Page 1

Οι γονείς ως σύμμαχοι των παιδιών τους στην πορεία προς την ενιαία εκπαίδευση Σιμώνη Συμεωνίδου Επίκουρη καθηγήτρια symeonidou.simoni@ucy.ac.cy 10 Νοεμβρίου 2018


Διάγραμμα παρουσίασης • Θεωρητικό πλαίσιο • Σύμβαση του ΟΗΕ και Κύπρος • Αποτελέσματα ερευνών σε σχέση με την εφαρμογή της Σύμβασης του ΟΗΕ στην Κύπρο • Διάλειμμα • Συζήτηση


Ιατρικό Μοντέλο


Φιλανθρωπικό Μοντέλο


Κοινωνικό μοντέλο


Δικαιωματική προσέγγιση


Η ορολογία δείχνει τη φιλοσοφία μας… • Αναπηρικό κίνημα της Κύπρου και άλλοι διεθνείς οργανισμοί/συμβάσεις – Παιδιά με αναπηρία

• Μη αποδεκτοί όροι – Παιδιά με ειδικές ανάγκες – Παιδιά με ειδικές ικανότητες – Παιδιά με ιδιαιτερότητες – ΑΜΕΑ, ΑμεΑ, ΑμΕΑ


Διαδοχικές Εκπαιδευτικές Φιλοσοφίες

Διαχωρισμός

Ένταξη

Ενιαία Εκπαίδευση


Διαχωρισμός (Segregation) • Εκπαίδευση των παιδιών με «ειδικές ανάγκες» στο ειδικό σχολείο και των παιδιών χωρίς «ειδικές ανάγκες» στο γενικό σχολείο • Ο διαχωρισμός συνδέεται με: – Ειδικά αναλυτικά προγράμματα – Ειδικούς εκπαιδευτικούς – Εξατομικευμένη διδασκαλία – Έμφαση στη θεραπεία – Έμφαση στην αυτοεξυπηρέτηση


Ένταξη (Integration) • Η εκπαίδευση των παιδιών με «ειδικές ανάγκες» στο γενικό σχολείο με την προϋπόθεση ότι έχουν πραγματοποιηθεί κάποιες αλλαγές που θα διευκολύνουν την εκπαίδευσή τους, π.χ. – Διαφοροποίηση του Αναλυτικού Προγράμματος – Διαφοροποίηση μαθήματος – Ανάπτυξη προσβάσιμων μέσων και υλικών – Αλλαγές στις κτιριακές εγκαταστάσεις για να γίνουν προσβάσιμες • Η σχέση του διαχωρισμού με την ένταξη


Ενιαία Εκπαίδευση (Inclusive Education) • Η εκπαίδευση όλων των παιδιών στο γενικό σχολείο το οποίο έχει εξαρχής δημιουργηθεί με τρόπο που να στηρίζει την εκπαίδευση όλων των παιδιών – Ευέλικτο και προσβάσιμο Αναλυτικό Πρόγραμμα – Προσβάσιμες κτιριακές εγκαταστάσεις – Υποχρεωτική διαφοροποίηση της διδασκαλίας και αξιολόγησης – Κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό που είναι υπεύθυνο για την εκπαίδευση όλων των παιδιών – Εύλογες προσαρμογές • Αναδόμηση και όχι προσαρμογή του σχολείου • Ένα σύστημα εκπαίδευσης: Ενιαία Εκπαίδευση


Ενιαία Εκπαίδευση • Η Ενιαία Εκπαίδευση στοχεύει στη δημιουργία του ενιαίου σχολείου • Το ενιαίο σχολείο: – Είναι μια διαδικασία – Αφορά όλα τα παιδιά – Συνεχής προσπάθεια για αναγνώριση και αφαίρεση όλων των εμποδίων για τη μάθηση – Στοχεύει στην παρουσία, συμμετοχή και πρόοδο όλων των παιδιών – Στηρίζεται στις διεθνείς διακηρύξεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα του παιδιού UNESCO (2005) Guidelines for Inclusion: Ensuring Access to Education for All


Διαδοχικές Εκπαιδευτικές Φιλοσοφίες

Διαχωρισμός

Ένταξη

Ενιαία Εκπαίδευση


Δύο συστήματα εκπαίδευσης • Ν. 113(Ι)/1999, «Ο περί Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδιών με Ειδικές Ανάγκες Νόμος» – Φιλοσοφία ένταξης • Γενική Εκπαίδευση (γενικό σχολείο) – – – –

Γενικοί εκπαιδευτικοί Διευθυντές/ντριες και επιθεωρητές γενικής εκπαίδευσης Παιδιά χωρίς αναπηρία Γενικό αναλυτικό πρόγραμμα

• Ειδική Εκπαίδευση (γενικό και ειδικό σχολείο) – Ειδικοί εκπαιδευτικοί – Διευθυντές/ντριες και επιθεωρητές ειδικής εκπαίδευσης – Παιδιά με «ειδικές ανάγκες» (σωματική, διανοητική ή συναισθηματική αναπηρία) – Αναλυτικό πρόγραμμα;


Τα στερεότυπα που δημιουργήθηκαν από το εκπαιδευτικό μας σύστημα • Η δουλειά το ειδικού εκπαιδευτικού είναι να εκπαιδεύει παιδιά σε εξατομικευμένη βάση και εκτός της γενικής τάξης ακολουθώντας το Ατομικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης (ΑΠΕ) • Ο ειδικός εκπαιδευτικός είναι υπεύθυνος για τα «παιδιά της ειδικής εκπαίδευσης», ενώ ο γενικός εκπαιδευτικός δεν είναι • Ο γενικός εκπαιδευτικός μπορεί να προσπαθεί να δημιουργεί συνθήκες κοινωνικοποίησης για τα παιδιά με αναπηρία • Ο γενικός εκπαιδευτικός δεν είναι υποχρεωμένος να κάνει διαφοροποίηση του μαθήματος


Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, 2006 • Τα άτομα με αναπηρία έχουν τα ίδια δικαιώματα με τα άτομα χωρίς αναπηρία σε όλους τους τομείς της καθημερινής ζωής (κοινωνία, ψυχαγωγία, εκπαίδευση, ανεξάρτητη διαβίωση κτλ.) • Άρθρα σύμβασης – – – – – –

Αρχή της μη διάκρισης Ισότητα ευκαιριών Εκπαίδευση Ανεξάρτητη διαβίωση Οικογένεια - προσωπικός χώρος Προσβασιμότητα κ.ά.

• Σημείο αναφοράς για κρατικές δομές που ελέγχουν το σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα


Η Σύμβαση και η Κύπρος • Η Κύπρος υπέγραψε (2007) και κύρωσε (2011) τη Σύμβαση – Η Ανεξάρτητη Αρχή Προώθησης Δικαιωμάτων Ατόμων με Αναπηρία (2012) παρακολουθεί την εφαρμογή της

• Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υπογράψει και κυρώσει τη Σύμβαση, άρα προωθεί την εφαρμογή της – European Disability Strategy 2010-2020

• Η Κύπρος έχει στείλει την πρώτη έκθεση προόδου (2013) στον OHE και έλαβε ανατροφοδότηση (2017) – UN Office of the High Commissioner, www.ohchr.org/en/hrbodies/crpd

• Εργαλεία για την ενιαία εκπαίδευση – Άρθρο 24 της Σύμβασης (2006) & Γενικό σχόλιο Αρ. 4 (2016)


Αποτελέσματα ερευνών στην Κύπρο • Έρευνες ανάλυσης περιεχομένου – Έρευνα για τον τρόπο με τον οποίο το Νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα συμπεριλαμβάνει τα παιδιά με αναπηρία (Symeonidou & Mavrou, 2014; Mavrou & Symeonidou, 2014) – Έρευνα για το περιεχόμενο των εκθέσεων των Επιτρόπων για την εκπαίδευση των παιδιών με αναπηρία (Symeonidou & Mavrou, 2018) – Έρευνα για τη Σύμβαση του ΟΗΕ και κατά πόσο εφαρμόζεται για τα άτομα με νοητική αναπηρία στην Κύπρο (Symeonidou, 2015)

• Επισκόπηση και συνεντεύξεις εκπαιδευτικών για τις απόψεις και δεξιότητές τους (Συμεωνίδου & Φτιάκα, 2012)


1.[…] τα Κράτη Στην Κύπρο δεν διασφαλίζεται ένα Μέρη σύστημα ενιαίας εκπαίδευσης: διασφαλίζουν ένα σύστημα ενιαίας • Ο Νόμος (Ν. 113(Ι)/99) θεσμοθετεί εκπαίδευσης τον διαχωρισμό ομάδας μαθητών (inclusive στη βάση της αναπηρίας, αλλά education) σε όλα παρουσιάζεται από το κράτος ως τα επίπεδα και νόμος που προωθεί την ενιαία δια βίου μάθηση εκπαίδευση (π.χ. Πρώτη έκθεση προόδου για εφαρμογή της Σύμβαση, 2013) • Κριτική εκπαιδευτικής πολιτικής της Κύπρου από ΟΗΕ και ευρωπαϊκούς φορείς (π.χ. Καταληκτικά Σχόλια ΟΗΕ, 2017, ANED)


Άρθρο 24, 2 (α) • Οι μαθητές με αναπηρία τα άτομα με αναπηρία αποκλείονται από το δεν αποκλείονται από το εκπαιδευτικό σύστημα γενικό εκπαιδευτικό λόγω της αναπηρίας: σύστημα λόγω της • Σημαντικός αριθμός αναπηρίας, και τα παιδιά μαθητών εκπαιδεύεται σε με αναπηρία δεν διαχωριστικά πλαίσια αποκλείονται από τη (ειδικές μονάδες, ειδικά δωρεάν και υποχρεωτική σχολεία) πρωτοβάθμια • Οι μαθητές με αναπηρία εκπαίδευση, ή τη απολαμβάνουν το δικαίωμα δευτεροβάθμια της δωρεάν και εκπαίδευση, λόγω υποχρεωτικής φοίτησης αναπηρίας


Απάντηση ΥΠΠ το 2015 στην Επίτροπο Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού (από έρευνα Symeonidou & Mavrou, 2018) • «Από τη στιγμή που η Επαρχιακή Επιτροπή αποφασίζει τη φοίτηση ενός παιδιού με Ειδικές Ανάγκες σε Ειδική Μονάδα συνηθισμένου σχολείου, αυτό συνεπάγεται ταυτόχρονα ότι το εν λόγω παιδί μπορεί να ανταποκριθεί, στο δικό του επίπεδο, στις ανάγκες του συνηθισμένου σχολείου με πρωταρχικό στόχο την πραγματική ένταξη και κοινωνικοποίησή του.» • «Παιδιά που έχουν ανάγκη από εξειδικευμένες θεραπείες πρέπει να φοιτούν στο Ειδικό Σχολείο.» • «Η φιλοσοφία της ένταξης παιδιών με ειδικές ανάγκες στα Γυμνάσια/ Λύκεια/ Τεχνικές Σχολές θέλει τα παιδιά να είναι όσο το δυνατό πιο ανεξάρτητα και ενταγμένα με τρόπο που να μη διαφέρουν από τους συμμαθητές τους, ώστε να στιγματίζονται. Τα παιδιά πρέπει να αισθάνονται ότι ανήκουν στο ίδιο σύστημα εκπαίδευσης με τους συνομηλίκους τους.» «Έκθεση αναφορικά με τις διαδικασίες και διοικητικές πρακτικές που διέπουν τη λήψη απόφασης για ένταξη παιδιών με αναπηρίες σε συγκεκριμένο πλαίσιο φοίτησης» (Επίτροπος Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού, Μάιος 2017)


Απάντηση ΥΠΠ το 2015 στην Επίτροπο Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού (από έρευνα Symeonidou & Mavrou, 2018) Διευκρινιστικά, αναφέρεται ότι, στις περιπτώσεις που υπάρχουν αντιδράσεις από γονείς σε σχέση με τις αποφάσεις των Επαρχιακών Επιτροπών ή/και της Κεντρικής Επιτροπής, τότε εφαρμόζονται βασικές πρακτικές, οι οποίες περιλαμβάνουν: • «δοκιμαστική φοίτηση στο πλαίσιο της συνηθισμένης τάξης, με στήριξη και κατάλληλες αναπροσαρμογές, πριν την ένταξή τους σε Ειδική Μονάδα Νηπιαγωγείου ή Δημοτικού Σχολείου, με επαναξιολόγηση • παραχώρηση αναστολής φοίτησης, με στήριξη, σε παιδιά προσχολικής ηλικίας, ώστε να δοθεί περισσότερος χρόνος για ανάπτυξη των απαιτούμενων δεξιοτήτων για το Δημοτικό Σχολείο • παράταση φοίτησης στο Δημοτικό Σχολείο, νοουμένου ότι η ηλικία των παιδιών το επιτρέπει, πριν ενταχθούν σε Ειδική Μονάδα Γυμνασίου • συνέχιση φοίτησης στην Ειδική Μονάδα με σταδιακά αυξημένη ένταξη στη συνηθισμένη τάξη, ώστε να διαφανεί κατά πόσο μπορούν ή όχι να ανταποκριθούν κ.ά.» «Έκθεση αναφορικά με τις διαδικασίες και διοικητικές πρακτικές που διέπουν τη λήψη απόφασης για ένταξη παιδιών με αναπηρίες σε συγκεκριμένο πλαίσιο φοίτησης» (Επίτροπος Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού, Μάιος 2017)


Άρθρο 24, 2 (β) Δεν ισχύει στην Κύπρο: τα άτομα με αναπηρία μπορούν να έχουν • Οι μαθητές με αναπηρία πρόσβαση σε μια πολλές φορές φοιτούν σε ενιαία (inclusive), ειδικά σχολεία ή ειδικές ποιοτική και δωρεάν μονάδες που είναι μακριά από πρωτοβάθμια την κοινότητά τους εκπαίδευση και • Οι μαθητές με λαμβάνουν δευτεροβάθμια «αναλυτικό διαίτης», σύμφωνα εκπαίδευση, σε ίση με το οποίο οι δεξιότητες βάση με τους άλλους, αυτοεξυπηρέτησης και οι στις κοινότητες στις δεξιότητες επαγγελματικής οποίες ζουν αποκατάστασης είναι οι μόνες σημαντικές…


• «Προγράμματα στήριξης παιδιών με νοητική υστέρηση στην ειδική μονάδα» για γυμνάσιο, λύκειο-τεχνική σχολή (Ετήσιες Εκθέσεις Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού – ΥΠΠ)

– Ελληνικά, μαθηματικά, οικιακή οικονομία, φυσική αγωγή, μουσική, τέχνη κ.λπ. – Η ύλη δεν είναι σαφώς καθορισμένη – Στόχοι: «συναισθηματική και κοινωνική στήριξη και ανάπτυξη» (ΥΠΠ 2013, σ. 227), «αυτοπεποίθηση, κοινωνικοποίηση, συναισθηματική ισορροπία, δεξιότητες για επαγγελματική αποκατάσταση» (ΥΠΠ 2013, σ. 120)

• Έρευνες σε ειδικά πλαίσια επιβεβαιώνουν το «αναλυτικό διαίτης» (π.χ. Φτιάκα, Μιχαηλίδου, Τσουρής και Βλάμη 2005, Πιερίδου 2013)


Άρθρο 24, 2(γ) παρέχεται εύλογη προσαρμογή των αναγκών του ατόμου,

• Σύμφωνα με τη νομοθεσία και τους κανονισμούς, οι μαθητές δικαιούνται εύλογες προσαρμογές, τις οποίες λαμβάνουν • Ετήσια Έκθεση ΥΠΠ 2013 αναφέρει ότι παραχωρήθηκαν εύλογες προσαρμογές σε 640 άτομα με «ειδικές ανάγκες» σε σύνολο 34,153. • Ετήσια Έκθεση ΕΠΝΚΑ 2010 κάνει αναφορά σε περιπτώσεις παιδιών που αναγκάστηκαν να παρατήσουν το σχολείο λόγω έλλειψης προσαρμογών …


Τοποθέτηση Ανεξάρτητης Αρχής Προώθησης Δικαιωμάτων Ατόμων με Αναπηρία αναφορικά με την παροχή υπηρεσιών σχολικού συνοδού σε μαθητές με αναπηρία που φοιτούν σε ιδιωτικά σχολεία, 2016 8.3 Διευθετήσεις που δεν εστιάζουν στην προσαρμογή του σχολικού περιβάλλοντος στους μαθητές με αναπηρία με την παροχή εύλογων προσαρμογών αλλά στην προσαρμογή των ίδιων των μαθητών σε σχολικά πρότυπα των μη ανάπηρων μαθητών που δεν ταιριάζουν στους μαθητές με αναπηρία (μη παροχή εύλογων προσαρμογών) έχουν τουλάχιστον τις εξής αρνητικές συνέπειες: (α) αναπαράγουν παρωχημένες και στερεότυπες απόψεις για τους μαθητές με αναπηρία όπως αυτή της «ανικανότητας» (β) τους στερούν τις προσαρμογές που καθιστούν δυνατή την πλήρη συμμετοχή τους στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα (γ) περιορίζουν την άσκηση του δικαιώματος τους στην εκπαίδευση και (δ) ευνοούν ή και συντηρούν τις διακρίσεις σε βάρος τους (λιγότερο ευνοϊκή μεταχείριση) λόγω αναπηρίας ή και τους αναγκάζουν να δεχθούν εκπαίδευση χαμηλότερης ποιότητας απ’ ότι οι άλλοι μαθητές. 8.4 Οι υπηρεσίες σχολικού συνοδού εξυπηρετούν μαθητές με κινητική, οπτική ή νοητική αναπηρία. Συνιστούν μορφή εύλογων προσαρμογών και εξατομικευμένο μέτρο για τη διευκόλυνση της εκπαίδευσης των μαθητών με αναπηρία […]


Έκθεση Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, Διερεύνηση παραπόνου, Νοέμβριος 2014 • ‘… το σύστημα αξιολόγησης, ως έχει, παραβιάζει το δικαίωμα των παιδιών στη μη διάκριση, αφού, μαθητές που λαμβάνουν ειδική αγωγή και εκπαίδευση λόγω του μαθησιακού προφίλ τους έχουν, εκ των πραγμάτων, περισσότερες πιθανότητες να καταγράψουν κακές επιδόσεις ή/και να αποτύχουν εντελώς όταν αξιολογούνται με εξεταστικά δοκίμια στα οποία δεν έχουν γίνει οι εύλογες προσαρμογές που θα τους επιτρέψουν, αφενός να έχουν πρόσβαση στο εξεταστικό δοκίμιο, αφετέρου να μπορούν να δείξουν αυτό που έμαθαν’. (σ. 32) • ‘θεωρώ ότι οι ειδικές διευκολύνσεις που προνοούν οι Κανονισμοί, όπως φαίνεται από την περίπτωση του Σ.Γ., αλλά και άλλων παιδιών που λαμβάνουν ειδική αγωγή και εκπαίδευση, δεν αποτελούν επαρκές μέτρο διασφάλισης των δικαιωμάτων τους, αφού, αποτυγχάνουν να διασφαλίσουν στα παιδιά αυτά ισότιμη και δίκαιη προοπτική πρόσβασης στη διαδικασία αξιολόγησης’. (σ. 32)


Άρθρο 24, 2 (δ) Δεν ισχύει στην Κύπρο: Τα άτομα με • Σύμφωνα με το Νόμο και τους αναπηρία θα Κανονισμούς, οι μαθητές με αναπηρία λαμβάνουν την δικαιούνται εξατομικευμένη στήριξη σε υποστήριξη που διαχωριστικά πλαίσια (ειδικά σχολεία, απαιτείται, εντός ειδικές μονάδες, ειδικές τάξεις) του γενικού • Πουθενά στο Νόμο και στους εκπαιδευτικού Κανονισμούς δεν αναφέρεται η συστήματος… υποχρέωση από τους εκπαιδευτικούς γενικής τάξης για διαφοροποίηση, ούτε η υποχρέωση για παροχή εξατομικευμένης στήριξης μέσα στη γενική τάξη…


• Στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα (ΥΠΠ 2010), η διατύπωση των στόχων, του περιεχομένου, των μέσων και των υλικών, και της αξιολόγησης δεν λαμβάνει υπόψη τα παιδιά με αναπηρία (Symeonidou & Mavrou 2014, Mavrou & Symeonidou 2014) • Σε επισκόπηση σε μεγάλο δείγμα εκπαιδευτικών δημοτικής, διαπιστώθηκε ότι δεν γνωρίζουν πώς να διαφοροποιούν τη διδασκαλία τους για να εντάξουν όλα τα παιδιά. Θεωρούν αρμόδιο μόνο τον ειδικό εκπαιδευτικό (Συμεωνίδου & Φτιάκα 2012, Symeonidou & Phtiaka 2009, 2014)


Ανασφάλεια δασκάλων τάξης να αντιμετωπίσουν τα παιδιά με ειδικές ανάγκες (Symeonidou & Phtiaka, 2009) 45%

41.3%

40%

38.1%

35% 30%

28.4%

25%

19.8%

20% 15% 10% 5% 0%

39.5%

16.0% 11.7% 2.0% 2.6% 0.6%

Καθόλου Λίγο Αρκετά Πολύ

Πάρα Πολύ

Οι ειδικοί γνωρίζουν καλύτερα πώς να αντιμετωπίσουν τα παιδιά με ειδκές ανάγκες Βασική προϋπόθεση για ουσιαστική ένταξη είναι ο αριθμός των περιόδων ειδικής εκπαίδευσης


Ανασφάλεια για την εκπαίδευση των παιδιών με ειδικές ανάγκες (Symeonidou & Phtiaka, 2009) 50%

46.6%

45%

41.9%

40% 35%

31.0%

30%

24.1%

25% 20% 15%

23.9%

16.0% 10.5%

10% 5% 0%

3.0% 2.6% 0.4%

Καθόλου Λίγο Αρκετά Πολύ

Πάρα Πολύ

Δημιουργώ συνθήκες κοινωνικοποίησης για ένα παιδί με ειδικές ανάγκες Δημιουργώ συνθήκες αποτελεσματικής μάθησης για ένα παιδί με ειδικές ανάγκες


Η διαφοροποίηση χρειάζεται, αλλά είναι δύσκολο να γίνει… (Symeonidou & Phtiaka, 2009) Διαφοροποιώ … για να ανταποκριθώ σε όλα τα παιδιά της τάξης συμπεριλαμβανομένων και των παιδιών με ειδικές ανάγκες τον τρόπο αξιολόγησης

3.45

τις δραστηριότητες

3.48

τη διδασκαλία

3.47

το υλικό

Μέσος Όρος

3.3

την ύλη

2.96 1

2

3

4

5


Παρακολούθησα σεμινάρια για την ειδική εκπαίδευση που διοργανώθηκαν από:

83.8%

16.2%

80.6% 19.4%

το Υπουργείο

το Παιδαγωγικό

Παιδείας και

Ινστιτούτο

Πολιτισμού

ΝΑΙ ΌΧΙ

71.3% 28.7%

άλλες οργανώσεις


Θα με ενδιέφερε να παρακολουθήσω ένα επιμορφωτικό σεμινάριο για την εκπαίδευση των παιδιών με ειδικές ανάγκες που είναι ενταγμένα στο γενικό σχολείο 100%

91,1%

80% 60% ΝΑΙ

40%

ΌΧΙ

20%

8,9%

0% ΝΑΙ

ΌΧΙ


Άρθρο 24, 2 (ε) αποτελεσματικά εξατομικευμένα μέτρα υποστήριξης παρέχονται σε περιβάλλοντα που μεγιστοποιούν την ακαδημαϊκή και κοινωνική ανάπτυξη, σύμφωνα με το σκοπό της πλήρους ένταξης

Δεν ισχύει στην Κύπρο • Η εξατομικευμένη στήριξη παρέχεται σε ειδικά σχολεία και ειδικές μονάδες μέσα στο γενικό σχολείο • Μια ομάδα μαθητών φοιτά στο σχολείο αλλά δεν λαμβάνει απολυτήριο λυκείου…


• Ετήσιες εκθέσεις του ΥΠΠ τονίζουν τον αριθμό των περιόδων ειδικής εκπαίδευσης που «δίνονται» στα παιδιά με «ειδικές ανάγκες» – Οι ώρες αυτές μειώνονται ενώ τα παιδιά με διάγνωση αυξάνονται – Δεν απαιτείται η στήριξη μέσα στη γενική τάξη – Δεν παρουσιάζουν στόχους για αύξηση παιδιών στις γενικές τάξεις ή για στήριξη της φοίτησής τους στις γενικές τάξεις (κάτι που διακηρύττει η ΕΕ, και ο OHE) • Η αξιολόγηση της μάθησης είναι ίδια για όλους (αντίθετο με τη Σύμβαση και το Γενικό Σχόλιο Αρ. 4 του ΟΗΕ) – Οι μαθητές δεν μπορούν να δείξουν αυτό που έμαθαν. Θεσμός «ακροατή» δίνει άλλοθι στο «αναλυτικό διαίτης»


Συμπεράσματα • Η απόφαση ότι κάποιοι μαθητές είναι καλύτερα να εκπαιδεύονται σε ειδικά πλαίσια βασίζεται στη λογική ότι δεν μπορούν να καταφέρουν όσα και οι άλλοι – Μειωμένη ύλη, μειωμένες προσδοκίες, φροντίδα και απασχόληση

• Δικαίωμα μαθητών στο Αναλυτικό Πρόγραμμα και σε διαφοροποιημένη αξιολόγηση σημαίνει περισσότερες πιθανότητες να αποκτήσουν βασική εκπαίδευση


• Η συμμετοχή στην κοινότητα (απασχόληση, ψυχαγωγία, κ.λπ.) δεν είναι μια υπόθεση που αρχίζει μετά που τελειώνει το σχολείο. – Αρχίζει από το ίδιο το σχολείο!

• Απομυθοποίηση της «ειδικής εκπαίδευσης σε ειδικά πλαίσια» ως το βασικό δικαίωμα των μαθητών – Η εξατομίκευση μπορεί και πρέπει να παρέχεται στη γενική τάξη – Οι ειδικοί μπορούν να διδάσκουν και στις γενικές τάξεις μαζί με τους δασκάλους – Οι θεραπείες μπορούν να παρέχονται και στο γενικό σχολείο – Η απαραίτητη υποδομή μπορεί να υπάρχει και στο γενικό σχολείο – Τα ειδικά σχολεία ως κέντρα στήριξης


• Εκτός από την πολιτική, χρειάζεται και η ωριμότητα για να προχωρήσουμε – Δεν ωφελεί να αναλωνόμαστε στην προσπάθεια να απαιτούμε περισσότερο «διαχωρισμό» (γιατί αυτό ξέρουμε ως «κεκτημένο»)

• Ευθύνη να κατανοήσουμε και να προσπαθήσουμε για την εφαρμογή της Σύμβασης του ΟΗΕ και του Γενικού Σχολίου Αρ. 4


Εν κατακλείδι • Οι γονείς καλούνται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο σε μελλοντικές εξελίξεις αναφορικά με την πολιτική για την εκπαίδευση των παιδιών με αναπηρία • Άσκηση πίεσης σε συλλογικό επίπεδο με ξεκάθαρες θέσεις: – Απαίτηση για αναθεώρηση του συστήματος ειδικής εκπαίδευσης (ρόλος ειδικών σχολείων, ρόλος ειδικών εκπαιδευτικών, ρόλος συνδετικών λειτουργών) – Απαίτηση για τη μάθηση και όχι την «απασχόληση» των παιδιών – Απαίτηση ποιοτικής μαθησιακής στήριξης των παιδιών μέσα στη γενική τάξη – διαφοροποιημένη διδασκαλία – Απαίτηση για εύλογες προσαρμογές αντί για αποδοχή «πακέτων στήριξης» – Απαίτηση για επιμόρφωση όλων των εμπλεκομένων


Ευχαριστώ για την προσοχή σας! symeonidou.simoni@ucy.ac.cy ucy.ac.cy/psifides-gnosis

Profile for Agalia Elpidas

Οι γονείς ώς σύμμαχοι των παιδιών τους στην πορεία προς την Ενιαία Εκπαίδευση  

Δρ. Συμεωνίδου Σιμώνη Επίκουρη καθηγήτρια Πανεπιστημίου Κύπρου

Οι γονείς ώς σύμμαχοι των παιδιών τους στην πορεία προς την Ενιαία Εκπαίδευση  

Δρ. Συμεωνίδου Σιμώνη Επίκουρη καθηγήτρια Πανεπιστημίου Κύπρου

Advertisement