThÞ LiÔu. KÕt qu¶ kh¶o s¸t míi ®©y®a ra t¹i “héi th¶o VHDN, VH doanh nh©n trong qu¸ tr×nh héi nhËp” do b¸o ®iÖn tö §CSVN phèi hîp víi phßng TM &CNVN (VCCI) tæ chøc ngµy 07/11/2006 t¹i Hµ Néi. 3. NguyÔn TÊn Phíc. ChiÕn lîc vµ chÝnh s¸ch kinh doanh. NXB Thèng Kª,1996. 4. Ths. Bïi V¨n Thµnh ( phã tæng côc tr ëng TCVI- Bé c«ng An)- VÊn ®Ò n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh Quèc gia cña ViÖt Nam. T¹p chÝ kinh tÕ vµ dù b¸o. sè 3/2007. tr.2. 5. TS. NguyÔn M¹nh Qu©n. Gi¸o tr×nh ®¹o®øckinh doanh vµ VHDN. NXB lao ®éngx· héi- §HKTQD-khoa QTDN,2004. 6. http://diendan.edu.net.vn/ 7. http://hanoi.vnn.vn/chuyen_de/ttvhdn/clbdn/bai01.asp 8. http://www.vhdn.com.vn/news_detail.asp?catid=60&msgid=1349 9.http://www.vietnamtoday.vn/Desktop.aspx/TinTuc/Van_hoa_Doan h_nghiep/Quan_diem_cua_Herb_Kelleher_ve_van_hoa_doanh_ng hiep-mot_dong_gop_quan_trong_cho_tu_tuong_quan_ly/ 10. http://www.vov.org.vn/?page=109&nid=26576

T¹ ThÞ V©n – K46 QTKD

93

angry birds rio  

play all free angry birds rio, angry birds rio walkthrough, video tutorials 3 star angry birds rio, angry birds rio online, download angry b...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you