Issuu on Google+

Türk Kütüphanecili÷i 22, 1 (2008), 129-134

Okuyucu Mektupları / Reader Letters Türk Kütüphaneciler Derne÷i (TKD) Halkla øliúkiler Grubu (HøG): Bir Sürekli Çalıúma Grubunun Kuruluú Öyküsü Burcu (Bulut) Keten*1∗

Türk Kütüphaneciler Derne÷i (TKD) kuruluú yılı olan 1949’dan bu yana kütüphanecilik disiplininin geliúmesi ve bu alanda çalıúan bireylerin ekonomik ve sosyal statülerinin iyileútirilmesi yönünde çalıúmalarını sürdürmektedir. 1975 yılında kamu yararına çalıúan dernek statüsünü kazanan TKD’nin kütüphaneler ve kütüphanecilikle sınırlı kalmayıp bilgi bilim ve arúivcilik dallarını da çalıúma alanları içine katmasıyla, 1983 yılında ilk köklü de÷iúim yaúanmıútır. 1996 yılında yapılan genel kurulda ise, meslek ahlak ilkeleri kabul edilerek üyelere duyurulmuú ve mesle÷in çeúitli alanlarında çalıúmalar yapabilmeleri amacıyla sürekli gruplar oluúturulmasına karar verilmiútir (http://www.kutuphaneci.org.tr). TKD tüzü÷ünün gruplar baúlı÷ı altında yer alan 34. maddesinde belirtilen koúullara uygun olarak ilk sürekli grup kurma baúvurusu ise 1997 yılında gerçekleúmiútir (TKD Tüzü÷ü, 1996). Bu ilk baúvuru Üniversite Kütüphaneleri Sürekli Grubu kurulması için yapılmıútır. 25.02.1997 tarihinde grubun baúvurusu kabul edilmiútir. Ancak grubun süreklili÷i sa÷lanamamıú, grup 08.09.1998 tarihinde fesih edilmiútir1.215.08.1997 tarihinde Basın ve Halkla øliúkiler Sürekli Grubu kurulmuú, ancak bu grupta süreklili÷i sa÷layamayarak 15.12.1998 tarihinde fesih edilmiútir2.32000 yılında yine bir sürekli grup kurma baúvurusu yapıldı÷ı TKD karar defterinde yer almıútır, ancak bu grubun kuruldu÷una iliúkin hiçbir kayda rastlanmamıútır. 2005 yılında, süreklili÷i sa÷lamayı baúaran bir sürekli grup Halkla øliúkiler Grubu’nun (HøG) kurulma baúvurusu kabul edilmiú ve Uzman Kütüphaneci. Ankara Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Baúkanlı÷ı. e-posta: Burcu.Bulut@ankara.edu.tr 1 Üniversite Kütüphaneleri Sürekli Grubu ile ilgili bilgiler TKD karar defterlerinden elde edilmiútir. 2 Basın ve Halkla øliúkiler Sürekli Grubu ile ilgili bilgiler TKD karar defterlerinden elde edilmiútir. *


130 Okuyucu Mektupları / Reader Letters

Burcu (Bulut) Keten

grup çalıúmalarına baúlamıútır. 2008 yılı Ocak ayı itibariyle TKD çatısı altında çalıúmalarını sürdüren beú sürekli grup bulunmaktadır (Halkla øliúkiler Sürekli Çalıúma Grubu, Biliúim Sürekli Çalıúma Grubu, Sosyal ve Kültürel Etkinlikler Çalıúma Grubu, Düúünce Özgürlü÷ü Sürekli Çalıúma Grubu, Milli Kütüphaneler Sürekli Çalıúma Grubu). Bu yazıda derne÷in çalıúmalarına ivme kazandıran ve yeni sürekli çalıúma gruplarının kurulmasının öncülük eden HøG’in kuruluú öyküsü anlatılmaya çalıúılacaktır. TKD çatısı altında bir sürekli grup oluúturulması fikrinin ortaya çıkıúı 2005 yılında olmuútur. Dr. Erol Yılmaz, Dilek Bayır, Dide Karaúahin ve ùenol Karadeniz’in bir araya gelerek, “kütüphanecili÷in, kütüphanecilerin ve kütüphanelerin daha iyi algılanması için ne yapmalıyız ?” sorusuna cevap aramaya baúlamaları ile ilk adım atılmıútır. Bu dört giriúimci kütüphaneci zihinlerinde oluúan bu sorunun cevabını kısaca “bir iúletme ile hedef kitle arasında karúılıklı iletiúimi, anlayıúı oluúturmaya ve sürdürmeye yardımcı olan ayrıcalıklı bir yönetim görevi” (Yılmaz, 2004, s. 340) olarak tanımlayabilece÷imiz halkla iliúkiler kavramı içinde bulmuútur. Bu cevap baúka bir sorunun da altının çizilmesine neden olmuútur; halkla iliúkiler, kütüphanecilik alanında gerek kuramsal gerekse uygulamalı olarak, nadiren bir problem çözücü olarak kullanılmaktadır. Oysa halkla iliúkiler tüm örgütlenme biçimlerinde oldu÷u gibi mesleki örgütlenmelerin de vazgeçilmezidir ya da vazgeçilmezi olmalıdır. Bunun bilinciyle harekete geçen bu dört kütüphaneci 2005 yılında TKD bünyesinde halkla iliúkiler konusunda bir “sürekli grup” oluúturmak amacıyla çalıúmalara baúlamıútır. Sürekli grup vurgusuyla; kütüphanecilerin ve kütüphanelerin halkla/toplumla olan ba÷ını kuvvetlendirme, ürünlerini sunma konusundaki çalıúmaların planlı olarak yürütülmesi ve devamlılı÷ının sa÷lanması amaçlanmıútır. Bu konuda hummalı çalıúmalar yürütülürken, gelinen aúamada büyük katkısı bulunan Dilek Bayır, gruptan ayrılmak zorunda kalmıútır. Yaúanan bu olay yeni yol arkadaúları arayıúlarını, kurucuların kendileri gibi heyecanlı, istekli ve azimli di÷er kütüphanecilerle buluúma çabalarını hızlandırmıútır. Bir sürekli grup oluúturmak için TKD tüzü÷ünde yer alan 7 kiúiyi bulmak için birlikte verimli çalıúılabilece÷i düúünülen kiúilerle iletiúime geçilerek bir toplantı yapılmıútır. 01.10.2004 tarihinde Mimarlar Odası Mimarlık Bilgi ve Belge Merkezi (MBBM)’nde yapılan bu toplantıya Swets firmasından Ebru Bezik, Ankara Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Baúkanlı÷ından Burcu (Bulut) Keten ve toplantıya ev sahipli÷i yapan Mimarlar Odası MBBM’den Nermin Çakmak katılmıútır. Grubun ilk gayrı resmi toplantısının gündemini úu maddeler oluúturmuútur: •

Neden halkla iliúkiler sürekli grubuna ihtiyaç duyuldu?


Türk Kütüphaneciler Derne÷i (TKD) Halkla øliúkiler Grubu (HøG): Bir Sürekli Çalıúma Grubunun Kuruluú Öyküsü

• • • •

131

Kütüphaneler halkla iliúkiler konusunda neler yapabilir? Grup olarak biz neler yapabiliriz? Dernek bünyesinde sürekli bir grup oluúturmak için neler yapılması gerekiyor? Grubun oluúturulması için gereken 7. kiúi kim olabilir?

Yapılan bu ilk toplantıda Yılmaz, Karaúahin ve Karadeniz fikrin ortaya çıkıúını yeni katılımcılarla paylaúmıútır. Bunun yanı sıra kurulacak bir halkla iliúkiler sürekli grubunun iúleyiúinin, amacının ve hedeflerinin neler olabilece÷i tartıúılmıú ve TKD’ye bir sürekli grup kurma baúvurusu yapmak için gerekli 7. kiúinin kim olabilece÷inin araútırılması kararlaútırılmıútır. 07.10.2004 olarak belirlenen bir sonraki toplantıya, gruba katılabilecek di÷er kiúiler de davet edilmiútir. Yapılan bu ikinci toplantıda da Özel Bilkent ølkö÷retim Kütüphanesi’nden Evrim Metin ve úu anda Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde çalıúmakta olan Sibel Yılmaz gruba katılmıútır. Böylece halkla iliúkiler konusuna ilgi duyan, kavramın meslek için önemine inanan, çalıúmaya istekli ve zaman ayırabilecek üyelerden oluúan bir grup oluúmuútur. Artık kütüphanecilik imajını de÷iútirmek, baúka bir ifadeyle mesle÷imizin makyajını tazelemek için, daha ciddi atılımlarda bulunmanın zamanı gelmiútir. Grup ilk olarak 10.10.2005 tarihinde TKD Genel Merkez Yönetimi’ne kuruluú dilekçesini sunmuútur. TKD Genel Merkez Yönetimi’nden gelen 17.10.2005 tarihli kabul yazısı ile “sürekli grup” statüsünde çalıúacak olan “Halkla øliúkiler Grubu”nun kuruluú aúaması tamamlanmıútır. Halkla øliúkiler Grubu’nun 21.10. 2005 tarihli ilk resmi toplantısı TKD Genel Baúkanı Ali Fuat Kartal baúkanlı÷ında gerçekleútirilmiútir. Bu toplantıda grubun baúkanı ve yazmanı belirlenmiútir. Yapılan oylama sonucunda Grubun kurucu üyelerinden Dr. Erol Yılmaz Halkla øliúkiler Sürekli grubunun ilk baúkanı, Dide Karaúahin’de Halkla øliúkiler Grubu’nun ilk saymanı seçilmiútir. ùenol Karadeniz, Nermin Çakmak, Burcu (Bulut) Keten, Ebru Bezik, Evrim Metin, Sibel Yılmaz da grubun üyeleri olarak kayıtlara geçmiútir. Bu heyecan aynı gün içinde yapılan toplantı sonrasında, geç saatlerde, kütüphanecilerin haberleúme listesi olan kutupl’e bir elektronik posta ile duyurulmuútur. ølerleyen süreçte HøG’in çalıúmalarından haberdar olan, grupla birlikte çalıúmak istedi÷ini belirten Yavuz Fatih Büyüksan da gruba katılmıútır. Grup ilk toplantısından itibaren çalıúmalarına büyük bir hızla baúlamıú, yapılan çalıúmaların bilimsel bir temele dayandırılması ve kütüphanecilik alanındaki halkla iliúkiler çalıúmalarının TKD üyeleri ve kullanıcıları tarafından da yakından takip edilmesinin sa÷lanması amacıyla kütüphanecilik ve halkla iliúkiler konulu


132 Okuyucu Mektupları / Reader Letters

Burcu (Bulut) Keten

bibliyografya hazırlanmıú ve Dernek’te bir Halkla øliúkiler Kitaplı÷ı oluúturulması konusunda çalıúmalar baúlatılmıútır. Bu arada grup yaptı÷ı çalıúmalarda varlı÷ını gösterecek bir logo belirleme arayıúı iúine girmiútir. Grubun misyonunu en iyi úekilde ifade edecek logo’nun bulunması için grup üyeleri grafikerlerle birlikte çalıúarak, logoya son halini vermiútir. 23.03.2006 tarihinde logo için Türk Patent Enstitü’süne resmi baúvuruda bulunulmuú ve logonun tescil iúlemi 23.03.2006 tarihinde tamamlanmıútır.

(Resim 1): TKD Halkla øliúkiler Grubu Logosu

Grubun ilk önemli çalıúması 2006 yılında gerçekleútirilen 42. Kütüphane Haftası kutlama etkinli÷i olmuútur. Grup, 2005 yılı Aralık ayında hafta ile ilgili çalıúmalara baúlamıú; sponsorlar aracılı÷ıyla ücretsiz ürünlerin yaptırılması, hafta boyunca yürütülecek çalıúmalara yardımcı olacak Üniversitelerin Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümlerinden ö÷rencilerinin belirlenmesi; grup üyeleri ve ö÷renciler için HøG logosu baskılı úapka, eúofman üstü, HøG rozetinin, HøG afiúinin yaptırılması, yaka kartları ve hafta süresince da÷ıtılacak kitlerin hazırlanması için çalıúmıútır. Bunun yanısıra Hafta süresince etkinliklerin basın organlarına duyurulması görevi HøG tarafından gerçekleútirilmiútir. HøG ilk kez 42. Kütüphane Haftası Bildirileri içinde Erol Yılmaz’ın “Halka øliúkiler ve Bilgi Merkezleri” baúlıklı sunumunda ve bildiriler kitabında konu edilmiútir (Yılmaz, 2007, s. 379–380) . Grubun 2005–2006 dönemindeki son toplantısı 25.12.2006 tarihinde yapılmıú ve Dr. Erol Yılmaz’ın TKD Genel Kurulu’na seçilmesi sebebiyle HøG baúkanlı÷ından ayrılması üzerine yeni dönemde çalıúmaları sürdürmek üzere yeniden baúkanlık seçimi yapılmıútır. Yapılan oylama sonucunda Burcu (Bulut) Keten Halkla øliúkiler Sürekli Grubu Baúkanlı÷ı’na, Dide Karaúahin Halkla øliúkiler Sürekli Grubu Yazmanlı÷ı’na seçilmiútir. Geri kalan grup üyeleri yeni dönemde de HøG ile birlikte çalıúmalara baúlamıútır. Fatih Yavuz Büyüksan 2007’nin Eylül ayında iú yo÷unlu÷u nedeniyle gruptan ayrılmak zorunda kalmıútır. Grubun 2006-2007 dönemindeki son toplantısı 25.12.2007 tarihinde gerçekleútirilmiútir. Bu toplantıya katılımın az olması nedeniyle yeni dönem baúkanlık seçiminin 08.01.2008 tarihindeki toplantıya ertelenmesine karar verilmiútir. Seçim sonucunda oy birli÷i ile Dide Karaúahin HIG’in üçüncü dönem


Türk Kütüphaneciler Derne÷i (TKD) Halkla øliúkiler Grubu (HøG): Bir Sürekli Çalıúma Grubunun Kuruluú Öyküsü

133

baúkanlı÷ına seçilmiútir. Seçimi takiben 2007 yılı faaliyet raporu hazırlanmıútır. Grup, 2008 dönemi çalıúmalarını hedef kitlelerinin gereksinimleri ve beklentileri do÷rultusunda sürdürmektedir. 2007 yılında HøG’in çalıúmaları basında da ilk meyvelerini vermeye baúlamıútır. HøG’in adı 43. Kütüphane Haftası kutlamaları çerçevesinde ilk kez bir dergide geçmiútir (Tekin, 2007, s. 21). Grubun hedef kitlesini; TKD üyeleri, potansiyel TKD üyeleri, politikacılar, kütüphane kullanıcıları, potansiyel kütüphane kullanıcıları, di÷er kütüphane dernekleri, di÷er mesleki dernekler, Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümleri ve ö÷rencileri oluúturmaktadır. HøG, çalıúmalarını sürdürürken úunları hedeflemektedir: • Toplumun her kesiminden insanlarda, bilgiye eriúim-kütüphane iliúkisi konusunda farkındalık yaratılması, • Halkla iliúkiler alanında de÷iúen gereksinimlerin ve geliúmelerin belirlenmesi için dernek, úubeler ve di÷er çalıúma gruplarındaki etkinliklerin takibi ve de÷erlendirilmesi, • Uygun etkinlik ve projelerin üretilmesi, • TKD faaliyetlerinin daha fazla kiúiye duyurulması, • TKD’nin sahip oldu÷u potansiyelin ve yapabilece÷i iúlerin sınırlarının hedef kitleye en iyi úekilde ifade edilmesi, • Hedef kitleye TKD’nin kendilerine her zaman destek olaca÷ının ve karúılaúılacak sorunlar karúısında TKD çatısı altında daha etkili giriúimlerde bulunaca÷ının anlatılması, • Meslek ve meslek dıúındaki ilgili gruplara, özellikle de bilgi hizmetlerindeki hedef kitleye yönelik “halkla iliúkiler” çalıúmalarının tanıtılması, • Hedef kitleye yönelik e÷itim programlarının düzenlenmesi, • Kütüphanecinin/bilgi uzmanının toplumdaki rolünün daha iyi anlaúılmasının sa÷lanması ve toplumdaki kütüphane ve kütüphaneci imajının güçlendirilmesi. Yapılması planlanan çalıúmaların amacına ulaúılması için grup halkla iliúkiler uzmanları ile sürekli iletiúim halindedir. Toplantılara farklı üniversitelerden akademisyenler davet edilerek bir meslek örgütü olarak TKD’nin halkla iliúkiler konusundaki çalıúmalarının ne úekilde yürütülmesi gerekti÷i tartıúılmaktadır. Bu tür etkinliklerde ayrıca halkla iliúkiler teriminin tanımını oluúturan bileúenler de÷erlendirilmekte ve TKD’nin mevcut durumu analiz edilerek çalıúmalar sürdürülmektedir. Bu yolla grubun veriminin arttırılması hedeflenmektedir. 02.08.2007 tarihinde HIG web sayfasının çalıúmaları tamamlanmıútır. HIG çalıúmalarından daha çok kiúinin haberdar olması amacıyla TKD web sayfasındaki


134 Okuyucu Mektupları / Reader Letters

Burcu (Bulut) Keten

Sürekli Çalıúma Grupları baúlı÷ı altında yer alan HIG linkinden (http://www. kutuphaneci.org.tr/web/node.php?id=410) grup ile ilgili detaylı bilgilere (üyelerin iletiúim bilgileri, ilkeler, amaçlar, faaliyetler, yıllık çalıúma planları, vb.) eriúilebilmektedir. Bununla birlikte isteyen herkes tkd.hig@gmail.com adresinden gruba ulaúabilmektedir. 14.12.2007 tarihinde yayınlanmaya baúlayan “TKD-HøG E-Bülten”i de grupla iletiúime geçmek, düúüncelerini paylaúmak isteyen herkese açıktır.

KAYNAKÇA Ebru, B. T. (2007). Kütüphaneciler imaj tazeliyor. Gece gündüz dergisi, 1(1), 24. Türk Kütüphaneciler Derne÷i. Tarihçe ve genel bilgi. 4 Haziran 2007 tarihinde http://www.kutuphaneci.org.tr adresinden eriúildi. Türk Kütüphaneciler Derne÷i. (1996) Türk Kütüphaneciler Derne÷i Ana Tüzük ve Bakanlar Kurulu Kararları. 4 Haziran 2007 tarihinde http://www. kutuphaneci.org.tr/web/node.php?id=1 adresinden eriúildi. Yılmaz, E. (2004). Dünden bugüne Türk kütüphanecili÷inde halkla iliúkiler. S. Arslantekin ve F. Özdemirci (Yay. Haz.). Kütüphanecili÷in Destanı Uluslar arası Sempozyumu 21–24 Ekim 2004, Ankara (Bildiriler) içinde (ss.339359). Ankara: Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Co÷rafya Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü. Yılmaz, (2006). Halkla iliúkiler ve bilgi merkezleri. E. Kaya ve E. Yılmaz (Yay. Haz.). “Türkiye’de Bilgi Hizmetleri ve Yeni Yaklaúımlar”: 42. Kütüphane Haftası Bildirileri: 27 Mart-2 Nisan içinde (ss.375-398). Ankara: Türk Kütüphaneciler Derne÷i.


meslekicalismalar2