Page 1

Περιφερειακή Διοίκηση Π.Υ. Βορείου Αιγαίου

2008-2013

Πυρκαγιές Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου

Κλειδαράς Βασίλειος

0


Πίνακας περιεχομένων Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου ..................................................................... 5

Δασικές Πυρκαγιές ...................................................................................... 7

Δείκτης Επικινδυνότητας ............................................................................ 9

Πυρκαγιές 2008-2013................................................................................. 20

Βιβλιογραφία ............................................................................................ 25

1


Ευρετήριο Γραφημάτων & Πινάκων

Γράφημα 1 Πληθυσμός της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. .............................................6 Γράφημα 2 Έκταση της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. ....................................................6 Γράφημα 3 Εξέλιξη της ετησίως καείσας δασικής έκτασης στις χώρες του Νότου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τα τελευταία 30 έτη (πηγή: Schmuck et al. 2010). ...................8 Γράφημα 4 Εξέλιξη της μέσης καμένης έκτασης ανά πυρκαγιά στις χώρες του Νότου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τα τελευταία 30 έτη (πηγή: Schmuck et al. 2010). ...................8 Γράφημα 5 Σύνολο εμφάνισης δεικτών επικινδυνότητας για τα έτη 2008 έως 2013. .......9 Γράφημα 6 Δείκτες επικινδυνότητας και αριθμός πυρκαγιών με έκταση μεγαλύτερη από 50 στρέμματα από το 2008 έως το 2013. .......................................................................10 Γράφημα 7 Μέγιστη ταχύτητα ανέμου και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Λέσβο το μήνα Ιούνιο κατά τα έτη 2010 έως και 2013. ..................................................11 Γράφημα 8 Μέγιστη θερμοκρασία και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Λέσβο το μήνα Ιούνιο κατά τα έτη 2010 έως και 2013. ..................................................11 Γράφημα 9 Μέγιστη ταχύτητα ανέμου και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Λέσβο το μήνα Αύγουστο κατά τα έτη 2009 έως 2013. ..................................................11 Γράφημα 10 Μέγιστη ταχύτητα ανέμου και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Λέσβο το μήνα Ιούλιο κατά τα έτη 2009 έως 2013. ........................................................11 Γράφημα 11 Μέγιστη θερμοκρασία και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Λέσβο το μήνα Ιούλιο κατά τα έτη 2009 έως 2013. ........................................................11 Γράφημα 12 Μέγιστη θερμοκρασία και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Λέσβο το μήνα Αύγουστο κατά τα έτη 2009 έως 2013. ..................................................11 Γράφημα 13 Μέγιστη ταχύτητα ανέμου και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Χίο το μήνα Ιούλιο κατά τα έτη 2012 & 2013. ................................................................12 Γράφημα 14 Μέγιστη θερμοκρασία και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Χίο το μήνα Ιούλιο κατά τα έτη 2012 & 2013 .......................................................................12 Γράφημα 15 Μέγιστη ταχύτητα ανέμου και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Χίο το μήνα Αύγουστο κατά τα έτη 2012 & 2013. ...........................................................12 Γράφημα 16 Μέγιστη θερμοκρασία και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Χίο το μήνα Αύγουστο κατά τα έτη 2012 & 2013. .................................................................12 Γράφημα 17 Μέγιστη ταχύτητα ανέμου και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Σάμο το μήνα Ιούνιο κατά τα έτη 2009 έως 2013. ..........................................................13

2


Γράφημα 18 Μέγιστη θερμοκρασία και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Σάμο το μήνα Ιούνιο κατά τα έτη 2009 έως 2013. ..........................................................13 Γράφημα 19 Μέγιστη ταχύτητα ανέμου και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Σάμο το μήνα Ιούλιο κατά τα έτη 2010 έως 2013. ..........................................................13 Γράφημα 20 Μέγιστη θερμοκρασία και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Σάμο το μήνα Ιούλιο κατά τα έτη 2010 έως 2013. ..........................................................13 Γράφημα 21 Μέγιστη ταχύτητα ανέμου και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Σάμο το μήνα Αύγουστο κατά τα έτη 2009 έως 2013. ....................................................13 Γράφημα 22 Μέγιστη θερμοκρασία και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Σάμο το μήνα Αύγουστο κατά τα έτη 2009 έως 2013. ....................................................13 Γράφημα 23 Ποσοστό αριθμού πυρκαγιών και καμένων εκτάσεων σε σχέση με τη θερμοκρασία για τη νήσο Λέσβου. .................................................................................14 Γράφημα 24 Ποσοστό αριθμού πυρκαγιών και καμένων εκτάσεων σε σχέση με τη θερμοκρασία για τη νήσο Χίο. ........................................................................................15 Γράφημα 25 Ποσοστό αριθμού πυρκαγιών και καμένων εκτάσεων σε σχέση με τη θερμοκρασία για τη νήσο Σάμο. .....................................................................................15 Γράφημα 26 Ποσοστό αριθμού πυρκαγιών και καμένων εκτάσεων σε σχέση ................16 Γράφημα 27 Ποσοστό αριθμού πυρκαγιών και καμένων εκτάσεων σε σχέση ................17 Γράφημα 28 Ποσοστό αριθμού πυρκαγιών και καμένων εκτάσεων σε σχέση ................18 Γράφημα 29 Αριθμός δασικών-αγροτικών πυρκαγιών για τα έτη 2012 έως 2013...........20 Γράφημα 30 Σύνολο καμένων εκτάσεων για την Π.Υ. Μύρινας για τα έτη 2008-2013. ...21 Γράφημα 31 Σύνολο καμένων εκτάσεων για την Π.Υ. Μυτιλήνης για τα έτη 2008-2013. 21 Γράφημα 32 Σύνολο καμένων εκτάσεων για την Π.Υ. Χίου για τα έτη 2008-2013. ..........22 Γράφημα 33 Σύνολο καμένων εκτάσεων για την Π.Υ. Σάμου για τα έτη 2008-2013. .......22 Γράφημα 34 Κατανομή μέσων και προσωπικού που συμμετείχαν στην πυρόσβεση κατά τα έτη 2008 έως 2013. ....................................................................................................24 Γράφημα 35 Συμβάντα ανά ώρα εκδήλωσης των πυρκαγιών. ........................................24

3


Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου

Πίνακας 1 Αριθμός πυρκαγιών πάνω από 50 στρέμματα που εκδηλώθηκαν από το 2008 έως το 2013. ...................................................................................................................10 Πίνακας 2 Θερμοκρασία, αριθμός πυρκαγιών και καμένες εκτάσεις για τη νήσο Λέσβο. .......................................................................................................................................14 Πίνακας 3 Θερμοκρασία, αριθμός πυρκαγιών και καμένες εκτάσεις για τη νήσο Χίο. ....14 Πίνακας 4 Θερμοκρασία, αριθμός πυρκαγιών και καμένες εκτάσεις για τη νήσο Σάμο. .15 Πίνακας 5 Ταχύτητα ανέμου, αριθμός πυρκαγιών και καμένες εκτάσεις για τη νήσο Λέσβο.............................................................................................................................16 Πίνακας 6 Ταχύτητα ανέμου, αριθμός πυρκαγιών και καμένες εκτάσεις για τη νήσο Χίο. .......................................................................................................................................17 Πίνακας 7 Ταχύτητα ανέμου, αριθμός πυρκαγιών και καμένες εκτάσεις για τη νήσο Σάμο. ..............................................................................................................................18 Πίνακας 8 Σύνολο καμένων εκτάσεων της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. .....................20 Πίνακας 9 Ανθρώπινο δυναμικό και μέσα που χρησιμοποιήθηκαν για την κατάσβεση των πυρκαγιών. ..............................................................................................................23

4


Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου καλύπτει διοικητικά το βορειοανατολικό τεταρτημόριο του αρχιπελάγους του Αιγαίου. Πέντε από τα νησιά που την αποτελούν, η Λέσβος, η Λήμνος, η Χίος, η Σάμος και η Ικαρία, συγκρινόμενα με τα υπόλοιπα νησιά του Αιγαίου, μπορούν να θεωρηθούν μεγάλα, ενώ ο συνδυασμός έκτασης και πληθυσμιακού μεγέθους εντάσσουν δύο από αυτά, τη Λέσβο και τη Χίο, μεταξύ των 21 σημαντικών νησιών του ευρωπαϊκού χώρου. Τα πέντε μεγάλα νησιά, μαζί με άλλα μικρότερα - Φούρνοι, Ψαρά, Οινούσσες, Άγιος Ευστράτιος, που βρίσκονται σε μικρής ή μεγάλης απόστασης δορυφορικές θέσεις, σχηματίζουν ένα χώρο χωρίς ιδιαίτερη γεωγραφική συνοχή, που, διοικητικά, κατανέμεται σε τρεις νομούς.

Η

Ιστορικά, ο χώρος του Βορείου Αιγαίου δεν μπορεί να διαχωριστεί από την ενότητα του Αρχιπελάγους του Αιγαίου που, και αυτή με τη σειρά της, αποτελεί τμήμα της Μεσογείου, ενός χώρου με ισχυρό ιστορικό υπόβαθρο και ιδιαίτερα αδύναμο και κατακερματισμένο παρόν. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τα νησιά του Βορείου Αιγαίου αποτέλεσαν, χωροταξικά, ιδιόμορφα μορφώματα που συγκρότησαν τον πληθυσμό και τις οικονομικές δραστηριότητές τους σε άλλες ιστορικές εποχές. Κάθε νησί διαμόρφωσε τη δική του ιδιαίτερη φυσιογνωμία, ανάλογη με τη γεωμορφολογία του και τους ιδιαίτερους προσανατολισμούς της μικρής τοπικής κοινωνίας του. 1 Το ιδιόμορφο φυσικό περιβάλλον και οι εναλλαγές του τοπίου, κάνουν τα νησιά του Β. Αιγαίου να ξεχωρίζουν και οδηγούν τον επισκέπτη σε μονοπάτια εξερεύνησης και αναψυχής. Υγρότοποι με σπάνια πανίδα και χλωρίδα, αμμοθίνες, καταρράχτες, πυκνά δάση πεύκου, καστανιάς, βελανιδιάς, ελαιώνες, μαστιχόδεντρα είναι μερικά μόνο από αυτά που μπορεί κανείς να απολαύσει στα νησιά. Τα νησιά του Βορείου Αιγαίου, τόσο διαφορετικά το ένα από το άλλο, σαν τα βότσαλα της ακροθαλασσιάς, έχουν κάτι που τα ενώνει και τα κάνει ξεχωριστά. Έχουν καταφέρει να διατηρήσουν την τοπική τους κουλτούρα και το φυσικό περιβάλλον, προσφέροντας στους επισκέπτες τους μοναδικές εικόνες, γεύσεις και μυρωδιές άλλων εποχών. Η «Ανεμόεσσα» Λήμνος των βράχων και της Πολιόχνης της αρχαιότερης οργανωμένης πόλης της Ευρώπης-στεφανωμένη με τα αμπέλια της, και τα χωριά της σχεδόν ανέγγιχτα από το χρόνο. Ο Άγιος Ευστράτιος, «το πράσινο νησί», με την ακριτική λεβεντιά των λιγοστών, αδάμαστων κατοίκων του. Η Λέσβος, ένας πολύχρωμος πολιτιστικός καμβάς, που συνδυάζει αρμονικά τις αντιθέσεις του φυσικού της κάλους. Τα αδάμαστα Ψαρά, με τη σημαία της επανάστασης να ανεμίζει ακόμα στο λιμάνι. Η μυροβόλος Χίος, θέατρο συνάντησης κυρίαρχων πολιτισμών, με τη χαρακτηριστική ευωδία των εσπεριδοειδών και της μαστίχας. Το μικρονησιακό σύμπλεγμα των Οινουσσών, ορμητήριο των πιο δραστήριων καραβοκύρηδων στην ιστορία της ελληνικής ναυτιλίας. Η «Πυθαγόρειος» Σάμος, κέντρο του Ιωνικού πολιτισμού, με τις φυσικές ομορφιές και το αρωματικό κρασί. Η 1

5

http://www.minenv.gr/1/12/123/12314/g1231401.html τελευταία επίσκεψη 04 Φεβρουαρίου 2014.


Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου Ικαρία της μακροβιότητας, με τις άγριες ομορφιές και την αξιοθαύμαστη ικανότητα των ανθρώπων της να παρασύρουν τον επισκέπτη σε ρυθμούς γλεντιού αλλά και χαλάρωσης. Οι Φούρνοι, ταξίδι των αισθήσεων σε άλλες εποχές και ξεχασμένες γεύσεις.2 Ο πληθυσμός του διαμερίσματος, σύμφωνα με την απογραφή του 2011, ανέρχεται σε 180.794 άτομα και η συνολική έκταση φτάνει τα 3.836 τετρ.χλμ. (Γράφημα 1 & 2).

Γράφημα 1 Πληθυσμός της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου.

Γράφημα 2 Έκταση της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου.

2

6

http://www.pvaigaiou.gov.gr/web/guest/9islands τελευταία επίσκεψη 04 Φεβρουαρίου 2014.


Δασικές Πυρκαγιές Οι δασικές πυρκαγιές αποτελούν μέρος της οικολογίας των δασικών οικοσυστημάτων της χώρας μας και είναι φαινόμενο σύνθετο που ακολουθεί τους νόμους της φύσης. Η πλήρης εξάλειψη των δασικών πυρκαγιών είναι αδύνατη, έστω και αν υπήρχε ο πιο τέλειος αντιπυρικός σχεδιασμός. Οι δασικές πυρκαγιές, με τη δημιουργία τοπίων καταστροφής επηρεάζουν αρνητικά την ανθρώπινη ψυχολογία και έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στις ανθρώπινες δραστηριότητες, γιατί συμβάλλουν στη σταδιακή ερημοποίηση των πληγέντων περιοχών. Έχει διαπιστωθεί ότι οι δασικές πυρκαγιές μπορεί να συμβάλλουν θετικά στη φυσική ανανέωση και αύξηση της βιοποικιλότητας των δασικών οικοσυστημάτων και αρνητικά, προκαλώντας την πλήρη υποβάθμισή τους, όταν είναι επαναλαμβανόμενες σε μικρά σχετικά χρονικά διαστήματα οδηγώντας σύντομα στην υποβάθμιση της παραγωγικής ικανότητας του τόπου, με τελική κατάληξη την ερημοποίηση. Η πιθανότητα έναρξης μιας πυρκαγιάς εκτός της ανάγκη ύπαρξης πηγής θερμότητας επηρεάζεται και από τα χαρακτηριστικά της καύσιμης ύλης (ποσότητα, συνέχεια, ευφλεκτότητα) και την επίδραση των καιρικών συνθηκών σε αυτή (άνεμος, θερμοκρασία, ξηρότητα ατμόσφαιρας και βροχοπτώσεις) (Ubysz and Valette 2010). Η συσσώρευση δασικής βιομάζας, εξαιτίας της μειωμένης χρήσης της από τους ανθρώπους, και η συχνότερη εμφάνιση ακραίων μετεωρολογικών συνθηκών είναι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την έναρξη και γρήγορη εξάπλωση των πυρκαγιών. Καύσιμη ύλη και καιρικές συνθήκες επηρεάζουν άμεσα και τα χαρακτηριστικά των πυρκαγιών (ταχύτητα εξάπλωσης, μήκος φλόγας, ένταση μετώπου, πυρκαγιά επιφανείας ή κόμης κ.λπ.). Γενικά, όσο μεγαλύτερη η ένταση των πυρκαγιών τόσο δυσκολότερη γίνεται η καταστολή τους. Έτσι, οι πυρκαγιές καίνε μεγαλύτερες εκτάσεις και προξενούν μεγαλύτερες καταστροφές. Η αύξηση της με σης ετησίως καιγόμενης έκτασης οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην πιο έντονη συμπεριφορά των πυρκαγιών που, κατά κύριο λόγο, είναι αποτέλεσμα της συσσώρευσης βιομάζας στα δάση και στις δασικές εκτάσεις Τα αποτελέσματα των παραπάνω αποτυπώνονται στα στατιστικά στοιχεία των δασικών πυρκαγιών για τις χώρες του νότου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως αυτά καταγράφονται από το Κοινό Ερευνητικό Κέντρο [Joint Research Center (JRC)] Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

7


Δασικές Πυρκαγιές

Γράφημα 3 Εξέλιξη της ετησίως καείσας δασικής έκτασης στις χώρες του Νότου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τα τελευταία 30 έτη (πηγή: Schmuck et al. 2010).

Στο Γράφημα 3, που αφορά την εξέλιξη της ετησίως καμένης έκτασης, το ύψος των καμένων εκτάσεων φαίνεται περίπου σταθερό έως ελαφρά μειούμενο. Στο Γράφημα 4 αποτυπώνεται μια μείωση της καμένης έκτασης ανά πυρκαγιά, η οποία όμως ίσως θα πρέπει να αποδοθεί στη σημαντική ενίσχυση των δυνάμεων καταστολής με τεχνολογικά μέσα και προσωπικό.

Γράφημα 4 Εξέλιξη της μέσης καμένης έκτασης ανά πυρκαγιά στις χώρες του Νότου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τα τελευταία 30 έτη (πηγή: Schmuck et al. 2010).

Έτσι, συνολικά και κατά μέσο όρο, η αυξημένη δασοπυροσβεστική δυνατότητα κρατάει προς το παρόν την κατάσταση υπό έλεγχο, χωρίς όμως να αποφεύγονται ιδιαίτερα καταστροφικές αντιπυρικές περίοδοι, όπως εκείνες της Πορτογαλίας το 2003, της Ιταλίας και της Ελλάδας το 2007 (Schmuck et al. 2010), αλλά και πολλές μεμονωμένες μεγα-πυρκαγιές που προξενούν πολύ μεγάλες καταστροφές και συχνά κοστίζουν ζωές.

8


Δείκτες Επικινδυνότητας & Μετεωρολογικά Δεδομένα Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη στα πλαίσια των προσπαθειών για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών εκδίδει κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου ημερήσιο δελτίο πρόβλεψης κινδύνου πυρκαγιών υπό μορφή θεματικού χάρτη. Ο Ημερήσιος Χάρτης Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς, έχει κύριο στόχο να ενημερώσει, τους φορείς που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών, για τις περιοχές που το επόμενο 24ωρο είναι μεγάλη η επικινδυνότητα εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών. Όσο αφορά την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου ο δείκτης με κατηγορία κινδύνου 33 εμφανίστηκε 1371 φορές, ενώ ο δείκτης με κατηγορία κινδύνου 44 εμφανίστηκε 431 φορές ( Γράφημα 5).

Γράφημα 5 Σύνολο εμφάνισης δεικτών επικινδυνότητας για τα έτη 2008 έως 20135.

3

Ο κίνδυνος είναι υψηλός. Αναμένεται αυξημένος αριθμός πυρκαγιών, μέσης δυσκολίας ή αρκετές πυρκαγιές που είναι δύσκολο να αντιμετωπισθούν, όταν οι τοπικές συνθήκες είναι ευνοϊκές. 4

Ο κίνδυνος είναι ιδιαίτερα υψηλός. Ο αριθμός των πυρκαγιών πιθανόν να είναι αρκετά μεγάλος, αλλά το κυριότερο οι πυρκαγιές μπορεί να πάρουν μεγάλες διαστάσεις, εφόσον ξεφύγουν από την αρχική προσβολή. 5

9

Πρόκειται για τους δείκτες που καταγράφηκαν από τη ΓΓΠΠ για τους μήνες Ιούνιο έως και Οκτώβριο.


Δείκτες Επικινδυνότητας & Μετεωρολογικά Δεδομένα

Πυρκαγιές άνω των 50 στρ.

ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ Γ.Γ.Π.Π

1

2

3

4

Π.Υ ΜΥΡΙΝΑΣ

8

4

0

4

0

Π.Υ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ

24

6

11

7

0

Π.Υ. ΧΙΟΥ

22

3

6

6

7

Π.Υ. ΣΑΜΟΥ

10

3

0

7

0

25%

27%

38%

11%

ΣΥΝΟΛΟ %

Πίνακας 1 Αριθμός πυρκαγιών πάνω από 50 στρέμματα που εκδηλώθηκαν από το 2008 έως το 2013.

Γράφημα 6 Δείκτες επικινδυνότητας και αριθμός πυρκαγιών με έκταση μεγαλύτερη από 50 στρέμματα από το 2008 έως το 2013.

Στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου 64 είναι οι πυρκαγιές που ξεπέρασαν τα 50 στρέμματα καμένης έκτασης(Πίνακας 1). Εξετάζοντας τους δείκτες επικινδυνότητας σε σχέση με αυτές τις πυρκαγιές φαίνεται ότι οι περισσότερες εκδηλώθηκαν και ξεπέρασαν τα 50 στρέμματα καμένης έκτασης, όταν ο δείκτης επικινδυνότητας ήταν σε κατηγορία κινδύνου 3 με ποσοστό 38%, ενώ μόνο επτά (7) εκδηλώθηκαν όταν ο δείκτης επικινδυνότητας ήταν σε κατηγορία 4 (Γράφημα 6). Πιθανόν να οφείλεται στο γεγονός ότι, όταν επικρατούν δυσμενής καιρικές συνθήκες (κατηγορία κινδύνου 4), υπάρχει μεγαλύτερη προσοχή και ευαισθητοποίηση, αλλά και γιατί ο μηχανισμός της δασοπυρόσβεσης βρίσκεται σε πλήρη επιφυλακή.

10


Δείκτες Επικινδυνότητας & Μετεωρολογικά Δεδομένα

Γράφημα 7 Μέγιστη ταχύτητα ανέμου και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Λέσβο το μήνα Ιούνιο κατά τα έτη 2010 έως και 2013.

Γράφημα 8 Μέγιστη θερμοκρασία και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Λέσβο το μήνα Ιούνιο κατά τα έτη 2010 έως και 2013.

Γράφημα 9 Μέγιστη ταχύτητα ανέμου και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Λέσβο το μήνα Αύγουστο κατά τα έτη 2009 έως 2013.

Γράφημα 10 Μέγιστη ταχύτητα ανέμου και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Λέσβο το μήνα Ιούλιο κατά τα έτη 2009 έως 2013.

Γράφημα 11 Μέγιστη θερμοκρασία και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Λέσβο το μήνα Ιούλιο κατά τα έτη 2009 έως 2013.

Γράφημα 12 Μέγιστη θερμοκρασία και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Λέσβο το μήνα Αύγουστο κατά τα έτη 2009 έως 2013. .


Δείκτες Επικινδυνότητας & Μετεωρολογικά Δεδομένα

Γράφημα 13 Μέγιστη ταχύτητα ανέμου και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Χίο το μήνα Ιούλιο κατά τα έτη 2012 & 2013.

Γράφημα 14 Μέγιστη θερμοκρασία και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Χίο το μήνα Ιούλιο κατά τα έτη 2012 & 2013 .

Γράφημα 15 Μέγιστη ταχύτητα ανέμου και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Χίο το μήνα Αύγουστο κατά τα έτη 2012 & 2013.

Γράφημα 16 Μέγιστη θερμοκρασία και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Χίο το μήνα Αύγουστο κατά τα έτη 2012 & 2013.


Δείκτες Επικινδυνότητας & Μετεωρολογικά Δεδομένα

Γράφημα 17 Μέγιστη ταχύτητα ανέμου και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Σάμο το μήνα Ιούνιο κατά τα έτη 2009 έως 2013.

Γράφημα 18 Μέγιστη θερμοκρασία και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Σάμο το μήνα Ιούνιο κατά τα έτη 2009 έως 2013.

Γράφημα 19 Μέγιστη ταχύτητα ανέμου και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Σάμο το μήνα Ιούλιο κατά τα έτη 2010 έως 2013.

Γράφημα 20 Μέγιστη θερμοκρασία και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Σάμο το μήνα Ιούλιο κατά τα έτη 2010 έως 2013.

Γράφημα 21 Μέγιστη ταχύτητα ανέμου και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Σάμο το μήνα Αύγουστο κατά τα έτη 2009 έως 2013.

Γράφημα 22 Μέγιστη θερμοκρασία και σημαντικά συμβάντα που εκδηλώθηκαν στη Σάμο το μήνα Αύγουστο κατά τα έτη 2009 έως 2013.


Δείκτες Επικινδυνότητας & Μετεωρολογικά Δεδομένα ΛΕΣΒΟΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ (°C)

24-26

27-29

30-32

33-35

36-38

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

16

54

74

34

3

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ (%)

9%

30%

41%

19%

2%

ΣΥΝΟΛΟ ΚΑΜΕΝΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ (ΣΤΡΕΜ)

23.3

455.3

2673.3

104

0.7

ΠΟΣΟΣΤΟ ΚΑΜΕΝΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ

1%

14%

82%

3%

0%

Πίνακας 2 Θερμοκρασία, αριθμός πυρκαγιών και καμένες εκτάσεις για τη νήσο Λέσβο.

Γράφημα 23 Ποσοστό αριθμού πυρκαγιών και καμένων εκτάσεων σε σχέση με τη θερμοκρασία για τη νήσο Λέσβου.

ΧΙΟΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ (°C)

24-26

27-29

30-32

33-35

36-38

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

0

2

11

11

8

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ (%)

0%

6%

34%

34%

25%

ΣΥΝΟΛΟ ΚΑΜΕΝΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ (ΣΤΡΕΜ)

0

1.1

60044.6

1356.7

1013

ΠΟΣΟΣΤΟ ΚΑΜΕΝΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ

0%

0%

96%

2%

2%

Πίνακας 3 Θερμοκρασία, αριθμός πυρκαγιών και καμένες εκτάσεις για τη νήσο Χίο.

14


Δείκτες Επικινδυνότητας & Μετεωρολογικά Δεδομένα

Γράφημα 24 Ποσοστό αριθμού πυρκαγιών και καμένων εκτάσεων σε σχέση με τη θερμοκρασία για τη νήσο Χίο.

ΣΑΜΟΣ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ (°C)

24-26

27-29

30-32

33-35

36-38

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

6

23

27

4

0

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ (%)

10%

38%

45%

7%

0%

ΣΥΝΟΛΟ ΚΑΜΕΝΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ (ΣΤΡΕΜ)

0.8

53.8

15244.5

10003.9

0

ΠΟΣΟΣΤΟ ΚΑΜΕΝΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ

0%

0%

60%

40%

0%

Πίνακας 4 Θερμοκρασία, αριθμός πυρκαγιών και καμένες εκτάσεις για τη νήσο Σάμο.

Γράφημα 25 Ποσοστό αριθμού πυρκαγιών και καμένων εκτάσεων σε σχέση με τη θερμοκρασία για τη νήσο Σάμο.

15


Δείκτες Επικινδυνότητας & Μετεωρολογικά Δεδομένα ΛΕΣΒΟΣ ΕΝΤΑΣΗ ΑΝΕΜΟΥ (Beaufort)

0

1

2

3

4

5

6

7

8

ΜΕΓΙΣΤΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΑΝΕΜΟΥ(km/hr)

0

1−5

6 − 11

12 − 19

20 − 28

29 − 38

39 − 49

50 − 61

62 − 74

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

0

0

0

4

24

97

40

10

6

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ (%)

0%

0%

0%

2%

13%

54%

22%

6%

3%

ΣΥΝΟΛΟ ΚΑΜΕΝΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ (ΣΤΡΕΜ)

0

0

0

7.7

697

2287.5

201.8

15.8

46.8

ΠΟΣΟΣΤΟ ΚΑΜΕΝΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ

0%

0%

0%

0.24%

21.40%

70.24%

6.20%

0.49%

1.44%

Πίνακας 5 Ταχύτητα ανέμου, αριθμός πυρκαγιών και καμένες εκτάσεις για τη νήσο Λέσβο.

Γράφημα 26 Ποσοστό αριθμού πυρκαγιών και καμένων εκτάσεων σε σχέση με την ταχύτητα του ανέμου για τη νήσο Λέσβου.

16


Δείκτες Επικινδυνότητας & Μετεωρολογικά Δεδομένα

ΧΙΟΣ ΕΝΤΑΣΗ ΑΝΕΜΟΥ (Beaufort)

0

1

2

3

4

5

6

7

8

ΜΕΓΙΣΤΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΑΝΕΜΟΥ(km/hr)

0

1−5

6 − 11

12 − 19

20 − 28

29 − 38

39 − 49

50 − 61

62 − 74

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

0

0

0

2

1

12

17

0

0

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ (%)

0%

0%

0%

6%

3%

38%

53%

0%

0%

ΣΥΝΟΛΟ ΚΑΜΕΝΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ (ΣΤΡΕΜ)

0

0

0

0.3

0.5

1391.6

61023

0

0

ΠΟΣΟΣΤΟ ΚΑΜΕΝΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ

0%

0%

0%

0%

0%

2%

98%

0%

0%

Πίνακας 6 Ταχύτητα ανέμου, αριθμός πυρκαγιών και καμένες εκτάσεις για τη νήσο Χίο.

Γράφημα 27 Ποσοστό αριθμού πυρκαγιών και καμένων εκτάσεων σε σχέση με την ταχύτητα του ανέμου για τη νήσο Χίο.

17


Δείκτες Επικινδυνότητας & Μετεωρολογικά Δεδομένα

ΣΑΜΟΣ ΕΝΤΑΣΗ ΑΝΕΜΟΥ (Beaufort)

0

1

2

3

4

5

6

7

8

ΜΕΓΙΣΤΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΑΝΕΜΟΥ(km/hr)

0

1−5

6 − 11

12 − 19

20 − 28

29 − 38

39 − 49

50 − 61

62 − 74

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

0

0

0

1

26

29

4

0

0

ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ (%)

0%

0%

0%

2%

43%

48%

7%

0%

0%

ΣΥΝΟΛΟ ΚΑΜΕΝΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ (ΣΤΡΕΜ)

0

0

0

100

646.3

24555.8

0.9

0

0

ΠΟΣΟΣΤΟ ΚΑΜΕΝΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ

0%

0%

0%

0%

3%

97%

0%

0%

0%

Πίνακας 7 Ταχύτητα ανέμου, αριθμός πυρκαγιών και καμένες εκτάσεις για τη νήσο Σάμο.

Γράφημα 28 Ποσοστό αριθμού πυρκαγιών και καμένων εκτάσεων σε σχέση 6

με την ταχύτητα του ανέμου για τη νήσο Σάμο.

6

Τα μετεωρολογικά δεδομένα αναφέρονται στους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο για τα έτη 2009 έως και 2013. Για τη νήσο Χίο β ρέθηκαν δεδομένα μόνο για τα έτη 2012 και 2013. Οι χρονοσειρές προέρχονται από τα δεδομένα των μετεωρολογικών σταθμών που παρέχονται από το http://www.meteo.gr.

18


Δείκτες Επικινδυνότητας & Μετεωρολογικά Δεδομένα Ο καιρός είναι ο περισσότερο μεταβλητός παράγοντας που επηρεάζει τη συμπεριφορά των δασικών πυρκαγιών. Δύο από τις βασικές παραμέτρους που επηρεάζουν τη συμπεριφορά τους είναι ο άνεμος και η θερμοκρασία. Η ταχύτητα του ανέμου, είναι ένας από τους πιο κρίσιμους παράγοντες για τη συμπεριφορά της φωτιάς. Όσο μεγαλύτερη είναι η ταχύτητα του ανέμου, τόσο περισσότερο οι φλόγες αποκτούν κλίση προς τα εμπρός και πλησιάζουν την καύσιμη ύλη μπροστά τους. Η αποτελεσματικότητα της ακτινοβολίας πολλαπλασιάζεται και αυξάνεται κατακόρυφα η μεταφορά θερμότητας με επαγωγή για την προθέρμανση της καύσιμης ύλης. Έτσι, η ταχύτητα διάδοσης της φωτιάς πολλαπλασιάζεται, νέα καύσιμη ύλη συνεχώς αναφλέγεται και έτσι οι φλόγες μεγαλώνουν. Τυχόν μικρά διάκενα της καύσιμης ύλης που συχνά υπάρχουν στο δάσος παύουν να αποτελούν εμπόδιο στην εξάπλωση της φωτιάς. Οι αυξημένες θερμοκρασίες είναι πολύ πιθανό να προκαλέσουν αύξηση των επικίνδυνων συνθηκών για πυρκαγιά. Οι αυξημένες περίοδοι ξηρασίας και οι συνεχείς υψηλές θερμοκρασίες, ιδιαίτερα οι μέγιστες θερμοκρασίες, αυξάνουν τη συχνότητα των ακραίων συνθηκών και επομένως την πιθανότητα εμφάνισης μεγάλης έκτασης πυρκαγιών. Επομένως οι ισχυροί βόρειοι βορειοανατολικοί άνεμοι που ‘παραδοσιακά’ πνέουν στο Βόρειο Αιγαίο καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για την έναρξη και εξάπλωση των δασικών πυρκαγιών κάτι που παρατηρείται και από τη συσχέτιση τόσο της ταχύτητας του ανέμου και πυρκαγιών π.χ. Γράφημα 10 Βαφειός 21-082010, όσο και της θερμοκρασίας π.χ. Γράφημα 22 Μαραθόκαμπος 02-08-2010. Καταστροφικότερες θεωρούνται οι πυρκαγιές θερμοκρασιακής κλάσης μεγαλύτερης των 30oC, (Γράφημα 23,24&25) με ποσοστό καμένης έκτασης 80% περίπου για τη Λέσβο, 96% περίπου για τη Χίο και 60% περίπου για τη Σάμο. Εξίσου καταστροφικές είναι και οι πυρκαγιές που εκδηλώνονται με ισχυρούς ανέμους (άνω των 5 μποφόρ) με το 54% των πυρκαγιών της Λέσβου και το 48% της Σάμου να σημειώνονται όταν η ταχύτητα του ανέμου ξεπερνά τα 29 km/hr. Στη Χίο το 53% των πυρκαγιών εκδηλώνεται όταν η ταχύτητα του ανέμου ξεπερνά τα 39 km/hr (Γράφημα 26,27&28). Δεν παρατηρούνται πυρκαγιές στις πολύ υψηλές ταχύτητες ανέμου και στις πολύ υψηλές θερμοκρασίες, αυτό πιθανόν να οφείλεται στο γεγονός ότι οι πολίτες είναι περισσότερο ευαισθητοποιημένοι και αποφεύγουν τις εργασίες στην ύπαιθρο που μπορούν να προκαλέσουν την έναρξη μιας πυρκαγιάς και φυσικά γιατί ο μηχανισμός της δασοπυρόσβεσης βρίσκεται σε πλήρη επιφυλακή.

19


Δασικές Πυρκαγιές 2008 έως 2013 Ο συνολικός αριθμός πυρκαγιών που εκδηλώθηκαν κατά το έτη 2008- 2013 είναι 1369,7 (Γράφημα 29) ενώ οι καμένες εκτάσεις του διαμερίσματος ανέρχονται σε 10.6314,215 στρέμματα (Πίνακας 8).

Γράφημα 29 Αριθμός δασικών-αγροτικών πυρκαγιών για τα έτη 2012 έως 2013.

ΣΥΝΟΛΟ ΚΑΜΕΝΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ ΣΕ ΣΤΡΕΜΜΑΤΑ ΔΑΣΙΚΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΔΑΣΗ ΔΑΣΙΚΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΑΛΣΗ ΧΟΡΤΟΛΙΒΑΔΙΚΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΑΜΙΑ ΒΑΛΤΟΙ ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΧΩΡΟΙ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΣΥΝΟΛΟ (στρέμματα)

50414,02 11673,38 0,1 12149,665 223,925 31522,69 255,785 74,65 10.6314,215

Πίνακας 8 Σύνολο καμένων εκτάσεων της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου.

7

20

Είναι οι αγροτοδασικές πυρκαγιές που καταγράφηκαν από 01 Ιουν.2008. έως 31 Δεκ. 2013.


Δασικές Πυρκαγιές 2008 έως 2013

Γράφημα 30 Σύνολο καμένων εκτάσεων για την Π.Υ. Μύρινας για τα έτη 2008-2013.

Γράφημα 31 Σύνολο καμένων εκτάσεων για την Π.Υ. Μυτιλήνης για τα έτη 2008-2013.

21


Δασικές Πυρκαγιές 2008 έως 2013

Γράφημα 32 Σύνολο καμένων εκτάσεων για την Π.Υ. Χίου για τα έτη 2008-2013.

Γράφημα 33 Σύνολο καμένων εκτάσεων για την Π.Υ. Σάμου για τα έτη 2008-2013.

22


Δασικές Πυρκαγιές 2008 έως 2013

Εθελοντές

Σρατός

Πυροσβ. Οχήματα

Οχήματα Ο.Τ.Α

Βυτιοφόρα

Μηχανήματα

Αεροσκ.CL415

Αεροσκ.CL215

Αεροσκ.Pezetel

Ελικότερα

1082 Π.Υ Μυτιλήνης 3562 Π.Υ Χίου 2935 Π.Υ Σάμου 2235 Σύνολο 9814 Π.Υ Μύρινας

Πεζοπόρα Τμήματα

Πυροσβεστικοί Υπάλληλοι

Σημαντικό είναι και το οικονομικό κομμάτι της πυρόσβεσης, αφού πρόκειται για σημαντικές δημόσιες επενδύσεις, με μεγάλα κόστη, τόσο σε προσωπικό, (εργατοώρες, εκτός έδρας μετακίνηση κτλ) όσο και σε μέσα (κόστος αγοράς, ενοικίασης, συντήρησης, επισκευής κτλ). Για τα έτη 2008 έως 2013 ενεπλάκησαν στην πυρόσβεση στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου 8 9.814 πυροσβεστικοί υπάλληλοι ως πλήρωμα των οχημάτων και 347 εναέρια μέσα9(Πίνακας 9)

4 1210 836 734

22 369 733 1275

2 59 278 39

443 1698 1229 982

19 168 177 462

6 3 66 28

4 17 43 10

1 13 27 20

0 12 27 26

0 135 2 0

1 7 37 39

2784

2399

378

4352

826

103

74

61

65

137

84

Πίνακας 9 Ανθρώπινο δυναμικό και μέσα που χρησιμοποιήθηκαν για την κατάσβεση των πυρκαγιών.

Το κύριο βάρος της πυρόσβεσης στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, όπως είναι φυσικό ανήκει στην Πυροσβεστική Υπηρεσία με ποσοστό 60% περίπου10, όμως εξίσου σημαντική είναι η προσφορά των εθελοντών σε ποσοστό 12% περίπου(Γράφημα 34). Επίσης ιδιαίτερα σημαντική στην πυρόσβεση είναι η συνεισφορά των μέσων σε ποσοστό 27% περίπου (κυρίως των οχημάτων και λιγότερο των εναερίων μέσων, αλλά θα πρέπει να σημειωθεί ότι η χρονική περίοδο των εναερίων μέσων είναι σαφώς μικρότερη (Μάιος – Οκτώβριος).

8

Για την περίοδο από 01 Ιουν. 2008 έως 31 Δεκ. 2013.

9

Το σύνολο των ατόμων και των μέσων νοείται ως το πόσες φορές κλήθηκαν να εμπλακούν στη δασοπυρόσβεση.

10

23

Πυροσβεστικοί υπάλληλοι και πεζοπόρα τμήματα.


Δασικές Πυρκαγιές 2008 έως 2013

Γράφημα 34 Κατανομή μέσων και προσωπικού που συμμετείχαν στην πυρόσβεση κατά τα έτη 2008 έως 2013.

Το 49% περίπου των δασικών πυρκαγιών της Περιφέρειας εκδηλώθηκε μεταξύ 11:00 με 16:00 (Γράφημα 35). Η κατανομή του αριθμού τους με την ώρα της ημέρας δείχνει μια έξαρση στις 14:00 (10,1% του συνόλου τους), μικρότερους αριθμούς τις πρωινές και απογευματινές ώρες και ελάχιστους τις νυχτερινές.

Γράφημα 35 Συμβάντα ανά ώρα εκδήλωσης των πυρκαγιών.

24


Βιβλιογραφία Schmuck, G., J. San-Miguel-Ayanz, A. Camia, T. Durrant, S. Santos de Oliveira, R. Boca, C. Whitmore, C. Giovando, G. Libertà, and E. Schulte.2010. Forest Fires in Europe 2009. EUR 24502 EN– Joint Research Centre – Institute for Environment and Sustainability. Office for Official Publications of the European Communities, Luxembourg. Ubysz, B., and J.C. Valette. 2010. Flammability: Influence of fuel on fire initiation. Pages 23-34 in J. S. Silva, F. Rego, P. Fernandes, and E. Rigolot, editors. Towards Integrated Fire Management – Outcomes of the European Project Fire Paradox, Research Report 23, 2010. European Forest Institute, Joensuu, Finland. Υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής. http://www.minenv.gr Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου. http://www.pvaigaiou.gov.gr Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας. http://www.civilprotection.gr

25

2008-2013 Πυρκαγιές Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου  

Οι πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν στην Περιφέρεια Βορελιου Αιγαίου από το 2008 έως το 2013.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you