Page 1

‫بۆیە دەنگ بدە بە(بەڵێ) تاوەکو لەچوارچێوەی دەولەتی كوردستان پارێزگاری لەو‬ ‫دەستكەوتانە بكرێت كە مافی ئافرەتی تێدا دەستەبەر كراوە‬

‫بەڵێ‬

‫باڵوكراوەیەكی تایبەت بە ڕیفراندۆمە لەالیەن یەكێتی ئافرەتانی كوردستان دووهەفتە جارێك دەردەچێت‬ ‫چوارشەممە ‪2017/8/16‬‬

‫ژمارە (‪)3‬‬

‫)‪No:(3‬‬

‫‪Wednesday 16/8/2017‬‬

‫سه‌رۆك بارزانی‪ :‬عێراق شكستی هێناوه‌ له‌وه‌ی بتوانێت كوردستان‬ ‫وه‌كو هاوبه‌شێكی ڕاسته‌قینه‌ قه‌بووڵ بكات‬

‫ڕۆژی چوارشـــەممە ‪9‬ی ‪8‬ی ‪2017‬‬ ‫لـــە هۆڵـــی شـــەهید ســـەعد عەبدوڵـــا‬ ‫لەشـــاری هەولێر بەڕێز مەســـعوود بارزانی‬ ‫ســـەرۆكی هەرێمـــی كوردســـتان لەگـــەڵ‬ ‫ژمارەیەكـــی زۆری مامۆســـتا و زانـــای‬ ‫ئایینی و كەســـایەتیە فكری و ئایینیەكانی‬ ‫كوردســـتان كۆبـــووەوه‌‪..‬‬ ‫ســـه‌رۆك مەســـعود بارزانـــی‪ ،‬لـــەو‬ ‫کۆبوونەوەیەدا رایگەیاند‪ ،‬عێراق شکســـتی‬ ‫ھێنـــاوە لـــەوەی بتوانێـــت کوردســـتان‬ ‫وەکـــو ھاوبەشـــێکی راســـتەقینە قەبووڵ‬ ‫بـــکات و زیاتر لـــە ‪ 4500‬گوندی وێران‬ ‫کـــرد‪ ،‬وێـــڕای پرۆســـەی تەعریبکـــردن‪،‬‬ ‫گەلـــی کوردی ئەنفـــال کرد و بـــە چەکی‬ ‫کیمیاویش چەند ناوچەیەکی کوردســـتانی‬

‫بۆردومـــان کـــرد‪” ،‬تەعریـــب تـــا ‪15‬‬ ‫کیلۆمەتـــری باشـــووری هەولێـــر هاتبوو و‬ ‫زیاتـــر بـــەرەو ســـەرەوە دەھات“‪.‬‬ ‫ســـەرۆکی هەرێمی کوردســـتان لە بارەی‬ ‫پێشـــێلکردنی دەســـتووری عێراقیشـــەوە‬ ‫روونی کـــردەوە‪ ،‬کـــە لـــە دوای ‪2003‬‬ ‫لەگـــەڵ جـــەالل تاڵەبانـــی‪ ،‬ســـکرتێری‬ ‫گشـــتیی یەکێتیی نیشـــتمانیی کوردستان‬ ‫چوونـــە بەغدا و بڕیـــاری مانەوەیان لەگەڵ‬ ‫عێراق دا و بەشـــداربوون لە نووسینەوەی‬ ‫دەســـتووری عێـــراق‪ ،‬بـــەاڵم حکومەتـــی‬ ‫عێـــراق نزیکەی ‪ 55‬ماددەی دەســـتووری‬ ‫عێراقی پێشـــێل کـــردووە‪ ،‬کـــە زۆرینەی‬ ‫گەلـــی عێـــراق دەنگـــی پێـــداوە‪ ،‬ھاوکات‬ ‫هـــەردوو پێکهاتـــەی عەرەبـــی ســـووننە‬

‫مەزهەب و گەلـــی کوردســـتانیش پەراوێز‬ ‫خر ا ن ‪.‬‬ ‫ســـه‌رۆك مەســـعود بارزانی دووپاتیشی‬ ‫کـــردەوە‪ ،‬کـــورد ھەوڵـــی زۆری داوە بـــۆ‬ ‫ئـــەوەی واڵتێکـــی فیدرالـــی لـــە عێـــراق‬ ‫بنیـــات بنرێـــت و لە ‪ 2004‬کە ســـوپای‬ ‫عێراق دامەزرایەوە‪ ،‬ســـێ لیوای رێکخراوی‬ ‫پێشـــمەرگە خرانـــە ســـەر ســـوپای ئەو‬ ‫واڵتـــە‪ ،‬ئـــەوکات رێژەی کورد لە ســـوپای‬ ‫عێـــراق ‪ 40%‬بـــوو‪ ،‬بـــەاڵم ئێســـتا ئەو‬ ‫رێژەیە ســـفرە‪.‬‬ ‫ســـەرۆکی هەرێمی کوردســـتان ئاماژەی‬ ‫بەوەش کرد‪ ،‬چەند جارێک رایانگەیاندووە‪،‬‬ ‫ئەگەر عێراق لە پێشـــێلکردنی دەســـتوور‬ ‫بـــەردەوام بێت‪ ،‬ئەوا هەرێمی کوردســـتان‬

‫بەشـــێک نابێـــت لـــە عێـــراق‪ ،‬چونکـــە‬ ‫ســـەرکردایەتی کوردســـتان لەسەر بنەمای‬ ‫هاوبەشـــی لە بڕیار گەڕایـــەوە بەغدا‪” ،‬خۆ‬ ‫ئێمە لـــە جەنگێکـــدا ئەســـیر نەبووین تا‬ ‫ویســـتی خۆیـــان بســـەپێنن“ و ئیتر گەلی‬ ‫کوردســـتان دەیەوێ لەگەڵ عێـــراق ببێتە‬ ‫دوو دراوســـێی باش‪.‬‬ ‫ســـه‌رۆك بارزانـــی باســـی ڕیفراندۆمـــی‬ ‫سەربەخۆیی کوردســـتانی کرد و سەبارەت‬ ‫بەوانـــەی دەڵێـــن کاتـــی ئەنجامدانـــی‬ ‫ریفراندۆمـــی ســـەربەخۆیی گونجـــاو نییە‪،‬‬ ‫رایگەیانـــد‪ ،‬بـــا ئەوان پێشـــنیازی کاتێکی‬ ‫گونجـــاو بکەن و بەدیلەکانیـــان بخەنەڕوو‪.‬‬ ‫ســـەرۆکی هەرێمی کوردستان راشیگەیاند‪،‬‬ ‫ئەگەر ئەوانەی داوای دواخستنی ڕیفراندۆم‬

‫ڕیفراندۆم و مێژووییەكی پیرۆز‬ ‫دەوڵەتی ســـەربەخۆ ئەو خەونـــە مێژووییەی كە‬ ‫ســـااڵنێكی دووروودرێژە میللەتی كورد خەباتی بۆ‬ ‫دەكات‪ ،‬ئەمرۆ لەســـایەی هەنـــگاوە حەكیمانەكانی‬ ‫ســـەرۆكی هەرێمی كوردســـتان بەرێز (ســـەرۆك‬ ‫مەســـعود بارزانی) و هەوڵ و تەقه‌اڵ بەردەوامەكانی‬ ‫لەئێســـتادا خـــۆی ســـەربەخۆبوون دەركەوتووە‪،‬‬ ‫بەتایبەتـــی لەكاتێكـــد‌ا بـــەرەو ‪ 25/9‬دەچیـــن‬ ‫كـــە وادە ‌ی ئەنجامدانـــ ‌ی پڕۆســـە ‌ی ریفراندۆمە لە‬ ‫هەرێم ‌ی كوردســـتاندا‪.‬‬ ‫ئەوەی گرنگە ســـەرجەم هاواڵتیانی كوردســـتان‬ ‫بەگشـــت دەنـــگ و ڕەنگـــە جیـــاوازەكان هەوڵی‬ ‫بێوچـــان بـــۆ سەرخســـتن ‌ی پڕۆســـەكە دەدەن‪،‬‬ ‫ئـــەوەی تیبینـــی دەكرێـــت لـــەم رۆژگارەدا‬ ‫تارادەیەكـــی بـــاش گشـــت الیەنـــ ‌ە سیاســـیەكان‬ ‫بەهەنـــگاوی دەســـتەجەمعی و كار ‌ی پێكەوەیـــ ‌ی‬ ‫پشـــتگیری ریفرانـــدۆم دەكـــەن و تارادەیـــەك‬ ‫كۆدەنگ ‌ی نیشـــتیمان ‌ی سیاســـ ‌ی و میللـــ ‌ی هاتۆتە‬ ‫بەرهەم ‪،‬لـــەم قۆناغەد‌ا ڕیفرانـــدۆم گەرموگوڕیەك ‌ی‬ ‫زۆری بەپرۆســـەی سیاسی بەخشـــیوە چونكە ئەو‬ ‫خەونەیـــە كەمییلەت ‌ی كورد ســـااڵنێكی زۆر دیرینە‬ ‫چاوەروانـــی دەكات‪.‬‬ ‫پرســـی ڕیفراندۆم لەســـەر چارەنوســـی هەرێمی‬ ‫كوردســـتان كاریگەریەكـــی زۆر گـــەورەی دەبێت‬ ‫چونكـــە مافێكی ڕەوا و ســـەرەتایی گەلەكەمانە كە‬ ‫خـــۆی بڕیار بـــدات‪ ،‬ئەم پرســـە پرســـێكی زێدە‬

‫گرنـــگ و كاریگـــەرە بۆ ئێســـتا و ئاینـــدەی نەك‬ ‫هەر ئـــەم بەشـــەی باشـــوری كوردســـتان بةڵكو‬ ‫بۆ تـــەواوی ئاینـــدەی نەتەوەكەمـــان لەهەر چوار‬ ‫پارچەكەدا‪،‬چونكـــە ســـەركەوتن و پێدانی دەنگی‬ ‫زۆرینەی(بەڵـــێ‌) بـــۆ ســـەربەخۆیی كوردســـتان‬ ‫و جیابونـــەوەی لەدەوڵەتـــی مەركـــەزی عێـــراق‬ ‫هەنگاوێكـــە بە ئاڕاســـتەی پێكەوەنانی دەوڵەتێكی‬ ‫ســـەربەخۆ لەم بەشـــەدا و هەر لێرەشەوە پرشنگی‬ ‫خـــۆر و ڕوناكیەكەشـــی پەخـــش دەبێتـــەوە بـــۆ‬ ‫هەرســـ ‌ێ بەشـــەكەی تری كوردســـتانی گـــەورە‪.‬‬ ‫بۆیـــە پرســـێكی ئاوها گـــەورە و چارەنوسســـاز‬ ‫كاریگەریەكـــی زۆر گـــەورەی لەســـەر هەمـــوو‬ ‫ناوچەكـــە دەبێـــت‪ ،‬بۆیـــە ئەركی كوردانی گشـــت‬

‫پارچەكانـــی تری كوردســـتانە پشـــتگیری بكەن‪،‬‬ ‫هەروەها ڕیفراندۆم بۆخۆی پڕۆســـەیەكی یاســـایی‬ ‫و دەســـتوریە و لەهەموو دەســـتوری واڵتان و یاسا‬ ‫نێودەوڵەتیەكانـــدا دانیپێدانـــراوە و ڕێزیـــش لـــە‬ ‫هەنگاوەكە دەگیرێت لەســـەر ئاســـتی نێودەوڵەتی‬ ‫و حكومەتەكانیش‪ ،‬چونكە لەدونیای دیموكراســـی‬ ‫و ئازادیەكانـــدا ڕای میللـــەت ســـەنگی مەحەكە بۆ‬ ‫یەكالیكردنەوەی پرسە گرنگ و چارەنوسسازەكان‪،‬‬ ‫وەك دەشـــزانین كـــە ڕیفرانـــدۆم ئـــەو ڕێگەیە كە‬ ‫میللـــەت دەنگی لێـــوە دەدات‪.‬‬ ‫ئـــەم پرســـە تـــەواو یاســـایی و دەســـتوورییە‬ ‫چونكـــە هەرێمـــی كوردســـتان وەك مافێكـــی‬ ‫یاســـایی و دەســـتوری خۆی وەك دووەم نەتەوەی‬

‫نێـــو دەوڵەتـــی عێراقـــی فیدڕاڵی بـــۆی هەیە لە‬ ‫چوارچێـــوەی یاســـا نێودەوڵەتیـــەكان و نەتـــەوە‬ ‫یەكگرتووەكانـــدا ئـــەو مافەی خـــۆی پەیڕەو بكات‬ ‫‪،‬اليةنی كـــەم بۆ دەرخســـتنی ڕای زۆرینەی گەلی‬ ‫كورد لەســـەر جیابونەوە و دروســـتكردنی دەوڵەتی‬ ‫ســـەربەخۆ ئەمـــە بێجگە لەوەی كـــە هیچ دەقێكی‬ ‫دەســـتووری عێراقی باس لەیـــەك پارچەی خاكی‬ ‫عیـــراق نـــاكات‪ ،‬واتا كورد لـــەرووی یاســـاییەوە‬ ‫بەتەواوەتـــی مافـــی خـــۆی هەیـــە بـــۆ بنیادنانی‬ ‫دەوڵـــەت‪ ،‬واتا گەلی كـــورد دەتوانیـــت لەرێگەی‬ ‫هـــەر هەنگاوێكـــەوە مافی خۆی دەســـتەبەربكات‪،‬‬ ‫بێجگـــە لـــەوەی كە حكومەتـــی عێـــراق ناتوانێت‬ ‫بەهیـــچ جۆرێك رێگری بكات‪ ،‬چونكە دەســـتووری‬ ‫عێـــراق لەچەندین بڕگەدا باســـی لەوەكـــردووە كە‬ ‫میللـــەت بۆى هەیـــە لەرێگـــەی ریفراندۆمەوه بریار‬ ‫لەســـەر چارەنووســـی خۆی بدات‪.‬‬ ‫لەكۆتاییـــدا ڕیفرانـــدۆم مەســـەلەیەكە تایبەتـــە‬ ‫بەگەلـــی كـــورد‪ ،‬مافـــی گەلـــی كوردیشـــە كـــە‬ ‫بڕیاری ســـەربەخۆبوون بـــدات‪ ،‬هەربۆیەش چەندە‬ ‫گەرموگـــوڕ و مكوڕتـــر بێت لەســـەر ئـــەو بابەتە‬ ‫هێنـــدەش بابەتەكە دەچێتە پێشـــەوە‪ ،‬پێویســـتە‬ ‫هەمـــوو هەولێـــك بخەینە گـــەر بۆ سەرخســـتنی‬ ‫پر ۆ سە كە ‪.‬‬

‫دكتۆرە مەیادە نەجار‬

‫دەکەن و ھیـــچ بەدیـــل و ئەڵتەرناتیڤێکی‬ ‫بەھێزتریـــان نییـــە‪ ،‬با داوای دواخســـتنی‬ ‫ڕیفرانـــدۆم نەکـــەن‪ ،‬چونکـــە ئێمـــە دوای‬ ‫ناخەیـــن ”ئێمە گاڵتە بـــە میللەتی خۆمان‬ ‫ناکەین و ئـــەوە مەحاڵە‬ ‫ســـه‌رۆك مەســـعود بارزانـــی داوای‬ ‫لـــە مامۆســـتایانی ئایینـــی ئیســـامیی‬ ‫کوردســـتان کـــرد خەڵـــک تێبگەیەنـــن‬ ‫و پرۆســـەی ڕیفراندۆمـــی ســـەربەخۆیی‬ ‫کوردستان بۆ موســـڵمانان روون بکەنەوە‪،‬‬ ‫چونکە ســـەربەخۆیی کوردســـتان زۆربەی‬ ‫کێشـــە ناوخۆییەکانی ئێســـتای کوردستان‬ ‫چارەســـەر دەکات‪.‬‬ ‫ســـەرۆکی هەرێمـــی کوردســـتان ئاماژەی‬ ‫بەوەش کرد‪ ،‬کە تەنیـــا وادەی ئەنجامدانی‬

‫ریفراندۆم لە کۆبوونـــەوەی ‪2017\6\7‬‬ ‫راگەیەنـــدراوە‪ ،‬ئەگینا بڕیـــاری ئەنجامدانی‬ ‫ریفراندۆمی ســـەربەخۆیی کوردستان "هی‬ ‫ئـــەو ڕۆژە نەبـــووە" هەمـــوو الیەنـــەکان‬ ‫چەندین ساڵە باســـی ئەو بابەتە دەکەن و‬ ‫هەموویان لەســـەری کۆک بوون‪ .‬ســـه‌رۆك‬ ‫مەســـعود بارزانی ڕەتی کردەوە ڕیفراندۆمی‬ ‫ســـەربەخۆیی کوردســـتان هی حزبێک یان‬ ‫تاکە کەســـێک بێ و رایگەیاند‪” ،‬ڕیفراندۆم‬ ‫هی هەمـــوو گەلی کوردســـتانە و ئەوانەی‬ ‫ئەو بڕیارەیان دا‪ ،‬ســـەروەریەکی گەورەیان‬ ‫بـــۆ خۆیـــان و کوردســـتانیش تۆمارکرد‪.‬‬ ‫هەموویـــان بەیەکـــەوە بوون و لـــە هەموو‬ ‫کوردستانیش بوون‪.‬‬

‫لە رادیۆی‬

‫بۆ ل‪2‬‬

‫ل‪2‬‬

‫ئافرەت رۆلەکێ مەزن بۆ سەرئێخستنا ریفراندۆمێ‬ ‫هەیە وەکو هەموو پرسێن نەتەوەیى ل‪3‬‬

‫ڕیفراندۆم ساڕێژی زامەكانە‬

‫ل‪3‬‬

‫ژنێن كوردێن ئێزدی پشتەڤانێن ئەنجام دانا‬ ‫ریفراندۆما هەرێما كوردستانێ نە ل‪4‬‬


‫‪2‬‬

‫ریفراندۆم هەنگاونانە بەرەو سەربەخۆیی کوردستان‪ ،‬پێویستە هەموو کوردستانییەک بۆ پاشەڕۆژێکی گەش و‬ ‫ئایندەیەکی باشتر لەکوردستاندا بە(بەڵێ) دەنگ بدات‬ ‫چوارشەممە ‪2017/8/16‬‬

‫پاشماوەی الپەڕەی یەك‬

‫ســــه‌رۆك بارزانی لــــە کۆبوونەوەکەیدا لەگەڵ‬ ‫زانایانی ئایینی ئیســــامی کوردستان هەروەها‬ ‫رایگەیاند‪ ،‬کە لە ‪ 1925‬خەڵکی کوردســــتان‬ ‫لــــە ڕاپرســــی کۆمەڵــــەی گەالندا بڕیــــاری دا‬ ‫لەگــــەڵ عێــــراق بێت‪ ،‬بــــە مەرجێــــک ھاوبەش‬ ‫بن لەم واڵتەدا‪ .‬ســــەرۆکی هەرێمی کوردســــتان‬ ‫ئامــــاژەی بــــە قوربانیەکانی گەلی کوردســــتان‬ ‫لــــە ســــەردەمی رژێمی بەعســــی عێــــراق کرد‬ ‫و رایگەیانــــد‪ 12 ،‬ھەزار گەنجــــی فەیلــــی لە‬ ‫‪ 18‬تا ‪ 30‬ســــاڵی رابردوودا بێ سەروشــــوێن‬ ‫کــــران‪ ،‬کــــە دوای رووخانی رژێمەکە لەســــاڵی‬ ‫‪ ،2003‬دەرکــــەوت ئــــەو کــــوردە فەیلیانە و‬ ‫هەندێــــک لــــە بارزانییــــەکان لــــە ناوچەکانی‬ ‫عەکاشــــات و قائیم لە پارێــــزگای ئەنبار چەکی‬ ‫کیمیاویان لەســــەر تاقــــی کراوەتەوە‬ ‫ســــه‌رۆك مەسعود بارزانی باســــی لێبووردەیی‬ ‫گەلــــی کوردســــتانی کــــرد‪ ،‬کــــە هەرچەنــــدە‬ ‫ســــوپای عێراق هەموو ناوچەکانی کوردستانی‬ ‫تێکــــدا‪ ،‬بــــەاڵم گەلــــی کوردســــتان لــــە دوای‬ ‫راپەڕینــــی بەهاری ‪ ،1991‬کــــە دوو فەیلەقی‬ ‫ســــوپای عێــــراق خۆیــــان رادەســــتکردەوە‪،‬‬ ‫”تۆڵــــەی نەکــــردەوە و بەڕێــــزەوە“ ئەوانــــی‬ ‫نــــاردەوە عێراق‪.‬‬ ‫ســــەرۆکی هەرێمــــی کوردســــتان هه‌روه‌هــــا‬

‫ژمارە (‪)3‬‬

‫سه‌رۆك بارزانی‪ :‬ڕیفراندۆم هی هەموو گەلی کوردستانە‬ ‫رایگەیانــــد‪ ،‬دەســــەاڵتدارانی بەغــــدا هــــەر‬ ‫کاتێــــک بزانــــن بەهێــــز بوونەتــــەوە‪ ،‬دەســــت‬ ‫بــــە دژایەتیکردنــــی کوردســــتان دەکەنــــەوە‪،‬‬ ‫نموونەشــــی بــــە هەوڵــــدان بــــۆ جێگیرکردنی‬ ‫ســــوپای عێراق لە قەرەتەپە لە ساڵی ‪2008‬‬ ‫هێنایــــەوە‪ ،‬کــــە پێشــــتر رێککەوتــــن کرابوو‬ ‫هــــەر کاتێــــک ســــوپای عێــــراق رێکخرایەوە‪،‬‬ ‫هێزی پێشــــمەرگە لــــەو ناوچەیە بکشــــێتەوە‪،‬‬ ‫بــــەاڵم ئەوان دەســــتیان بە هەڕەشــــەکردن لە‬ ‫پێشــــمەرگە کرد ”ئێمەش گوتمــــان مادام بەو‬ ‫زمانــــە بدوێــــن‪ ،‬ئێمە ناکشــــێینەوە“‪.‬‬ ‫سه‌رۆك مەســــعود بارزانی باســــی فەرهەنگی‬ ‫دژایەتیکردنــــی کوردســــتانی لە عێــــراق کرد و‬ ‫ڕایگەیاند‪ ،‬گەلی کوردســــتان کێشــــەی لەگەڵ‬ ‫رێککەوتنەکان و ســــوپای عێراق نییە‪ ،‬کێشەی‬ ‫لەگــــەڵ فەرهەنگــــی دژایەتیکردنــــی مافەکانی‬ ‫گەلــــی کوردســــتان هەیــــە‪ ،‬کــــە دواهەمینیان‬ ‫بڕینــــی بەشــــە بودجــــە و قوتــــی هاوواڵتییان‬ ‫بوو‪ ،‬کە بە هاوشــــێوەی کارەســــاتەکان ئەنفال‬ ‫و کیمیابارانــــی دانا‪.‬‬ ‫هــــەروەک ســــه‌رۆك بارزانــــی رایگەیانــــد‪،‬‬ ‫حکوومــــەت وپەرلەمانی عێراق گەیشــــتنە ئەو‬ ‫ئاســــتەی دژایەتیکردنی کوردســــتان‪ ،‬کە بڕیار‬ ‫بەپێــــی بنەمــــای زۆرینە و کەمینــــە بدەن‪ ،‬کە‬

‫بــــەم بنەمایەش گەلی کوردســــتان هەمیشــــە‬ ‫دۆڕاو دەبێــــت‪” ،‬چونکــــە ئــــەوان بــــە زۆرینە‬ ‫ھەرچــــی بیانــــەوێ‪ ،‬لێمانی دەســــەننەوە“‪.‬‬ ‫ســــەرۆکی هەرێمــــی کوردســــتان جەختی لە‬ ‫مافی ســــەربەخۆیی و بڕیــــاردان لە چارەنووس‬ ‫لەالیەن گەلی کوردســــتان کردەوە و رایگەیاند‪،‬‬ ‫هەرگیز واڵتانــــی جیهان ســــەربەخۆیی ناکەنە‬ ‫دیاریی بۆ کوردســــتان و مافیش دەســــەندرێ‬

‫و نادرێ‪.‬‬ ‫ســــه‌رۆك بارزانی ترســــی خۆی لەوە نیشــــان‬ ‫دا‪ ،‬کە ئەگەر دۆخی کوردســــتان بەمشێوەیەی‬ ‫ئێســــتا بمێنێتــــەوە‪ ،‬ئەگــــەری پەالماردانــــی‬ ‫ســــوپای عێراق بــــۆ ناوچە کوردســــتانییەکان‬ ‫هەیــــە‪ ،‬کــــە زیاتر لــــە ‪ 1500‬پێشــــمەرگە‬ ‫گیانــــی خۆیــــان لەپێنــــاو رزگارکردنەوەیانــــدا‬ ‫بەخشــــی و شــــەهیدبوون‪” ،‬ئــــەو کاتــــە بە چ‬

‫ڕووێــــک ڕووبەڕووی خانەوادەی ئەو شــــەھیدانە‬ ‫دەبینەوە؟“‪.‬‬ ‫ســــەرۆکی هەرێمی کوردستان راشــــیگەیاند‪،‬‬ ‫دروســــتبوونی دەوڵەتــــی کوردســــتان دەبێتە‬ ‫ئەمــــری واقیــــع و واڵتــــان قبووڵــــی دەکەن‪،‬‬ ‫نموونەشــــی بە فیدرالیەتی عێــــراق هێنایەوە‪،‬‬ ‫کــــە کەس بــــە قــــەد پــــۆل برێمــــەری حامی‬ ‫مەدەنیــــی ئەمریکا لــــە عێــــراق دژی فیدرالی‬

‫نەبــــوو‪” ،‬بــــەاڵم ئەمــــری واقیــــع بــــوو“ و بە‬ ‫ناچــــاری قەبووڵــــی کرد‪.‬‬ ‫له‌الیه‌ن خۆشــــیه‌وه‌ مەال عەبدوڵاڵ وەیســــی‪،‬‬ ‫ســــەرۆکی یەکێتیی زانایانی ئایینی ئیســــامیی‬ ‫کوردســــتان لەبــــارەی گووتارەکەی ســــەرۆک‬ ‫بارزانــــی‪ ،‬رایگەیانــــد‪ :‬لە کۆبوونــــەوەی رۆژی‬ ‫چوارشــــەممە ‪2017\8\9‬یانــــدا لەگــــەڵ‬ ‫مەســــعود بارزانــــی‪ ،‬ســــەرۆکی هەرێمــــی‬ ‫کوردســــتان‪ ،‬بارزانی دڵنیــــای کردوونەتەوە کە‬ ‫ڕیفراندۆمی ســــەربەخۆیی کوردســــتان ”لە کات‬ ‫و ســــاتی خۆیــــدا ئەنجــــام دەدرێت“‪.‬‬ ‫مەال عەبدوڵاڵ وەیســــی باســــى لــــةوةش کرد‪،‬‬ ‫مامۆســــتایانی ئایینی ئیســــامی کوردســــتان‬ ‫”بەشــــێوەیەکی گشتی“ پشــــتگیریی خۆیان بۆ‬ ‫ریفراندۆمی ســــەربەخۆیی کوردســــتان دووپات‬ ‫کردووەتەوە و لە رۆژی ‪25‬ـــــی ئەیلولیشدا بە‬ ‫(بەڵێ) بەشــــداریی ریفرانــــدۆم دەکەن‪.‬‬ ‫ســــەرۆکی یەکێتیی زانایانی ئایینی ئیسالمیی‬ ‫کوردستان گووتیشــــی‪ ،‬مامۆستایانی ئیسالمی‬ ‫بــــە درێژایــــی مێــــژوو کاریگەرییــــان لەســــەر‬ ‫پرســــە نەتەوەییەکانــــی کوردســــتان هەبووە‬ ‫و لــــە پرســــی ریفراندۆمــــی ســــەربەخۆیی‬ ‫کوردستانیش‪” ،‬پشــــتیوانی“ی سەرکردایەتیی‬ ‫سیاســــیی کوردســــتان دەکەن‪.‬‬

‫لە‬ ‫لـــە چوارچێـــوەی بەرنامەکانـــی رادیـــۆی هێلیـــن دەنگـــی یەکێتی ئافرەتانی کوردســـتان کە لە ســـەر شـــەپۆلی ‪ 103.6‬پەخـــش دەکات‪،‬‬ ‫میوانانـــی بەرنامـــەی بـــەرەو ریفرانـــدۆم لـــە بەشـــێکی گفتوگۆکانیان و دەربـــارەی رۆڵی ئافـــرەت ڕای خۆیـــان دەردەبرن‪:‬‬

‫دكتۆر فەرســــەت سۆفی ئەندامی پەرلەمانی كوردستان لەســــەر لیستی پارتی دیموكراتی‬ ‫كوردســــتان‪ :‬لە هەمــــوو دنیادا كــــە میللەتێك بەرەو راپرســــی و ســــەربەخوویی هەنگاو‬ ‫دەنــــێ و كاتێكــــی مێژوویی لەبەر دەم دروســــتكردنی دەوڵەت ببوبێت فەرشــــی ســــووری‬ ‫بــــۆی رانەخــــراوە‪ .‬جەنابی ســــەرۆك بارزانــــی كە هەڵگری ئــــەم پەیامــــە گەوریەیە پێش‬ ‫وەخــــت دەیزانی كە ئەم بەربەســــتانە بوونــــی هەیە بەاڵم بەردەوام كاری لەســــەر دەكات‪.‬‬

‫"هـــەژار عوســـمان" بەرپرســـی ناوچەی ئـــاراس‪ ،‬تایبـــەت بە ماموســـتایانی پارتی‬ ‫دیموكراتی كوردســـتان‪ :‬مامۆســـتایان رۆڵی دڵســـۆزانە و دور لە ئینتیمای سیاسیان‬ ‫بینیـــوە و مێژوویەكی پرشـــنگداریان لـــە خەباتـــی رزگاریخوازی گەلی كوردســـتان‬ ‫تۆمـــار كـــردووە و ئەمجـــارەش لـــە ‪ 9\25‬بە دەنگـــێ "بەڵێ" داهاتوومـــان دابین‬ ‫دەكەین‪.‬‬

‫د‪".‬شـــوكریە رەســـوول" ئەندامی پێشـــووی پەرلەمان‪ :‬ئەگەر ســـەیر بكەین لەسەدەی هەڤدە‬ ‫تاوەكوو ئێســـتا بە درێژایی مێژوو ئافرەتان شـــان بە شـــانی پیاوام رۆڵیـــان بینیوە و تەنانەت‬ ‫ئافـــرەت ئەركی بەرێوەبردنی خێزانیشـــی گرتۆتە ئەســـتۆ‪ ،‬لە هەموو یاندا ســـەركەوتوو بووە‪.‬‬

‫د‪ ".‬عبداللـــە ئاگرین" ماموســـتای زانكـــۆ و چاودێری سیاســـی‪ :‬مێژووی ئافرەتانی كـــورد مێژوویەكی‬ ‫زۆر گـــەورە و پـــڕ لە شـــانازییە و پێویســـتە ئەوە لە بیر نەكەین‪ ،‬هەروەها ئێســـتا هەســـت دەكەم لەم‬ ‫پرۆســـەی ریفراندۆمـــە ئافرەتانی كوردســـتان رۆڵی مەزن دەبینن و ســـەركەوتنی گـــەورە تۆمار دەكەن‪.‬‬

‫"فرســــەت ســــاڵح هەركــــی " ئەندامــــی مەكتەبــــی پەیوەندییەكانی پارتــــی دیموكراتی‬ ‫كوردســــتان‪ :‬كارتی فشــــار لە واڵتە دراوســــێكانمان زۆرە‪ ،‬بەالم ئێمە دەبــــێ بەهێز بین و‬ ‫بــــە یەكریزی هەمــــوو الیەنــــەكان ناوماڵمان رێــــك بخەین و یەك هەڵوێســــت بین‪.‬‬

‫زیا پترۆس ســــەرۆكی دەســــتەی مافــــی مروڤ لە كوردســــتان‪ :‬میللــــەت و خەڵكی ئێمە‬ ‫لەگــــەڵ ڕیفراندۆم و ســــەربەخۆیی دان‪ ،‬لە بەر ئەوەی چارەنووســــی ئێمەیە و تاكە رێگایە‬ ‫بۆ گەیشــــتن بە دەوڵەتێكی ســــەربەخۆ و رزگاربوونمان لە زۆرداری و چەوســــاوەیی‪.‬‬

‫د‪" .‬ئــــاراس حەســــۆ میرخان" ئەندامــــی ئەنجوومەنی ســــەركردایەتی (پارتی دیموكراتی‬ ‫كوردســــتان)‪ :‬ئافرەتــــی ئێمە لە مێــــژوودا رۆڵ و كاریگــــەری زۆری هەیــــە و تەنانەت لە‬ ‫بزاڤــــی رزگاری خوازی گەلــــی كوردستانیشــــدا رۆڵی لە پیاو كەمتــــر نەبووە‪.‬‬

‫"ئایدین مەعرووف" ســــەرۆكی پێشــــووی لیســــتی توركمانی‪ :‬پێویســــتە لە ســــەر هەموو‬ ‫الیەكمان دور لە حیزبایەتی و موزایەدی سیاســــی وەكوو هاووالتییەكی هەرێمی كوردســــتان‬ ‫رەفتــــار بكەیــــن‪ ،‬دەبێ بەرگری لــــە هەرێمی كوردســــتان بكەین‪ ،‬لەبەر ئــــەوەی ریفراندۆم‬ ‫پەیوەنــــدی بە هەمــــوو تاكی كۆمەلگای كوردســــتانی هەیە‪.‬‬

‫"بژار محمد" بەرپرســــی رێكخراوی نیشــــتیمانی پارتی دیموكراتی كوردســــتان‪ :‬ریفراندۆم‬ ‫كــــە ئەنجام درا بە دڵنیاییەوە ســــەردەكەوێ‪ ،‬ئەوكات ئەو خێزانانەی خاوەن شــــەهیدن و‬ ‫خــــاوەن ئەنفالــــن و ئاوارە كراون و ماڵیان وێــــران كراوە‪،‬دەتوانــــن داوای مافە رەوایەكانی‬ ‫خۆیان لــــە حكومەت بكەن‪.‬‬

‫"زەینەب ســــندی" ئافرەتی میدیاكار و پێشكەشــــكاری رادیۆی دەنگی كوردســــتان‪ :‬دەبێ‬ ‫وەزارەتی رۆشــــنبیری چاودێری ئەو كەنااڵنە بكات كە دژی پرســــی نیشــــتیمانی دەوەستن‬ ‫و ســــنووریان بــــۆ دابنرێت‪ ،‬لەبــــەر ئەوەی پرســــی ڕیفراندۆم گرێ دراوە بە چارەنووســــی‬ ‫میڵلەتێك‪.‬‬


‫ئەگەر تەمەنت لەسەرووی ‪ ١٨‬ساڵیدایە و مافی دەنگدانت هەیە و ئارەزوودەكەیت کوردستان ببێتە‬ ‫دەوڵەتێکی سەربەخۆ‪ ،‬لەو ڕۆژەدا بە(بەڵێ) دەنگ بدە‬ ‫چوارشەممە ‪2017/8/16‬‬

‫ئافرەتێن کوردستانێ ل دهۆکێ دبێژن‪:‬‬

‫ئافرەت رۆلەکێ مەزن بۆ سەرئێخستنا ڕیفراندۆمێ هەیە وەکو هەموو پرسێن نەتەوەیى‬ ‫ژن هـــەر دەم هەڤـــکارا زەالمـــى بوویە ژبۆ بدەســـتڤەئینانا هەمـــوو مافێن مللەتێ‬ ‫کـــورد‪ ،‬ئەڤرۆکـــە ژى وەکـــى هـــەر جار یـــا قوربانـــێ ددەت پێخەمەت پاراســـتنا‬ ‫دەســـتکەفتێن مللەتـــێ کـــورد و پشـــکدار و هاندانـــا وێ بـــۆ خەلکى ژبۆ پرســـا‬ ‫ریفراندۆمـــێ کارتێکرنـــەک بەرچاڤ هەیە‪ ،‬لـــەوا ئافرەتێن جاالکڤـــان دڤێ راپورتێ‬ ‫دا بەحـــس ل ریفراندۆمـــێ دکەن‪.‬‬

‫بەلێ‪ :‬هەلز عەلى سەلیم‪ -‬دهۆک‬

‫رۆژنامەڤـــان زەرى نەوزاد گۆت‪ :‬ئەنجامدانا‬ ‫راپرســـیێ یـــان ریفراندومـــێ ل دەمەکى دا‬ ‫کـــو مللەتێ کـــورد ب درێژاهیـــا مێژویێ دا‬ ‫کار ژ بوى ســـەربەخوییا گەلـــێ خوە کریە‬ ‫و د قوناغەکـــێ دا کو شـــەر دژى مەزنترین‬ ‫رێکخراوا تیرورســـتى کریـــە گهورینێن مەزن‬ ‫ل ڤـــێ ناوچـــێ رویداینـــە و ئەنجامدانـــا‬ ‫ریفراندومـــێ د ڤـــێ قوناغـــێ دا گرنگـــى‬ ‫و ســـەنگەکا جـــودا دێ هەبیـــت ژ بـــوى‬ ‫ناســـاندنا ناســـناما نەتەوى رەوشـــەنبیرى‬ ‫و مێژوییـــا گەلـــێ کورد پرســـا ریفراندومێ‬ ‫پرســـەک نەتەویى یە و هـــەر خزبەرک یان‬ ‫الیەنـــەک بەرامبـــەر ڤێ یەکێ راوەســـتیت‬ ‫دێ مێژوەک خراب تومـــار کەت‪ ،‬پێدڤیە ل‬ ‫ســـەر حزب و ریکخراوین جەماوەرى خوە ل‬ ‫رەوشـــەنبیرکرنا هەموو تەخێن جڤاکى بکەن‬ ‫خـــودان و بۆ خەلکـــى ب تێر و تەســـەلى‬ ‫بەحـــس بکـــەن‪ ،‬ئەنجامدانـــا ریفراندومـــێ‬ ‫هەمـــى دەمان رامانـــا راگەهاندنا دەزلەتەکا‬ ‫ســـەربەخو نادەت بەلکـــو ل دەمێ کو دوو‬ ‫گەل د گەهنە وێ باوەرێ ئێدى نەشـــێن ب‬ ‫هەڤـــرا د بن ســـەروەریا ئێک وەالت دا بژین‬ ‫و گەلـــەک ژ وان بریـــارا ریفراندومێ ددەت‬ ‫ب دیتنـــا مـــن ئەڤە باشـــترین دەلیڤەیە بو‬ ‫مللەتـــێ کورد هاتیە رەخســـاندن‪.‬‬ ‫نەهـــا ئەمبارک‪ ،‬ئەندامـــا ئێکەتیا ژنان ل‬ ‫دهۆکێ خویـــا کر‪ :‬ئەنجامدانـــا ریفراندۆمێ‬ ‫گەلـــەکا گرنگـــە بو مللەتەکێ بـــێ دەولەت‬ ‫وداخوازیـــا ئـــازادى و ســـەربەخویى بکەت‬ ‫برێکێن یاســـا و شـــەرعىو لژێـــر چاڤدێریا‬ ‫نەتەوەیێـــن ئێکگرتـــى و نیڤدەولەتى‪ ،‬هەر‬ ‫دەم دبێژم بەلى ریفرانـــدۆم مافەکى هەموو‬ ‫نەتەوەیەکێیـــە‪ ،‬جونکـــى کوردســـتان ب‬ ‫بریـــارەکا سیاســـى دابەشـــکریە‪ ،‬بیگۆمان‬ ‫ماڤـــێ هـــەر تاکە کەســـەکى یـــە داخوازیا‬ ‫ئازادى ســـەربەخویا خۆ بـــدەت و دەنک بو‬ ‫ســـەربەخویى وەالتێ خۆ بـــدەت‪ ،‬لەوا ژنێ‬ ‫رۆلەکێ گەلەک گرنگ بـــو هەر نەتەوەیەکێ‬ ‫هەیـــە‪ ،‬جونکى ژن نیڤـــا جڤاکى یە و دایکا‬ ‫نیڤا دیترە و بـــاوەرم دێ ژن رۆلەکێ مەزن‬ ‫بۆ سەرئێخســـتنا ریفراندۆمـــێ گێریت وەکو‬ ‫هەموو پرســـێن نەتەوەیى‪.‬‬

‫چاالکڤـــان دبـــوارێ ئافرەتانـــدا هەیفـــا‬ ‫دوســـکى گـــۆت‪ :‬جـــارى کرنکـــه حزب و‬ ‫الیـــه نێن سیاســـی بابەتـــى ریفراندومى بو‬ ‫ملله تـــى وەک برۆزە رۆهـــن بکەن جونکى‬ ‫جارەنڤیســـێ مله تـــى مه بێڤـــه کریدایه و‬ ‫پێدڤـــى ب هندى یـــه بهیته شـــرۆڤەکرن‪،‬‬ ‫خـــاال دى یـــا گرنک ئـــەوە هـــەر بارتەکا‬ ‫بتـــر بالبشـــتیا ریفراندومـــى بکـــەت ئـــەو‬ ‫دبیتـــه ریبەراتیا وەالتى‪ ،‬ئانکـــو راوه‌گرتنا‬ ‫مه‌له‌تـــی ل ســـه‌ر بابه‌تێن هـــەرە گرنگ و‬ ‫چاره‌نڤیـــس‪ ،‬نه‌ک ســـه‌رکرده‌ ب ئیک بریار‬ ‫بـــده‌ت به‌لکـــو ســـه‌رکرده‌ و رێبـــه‌ران ئه‌و‬ ‫ده‌گـــه‌ه دانای ‌ه نه‌کو ب خه‌لـــه‌ت دا بچن ب‬ ‫ڤـــێ رێکێ رایـــا مله‌تی وه‌ربگـــرن‪ ،‬جونکە‬ ‫مـــاف و ئه‌رکێن وه‌التیان ده‌ســـت نیشـــان‬ ‫دکـــه‌ت و ریفرانـــدوم ل سیســـته‌مێ وه‌التی‬ ‫دهێته‌ کرن نـــه‌ک بریارا ئێـــک پراته‌کێ ب‬ ‫بیتـــه‌ زوری نـــ ‌ه به‌لکـــو رایا گه‌لـــی و گه‌ل‬ ‫بخـــو بریارا چاره‌نڤیســـی خو بـــده‌ت ب چ‬ ‫ئاوایـــی بیـــت لـــه‌ورا ژى بارتـــى دڤێت هه‬ ‫مى الیـــەن ملین خـــو بدەنە بەر و بشـــته‬ ‫فانیێ لـــێ بکەن‪.‬‬ ‫هەیفـــا دوســـکى گـــۆت ژی‪ :‬پارتـــی نها‬ ‫سه‌رکێشـــا ئـــه‌وێ هـــزر و بیروباوەریـــا‬ ‫پرۆژه‌یـــی یـــه‌‪ ،‬لـــه‌ورا پارتـــی نه‌ڤێت ب‬ ‫بریـــارا ئیک الیـــه‌ن بده‌ت و نه‌کـــو هنده‌ک‬ ‫کـــه‌س بکه‌نـــ ‌ه بهانه‌یـــا‪ ،‬ئـــه‌وێ چه‌نـــدێ‬

‫زەرى نەوزاد‬ ‫کـــو پارتی خو ســـه‌ر وێ چه‌نـــدێ دکه‌ت‬ ‫لـــه‌ورا باشـــترین رێـــک بـــۆ وێ چه‌نـــدێ‬ ‫ئاراســـته‌کرنا وی پرۆژه‌ی لـــێ الیێ مله‌تی‬ ‫یـــه‌ بو فى قوناغـــى ریفرانـــدوم گرنگه‌ زور‬ ‫لـــی چه‌نـــده‌کا گرنگـــه‌ هند یـــا پێدڤی ب‬ ‫ئیـــک رێـــز و ئیکده‌نگیا هه‌مـــو پارتان ژی‬ ‫هه‌یه‌ چونکو هه‌که‌ ئاشـــته‌وایا نیشـــتمانی‬ ‫نه‌بیـــت ره‌نگـــه‌ ئـــه‌ڤ پـــرۆژ‌ه ل هه‌ڤکاریا‬ ‫ده‌وله‌تێـــن دوژمـــن بهێتـــه‌ ژناڤبرن‪.‬‬ ‫رۆژنامەڤـــان یەمـــان محەمـــەد‪ ،‬ئه‌ندامی‬ ‫ئێکگرتوویى ئيســـامى ڤـــە دەربارەیى ڤێ‬ ‫پرســـێ راگەهاند‪ :‬دگـــەرم و گوریا گۆرەپانا‬ ‫سیاســـیدا ل کوردســـتانێ و ل وەالتێـــن‬ ‫بیانـــى بەحســـکرنا لســـەر ریفراندۆمـــێ و‬ ‫هـــەر الیەنـــەک لـــدووڤ تێگەهشـــتنا خۆ‬ ‫ڤێ پرســـێ شـــرۆڤە دکـــەت‪ ،‬لـــەوا گرنگە‬ ‫ریفراندۆم بهێتە ئەنجامـــدان‪ ،‬جونکى مافێ‬ ‫رەوایـــێ هەر مللەتەکى یە و هەر کەســـەکێ‬ ‫کوردینیـــا وى یـــا زال بیـــت بێگۆمان دێ‬

‫پێشـــتەڤانیا ریفراندۆمێ کـــەت‪ ،‬ژبەر ئەڤە‬ ‫پرســـەکا نەتەوەیـــى یـــە و مولکـــێ هیچ‬ ‫حزبەکێ نینە‪ ،‬لـــەوا مللەتێ کورد ژى وەک‬ ‫هـــەر مللەتەکێ دیتـــر مافـــێ دەولتبوونێ‬ ‫هەیـــە و نەڤێت دگەل چ نەتەوەیێن توندرەو‬ ‫بژیـــت مینا (عـــەرەب و تـــورک و فرس)ا‪،‬‬ ‫دیســـان نابینـــم دڤـــێ قۆناغـــێ ئـــەم خۆ‬ ‫گیروتر لێ بکـــەت ددیارکرنا چارەنڤیســـێ‬ ‫مللەتـــێ خـــودا‪ ،‬دهەمـــان دەمـــدا گرنکتر‬ ‫نینـــه ژهندێ کۆ خەلک بریارا جارەنڤیســـێ‬ ‫خـــۆ بـــدەت و ئەگـــەر بەحســـى کارا کرنا‬ ‫پەرلەمانـــى بکـــەن‪ ،‬خـــۆ پەرلەمـــان ب‬ ‫دەنگـــێ جەمـــاوەرى ژ کار نەکەفتیە لێ ب‬ ‫بریارێن سیاســـى بوویە‪ ،‬لەوا جارەنڤیســـى‬ ‫مللەتەکى گۆرى پوســـتەیى یـــان پلەیەکێ‬ ‫نە کە ن ‪.‬‬ ‫خەلـــک دڤێ قۆناغێ دا هەســـت ب گرنگیا‬ ‫ڤـــێ بریـــارێ ناکـــەت‪ ،‬ژبـــەر هەربوونـــا‬ ‫قەیرانان‪ ،‬لەوا گرنکە دەســـتهەالتا سیاســـى‬ ‫هەر وى تشـــتى ئىنجامبدەت یێ د قازانجا‬ ‫خەلکـــى دا‪ ،‬دا خەلـــک هەســـن ب هەبوونا‬ ‫گرنگیـــا بریـــارا خـــۆ بکـــەت و ب تایبەت‬ ‫ژنێ‪ ،‬جونکى پشـــکداریا ژنێ دڤێ پرســـێ‬ ‫دا سەرئێخســـتنا وێ یە‪ ،‬ژبەر جڤاک هەموو‬ ‫لبن دەســـتێ وێ ئاڤا دبیت و ســـەنگا خو‬ ‫هەیـــە و قوربانیەک مـــەزن د هەموو بوارێن‬ ‫ژیاندا دایـــە ددیـــرۆکا مللەتێ کوردا‪.‬‬ ‫ســــەرکەفتن و پشــــکداریکرن دریفراندۆمێ‬ ‫دا نەبتنــــێ مافــــە‪ ،‬بەلکــــو ئەرکــــێ هــــەر‬ ‫کوردپەروەرکــــى یــــە پشــــکدار ببیــــت ب‬ ‫تایبــــەت پشــــتى جوکرافیا مــــە ب خوینا‬ ‫شــــەهیدان هاتیــــە دەســــت نیشــــان کرن‪،‬‬ ‫گرنگ بــــۆ بەرى چەند ســــاالن ئەڤ بریارە‬ ‫هاتبایــــە دان و دا ئەڤــــرۆ دەولــــەت باین‪.‬‬

‫ژمارە (‪)3‬‬

‫‪3‬‬

‫لە هەگبەی ئافرەتێك‪...‬‬ ‫"ئامانـــە" خـــان ئافرەتیكـــی شۆرشـــگیری‬ ‫شۆڕشـــی گواڵنـــی پێشـــكەوتنخوازە‪ ،‬ئـــەو‬ ‫ئافرەتـــەی كـــە شـــان بە شـــانی هاوســـەرە‬ ‫پێشـــمەرگەكەی هەموو چیاكانی كوردســـتانی‬ ‫بینیـــوە و هەســـتی بـــە ئـــازاری ئاوارەیـــی‬ ‫كـــردووە‪ ،‬كاتێـــك "ئامانە"خـــان یەكێـــك لە‬ ‫منداڵەكانـــی لـــە ژیانـــی پێشـــمەرگایەتی لە‬ ‫دایـــك دەبێـــت‪ ،‬هاوســـەرەكەی بـــە ئەركی‬ ‫پێشـــمەرگایەتی دەرچووبوو‪،‬ئەویـــش لـــە‬ ‫كاتێكـــدا بـــە دەم ئـــازاری منداڵبوونـــەوە‬ ‫دەینااڵند‪ ،‬كەســـی لـــە ال نەبـــوو ماڵەكەیان‬ ‫لـــە نزیك بـــارەگای پێشـــمەرگەكان بوو‪ ،‬من‬ ‫خـــۆم ماڵەكەیانـــم بینیبوو‪ ،‬شـــوێنێكی زۆر‬ ‫نالەبـــار كـــە بۆ ژیـــان نەدەشـــیا‪ ،‬دوو هۆدە‬ ‫بـــوو هۆدەیەك" ئامانەخان" و هاوســـەرەكەی‬ ‫تێـــدا دەژیـــان‪ ،‬هۆدەكەی تریش لە پشـــتەوە‬ ‫بوو كە شـــوێنی ئاژەاڵن بوو كە شـــەو لەوێ‬ ‫دەحاوانـــەوە‪ ،‬ئەوشـــەوەی كـــە "ئامانە خان"‬ ‫منداڵی دەبـــوو نەیدەزانی چی بـــكات‪ ،‬ناچار‬ ‫داوای یارمەتـــی لە پێشـــمەرگەكان دەكات كە‬ ‫مامانـــی گونـــدی بـــۆ بهێنـــن بۆ ئـــەوەی لە‬ ‫منداڵبوونەكـــەی یارمەتی بدات‪ ،‬لـــەو كاتەدا‬ ‫یەكێـــك لـــە پێشـــمەرگەكان پێـــی دەڵێت‪:‬‬ ‫"ئامانـــە خان" تكایە تا بەیانی بوەســـتە‪،!...‬‬ ‫ئێســـتا نازانین بەو شـــەوە چـــی بكەین‪،...‬‬ ‫لـــە بەختـــی "ئامانە خان" مامانـــی گوند ئەو‬ ‫شـــەوە لە وێ نابێت‪ ،‬ئیتر هـــەر چۆنیك بێت‬ ‫" ئامانـــە" خان بـــە هـــاوكاری ئافرەتێكی تر‬ ‫بـــە ســـەالمەتی منداڵەكـــەی دەبێت ‪.‬‬ ‫"ئامانـــە خـــان" هیـــچ كات ئـــازار و‬ ‫نیگەرانیەكانـــی ئەو شـــەوەی لەیـــاد ناچێت‪،‬‬ ‫بـــەاڵم بـــە ووتـــەی خۆی‪"،‬ئیرادە بـــەرزی و‬ ‫هەســـتی نیشـــتیمانپەروەری و كوردایەتـــی‬ ‫ئەوەنـــدە الی بەهێـــز و پیرۆز بـــووە كە وای‬ ‫لێكردووە بە ســـەر هەموو شـــتێكدا زاڵ ببێت‬ ‫و شانازیشـــی پێـــوە بكات"‪.‬‬ ‫منداڵەكـــەی "ئامانـــە خان" لـــە ئاوارەیی لە‬

‫دایكبوو‪ ،‬بەاڵم ئێســـتا گەورە بووە و پڕبەدڵ‬ ‫شـــانازی بەوە دەكات كە خاوەنی ئەو مێژووە‬ ‫پڕ لـــە شـــانازییە كـــە دایـــك و باوكی پێی‬ ‫بەخشـــیون‪ .‬ئێســـتا"ئامانەخان" بـــە هەمان‬ ‫گروتینـــی جارانەوە و بە هەمـــان ورە بەرزی‬ ‫و دلســـۆزی و نیشـــتیمانپەروەریەوە چاوەرێی‬ ‫ئـــەو رۆژە دەكات كە كوردســـتان ســـەربەخۆ‬ ‫بێـــت و دەڵێـــت" ئازارەكانی ئێســـتام وەكو‬ ‫ئازارەكانـــی ئەو كاتەیـــە كـــە منداڵەكەم لە‬ ‫ئاوارەیـــی لە دایك دەبوو‪ ،‬ئێســـتا چاوەڕوانی‬ ‫لـــە دایكبوونـــی كوردســـتانم و بەدڵنیاییەوە‬ ‫دەنگـــێ "بەڵـــێ " لـــە هەڵبژاردنەكانـــدا‬ ‫ئەوەنـــدە زۆر دەبێـــت كـــە هەموو ئـــازارو و‬ ‫نیگەرانییەكانمـــان بە یەكجـــاری دەڕوێتەوە و‬ ‫بـــە ئاســـوودەیی دەژین ‪.‬‬ ‫لێبوردەیـــی‪ ،‬خۆراگـــری‪ ،‬و قارەمانیەتـــی‪،‬‬ ‫نموونەیەكـــن لـــە شـــانازی و شـــكۆمەندی‬ ‫ئافرەتـــی كوردســـتانی لە مێـــژووی خەباتی‬ ‫رزگاریخـــوازی گەلـــی كوردســـتاندا‪ ،‬بـــە‬ ‫دڵنیاییـــەوە بـــە بەشـــداری ئافرەتـــان لـــە‬ ‫هەڵبژاردنـــی ‪ 25‬ئەیلـــول و بـــە دەنگـــدان‬ ‫بـــە "بەڵـــێ" و لەدایكبوونی كوردســـتانێكی‬ ‫ســـەربەخۆ ئەو شـــكۆمەندیی و شـــانازییە بە‬ ‫زیندوویـــی دەمێنێتـــەوە‪.‬‬

‫نەسرین حەسەن‬

‫شۆڕشی گشتپرسی‬

‫نەهال ئەمبارک‬

‫هەیفا دوسکى‬

‫یەمان محەمەد‬

‫ڕیفراندۆم ساڕێژی زامەكانە‬ ‫لـــە هەمـــوو دنیـــادا و بەتایبـــەت لـــە‬ ‫کۆمەڵـــگا پێشـــکەوتووەکان دا ڕیفراندۆم‬ ‫پرۆســـــەیەکی شارســـــــــتانیانەیە بـــۆ‬ ‫دەســـتەبەرکردنی مافێکی ڕەوا‪ .‬بەدرێژایی‬ ‫مێـــژوو گەلەکەمـــان زۆر ڕێـــگای هەورازو‬ ‫نشـــێوی بڕیوە‪ ،‬کۆســـپ وتەگـــەرەی زۆر‬ ‫هاتۆتە پێش و بۆتە ئاســـتەنگ لەبەردەم‬ ‫ئازادی و دروستکردنی کیانی سەربەخۆدا‪.‬‬ ‫بەهۆی شـــەڕی داســـەپاوی تیرۆریستانی‬ ‫داعشـــەوە گەلەکەمـــان و پێشـــمەرگە‬ ‫قارەمانەکانمـــان قوربانییەکی زۆرمان داوە‬ ‫بۆ پارێزگاری لە نیشـــتیمان و ڕزگار بوون‬ ‫لـــە دەســـت ئـــەو تیرۆریســـتە جیهانیە‪،‬‬ ‫ئەمـــە ڕاســـتییەکی حاشـــا هەڵنەگرە کە‬ ‫هەمـــوو مرۆڤێکی خاوەن ویـــژدان بینی و‬ ‫بیســـتی کە ســـەرکەوتنەکانی پێشمەرگە‬ ‫چ دەنگدانەوەیەکی هەبوو لەســـەر ئاستی‬

‫ناوخـــۆ و دەرەوە‪ .‬لە ئێســـتادا بارودۆخی‬ ‫سیاســـی و حکومڕانـــی لـــە ناوچەکەو لە‬ ‫ڕۆژهەاڵتـــی ناویـــن دا لەبـــەردەم ژانـــی‬ ‫لەدایکبوونێکـــی نـــوێ و گۆڕانـــکاری‬ ‫دایـــە ‪ .‬ئێمـــەی گەلی کوردیـــش دەبێت‬ ‫ســـوود لـــەم دەرفەتە زێڕینـــە وەربگرین‪،‬‬ ‫بۆ ئـــەم مەبەســـتە ئیـــڕادەی سیاســـی‬ ‫و ســـەرکردایەتی حەکیمانـــەی گەلـــی‬ ‫کوردســـتان گەیشتۆتە وێســـتگەی بڕیاری‬ ‫کۆتایـــی و لـــە ڕاپرســـیەکدا بەشـــێوازی‬ ‫دیموکراســـیانە و لـــە پرۆســـەیەکی‬ ‫شارســـتانیانە و مۆدێـــرن دا‪ ،‬لەســـەر‬ ‫ســـندوقەکانی دەنگدان و ڕاســـتەوخۆ بە‬ ‫دەنگی گەل بۆ شـــەرعیەت دان بە ئامانجی‬ ‫پیـــرۆز و خەباتـــی ڕەوامان‪ ،‬شـــادکردنی‬ ‫نیشـــتیمان‪ ،‬بەرزو پیرۆز ڕاگرتنی خوێنی‬ ‫شـــەهیدانمان‪ ،‬کاتی گونجاو هاتۆتە پێش‬

‫بۆ چوونە ســـەر ســـندوقی دەنگ دان بۆ‬ ‫ئامانجـــی بەدەوڵـــەت بوونمان‬ ‫فەیلەســـوفی نـــاوداری ئەڵمانـــی هێگڵ‬ ‫دەڵێـــت "دەوڵـــەت رۆحـــى نەتەوەيە"‬ ‫دەوڵـــەت بنەمایە بۆ دەســـتەبەربوونی‬ ‫ئازادیەکانـــی تاک بە تاکـــی گەلەکەمان‪،‬‬ ‫ئافرەتـــان دەتوانـــن مافـــی ڕەوایـــان لە‬ ‫جواڵنـــەوەی فێمینیســـتی لـــە ســـێبەری‬ ‫هەیمەنـــەی دەوڵەتـــی ســـەربەخۆدا‬ ‫بچەســـپێنن‪ .‬کەواتـــە ئەرکی سەرشـــانی‬ ‫هەمـــوو هاواڵتیەکی بەڕێزو زێـــدە ئازیزە‬ ‫بـــە دەنگـــی بەڵـــێ بـــەردێ دانـــێ لـــە‬ ‫بناغەی دروســـت بوونی ئـــەو دەوڵەتەدا‪.‬‬ ‫دەبا بەڵـــێ کانمان بۆ نیشـــتنمان بێ بۆ‬ ‫ســـەربەخۆیی و دەوڵەتی کوردســـتان بێ‪.‬‬

‫فه‌زیله‌ شۆرش‬

‫گشتپرســـی لـــە کوردســـتان ئامانـــج نیـــە‬ ‫بەڵکـــو هەنگاوە بۆئامانجـــی لەمێژینەی گەلی‬ ‫کوردســـتان کـــە ســـەربەخۆییە و بەدرێژایی‬ ‫ســـەدەی ڕابـــردوو خەباتـــی بـــۆ کـــردووەو‬ ‫قوربانـــی بۆ داوە ‪ ،‬وە گشتپرســـی گێڕانەوەی‬ ‫دەســـەاڵت و مافـــی بڕیاردانـــە بـــۆ تـــاک و‬ ‫لەدیاریکردنـــی ئایندەی واڵتەکـــەی ‪ ،‬دژایەتی‬ ‫گشتپرســـی ناچێتە خانەی ڕکابەری سیاســـی‬ ‫و ئۆپۆزســـیون بونەوە چونکە ئەوە پرسیێکی‬ ‫نیشـــتیمانیەو پەیوەســـتە بە تێکـــڕای تاکی‬ ‫کوردســـتانەوە نـــەک حزبێکـــی دیاریکراو وە‬ ‫بۆ دژایەتی گشتپرســـی ســـەرجەم پاســـاو و‬ ‫ڕونکردنەوە کان ڕەوایـــی بە دژایەتیەکە نادات‬ ‫‪ .‬ئەوانەی کۆســـپ دروســـت دەکەن و کار بۆ‬ ‫شکستی پرۆســـەکە دەکەن جیاوازن لەبیرو ڕا‬ ‫و ئامانج و دەکرێـــت وەک گروپ پۆلین بکرێن‬ ‫گروپـــی یەکەم ئەو سیاســـیانەن خواســـت و‬ ‫بەرژەوەنـــدی تاکەکەســـی و حزبـــی یان هەیە‬ ‫و ترســـیان لە هـــەر دەســـتکەوتێک هەیە بۆ‬ ‫کورد کە مێژو شـــانەزیەکەی بەناوی ئەوانەوە‬ ‫تۆمـــار نـــەکات ‪ .‬گروپـــی دووەم زۆرینەیـــان‬ ‫بەشـــداری شـــۆڕش و خەبات نەبوون و ئازارو‬ ‫مەینەتی و زیندانی و ڕاگواســـتنیان نەچشتووە‬ ‫و بەهـــۆی ڕق و کینـــەی سیاســـەوە و هیـــچ‬ ‫بەهایـــەک بـــۆ دەســـتکەوت و پیرۆزیەکان و‬ ‫مێـــژوو دانانێـــن ‪ .‬لەنێـــو ئـــەم گروپەیانەدا‬ ‫ژمارەیـــەک قەڵـــەم بەدەســـت هەیـــە بەناوی‬ ‫ڕۆژنامەنـــوس و نوســـەرو لەکاتێکـــدا تەواوی‬ ‫بابـــەت و لێـــدوان و نوســـینەکانیان زادەی‬ ‫بیری خۆیـــان نیە و ئیلهامـــی دژایەتیەکانیان‬ ‫دەرەکەین چونکە لە ســـەرەتاوە ڕاسپێردراون‬ ‫بۆ ناشـــیرینکردنی هەر هەوڵێک بەئاراســـتەی‬

‫ئامانـــج بۆ ئەوکارەشـــیان پەنا بۆ دورشـــمی‬ ‫بریقـــەدار و هەســـت بزوێـــن دەبـــەن و‬ ‫سوارشـــەپۆلی ناڕەزایی جەماوەر دەبن ‪ .‬هەر‬ ‫چۆنێک بێت ئێســـتا لە کوردســـتان دوو بەرە‬ ‫بەزەقی دیـــارە و پارتی پێشـــەنگە لە بەرەی‬ ‫ســـەربەخۆیی هـــاو بیرەکانـــی وەک هـــاوکار‬ ‫دەبینرێـــن چونکـــە لەســـەرەوە بۆ خـــوارەوە‬ ‫یەک هەڵوێســـت نین لە پرسی ســـەربەخۆیدا‬ ‫هـــەر ئەمەشـــەوایکردووە لەســـەرجەم‬ ‫هەنگاوەکانـــدا چاوەکان لەســـەر پارتی بێت و‬ ‫تیـــری ناحەزانیش ئاراســـتەی پارتی دەکرێت‬ ‫‪ .‬بـــەاڵم لەســـەڕوی هەموانـــەوە خەڵکـــی‬ ‫کوردســـتان هەیه دژایەتی سەربەخۆیی و ڕوی‬ ‫ڕاســـتەقینە هێزو الیەنـــەکان بەڕونی دەبینن‬ ‫و بەبـــێ گوێدانـــە ئەو دەنگە ناشـــازانە بەپیر‬ ‫گشتپرســـیەوە دەچن و دەنگـــی بەڵێ دەکەنە‬ ‫گوڵـــی وەفـــا بۆ ســـەر گـــۆڕی شـــەهیدانی‬ ‫ڕێگای ڕزگاری کوردســـتان و چارەنوسی واڵت‬ ‫بـــۆ ســـەربەخۆیی دەگۆڕن و خەونـــی دوژمن‬ ‫و نەیارانـــی ناوخـــۆ و دەرەوە لەگـــۆڕ دەنێن‪.‬‬

‫هاوژين رسول‬


‫‪4‬‬

‫چوارشەممە ‪2017/8/16‬‬

‫ژمارە (‪)3‬‬

‫ئێزیدییەكان كوردستانین‬

‫رۆژەكا ڕەش‬

‫سوعاد اللۆ بەشار‬

‫ژنـــا كـــورد ب گشـــتی د درێژاهیا د مێژوویێ دا ل هەموو شـــۆرەش و ســـەرهلدانا دا خەبـــات كریە و مل بملـــێ برایێن خۆ یێن‬ ‫پێشـــمەرگە خزمەتـــا مللەتـــێ خۆ كریە‪ ،‬هەتا نهـــۆ چاڤەرێ رۆژەكا وەســـا یا نەتەوەی و پیرۆز یا ســـەربەخۆبوونا كوردســـتانێ‬ ‫بوویـــە‪ ،‬لـــەوا چاالكڤان و رۆژنامەڤانێـــن كچ و ژنێن كوردێن ئێزدی پشـــتەڤانیا خۆ بـــۆ ئەنجام دانا ریفراندۆمـــا هەرێمێ دووپات‬ ‫دكـــن كـــو پێتڤیە ب دەنگێ بەلێ بچینە ســـەر ســـندۆقێن دەنگدانێ ماف و چارەنڤیســـێ خـــۆ دیار بكەین‪.‬‬

‫راپۆرت‪ :‬دلڤین رەشید‬

‫رەوشەن دەخیل‪:‬‬ ‫ب هیڤینە ب سەربەخۆبوونا‬ ‫كوردستانێ دێ برینا ژنێن بووینە‬ ‫قوربانی و كەفتینە بن دەستهەالتا‬ ‫داگیركەران دا دێ ب داوی ئێت‬ ‫ناڤین سموقی‬ ‫دڤێت ژن ببتە ئەگەرێ سەرەكی كو‬ ‫فشارێ بێختە سەر هەموو الیەنان‬ ‫بۆ ئەنجام دانا پرسا ریفراندۆمێ‬ ‫خێرهات بێدەرڤان‬ ‫ئەم هەموو پێكڤە ب تایبەتی ژی‬ ‫ژن ریفراندۆمێ ب دەلیڤەكا زێرین‬ ‫ببینن و ڤێ دەلیڤێ ژ دەست نەدەن‬

‫ناڤین سموقی‬ ‫ڤیان ئەكرەم‬

‫چاالكڤانا كوردا ئێزدی (رەوشـــەن دەخیل)‬ ‫دیاركـــر‪ ،‬ریفرانـــدۆم پرســـەك گرنـــگ و‬ ‫چارەنڤیسســـازە و رۆژەكا پیـــرۆز و دیرۆك‬ ‫و نەتـــەوی یـــە بۆ مللەتـــێ كـــورد‪ ،‬لەوما‬ ‫دڤێت ئەم گرنگیـــەكا ئێكجار زۆر بڤێ رۆژێ‬ ‫بدەیـــن ئەوژی بتنێ ب دەنگـــێ بەلێ بچینە‬ ‫سەرســـندۆقێن دەنگدانێ ماف و چارەنڤیسێ‬ ‫خـــۆ دیاربكەیـــن‪ ،‬چنكـــو ئەڤە تاكـــە رێیە‬ ‫ژبۆ چارەســـەركرنا ئاریشـــان و خۆشـــكرنا‬ ‫ژیـــن و ژیانـــا خەلكـــێ‪ ،‬لـــێ دڤێ پرســـێ‬ ‫دا دڤێـــت ژنـــێ رۆلەكـــێ كاریگـــەر هەبت‪،‬‬ ‫چنكـــو د مێژوویـــێ دا ژنا كـــورد ل هەموو‬ ‫شـــۆرەش و ســـەرهلدانا دا خەبـــات كریـــە‬ ‫و مـــل بملـــێ برایێن خـــۆ یێن پێشـــمەرگە‬ ‫خزمەتـــا مللەتێ خۆ كریـــە وچاڤەرێ رۆژەكا‬ ‫وەســـا یا نەتەوەی و پیـــرۆز بووینە‪ ،‬ئەوژی‬ ‫رۆژاسەربەخۆبوونا كوردســـتانێ یە‪ ،‬ژبەركو‬ ‫ئەڤـــە رێیەكە بـــۆ بریاردان و چارەنڤیســـێ‬ ‫مـــە ژبـــۆ نەمانـــا جێوازیـــا رەگـــەزی و‬ ‫نەدادپەروەریێ‪ ،‬ب هیڤینە ب سەربەخۆبوونا‬ ‫كوردســـتانێ دێ برینا ژنێن بووینە قوربانی‬ ‫و كەفتینە بـــن دەســـتهەالتا داگیركەران دا‬ ‫دێ ب داوی ئێـــت‪ ،‬چنكـــو بریـــن ژ برینـــا‬ ‫دەیـــك و خێزانێ جانگۆریـــا مەزنتر نینە و‬ ‫چ كارەســـات ژ كارەساتا شـــنگالێ ب ئێش‬ ‫و ئازارتـــر نینە و چ تـــاوان ژ تاوانا ئەنفالێ‬ ‫مەزنتـــر نینـــە و ژن پشـــكا ســـەرەكی یـــا‬ ‫قوربانیانە‪ ،‬لەوا ب ســـەربەخۆیێ چارەسەریا‬ ‫ڤـــان برینا دێ ئێتە كـــرن و ئایندێ وان وێ‬ ‫بێتە مســـۆگەركرن‪ ،‬لـــەوا دبێـــژم بەلێ بۆ‬ ‫ســـەربەخۆبوونا كوردستانێ‪.‬‬ ‫رۆژنامەڤـــان (ناڤیـــن ســـموقی) گـــۆت‪:‬‬ ‫ریفراندۆم و ســـەربەخۆیا كوردســـتانێ هەكە‬ ‫بۆ مللـــەت گرنگیەكا تایبـــەت هەبت‪ ،‬بۆ ژنا‬ ‫كـــورد گرنگیـــەكا ئێكجـــار زۆر هەیە‪ ،‬چنكو‬ ‫ژنا كورد ب گشـــتی و یـــا ئێزدی ب تایبەتی‬ ‫هـــەردەم بوویـــە قوربانیـــا شـــەران بەلگا‬ ‫هەرەمـــەزن ژی كارەســـاتا شـــنگالێ بوویە‬ ‫دەمێ كـــچ و ژنێـــن كوردێن ئێـــزدی ژالیێ‬ ‫تیرۆرســـتێن داعشڤە هاتنە گرتن و ل بازاران‬ ‫هاتنـــە فرۆتـــن و كریارێـــن هۆڤانـــە دگەل‬ ‫وان هاتنـــە ئەنجـــام دان دچەرخێ بیســـت‬

‫و ئێكـــێ دا ژالیـــێ توندرەوتریـــن دووژمنێ‬ ‫جیهانـــێ ڤە ئـــەو ژی داعش بوویـــە‪ ،‬لەوما‬ ‫دبینم ســـەربەخۆبوونا هەرێما كوردســـتانێ‬ ‫تاكـــە چارەیـــە بۆ رێیـــەكا دیموكراســـی و‬ ‫رێزگرتـــن ل مافـــێ مرۆڤـــا و ب تایبەت ژی‬ ‫ژبۆ ژنـــێ دڤێت ژن ببتە ئەگەرێ ســـەرەكی‬ ‫كـــو فشـــارێ بێختە ســـەر هەمـــوو الیەنان‬ ‫بۆ ئەنجـــام دانا پرســـا ریفراندۆمـــێ‪ ،‬داكو‬ ‫هەركەســـەك دوەالتـــێ پێكڤەژیانـــێ دا ئەو‬ ‫ژی وەالتـــێ كوردســـتانێ یە چارەنڤیســـێ‬ ‫خۆ دەســـت نیشـــان بكت و بگەهتە هەموو‬ ‫مافێ خۆ یێ رەوا ب شـــێوەیەكێ یەكســـانی‬ ‫بـــێ جێـــوازی‪ ،‬هیڤیخوازم هەمـــوو ب هەڤرا‬ ‫كاربكن ژبۆ سەرئێخســـتنا پرسا ریفراندۆمێ‬ ‫و ل رۆژا دەنگدانـــێ لســـەر ســـندۆقان‬ ‫ئامادەببـــن‪ ،‬چنكو دەنگێ مە چارەنڤیســـێ‬ ‫مە یە ‪.‬‬ ‫هەروەســـا چاالكڤان (ڤیان ئەكرەم) رۆنكر‪،‬‬ ‫بابەتـــێ ریفراندۆمـــێ یێ گرنگـــە دڤێت ئەم‬ ‫هەموو ب هەڤرا لســـەر ڤـــی بابەتی كاربكن‬ ‫ژبـــۆ وێ یەكێ كوردســـتان ســـەربەخۆببت‪،‬‬ ‫ژبەركـــو هـــەر تاكـــێ كـــورد وێ بگەهتـــە‬ ‫مافێ خـــۆ و تایبـــەت ژی كێـــم نەتەوەیێن‬ ‫كوردستانێ و كوردســـتان الندكا پێكڤەژیانێ‬ ‫یـــە هەمـــوو پێكهاتـــە و ئایین لســـەر ئاخا‬ ‫پیرۆزا كوردســـتانێ دژین بێـــی جێوازی هەر‬ ‫كەســـێ دناڤـــا هەرێمێ دا بژیـــت دێ مافێ‬ ‫خـــۆ هەبـــت‪ ،‬لگـــۆر ژمـــارا ئاكنجیێـــن خۆ‬ ‫هەكە هات و كوردســـتانێ ســـەربەخۆییا خۆ‬ ‫وەرگـــرت دێ مللەتـــێ كورد گەهتـــە مافێ‬ ‫خـــۆ ب تایبـــەت ژی كوردێن ئێـــزدی‪ ،‬وەكو‬ ‫كێم نەتـــەوە‪ ،‬دمێژوویـــێ دا مللەتێ ئێزدی‬ ‫گەلـــەك فەرمـــان و كارەســـات دیتینە دناڤا‬ ‫وان دا قوربانیـــا ئێكـــێ ژنا كـــوردا ئێزدی‬ ‫بوویـــە‪ ،‬دخـــوازم پشـــتی ســـەربەخۆبوونا‬ ‫كوردســـتانێ گرنگـــی ب ژنا كـــوردا ئێزدی‬ ‫بێتـــە دان و ب تایبـــەت ژی كـــو جیێ وێ‬ ‫دناڤـــا دام و دەزگەهێـــن حكومـــی و حزبی‬ ‫داهەبن و پۆســـتێ باش پێ بێنە پەخشـــین‬ ‫ئەو بخـــۆ بریارێ لســـەر چارەنڤیســـێ خۆ‬ ‫بـــدەت‪ ،‬چنكو ئەڤـــە ژمێژە ئـــەم چاڤەرێ‬ ‫رۆژەكا وەســـا یا دیرۆكی بـــوون و ئەم بخۆ‬

‫ببنـــە خودان بریار‪ ،‬ژبەركـــو ریفراندۆم مافێ‬ ‫هەر وەالتەكی یـــە‪ ،‬لەوما ئیرۆ رۆژ ئەم وەك‬ ‫گەلێ كـــورد ئەم خوازیارن مە ســـەربەخۆیا‬ ‫خـــۆ هەبت و داخوازا ســـەربەخۆبوونێ بكن‪،‬‬ ‫چنكو ب هیڤینە دێ مللەتێ كورد ب گشـــتی‬ ‫و ئێـــزدی ب تایبەتـــی پشـــتی ســـەرگرتنا‬ ‫پرســـا ریفراندۆمێ دێ پاشـــەرۆژەكا باشتر‬ ‫و گەشـــتر هەبت‪.‬‬ ‫ژبـــال خۆڤـــە رۆژناماڤـــان (خێرهـــات‬ ‫بێدەرڤـــان) دبێژت‪ :‬ســـەربەخۆبوونا هەرێمێ‬ ‫دەلیڤـــەكا زێرینـــە كـــو كوردســـتان بێتـــە‬ ‫ڤەقەتانـــدن ژعێراقـــێ‪ ،‬ژبەركو هـــەر دەمێ‬ ‫نەخۆشـــی بســـەرێ مللەتێ مە بێـــت بتنێ‬ ‫كورد خۆ ل ئێك دكەنە خودان و كارەســـاتا‬ ‫شـــنگالێ ژی بەلـــگا هەرە مەزنـــە‪ ،‬كو ئیرۆ‬ ‫ئـــەم هەمـــوو ب چاڤـــێ خـــۆ دبینـــن دڤێ‬ ‫كارەســـاتێ دا قوربانیـــا ئێكـــێ تێـــدا ژنا‬ ‫كـــوردا ئێزدی بوویـــە‪ ،‬لەومـــا دقۆناغا نهۆ‬ ‫دا دڤێـــت ئەم هەمـــوو پێكڤـــە ب تایبەتی‬ ‫ژی ژن ریفراندۆمـــێ ب دەلیڤـــەكا زێریـــن‬ ‫ببینـــن و ڤـــێ دەلیڤێ ژ دەســـت نـــەدەن و‬ ‫هەموو شـــیانێ خـــۆ بێخنـــە دكاری دا‪ ،‬ژبۆ‬ ‫ســـەر ئێخســـتنا ســـەربەخۆبوونا هەرێمـــا‬ ‫كوردســـتانێ‪ ،‬چنكـــو ب سەرئێخســـتنا ڤێ‬ ‫پرســـێ بـــاوەرم وێ داوی ب فەرمـــان و‬ ‫كارەســـاتێن بســـەرێ كوردێن ئێـــزدی هاتی‬ ‫بێـــت ب تایبـــەت ژی كو ئێدی ژنـــا ئێزدی‬ ‫نەبتـــە قوربانیا فەرمانا‪ ،‬ب ســـەربەخۆبوونا‬ ‫كوردســـتانێ ئەم دێ ببنە خـــودان بریار و‬ ‫ببنـــە رێگـــر د هەمبەر داگیركـــەرێ مللەتێ‬ ‫كـــورد‪ ،‬داكـــو مێژویێن رەش ئێـــدی دوبارە‬ ‫نەبنەڤـــە و كچێـــن مـــە ل بـــازاران نەئێنە‬ ‫فرۆتـــن و كریارێن هۆڤانـــە دگەل وان نەئێنە‬ ‫كرن و كوشـــتن و مال وێرانكـــرن ل هەمبەر‬ ‫مللەتـــێ مە ئێـــدی نەئێنـــە ئەنجـــام دان‪،‬‬ ‫هیڤیخـــوازم ئەڤ رۆژا چارەنڤیسســـاز كو ب‬ ‫درێژاهیـــا دیرۆكـــێ كو هەتا نهـــۆ ل بەندێ‬ ‫نە و دخوازم خەمســـاری تێـــدا نەئێتە كرن‬ ‫ب جـــۆش و خرۆشـــەكا بهێز ڤـــە بەرفرەه‬ ‫وێ رۆژا نەتـــەوەی ڤە بچـــن بتنێ ب دەنگێ‬ ‫بەلێ ســـەربەخۆبوونا كوردســـتانێ مسۆگەر‬ ‫بكن ‪.‬‬

‫خێرهات بێدەرڤان‬

‫ل رۆژا ‪ ٢٠١٤/٨ /٣‬ئەو رۆژابوو هەر تشتەك بن ئاخ كر‬ ‫ب سەدا زارۆك و وادان‬ ‫ب هەزارا خورت و مرۆڤایەتی‬ ‫بیر و كال و راستی‬ ‫كەچ و ژن و هەست‬ ‫بن ئاخ بون‬ ‫هەبونكا و ندادە و لبر قیرینێت دالال‬ ‫كەڤرو چیا ل وێ رۆژێ هێژیان‬ ‫خەونو خودانیێت وان كتنا بر زلما وێ رۆژێ‬ ‫‪‎‬و وان ناسێین نەنەس زلما خوە دیار كر‬ ‫اوژی تیرور بوهات دا فی ئوال باقش یاكو ل گەل‬ ‫هەبونا زمینی پیدابوی خالس كن‬ ‫گەلەك جارا دایكا و باب و كالین مە بومە دگوت‬ ‫خودێ وە بسترینێ ژوان رۆژێت رەش‬ ‫وێ دەمێ مە دخواست ئەم بزانین كا جارێ ئەو‬ ‫رۆژ چاوا دهاتن و چاوا دچون‬ ‫وان پیر وكاال دگوت‬ ‫ل سەر دەمێ دە ولەتا عسمانیا دە‬ ‫فەرمان دهاتن و دچون لێ مخابن كەسی‬ ‫گوهداریا قیرینێت مە نە دكر و ب وینا دیار نەدكر‬ ‫گەلەك جارا كە چو بوكا خوا ژبر زلما دژمن ل گەلیا وەر دكر و‬ ‫روحا خو گوری ئوال خوە دكر‬ ‫مخابن ژوی دمی هەتا ئیرو دبێژن خوزی كا‬ ‫جاركیمە ئەڤ مللەت خالسكربا‬ ‫مە دبهیست و هندك جارا مە ددیت دكارێت هونەریدا‬ ‫چاوا خللك دهاتا قركرن و ژناڤ برن مخابن هەمو‬ ‫راستبو بسەرێ خەلكەكی دهاتا كرن‬ ‫وەكا بوسنا و هرسك و كومەل كوژیا وێ دەمێ‬ ‫هەتا ‪ ٣٠٠،٠٠٠‬مروڤ بونا قوربانی‬ ‫وچەندین كارێن دیێن دژی مرۆڤایەتی مە دبهێستن‬ ‫لێ مخابن ئەم ژی دوان روژارە دەرباس بون‬ ‫تامكر‬ ‫وژنێزینگڤە مە ژوێ مرنا ب هەمو رەنگا‬ ‫ئارین مشور شمو‬

‫ژنێن كوردێن ئێزدی پشتەڤانێن ئەنجام دانا ریفراندۆما‬ ‫هەرێما كوردستانێ نە‬

‫رەوشەن دەخیل‬

‫كوردانــــی ئێزیــــدی یەكێــــك لــــە كۆنتریــــن‬ ‫پێكهاتەكانــــی كوردســــتانن هاوشــــانی‬ ‫پێكهاتەكانــــی دیكەی كوردســــتان بەشــــداریان‬ ‫كردیــــە لە هەمــــوو جومگەكانی ژیانی سیاســــی‬ ‫و ئابــــوری و كۆمەاڵیەتــــی‪.‬‬ ‫بەشــــداریكردنی كوردانــــی ئێزیــــدی لــــە‬ ‫بزاڤــــی شۆرشــــگێری كــــوردی دەگەڕێتــــەوە‬ ‫پێــــش دروســــتبوونی دەوڵەتــــی عێــــراق لــــە‬ ‫رێــــگای پەیوەندیكردنــــی بە شۆرشــــی شــــێخ‬ ‫عەبدولســــەالمی بارزانــــی‪ ،‬بەڵگــــەی ئــــەو‬ ‫پەیوەندیەش شــــاری شــــەنگال و بەســــتنەوەی‬ ‫بــــە ئیــــدارەی كوردی‪،‬كوردانــــی ئێزیــــدی‬ ‫بەشــــداریان كــــردووە لە شۆرشــــی بــــارزان و‬ ‫پاش گەرانەوەی بارزانی لە روســــیا شــــاندێكی‬ ‫گــــەورەی ئێزیدیــــەكان كــــە پێكهاتبــــوون لــــە‬ ‫ســــەرۆك هۆزەكان لە بەغداد پێشــــوازیان كرد‬ ‫لــــە ســــەركردەی مــــەزن بارزانی نەمر پاشــــان‬ ‫قۆناغــــی هەرە گرنگ بەشــــداریان لە شۆرشــــی‬ ‫ئەیلول وشۆرشــــی گواڵن كرد‪ ،‬وە پێشــــمەرگە‬ ‫ئێزیدیــــەكان رۆلێكــــی باشــــیان هەبــــووە لەو‬ ‫شۆرشــــانە وە داســــتانی شــــەهید مەحمــــود‬ ‫ئێزیــــدی و ئەوانــــی تریش بەلگەن لەســــەر ئەو‬ ‫بەشــــداربوونە‪.‬‬ ‫لەســــاڵی ‪ 1990‬ئێزیدیــــەكان بەشــــداریانكرد‬ ‫لەژیانی سیاســــی هەرێــــم و ڕۆڵیــــان هەبوو لە‬ ‫بنیاتنانــــی دامودەزگاكانی هەرێمی كوردســــتان‬ ‫هەروەهــــا دوای ‪ 2003‬پــــاش ڕووخانــــی ڕژێمی‬ ‫بەعــــس دەڤەرەكانی خۆیان ئــــاوەدان كردەوە‪،‬‬ ‫زۆربەی خەڵكی شــــەنگال هاتنە نــــاو ڕیزەكانی‬ ‫پارتی دیموكراتی كوردســــتان و دەنگی ئێزیدی‬ ‫ڕۆڵــــی بەرچاوبوو لە هەبوونــــی ریفراندۆم لەناو‬ ‫دەســــتووری عیــــراق هەروەهــــا كۆنتروڵكردنی‬ ‫هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاكان و پەرلەمانی‬ ‫عێراقــــی كردووە لــــە بەرژەوەنــــدی مافی گەلی‬ ‫كــــورد‪ ،‬كاتێك ‪16‬یەكەی كارگێــــری لەپارێزگای‬ ‫موصــــل هاتنە ژێر ئیــــدارەی حكومەتی هەرێمی‬ ‫كوردســــتان وپارتــــی دیموكراتــــی كوردســــتان‬

‫كاریگەری دەنگی كوردانی ئێزیدی ودڵســــۆزیان‬ ‫بۆســــەركردایەتی كردنی حەكیمانــــەی جەنابی‬ ‫ســــەرۆك بارزانــــی بــــوو‪ ،‬ئێزیدیــــەكان لەالیەن‬ ‫حكومەتــــی ڕژێمــــی بەعــــس ســــتەم و زوڵمی‬ ‫زۆریان بینی و قوربانــــی زۆریان داوە بۆنموونە‪:‬‬ ‫(بەهۆی بەشــــداریكردنیان لە شۆڕشــــی گواڵن‬ ‫و ئەیلــــول (‪ )450‬گونــــد تەنهــــا لە ســــنووری‬ ‫شــــەنگال ســــووتێنرا‪ ،‬ســــەدان كەس لەسێدارە‬ ‫دراوە بەهــــۆی داواكردنــــی مافەڕەواكانی كورد‪،‬‬ ‫ڕاگواســــتنیان بــــۆ كۆمەڵگــــە زۆرەملێــــكان‪،‬‬ ‫دەستبەســــەرداگرتنی زەویــــە كشــــتوكاڵیەكان‪،‬‬ ‫ڕاگواستنی ســــەدان خێزانی پێشمەرگەی ئێزدی‬ ‫بــــۆ باشــــووری عێراق و ئێــــران )‪ ،‬ســــەرەڕای‬ ‫ئــــەو هەمووســــتەمەی ژێر دەســــەاڵتی بەعس‪،‬‬ ‫لەالیەن دەوڵەتی ئیســــامی عێراق و شــــام كە‬ ‫بەداعش ناســــراوە جینۆســــایدێكی دی دەرحەق‬ ‫بە ئێزیدیــــەكان كرا‪.‬‬ ‫ئــــەو تراژیدیایەی كە بەســــەر ئێمــــە هات تاكە‬ ‫هــــۆكار كوردبوون و ئێزیدی بوون بوو‪ ،‬ئێســــتا‬ ‫كــــە كوردســــتان بــــە هەســــتیارترین قۆناغــــی‬ ‫مێــــژوودا تێپەڕدەبێــــت‪ ،‬كــــە هەنگاونانە بەرەو‬ ‫ســــەربەخۆیی‪ ،‬ئەركی سەرشــــانی تاكی ئێزیدی‬ ‫قورســــترە لــــە هەمــــوو پێكهاتەكانــــی دیكەی‬ ‫كوردســــتان لــــە ڕووی مێژوو‪ ،‬بــــۆ دەنگدان بە‬ ‫بەلێ لــــە ڕیفرانــــدۆم‪ ،‬وەك ئەزموونی مێژوویی‬ ‫كوردانــــی ئێــــزدی نواندنــــی وەفا بــــۆ خوێنێ‬ ‫شــــەهیدان و هەســــتكردن بە پارێــــزراوی ئاین‬ ‫و كلتورمــــان لەهەمــــوو ڕوویەكــــەوە كــــە لەژێر‬ ‫چەتــــری حكومەتــــی هەرێمــــی كوردســــتان لە‬ ‫كەشــــێكی ئــــارام و ســــەقامگیر بوویــــن بــــۆ‬ ‫بەردەوامــــی و پاراســــتنمان پێویســــتە ئێمــــەو‬ ‫پێكهاتــــە ئاینییەكانــــی دیكــــە كــــە زمــــان و‬ ‫كلتور و مێــــژوو و داهاتووی هاوبەشــــمان هەیە‬ ‫تاكــــە ڕێگایــــەك لــــە بەردەمــــی ئێمــــە هەبێت‬ ‫تەنهــــا دەنگــــدان بە(بەلێ)یە بۆ ســــەربەخۆیی‬ ‫كوردستان‪.‬‬

‫بۆ پەيوەندى كردن‪sarwenmohamad4@gmail.com :‬‬

‫‪07504604250‬‬

Bale34