Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Page 1

azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

2.

t h e a z e r b a i j a n s t a t e a r t g a l l e r y.

baku. 2020. азербайджанская государственная картинная галерея.

3.

azərbaycan dövlət rəsm qalereyası.

painting. sculpture. graphics. applied arts. theatre decoration art.

rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatrdekorasiya sənəti.



8

2

t h e

a r t

1990

sculpture. graphics. applied arts. theatre decoration art.

9

2011

1996 1

s t a t e

painting.

2004

2 0 2 0

a z e r b a i j a n

1995

g a l l e r y .


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

azərbaycan dövlət rəsm qalereyası. /rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

2.

3.

азербайдж анская госуд а р с тв е н н а я ка рт и н н а я га ле р е я .

t h e a z e r ba i j a n s t a t e a r t g a l l e r y.

/painting. sculpture. graphics. applied arts. theatre decoration art./

азербайджанская государственная картинная галерея.

/ живопись. скульптурa. грaфиka. декоративно-прикладное искусство. тeaтрaльно-дekoрационное искусство./

Bu kitab, həyatı praqmatizm ruhu və adiliklərlə dolu tamaşaçıya hardasa lap yaxınlıqda, onun gündəlik həyacanlanmalarına paralel olaraq, mənəvi dəyərlər və harmoniya dünyasının, gözəlliyi daxildən görməyi bacaran və bütün maddiyyatın öz mənasını itirdiyi saf bir dünyanın mövcud olduğunu xatırlatmaq cəhdidir. This book is an attempt to remind a viewer, whose life today is literally filled with the spirit of pragmatism and routine, that somewhere nearby, in parallel with everyday vanity, there is a world that is special and refined. This is a world of spiritual values and harmony, a world where beauty is perceived by the inner eye, and everything material loses its tangibility. Данная книга - попытка напомнить зрителю, чья жизнь сегодня буквально пропитана духом прагматизма и обыденности, что где-то рядом, параллельно с повседневной суетой, существует особый, рафинированный мир - мир духовных ценностей и гармонии, мир, в котором красота постигается внутренним взором, а все материальное теряет свою осязаемость.

Layihənin rəhbəri

Qalib Qasımov, Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyasının direktoru v.i.e.,

Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi Təsviri və dekorativ sənət sektorunu müdiri, sənətşünas

Director of the project

Qalib Qasimov, acting director of the Azerbaijan State Art Gallery,

Руководитель проекта

Галиб Гасымов, и.о. директора Азербайджанской Государственной

Head of the division of Fine and Applied Arts of the Ministry of Culture of the Azerbaijan Republic, art critic

Художественной Галереи, заведующий сектором изобразительного и декоративно-прикладного искусства Министерства Культуры Азербайджанской республики, искусствовед

Albomun tərtibatçısı və mətnlərin müəllifi

Dilarə Vahabova, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru

The album compiler and the author of the texts

Dilara Vahabova, PhD, art critic

Составитель альбома и автор текстов

Диляра Вагабова, доктор философии по искусствоведению

Dizayn Дизайн

İrina Eldarova, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar rəssamı Irina Eldarova, an Honored artist of the Azerbaijan Republic Ирина Эльдарова, Заслуженный художник Азербайджанской Республики

Foto Photo Фото

Adıl Yusifli Adil Yusifli Адыль Юсифли

Design

Məsləhətçilər Consultants Консультанты Tərcümə: Translation: Перевод:

Sənan Şəfizadə, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru; Aytən Muradlı, sənətşünas Sanan Shafizade, PhD art critic; Aytan Muradly, Art historian Санан Шафизаде, доктор философии по искусствоведению; Айтан Мурадлы, искусствовед Azərbaycan dili - Kərim Kərimli, Eljan Orujov; İngilis dili - Diliara Felzer Azerbaijan language - Kerim Kerimli, Eljan Orujov; English language - Diliara Felzer Азербайджанский язык - Керим Керимли, Эльджан Оруджев; Английский язык - Диляра Фельзер

Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Bütün hüquqlar qorunur

Ministry of Culture of the Azerbaijan Republic The Azerbaijan State Art Gallery

All rights reserved

Министерство Культуры Азербайджанской Республики Азербайджанская Государственная Художественная Галерея

Все права защищены

ISBN

живопись. скульптурa. грaфиka. декоративноприкладное искусство. тeaтрaл ь н о -дekoр ационное искусство.


m ü n d ə r i c a t .

c o n t e n t .

с о д е рж а н и е .

84

rəngkarlıq. qrafİka.heykəltəraşlıq. p a i n t i n g . g r a p h i c s . s c u l p t u r e . p a i n t i n g . g r a p h i c s . s c u l p t u r e .

270

t ə t b İ q İ s ə n ə t. a p p l i e d a r t s . ДЕКОРАТИВНО-ПРИК ЛА ДНОЕ ИСКУССТВО.

302

t e a t r - d e k o r a s İ y a s ə n ə t İ . t h e a t r e d e c o r a t i o n a r t . театрал ь но - декора ц ионное искусство .

326

İ NDE X INDE X И Н Д Е К С




Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

10.

11.



Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

14.

15.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

16.

17.



Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

20.

21.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

22.

23.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

24.

25.

A

zerbaijani art is rich in its traditions. Azerbaijani art is rich in talented artists working today in a variety of forms and techniques.

Definitely: art must be promoted, it must be shown a lot, it must be talked about. And here it should be noted what an invaluable role the museums and large galleries play in this whole process. Accumulating in itself all the best that was created throughout the history of the development of the Azerbaijani art school of the 20-21 centuries, it is the museums and large galleries (and above all the Azerbaijan State Art Gallery) that demonstrate the brightest pages of the national art of the modern period. This book seems to me to be a unique publication in many ways. Firstly, this is the first most complete overview of the collection, which has been created for almost 60 years. Here we must pay tribute to the authors of the album, who have tried to cover all the main stages of the formation and development of the national art school, but most importantly, thanks to their objective, absolutely professional approach, we meet here many already forgotten names. And this - the rehabilitation of the names of a huge number of talented artists - is also, in my opinion, the unique character of this book. I am sure that this album will not only attract great interest among a wide range of readers, but very soon it will become a real bibliographic rarity.

Rector of the Azerbaijan State Academy of Fine Arts, People’s Artist of the Azerbaijan Republic, Academician Omar Eldarov

Mirzəzadə Böyükağa Məşədi oğlu. “Karqanov küçəsində gecə”. Kətan,yağlı boya 115x97 sm Mirzazade Boyukagha Mashadi oglu. “Night on Karganov street”. Oil on canvas Мирзазаде Беюкага Мешади оглы. “Ночь на улице Карганова”. Xолст, масло

A

А

zərbaycan təsviri sənəti öz ənənələri, bu gün incəsənətin tamamilə fərqli növlərində və texnikalarında işləyən istedadlı rəssamların yaradıcılığı ilə zəngindir.

Şübhəsiz ki, incəsənəti təbliğ etmək, onu göstərmək və onun haqqında danışmaq lazımdır. Bu prosesdə muzeylərin və böyük qalereyaların əvəzsiz rolunu xüsusi qeyd etməliyik. 20-ci və 21-ci əsr Azərbaycan rəssamlıq məktəbinin inkişaf mərhələsində yaranmış ən yaxşı nümunələri özündə cəmləşdirən məhz muzeylər və böyük qalereyalar (və ən əsası Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası) milli incəsənətimizin müasir dövrünün ən parlaq səhifələrini əks etdirən zəngin kolleksiyaya malikdir. Təqdim olunan bu kitab, mənə bir çox cəhətdən nadir bir nəşr kimi görünür. Toplu 60 il ərzində yığılan kolleksiyanın tam icmalı olan ilk nəşrdir. Albomun müəlliflərinin obyektiv, işə peşəkar yanaşmaları sayəsində burada milli rəssamlıq məktəbinin yaranması və inkişafının bütün əsas mərhələlərini əhatə edən məqamlarla, hətta tamamilə unudulmuş rəssamların adları ilə qarşılaşırıq. Zənnimcə çoxsaylı istedadlı rəssamların adlarının reabilitasiyası bu kitabın nadir xüsusiyyətidir. Əminəm ki, bu albom geniş oxucu kütləsi üçün böyük maraq doğurmaqla yanaşı, tezliklə nadir biblioqrafik tapıntıya çevriləcəkdir.

Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının rektoru, Azərbaycanın Xalq rəssamı, akademik Ömər Eldarov

зербайджанское искусство богато своими традициями. Азербайджанское искусство богато талантливыми художниками, работающими сегодня в самых разных видах и техниках.

Однозначно: искусство необходимо пропагандировать, его нужно много показывать, о нем нужно говорить. И здесь необходимо отметить, насколько неоценимую роль во всем этом процессе играют музеи и крупные галереи. Аккумулируя в себе все лучшее, что было создано на протяжении всей истории развития Азербайджанской художественной школы 20-21 веков, именно музеи и крупные галереи (и прежде всего – Азербайджанская Государственная Художественная Галерея) демонстрируют наиболее яркие страницы национального искусства современного периода. Данная книга представляется мне уникальным изданием во многих отношениях. Во-первых, это первый максимально полный обзор коллекции, собиравшейся на протяжении без малого 60 лет. Здесь надо отдать должное авторам альбома, которые попытались охватить все основные этапы становления и развития национальной художественной школы, но самое главное – благодаря их объективному, абсолютно профессиональному подходу мы встречаем здесь много уже позабытых имен. И в этом – реабилитации имен огромного множества талантливых художников - так же заключается, на мой взгляд, уникальный характер этой книги. Я уверен, что данный альбом будет не только пользоваться большим интересом у широкого круга читателей, но очень скоро станет настоящей библиографической редкостью. Ректор Азербайджанской Государственной Академии Художеств, Народный художник Азербайджанской Республики, Академик Омар Эльдаров


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

26.

27.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

28.

29. Dear Reader! One of the main Republic’s art centers, the Azerbaijan State Art Gallery, was established on the basis of the Art Exhibition Hall operated in 1960s. At the time of leadership of the nationwide leader of the Azerbaijani people, Heydar Aliyev, this hall, following his recommendations, has significantly expanded its activities, taking up the collection of its funds. Since 1974, the Art Exhibition Hall has received a status of the Azerbaijan State Picture Gallery, while since 2001 it has been functioning as the Azerbaijan State Art Gallery. Since its inception, the Azerbaijan State Art Gallery has been home to one of the Azerbaijan richest collections of works of Fine and Applied arts by Azerbaijani artists. Its collection is being constantly replenished with art works acquired by the Ministry of Culture basing both on the selection of an Expert commission and from the artists’ studios as well. Periodically, this accumulated spiritual heritage, increased because of activity of the Gallery experts, seems to experience a “rebirth”. The research work carried out by the Gallery workers is directed towards the clarifying the aesthetical and historical significance of the art works kept in the fund. The art of artists whose works are in the Gallery’s foundation is a subject to a thorough research. Various kinds of scientific and analytical materials are dedicated to these artists; their works are included into the Unified Electronic Information Database of the Azerbaijani Artists. The works featured in the book have been selected from more than 12.000 works of painting, graphics, sculpture, decorative and applied arts, as well as conceptual art, that are held in the Gallery’s collection. Among them are the works of such prominent Azerbaijani artists as Mikail Abdullayev, Beyukaga Mirzazade, Maral Rakhmanzade, Sattar Bahlulzade, Tair Salakhov, Farhad Khalilov, Elbey Rzakuliev, Salkhab Mammadov, Fuad Abdurakhmanov, Jalal Karyagdy, Omar Eldarov, Tokay Mammadov , and a number of other well-known masters. Along with them, one can find in the collection of the Gallery the works of many other artists, whose names are little known to the wide range of public. Nevertheless, all of them are undoubtedly endowed with great talent. I hope that this book will play a significant role in the process of study and promotion of the Azerbaijani Fine arts and be accepted with interest by a wide range of readers. Galib Gasimov Director of the Azerbaijan State Art Gallery, Art critic

Bəhlulzadə Səttar Bəhlul oğlu. “Abşeron töhvələri”. Kətan,yağlı boya 140x180 sm Bahlulzade Sattar Bahlul oglu. “Abundance of Apsheron”. Oil on canvas Бахлулзаде Саттар Бахлул оглы. “Дары Апшерона”. Xолст, масло

Dəyərli oxucu! Respublikadakı sənət ocaqlarından biri - Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası ötən əsrin 60-cı illərində fəaliyyət göstərən Bədii Sərgi Salonunun bazasında yaradılmışdır. Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin rəhbərliyi dövründə onun tövsiyələri əsasında sərgilərin təşkili, fondların zənginləşdirilməsi və komplektləşdirilməsi işlərini genişləndirərək, 1974-cü ildən Azərbaycan Dövlət Şəkillər Qalereyası, 2001-ci ildən isə Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası adı altında fəaliyyətini davam etdirir. Qalereya yarandığı vaxtdan Azərbaycan rəssamlarının təsviri və tətbiqi sənət sahəsində ərsəyə gətirdiyi yaradıcılıq nümunələrinin ən zəngin saxlanc məkanlarından biri olmuşdur. Müəssisənin fondları Mədəniyyət Nazirliyinin ekspert komissiyası tərəfindən təşkil olunan müxtəlif miqyaslı sərgilərdən və rəssamların şəxsi kolleksiyasından alınan sənət nümunələri ilə daim zənginləşdirilir. Zaman-zaman toplanan bu mənəvi irs qalereyanın mütəxəssisləri tərəfindən elmi tədqiqata cəlb olunduqdan, hər bir sənət əsərinin bədii-estetik və tarixi əhəmiyyəti müəyyənləşdirildikdən sonra onların sanki “ikinci həyatı” başlayır. Bu əsərləri yaradan rəssamların yaradıcılığı ətraflı tədqiq olunur, onların haqqında elmi və analitik materiallar hazırlanır və Azərbaycan Rəssamlarının Vahid Elektron İnformasiya Bazasına daxil olunur. Təqdim olunan kitabda əksini tapan əsərlər qalereyanın fondlarında saxlanılan və hər biri nadir sənət incisi hesab edilən 12 000-dən artıq rəngkarlıq, qrafika, heykəltəraşlıq, dekorativ-tətbiqi sənət və müasir incəsənət əsərləri arasından seçilmişdir. Azərbaycanın görkəmli rəssamları Mikayıl Abdullayev, Böyükağa Mirzəzadə, Maral Rəhmanzadə, Səttar Bəhlulzadə, Elbəy Rzaquliyev, Tahir Salahov, Fərhad Xəlilov, Fuad Əbdürrəhmanov, Cəlal Qaryağdı, Ömər Eldarov, Tokay Məmmədov, Salxab Məmmədov və onlarla başqa məşhur rəssamlarımızla yanaşı, yaradıcılığı geniş ictimaiyyətə bir o qədər də tanış olmayan, amma son dərəcə böyük istedada malik rəssamların əsərlərinin yalnız bir qismi burada öz əksini tapmışdır. Ümid edirəm ki, kitab Azərbaycan təsviri sənətinin təbliği və öyrənilməsində özünəməxsus rol oynayacaq, geniş oxucu kütləsi tərəfindən maraqla qarşılanacaqdır. Qalib Qasımov Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyasının direktoru, sənətşünas

Дорогой читатель! Один из художественных центров страны, Азербайджанская Государственная Художественная Галерея, была создана на базе Художественно-Выставочного Зала, действовавшего в 60-х годах прошлого века. В период руководства общенационального лидера азербайджанского народа Гейдара Алиева, следуя его рекомендациям, этот зал значительно расширил свою деятельность, занявшись комплектацией своих фондов. С 1974 года Художественно-Выставочный Зал получил статус Азербайджанской Государственной Картинной Галереи, а с 2001 года он функционирует в качестве Азербайджанской Государственной Художественной Галереи. С момента своего создания Азербайджанская Государственная Художественная Галерея является одной из наиболее богатых коллекций, содержащих произведения изобразительного и прикладного искусства азербайджанских художников. Фонды Галереи постоянно пополняются все новыми образцами, поступающими сюда на основе выбора экспертной комиссии Министерства Культуры, а также работами, приобретёнными Министерством Культуры у самих художников. Периодически, это накопленное духовное наследие, увеличивающееся с учетом привлечения экспертов галереи, которые осуществляют исследовательскую работу и определяют художественно-эстетическое и историческое значение каждого произведения, как будто переживает «второе рождение». Творчество художников, чьи работы находятся в фонде Галереи, подвергается тщательному исследованию. Этим художникам посвящают разного рода научные и аналитические материалы, их произведения включают в Единую электронно-информационную базу данных художников Азербайджана. Произведения, представленные в книге, отобраны из более чем 12 000 произведений живописи, графики, скульптуры, декоративно-прикладного и концептуального искусства, находящихся на хранении в фондах Галереи. Среди них – работы таких выдающихся азербайджанских художников, как Микаил Абдуллаев, Беюкага Мирзазаде, Марал Рахманзаде, Саттар Бахлулзаде, Таир Салахов, Фархад Халилов, Эльбей Рзакулиев, Салхаб Мамедов, Фуад Абдурахманов, Джалал Карягды, Омар Эльдаров, Токай Мамедов, целый ряд других хорошо известных мастеров. Но наряду с ними в фондах галереи можно встретить произведения и многих других художников, чьи имена мало известны общественности, однако все они, бесспорно, наделены большим талантом. Надеюсь, данная книга сыграет огромную роль в изучении и популяризации азербайджанского изобразительного искусства и будет с интересом встречена широким кругом читателей. Галиб Гасымов Директор Государственной Картинной Галереи, искусствовед


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

30.

p a i n t i n g .

g r a p h i c s . s c u l p t u r e .

rəngkarlıq.

q r af i k a. heykəltəraşlıq.

Rəhmanzadə Maral Yusif qızı. “Susay”. kağız, karandaş, 25x38 sm rahmanzade Maral yusif gyzy. “susay”. paper, pencil Рахманзаде Марал Юсиф гызы. “Сусай ”. Бумага, карандаш

ж и в о п и с ь .

г р а ф и к а .

с к у л ь п т у р а .


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

AZERBAIJAN ART

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

/из собрания художественного

фонда

/

1930 - 2000

32.

33.

Zaman inadkar faktordur. Ona görə də əminliklə söyləmək olar ki, burada təqdim olunan incəsənət nümunələri özünün sınaq müddətini uğurla başa vurmuş və həqiqətən də Azərbaycan təsviri sənətinin “Qızıl fondu” hesab edilməyə layiqli əsərlərdir. Və yalnız beləcə, keyfiyyətli, ruh enerjisinin yükü ilə doydurulmuş incəsənəti göstərməklə savadlı, zövqlü tamaşaçı tərbiyə etmək olar. Yalnız bu yolla incəsənətə özünün ilkin - mənəviyyat daşıyıcısı və ictimai həyatın ən həssas seysmoqrafı funksiyasını qaytarmaq mümkündür.

M

əlumdur ki, incəsənət insan fəaliyyətinin bir növü olaraq, onun ruh dünyası ilə qırılmaz tellərlə bağlıdır. İncəsənət, ilk növbədə dərin estetik təəssüratın, həyəcanın doğurduğu müsbət emosiyaların formalaşdırdığı tükənməz enerji toplusudur. Axı insanda yeməyə, istirahətə, yuxuya ehtiyac olduğu kimi, həm də gözəlliyə tələbat vardır...

Emosional təsirin geniş imkanlarına malik olduğuna görə incəsənət tarixən həm də ideoloji tərbiyə vasitəsi kimi qəbul olunmuşdur. Zaman-zaman müəyyən obrazlar və yaxud bədii süjet formasında insanlara təqdim edilən bu və ya digər ideyalar az qala şüuraltı səviyyədə inandırmaq gücünə malik, təkzibolunmaz arqumentlərə çevrilmişlər. Heç şübhəsiz, incəsənət zamanla ayrılmaz vəhdətdədir. İncəsənət əslində faktların birbaşa əksindən daha çox, dövrün daxili mexanizmini, mövcud cəmiyyətin hisslərini, emosional həyatını əks etdirən güzgüdür - “Dövrün güzgüsü”! Öz zəmanəsinin, ölkəsinin, yaşadığı cəmiyyətin mədəniyyət və əxlaq normaları ilə formalaşmış sənətkarın “ruh məhsulu” kimi ərsəyə gələn artefaktlar - rəngkarlıq, qrafika, heykəltəraşlıq və digər sənət əsərləri - hansısa mənzərənin, hadisənin və yaxud insan portretinin sadəcə təsviri deyil, həm də bədii ifadə vasitələrinin köməyi ilə dövrün əsl simasını, ahəngini, xarakterini əks etdirən tarixi sənədlərdir.

Əsgərov Ənvər Əsgər oğlu. Emalatxanada. Kətan, yağlı boya 119x149 sm Askerov Enver Asker oglu. “In the studio”. Oil on canvas Аскеров Энвер Аскер оглы. “В мастерской”. Холст, масло

İncəsənət elə zəngin mahiyyətə malik fenomendir ki, ona müraciət edərkən biz dövrün mahiyyətini anlayırıq. İncəsənətə müraciət edərkən biz gözəlliyin mahiyyətinə can atırıq, insan naturasının dərinliklərinə varırıq, nəhayət özümüz-özümüzü dərk edirik. Elə buna görədir ki, muzey salonlarında nümayiş olunan sənət əsərlərini seyr edən insanda yaranan hisslərin, təəssüratın və qazanılan bilginin həmahəngliyi qədər yüksək harmoniyanı hər hansı başqa məkanda tapmaq çətin, bəlkə də qeyri-mümkündür. Muzey salonlarını gəzərkən, özümüz də hiss etmədən təfəkkürümüzdə keçmişin və bugünün yaradıcı ruhu çözülür, sirlərlə dolu kainat və bu sirləri öyrənməyə can atan insan arasındakı gözəgörünməz, çox zərif, eyni zamanda çox vacib ünsiyyəti yaradan enerji dalğalarının ağuşuna düşürük. Axı sənət əsəri sayılan istənilən artefakt əslində, rəssamın “könül telləri” ilə kosmosun uzlaşması anında yaranan “ruh tapıntısının” bar-bəhəridir. Məhz buna görə də istənilən artefakt unikaldır, çünki “burada və bu anda” baş verən və son nəticəyə özünəməxsus tərzdə təsir göstərən ayrı-ayrı faktorların kəsişmə nöqtəsidir. İncəsənətə həsr edilmiş kitab, yaxud albom özünəməxsus üstünlüklərə malikdir. Belə ki, kitab yaxud albom mənəvi məhsulun maddiləşməsi olmaqla həmişə əlçatandır, keçmişin mədəni irsi ilə ünsiyyət yaratmaq üçün daim açıq olan kanaldır. İstədiyimiz vaxtda və məkanda kitabı vərəqləmək, oradakı bilgiləri oxuyub mənimsəmək, şəkillərə baxmaq və ruhumuzla həmahəng olan şedevrlə təkbətək qalmaq imkanımız vardır. Eyni zamanda, incəsənətə aid kitabı vərəqləyərkən muzey salonlarından fərqli olaraq, daha bir imkan - kənar gözdən qorumaq üçün muzey kolleksiyalarının ehtiyat otaqlarında saxlanılan zəngin bədii yaradıcılıq qatlarına varmaq, ən müxtəlif sənət əsərlərini görmək, duymaq, qavramaq imkanı qazanırıq. Beləcə, kitab və yaxud albomdakı bu və ya digər reproduksiya oxucu üçün əsl tapıntıya, kəşfə çevrilir. Ümid edirəm ki, Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyasının fonduna həsr edilmiş bu kitab oxucu üçün əsl tapıntı olacaqdır. 1974-cü ildə yaradılmış qalereyanın yaşı, əlbəttə ki, 1920-ci ildən etibarən hərtərəfli, müəyyən struktura malik fenomen kimi formalaşmağa başlayan Azərbaycan rəssamlıq sənətinin real yaşından qat-qat azdır. Amma buna baxmayaraq, qalereya fondunu təşkil edən sənət əsərləri ölkəmizin nəinki uzaq və yaxın


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

34.

35.

Seyfullayev Qafar Süleyman oğlu. Xınalıq. Karton,yağlı boya 50x70 sm Seyfullayev Gafar Suleyman oglu. “Khinalig”. Oil on cardboard Сейфуллаев Гафар Сулейман оглы. “Хыналыг”. Картон, масло

Salamzadə Salam Əbdülqasım oğlu. Üç palma. Kətan,yağlı boya 50x78 sm Salam-zade Salam Abdul Kasum oglu. “Three palm trees”. Oil on canvas Саламзаде Салам Абдул-Касум оглы. “Три пальмы” . Холст, масло

tarixini, həmçinin kökləri çox qədim zamanlara gedib çıxan zəngin bədii, milli mədəniyyət irsini tam mənada əks etdirirlər. Müasir dövr Azərbaycan rəssamlıq məktəbinin təşəkkülü və inkişafı boyunca keçdiyi bütün mərhələləri, məqamları qalereyanın kolleksiyasındakı əsərlərdə görmək, duymaq mümkündür. Burada özü nə vaxtlarsa bədii və ideoloji mübahisələrin episentrində dayanmış əsərlərlə yanaşı, həm də keçmiş zamanlarda baş vermiş hadisə və faktları, həmçinin tarixi şəxsiyyətlərin rəsmlərini tabloya köçürməklə onların üzə çıxarılmasına, təbliğinə çalışan rəssamların tarixə münasibətini əks etdirən əsərlər də mühafizə olunur. İnsan yaddaşı belədir - bizə sadəcə bugün yaşayıb-gördüklərimizi öyrənib-bilmək azlıq edir. Axı bugün baş verənlər, əslində müəyyən mənada dünən olmuşların davamıdır. Biz bugünü daha yaxşı dərk etmək və müəyyən mənada gələcəyimizi əvvəlcədən görə bilmək üçün keçmişə mütləq müraciət etməliyik...

ilk prezidenti Mir Əsədulla Mirqasımovun (elə həkimin öz oğlu, Azərbaycanda yaxşı tanınan istedadlı heykəltəraş Mirələsgər Mirqasımov tərəfindən yaradılmış portreti), Vəcihə Səmədova, Rasim Babayev, Fuad Əbdürrəhmanov kimi rəssamların, yaxud müharibə və əmək veteranlarının portretləri yer almışdır. Bütün bu abidə və heykəllərin hər biri orjinallığı, obrazın psixoloji ifadəliliyi və daxili ruh dünyasının qabarıq zahiri təzahürü ilə seçilən sənət əsərləridir.

“Tarixi yaddaşımızda” ölkənin, xalqın taleyini əsaslı şəkildə dəyişmiş konkret faktlardan əlavə, həm də Azərbaycanın “mənəviyyat tarixi” nümayəndələrinin - sözün həqiqi mənasında bəşər sivilizasiyasının nailiyyətləri sayıla biləcək irsə malik rəssam, musiqiçi, alim, şair və digər peşə sahiblərinin obrazları böyük yer tutur. Bu mənada 1940-cı illərdən başlayaraq, dövlət səviyyəsində Nizami, Nəsimi, Vaqif kimi görkəmli şairlərin obrazlarının yaradılmasına həsr edilmiş müsabiqələrin keçirilməsi ənənəsini xüsusi vurğulamaq lazımdır. Məhz həmin ənənənin nəticəsidir ki, bu gün Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyasının kolleksiyasında görkəmli şair-xanımlarımız Məhsəti Gəncəvinin (müəllif Münəvvər Rzayeva) və Xurşidbanu Natəvanın (müəllif Həyat Abdullayeva), yaxud, dastan qəhrəmanı Koroğlunun, ərəb xilafətinə qarşı xalq hərəkatı sərkərdəsi Babəkin (hər iki əsərin müəllifi Fuad Əbdürrəhmanov) və digər şəxsiyyətlərin heykəl-portretləri qorunub saxlanılır. Bu ənənə həm də yeni istedadların üzə çıxmasına, görkəmli sənətkarların yetişməsinə şərait yaratdı. Məsələn, 1941-ci ildə dahi Nizami Gəncəvinin abidəsinin yaradılması üzrə keçirilən müsabiqənin qalibi, həmin dövrdə hələ çox gənc heykəltəraş Fuad Əbdürrəhmanovun adı sonralar Sovetlər dönəmi Azərbaycan heykəltəraşlığının korifeyləri sırasına yazıldı. Görkəmli sənətkarın layihəsi ilə Nizami Gəncəvinin Gəncədə (1947) və Bakıda (1949) heykəlləri ucaldıldı, yenə Bakıda general Həzi Aslanov (1949), “Azadlıq” (memar M.Hüseynov 1960), Səməd Vurğun (1960), Düşənbə şəhərində böyük tacik şairi Rüdaki (1965) kimi möhtəşəm heykəl və abidələr yaradıldı. Azərbaycan heykəltəraşlarının müxtəlif nəsillərini təmsil edən nümayəndələrin əsərlərindən ibarət çoxsaylı portret qalereyasında məşhur həkimlərin, məsələn, görkəmli cərrah, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının

Əslində Azərbaycan heykəltəraşlıq məktəbinin xarakterik xüsusiyyətləri ilk əvvəl elə məhz portret janrında formalaşmağa başlamışdır. Məktəbin təşəkkülü və inkişafı respublikamızda Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonrakı dövrə aiddir. Belə ki, 1923-cü ildə Azərbaycan rəssamlıq məktəbi nəzdində heykəltəraşlıq şöbəsi təşkil etmək ideyası gündəmə gəlir və bu məqsədlə Rusiyadan S.Erzya, E.Tripolskaya, B.Sinayskiy, P.Sabsay kimi heykəltəraşlar dəvət olunurlar. Yeni yaradılan şöbədə plastik sənətin əsaslarını tədris edən bu sənətkarlar Bakıda yaşayıb-işlədikləri dövrdə bir sıra kamera əsərləri də yaratdılar. Həmin əsərlərdən bəziləri Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyasının nailiyyətləri sırasındadır və kitabda təqdim edilib (məsələn, P.Sabsayın işlərindən “Gənc rəssamın portreti” və ağacdan düzəldilmiş “Ailə” kompozisiyası). Yeri gəlmişkən, adı çəkilən sənətkarların yaratdığı heykəltəraşlıq nümunələri bugünəcən Bakının bir sıra küçə və binalarını bəzəyir. 1950-ci illərin axırı və 1960-cı illər bütünlüklə Azərbaycan heykəltəraşlığının əsl peşəkar yetkinlik dövrü kimi qəbul edilməlidir. Həmin illərdə C.Qaryağdı böyük Azərbaycan şair və mütəfəkkiri M.Ə.Sabirin heykəlini (1959) yaradır, Moskvada peşəkar təhsil alaraq təzəcə Vətənə qayıdan T.Məmmədov və Ö.Eldarov isə Bakıda, Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrının binası qarşısında ucaldılan M.Füzuli heykəlini (1963) ərsəyə gətirirlər. 1960-cı ildə gənc Ömər Eldarovun layihəsi ilə Bakının mərkəzi küçələrindən birində XIX əsr şairi Xurşudbanu Natəvanın heykəli ucaldılır. Hazırda Azərbaycanın Xalq rəssamı fəxri adını daşıyan Ömər Eldarov heç şübhəsiz ki, əsərləri ilə öz dövrünə möhür vurmuş sənətkarlar sırasına aiddir. Onun yaratdığı abidələr, o cümlədən dəzgah əsərləri təkcə Azərbaycan heykəltəraşlığı tarixində deyil, həm də bütöv bir nəsilə məxsus insanların şüurlarında sarsılmaz yer tutmuşdur. Əsərlərdə dəyişməz surətdə romantik pafosa keçirilən tipik, ümumiləşdirilmiş başlanğıc obrazların lirik, kameral, bəzən hətta intim xüsusiyyətləri ilə heyrətamiz dərəcədə uzlaşma yaradır. İşin miqyasından asılı olmayaraq, istənilən əsərindəki monumentallıq portret və psixoloji xarakter dəqiqliyi


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

36.

37.

ilə qoşa dayanır. Adətən naturadan işləyən heykəltəraş təsvir etdiyi obrazları bir qayda olaraq simvolik səsləşmə həddinə çatdırır. Bütün bu deyilən xüsusiyyətləri sənətkarın hazırda Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyasının bəzəyi sayılan “Neftçilər”, “Oyanış”, “Gəncin portreti” əsərlərində müşahidə etmək mümkündür. Həyat Abdullayeva, Münəvvər Rzayeva, Elmira Hüseynova kimi xanım heykəltəraşlar ən yaxşı əsərlərini məhz bu dövrdə, yəni 1950-ci illərin axırları və 1960-cı illər ərzində yaratdılar. Bu dövrdə Moskvadan Bakıya qayıdan Fazil Nəcəfov məxsusi, fərdi yaradıclıq manerası ilə hətta özündən xeyli təcrübəli həmkarlarının diqqət mərkəzinə düşür. Elə ilk işlərində F.Nəcəfov özünü qeyri-adi, müstəqil düşüncə tərzinə malik rəssam kimi təqdim etməyə başladı. Cəsarətlə demək olar ki, F.Nəcəfovun hər bir işi, istər dəzgah, istərsə də monumental əsəri bədii sənət hadisəsidir. Ümumiləşdirilmiş formaya meyillilik, formaların lokaniklik və arxitektonikliyi vasitəsilə dərin fəlsəfi anlayışın qabardılması, isifadə etdiyi materialın - qranitin, ağacın, əhəngin və ya bürüncün imkan verdiyi maksimum həddə ifadəliliyin bəyanı bu sənətkarın əsərlərini səciyyələndirən xüsusiyyətləridir.

Tağıyev Tağı Əzizağa oğlu. “Məcnun rəsmi”. Kağız, sulu boya 40x30 Taghiyev Taghi Azizagha oglu. “Image of Majnun”. Paper, watercolor Тагиев Таги Азиз оглы. “Мeджнун”. Бумага, акварель

Heykəltəraş öz yaradıcılığında qədim sivilizasiyanın müxtəlif təbəqələrinə də aktiv müraciət etmişdir. Elə bu səbəbdəndir ki, sənətkarın əsərlərində obrazların daxili xəyalpərəstliklə öz dünyasına yüklənməsi, sanki ayrı bir aləmdən boylanması müşahidə edilir və “heç bir ictimai tufan insan ruhunun gücü ilə yaradılmış bu “enerji” maneəsini, sarsılmaz səddi keçə bilməz” təəssüratı yaradır.

Tağıyev Tağı Əzizağa oğlu. “Kişi”. Kağız, sulu boya 15x12 Taghiyev Taghi Azizagha oglu. “Man”. Paper, watercolor Тагиев Таги Азизага оглы. “Мужчина”. Бумага, акварель

Eldarov Ömər Həsən oğlu. “Oyanma”. Gips,boya 185x150x180 Eldarov Omar Hasan oglu. “Awakening”. Gypsum, paint Эльдаров Омар Гасан оглы. “Пробуждение”. Гипс, краска


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

38.

39.

Rəhmanzadə Maral Yusif qızı. Avtolitoqrafiya. Kağız, litoqrafiya. 29x39 sm Rahmanzade Maral Yusif gyzy. Autolithography. Paper, lithograph Рaхманзаде Марал Юсиф гызы. Автолитография. бумага, литография

Kazımzadə Kazım Məmmədəli oğlu. “Mənim doğma şəhərim” seriyası. “Azneft meydanı”. Kağız, kömür, karandaş, sous. 35x45 sm Kazimzade Kazim Mammadali oglu. “My city” series. “Azneft square”. Paper, charcoal, pencil, suace Казым Казымзаде Мамедали оглы. Из серии “Мой родной город”. “Площадь Азнефть”. Бумага, уголь, карандаш, соус

Ramazanov Məmməd Ramazan oğlu. “Qara şəhər” seriyası. “Oksigen zavodu”. Kağız, qarışıq texnika. 60x40 sm Ramazanov Mammad Ramazan oglu. “Black city” series. “The Oxygen plant”. Paper, mixed media Рамазанов Мамед Рамазан оглы. Из серии “Черный город”. “Кислородный завод”. Бумага, смешанная техника

İllər ötdükcə ümumən Azərbaycan heykəltəraşlığı texniki ustalıq vərdişlərini daha yüksək templə inkişaf etdirir, məzmun rəngarəngliyi ilə daha çox zəngiləşir, incəsənətin bu növü üçün əsas sayılan insan obrazı dərin fəlsəfi və həyati anlayışların daşıyıcısına çevrilirdi. Belə ki, əsərlərdə təsvir olunan konkret şəxslərin konkret portret və yaxud abidələri daha geniş aspektdə simvolik səsləşmə qazanırdı. Uzun illər ərzində davam edən tərəqqinin bəhrəsi olaraq müasir dövr Azərbaycan heykəltəraşları forma seçimində, mövzunun interpretasiyasında və material seçimində azaddırlar. Müasir texnologiyaları öz yaradıcılıqlarında tətbiq etməklə ənənəvi heykəltəraşlıq materiallarının yeni ifadə imkanlarını aşkarlayan sənət ustalarımız daim bədii dilin zənginləşməsinə can atırlar. Azərbaycan heykəltəraşları istər çox ağır yüklü, lakonik həcmli əsərlər, istər zərif, xırda detallardan ibarət fiqurlar, istərsə də abstrakt formaları yaradarkən müasir insan və onun ətraf mühitlə qarşılıqlı əlaqəsinə eyni dərəcədə diqqət yetirirlər. Sirr deyil ki, rəngkarlıq Azərbaycan incəsənətindəki bütün digər növlərdən daha parlaq, çoxşaxəli və özünəməxsus fenomenə malikdir. Ölkə inkişafının həlledici mərhələlərini daha əhatəli tərənnüm edən, eyni zamanda bədii təfəkkürün dövr, zəmanə ilə səsləşən inkişafını maksimal dərəcədə izhar edən sənət növü məhz rəngkarlıqdır. Azərbaycanın rəssamlıq məktəbində dəzgah rəngkarlığı 1920-ci ildən sonra formalaşmağa başlamışdır. Qeyd edək ki, həmin ildə təşkil edilən rəssamlıq studiyası əvvəlcə Ali Rəssamlıq Emalatxanasına, 1922-ci ildə isə Ali Rəssamlıq Məktəbinə çevrildi. Məhz bu məktəbin bazasında, 1940-cı ildə Azərbaycan Rəssamlıq Texnikumu yaradıldı. Ölkəmizin mədəni həyatında mühüm hadisələrdən biri 1932-ci ildə Azərbaycan Sovet Rəssamları İttifaqının yaradılması oldu. Dövrün tələbinə uyğun olaraq dünyanın realistcəsinə tərənnüm edilməsi ustalığına yiyələnmək vəzifəsi bir neçə onillik boyunca fırça ustalarımızın rəhbər tutduqları əsas prinsiplərdən idi.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

40.

Rəhmanzadə Maral Yusif qızı. “Gözəl kəndimiz”. Kağız, qrafit. 50x80 sm Rahmanzade Maral Yusif gyzy. “Our beautiful village”. Paper, graphite lead Рaхманзаде Марал Юсиф гызы. “Наша прекрасная деревня”. Бумага, графит

Abdullayev Mikayıl Hüseyn oğlu. “Binəqədi kəndində”. Kətan, yağlı boya 65x96 sm Abdullayev Mikayil Huseyn oglu. “In Binagadi village”. Oil on canvas Абдуллаев Микаил Гусейн оглы. “В деревне Бинагади”. Холст, масло

1930-cu illərin ortalarından etibarən Moskva və Leninqradın ali təhsil müəssisələrində rəssamlıq ixtisası üzrə peşəkar təhsil almış xeyli sayda məzunun Bakıda fəaliyyətə başlaması rəngkarlığın inkişafına təkan verən mühüm faktorlardan oldu. Bu sırada Mikayıl Abdullayev, Böyükağa Mizəzadə, Baba Əliyev, Lətif Feyzullayev, Tağı Tağıyev, Eyyub Məmmədov, Qafar Seyfullayev və digər tanınan rəssamlar vardı. Sonrakı uzun illər ərzində Azərbaycan təsviri sənətinin inkişaf yolunu müəyyənləşdirmək məsuliyyəti məhz bu nəsil rəssamların qismətinə düşmüşdü. Danılmaz həqiqətdir: mənalı tərənnüm, anlaşıqlı təsvir, iri miqyas - sənətin əsas faktorlarından sayılan bütün bu məfhumlar birmənalı olaraq, rəhbər ideyaya - “yeni xalq hakimiyyəti”, “yeni həyat tərzi”, “yeni insan” ideyasına uyğunlaşmalıydı... Lakin unutmaq olmaz ki, əsl sənətin, sənətkarlığın məğzi yalnız idealogiya və idealogiyanı təsvir etmək üçün qurulmuş süjetlərdən ibarət deyildir. Keyfiyyət, daha dəqiq desək, bu və ya digər əsərin bədii-estetik kriteriyalara uyğunluğu - unudulmayan, silinməyən sənətkarlıq tarixini yazan budur! Çağdaş dövrümüzdəki müxtəlif dövlət və şəxsi kolleksiyalara müraciət etdikcə həmin illərdə ərsəyə gətirilmiş yaradıcılıq nümunələrinin nə qədər rəngarəng və keyfiyyətli olduğunun şahidi oluruq. Yuxarıda adları sadalanan rəssamlar incə çalarların mahir ustaları, rəsm virtuozları, realist kompozisiyanın parlaq sənətkarları olmaqla, Azərbaycan rəngkarlıq tarixində sözün həqiqi mənasında layiqli yer qazanmışlar. Mövzu dairəsi də kifayət qədər zəngindir - müasirlərin və yaxud ədəbi qəhrəmanların portretləri, mənzərələr, natürmortlar, məişət səhnələri... Bu kitabda təqdim olunan, bəzən öz dövrünü “yaşamış” hesab edilən həmin əsərlərin əksəriyyətini, sözün əsl mənasında milli rəssamlıq irsimizin “Qızıl fondu” adlandırmaq mümkündür. 1950-ci illərin sonu 1960-cı illərin başlanğıcı bir sıra siyasi və ictimai amillərin təsiri ilə sovet incəsənətində (o cümlədən Azərbaycanda) müəyyən dəyişikliklər baş verməkdəydi. Dəyişikliklərin təşəbbüskarı kimi, indi “altmışıncılar” adlandırdığımız, həmin dövrün gənc nəsli çıxış edirdi. İncəsənətdə başlanan dəyişikliklərin, canlanmanın əsas məğzində “amansız həyat gerçəkliklərini” ifadə etmək istəyi dayanırdı. Əslində sosialist realizminin təqlid etdiyi “yüksək rifahlı” həyat tərzinin tərənnümünə qarşı çıxan “altmışıncılar” bədii təsvirin dilini canladırmaqla sənətə yalnız hakim idealogiyanın təbliğat aləti kimi deyil, sərhədsiz insan təfəkkürünün yaradıcı məhsulu kimi yanaşmağı tələb edirdilər. Özünün “monumental”, “publisistik”, “natiqlik”

Şahtaxtinskaya Elmira Həbibulla qızı. “Rəssam Munun bağ evində”. Оrqalit, qarışıq texnika 65x60 sm Shakhtakhtinskaya Elmira Habibulla gyzy. “The artist’s Mun cottage”. Cardboard, mixed media Шахтахтинская Эльмира Хабибулла гызы. “Дачный дом художника Муна”. Оргалит, смешанная техника

41.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

42.

43.

xüsusiyyətləri ilə mövcud çatışmamazlıqlara qarşı mübarizə aparan, qətiyyətli xarakter və əyilməz iradəyə malik insan obrazını adekvat formada təsvir etmək istəyi ilə alovlanan bu canlanma dolayısıyla incəsənətdəki illüstrativ, prozaik tərənnümə qarşı üsyan idi. Həqiqətin interpretasiya prinsipi dəyişdirilmişdi. Sovet həyat tərzinin pafoslu tərifnaməsi əsl reallığın, heç də yüngül olmayan əmək günlərinin obyektiv təsviri ilə əvəzlənirdi. Digər tərəfdən rəssamların milli formalara, milli identiklik təcəssümü olan folklor obrazlarına marağı özünü daha qabarıq büruzə verməyə başlamışdı. Bütün bu yenilənmə prosesi nəticə etibarilə 1960-cı illərdə milli rəssamlıq məktəblərinin möhkəmlənməsi, kristallaşması demək idi. Azərbaycan rəssamlıq məktəbində bu tip həlledici dəyişikliklər T.Salahov, T.Nərimanbəyov, R.Babayev, A.Cəfərov və bir sıra digər rəssamların adı ilə birbaşa bağlıydı. Həmin rəssamlar dəyişməkdə olan dövrün xarakterinə uyğun gələn yeni bədii ifadə üsullarını öz əsərlərində çox aktiv surətdə tətbiq edirdilər. İncəsənətin yüksək dərəcədə canlanan dili simvolik səsləşmələrlə zənginləşir, formalar monumental və ümumiləşmiş görkəm kəsb edirdi. Təsadüfi deyil ki, bədii tənqiddə leqallaşan “sərt üslub” bəzən başqa bir ifadə ilə “lakonik formalar üslubu” adlandırılırdı. Paralel olaraq inkişaf edən digər - folklor (və yaxud primitiv) istiqamət rəngkarlıq işlərində xalq tipajlarının, xalq adət-ənənə və bayramlarının nisbətən bayağı, milli baxımdan stilizə edilmiş tərzdə geniş tərənnümü ilə bağlı idi. Bundan belə Azərbaycan rəngkarlığı bir tərəfdən “Xəzər zəhmətkeşləri”nin cəsarətli, sərt kişi obrazlarının təsviri, digər tərəfdən dolğun rəng çalarlarıyla tabloya köçürülmüş “Günəşli Azərbaycan nemətləri”nin həyat təcəssümlü natürmort təsvirləri ilə öz “simasını” tapdı. İncəsənətin ən müxtəlif növlərində (ilk növbədə rəngkarlıqda) və ən müxtəlif interpretasiyalarda təqdim edilən hər iki mövzu bugünəcən Azərbaycan bədii yaradıcılığının əhəmiyyətli təbəqəsini təşkil edir. Sözügedən dövr həm də təzadlarla dolu idi. Bir tərəfdə əsərlərində fərqli düşüncə və fərqli deyim formaları, insan və təbiətin qarşılıqlı münasibəti, “məişət problemləri” haqqında fəlsəfi düşüncə cazibəsi və fantastik obrazlardan geniş istifadə kimi xarakterik xüsusiyyətlərə üstünlük verən fırça ustalarından ibarət bütöv bir sıra vardı. Bu sırada yer alan sənətkarlar uzun müddət rəsmən etiraf edilmiş rəssamlıq həyatından “kənarda” qalmışdılar. Cavad Mircavadov, Qorxmaz Əfəndiyev, Tofiq Cavadov, Əşrəf Muradoğlu kimi individual yaradıcılığa malik təsviri sənət ustaları incəsənət sahəsində nəzərdə tutulmuş rəsmi dövlət siyasətinin diqtə etdiyi stereotiplər çərçivəsinə sığmırdılar. Digər tərəfdə isə Azərbaycan rəssamlıq məktəbinə “mərkəzdən” sırınmış obrazlı “klişe” Rasim Babayev, Elçin Aslanov, Fazil Nəcəfov kimi rəssamların da aid olduğu ikinci bir sıra vardı. Bununla belə, tərəflər üçün vahid sənət platforması olmasa da onları birləşdirən hansısa bir “yaradıcılıq ümumiliyi” vardı. Həmin “ümumilik” incəsənətin prinsipial şəkildə deideologizasiyası, diqqətin sırf yaradıcı problemlərə yönəldilməsiylə bağlıydı. Yaradılan əsərin mənası və məzmunu ölkənin ictimai-siyasi vəziyyəti ilə deyil, yalnız və yalnız bədii sənət kriteriyalarına uyarlığı ilə müəyyən edilirdi. Bu rəssamlar üçün yaratmaq elə yaşamaq demək idi. Təsviri sənət! Onlardan ötrü yeganə reallıq və ən vacib olanı bu idi. Onları üçün məhz “nə haqda yazmaq?” sualı yox idi, ancaq və ancaq bir sual - “ürəyə və ağıla dinclik verməyən ideyanı, hissləri ikiölçülü səth üzərinə tam olaraq necə köçürməli?” sualı vardı. Burada kompozisiyanı, obrazları, xarakteri, məzmunu - hər şeyi rənglər həll edirdi. Məhz bu rəssamların əhatəsi növbəti - “yetmişincilər” nəslinin ən parlaq, ən aktiv nümayəndələri üçün əsas cazibə mərkəzi oldu. Məhz həmin rəssamların yaradıcılıq proqramları Azərbaycan rəngkarlığının sonrakı onilliklər ərzindəki, hətta bugünümüzə qədərki “simasını” müəyyənləşdirdi. Kamal Əhmədov, Fərhad Xəlilov, Mir Nadir Zeynalov, Salxab Məmmədov, Nazim Rəhmanov, Əlövsət Əliyev, Eldar Qurbanov, Faiq Ağayev, Qəyyur Yunus, Rafael Muradov, Rəşid İsmayılov... Hər biri ayrılıqda parlaq sənətkar individiumu olmaqla, müasir Azərbaycan rəssamlıq məktəbi üçün tipik sayılan keyfiyyətlər məcmusunu özünəməxsus tərzdə qoruyub təsdiqlədi. Bu məcmu siyasətdən prinsipial şəkildə və ardıcıl olaraq uzaqlaşmaq, diqqəti öz daxili aləminə yönəltmək, yaradıcılığı formal-bədii problemlərlə sıx vəhdətdə olan fəlsəfi məna və ruhi gözəlik ilə zənginləşdirməkdən ibarətdir. Müasir Azərbaycan rəssamlıq məktəbini azad düşüncə və əsl peşəkar fenomeninə malik özünəməxsus şəxsiyyətlər toplumu kimi üzə çıxaran da məhz bu keyfiyyətlər məcmusudur. İllər keçdikcə yeni yaradılan rəngkarlıq nümunələrində ənənəvi ifadə vasitələri getdikcə daha çox müstəqil məna kəsb etməyə başlayırdı. 1980-ci və daha sonrakı illərdə yaradıcılıq meydanına növbəti nəsil sənətkarlar gəldikcə bu yenilik “cana və qana” hopdu, nəhayət müasir Azərbaycan rəngkarlıq məktəbi üçün tipik sayılmağa başladı. Obrazların ifadəliliyi indi daha çox çalar və faktura həllinə söykənir, ümumi quruluşu müəyyən edən emosional mühitə daha çox yer ayrılırdı. Daim tərəqqidə olan prosses, xaosdan yaranan harmoniya - vacib olan budur. Əsas olanı təsvir deyil, ifadəlilikdir - hislər, emosiyalar, əhval-ruhiyyədir rəngkarlığın canlı bir orqanizm kimi əsəs məğzi bundan ibarətdir. Sözügedən prinsip kitabın bu bölümdə əsərlərini təqdim etdiyimiz müəlliflər üçün bu və ya başqa formada ən vacib müəyyənedici faktor idi. Müxtəlif yaş kateqoriyalarına aid olan sənətkarları birləşdirən də məhz bu prinsipdir: Altay Sadıqzadə, Əli İbadullayev, Ənvər Əsgərov, Rəşid İsmayılov, İrina Eldarova, Hüseyn Haqverdiyev, Eldar Əlimirzəyev, Zakir Hüseynov, Soltan Qarayev, Mahmud Rüstəmov... Onların

Adibəyov Q. «4 rəngli foto». Foto 23x17.5 Adibeyov G. “4 colored photos”. Photography Адибеков Г. «4 цветных фото». Фотография


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Salahov Tahir Teymur oğlu. “Su gəldi”. Kətan,yağlı boya 260x260 sm Salahov Tahir Teymur oglu. “The New Sea”. Oil on canvas Салахов Таир Теймур оглы. “Новое море” . Холст, масло

44.

45.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

46.

47.

Haqverdiyev Hüseyn Həsən oğlu. “Analıq” seriyası. Kağız, qarışıq texnika. 63x49sm Hagverdiyev Huseyn Hasan oglu. “Maternity” series. Paper, mixed media Axвердиев Гусейн Гасан оглы. Из серии “Материнство”. Бумага, смешанная техника

hər biri özünməxsus dəsti-xəttə malik sənətkarlardır. Hər birinin özünməxsus sevimli fəndləri və özünməxsus dünyagörüşü vardır. Lakin onların yartdıqları əsərlərdə müəlliflərin çağdaş, eyni dövrün insanları olduğunu bəyan edən hansısa cizgilər məcmusu özünü aşkar biruzə verir. Bu sənətkarlar müasir dövrün ziddiyət və rəngarəngliyini rəng çalarları, yaxma ekspressiyası, kompozisiya yerdəyişmələrinin qabarıq ifadəsi və gözlənilməz formal fəndlər vasitəsilə açmağa can atırlar. İşin daxili quruluşunun getdikcə daha ibadətsayağı təsir bağışlamasına, daha mərhəm görünnməsinə baxmayaraq, obrazlar sirlidir, sanki axıradək deyilməmiş fikir təəssüratı yaradırlar. Onların əhatəsindəki əşyalar, insanlar, mühit göründüyündən daha çox qiymətlidir, möcüzəlidir - sonadək dərk edilməmişdir. Adları sadalanan rəssamların əksəriyyəti konseptual incəsənət formaları da daxil olmaqla ən müxtəlif material və texnika ilə işləyirlər. Yaradıcılığın başqa-başqa növləri getdikcə bir-biriylə daha yaxından qaynayıb-qarışır və müxtəlif “ixtisaslı” rəssamlar incəsənətin bir sferasından digərinə daha asanlıqla miqrasiya edə bilirlər. Bu proses Azərbaycan qrafikasında daha aydın nəzərə çarpır. Azərbaycan qrafikasının inkişaf yolu haqqında birmənalı fikir yürütmək düzgün olmazdı. Əslində peşəkar milli rəssamlıq məktəbinin meydana gəlişi ilk öncə qrafikanın inkişafıyla, daha konkret desək - qrafikanın siyasi plakat və satirik rəsm növlərinin tərəqqisi ilə bağlıdır. Azərbaycan rəssamlıq məktəbinin banisi Əzim Əzimzadə hələ 1906-cı ildə yazıçı-mütəfəkkir Cəlil Məmmədquluzadənin redaktəsi ilə Tiflisdə nəşr olunmağa başlayan “Molla Nəsrəddin” satirik jurnalı ilə əməkdaşlıq etdiyi gənclik dövründə məhz qrafika üslublu satiralar çəkirdi. Görkəmli rəssam satirik rəsmlərlə bərabər həm də kitab illüstrasiyaları, teatr dekorasiyaları və geyim eskizlərinin, siyasi karikatura və plakatların müəllifi kimi də məşhur idi. Kəskin sosial və siyasi istiqamətlə bağlı genetikaya malik olmasına baxmayaraq, Azərbaycan qrafikası kifayət qədər tez zamanda ümumi rəssamlıq ənənələrini əks etdirən və incəsənətin rəngkarlıq, heykəltəraşlıq, teatr-dekorasiya sənəti növləri ilə sıx təmasa girən bədii inkişaf məcrasına keçid edə bildi. Dünənin və bugünün istənilən digər milli rəssamlıq məktəbində olduğu kimi, Azərbaycan incəsənətində də rəssamlar arasında rəngkarlar, heykəltəraşlar və qrafik ustaları olmaqla sərhədləri aydın görünən ayrılmalar mövcuddur. Lakin, diqqətlə nəzər yetirəndə hələ peşəkar rəssamlıq məktəbinin həyata yenicə qədəm qoyduğu ilk addımlarında belə sadalanan dar “ixtisaslaşma məcraları”nın bir-biri ilə teztez kəsişdiyinin, qaynayıb-qarışdığının şahidi oluruq. Belə ki, istənilən görkəmli Azərbaycan rəngkarı həm də özünün qrafik rəsmləri, yaxud qrafika ustası özünün rəngkarlıq əsərləri, həmçinin teatrdakı parlaq işləri ilə tanınmışdır. Sözsüz ki, dəzgah qrafikası ilə yanaşı kitab illüstrasiyaları da Azərbaycan incəsənətinin əhəmiyyətli təbəqəsini təşkil edir. Hələ Sovetlər dönəmində Azərbaycan xalq nağılları və dastanları (“Kitabi-Dədə Qorqud”, “Koroğlu” və s.), rus və Avropa klassiklərinin əsərləri və təbii ki, müxtəlif dövrlərə aid şərq poeziyasının zəngin irsi mütəmadi olaraq nəşr edilmiş, müstəqillik illərində isə bu proses daha geniş vüsət almışdır. Təbii ki, bütün bu nəşrlər rəssam tərtibatı olmadan istənilən effekti verə bilməz. Qrafika rəssam-

Səfərova Xalidə Ələkbər qızı. “Otaqda”. Kağız, sulu boya 15x13 sm Safarova Xalida Alakbar gyzy. “In the room”. Paper, watercolor Сафарова Халида Алекбер гызы, “В комнате”. Бумага, акварель

Nəcəfov Fazil İmamverdi oğlu. “Rita”. Kağız, karandaş 40x50 sm Najafov Fazil Imamverdi oglu. “Rita”. Paper, pencil Наджафов Фазиль Имамверди оглы. “Рита”. Бумага, карандаш

Əliyev İsgəndər. «Tələbənin emalatxanasında». Kağız, linoqravyura 18.5x14 Aliyev Iskender. “In the student’s studio”. Paper, linocut Алиев Искендер. «В мастерской студента». Бумага,линогравюра

İsmayılov Nəcəfqulu Əbdülrəhim oğlu. “Rəssam-realist”. Orqalit, yağlı boya 50x95 sm Ismayilov Najafgulu Abdulrahim oglu. “The artist-realist”. Oil on cardboard Исмаилов Наджафгулу Абдулрахим оглы. “Художник - реалист”. Oргалит, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

48.

49.

larının yaradıcılığında Azərbaycanın müasir şair və yazıçılarına aid kitabların tərtibatı xüsusilə böyük həcmə malikdir. Bu məqamda İmadəddin Nəsimi, Mirzə Ələkbər Sabir, Anar, Nəbi Xəzri və digər müəlliflərin kitablarına, eləcə də, Azərbaycan xalq nağıllarının böyük əksəriyyətinə bədii tərtibat vermiş rəssam Arif Hüseynovun yaradıcılığını xüsusi qeyd etmək yerinə düşər. 1960-cı illər Azərbaycan qrafika sənətində Ələkbər Rzaquliyevin yaradıcılığı parlaq epizod təşkil edir. Rəssam xətt qravürası vasitəsilə keçmiş Azərbaycan həyatının əsl ensiklopediyasını yaratmışdı. Səttar Bəhlulzadə, Tağı Tağıyev, Xalidə Səfərova, Rasim Babayev, Tahir Salahov, Toğrul Nərimanbəyov, Fərhad Xəlilov, Kamal Əhmədov... Onların hər biri görkəmli rəngkar olmaqla yanaşı həm də külli miqdarda qrafik əsərləri ilə tanınırlar - qələm rəsmləri, akvarel, pastel, xətt qravürası və sair. Bu işlər müasir dövr Azərbaycan qrafika sənətinin inciləri sırasında layiqli yer tuturlar. Sözügedən rəssamların hətta yeni əsəri yaratmağa başlayarkən çəkdiyi hazırlıq rəsmi belə, özü-özlüyündə yüksək peşəkar səviyyəsində işləndiyi üçün artıq yetkin bir sənət əsəri sayıla bilər. Yaxud da portretlər, mənzərələr, küçə və ya məişət təsvirləri, bir sözlə gündəlik həyatda rəssamı əhatə edən hər nə varsa... Azərbaycan qrafikasının Sovet dövrünə aid mərhələsində böyük hadisələrdən biri, hər şeydən öncə Neft daşlarındakı həyata həsr edilmiş çoxsaylı silsilə əsərləri ilə məşhurlaşan rəssam Maral Rəhmanzadənin yaradıcılığıdır. Yeri gəlmişkən, Maral xanım Neft daşlarının hələ təzəcə salındığı dövrlərdə neftçilərlə birlikdə aylarla orada yaşayan, açıq dənizdəki həyatın çətinliklərini canıyla, ruhuyla hiss edən, bütün qayğı, düşüncə və emosiyaları ilə birlikdə rəsmə köçürən ilk rəssamlardandır. Xanım rəssam özünün uzunmüddətli yaradıcılıq fəaliyyətində bu mövzuya təkrar-təkrar müraciət etmiş və maraqlıdır ki, çəkdiyi hər növbəti rəsm yeni ahənglə, yeni səsləşmə elementləri ilə digərlərindən fərqlənmişdir. Bu dəyişmədə rəssamın istifadə etdiyi sənət texnikasının müxtəlifliyi də əhəmiyyətli rol oynamışdı. 1980-ci illərdə Azərbaycan miniatür sənətinin inkişaf yollarının geniş müzakirə mövzusuna çevrilməsi, sözün əsl mənasında, Azərbaycan mədəni həyatının mühüm hadisəsi sayıla bilər. Burada başlıca ideoloq kimi özünün avanqard üslubdakı işləriylə yaxşı tanınan, eyni zamanda Azərbaycan ənənəvi incəsənətinin müxtəlif növlərinin, o cümlədən Təbriz miniatür məktəbi və Sultan Məhəmməd yaradıcılığının yorulmaz araşdırıcısı olan Elçin Aslanov çıxış edirdi. Müasir Azərbaycan miniatürü necə olmalıdır mövzusunda aparılan müzakirələrdə Elçin Aslanov Təbriz məktəbi ənənələrinin interpretasiyası üzərində israrla dayanırdı. Yəni, rəssam yeni yaradılan müasir miniatür əsərlərin, ayrı-ayrı elementlərin dinamika və məkan kontekstindəki qarşılıqlı münasibəti nəzərə alınmaqla, qədim miniatür ənənələri ilə, həmçinin ənənəvi şərq miniatürünün rəng və kompozisiya xüsusiyyətləri ilə üzvi surətdə qaynayıb-qarışmasını təklif edirdi.

Əhmədov Faiq Mikayıl oğlu. “Fatma” uşaq tamaşasına eskiz. ”Dağlar”. Kağız, tempera 54x74 sm Ahmadov Faik Mikayil oglu. Sketch for the children’s performance “Fatma”. “Mountains”. Paper, tempera Ахмедов Фаиг Микаил оглы. Эскиз к детскому спектаклю “Фатьма”. “Горы”. Бумага, темпера

Müfidzadə Cəmil Miryusif oğlu. “Çay qırağı”. Kağız, qarışıq texnika 23x84 sm Mufidzade Jamil Miryusif oglu. “River bank”. Paper,mixed media Мюфидзаде Джамиль Мирюсиф оглы. “Берег реки”. Бумага, смешанная техника


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

50.

51.

Orta əsrlər miniatürünün dirçəlişi ideyasını reallaşdırmaq istiqamətindəki digər variant rəsmlərdə formaları naxışların xarakterinə yaxınlaşdırmaqla incə stilizə edilməsi təklifiydi. Şərq miniatür ənənələrinin bu cür interpretasiyasına bariz nümunə Sənan Qurbanov və Rasim Nəzirovun kompozisiyalarıdır. Bu əsərlərdə tuş və qələm vasitəsilə edilmiş şəffaf, virtuoz improvizələr sanki muğam melodiyası ilə şərq poeziyasının bulaq suyu kimi axıcı, incə hecası arasındakı ahəngdar bağlılığı xatırladır. Unudulanları yada salmağa, onları dirçəltməyə, tapılmışları qoruyub saxlamağa çalışan rəssamlar, beləcə, öz işlərində ənənəvi naxış motivlərini və Azərbaycan klassik miniatürünün üslub xüsusiyyətlərini bədii ifadəliliyin xarakterik, kəskin müasir fəndləri ilə uzlaşdırmışdılar. Müasir Azərbaycan qrafikası tarixində plakat sənətinin inkişafı maraqlı mövzudur. Məlumdur ki, plakat sənəti qrafikanın digər növlərindən daha çox ölkənin siyasi və ictimai həyatı ilə bağlıdır. Bu mənada Azərbaycan plakatları da istisna təşkil etmirlər. Ömrünün 40 ildən çoxunu məhz plakat janrına həsr etmiş Elmira Şaxtaxtinskaya digər Azərbaycan plakatçı-rəssamları sırasında müstəsna mövqedə dayanır. Dilin lakonikliyi və süjetin kəskinliyi ilə yanaşı bu rəssamın çəkdiyi plakatlar lirik kompozisiya, xəttlərin nəğməkarlığı və estetik ifadəliliyi ilə seçilir. Elmira xanımın çəkdiyi plakat rəsmləri sırasında böyük üstünlüyü Azərbaycan milli mədəni irsinə həsr etdiyi işlər tutur. Onun Azərbaycanın keçmişdə yaşamış görkəmli şair və rəssamlarına həsr etdiyi plakatlar təkcə publisist deyil həm də tarixi dəyərə malik sənət əsərləridir. Sənətkarın özünəxas rəssamlıq keyfiyyəti, məxsusi “rəngkarlıq” imzası ilə nəzəri çəkən bu əsərlər XX əsr Azərbaycan incəsənətinin özünməxsus unikal səhifəsini təşkil edir. Azərbaycanın çağdaş gənc plakatçı rəssamları da məhz bu istiqaməti - plakat dilinin yüksək bədii keyfiyyəti və artistizmi, həmçinin işin fəlsəfi və kulturoloji mövzuyla zənginləşdirilməsi istiqamətini əsas yaradıcılıq prinsipi kimi qəbul edirlər. Beləliklə, qrafika rəssamlarının yaradıcılığında mövzu və obrazlar çevrəsi rəngkarlıqla ümumi ahəng yaradaraq, zəmanənin aktual ənənələrini əks etdirən geniş əhatəyə malik olmuş və bugünəcən də olmaqdadır. Texnika müxtəlifliyini təcrübədən uğurla keçirməyi bacaran qrafika rəssamları həm də yaratdıqları əsərlərdə, fəlsəfi səsləşmə vermək şərtiylə, qlobal həyati məsələlərin tərənnümünə daha çox diqqət yetirirlər. XX və XXI əsr Azərbaycan təsviri sənəti barədə yazılanlara yekun olaraq qeyd etmək istərdik: insanın öz ənənə və təbiəti konteksindəki varlığı, Azərbaycan rəssamları üçün eyni dərəcədə tanış Şərq və Qərb mədəniyyətlərinin qarşılıqlı dialoqu fonundakı özünüdərki - müxtəlif nəsil və müxtəlif üsluba malik rəssamların yaradıcılığındakı ana xətt məhz budur. Bura həm ənənəvi növlər (rəngkarlıq, qrafika, heykəltəraşlıq, keramika və şüşə) üzrə işləyən sənətkarlar, həm də konseptual incəsənətin düşündürən və çoxşaxəli dərinliklərinə baş vurmağa üstünlük verən rəssamlar aiddir. Deyilənlər, Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyasının fondlarında qorunan və ən parlaq nümunələri də bu kitabda təqdim olunmuş əsərlərdə bir daha özünün təsdiqini tapır. Burada təqdim olunan rəssamlar müxtəlif nəsillərə, üslub istiqamətlərinə, müxtəlif yaradıcılıq əqidələrinə məxsus sənətkarlardır. Ancaq onların bu kitab-albom səhifələrində “yanaşı” göstərməyimizə imkan verən ümumi bir özəllik vardır. Bu özəllik heç bir siyasi dəyişikliklərə məhəl qoymadan öz daxili qanunları ilə yaşayan yaradıcılıq təbiətidir. Vacib olan əsla bu və ya digər rəssamın hansı üslubda, hansı istiqamətdə işləməsi deyildir. Vacib olan həmin rəssamın yaradıcılığındakı əsas hərəkətverici qüvvənin əvvəlcədən aparılmış hesabatı deyil, məhz hislərin, bəlli bir ruhun olmasıdır. Axı ruhun, hissin diqtəsi ilə yaranan incəsənət yalan danışa bilmir. Elə bu mənada da istənilən dövrün rəngkarlıq nümunələri həqiqəti ən düzgün əks etdirən təkzibolunmaz sənədlərdir. Bu kitab, həyatı praqmatizm ruhu və adiliklərlə dolu tamaşaçıya hardasa lap yaxınlıqda, onun gündəlik həyacanlanmalarına paralel olaraq, mənəvi dəyərlər və harmoniya dünyasının, gözəlliyi daxildən görməyi bacaran və bütün maddiyyatın öz mənasını itirdiyi saf bir dünyanın mövcud olduğunu xatırlatmaq cəhdidir.

Əşrəf Murad. “V.Tereşkovanın portreti”. Kətan, yağlı boya 76x53 sm Ashraf Murad. “Portrait of V. Tereskova”. Oil on canvas Ашраф Мурад. “Портрет В.Терешковой”. Холст, масло

Əşrəf Murad. “İdmançı”. Kətan, yağlı boya 100x40 sm Ashraf Murad. “Athlete”. Oil on canvas Ашраф Мурад. “Спортсмен”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

52.

53.

Time is a stubborn factor, and it is safe to say that the works presented here have passed their test of time and indeed represent the “Golden Fund” of the Azerbaijani Fine Arts. This is the only way - by showing high-quality art charged with a spiritual energy - the education of a competent, intelligent spectator is possible. This is the only way art can regain its original function as a bearer of spirituality, as a sensitive seismograph of social life.

A

s we know, art as a sort of human activity is associated with many aspects of a person’s spiritual life. First, it is a colossal charge of positive emotions associated with a deep aesthetic impression. After all, the need for beauty is as inherent in man as the need for food, relaxation, sleep... Possessing the broadest abilities of emotional impact, art, too, has always been a tool for ideological education, when certain ideas represented through certain images or art forms are getting an irrefutable argument endowed with the power of persuasion at an almost subconscious level. Undoubtedly: art is inextricably linked with its time. This is a “mirror of the era”, directly reflecting not as much the facts themselves as the internal mechanisms, experiences, emotional life of a society of one or another period. Being a product of the spiritual life of individual representatives of their country, culture, time, the artifacts - works of painting, graphics, sculpture - not only “calling a spade a spade”, but also - gradually, through the nature of means of artistic expressiveness reflect the real, genuine tonality of that or other historical period.

Əsgərov Əlisəfa Qulammirzə oğlu. “Yol”. Kətan, yağlı boya 150x100 sm Asgarov Alisafa Gulammirza oglu. “Road”. Oil on canvas Аскеров Алисафа Гуламмирза оглы. “Дорога”. Холст, масло

Turning to art, we comprehend the era. Turning to art, we comprehend the beauty, the depths of human nature, we comprehend ourselves. Nowhere else will we get to such an extent the harmonization of feelings, knowledge, sensations, as it happens to us in the museums while being in contact with the beauty. Perceiving the results of spiritual activities of the Past and Present, unconsciously, we are involuntarily imbued with the very vibration of energy waves, through which we achieve a subtle, invisible, but so necessary for all of us connection with the Universe. After all, any artifact is a fruit of the once found, “happened” consonance between the soul strings of the artist and the Cosmos. That is why any artifact is always unique, because it is the intersection point of the "here and now" of many factors, each of which affects the final result in its own way. Books on Art have a big advantage: unlike museum halls, here we can always be left alone with a masterpiece in tune with you. A book is something that is always available, the materialization of spirituality, a channel that is always open for our communication with the cultural heritage of the past. Also, unlike museums, in albums, in the books on art, we get the opportunity to perceive the enormous layer of art that is actually hidden from the outsider’s eyes in the storerooms of the museum collections, so that this or that selection of reproductions in the book becomes a real discovery for the reader. There is a hope that the present album dedicated to the collection of the Azerbaijan State Art Gallery will also be a discovery. The age of the Gallery, founded in 1974, of course, is significantly inferior to the real age of the Azerbaijani art school in the modern sense, which began to take shape as a comprehensive, organizationally structured phenomenon since 1920. However, the works that make up the Gallery’s foundation today fully reflect the picture of the country's historical Past - close and distant - as well as the richest artistic heritage of Azerbaijani culture, rooted in ancient times. All the ups and downs of the formation and development of the modern art school of Azerbaijan are reflected in the collection of the Gallery. These are the works themselves, which were once at the epicenter of artistic and ideological disputes, and historical reflections of artists, who always, starting from the first steps of professional art education in the republic, have been paying special attention to the reproduction and reconstruction of events, facts, and personalities of the Past. Such a human memory. The present is not enough for us. After all, what is happening to us today is sometimes the result of yesterday. We turn to the Past in order to understand the Present and perhaps to foresee the Future ... In addition to specific facts of history, events that have fundamentally changed the fate of our country, our nation, a huge place in our "historical memory" is occupied by images of representatives of the "spiritual history" of Azerbaijan. These are the artists, scientists , poets, musicians,

Əsgərov Ənvər Əsgər oğlu. “Park”. Kətan, yağlı boya 155x125 sm Asgerov Enver Asgar oglu. “Park” Oil on canvas Аскеров Энвер Аскер оглы. “Парк”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

whose heritage rightfully belongs to world history today and is the property of world culture. It is hard to overestimate the practice that started in the 1940's: to hold the competitions at the state level for the creation (or reconstruction?) of the images of the great Azerbaijani poets of the past - Nizami, Nasimi, Vagif, etc. The Gallery’s collection contains the sculptural portraits of Azerbaijani poetesses Mehseti Ganjavi (author - Minavar Rzayeva) and Natavan (author - Khayyat Abdullayeva). Also, the reconstructive portraits of the hero of the Azerbaijani epos Ker-oglu and the leader of the rebel movement against the Arab Caliphate Babek, created by the luminary of the Azerbaijani sculpture of the Soviet period Fuad Abdurakhmanov should be noted here. It was this sculptor, very young at that time, who won the contest, which was held in 1941, for the creation of the monument of Nizami Ganjavi. According to his projects, the monuments of Nizami were erected in Ganja (1947) and Baku (1949). Also, among his works are the monument to General Azi Aslanov (1949), “The Emancipated" monument (architect - Mikayil Useinov, 1960), and also the monuments to Azerbaijani poet Samed Vurgun (1961) and to classic of Tajik poetry Rudaki (1965, Dushanbe). The numerous portrait gallery created by Azerbaijani sculptors of various generations also contains the portraits of doctors (for example, a portrait of an outstanding surgeon, the first president of the Academy of Sciences of Azerbaijan, academician Mir Asadulla Mirkasimov, created by his son, a talented, well-known sculptor in Azerbaijan Miralesker Mirkasimov), artists (Vadzhiya Samedova, Rasim Babayev, Fuad Abdurakhmanov), heroes of war and heroes of labor. All of them are characterized by the psychological expressiveness of the images, the emphasized characteristics of the features, the individual internal state of mind. It is in the portrait genre, first of all, the characteristic features of the Azerbaijani sculpture school were formed. Its formation and development are directly related to the establishment of Soviet power in Azerbaijan. To organize the sculpture department at the Azerbaijan Art School, in 1923, sculptors from Russia were invited there. Among them were S. Erzya, E. Tripolskaya, V. Sinaisky, P. Sabsai, whose names are associated with many monuments that adorn the buildings and streets of Baku to this day. Teaching the basics of plastic craftsmanship, they were also creating in the field of small sculpture forms. Some of such works became the property of the State Gallery fund and are presented in this book. For example, these are the works by P.V.Sabsay “Portrait of a Young Artist” and the wooden composition named “Family”. The period of true professional maturity of the Azerbaijani sculpture should be considered the time from the late 1950s - 1960s. In those years Jabbar Karyagdy created a monument to the great Azerbaijani poet of the early Twentieth century Mirza Alekber Sabir (1959), while the young sculptors , just returned to Baku after studying in Moscow, Tokay Mammadov and Omar Eldarov, created a monument to Fizuli (1963), erected in the square in front of the Azerbaijan State Drama Theater in Baku. In 1960, a monument to the poetess of the 19th century Khurshud Banu Natavan was created by Omar Eldarov (today - People’s Artist of Azerbaijan). Undoubtedly, this sculptor belongs to those masters of art whose names and works are significant for their time. The monuments created by him, as well as easel works, firmly took their place not only in the history of Azerbaijani art, but also in the minds of a number of generations. In his works, the typical, generalized principle, invariably permeated with romantic pathos, is combined with the lyrical, chamber, and sometimes - intimate, character of images. Monumentality, regardless of the real scale of the work, organically coexists here with the accuracy of portrait and psychological characteristics. Working, as a rule, with a model, the sculptor brings his images to a symbolic sound. This can be judged by the works in the collection of the Gallery “Oilmen”, “Awakening”, “Portrait of a Young Man”. It was in the late 1950's and throughout the 1960's that Khayyat Abdullaeva, Minavar Rzayeva, Elmira Huseynova created their best works. Also, during this period, Fazil Najafov came back from Moscow and immediately drew the senior colleagues attention with his original creative manner. Already with his early works, he declared himself to be an outstanding, independent-minded artist. It can be surely affirmed: every artwork by F. Najafov - be it an easel sculpture or a monumental one - is a signif-

Xəlilov Fərhad Qurban oğlu. “Çiçəkli bağda”. Kətan, yağlı boya 110x75 sm Khalilov Farhad Gurban oglu. “In the blooming garden”. Oil on canvas Халилов Фархад Гурбан оглы. “В цветущем саду”. Холст, масло

Nəcəfov Fazil İmamverdi oğlu. “Yatmış qoca”. Тunc 10x5 sm Najafov Fazil Imamverdi oglu. “The Sleeping old man”. Bronze Наджафов Фазиль Имамверди оглы. “Спящий старик”. Бронза

Əliyev Əlövsət Dadaş oğlu. “Buzovna”. Kətan, yağlı boya 85x70 sm Aliyev Alovsat Dadash oglu. “Buzovna”. Oil on canvas Алиев Аловсат Дадаш оглы. “Бузовна”. Холст, масло

54.

55.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Nəcəfov Fazil İmamverdi oğlu. “Fəhlə portreti”. Kağız, pastel 42x30 sm Najafov Fazil Imamverdi oglu. “Portrait of worker”. Paper, pastel Наджафов Фазиль Имамверди оглы. “Портрет рабочего”. Бумага, пастель

icant artistic event. The attraction to generalized forms, to the expression of deep philosophical concepts through laconicism and architectonics of forms, along with the desire to maximize the manifestation of the expressive capabilities of the material itself, such as granite, limestone, wood, bronze, characterizes the works of this master. In his creativity, the sculptor actively turned to various cultural strata of ancient civilizations. Hence, there is a self-immersion of images, detachment, the inner contemplation, when, it seems, no social storms are able to break through the energy "barrier", an impenetrable wall erected by the power of the human spirit. Over the years, Azerbaijani sculpture develops more and more of technical skills, gets more and more saturated with a variety of content. The human image (key to this type of art) becomes a carrier of deep philosophical and life concepts, so that specific portraits or monuments dedicated to specific individuals acquire a broader, symbolic sound. Azerbaijani sculptors of the modern period are free in their choice of forms and interpreting themes or selections of texture, revealing ever new expressive possibilities of traditional sculpture materials. They are free in their desire to develop the artistic language, actively involving the latest technologies in their works. In massive, heavy, laconic pieces, as well as in fragile, elaborated figures, or in abstract forms, the Azerbaijani sculptors are contemplating on their contemporaries and their relationships with the outside world as well. Of all the kinds of Fine arts in Azerbaijan, painting certainly is the most striking, multifaceted and distinctive phenomenon. It is painting that to the maximum extent reflects all the key stages of the country's development, and, along with it, the development of artistic mentality mostly consonant with its time. The easel painting itself was formed in the Azerbaijani art school after 1920. The Art Studio organized this year was soon transformed into the Higher Art Workshops, and then, in 1922, the Higher Art School. Subsequently, this school became the basis for the opening of the Azerbaijan Art School in 1940. The most important event of the Azerbaijani artistic life was the establishment of the Union of Soviet Artists of Azerbaijan in 1932.

56.

57.

Abbasov Müslüm Əjdər oğlu. “Bayquş və lampa”. Kətan, yağlı boya 95x95 sm Abbasov Muslim Ajdar oglu. “Owl and lamp”. Oil on canvas Аббасов Муслим Аждар оглы. “Сова и лампа”. Холст, масло

Abbasov Müslüm Əjdər oğlu. “Abşeron mənzərəsi”. Orqalit, yağlı boya 80x80 sm Abbasov Muslim Ajdar oglu. “The Absheron Landscape”. Oil on cardboard Аббасов Муслим Аждар оглы, “Абшеронcкий пейзаж”. Оргалит, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

58.

59.

In the late 1950s and early 60s, certain changes associated with a number of political and social factors took place in Soviet art, including Azerbaijani art. The initiator of the changes was the young generation the so-called “generation of Sixties”. The essence of the new art was the expression of the "harsh truth of life". In fact, opposing the foundations of “socialist realism”, that is, the "gracious" display of the socialist way of life, the “generation of Sixties” sought to change the artistic language that, with its monumental, public and oratorical content, should adequately reflect the images of labour people struggling with adversity and being endowed with a strong character and unbending will. It was a rebellion against illustrative and prosaic descriptiveness in art. The very principle of interpreting reality has been changed. The pathos of glorifying the Soviet way of life gave way to a true display of hard working conditions. On the other hand, the artists’ interest in folk forms along with the folklore images as an embodiment of national identity were revived, so in fact, it was then - in the 1960's - that crystallization of national art schools took place. In the Azerbaijan school, these key changes are associated with the names of T. Salakhov, T. Narimanbeyov, R. Babayev, N. Abdurrakhmanov, A. Jafarov, and a number of other artists. In their works, they began actively develop new means of artistic expression that corresponded to the changing nature of the era itself. To a great extent, the renewed language of art was saturated with symbolic meaning, the forms were getting monumental and generalized, and it is not by chance that "severe style" legalized in art criticism was otherwise being called the "style of laconic forms." Another - folklore (or - primitivist) trend is associated with the wide spread introduction of folk types together with themes of folk customs and holidays, presented in a popular, nationally-stylized manner, into the art. From now on, the Azerbaijani painting finds its “face” in the form of harsh images of courageous “oil workers of the Caspian Sea”, on the one hand, and life-affirming still lifes saturated with a bounty of colors and made up of “gifts of sunny Azerbaijan” on the other. These two motifs, which have received a diverse interpretation in various kinds of Fine arts (first of all, in painting and graphics), constitute a significant layer of the Azerbaijani art to this day. On the other hand, turning to the problems of the relationship between man and nature, a tendency to dissent and allegory, along with an inclination to philosophical reflections on the "problems of being" and a filling one’s paintings with fantastic images, distinguished the artistic manner of a number of other artists who remained on the “sidelines” of the official art panorama for a long time. Javad Mirjavadov, Gorkhmaz Efendiyev, Tofig Javadov, Ashraf Muradogly, each possessing a bright creative individuality, did not fit into the stereotypes officially prescribed by state policy in the field of art, on the one hand, and those figurative "clichés" that were imposed on Azerbaijan school of painting by "center" - on the other. The above listed Cəfərov Asəf Əlisgəndər oğlu. “Əncir ağacı”. Kətan, yağlı boya, 100x110 sm Jafarov Asaf Aliskender oglu. “Fig tree”. Oil on canvas Джафаров Асаф Алискендер оглы. “Инжировое дерево”. Холст, масло

Proficiency of realistic portraying of the world around had remained a fundamental task for masters of painting for several decades. The most important factor here was the continuation of education by the large group of graduates of the Art School in Baku in the Higher Education Art Schools in Moscow and Leningrad (now St. Petersburg) in the mid-to-late 1930s. Among them were Mikail Abdullayev, Beyuk Aga Mirza-zade, Baba Aliyev, Latif Feyzullayev, Tagi Tagiyev, Eyyub Mammadov, Kafar Seyfullayev, and a number of others. It was this galaxy of artists who were destined to determine, for many years, the main paths of the development of the Azerbaijani fine art. Narrative, clarity, stateliness… Everything must correspond to once given idea - which was the idea of​​ a "new" people's state, a "new" way of life, a "new" person ... But it is important to remember another conclusion: not ideology or plots illustrating it makes ultimately up the essence of art. Quality, that is, the conformity of a work to certain artistic and aesthetic criteria - that’s what time remembers and what remains in history. Today, referring to various public and private collections, one can judge how diverse and truly high-quality the art products of those years were. The names listed above belong to the artists who rightfully took their worthy place in the history of the Azerbaijani painting. The finest colorists, virtuosos of drawing, brilliant masters of realistic composition ... Portraits - of contemporaries or literary characters, landscapes, still lifes, everyday scenes ... Most of the works shown in this book are real masterpieces that have already “outlived” their time and deserve to be considered the "Golden Fund" of the national artistic heritage.

Əbdürrəhmanov Nadir Qəmbər oğlu. “Split”. Kətan, yağlı boya 73x80 sm Abdurrakhmanov Nadir Gambar oglu. “Split”. Oil on canvas Абдуррахманов Надир Гамбар оглы. “Сплит”. Холст, масло

Əbdürrəhmanov Nadir Qəmbər oğlu. “Palmalar”. Kətan, yağlı boya 105x100 sm Abdurrakhmanov Nadir Gambar. “Palm trees”. Oil on canvas Абдуррахманов Надир Гамбар оглы. “Пальмы”. Xолст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

60.

61.

of images. But there is a certain set of traits that makes them all contemporaries, people of the same time. They seek to reveal the contradictory and diverse phenomena of modern life through the character of color, the brushstrokes, through the expressiveness of compositional shifts and unexpectedness of formal methods applied. The internal structure of work is becoming more confessional, intimate, and the images themselves are full of mystery and latency. Objects, people, the environment in which they live, appear as something innermost, miraculous, and therefore - not fully cognizable. Many of the above mentioned artists work in a wide variety of materials and techniques, including forms of conceptual art. Individual kinds of creativity interpenetrate each other more and more, and artists of various "specialties" freely migrate from one sphere of art to another. This process is especially evident in the examples of Azerbaijani graphics.

Mirzəzadə Sirus Yədulla oğlu. “Sakitlik”. Kətan, yağlı boya 80x100 sm Mirzazade Sirus Yadulla oglu. “Silence”. Oil on canvas Мирзазаде Сирус Ядулла оглы. “Тишина”. Холст, масло

artists did not have a common art platform. Nevertheless, there was something that united them all, the like-minded people, who also included Rasim Babayev, Elchin Aslanov, Fazil Najafov. This “something” was associated with the fundamental de- ideologization of art, the concentration on purely creative problems. The meaning and content of the works were determined solely by artistic tasks, not by the socio-political situation in the country. For these artists, to create was to live. Painting was the only that was real and important to them. There was no question of what exactly to draw about, but only how. How, by what way in the two-dimensional plane of the painting one should have conveyed the wholeness of ideas, all that haunted the heart and mind? Everything was embodied through color: composition, images, character, content. It was this circle of artists that became the center of attraction of the brightest, most active representatives of the next generation - the “generation of Seventies”, whose creative program determined the “face” of Azerbaijani painting of all subsequent decades, up to the present. Kamal Akhmedov, Farhad Khalilov, Mir Nadir Zeynalov, Nazim Rakhmanov, Aliovsat Aliyev, Eldar Kurbanov, Faik Agaev, Geyur Yunus, Rafael Muradov, Rashid Ismayilov, and a number of others ... Being bright artistic individuals, each of them retained and asserted the quality in its own way , which, in our opinion, is typical of the modern Azerbaijani school of painting. These are the fundamental and consistent a-politicism, the concentration on one’s inner world, the enrichment of creativity with philosophical significance and spiritual beauty, combined with an unceasing interest in formal-artistic problems. This is what makes the modern Azerbaijani school, as an aggregate of original personalities, an independent and vivid artistic phenomenon. Traditional means of expressiveness have been increasingly gaining autonomous significance. And over the years, in the works of subsequent generations - of 1980's, 1990's, 2000's - this trend was filling with "flesh and blood", becoming typical for the modern Azerbaijani school of painting. Painting as a process, as an act of birth of harmony from chaos - that’s what is important, that’s what makes up the essence of an organism of painting. Increasingly, the expressiveness of images was built on a coloristic and textured solution. More and more the space, the background were given the role of the emotional environment that determined the overall structure of the work. Not a depiction, but an expression of feelings, emotions, moods - that is what becomes the main point. One way or another, this principle has become decisive for many authors whose works are presented in this section. It is this principle that unites them all - the representatives of different age categories: Altay Sadykh-zade, Ali Ibadullayev, Enver Askerov, Rashid Ismayilov, Irina Eldarova, Huseyn Akhverdiyev, Elyar Alimirzoyev, Zakir Huseynov, Soltan Garayev, Mahmud Rustamov, and some others ... Each of them is endowed with an individual, original talent. Each has its own favorite technique and its own circle

The development path of the Azerbaijani graphics is ambiguous. One can say that the very emergence of the Azerbaijani professional art school is connected, first of all, with the development of graphics, in particular such types as a political poster and a satirical drawing. It was in this area that the founder of the art school of Azerbaijan, Azim Azimzadeh worked. In his youth he collabo-

İbadullayev Əli Əziz oğlu. “Abşeron”Diptix. Kətan, yağlı boya 160x92 sm Ibadullayev Ali Aziz oglu. “Absheron” Diptych. Oil on canvas Ибадуллаев Али Азиз оглы. “Абшерон” Диптих. Холст, масло

İbadullayev Əli Əziz oğlu. “Abşeron” Diptix. Kətan, yağlı boya 160x105 sm Ibadullayev Ali Aziz oglu. “Absheron” Diptych. Oil on canvas Ибадуллаев Али Азиз оглы. “Абшерон” Диптих. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

62.

63.

The largest phenomenon in the history of Azerbaijani graphics of the Soviet period is the activity of Maral Rakhmanzade, who is known primarily for her numerous series devoted to the life in Oil Rocks. By the way, Maral khanum was one of the first Azerbaijani artists who not only had been going to the Oil Rocks from the very first years of their operating, but also lived there for months, sharing the challenges of everyday life on the high seas along with oil workers. This is a theme that the artist was addressing throughout her long creative life, and every time it received a new sound. Not the last role was played here by the variety of techniques that the artist applied. A striking episode in the Azerbaijani graphics of the 1960's were the works of Alekber Rzakuliyev, who in his linocuts recreated the genuine encyclopedia of Azerbaijani life of the Past. Also, a significant event in the artistic life of Azerbaijan in the 1980's was the discussion of ways of development of the art of miniature. The main ideologist here was Elchin Aslanov, who was well known not only for his avant-garde views, but also for his deeply researched theoretical works on various types of Azerbaijani traditional art. His research included the activity of the Tabriz School of Miniature and crea-

rated with the satirical magazine “Molla Nasreddin”, that had been published in Tiflis under the editorship of the Azerbaijani writer-enlightener Jalil Mammadkulizade since 1906. A. Azimzadeh was known as an author of book illustrations, the satirical drawings, sketches of costumes and theater sets, the political cartoons and posters. Despite its genetics, associated with an acute social and political orientation, pretty soon the Azerbaijani graphics development entered the channel of a purely artistic phenomenon, that reflected general artistic trends and closely intersected with other kinds of Fine arts such as painting, sculpture, theatrical and decorative art. As in any other national art school of the Past and the Present, there was a clear division between the artists into painters, sculptors and graphic artists in Azerbaijan art. However, from the very first steps of existence of the professional art school, one can observe the numerous intersections of these “narrow specializations”. Perhaps, any outstanding Azerbaijani painter is widely known for his graphic works, and a graphic artist - for paintings or brilliant work in the theater. Along with easel graphics, a significant layer in Azerbaijani art is a book illustration. Azerbaijani folk tales and epics (“Kitabi Dede Gorgud”, “Koroglu”) are illuminated. Also, the works of Russian and European classics and the heritage of Eastern poetry of various periods are published. An enormous place in the works of graphic artists belongs to the design of books by contemporary Azerbaijani writers and poets. Here, it would be especially desirable to note the creativity of Arif Huseynov, in whose track record there are numerous cycles of illustrations for the works by Nasimi, M.A.Sabir, Rasul Rza, Anar, Nabi Khazri, and for the Azerbaijani folk tales. Sattar Bahlulzade, Tagi Tagiyev, Khalida Safarova, Rasim Babayev, Tair Salakhov, Togrul Narimanbeyov, Farhad Khalilov, Kamal Akhmedov ... Each of them, being an outstanding painter, is also known for a large number of graphic works - pencil drawings, watercolors, pastels, linocuts, etc., that rightfully occupy an honorable place in the Azerbaijan graphics of the modern period. These can be preliminary drawings, that are already made at the highest artistic level. These can also be portraits, landscapes, sketches of street or everyday scenes - in a word, everything that surrounded the artists in their daily life.

Nəzirov Rasim Məmməd oğlu. “Nizami lirikasına illüstrasiya”. Кağız, tuş, 24x52 sm Nazirov Rasim Mammad oglu. Illustration to Nizami lyrics. Paper, china ink Назиров Расим Мамед оглы. “Иллюстрация к Лирике Низами”. Бумага, тушь

Aslanov Elçin Muxtar oğlu. “Qıfılbənd”. Kağız, quaş 30x40 sm Aslanov Elchin Mukhtar oglu. “Gifilband”. (a question being asked in a poetic form during the ashugs competition). Paper, gouache Асланов Эльчин Мухтар оглы. “Гыфылбенд”. (в ашугском споре вопрос в стихотворной форме). Бумага, гуашь


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

64.

65.

generations and creative preferences followed. Here are those who work in traditional forms (painting, graphics, sculpture, ceramics and glass), and those who consistently introduce themselves into the intricate and diverse texture of conceptual art. All the above mentioned is vividly affirmed by the works stored in the funds of the Azerbaijan State Art Gallery, the most striking examples of which are represented in this book. The artists shown here belong to different generations, styles, different creative beliefs. However, something unites them all and allows them to be shown “side by side” in the pages of this album. This is the very nature of creativity, which, despite any political changes, lives according to its own internal laws. It does not matter in which style or direction a particular artist works. It is important that the driving force in this case is a feeling, not reasoning. For, art never lies. And in this sense, the artistic material of any era is the most authentic, most truthful document of its time. This book is an attempt to remind a viewer, whose life today is literally filled with the spirit of pragmatism

Əhmədov Kamal Əhməd oğlu. “Tut ağacı”. Orqalit, yağlı boya 70x62 sm Ahmadov Kamal Ahmed oglu. “Mulberry tree”. Oil on cardboard Ахмедов Кямал Ахмед оглы. “Тутовое дерево”. Оргалит, масло

tivity of its leader Soltan Muhammed. In disputes over what a modern Azerbaijani miniature should be, Elchin Aslanov insisted on a creative interpretation of the traditions of the Tabriz School. In other words, he applied the organic introduction of them into the structure of the modern form, taking into account the color and compositional features of the traditional Eastern miniature, as well as the dynamic character of its individual elements and interrelationship of spaces. Another option for reviving the very idea of ​​the medieval Oriental miniature is a sophisticated stylization of forms, bringing them closer to the nature of ornament. Vivid examples of such an interpretation of the Eastern traditions are the compositions of Sanan Kurbanov and Rasim Nazirov. The transparent, masterly created improvisations with China ink and pen in these works resemble an intricate ligature of the Mugham melody and the flowery- refined style of Oriental poetry. Trying to revive the forgotten and preserve what was found, the artists thus combined the traditional ornamental motifs and stylistic features of the Azerbaijani classical miniature with the characteristic, emphasized the modern methods of artistic expression in their works. An interesting topic in the history of modern Azerbaijani graphics is the development of art of poster. As it is known, of all the kinds of graphics, the poster is most closely associated with the political and social life of the country. In this sense, the Azerbaijani poster is no exception. However, a very special place among the Azerbaijani poster artists is Elmira Shakhtakhtinskaya, who has worked in this genre for over 40 years. In addition to laconicism of the language and the acute character of the content, the posters of this artist are distinguished by lyricism and melodious lines, a special aesthetic expressiveness. The theme of Azerbaijani cultural heritage is of predominant importance among the posters of E. Shakhtakhtinskaya. Her posters dedicated to the memor y of prominent Azerbaijani poets and artists of the Past represent not only public and historical value, but, marked by their original artistic quality and the artist’s special “pictorial” style, are also the unique pages of the Azerbaijani art of the 20th century. It is in this direction - the increasing the artistic quality and artistry of the poster language, as well as the saturating the works with philosophical and cultural topics - the young Azerbaijani poster artists are working today. Thus, the range of themes and images in the work of graphic artists has been and remains very diverse to this day, reflecting, in unison with painting, the current ideas of its time. Practicing a variety of techniques, the graphic artists address global life issues, giving them a philosophical tonality. Summing up the discourse on Azerbaijani fine arts of the 20-21 centuries, one should note the following: the existence of a person in the context of his/her traditions and his/her natural environment, the microcosm, and understanding oneself within a dialogue of cultures, the crossing of West and East, that are equally familiar and close to Azerbaijani artists - all these make up the axis that the masters of different

and routine, that somewhere nearby, in parallel with everyday vanity, there is a world that is special and refined. This is a world of spiritual values ​​and harmony, a world where beauty is perceived by the inner eye, and everything material loses its tangibility.

Əfəndiyev Qorxmaz Sultan Məcid oğlu. “Qəsəbə”. Kətan, yağlı boya 69x69 sm Efendiyev Gorkhmaz Sultan Mejid oglu . “Settlement”. Oil on canvas Эфендиев Горхмаз Султан Меджид оглы. “Поселок”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

66.

67.

Время - фактор упрямый, и можно с уверенностью сказать, что представленные здесь произведения прошли свое испытание временем и действительно представляют собой “золотой фонд” азербайджанского изобразительного искусства. И

только так,

показывая качественное, насыщенное зарядом духовной энергии искусство, можно воспитать грамотного, интеллигентного зрителя. Только так можно вернуть искусству его изначальную функцию как носителя духовности, как чуткого сейсмографа общественной жизни.

К

ак известно, искусство как род человеческой деятельности связано со многими сторонами духовной жизни человека. Это, прежде всего, колоссальный заряд положительных эмоций, связанный с глубоким эстетическим переживанием. Ведь потребность в красоте так же присуща человеку, как и потребность в еде, отдыхе, сне… Обладая широчайшими возможностями эмоционального воздействия, искусство, также, всегда было и инструментом идеологического воспитания, когда через определенные образы или представленные в художественной форме сюжеты те или иные идеи становились неопровержимым аргументом, наделенным силой убеждения на почти подсознательном уровне. Бесспорно: искусство неразрывно связано со своим временем. Это - “зеркало эпохи”, напрямую отражающее не столько сами факты, сколько внутренние механизмы, переживания, эмоциональную жизнь общества того или иного периода. Будучи продуктом душевной жизни отдельных представителей своей страны, культуры, времени, артефакты - произведения живописи, графики, скульптуры, - не только “называя вещи своими именами”, но и - исподволь, через характер средств художественной выразительности, способны отражать настоящую, подлинную тональность того или иного исторического периода.

Yunusov Qəyyur Habil oğlu. “Qarabağ gözəlləri”. Kətan, yağlı boya 81x51 sm Yunusov Gayyur Habil oglu. “The Garabagh beauties”. Oil on canvas Юнусов Гяйюр Габиль оглы. “Карабахские красавицы”. Холст, масло

Ağayev Faiq Əliseyid oğlu. “Natürmort”. Kətan, yağlı boya 100x80 sm Aghayev Faik Aliseyid oglu. “Still life”. Oil on canvas Агаев Фаиг Алисеид оглы. “Натюрморт”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

68.

69.

Обращаясь к искусству, мы постигаем эпоху. Обращаясь к искусству, мы постигаем красоту, глубины человеческой натуры, мы постигаем самих себя. Нигде более мы не получим в такой степени гармонизацию чувств, знаний, ощущений, как это происходит с нами в залах музеев от соприкосновения с прекрасным. Сами того не ведая, воспринимая результаты духовной деятельности прошлого и настоящего, мы невольно проникаемся той самой вибрацией энергетических волн, посредством которой мы достигаем тонкую, невидимую, но столь необходимую нам всем связь со Вселенной. Ведь любой артефакт это плод однажды найденного, “случившегося” созвучия душевных струн художника и Космоса. Именно поэтому любой артефакт всегда уникален, ибо это точка пересечения “здесь и сейчас” множества факторов, каждый из которых по-своему воздействует на конечный результат. У книг по искусству есть одно большое достоинство: в отличие от музейных залов, здесь мы можем всегда остаться наедине с созвучным тебе шедевром. Книга - это то, что всегда находится в доступе, материализация духовного, канал, всегда открытый для нашего общения с культурным наследием прошлого. Также, в отличие от музеев, в альбомах, книгах по искусству мы получаем возможность воспринимать тот колоссальный пласт художественного творчества, который в реальности сокрыт от глаз постороннего в запасниках музейных коллекций, так что тот или иной подбор репродукций в книге становится настоящим открытием для читателя. Хочется надеяться, что таким открытием станет и данный альбом, посвященный собранию Азербайджанской Государственной Художественной Галереи. Возраст Галереи, основанной в 1974 году, конечно, значительно уступает реальному возрасту Азербайджанской художественной школы в современном понимании, которая начала формироваться как всесторонний, организационно структурированный феномен начиная с 1920 года. Однако, про-

Həşimov Fikrət Məmməd oğlu. Qızıl sahil. Kətan, yağlı boya 50x70 sm Hashimov Fikret Mammad oglu. Golden Coast. Oil on canvas Гашимов Фикрет Мамед оглы. Золотой берег. Холст, масло

изведения, составляющие на сегодняшний день фонд Галереи, в полной мере отражают картину исторического прошлого - близкого и далекого - страны, как и богатейшее художественное наследие азербайджанской культуры, уходящее своими корнями в глубокую древность. Все перипетии становления и развития азербайджанской художественной школы Новейшего времени находят свое отражение в коллекции Галереи. Это и сами произведения, находившиеся когда-то в эпицентре художественных и идеологических споров, и исторические рефлексии художников, всегда, начиная с первых шагов профессионального художественного образования в республике, уделявших особое внимание воспроизведению, реконструкции событий, фактов, личностей прошлого.

Rəhmanov Nazim Şamil oğlu. “Türkan kəndinin qadınları”. Kətan, yağlı boya 100x73 sm Rahmanov Nazim Shamil oglu. “Women of Turkan village”. Oil on canvas Рахманов Назим Шамиль оглы. “Женщины из деревни Тюркан”. Холст, масло

Такова человеческая память. Нам мало настоящего. Ведь то, что с нами происходит сегодня, является подчас результатом дня вчерашнего. Мы обращаемся к прошлому дабы понять настоящее и может быть - предвидеть будущее… Помимо конкретных фактов истории, событий, кардинально изменивших судьбу нашей страны, нашего народа, огромное место в нашей “исторической памяти” занимают образы представителей “духовной истории” Азербайджана - художников, ученых, поэтов, музыкантов, чье наследие по праву принадлежит сегодня всемирной истории, является достоянием мировой культуры. И здесь трудно переоценить существовавшую, начиная с 1940-х годов, практику проведения на государственном уровне конкурсов на создание (или реконструкцию?) образов великих азербайджанских поэтов прошлого - Низами, Насими, Вагифа. В коллекции Галереи имеются скульптурные портреты азербайджанских поэтесс Мехсети Гянджеви (автор - Минавяр Рзаева) и Натаван (автор - Хайят Абдуллаева). Также, хотелось бы отметить портреты-реконструкции героя азербайджанского эпоса Кер-оглы и руководителя повстанческого движения против Арабского халифата Бабека, созданные корифеем азербайджанской скульптуры Советского периода Фуадом Абдурахмановым. Именно этот, совсем молодой в ту пору скульптор стал победителем конкурса на памятник Низами Гянджеви, проходившего в 1941 г. По его проекту были созданы памятники Низами в Гяндже (1947) и Баку (1949), памятник генералу Ази Асланову (1949), “Освобожденная” (архитектор - М.Усейнов, 1960), памятники С.Вургуну (1961) и Рудаки - классику таджикской поэзии (1965, г.Душанбе). В многочисленной портретной галерее, создававшейся азербайджанскими скульпторами разных поколений, имеются и портреты врачей (например, портрет выдающегося хирурга, первого президента Академии Наук Азербайджана академика Мир Асадулла Миркасимова, созданный его сыном,


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Hacıyev Altay Əmir oğlu. “Sumqayıt. Eyvanlar”. Kağız, rəngli linoqravüra 85x29 sm Hajiyev Altay Amir oglu. “Sumgayit. Balconies”. Paper, colored linocut Гаджиев Алтай Амир оглы. “Сумгайыт. Балконы”. Бумага, цветная линогравюра

70.

71.

Qəmbərov Faiq Sabir oğlu. “İçəri şəhər”. Kətan, yağlı boya 105x77 sm Gambarov Faik Sabir oglu. “Old town”. Oil on canvas Гамбаров Фаиг Сабир оглы. “Ичери шехер”. Холст, масло

талантливым, хорошо известным в Азербайджане скульптором Миралескером Миркасимовым), художников (Ваджии Самедовой, Расима Бабаева, Фуада Абдурахманова), героев войны и труда. Все они отличаются психологической выразительностью образов, подчеркнутой характерностью черт, индивидуальным внутренним душевным состоянием. Собственно в жанре портрета, прежде всего, формировались характерные черты азербайджанской скульптурной школы. Ее становление и развитие непосредственно связано с установлением Советской власти в Азербайджане. Для организации скульптурного отделения при Азербайджанской художественной школе сюда, в 1923 году, были приглашены скульпторы из России. В их числе С.Эрьзя, Е.Трипольская, В.Синайский, П.Сабсай, с именами которых связаны многие памятники, украшающие по сей день здания и улицы Баку. Преподавая основы пластического мастерства, они, также, создавали немало и камерных произведений. Некоторые из них стали достоянием фонда Государственной Галереи и представлены в данной книге. Например, работы П.В.Сабсая “Портрет молодого художника” и композиция из дерева “Семья”. Периодом подлинной профессиональной зрелости азербайджанской скульптуры следует считать время с конца 1950-х - 1960-е годы. Дж.Карягды создает в эти годы памятник крупнейшему азербайджанскому поэту начала ХХ в. М.А.Сабиру (1959), а молодые, только вернувшиеся после обучения из Москвы Т.Мамедов и О.Эльдаров - памятник Физули (1963), установленный на площади перед Азербайджанским Государственным драматическим театром в Баку. В 1960 г. по проекту Омара Эльдарова (сегодня - Народного художника Азербайджана) был создан памятник поэтессе ХIХ века Хуршуд Бану Натаван. Этот скульптор, безусловно, принадлежит к тем мастерам искусства, чьи имена и произведения являются знаковыми для своего времени. Созданные им памятники, как и станковые произведения, прочно заняли свое место не только в истории азербайджанского искусства, но и в сознании целого ряда поколений. В его произведениях типическое, обобщенное начало, неизменно пронизанное романтическим пафосом, сочетается с лирическим, камерным, порою - интимным, характером образов. Монументальность, независимо от реального масштаба работы, органично соседствует здесь с точностью портретных и психологических характеристик. Работая, как правило, с натуры, скульптор доводит созданные им образы до символического звучания. Об этом можно судить и по произведениям, находящимся в коллекции Галереи - “Нефтяники”, “Пробуждение”, “Портрет юноши”.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

72.

73.

Собственно станковая живопись формируется в азербайджанской школе после 1920 года. Организованная в этом году художественная студия вскоре была преобразована в Высшие художественные мастерские, а затем, в 1922 году, в Высшую художественную школу. Впоследствии, эта школа стала базой для открытия в 1940 году Азербайджанского художественного училища. Важнейшим событием для художественной жизни Азербайджана стало создание в 1932 году Союза советских художников Азербайджана. Овладение мастерством реалистической передачи мира на протяжении ряда десятилетий оставалось основополагающей задачей для мастеров кисти. И решающим фактором здесь стало продолжение образования большой группы выпускников Художественной школы в середине-конце 1930-х годов в художественных ВУЗах Москвы и Ленинграда (ныне - Санкт-Петербурга). Среди них - Микаил Абдуллаев, Беюк Ага Мирза-заде, Баба Алиев, Лятиф Фейзуллаев, Таги Тагиев, Эйюб Мамедов, Кафар Сейфуллаев, ряд других. Именно этой плеяде художников суждено было стать, на многие годы, определяющей основные пути развития азербайджанского изобразительного искусства.

Yusifov Adil Dursun oğlu. “Dərviş”. Kətan, yağlı boya 130x110 sm Yusifov Adil Dursun oglu. “Dervish”. Oil on canvas Юсифов Адил Дурсун оглы. “Дервиш”. Холст, масло

Именно в конце 1950-х и на протяжении 1960-х годов создают свои лучшие произведения Хайят Абдуллаева, Минавяр Рзаева, Эльмира Гусейнова. Также, в этот период приезжает из Москвы Фазиль Наджафов, который сразу привлек внимание старших коллег своей самобытной творческой манерой. Уже своими ранними работами он заявил о себе как незаурядный, независимо мыслящий художник. Смело можно утверждать: каждое произведение Ф.Наджафова - станковое или монументальное - является значительным художественным событием. Тяготение к обобщенным формам, к выражению глубоких философских понятий через лаконизм и архитектонику форм, стремление к максимальному выявлению выразительных возможностей самого материала - гранита, известняка, дерева, бронзы - характеризует произведения этого мастера. В своем творчестве скульптор активно обращался к различным культурным пластам древних цивилизаций. Отсюда - самопогруженность образов, отрешенность, внутренняя созерцательность, когда, кажется, никакие общественные бури не способны пробиться сквозь энергетический “заслон”, непроницаемую стену, воздвигаемую силой человеческого духа. С годами азербайджанская скульптура все больше развивает техническое мастерство, все больше насыщается разнообразием содержания. Человеческий образ (ключевой для этого вида искусства) становится носителем глубоких философских и жизненных понятий, так что конкретные портреты или памятники, посвященные конкретным лицам, приобретают более широкое, символическое звучание. Азербайджанские скульпторы современного периода свободны в своих формах, интерпретации тем или выборе материала, раскрывая все новые выразительные возможности традиционных материалов скульптуры, а также, в своем стремлении к обновлению художественного языка, активно привлекая в своем творчестве новейшие технологии. В грузных, тяжелых, лаконичных объемах, как и в хрупких, детально проработанных фигурках, а также в абстрактных формах, азербайджанские скульпторы в равной степени размышляют о современном человеке и его взаимоотношениях с окружающим миром. Из всех видов изобразительного искусства Азербайджана живопись, несомненно, представляет собой наиболее яркий, многогранный и самобытный феномен. Именно живопись в максимальной степени отражает все ключевые этапы развития страны, а вместе с ней - и развития художественного мышления, созвучного своему времени.

Повествовательность, доходчивость, масштабность - все должно было соответствовать однажды заданной идее - идее “нового” народного государства, “нового” образа жизни, “нового” человека…Но важно помнить и другое: не идеология и не сюжеты, ее иллюстрирующие, в конечном счете, составляют суть искусства. Качество, то есть соответствие того или иного произведения определенным художественно-эстетическим критериям - вот, что запоминает время и что остается в истории. И сегодня, обращаясь к различным государственным и частным коллекциям, мы можем судить о том, насколько разнообразной и по-настоящему качественной была художественная продукция тех лет. Перечисленные выше имена принадлежат художникам, которые по праву заняли достойное место в истории азербайджанской живописи. Тончайшие колористы, виртуозы рисунка, блестящие мастера реалистической композиции... Портреты - современников или литературных персонажей, пейзажи, натюрморты, бытовые сцены… Большинство из показанных в данной книге работ - настоящие шедевры, которые уже “пережили” свое время и по праву могут считаться “золотым фондом” национального художественного наследия. В конце 1950-х-начале 60-х годов в советском искусстве (и в том числе в Азербайджане) происходят определенные перемены, связанные с целым рядом политических и общественных факторов. Инициатором изменений выступило молодое на тот период поколение - так называемые “шестидесятники”. Суть обновления искусства заключалась в выражении “суровой правды жизни”. По сути выступая против устоев соц.реализма, то есть “благостного” отображения социалистического образа жизни, “шестидесятники” стремились к обновлению художественного языка, который своим монументализмом, публицистическим, “ораторским” характером должен был адекватно отражать образы людей труда, борющихся с невзгодами, обладающих твердым характером и несгибаемой волей. То был бунт против иллюстративности и прозаической описательности в искусстве. Был изменен самый принцип интерпретации действительности. Пафос прославления советского образа жизни сменился правдивым показом нелегких трудовых будней. С другой стороны, оживляется интерес художников к народным формам, фольклорным образам как воплощению национальной идентичности, так что по сути именно тогда - в 1960-е - происходит кристаллизация национальных художественных школ. В Азербайджанской школе эти ключевые перемены связаны с именами Т.Салахова, Т.Нариманбекова, Р.Бабаева, Н.Абдурахманова, А.Джафарова, ряда других художников. В своем творчестве они начинают активно разрабатывать новые средства художественной выразительности, которые соответствовали бы изменившемуся характеру самой эпохи. В огромной степени обновленный язык искусства насыщается символическим звучанием, формы становятся монументальными, обобщенными, и не случайно легализованный в художественной критике “суровый стиль” иначе называли как “стиль лаконичных форм”. Другое - фольклорное (или - примитивистское) направление было связано с широким введением в художественный обиход народных типажей, или темы народных обычаев и праздников, представляемых в лубочной, национально-стилизованной манере. Отныне, азербайджанская живопись обрела свое “лицо” в виде суровых образов мужественных “тружеников Каспия”, с одной стороны, и жизнеутверждающих натюрмортов, насыщенных буйством красок и составленных из “даров солнечного Азербайджана” - с другой. Эти два мотива, получавшие разнообразную интерпретацию в самых разных видах изобразительного искусства (и прежде всего - в живописи и графике), и по сей день составляют значительный пласт азербайджанского художественного творчества. С другой стороны, обращение к проблемам взаимоотношения человека и природы, склонность к инакомыслию и иносказанию, тяготение к философским размышлениям на тему “проблем бытия”, насыщение своих картин фантастическими образами отличало творческий облик целого ряда дру-


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

74.

75.

гих художников, на протяжении долгого времени остававшихся “на обочине” официальной художественной жизни. Джавад Мирджавадов, Горхмаз Эфендиев, Тофик Джавадов, Ашраф Мурадоглы, - обладающие, каждый, яркой творческой индивидуальностью, они не вписывались в рамки стереотипов, официально предусмотренных государственной политикой в области искусства, с одной стороны, и тех образных “клише”, которые навязывались азербайджанской школе живописи “центром” - с другой. Перечисленные художники не имели единой художественной платформы. Но было нечто, что все-таки объединяло их - единомышленников, куда также входили и Расим Бабаев, Эльчин Асланов, Фазиль Наджафов. Это “нечто” было связано с принципиальной деидеологизацией искусства, концентрацией на сугубо творческих проблемах. Здесь смысл и содержание произведений определялись исключительно художественными задачами, а не общественно-политической ситуацией в стране. Для этих художников творить означало жить. Живопись - вот, что было для них единственно реальным и важным. Для них не стоял вопрос, о чем именно писать, а только - как, каким образом, как в двухмерной плоскости картины передать всю полноту идей, всего, что не давало покоя сердцу и уму? Цветом здесь решалось все: композиция, образы, характер, содержание. Именно этот круг художников стал центром притяжения наиболее ярких, активных представителей следующего поколения - “семидесятников”, чья творческая программа определила “лицо” азербайджанкой живописи всех последующих десятилетий, вплоть до настоящего времени. Кямал Ахмедов, Фархад Халилов, Мир Надир Зейналов, Назим Рахманов, Алиовсат Алиев, Эльдар Курбанов, Фаик Агаев, Гейюр Юнус, Рафаэль Мурадов, Рашид Исмайлов, целый ряд других… Будучи яркими художественными индивидуальностями, каждый из них по-своему сохранил и утвердил качество, которое, на наш взгляд, является типическим для современной азербайджанской школы живописи. Это - принципиальная и последовательная аполитичность, концентрированность на своем внутреннем мире, обогащение творчества философской значимостью и духовной красотой в сочетании с непрестанным интересом к формально-художественным проблемам. Именно это делает современную азербайджанскую школу, как совокупность самобытных личностей, самостоятельным и ярким художественным феноменом. Традиционные средства выразительности все больше получают автономное значение. И с годами, в творчестве последующих поколений - 1980-х, 90-х, 2000-х - эта тенденция наполнялась “плотью и кровью”, становясь типичной для современной азербайджанской школы живописи. Живопись как процесс, как акт рождения гармонии из хаоса - вот что важно, вот что составляет суть живописного организма. Все чаще выразительность образов строится на колористическом и фактурном решении, все больше пространству, фону отводится роль эмоциональной среды, определяющей общий строй картины.

Hüseynov Arif Şahbaz oğlu. Rəsul Rzanın “Hələ vaxt var” əsərinə illüstrasiya. İnsan. Kağız, qarışıq texnika 48x36 Huseynov Arif Shahbaz oglu. Illustration of Rasul Rza’s poem “While there is time”. A Man. Paper, mixed media Гусейнов Ариф Шахбаз оглы. Иллюстрация к стихотворению Расула Рза “Пока есть время”. Человек. Бумага, смешанная техника

Не изображение, а в ы р а ж е н и е - чувств, эмоций, настроений: вот, что становится главным. Так или иначе, этот принцип стал определяющим для многих авторов, чьи работы представлены в этом разделе. Именно этот принцип объединяет их всех - представителей разных возрастных категорий: Алтая Садых-заде, Али Ибадуллаева, Энвера Аскерова, Рашида Исмайлова, Ирины Эльдаровой, Гусейна Ахвердиева, Эльяра Алимирзоева, Закира Гусейнова, Солтана Гараева, Махмуда Рустамова, ряд других… Каждый из них наделен индивидуальным, самобытным талантом. У каждого - свои излюбленные приемы и свой круг образов. Но существует некая совокупность черт, которая делает их всех современниками, людьми одного времени. Противоречивые и многообразные явления современной жизни они стремятся раскрыть через экспрессию цвета, мазка, через выразительность композиционных сдвигов и неожиданность формальных приемов. Внутренний строй работ становится все более исповедальным, интимным, а сами образы - полны загадочности и недосказанности. Предметы, люди, среда, в которой они обитают, предстают как нечто сокровенное, чудесное, и потому - не познаваемое до конца. Многие из перечисленных выше художников работают в самых разных материалах и техниках, включая и формы концептуального искусства. Все больше отдельные виды творчества взаимопроникают друг в друга, и художники разных “специальностей” свободно мигрируют из одной сферы искусства в другую. Этот процесс особенно наглядно виден на примере азербайджанской графики. Путь развития азербайджанской графики неоднозначен. Можно сказать, что собственно зарождение азербайджанской профессиональной художественной школы связано, прежде всего, с развитием графики, в частности - таких ее видов, как политический плакат и сатирический рисунок. Именно в этой сфере работал основоположник художественной школы Азербайджана Азим Азимзаде, который смолоду сотрудничал с сатирическим журналом “Молла Насреддин”, издававшимся в Тифлисе с 1906 года под редакцией азербайджанского писателя-просветителя Джалила Мамедкулизаде. А. Азимзаде был известен как автор книжных иллюстраций, сатирических рисунков, эскизов костюмов и театральных декораций, политических карикатур и плакатов.


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Qazıyev Samir Arif oğlu. Həyat dolçası. tunc 27x22x09 kaziyev samir arif oglu. Jug of life. bronze Казиев Самир Ариф оглы. Кувшин жизни. Бронза

76.

77.

Kostina İnna Valentinovna. “O,qadın”. Diptix. kətan,yağlı boya 100x110 kostina ınna Valentinovna. “oh, woman”. dyptih. oil on canvas Костина Инна Валентиновна. “О, женщина”. Диптих. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

78.

79.

Несмотря на такую генетику, связанную с остро социальной и политической направленностью, азербайджанская графика довольно скоро в своем развитии вошла в русло сугубо художественного явления, отражавшего общие художественные тенденции и тесно пересекавшегося с другими видами изобразительного искусства - живописью, скульптурой, театрально-декорационным искусством. Как и в любой другой национальной художественной школе прошлого и настоящего, в азербайджанском искусстве существовало четкое подразделение между художниками на живописцев, скульпторов и графиков. Однако, с первых же шагов существования профессиональной художественной школы здесь можно наблюдать многочисленные пересечения этих “узких специализаций”, так что, пожалуй, любой выдающийся азербайджанский живописец широко известен и своими графическими произведениями, а художник-график - произведениями живописи или блестящей работой в театре. Безусловно, наряду со станковой графикой, значительный пласт в азербайджанском искусстве составляет книжная иллюстрация. Оформляются азербайджанские народные сказки и эпос (“Китаби Деде Горгуд”, “Кероглы”), издаются произведения русской и европейской классики, не говоря уже о наследии восточной поэзии различных периодов. Огромное место в творчестве художников-графиков занимает оформление книг современных азербайджанских писателей и поэтов. И здесь особенно хочется отметить творчество Арифа Гусейнова, в послужном списке которого многочисленные циклы иллюстраций к произведениям Насими, М.А.Сабира, Анара, Наби Хазри, к азербайджанским народным сказкам. Саттар Бахлулзаде, Таги Тагиев, Халида Сафарова, Расим Бабаев, Таир Салахов, Тогрул Нариманбеков, Фархад Халилов, Кямал Ахмедов… Каждый из них, будучи выдающимся живописцем, также известен и огромным количеством произведений графики - карандашный рисунок, акварель, пастель, линогравюра и т.д., которые по праву занимают почетное место в азербайджанской графике современного периода. Это могут быть подготовительные рисунки, которые уже сами по себе выполнены на высочайшем художественном уровне. Это также могут быть портреты, пейзажи, зарисовки уличных или бытовых сцен - словом, всего, что окружало художника в его повседневной жизни. Крупнейшим явлением в истории азербайджанской графики советского периода является творчество Марал Рахманзаде, известной, прежде всего, своими многочисленными сериями, посвященными жизни Нефтяных камней. К слову сказать, Марал ханум была одной из первых азербайджанских художников, которые не только поехали на Нефтяные камни с первых же лет их функционирования, но и жили там месяцами, наравне с нефтяниками разделяя все трудности быта в открытом море. Это тема, к которой художница обращалась на протяжении всей своей долгой творческой жизни, и всякий раз она получала какое-то новое звучание. Не последнюю роль здесь играло разнообразие техник, к которым обращалась автор. Ярким эпизодом в азербайджанской графике 1960-х стало творчество Алекпера Рзакулиева, который в своих линогравюрах воссоздал подлинную энциклопедию азербайджанской жизни прошлого. Значительным событием в художественной жизни Азербайджана в 1980-е годы стало обсуждение путей развития искусства миниатюры. Главным идеологом здесь выступил Эльчин Асланов, который был хорошо известен не только своими авангардистскими взглядами, но и глубоко исследовательскими теоретическими работами, посвященными различным видам азербайджанского традиционного искусства, в том числе и деятельности Тебризской школы миниатюры и творчеству Солтана Мухаммеда. В спорах вокруг того, какой должна быть современная азербайджанская миниатюра, Э.Асланов настаивал на творческой интерпретации традиций Тебризской школы, другими словами: их органичном внедрении в структуру современной формы, на уровне внутреннего содержания, с учетом цветовых и композиционных особенностей традиционной восточной миниатюры, динамической работы отдельных элементов и взаимоотношения пространств. Другим вариантом возрождения самой идеи средневековой восточной миниатюры была утонченная стилизация форм, приближавшая их к характеру орнамента. Яркими примерами такой интерпретации восточной традиции являются композиции Санана Курбанова и Расима Назирова. Прозрачные, виртуозные импровизации тушью и пером в этих произведениях напоминают замысловатую вязь мелодики мугама и цветистый изысканный слог восточной поэзии. Пытаясь возродить забытое и сохранить найденное, художники, таким образом, сочетают в своих работах традиционные орнаментальные мотивы и стилистические особенности азербайджанской классической миниатюры с характерными, остро современными приемами художественной выразительности. Интересной темой в истории современной азербайджанской графики является развитие искусства плаката. Как известно, из всех других видов графики плакат наиболее тесно связан с политической и общественной жизнью страны. И в этом смысле, азербайджанский плакат - не исключение. Однако, совершенно особое место среди азербайджанских художников-плакатистов занимает Эльмира

Əlimirzəyev Əliyar Əlimirzə oğlu. “Mis qab”. Kətan,yağlı boya 100x100 Alimirzayev Eliyar Alimirza oglu. “Copper ware”. Oil on canvas Алимирзоев Эльяр Алимирза оглы. “Медная посуда”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

80.

81.

и осмысление себя на фоне диалога культур, скрещения Запада и Востока, в равной мере знакомых и близких азербайджанским художникам - вот ось, которой придерживаются мастера разных поколений и творческих предпочтений. Здесь и те, кто работает в традиционных видах (живопись, графика, скульптура, керамика и стекло), и те, кто последовательно внедряется в замысловатую, многоликую ткань концептуального искусства. Сказанное находит свое яркое подтверждение в произведениях, хранящихся в фондах Азербайджанской Государственной Художественной Галереи, наиболее яркие образцы которых представлены в данной книге. Художники, показанные здесь, принадлежат разным поколениям, стилевым направлениям, разным творческим убеждениям. Но есть нечто, что объединяет их всех и что позволяет показывать их “бок о бок” на страницах данного альбома. Это - сама природа творчества, которая, не взирая ни на какие политические перемены, живет по своим внутренним законам. Неважно, в каком стиле или направлении работает тот или иной художник. Важно, чтобы движущей силой при этом выступало чувство, а не расчет. Ибо, в искусстве - не врут. И в этом смысле художественный материал любой эпохи - самый подлинный, самый правдивый документ своего времени. Данная книга - попытка напомнить зрителю, чья жизнь сегодня буквально пропитана духом прагматизма и обыденности, что где-то рядом, параллельно с повседневной суетой, существует особый, рафинированный мир - мир духовных ценностей и гармонии, мир, в котором красота постигается внутренним взором, а все материальное теряет свою осязаемость.

Qarayev Sultanəli Balaca oğlu. “Müsahibə”. Kətan, yağlı boya 100x90 sm Garayev Sultanali Balaja oglu. “Conversation”. Oil on canvas Гараев Султанали Баладжа оглы. “Беседа”. Холст, масло

Шахтахтинская, которая более 40 лет проработала в этом жанре. Помимо лаконичности языка и остроты содержания, плакаты этой художницы отличаются лиризмом и певучестью линий, особой эстетической выразительностью. Преобладающее значение среди плакатов Э.Шахтахтинской имеет тема азербайджанского культурного наследия. Ее плакаты, посвященные памяти выдающихся азербайджанских поэтов и художников прошлого, представляют не только публицистическую и историческую ценность. Отмеченные самобытным художественным качеством, особым “живописным” почерком художницы, все они являются, по сути, уникальными в своем роде страницами азербайджанского искусства 20 века. Именно в этом направлении - повышения художественного качества и артистизма плакатного языка, а также насыщения работ философской и культурологической тематикой - и работают сегодня молодые азербайджанские художники-плакатисты. Таким образом, круг тем и образов в творчестве художников-графиков был и остается по сей день весьма многообразным, отражая, в унисон с живописью, актуальные тенденции своего времени. Практикуя разнообразные техники, художники-графики обращаются в своих произведениях к глобальным жизненным вопросам, придавая им философское звучание. Подытоживая разговор об азербайджанском изобразительном искусстве 20-21 веков, хочется отметить следующее: бытие человека в контексте своих традиций, своей природы, микрокосма,

Haqverdiyev Ucal Həsən oğlu. “İt”. Kətan, yağlı boya 60x65 sm Hagverdiyev Ujal Hasan oglu. “A Dog”. Oil on canvas Ахвердиев Уджал Гасан оглы. “Собака”. Холст, масло


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

82.

83.

Hacıyev Altay Əmir oğlu. “Qədim qab-qacaq” seriyası. “Səhənglər”. kağız, linoqravüra 47x47 sm hajiyev altay amir oglu. “ancient ware” series. “Jugs”. paper, linocut Гаджиев Алтай Амир оглы. Из серии “Древняя посуда”. “Кувшин”. Бумага, линогравюра

Babayev Nazim Heybət oğlu. “Azərbaycan-Azərbaycan”. kağız, quaş, bürünc, gümüş. 30,5x25,5 sm babayev nazim heybat oglu. “azerbaijan-azerbaijan”. paper, gouache, bronze, silver Бабаев Назим Эйбат оглы. “Азербайджан-Азербайджан”. Бумага, гуашь, бронза, серебро

Hüseynov Zöhrab Əli oğlu. “Mənim Azərbaycanım” seriyası. “Anaların dərdi”. Кağız, ksiloqrafiya 19x18 sm huseynov Zohrab ali oglu. “My azerbaijan” series. “Mothers’ grief”. paper, xylography Гусейнов Зохраб Али оглы. Из серии “Мой Азербайджан”. “Горе матерей”. Бумага, ксилография


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

84.

85.

Cəfərov Səmədağa İbrahim oğlu. “Mərdəkan qalası. XII əsr”. Kağız, linoqravüra 60x45 sm Jafarov Samadagha Ibrahim oglu. “Mardakan castle. XII century”. Paper, linocut Джафаров Самедага Ибрагим оглы. “Мардакянская крепость. XII век”. Бумага, линогравюра

Cəfərov Səmədağa İbrahim oğlu. “Şüvəlanda qəsr”. Kağız, linoqravüra 60x45 sm Jafarov Samadagha Ibrahim oglu. “The Castle in Shuvalan settlement”. Paper, linocut Джафаров Самедага Ибрагим оглы. “Замок в Шувалане”. Бумага, линогравюра

Aslanov Elçin Muxtar oğlu. “Qala Bakı. 1720-ci il” əsərinə illüstrasiya. “Qız Qalası”. Dikt, qarışıq texnika 46x58 sm Aslanov Elchin Mukhtar oglu. Illustration to “Baku Fortress. Year 1720”. “Maiden Tower”. Board, mixed media Асланов Эльчин Мухтар оглы. Иллюстрация к произведению “Крепость Баку. 1720 год”. Дикт, смешанная техника

Quliyev Sahib Babayar oğlu. “Şirvanşah Şeyx İbrahim”. Mis, qabbro 31x30x12 sm Guliyev Sahib Babayar oglu. “Shirvanshah Sheikh Ibrahim”. Copper, gabbro Гулиев Сахиб Бабаяр оглы. “Ширваншах Шейх Ибрагим”. Медь, габбро

Əzizov Arif Möhübalı oğlu. “Azərbaycan abidələri” seriyası. “Mavzoley”. Kağız, linoqravüra 70x50 sm Azizov Arif Mohubali oglu. From the series “The monuments of Azerbaijan. “Mausoleum”. Paper, linocut Азизов Ариф Мохубали оглы. Из серии “Памятники Азербайджана”. “Мавзолей”. Бумага, линогравюра

Babayev Elnur Rasim oğlu. “Udod”. Kağız, tuş, qələm 46x34 sm Babayev Elnur Rasim oglu. “Hoopoe”. Paper,china ink, pen Бабаев Эльнур Расим оглы. “Удод”. Бумага, тушь, перо


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

86.

87.

İsmayılov Rafis Rza oğlu. “Cavadxan” silsiləsindən kompozisiya. kağız, qarışıq texnika 84x29 sm ısmailov rafis rza oglu. from “Javadkhan” series. paper, mixed media Исмаилов Рафис Рза оглы. Из серии “Джавадхан”. Бумага, смешанная техника

Əbdürrəhmanov Fuad Həsən oğlu. “Babəkin büstü”. gips 120x60x80 sm abdurrahmanov fuad hasan oglu. “bust of babek”. plaster Абдурахманов Фуад Гасан оглы. “Бюст Бабека”. Гипс

Rzayeva Münəvvər Məcid qızı. “Məhsəti Gəncəvinin portreti”. gips 40x60x30 sm rzayeva Minavar Majid gyzy. “portrait of Mahsati ganjavi”. plaster Рзаева Минавяр Меджид гызы. “Портрет Мехсети Гянджеви”. Гипс

Əbdürrəhmanov Fuad Həsən oğlu. Koroğlunun büstü. gips 110x80x65 sm abdurrahmanov fuad hasan oglu. bust of kyoroghlu. plaster Абдурахманов Фуад Гасан оглы. Бюст Кероглы. Гипс


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Sücəddinov Qorxmaz Məmmədtağı oğlu. “Cəfər Cabbarlının kompozisiyalı portreti”. ağac 60x45x45 sm suzhaddinov gorkhmaz Mammadtaghi oglu. “compositional portrait of Jafar Jabbarli”. Wood Суджаддинов Горхмаз Мамедтаги оглы. “Композиционный портрет Джафара Джаббарлы”. Дерево

Şaşıkaşvili Rauf Ülvi oğlu. ““Sevilin” məşqi”. kətan, yağlı boya 200x210 sm shashikashvili rauf ulvi oglu. “the rehearsal of “sevil” play”. oil on canvas Шашикашвили Рауф Ульви оглы. “Репетиция “Севиль””. Холст, масло

Şaşıkaşvili Rauf Ülvi oğlu. “Tamaşadan qabaq”. kətan, yağlı boya 210x130 sm shashikashvili rauf ulvi oglu. “before the performance”. oil on canvas Шашикашвили Рауф Ульви оглы. “Перед спектаклем”. Холст, масло

88.

89.


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

90.

91.

Mehdiyev Ağa Cəfər oğlu. “Dağlar”. kətan, yağlı boya 76x110 sm Mehdiyev agha Jafar oglu. “Mountains”. oil on canvas Мехтиев Ага Джафар оглы. “Горы”. Холст, масло

Abdullayeva Həyat Həmdulla qızı. “Natəvan”. gips 55x45 sm abdullayeva hayat hamdulla gyzy. “natavan”. plaster Абдуллаева Хайят Гамдулла гызы. “Натаван”. Гипс


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

92.

93.

Kazımov Akif Kazım oğlu. ““Qələbə” kolxozu”. Kağız, qarışıq texnika 41x28 sm Kazimov Akif Kazim oglu. ““Victory” collective farm”. Paper, mixed media Кязимов Акиф Кязим оглы. “Колхоз “Победа””. Бумага, смешанная техника

Kazımov Akif Kazım oğlu. “Kürün sahilində”. Kağız, sulu boya 50x32 sm Kazimov Akif Kazim oglu. “Kura river bank”. Paper, watercolor Кязимов Акиф Кязим оглы. “На берегу Куры”. Бумага, акварель

Kazımov Akif Kazım oğlu. ““Qələbə” kolxozu”. Kağız, sulu boya 34x21 sm Kazimov Akif Kazim oglu. “”Victory” collective farm”. Paper, watercolor Кязимов Акиф Кязим оглы. “Колхоз “Победа””. Бумага, акварель

Abdullayev Ağalar Bəhmən oğlu. “Buzovna”. Karton, yağlı boya 34x30 sm Abdullayev Aghalar Bahman oglu. “Buzovna”. Oil on cardboard Абдуллаев Агалар Бахман оглы. “Бузовна”. Картон, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

94.

95.

Haqverdiyev Səməd Yunus oğlu. “İnəklər”. Кağız, sulu boya 15x12 sm Hagverdiyev Samad Yunus oglu. “Cows”. Paper, watercolor Ахвердиев Самед Юнус оглы. “Коровы”. Бумага, акварель

Tağıyev Tağı Əzizağa oğlu. “İnteryer”. Kağız, sulu boya 15x12 sm Taghiyev Taghi Azizagha oglu. “Interior”. Paper, watercolor Тагиев Таги Азизага оглы. “Интерьер”. Бумага, акварель

Abdullayev Ağalar Balaxan oğlu. “Çimərlik”. Kağız, sulu boya 25x13 sm Abdullayev Aghalar Balakhan oglu. “Beach”. Paper, watercolor Абдуллаев Агалар Балахан оглы. “Пляж”. Бумага, акварель

Haqverdiyev Səməd Yunus oğlu. “Çəmənlikdə qoyunlar”. Kağız, sulu boya 16x10 sm Hagverdiyev Samad Yunus oglu. “Sheep in the pasture”. Paper, watercolor Ахвердиев Самед Юнус оглы. «Овцы на пастбище». Бумага, акварель


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

96.

97.

Əbdülxalıq Əbdüləli oğlu. “Məhsul bayramı”, kətan, yağlı boya 256x130 sm abdulxaliq abdulali oglu. “the harvest festival”. oil on canvas Абдулхалыг Абдулали оглы. “Праздник урожая”. Холст, масло

Bakıxanov Fuad Hüseyn oğlu. “Abşeron kəndlisinin portreti”. gips 38x25x30 sm bakikhanov fuad huseyn oglu. “portrait of the absheron peasant”. plaster Бакиханов Фуад Гусейн оглы. “Портрет апшеронца”. Гипс

Abdullayeva Həyat Həmdulla qızı. “Lənkəranlı qız”. gips 90x38 sm abdullayeva hayat hamdulla gyzy. “the lеnkaran girl”. plaster Абдуллаева Хайят Гамдулла гызы. “Ленкоранская девушка”. Гипс

Hüseynov Əyyub Müseyib oğlu. “Çuxuryurd”. kətan, yağlı boya 80x55 sm huseynov eyyub Museyib oglu. “chukhuryurd”. oil on canvas Гусейнов Эйюб Мусеиб оглы. “Чухурюрд”. Холст, масло


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

Rzaquliyev Ələkbər Ələsgər oğlu. “Kəlləri nallayırlar”. kağız, linoqravüra 60x42 sm rzaguliev alakbar alasgar oglu. “the shoeing of the bulls”. paper, linocut Рзагулиев Алекпер Алескер оглы. “Подковка буйволов”. Бумага, линогравюра

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Babayev Nazim Heybət oğlu. “Kəllər”. kağız, linoqravüra 45x65 sm babayev nazim heybat oglu. “bulls”. paper, linocut Бабаев Назим Эйбат оглы. “Буйволы”. Бумага, линогравюра

98.

99.

Mirqasımov Mirələsgər Mirəsədulla oğlu. “Öküz”. tunc, qranit 45x53x25 sm Mirgasimov Miralesgеr Mirasadulla oglu. “bull”. bronze, granite Миркасимов Миралескер Мирасадулла оглы. “Бык”. Бронза, гранит

Haqverdiyev Həsən Əli oğlu. “Kəllər”. kətan, yağlı boya 60x60 sm hagverdiyev hasan ali oglu. “oxen”. oil on canvas Ахвердиев Гасан Али оглы. “Буйволы”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Məmmədov İsmayıl Əsəd oğlu. “Lənkəranlı”. Kağız, kömür 80x60 sm Mammadov Ismayil Asad oglu. “The Lankaranian” . Paper, charcoal Мамедов Исмаил Асад оглы. “Ленкоранец”. Бумага, уголь

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

100.

101.

Nəcəfzadə Kamil Nəcəf oğlu. “Kənd”. Kağız, quaş 80x39 sm Najafzade Kamil Najaf oglu. “Village”. Paper, gouache Наджафзаде Камиль Наджаф оглы “Деревня”. Бумага, гуашь

Mehdiyev Rafiq Mahmud oğlu. “İstirahət”. Kətan, yağlı boya 83x63 sm Mehdiyev Rafig Mahmud oglu. “Rest”. Oil on canvas Мехтиев Рафиг Махмуд оглы. “Отдых”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

102.

103.

Babayev Rasim Hənifə oğlu. “Torlar”. Kağız, linoqravüra 61x50 sm Babayev Rasim Hanifa oglu. “Fishing net”. Paper, linocut Бабаев Расим Ганифа оглы. “Сети”. Бумага, линогравюра

Əliyev Natiq Kamal oğlu. “Xəzər balıqçıları”. Рlastmas 110x50x60 sm Aliyev Natig Kamal oglu. “The Caspian fishermen”. Plastic Алиев Натиг Кямал оглы. “Каспийские рыбаки”. Пластмасса

Rzaquliyev Ələkbər Ələsgər oğlu. “Azərbaycan balıqçıları” seriyası. ”Soyuducu”. Kağız, linoqravüra 36x69 sm Rzaguliyev Alakbar Alasgar oglu. “The Azerbaijan Fishermen” series. “Refrigerator”. Paper, linocut Рзагулиев Алекпер Алескер оглы. Из серии “Рыбаки Азербайджана”. “Холодильник”. Бумага, линогравюра

Rzaquliyev Ələkbər Ələsgər oğlu. “Balığın çənlərdən seçilməsi”. Kağız, linoqravüra 85x47 sm Rzaguliyev Alakbar Alasgar oglu. “Selection of fish from the tanks”. Paper, linocut Рзагулиев Алекпер Алескер оглы. “Отбор рыбы из чанов”. Бумага, линогравюра


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Quliyev Firudin Cəlil oğlu. “Torpaq”. Kağız, linoqravüra 33x45 sm Guliyev Firudin Jalil oglu. “Land”. Paper, linocut Гулиев Фирудин Джалил оглы. “Земля”. Бумага, линогравюра

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

104.

Mirzəzadə Böyükağa Məşədi oğlu. “S.Kərimovanın portreti”. Kətan, yağlı boya 204x130 sm Mirzazade Boyukagha Meshadi oglu. “Portait of S.Kerimova”. Oil on canvas Мирзазаде Беюкага Мешади оглы. “Портрет С. Керимовой”. Холст, масло

105.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

106.

107.

Hacıyev Adil Əşrəf oğlu. “Bizim Lenin”. Kətan, yağlı boya 107x115 sm Hajiyev Adil Ashraf oglu. “Our Lenin” canvas, Oil on canvas Гаджиев Адиль Ашраф оглы. “Наш Ленин” Холст, масло Sadıqzadə Toğrul Seyidhüseyn oğlu. “Bakı 1917-ci ildə”. Kətan,yağlı boya 290x180 sm Sadikhzade Toghrul Seyidhuseyn oglu. “Baku in 1917th year”. Oil on canvas Садыхзаде Тогрул Сеидгусейн оглы, “Баку в 1917 году”. Холст, масло

Rzaquliyev Elbəy Mirzəhəsən oğlu. “Mədəndə”. Kətan, yağlı boya 160x200 sm Rzaguliyev Elbay Mirzahasan. “At the oil field”. Oil on canvas Рзакулиев Эльбей Мирзагасан оглы. “На промысле”. Холст, масло

Məmmədov Əyyub Əliağa oğlu. “Rəssamın yanında”. Kətan, yağlı boya 165x125 sm Mammadov Eyyub Aliagha oglu. “At the artist’s place”. Oil on canvas Мамедов Эйюб Алиага оглы. “У художника”. Холст, масло


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

108.

Rzaquliyev Ələkbər Ələsgər oğlu. “Mirzə Ələkbər Sabirin portreti”. kağız, linoqravüra 60x44 sm Рзагулиев Алекпер Алескер оглы. “Портрет Мирзы Алекпера Сабира”. Бумага, линогравюра rzaguliyev alakbar alasgar. “portrait of Mirza alakbar sabir”. paper, linocut

Nəcəfov Fazil İmamverdi oğlu. “Sabirin motivlərinə əsasən heykəl kompozisiya”. gips, boya 87x75x45 sm najafov fazil ımamverdi oglu. “sculpture composition on motives of sabir's works”. plaster, paint Наджафов Фазиль Имамверди оглы. “Скульптурная композиция по мотивам произведений Сабира”. Гипс, краска

109.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

110.

111.

Müfidzadə Cəmil Miryusif oğlu. “Sovet Azərbaycanı” seriyası. “Parkda”. Kağız, ksiloqrafiya 16x24 sm Mufidzade Jamil Miryusif oglu. “Soviet Azerbaijan” series. “In the park”. Paper, xylography Муфидзаде Джамиль Мирюсиф оглы. Из серии “Советский Азербайджан”. “В парке”. Бумага, ксилография

Əbdülxalıq Əbdüləli oğlu. “Bizim qabaqcıllar”. Kətan, yağlı boya 200x190 sm Abdulkhalig Abdulali oglu. “Our foremost people”. Oil on canvas Абдулхалыг Абдулали оглы, “Наши передовики”. Холст, масло

Şərifzadə Sadıq Hüseyn oğlu. “İmtahandan qabaq”. Kətan, yağlı boya 150x200 sm Sharifzade Sadig Huseyn oglu. “Before the exam”. Oil on canvas Шарифзаде Садыг Гусейн оглы. “Перед экзаменом”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

112.

113.

Məmmədov Əyyub Əliağa oğlu. “Təmirdən sonra”. Kətan, yağlı boya 158x114 sm Mammadov Eyyub Aliagha oglu. “After repair”. Oil on canvas Мамедов Эйюб Алиага оглы. “После ремонта”. Холст, масло Abdullazadə Tofiq Yusif oğlu. Məmmədov Əli Əşrəf oğlu. “Mingəçevir siluetləri”. Kağız, sulu boya 30x44 sm Mammadov Ali Ashraf oglu. “Mingachevir silhouettes”. Paper, watercolor Мамедов Али Ашраф оглы. “Мингечевирские силуэты”. Бумага, акварель

“Sənaye mənzərəsi”. Karton, yağlı boya 55x70 sm Abdullazade Tofig Yusif oglu. “Industrial landscape”. Oil on cardboard Абдуллазаде Тофиг Юсиф оглы. “Промышленный пейзаж”. Картон, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Mirzəzadə Böyükağa Məşədi oğlu. “Montin qəsəbəsinə gedən yol”. Kətan, yağlı boya 118x80 sm Mirzazade Boyukagha Mеshadi oglu. “The road to the Montin settlement”. Oil on canvas Мирзазаде Беюкага Мeшади оглы. “Дорогa, идущая в поселок им. Монтинa”. Холст, масло

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

114.

115.

Tağıyev Tağı Əzizağa oğlu. “Boksitlərin yüklənməsi”. Kağız, quaş 55x36 sm Taghiyev Taghi Azizagha oglu. “Bauxite loading”. Paper, gouache Тагиев Таги Азизага оглы. “Загрузка бокситов”. Бумага, гуашь


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

116.

117.

Feyzullayev Lətif Əbdülbaqi oğlu. Mənzərə “Relslər”. Kətan, yağlı boya 200x100 sm Feyzullayev Latif Abdulbagi oglu. “Rails”. Oil on canvas Фейзуллаев Лятиф Абдулбаги оглы. “Рельсы”. Холст, масло Babayev Nazim Heybət oğlu. “SK zavodunda”. Kağız linoqravüra 45x65 sm Babayev Nazim Heybat oglu. “At the plant of the synthetic rubber”. Paper, linocut Бабаев Назим Эйбат оглы. “На заводе синтетического каучука”. Бумага, линогравюра

Babayev Nazim Heybət oğlu. “SK zavodu”. Kağız, linoqravüra 45x65 sm Babayev Nazim Heybat oglu. “At the plant of the synthetic rubber”. Paper, linocut Бабаев Назим Эйбат оглы. “На заводе синтетического каучука”. Бумага, линогравюра

Hüseynov Həbib Nəsir oğlu. Mənzərə “Sumqayıt”. Kətan, yağlı boya 100x80 sm Huseynov Habib Nasir oglu. “Sumgayit”. Oil on canvas Гусейнов Хабиб Насир оглы. “Сумгаыт”. Холст, масло


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

118.

119. Sabsay Pyotr Vladimiroviç. “Gənc rəssamın portreti”. gips 42x50x27 sm sabsay pyotr Vladimirovich. “portrait of a young artist”. plaster Сабсай Петр Владимирович. “Портрет молодого художника”. Гипс

Yaşayev Tayxun Şamayeviç. “Xəzəri fəth edənlər”. kətan, yağlı boya 280x135 sm yashayev taykhun shamayevich. “conquering the caspian sea”. oil on canvas Яшаев Тайхун Шамаевич. “Покорившие Каспий”. Холст, масло

Cabbarlı Heydər Sonqulu oğlu. “Sumqayıt”. kağız, tempera 80x56 sm Jabbarli heydar songulu oglu. “sumgayit”. paper, tempera Джаббарлы Гейдар Сонгулу оглы. “Сумгаыт”. Бумага, темпера

Salahov Məmmədnicat Qılman oğlu. “Kəşfiyyatçı İ.O.Kərimovun portreti”. Alüminium 40x35x30 sm Salahov Mammadnijat Gilman. “Portrait of the scout I.O Kеrimov” Aluminum Салахов Мамедниджат Гылман оглы. “Портрет разведчика И.О. Керимова”. Алюминий


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

120.

121.

Abdullayev Ağalar Balaxan oğlu. “Arpaçay su elektrik stansiyasında iş günü”. Kağız, sulu boya 60x80 sm Abdullayev Aghalar Balakhan oglu. “Workday at the Arpachay Hydroelectric power station”. Paper, watercolor Абдуллаев Агалар Балахан оглы. “Рабочий день на Арпачайской гидроэлектростанции”. Бумага, акварель

Abdullayev Ağalar Balaxan oğlu. “Bizim industriya” seriyası. “Neft emal edən zavod”. Kağız, sulu boya 60x80 sm Abdullayev Aghalar Balaxan oglu. “Our industry” series. “Oil Refinery”. Paper, watercolor Абдуллаев Агалар Балахан оглы.Из серии “Наша индустрия”. “Нефтеперерабатывающий завод”. Бумага, акварель

Yaşayev Tayxun Şamayeviç. “Xəzər üzərində”. Kətan,yağlı boya 280x145 sm Yashayev Taykhun Shamayevich. “On the Caspian Sea”. Oil on canvas Яшаев Тайхун Шамаевич. “На Каспии”. Холст, масло

Abdullayev Ağalar Balaxan oğlu. “Yeni daş karxanasının işlənməsi”. Kağız, sulu boya 65x86 sm Abdullayev Aghalar Balakhan oglu. “Development of the new quarry”. Paper, watercolor Абдуллаев Агалар Балахан оглы. “Разработка нового каменного карьера”. Бумага, акварель

Abdullayev Ağalar Balaxan oğlu. “Üzən ada”. Kağız, sulu boya 60x80 sm Abdullayev Aghalar Balakhan oglu. “The floating island”. Paper, watercolor Абдуллаев Агалар Балахан оглы. “Плавающий остров”. Бумага, акварель


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Axundov Nadir Səfər oğlu. “İnşaatçılar” seriyası. “Fasilə”. Kağız, linoqravüra 49x42 sm Akhundov Nadir Safar oglu. “The Builders” series. “Break”. Paper, linocut Ахундов Надир Сафар оглы. Из серии “Строители”. “Перерыв”. Бумага, линогравюра

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

122.

123.

Axundov Nadir Səfər oğlu. “İnşaatçılar” seriyası. “İsti gün”. Kağız, linoqravüra 43x43 sm Akhundov Nadir Safar oglu. “The Builders” series. “Hot day”. Paper, linocut Ахундов Надир Сафар оглы. Из серии “Строители”. “Жаркий день”. Бумага, линогравюра


125.

Eldarov Müslüm Ömər oğlu. “Neftçi portreti”. tunc 25x20x15 sm eldarov Muslum omar oglu. “the oilman portrait”. bronze Эльдаров Муслим Омар оглы. “Портрет нефтяника”. Бронза

Əhmədov Xanlar Əhməd oğlu. “Mütaliə edən neftçi”. kompozisiya. qalvanoplastika 20x19x37 sm ahmedov khanlar ahmed oglu. composition “the reading oilman”. galvanoplastics Ахмедов Ханлар Ахмед оглы. “Читающий нефтяник”. Композиция. Гальванопластика

Məmmədov Abbas Musa oğlu. Mənzərə “Abşeron dağları”. kətan, yağlı boya 100x100 sm Mammadov abbas Musa oglu. “absheron mountains”. oil on canvas Мамедов Аббас Муса оглы. “Горы Абшерона”. Холст, масло

Məmmədov Şahpələng Abbas oğlu. “Sənaye ölkəsi Azərbaycan”. kətan, yağlı boya 180x180 sm Mammadov shahpаlаng abbas oglu. “azerbaijan is an industrial country”. oil on canvas Мамедов Шахпаланк Аббас оглы. “Азербайджан - промышленная страна”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Zeynalov Hafiz Əliabbas oğlu. “Bağ evində eyvan”. Kətan, yağlı boya 85x100 sm Zeynalov Hafiz Aliabbas oglu. “İn the garden”. Oil on canvas Зейналов Хафиз Алиаббас оглы. “На даче”. Холст, масло

Mirzəzadə Böyükağa Məşədi oğlu. Natürmort “Güllər”. Karton, yağlı boya 93x60 sm Mirzazade Boyukagha Mеshadi oglu. Still life “Flowers”. Oil on cardboard Мирзазаде Беюкага Мeшади оглы. Натюрморт “Цветы”. Картон, масло

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

126.

127.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

128.

Aslanov Elçin Muxtar oğlu. “Simlər cingildəyir”. Kağız, qarışıq texnika 51.3x73 sm Aslanov Elchin Mukhtar oglu. “The wires are ringing”. Рaper, mixed media Асланов Эльчин Мухтар оглы. “Струны звенят”. Бумага, смешанная техника Hüseynov Elmas Mehdi oğlu. “Kəşfiyyatda” seriyası. “Neft daşlarında yanğın”. Kağız, linoqravüra 60x40 sm Huseynov Elmas Mehdi oglu. “At the exploration” series. “The Fire at the Oil Rocks”. Paper, linocut Гусейнов Эльмас Мехди оглы. Из серии “На разведке”. “Пожар на Нефтяных камнях”. Бумага, линогравюра

Ramazanov Məmməd Ramazan oğlu. “Qara şəhər” seriyası. “Zavod”. Kağız, qarışıq texnika. 60x40 sm Ramazanov Mammad Ramazan oglu. “Black city” series. “The Plant”. Paper, mixed media Рамазанов Мамед Рамазан оглы, Из серии “Черный город”. “Завод”. Бумага, смешанная техника

129.


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

Mehdiyev Zakir Tahir oğlu. “Qız portreti”. qranit 45x15x20 sm Mehdiyev Zakir tahir oglu. “a girl portrait”. granite Мехтиев Закир Таир оглы. “Портрет девушки”. Гранит

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

130.

131.

Bakıxanov Fuad Hüseyn oğlu. “Abşeronlu qoca”. daş 30x25 sm bakikhanov fuad huseyn oglu. “an old man from the absheron”. stone Бакиханов Фуад Гусейн оглы. “Старый абшеронец”. Камень


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

132.

133. Əliyev Baba Balababa oğlu. Mənzərə “Aylı gecə”. Kətan, yağlı boya 150x80 sm Aliyev Baba Balababa oglu. “Moonlight night”. Oil on canvas Алиев Баба Балабаба оглы. “Лунная ночь”. Холст, масло

Abdullayev Mikayıl Hüseyn oğlu. “Məscidin həyəti”. Kətan, yağlı boya 71x90 sm Abdullayev Mikayil Huseyn oglu. “The mosque courtyard”. Oil on canvas Абдуллаев Микаил Гусейн оглы. “Двор мечети”. Холст, масло

Abdullayev Mikayıl Hüseyn oğlu. “Mənzərə. Bakı”. Kətan, yağlı boya 80x65 sm Abdullayev Mikayil Huseyn oglu. “The Baku Landscape”. Oil on canvas Абдуллаев Микаил Гусейн оглы. “Бакинский пейзаж”. Холст, масло


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

Sücəddinov Qorxmaz Məmmədtağı oğlu. “Memar T.Yusifovun portreti”. gips, boya 50x50x31 sm suzhaddinov gorkhmaz Mammadtaghi oglu. “portrait of the architect t.yusifov”. plaster, paint Суджаддинов Горхмаз Мамедтаги оглы. “Портрет архитектора Т.Юсифова”. Гипс, краска

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Seyfullayev Qafar Süleyman oğlu. “Xalq rəssamı K.Xanlarovun portreti”. kətan, yağlı boya 71x90 sm seyfullayev gafar suleyman oglu. “portrait of the people’s artist of azerbaijan k.khanlarov”. oil on canvas Сейфуллаев kафар Сулейман оглы. “Портрет hародного художника Азербайджана К.Ханларова”. Холст, масло

134.

135.


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

136.

137.

Mirqasımov Mirələsgər Mirəsədulla oğlu. “Elmlər Akademiyasının ilk prezidenti Mirəsədulla Mirqasımovun portreti”. tunc, qranit 34x22x22 sm Mirgasımov Miralasgеr Mirasadulla oglu. “portrait of the first president of the academy of sciences Mirasadulla Mirgasimov”. bronze, granite Миркасимов Миралескер Мирасадулла оглы. “Портрет Первого президента Академии Наук Мирасадуллы Миркасимова”. Бронза, гранит

Qazıyev Arif Şamil oğlu. “Cərrah Tağıyevin portreti”. tunc 45x50x40 sm gazıyev arif shamil oglu. “portrait of the surgeon taghiyev”. bronze Газиев Ариф Шамил оглы. “Портрет хирурга Тагиева”. Бронза


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

138.

139.

Haqverdiyev Hüseyn Həsən oğlu. “Nərgyzyn portreti”. tunc 25x11x17 sm hagverdiyev huseyn hasan oglu. “portrait of nargiz” bronze axвердиев Гусейн Гасан оглы. “Портрет Наргиз”. Бронза

Hacıyeva Bəyim Əzizbala qızı. “1-ci sinif şagirdləri” seriyası. ”İynəcə”. kağız, linoqravüra 56x53 sm hajiyeva beyim azizbala gyzy. “first-class pupils” series. “dragonfly”. paper, linocut Гаджиева Беим Азизбала гызы. Из серии “Ученики 1-го класса”. “Стрекоза”. Бумага, линогравюра

Hacıyeva Bəyim Əzizbala qızı. “Uşaq bağçası” seriyası. “Kitab”. kağız, linoqravüra 80x60 sm hajiyeva beyim azizbala gyzy. “kindergarden” series. “book”. paper, linocut Гаджиева Беим Азизбала гызы. Из серии “Детский сад”. “Книга”. Бумага, линогравюра

Hacıyeva Bəyim Əzizbala qızı. “Tətil” seriyası. “Molbert”. kağız, linoqravüra 60x80 sm hajiyeva beyim azizbala gyzy. “holiday” series. “an easel”. paper, linocut Гаджиева Беим Азизбала гызы. Из серии “Каникулы”. “Мольберт”. Бумага, линогравюра


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Kərimova Yelena Aleksandrovna. “Qızın portreti”. karton, yağlı boya 50x35 sm kerimova yelena aleksandrovna. “portrait of the girl”. oil on cardboard Кeримова Елена Александровна. “Портрет девушки”. kартон, масло Mustafayeva Güllü Hacı qızı. “Lalə”. karton, yağlı boya 70x50 sm Mustafayeva gullu haji gyzy. “lala”. oil on cardboard Мустафаева Гюлли Гаджи гызы. “Лала”. kартон, масло Mustafayeva Güllü Hacı qızı. “Gəlinciklə qız”. kətan,yağlı boya 65x55 Mustafayeva gullu haji gyzy. “a girl with a doll”. oil on canvas Мустафаева Гюлли Гаджи гызы. “Девочка с куклой”. Холст, масло Hüseynova Elmira Mehrəli qızı. “Qızımın portreti”. ağac 60x50x40 sm huseynova elmira Mehrali gyzy. “My daughter's portrait”. Wood Гусейнова Эльмира Мехрали гызы. “Портрет дочери”. Дерево

140.

141.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

142.

143.

Səfərova Xalidə Ələkbər qızı. Natürmort “Yasəmən”. Kətan, yağlı boya 50x40 sm Safarova Xalida Alekper gyzy. Still life “Lilac”. Oil on canvas Сафарова Халида Алекпер гызы. Натюрморт “Сирень”. Холст, масло

Əliyev Baba Balababa oğlu. Natürmort “Ağ qızılgüllər”. Kətan, yağlı boya 45x35 sm Aliyev Baba Balababa oglu. “Still life with white roses”. Oil on canvas Алиев Баба Балабаба оглы. “Натюрморт с белыми розами”. Холст, масло

Səfərova Xalidə Ələkbər qızı. “Aprel”. Kətan, yağlı boya 75x52 sm Safarova Xalida Alekper gyzy. “April”. Oil on canvas Сафарова Халида Алекпер гызы. “Апрель”. Холст, масло

Səfərova Xalidə Ələkbər qızı. “Ağdam etüdləri”. Kağız, sulu boya Safarova Xalida Alakbar gyzy. “Aghdam etudes”. Paper, watercolor Сафарова Халида Алекпер гызы. “Этюды Агдама”. Бумага, акварель


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

144.

145.

Quliyev Adil Süleyman oğlu. Rafiq Zəkanın “Nərmin” uşaq kitabına illüstrasiya. Kağız, quaş 30x50 sm Guliyev Adil Suleyma oglu. Illustration for Rafik Zaka's children's book “Narmin”. Paper, gouache Гулиев Адиль Сулейман оглы. Иллюстрация к книге Рафика Зеки “Нармин”. Бумага, гуашь

Mirzəzadə Böyükağa Məşədi oğlu. “May ayı”. Kətan, yağlı boya 97x97 sm Mirzazade Boyukagha Meshadi oglu. “Month of May”. Oil on canvas Мирзазаде Беюкага Мeшади оглы. “Май месяц”. Холст, масло

Tağıyev Tağı Əzizağa oğlu. “Qız”. Kətan, yağlı boya 21x18 sm Taghiyev Taghi Azizagha oglu. “A Girl”. Oil on canvas Тагиев Таги Азизага оглы. “Девочка”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

146.

Yaşigin Valeriy Vladimiroviç . “Qaya”. Kağız, avtolitoqrafiya 70x50 Yashigin Valeriy Vladimirovich. “Rock”. Paper, autolithograph Яшигин Валерий Владимирович. “Скала”. Бумага, автолитография

Əliyev Hüseyn Əlirza oğlu. “Kür sahilində”. Kağız, sulu boya 41x56 sm Aliyev Huseyn Alirza oglu. “On Kura river bank”. Paper, watercolor Алиев Гусейн Алирза оглы. “На берегу Куры”. Бумага, акварель

147.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

148.

149.

Haqverdiyev Hüseyn Həsən oğlu. Diptix(1). “Metroda”. Kağız, qarışıq texnika 80x60 sm Hagverdiyev Huseyn Hasan oglu. Diptych (1). “In the subway”. Paper, mixed media Ахвердиев Гусейн Гасан оглы. Диптих (1). “В метро”. Бумага, смешанная техника

Qurbanov Sənan Şamil oğlu. “Miniatür motivləri”. Kağız, tuş, qələm 27.5x40 sm Gurbanov Sanan Shamil oglu. “On miniature motives”. Paper,china ink, pen Курбанов Санан Шамиль оглы. “По мотивам миниатюр”. Бумага, тушь, перо

Haqverdiyev Hüseyn Həsən oğlu. Diptix (2). “Metroda”. Kağız, qarışıq texnika 80x60 sm Hagverdiyev Huseyn Hasan oglu. Diptych (2). “In the subway”. Paper, mixed media Ахвердиев Гусейн Гасан оглы, Диптих (2). “В метро”. Бумага, смешанная техника

Haqverdiyev Hüseyn Həsən oğlu. “Yuxu”. Kağız, qarışıq texnika 70x100 sm Hagverdiyev Huseyn Hasan oglu. “Night dream”. Paper, mixed media Ахвердиев Гусейн Гасан оглы. “Сон”. Бумага, смешанная техника


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Hüseynov Əyyub Müseyib oğlu. “Günorta”. Кarton, yağlı boya 64x32 sm Huseynov Еyyub Museyib oglu. “Noon”. Oil on cardboard Гусейнов Эйюб Мусеиб оглы. “Полдень”. Картон, масло

150.

151.

Rəhmanzadə Maral Yusif qızı. “Susay”. Kağız, karandaş 25x38 sm Rahmanzade Maral Yusif gyzy. “Susay”. Paper, pencil Рехманзаде Марал Юсиф гызы. “Сусай”. Бумага, карандаш

Məmmədov Hafiz Məmməd oğlu. Mənzərə “Quba”. Kətan, yağlı boya 50x75 sm Mammadov Hafiz Mammad oglu. Landscape “Guba”. Oil on canvas Мамедов Хафиз Мамед оглы. Пейзаж “Губа”. Холст, масло

Bəhlulzadə Səttar Bəhlul oğlu. “Tarlalar və dağlar”. Kağız, tuş, qələm 100x70 sm Bahlulzade Sattar Bahlul oglu. “Fields and mountains”. Paper,china ink, pen Бахлулзаде Саттар Бахлул оглы. “Поля и горы”. Бумага, тушь, перо


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

152.

Hüseynov Rəsul İsmayıl oğlu. “Od insanları” seriyası. “Marten”. Кağız, sulu boya 50x50 sm Huseynov Rasul Ismayil oglu. “People of Fire” series. “Marten”. Paper, watercolor Гусейнов Расул Исмаил оглы. Из серии “Люди огня”. “Мартен”. Бумага, акварель

Hüseynov Rəsul İsmayıl oğlu. “Od insanları” seriyası. “Polad ağac”. Kağız, sulu boya 50x50 sm Huseynov Rasul Ismayil oglu. “People of Fire” series. “Steel tree”. Paper, watercolor Гусейнов Расул Исмаил оглы. Из серии “Люди огня”. “Стальное дерево”. Бумага, акварель

Ələsgərov Arif Məmmədhüseyn oğlu. “Doğma diyar” seriyası. “70-ci illər”. Kağız, qarışıq texnika 60x50 sm Alasgarov Arif Mammadhuseyn oglu. “Motherland” series. “The 70-s years”. Paper, mixed media Алескеров Ариф Мамедгусейн оглы. Из серии “Родимый край”. “70-е годы”. Бумага, смешанная техника

153.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

154.

155.

Ponomaryev Viktor Vasilyeviç. “Kir Azın ritmləri”. Kağız, sulu boya, qələm 48x73 sm Ponomarev Victor Vasilyevich. “Rhythms of Kir Az”. Paper, watercolor, pen Пономарев Виктор Васильевич. “Ритмы Кир Аза”. Бумага, акварель, перо

Jeqlov German Vladimiroviç. “İndustrial mənzərə” seriyası. “Lenin adına NBNZ”. Kağız, ofort 50x70 sm Jeglov German Vladimirovich. “The Industrial landscape” series. “NBNZ (The New Baku Oil Refinery) named after Lenin”. Paper, etching Жеглов Герман Владимирович. Из серии “Индустриальный пейзаж”. “Ново-Бакинский нефтеперерабатывающий завод им. Ленина”. Бумага, офорт

Muradov Rafael Həsən oğlu. Mənzərə “Şimal QRES”. Kətan, yağlı boya 100x80 sm Muradov Rafael Hasan oglu. “The Northern State District Power Station-I”. Oil on canvas Мурадов Рафаэль Гасан оглы. “Северная ГРЭС” (Государственная Районная Электростанция). Холст, масло

Jeqlov German Vladimiroviç. “Azərbaycanın industrial mənzərələri. Torpağın damarları”. Kağız, ofort 50x70 sm Jeglov German Vladimirovich. “The Industrial landscapes of Azerbaijan. Veins of the earth”. Paper, etching Жеглов Герман Владимирович. “Индустриальные пейзажи Азербайджана. Вены земли”. Бумага, офорт


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

156.

157.

Ramazanov Məmməd Ramazan oğlu. “Qara şəhər” seriyası. “Mazut anbarı”. Kağız, qarışıq texnika 60x40 sm Ramazanov Mammad Ramazan oglu. “Black city” series. “A Container with Fuel oil”. Paper, mixed media Рамазанов Мамед Рамазан оглы. Из серии “Черный город”. “Резервуар с мазутом”. Бумага, смешанная техника

Səlimov Əlisəttar Ağakəim oğlu. “Həyatın hərarəti”. Kağız, sulu boya 61x86 sm Salimov Alisattar Aghakarim oglu. “A Heat of Life”. Paper, watercolor Салимов Алисаттар Агакерим оглы. “Жар жизни”. Бумага, акварель

Səlimov Əlisəttar Ağakərim oğlu. “Gələcək şəhərin rabitə əlaqəsi”. Kağız, sulu boya 62x85 sm Salimov Alisattar Aghakarim oglu. “Communication system of the future city”. Paper, watercolor Сaлимов Алисаттар Агакерим оглы. “Связь будущего города”. Бумага, акварель


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Quliyev Oqtay Məmmədhəsən oğlu. “Milis işçiləri Şamxor HES tikintisində”. kağız, quaş 60x60 sm guliyev oktay Mammadhasan oglu. “police in construction of shamkhor hpp”. paper, gouache Гулиев Октай Мамедгасан оглы. “Сотрудники милиции на строительстве Шамхорской ГЭС”. Бумага, гуашь

158.

159.

Quliyev Oqtay Məmmədhəsən oğlu. “Milis işçiləri Şamxor HES tikintisində”. Кağız, quaş. 60x60 sm guliyev oktay Mammadhasan oglu. “police at the construction of the shamkhor hydroelectric power station”. paper, gouache Гулиев Октай Мамедгаcaн оглы. “Сотрудники милиции на строительстве Шамхорской ГЭС”. Бумага, гуашь


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Şalıgina Yevgeniya Nikolayevna. “Meşə həqiqəti”. Kağız, avtolitoqrafiya 35x45 sm Shaligina Yevgeniya Nikolayevna. “Forest truth”. Paper, autolithograph Шалыгина Евгения Николаевна. “Правда леса”. Бумага, автолитография

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

160.

161.

Haqverdiyev Səməd Yunus oğlu. “Cənub sərhədində”. Kətan, yağlı boya 100x80 sm Hagverdiyev Samad Yunus oglu. “At the Southern border”. Oil on canvas Ахвердиев Самед Юнус оглы. “На Южной границе”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

162.

Əbdürrəhmanov Nadir Qəmbər oğlu. “Sofiya”. Kağız, qarışıq texnika 13x33 sm Abdurrahmanov Nadir Gambar oglu. “Sofia”. Paper, mixed media Абдурахманов Надир Гамбар оглы. “София”. Бумага, смешанная техника

Cabbarlı Heydər Sonqulu oğlu. “Rus kəndi”. Kağız, sulu boya 64x51 sm Jabbarlı Heydar Songulu oglu. “Russian village”. Paper, watercolor Джаббарлы Гейдар Сонгулу оглы. “Русская деревня”. Бумага, акварель

163.

Cabbarlı Heydər Sonqulu oğlu. “Ov koması”. Kağız, sulu boya 60x80 sm Jabbarlı Heydar Songulu oglu. “A Hut of Hunters”. Paper, watercolor Джаббарлы Гейдар Сонгулу оглы. “Охотничья хижина”. Бумага, акварель


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Əkbərov Paşa Qəmbər oğlu. “Sənaye mənzərəsi”. Kətan, yağlı boya 100x100 sm Akbarov Pasha Gambar oglu. “The Industrial landscape”. Oil on canvas Акберов Паша Гамбар оглы. “Промышленный пейзаж”. Холст, масло

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

164.

165.

Bağırov Fikrət Bağır oğlu. “Neft daşlarındakı elektrik qaynaqçısının portreti”. Kağız, qarışıq texnika 60x61 sm Baghırov Fikrat Baghır oglu. “Portrait of an electric welder at the Oil Rocks”. Paper, mixed media Багиров Фикрет Багир оглы. “Портрет электросварщика на Нефтяных камнях”. Бумага, смешанная техника


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

166.

Dadaşov Cavanşir Əjdər oğlu. “Söhbət”. qalvanika 60x40x25 sm dadashov Javanshir ajdar oglu. “conversation”. galvanics Дадашев Джаваншир Аждар оглы. “Разговор”. Гальваника

Cabbarlı Heydər Sonqulu oğlu. “Bayıl”. kətan, yağlı boya 150x100 sm Jabbarli heydar songulu oglu. “bayil”. oil on canvas Джаббарлы Гейдар Сонгулу оглы. “Баилово”. Холст, масло

Əsgərov Akif İzzətulla oğlu. “Balerina”. tunc 30x26x20 sm asgarov akif İzzatulla oğlu. “ballerina” bronze Аскеров Акиф Иззатулла оглы. “Балерина” Бронза

167.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Tağıyev Tağı Əzizağa oğlu. “Oturan qızın rəsmi”. Kağız, sulu boya 21x14 sm Taghiyev Taghi Azizagha oglu. “The sitting girl”. Paper, watercolor Тагиев Таги Азизага оглы. “Сидящая девушка”. Бумага, акварель

168.

169.

Tağıyev Tağı Əzizağa oğlu. “Çalmalı kişi”. Kağız, sulu boya 15x12 sm Taghiyev Taghi Azizagha oglu. “A man with a turban”. Paper, watercolor Тагиев Таги Азизага оглы. “Мужчина в чалме”. Бумага, акварель


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

170.

171.

Nərimanbəyov Vidadi Yaqub oğlu. “Qədim Tiflisin mənzərəsi”. kətan, yağlı boya 80x60 sm narimanbeyov Vidadi yagub oglu. “View of the old tbilisi”. oil on canvas Нариманбеков Видади Ягуб оглы. “Вид старого Тбилиси”. Холст, масло

Abdullayeva Həyat Həmdulla qızı. “Vəcihə Səmədovanın portreti”. gips 90x70 sm abdullayeva hayat hamdulla gyzy. “portrait of Vajiha samedova”. plaster Абдуллаева Хайят Гамдулла гызы. “Портрет Ваджии Самедовой”. Гипс

Səmədova Vəcihə Əli qızı. Buzovna. karton, yağlı boya 26x53 samadova Vajiya ali gyzy. buzovna settlement. oil on cardboard Самедова Ваджия Али кызы. Поселок Бузовны. Картон, масло

Əzizov Çingiz Məmməd oğlu. Ağaçur kəndi. kağız, sulu boya 58x83 azizov chingiz Mammad oglu. aghachur village. paper, watercolor Азизов Чингиз Мамед оглы. Деревня Агачур. Бумага, акварель


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

172.

Qaryağdı Cəlal Məhərrəm oğlu. “Gənc müğənni”. gips 60x50x35 sm garyaghdı Jalal Maharram oglu. “a young singer”. plaster Карягды Джалал Магеррам оглы. “Юная певица”. Гипс

Qaryağdı Cəlal Məhərrəm oğlu. “Kamança çalan”. gips 60x50x35 sm garyaghdı Jalal Maharram oglu. “a kamancha-player”. plaster Карягды Джалал Магеррам оглы. “Играющий на кяманче”. Гипс

Kərimov Adil Əliabbas oğlu. “Türk yazıçısı Adnan Sayqunun portreti”. kətan, yağlı boya 120x65 sm kerimov adil aliabbas oglu. “portrait of aydan saigu”. oil on canvas Керимов Адил Алиаббас оглы. “Портрет Айдан Сайгу”. Холст, масло

173.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Səlimov Əlisəttar Ağakərim oğlu. “Sovet Azərbaycanı” seriyası. “Xınalıq”. Kağız, sulu boya 84x53 sm Salimov Alisattar Aghakarim oglu. “Soviet Azerbaijan” series. “Khinalyg”. Paper, watercolor Салимов Алисаттар Агакерим оглы. Из серии “Советский Азербайджан”. “Хыналыг”. Бумага, акварель

Səlimov Əlisəttar Ağakərim oğlu. “Sovet Azərbaycanı” seriyası. “Dumanlı dağlar”. Kağız, sulu boya 84x60 sm Salimov Alisattar Aghakarim oglu. “Soviet Azerbaijan” series. “Fog in mountains”. Paper, watercolor Салимов Алисаттар Агакерим оглы. Из серии “Советский Азербайджан. “Туман в горах”. Бумага, акварель

Səlimov Əlisəttar Ağakərim oğlu. “Sovet Azərbaycanı” seriyası. “Odlar yurdu”. Kağız, sulu boya 84x60 Salimov Alisattar Aghakarim oglu. “Soviet Azerbaijan” series. “Land of Fire”. Paper, watercolor Салимов Алисаттар Агакерим оглы. Из серии “Советский Азербайджан”. “Страна огней”. Бумага, акварель

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Rəhmanzadə Maral Yusif qızı. “Oğlu qayıtmayan ananın portreti”. Kağız, quaş 50x35 sm Rahmanzade Maral Yusif gyzy. “A portrait of a mother whose son hadn’t come back”. Paper, gouache Рахманзаде Марал Юсиф гызы. “Портрет матери, сын которой не вернулся”. Бумага, гуашь

174.

175.


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Bakıxanov Fuad Hüseyn oğlu. “Analıq”. kompozisiya.Mərmər 45x33x30 sm bakikhanov fuad huseyn oglu. “Maternity”. composition. Marble Бакиханов Фуад Гусейн оглы. “Материнство”. Композиция. Мрамор

176.

177.

Bakıxanov Fuad Hüseyn oğlu. "Ailə”. gips. 70x80x50 sm bakikhanov fuad huseyn oglu. “family”. plaster Бакиханов Фуад Гусейн оглы. “Семья”. Гипс


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

178.

179. Hüseynov Əyyub Müseyib oğlu. “Naxçıvan mənzərəsi”. karton,yağlı boya 70x40 sm huseynov eyyub Museyib oglu. “the of nakhchivan landscape”. oil on cardboard Гусейнов Эйюб Мусеиб оглы. “Нахчыванский пейзаж”. Картон, масло

Tağıyev Mahmud Əzizağa oğlu, Səfərova Xalidə Ələkbər qızı. “Natürmort”. karton,yağlı boya 50x35 sm taghiyev Mahmud azizagha oglu, safarova khalida alekper gyzy. “still life”. oil on cardboard Тагиев Махмуд Азизага оглы, Сафарова Халида Алекпер гызы. “Натюрморт”. Картон, масло

Əbdürrəhmanov Fuad Həsən oğlu. «Rudakinin portreti». gips 130x60x45 abdurrakhmanov fuad gasan oglu. “portrait of rudaki”. plaster Абдурахманов Фуад Гасан оглы. «Портрет Рудаки». Гипс

Xryunov Pyotr Alekseyeviç. “Fuad Əbdürrəhmanov”. Medal. Mis d-19,5 sm Xryunov pyotr alekseyevich. “fuad abdurrahmanov”. Medal.copper Хрюнов Петр Алексеевич. “Фуад Абдурахманов”. Медаль. Медь

Tağıyev Mahmud Əzizağa oğlu. “Ağdam mənzərəsi”. karton, yağlı boya 50x34 sm taghiyev Mahmud azizagha oglu. “View of aghdam”. oil on cardboard Тагиев Махмуд Азизага оглы. “Агдамский пейзаж”. kартон, масло

Abdullayev Mikayıl Hüseyn oğlu. “Güllər”. kətan, yağlı boya 52x42 sm abdullayev Mikayil huseyn oglu. “flowers”. oil on canvas Абдуллxаев Микаил Гусейн оглы. “цветы”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Seyfullayev Qafar Süleyman oğlu. “Kutaisi mənzərəsi”. Karton, yağlı boya 70x50 sm Seyfullayev Gafar Suleyman oglu. “View of Kutaisi”. Oil on cardboard Сейфуллаев Кафар Сулейман оглы. “Вид на Кутаиси”. Картон, масло

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Seyfullayev Qafar Süleyman oğlu. “Tiflis mənzərəsi”. Karton, yağlı boya 70x50 sm Seyfullayev Gafar Suleyman oglu. “ View of Tbilisi”. Oil on cardboard Сейфуллаев Kафар Сулейман оглы. “Вид Тбилиси”. Картон, масло

180.

181.

Tağıyev Mahmud Əzizağa oğlu. “Mənzərə”. Kağız, sulu boya 27x17 sm Taghiyev Mahmud Azizagha oglu. “Landscape”. Paper, watercolor Тагиев Махмуд Азизага оглы. “Пейзаж”. Бумага, акварель

Tağıyev Mahmud Əzizağa oğlu. “Mənzərə”. Karton, yağlı boya 33,5x24 sm Taghiyev Mahmud Azizagha oglu. “Landscape”. Oil on cardboard Тагиев Махмуд Азизага оглы. “Пейзаж”. Картон, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Şeçkov A.İ. “Qazma”. Kağız, linoqravüra 16x13 sm Shechkov A.I. “Drilling”. Paper, linocut Шечков А.И. “Бурение”. Бумага, линогравюра Şeçkov A.İ. “Qazma”. Kağız, linoqravüra 28x18 sm Shechkov A.I. “Drilling”. Paper, linocut Шечков А.И. “Бурение”. Бумага, линогравюра Şeçkov A.İ. “Bucurğad”. Kağız, linoqravüra 25x20.5 sm Shechkov A.I. “Gin”. Paper, linocut Шечков А.И. “Лебедка”. Бумага, линогравюра

182.

183.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

184.

185.

Şərifzadə Sadıq Hüseyn oğlu. “Etüdlər”. Karton,yağlı boya 50x24 sm Sharifzade Sadig Huseyn oglu. “Sketch”. Oil on cardboard Шарифзаде Садых Гусейн оглы, “Этюд”. Kартон, масло

Şərifzadə Sadıq Hüseyn oğlu. “Etüdlər”. Karton, yağlı boya 50x24 sm Sharifzade Sadig Huseyn oglu. “Sketch”. Oil on cardboard Шарифзаде Садых Гусейн оглы. “Этюд”. Kартон, масло

Şərifzadə Sadıq Hüseyn oğlu. “Etüdlər”. Karton,yağlı boya 50x24 sm Sharifzade Sadig Huseyn oglu. “Sketch”. Oil on cardboard Шарифзаде Садых Гусейн оглы. “Этюд”. Kартон, масло

Əliyev Famin Behbud oğlu. “Köhnə neft mədənləri”. Kətan,yağlı boya 160x130 sm Aliyev Famin Behbud oglu. “Old oil fields”. Oil on canvas Алиев Фамин Бехбуд оглы. “Старые нефтяные месторождения”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

186.

187. Əliyev Baba Balababa oğlu. “Mədəndə”. Kətan,yağlı boya 235x145 sm Aliyev Ali Balababa oglu. “At the oil field“. Oil on canvas Алиев Баба Балабаба оглы. “На промысле”. Холст, масло


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

Eldarov Ömər Həsən oğlu. “Neftçilər”. kompozisiya. ağac 130x75x55 sm eldarov omar hasan oglu. “oil workers”. composition. Wood Эльдаров Омар Гасан оглы. “Нефтяники”. Композиция. Дерево

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

188.

189.

Əliyev Famin Behbud oğlu. “Kompressorlar”. kətan,yağlı boya 75x80 aliyev famin behbud oglu. “compressors”. oil on canvas Алиев Фамин Бехбуд оглы. “Компрессоры”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

190.

191.

Vlasova Sara İvanovna. “Neftin ötürülməsi”. Kağız, tempera 34x18 sm Vlasova Sara Ivanovna. “Oil pumping”. Paper, tempera Власовa Сара Ивановна. "Перекачка нефти". Бумага, темпера

Feyzullayev Lətif Əbdülbaqi oğlu. “Fəvvarə”. Kətan,yağlı boya 300x135 sm Feyzullayev Latif Abdulbagi oglu. “Oil gusher”. Oil on canvas Фейзуллаев Лятиф Абдулбаги оглы. “Фонтан”. Холст, масло

Məmmədov Vaqif Həsən oğlu. “Böyük neft”. Kətan,yağlı boya 160x200 sm Mammadov Vagif Hasan oglu.“ Big oil”. Oil on canvas Мамедов Вагиф Гасан оглы. “Большая нефть”. Холст, масло

Vlasova Sara İvanovna. “Neft emalı”. Kağız, karandaş 19x29 sm Vlasova Sara Ivanovna. “Oil refinery”. Paper, pencil Власова Сара Ивановна. “Переработка нефти”. Бумага, карандаш


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

192.

193.

Məmmədov Əli Əşrəf oğlu. “Paltaryuyan qadın”. kağız, sulu boya 35x40 sm Mammadov ali ashraf oglu. “a Woman doing the laundry”. paper, watercolor Мамедов Али Ашраф оглы. “Стирающая девушка”. Бумага, акварель

Rəhmanzadə Maral Yusif qızı. Albom “Bakı”. kağız, rəngli avtolitoqrafiya 40x29 sm rahmanzadə Maral yusif gyzy. album “baku”. paper, colored autolithograph Рахманзаде Марал Юсиф гызы. Альбом “Баку”. Бумага, цветная автолитография

Rəhmanzadə Maral Yusif qızı. Albom “Bakı”. kağız, rəngli avtolitoqrafiya 45x30 sm rahmanzadə Maral yusif gyzy. album “baku”. paper, colored autolithography Рахманзаде Марал Юсиф гызы. Альбом “Баку”. Бумага, цветная автолитография

Rzayev Kərim Mahmud oğlu. “Neftçi”. gips,boya 125x58x38 sm rzayev kеrim Mahmud oglu. “an oil worker”. plaster, paint Рзаев Кeрим Махмуд оглы. “Портрет нефтяника”. Гипс, краска

Rəhmanzadə Maral Yusif qızı. “Gəmi”. kağız, quaş 45x35 sm rahmanzadə Maral yusif gyzy. “ship”. paper, gouache Рахманзаде Марал Юсиф гызы. “Корабль”. Бумага, гуашь


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

194.

195.

Ağayev Vaqif Xosrov oğlu. “Neftin ötürülməsi”. Kağız, karandaş 50x65 sm Aghayev Vagif Xosrov oglu. “Oil pumping”. Paper, pencil Агаев Вагиф Хосров оглы. “Перекачка нефти”. Бумага, карандаш

Ağayev Vaqif Xosrov oğlu. “Növbəyə”. Kağız, karandaş 50x65 sm Aghayev Vagif Xosrov oglu. “To the shift”. Paper, pencil Агаев Вагиф Хосров оглы. “На вахту”. Бумага, карандаш


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

196.

197.

Tağıyev Tağı Əzizağa oğlu. “Aylı gecə”. kətan,yağlı boya 62x43 sm taghiyev taghi azizagha oglu. “Moonlight night”. oil on canvas Тагиев Таги Азизага оглы. “Лунная ночь”. Холст, масло

Sücəddinov Qorxmaz Məmmədtağı oğlu. “Neftçi portreti”. alüminium 60x30x30 sm suzhaddinov gorkhmaz Mammadtaghi oglu. “portrait of an oil worker”. aluminum Суджаддинов Горхмаз Мамедтаги оглы. “Портрет нефтяника”. Алюминий

Tağıyev Mahmud Əzizağa oğlu. “Neft Emaletmə zavodunun işıqları”. kətan,yağlı boya 133x130 sm taghiyev Mahmud azizagha oglu. “oil refinery lights”. oil on canvas Тагиев Махмуд Азизага оглы. “Огни нефтеперерабатывающего завода”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

198.

199.

Hüseynov Arif Şahbaz oğlu. “Xəzərin neftçiləri” seriyası. “İş günü”. Kağız, litoqrafiya 55x80 sm Huseynov Arif Shahbaz oglu. “Caspian Oil Workers” series. “Workday”. Paper, lithograph Гусейнов Ариф Шахбаз оглы. Из серии “Нефтяники Каспия”. “Рабочий день”. Бумага, литография

Axundov Nadir Səfər oğlu. “Neftçilər”. Kətan,yağlı boya 200x120 sm Akhundov Nadir Safar oglu. “Oil industry workers”. Oil on canvas Ахундов Надир Сафар оглы. “Нефтяники”. Холст, масло

Babayev Cümşüd İbrahim oğlu. “Neftçi Qəniyevin portreti”. Kətan,yağlı boya 95x70 sm Babayev Cumshud Ibrahim oglu. “Portrait of oil worker Ganiyev”. Oil on canvas Бабаев Джумшуд Ибрагим оглы. “Портрет нефтяника Ганиева”. Холст, масло

Hüseynov Arif Şahbaz oğlu. “Xəzərin neftçiləri” seriyası. “Montajçılar”. Kağız, litoqrafiya 55x80 sm Huseynov Arif Shahbaz oglu. “Caspian Oil Workers” series. “Installers”. Paper, lithography Гусейнов Ариф Шахбаз оглы. Из серии “Нефтяники Каспия”. “Монтажники”. Бумага, литография


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

200.

201.

İbrahimov Arif Səftər oğlu. “Abşeron tikilir” seriyası. “Rezervuarlar”. Kağız, sulu boya 85x60 sm Ibrahimov Arif Saftar oglu. “Absheron is under the construction” series. “Reservoirs”. Paper, watercolor Ибрагимов Ариф Сафтар оглы. Из серии “Апшерон строится”. “Резервуары”. Бумага, акварель

Müfidzadə Cəmil Miryusif oğlu. “Estakada yanı”. Kağız,ofort, akvatinta 34x23 sm Mufidzadə Jamil Miryusif oglu. “Near the trestle”. Paper, etching, akvatinta Муфидзаде Джамиль Мирюсиф оглы. “У эстакады”. Бумага, oфорт, акватинта

İbrahimov Arif Səftər oğlu. “Neft Daşları”. Kətan,yağlı boya 70x30 sm Ibrahimov Arif Saftar oglu. “Oil rocks”. Oil on canvas Ибрагимов Ариф Сафтар оглы. “Нефтяные камни”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

202.

203.

Müfidzadə Cəmil Miryusif oğlu. “Abşeronun damarları”. Kağız, tuş, qələm 30x50 sm Mufidzadə Jamil Miryusif oglu. “The veins of the Absheron”. Paper,china ink, pen Муфидзаде Джамиль Мирюсиф оглы. “Вены Абшерона”. Бумага, тушь, перо

Müfidzadə Cəmil Miryusif oğlu. “Əjdadlarımızın məskəni”. Kağız, qarışıq texnika, monotipiya 85x49 sm Mufidzadə Jamil Miryusif oglu. “The abode of our ancestors”. Paper, mixed media, monotypy Муфидзаде Джамиль Мирюсиф оглы. "Место обитания наших предков". Бумага, смешанная техника, монотипия


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

204.

205.

Kazımov Akif Kazım oğlu. “Sisterna”. Kağız, quaş 40x60 sm Kazimov Akif Kazim oglu. “Container”. Paper, gouache Кязимов Акиф Кязим оглы. “Цистерна”. Бумага, гуашь Kazımov Akif Kazım oğlu. “Rezervuarlar”. Kağız, quaş 40x50 sm Kazimov Akif Kazim oglu. “Reservoirs”. Paper, gouache Кязимов Акиф Кязим оглы. “Резервуары”. Бумага,гуашь

Qasımov Nadir Sadıq oğlu. Mənzərə“Abşeron meşəsi”. Kətan,yağlı boya 140x150 sm Gasimov Nadir Sadig oglu. “Absheron Forest”. Oil on canvas Касумов Надир Садых оглы. “Абшеронский лес”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Rüstəmov Cahangir Mahmud oğlu. “Natürmort”. Kətan,yağlı boya 61x51 sm Rustamov Jahangir Mahmud oglu. “Still life” Oil on canvas Рустамов Джахангир Махмуд оглы. “Натюрморт” Холст, масло

206.

207.

Məmmədov Şahpələng Abbas oğlu. Natürmort “Abşeron”. Kətan, yağlı boya 130x130 sm Mammadov Shahpаlаng Abbas oglu. Still life “Absheron”. Oil on canvas Мамедов Шахпаланк Аббас оглы. Натюрморт “Абшерон”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

208.

209.

Salahov Tahir Teymur oğlu. “Abşeron məqbərəsi”. Kətan, yağlı boya 100x80 sm Salahov Tahir Teymur oglu. “The Absheron Mausoleum”. Oil on canvas Салахов Таир Теймур оглы. “Мавзолей на Абшероне”. Холст, масло Salahov Tahir Teymur oğlu. “İliç buxtası”. Karton, yağlı boya 68x58 sm Salahov Tahir Teymur oglu. “Ilyich Bay”. Oil on cardboard Салахов Таир Теймур оглы. “Бухта Ильича”. Холст, масло Salahov Tahir Teymur oğlu, “Küləkli Nardaran”. Kətan, yağlı boya 100x80 sm Salahov Tahir Teymur oglu. “Windy Nardaran”. Oil on canvas Салахов Таир Теймур оглы. “Ветреный Нардаран”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

210.

211. Bəhlulzadə Səttar Bəhlul oğlu. “Dağlar və buludlar”. Kağız, tuş, qələm 100x70 sm Bahlulzade Sattar Bahlul oglu. “Mountains and clouds”. Paper, china ink, pen Бахлулзаде Саттар Бахлул оглы. “Горы и облака”. Бумага, тушь, перо


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

212.

213.

Babayev Rasim Hənifə oğlu. “SK zavodu”. kağız, linoqravüra 46x63 sm babayev rasim hanifa oglu. “the plant of the synthetic rubber”. paper, linocut Бабаев Расим Ганифа оглы. “Завод синтетического каучука”. Бумага, линогравюра

Babayev Rasim Hənifə oğlu. “Motiv axtarışında”. orqalit, yağlı boya 90x129 sm babayev rasim hanifa oglu. “ın search for motive”. oil on cardboard Бабаев Расим Ганифа оглы. “В поисках мотива”. oргалит, масло

İsgəndərov Zeynalabdin Əli oğlu. “Rasim Babayevin heykəl portreti”. qalvanika 70x60x40 sm İsgenderov Zeynalabdin ali oglu. “a sculptural portrait of rasim babayev”. galvanics Искeндеров Зейналабдин Али оглы. “Скульптурный портрет Расима Бабаева”. Гальваника

Babayev Rasim Hənifə oğlu. Mənzərə“Neftlə qidalanmış torpaq”. Оrqalit,yağlı boya 97x126 sm babayev rasim hanifa oglu. “the soil is rich with oil”. oil on cardboard Бабаев Расим Ганифа оглы. Пейзаж “Земля, пропитанная нефтью”. Оргалит, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

214.

215.

Babayev Rasim Hənifə oğlu. “Dayanacaq”. Kağız, linoqravüra 46x52 sm Babayev Rasim Hanifa oglu. “Stopover”. Paper, linocut Бабаев Расим Ганифа оглы. “Остановка”. Бумага, линогравюра Babayev Rasim Hənifə oğlu. “Hamamlar”. Kağız, linoqravüra 41x60 sm Babayev Rasim Hanifa oglu. “Bathes”.Paper, linocut Бабаев Расим Ганифа оглы. “Бани”. Бумага, линогравюра

Babayev Rasim Hənifə oğlu. “Təcavüz”. Оrqalit, yağlı boya 195x160 sm Babayev Rasim Hanifa oglu. “Aggression”. Oil on cardboard Бабаев Расим Ганифа оглы. “Агрессия”. Оргалит, масло


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

216.

217.

Nəcəfov Fazil İmamverdi oğlu. “Dua edən qoca”. tunc, qranit 18x4 sm najafov fazil İmamverdi oglu. “a praying old voman”. bronze, granit. Наджафов Фазиль Имамверди оглы. “Молящаяся старуха”. Бронза, гранитe

Nəcəfov Fazil İmamverdi oğlu. “Portret”. tunc 49x17x26 sm najafov fazil İmamverdi oglu. “portrait”. bronze Наджафов Фазиль Имамверди оглы. “Портрет”. Бронза


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Mircavadov Mircavad Mirhəşim oğlu. “Öküzün nallanması”. Kətan,yağlı boya 76x58 sm Mirjavadov Mirjavad Mirhashim oglu. “The shoeing of the bull”. Oil on canvas Мирджавадов Мирджавад Миргашим оглы. “Подковка быка”. Холст, масло

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

218.

219.

Mircavadov Mircavad Mirhəşim oğlu. “Köhnə Bakının yanğınsöndürənləri”. Kətan,yağlı boya 130x100 sm Mirjavadov Mirjavad Mirhashim oglu. “Firefighters in old Baku”. Oil on canvas Мирджавадов Мирджавад Миргашим оглы. “Пожарники старого Баку”. Холст, масло

Mircavadov Mircavad Mirhəşim oğlu. “İstirahət”. Kətan,yağlı boya 120x100 sm Mirjavadov Mirjavad Mirhashim oglu. “Rest”. Oil on canvas Мирджавадов Мирджавад Миргашим оглы. “Отдых”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

220.

221.

Əhmədov Kamal Əhməd oğlu. “Goradil”. Kətan, yağlı boya 100x120 Ahmadov Kamal Ahmad oglu. “Goradil”. Oil on canvas Ахмедов Кямал Ахмед оглы. “Горадиль”. Холст, масло Brijatyuk Gennadi Demyanoviç. “Sakitlik”. Kətan,yağlı boya 69x105 sm Brijatyuk Gennadiy Demyanovich, “Silence”. Oil on canvas Брижатюк Геннадий Демьянович, “Тишина”. Холст, масло

Brijatyuk Gennadi Demyanoviç. “Bahar”. Kətan,yağlı boya 70x100 Brijatyuk Gennadiy Demyanovich. “Spring”. Oil on canvas Брижатюк Геннадий Демьянович. “Весна”. Холст, масло

Əhmədov Kamal Əhməd oğlu. “Goradil kəndi”. Kətan, yağlı boya 95x67 Ahmadov Kamal Ahmad oglu. “Goradil village”. Oil on canvas Ахмедов Кямал Ахмед оглы. “Деревня Горадиль”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Məmmədov İsmayıl Əsəd oğlu. “Şah İsmayıl Xətainin əsərinə illüstrasiya”. Kağız, tuş, qələm 20x13 sm Mammadov Ismail Asad oglu. “Illustration to Shah Ismail Khatai's work”. Paper,china ink, pen Мамедов Исмаил Асад оглы. “Иллюстрация к произведению шаха Исмаила Хатаи”. Бумага, тушь, перо

Məmmədov İsmayıl Əsəd oğlu. “Şah İsmayıl Xətainin əsərinə illüstrasiya”. Kağız, tuş, qələm 20x13 sm Mammadov Ismail Asad oglu. “Illustration to Shah Ismail Khatai's work”. Paper,china ink, pen Мамедов Исмаил Асад оглы. “Иллюстрация к произведению шаха Исмаила Хатаи”. Бумага, тушь, перо

Məmmədov İsmayıl Əsəd oğlu. “Şah İsmayıl Xətainin əsərinə illüstrasiya”. Kağız, tuş, qələm 20x13 sm Mammadov Ismail Asad oglu. “Illustration to Shah Ismail Khatai's work”. Paper,china ink, pen Мамедов Исмаил Асад оглы. “Иллюстрация к произведению шаха Исмаила Хатаи”. Бумага, тушь, перо

222.

223.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Nərimanbəyov Toğrul Fərman oğlu. “Bayıl yolları”. Kətan,yağlı boya 156x117 sm Narimanbеyov Toghrul Farman oglu. “The Bayil roads”. Oil on canvas Нариманбеков Тогрул Фарман оглы. “Дороги Баилово”. Холст, масло

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

224.

225.

Nərimanbəyov Toğrul Fərman oğlu. “Görüş”. Karton,yağlı boya 40x35 sm Narimanbеyov Toghrul Farman oglu. “Meeting”. Oil on cardboard Нариманбеков Тогрул Фарман оглы. “Встреча”. Картон, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

226.

Cəfərov Asəf Əlisgəndər oğlu. “Axşam”. Kətan, yağlı boya 45x35 sm Jafarov Asaf Aliskеndеr oglu. “Evening”. Oil on canvas Джафаров Асаф Алискендер оглы. “Вечер”. Холст, масло

Cəfərov Asəf Əlisgəndər oğlu. Natürmort “Balqabaq”. Kətan,yağlı boya 108x100 sm Jafarov Asaf Aliskеndеr oglu. “Pumpkin”. Oil on canvas Джафаров Асаф Алискендер оглы. “Тыква”. Холст, масло

227.

Əbdürrəhmanov Nadir Qəmbər oğlu. “Xalça toxuyan”. Kətan,yağlı boya 75x95 sm Abdurahmanov Nadir Gambar oglu. “A Carpet-weaver”. Oil on canvas Абдурахманов Надир Гамбар оглы. “Ковроткачиха”. Холст, масло

Əbdürrəhmanov Nadir Qəmbər oğlu. “Əfqan”. Kətan,yağlı boya 105x110 sm Abdurahmanov Nadir Gambar oglu. “The Afghan”. Oil on canvas Абдурахманов Надир Гамбар оглы. “Афганец”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

228.

229.

Kazımov Akif Davud oğlu. “Boz ev”. Kağız, sulu boya 60x40 sm Kazimov Akif Davud oğlu. “Grey house”. Paper, watercolor Кязимов Акиф Давуд оглы. “Серый дом”. Бумага, акварель

Ağamalov Eldar Arif oğlu. “Park”. Kətan,yağlı boya 114x116 sm Aghamalov Eldar Arif oglu. “Park”. Oil on canvas Агамалов Эльдар Ариф оглы. “Парк”. Холст, масло

Kazımov Akif Davud oğlu. “Mehmanxana pəncərəsindən”. Kağız, sulu boya 60x40 sm Kazimov Akif Davud oglu. “View from the hotel window”. Paper, watercolor Кязимов Акиф Давуд оглы. “Из окна отеля”. Бумага, акварель

Kazımov Akif Davud oğlu. “Qırmızı ev”. Kağız, sulu boya 60x40 sm Kazimov Akif Davud oglu. “Red house ”. Paper, watercolor Кязимов Акиф Давуд оглы. “Красный дом”. Бумага, акварель


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

230.

231.

Məmmədov Elçin Mehdi oğlu. “Xalça-təyyarə” İllüstrasiya. Kağız, quaş 25x20 Mammadov Elchin Mehdi oglu. Illustration to the Azerbaijani fairy tale “Magic carpet”. Paper, gouache Мамедов Эльчин Мехти оглы. Иллюстрация к азербайджанской сказке “Ковер-самолет”. Бумага, гуашь

Məmmədov Elçin Mehdi oğlu. “Paslı qılınc” İllüstrasiya. Kağız, quaş 25x30 Mammadov Elchin Mehdi oglu. Illustration to the Azerbaijani fairy tale “Rusty sword”. Paper, gouache Мамедов Эльчин Мехти оглы. Иллюстрация к азербайджанской сказке “Ржавый меч”. Бумага, гуашь

Abdullayev Həmzə Yusif oğlu. “Köhnə kənd”. Kağız, karandaş 60x70 Abdullayev Hamza Yusif oglu. “The old village”. Paper, pencil Абдуллаев Гамза Юсиф оглы. «Старая деревня». Бумага, карандаш


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

232.

Sadıqzadə Altay Oqtay oğlu. “Palma ilə mənzərə”. Kətan,yağlı boya 164x132 sm Sadigzade Altay Ogtay oglu. “Landscape with palm trees”. Oil on canvas Садыхзаде Алтай Октай оглы “Пейзаж с пальмой”. Холст, масло

Zeynalov Mir Nadir Mirəli oğlu. “Heyvanın rəngi”. Kətan,yağlı boya 100x120 sm Zeynalov Mir Nadir Mirali oglu. “A Color of quince“. Oil on canvas Зейналов Мирнадир Мирали оглы. “Цвет айвы”. Холст, масло

Sadıqzadə Altay Oqtay oğlu. “Madam Klemans”. Kətan,yağlı boya 196x130 sm Sadigzade Altay Ogtay oglu. “Madam Klemans”. Oil on canvas Садыхзаде Алтай Октай оглы. “Мадам Клеманс”. Холст, масло

233.


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

234.

235.

Vəliyev Kamal İslam oğlu. “Soyqırım”. qranit,malaxit, bürünc 52x26x44 sm Veliyev kyamal ıslam oglu. “genocide”. granite, malachite, bronze Велиев Кямал Ислам оглы. “Геноцид”. Гранит, малахит, бронза

Rüstəmov Mahmud Aslan oğlu. “Günəşin məhvi”. kağız, nitro emal 158x156 sm rustamov Mahmud aslan oglu. “destruction of the sun”. paper, nitro enamel Рустамов Махмуд Аслан оглы. “Уничтожение солнца”. Бумага, нитроэмаль

Rüstəmov Mahmud Aslan oğlu. “Milçək və velosiped”. kağız, qarışıq texnika 74x103 sm rustamov Mahmud aslan oglu. “Mosquito and bicycle”. paper, mixed media Рустамов Махмуд Аслан оглы. “Комар и велосипед”. Бумага, смешанная техника


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Məmmədov Tahir Hidayət oğlu. “Rəsm çəkən qız”. Kətan,yağlı boya 160x140 Mammadov Tahir Hidayat oglu. “The Drawing girl”. Oil on canvas Мамедов Таир Идаят оглы. “Рисующая”. Холст, масло

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

236.

237.

Abdullayev Təbriz Fətulla oğlu. “Köhnə şəhərdə küçə”. Kətan,yağlı boya 120x80 Abdullayev Tebriz Fatulla oglu. “The street in the Old City”. Oil on canvas Абдуллаев Тебриз Фатулла оглы. “Улица в Старом городе”. Холст, масло


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

238.

239.

İsgəndərov Zeynalabdin Əli oğlu. “Xocalı”. rəngli gips, poliester,qarışıq texnika 37x28x9 ıskenderov Zeynalabdin ali oglu. “khojaly”. colored plaster, polyester, mixed media Искeндеров Зейналабдин Али оглы. «Ходжалы». Крашеный гипс, полиэстер, смешанная техника

Dadaşov Namiq Əbdülxalıq oğlu. “Xocalı”. plastik 120x35x28 dadashov namig abdulxalıg oglu. “khojaly”. plastic Дадашев Намиг Абдулхалыг оглы. «Ходжалы». Пластик

Əhmədov Xanlar Əhməd oğlu. “Yaralı əsgər”. tunc 17x43x25 ahmadov Xanlar ahmad oglu. “the injured soldier”. bronze Ахмедов Ханлар Ахмед оглы. «Раненый солдат». Бронза


azərbaycan dövlət rəsm qalereyası

Əmrahov Emar Kamal oğlu. «İkiləşmə». kətan,yağlı boya 150x85 amrahov emar kamal oglu. «duality». oil on canvas Амрахов Эмар Кямал оглу. «Двойственность». Холст, масло

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

240.

Sadıqzadə Altay Oqtay oğlu. “Lu.77”. Metal, emal 270x110x110 sadigzade altay ogtay oglu. “lu.77”. Metal, enamel Садыхзаде Алтай Октай оглы. «Лу.77». Металл, эмаль

241.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Babayev Nazim Heybət oğlu. “Çağırışçıların xoru”. Kətan,yağlı boya 160x160 Babayev Nazim Heybat oglu. “Callers' Choir”. Oil on canvas Бабаев Назим Эйбат оглы. “Хор призывников”. Xолст, масло

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

242.

243.

Ağayev Gündüz Malik oğlu. “Kəsim”. Kətan,yağlı boya 100x150 Aghayev Gunduz Malik oglu. “Cutting.” Canvas, oil paint Агаев Гюндуз Малик оглы. “Режу”. Xолст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

244.

245.

Eldarova İrina Nikolayevna. Adsız. Kətan, yağlı boya 120x105 sm Eldarova Irina Nikolayevna. No title. Oil on canvas Эльдарова Ирина Николаевна Без названия. Холст, масло

Eldarov Müslüm Ömər oğlu. “Gedən”. Kətan,yağlı boya 110x100 sm Eldarov Muslim Omar oglu. “A Going man”. Oil on canvas Эльдаров Муслим Омар оглы. “Идущий”. Холст, масло

Eldarova İrina Nikolayevna. “Hissiyat”. Kətan,yağlı boya 120x105 sm Eldarova Irina Nikolayevna. “Anticipation”. Oil on canvas Эльдарова Ирина Николаевна. “Предчувствие”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Kazımov Abbas Ələsgər oğlu. Triptix “Tısbağa ailəsi”. Kətan,akril 60x80 sm Kazimov Abbas Alesger oglu. Triptych “A Turtle family”. Acrylic on canvas Кязимов Аббас Алескер оглы. Триптих “Семейство черепах”. Холст, акрил

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

246.

247.

Kazımov Abbas Ələsgər oğlu. Triptix “Tısbağa ailəsi”. Kətan,akril 60x80 sm Kazimov Abbas Alesger oglu. Triptych “A Turtle family”. Acrylic on canvas Кязимов Аббас Алескер оглы. Триптих “Семейство черепах”. Холст, акрил


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

248.

249.

Həşimov Fikrət Məmməd oğlu. “ İllər keçir”. Kətan, yağlı boya 125x110 Hashimov Fikret Mammad oglu. “Years go by”. Oil on canvas Кашимов Фикрет Мамед оглы. “Годы проходят”. Холст, масло

Qulamov Fərman Səməd oğlu. “Günaydın”. Orqalit, yağlı boya 87x153 Gulamov Farman Samad oglu. “Good morning”. Orgalit, oil paint Гуламов Фарман Самед оглы. “Доброе утро”. Oргалит, масло

İsmayılov Rəşid Məhərrəm oğlu. “Araba”. Kətan,yağlı boya 100x80 Ismayilov Rashid Maharram oglu. “Cart”. Canvas, oil paint Исмаилов Рашид Магеррам оглы. "Телега". Xолст, масло

Brijatyuk Gennadi Demyanoviç. “Mərdəkanda payız”. Kətan,yağlı boya 125x105 sm Brijatyuk Gennadiy Demyanovich. “Autumn in Mardakan”. Oil on canvas Брижатюк Геннадий Демьянович. "Осень в Мардакянах". Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

250.

251.

Ağayev Faiq Əliseyid oğlu. “Natürmort”. Kətan,yağlı boya 100x80 sm Aghayev Faik Aliseyid oglu. “Still life”. Oil on canvas Агаев Фаик Алисеид оглы. “Натюрморт”. Холст, масло

Qurbanov Eldar Hacıbaba oğlu. “Yanğınsöndürən şiti”. Kətan,yağlı boya 180x100 sm Gurbanov Eldar Hajibaba oglu. “Fire prevention Board“. Oil on canvas Курбанов Эльдар Гаджибаба оглы. “Пожарный щит”. Холст, масло

Ağayev Faiq Əliseyid oğlu. “Natürmort”. Kətan,yağlı boya 79x70 sm Aghayev Faik Aliseyid oglu. “Still life”. Oil on canvas Агаев Фаик Алисеид оглы. “Натюрморт”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

252.

Babayev Elnur Rasim oğlu. “Əşrəf Muradın portreti”. Orqalit,yağlı boya 120x85 sm Babayev Elnur Rasim oglu. “Portrait of Ashraf Murad”. Oil on cardboard Бабаев Эльнур Расим оглы. “Портрет Ашрафа Мурада”. Oргалит, масло

Haqverdiyeva Yelena Rafailovna. “Absolyut”. Kətan,yağlı boya 110x128 sm Akhverdiyeva Yelena Rafailovna. “Absolute”. Oil on canvas Ахвердиева Елена Рафаиловна. “Абсолют”. Холст, масло

Əlimirzəyev Əliyar Əlimirzə oğlu. “Kəpənək satan”. Kətan,yağlı boya 124x124 sm Alimirzayev Eliyar Alimirza oglu. “The Butterflies seller”. Oil on canvas Алимирзоев Эльяр Алимирза оглы. “Продавец бабочек”. Холст, масло

253.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Nərimanbəyova Əsmər Toğrul qızı. “Məhəbbət”. Kətan, yağlı boya 110x100 Narimanbеyova Asmar Toghrul gyzy. ”Love”. Oil on canvas Нариманбекова Асмар Тогрул кызы. “Любовь”. Холст, масло

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Hüseynov Zakir Ağaxan oğlu. “Mənzərə”. Karton, yağlı boya 62x40 sm Huseynov Zakir Aghakhan oglu. “Landscape”. Oil on cardboard Гусейнов Закир Агахан оглы. “Пейзаж”. Картон, масло

Hüseynov Zakir Ağaxan oğlu. “Təndir”. Kətan,yağlı boya 80x100 sm Huseynov Zakir Aghaxan oglu. “Tandir”. Oil on canvas Гусейнов Закир Агахан оглы. “Тендир”. Холст, масло

254.

255.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

256.

257.

Rəsulov Fərid Namiq oğlu. “Adsız”. Kətan, yağlı boya 180x130 sm Rasulov Farid Namig oglu. No title. Oil on canvas Расулов Фарид Намиг оглы. Без названия. Холст, масло

Yusifov Adil Dursun oğlu. “Yaddaş”. Kətan, yağlı boya 130x90 sm Yusifov Adil Dursun oglu. “Memory”. Oil on canvas Юсифов Адил Дурсун оглы. “Память”. Холст, масло

Rəsulov Fərid Namiq oğlu. “Böyük çaydan”. Kətan,yağlı boya 160x140 sm Rasulov Farid Namig oglu. “A Big kettle”. Oil on canvas Расулов Фарид Намиг оглы. “Большой чайник”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

258.

259.

Hüseynov Elmas Mehdi oğlu. “Planetlərin paradı”. Kağız, qarışıq texnika 70x50 sm Huseynov Elmas Mehdi oglu. “A Parade of planets”. Paper, mixed media Гусейнов Эльмас Мехти оглы. “Парад планет”. Бумага, смешанная техника

Əzizov Arif Möhübalı oğlu. “Zaqatala mənzərəsi”. Kağız, qarışıq texnika 40x60 sm Azizov Arif Mohubali oglu. “Zagatala landscape”. Paper, mixed media Азизов Ариф Мохубали оглы. “Пейзаж Загаталы”. Бумага, смешанная техника


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Nəcəfov Niyaz Təyyar oğlu. “Aclıq”. Kətan,yağlı boya 70x65 sm Najafov Niyaz Tayyar oglu. “Starvation”. Oil on canvas Наджафов Нияз Тайар оглы. “Голод”. Холст, масло

Nəcəfov Niyaz Təyyar oğlu. “İnsanlar-qarşıdurma”. Kətan, yağlı boya 90x85 sm Najafov Niyaz Tayyar oglu. “People-confrontation”. Oil on canvas Наджафов Нияз Тайар оглы. “Люди-противостояние”. Холст, масло

Nəcəfov Niyaz Təyyar oğlu. “Pəncərə”. Kətan, yağlı boya 190x160 sm Najafov Niyaz Tayyar oglu. “Window”. Oil on canvas Наджафов Нияз Тайар оглы. “Окно”. Холст, масло

260.

261.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Rüstəmova Naira Raşitovna. “Səkkizinci gün”. Kətan, yağlı boya 86x100 sm Rustamova Naira Rashidovna. “The Eighth day”. Oil on canvas Рустамова Наира Рашидовна. “Восьмой день”. Холст, масло

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

262.

263.


265.

a

p

p

l

i

e

d

a

r

t

s

.

tətbiqi sənət.

д е к о р а т и в н о - п р и к л а д н о е

и с к у с с т в о .


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

266.

267.

M

üasir Azərbaycan dekorativ-tətbiqi sənətinin kökləri qədim dövrlərə gedib çıxır. Dulusçuluq məmulatları, metalın bədii emalı (silah, qab-qacaq, zinət əşyaları və s.), ağac üzərində bədii oyma, xalçaçılıq və müxtəlif növ parça istehsalı, ipəkçilik və ipək üzərində naxış-bütün bunlar sadəcə Azərbaycan xalqının zəngin mədəni irsinin tərkib hissələri deyil. Bəşəriyyətin yarandığı vaxtlardan Azərbaycan ərazisində formalaşmış bütün bu sənət növlərinin yüzilliklər boyu inkişaf etməsinə və təkmilləşməsinə iqlim və təbii şərait, eləcə də ulu babaların həyat tərzi təkan vermişdir. Azərbaycana gəlmiş və yerli ustaların əl işlərini heyranlıqla vəsf etmiş tacir və səyyahların xatirələri tarixin yaddaşında heç də az yer tutmur. Elə buna görə də təəccüblü deyil ki, bu gün Azərbaycan dekorativ-tətbiqi sənəti formaların, materialların, rəng və naxışların müxtəlifliyi ilə fərqlənir. Rəssamlar kimi yaradıcılığın bu sahəsində çalışan xalq ustaları da özündə funksional və estetik keyfiyyətləri ideal şəkildə uzlaşdıran və ehtiva edən əsrlərlə cilalanmış formaları eyni səviyyədə tətbiq etməkdə davam edirlər. Lakin, qeyd etməliyik ki, müasir Azərbaycan tətbiqi sənəti bir canlı kimi təkcə əsrlərlə yaşı olan ənənələri bir müqəddəs anlayış olaraq yad etmir, həmçinin müasir dövrün çağrışlarına həssaslıqla reaksiya verir. Başqa heç bir müasir incəsənət növü insanla, onun həyat mühiti ilə, rəssamların məhz həmin mühiti nəcibləşdirmək, məqsədilə yaratdıqları nümunələrlə bu əsərlər qədər sıx əlaqəli deyil, onlar qədər çulğalaşmamışdır. Özü də burada söhbət təkcə estetik təsirdən getmir. Əsrlər boyu hasilə gəlmiş formalar, onların naxış zənginliyi olduqca yüksək dərəcədə ritual mahiyyət qazanmışdır. Azərbaycan gəbə və xalılarında, digər xalça məmulatlarında, saxsı və mis qablarda, silah və zərgərlik incəsənəti nümunələri olan zinət əşyalarında ornament sistemi elementar həndəsi naxışlardan başlayaraq getdikcə əlavə detallarla böyüyərək, bitki və heyvan motivləri ilə zənginləşib genişlənərək inkişaf etmiş, daha da mürəkkəbləşmiş, son nəticədə rəmz və işarələrin vahid dilini əmələ gətirmişdir. Təkcə öz peşə bacarıqlarını deyil, həm də insan həyatını onsuz təsəvvür etmək mümkün olmayan, əsas mənəvi və mədəni dünyamızın tərkib hissəsi olan həmin gizli bilikləri də nəsillərdən-nəsillərə ötürən mahir xalq ustaları bu dili yaxşı anlayır. Xalqın müdrikliyi-uzunmüddətli, zəngin həyat təcrübəsi ilə əldə edilmiş dərin məna bu dildə ifadə olunur. Tətbiqi incəsənətin ənənəvi növləri ilə işləyən müasir rəssamlar da bədii dilin, yaxud texnologiyaların yeniləşməsinə cəhd göstərərkən sanki məyus olaraq, yenidən və təkrarən təbiətin əvvəlcədən “nəzərdə tutduğu” gözəlliyi əks etdirən, parçaların və tamın zərgər dəqiqliyi ilə hesablanmış tənasübü üzərində qurulan və harmoniyanın “ərazisini” tərk etməyən, artıq sınanmış və dəfələrlə “səsləndirilmiş” motivlərə qayıdırlar. Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyasının fondlarında 130-dan artıq adda dekorativ-tətbiqi sənət əsərləri saxlanılır. Burada çini, saxsı, şüşə, ağac, metal, xalça və xalça məmulatları, kəlağayı və batik, nəhayət zərgərlik məmulatlarının bədii ifadəsi ən yeni texnologiyaların, məsələn, poliester, mis və akril rənglərin ahənginə əsaslanan müasir installyasiya kimi növ və materiallar nümayiş olunur. Geniş yayılmış texnika çərçivəsində yaradılan və tarixən oturuşmuş forma yaradılması və dekor prinsipləri üzərində qurulan işlər burada bu mövzu lokusu üçün xarakterik olan yenilənmiş oxuma, eləcə də bədii ifadə dilinin yenilənməsi, ənənəvi növlər daxilində yeni həllərin tapılması və tətbiqi üçün göstərilən maraqlı cəhdlərlə yanaşı gedir.

Kərimov Lətif Hüseyn oğlu. “Dekorativ rəsm”. Kağız, sulu boya 32x22 Kerimov Latif Huseyn oglu. “Decorative drawing”. Paper, watercolor Керимов Лятиф Гусейн оглы. “Декоративный рисунок”. Бумага, акварель

Kitabda yuxarıda sadalananların yalnız ayrı-ayrı nümunələri təqdim olunur. Az olmasına baxmayaraq bu nümunələr Azərbaycan rəssamlarının formal və bədii axtarışlarının çoxcəhətli olması barədə fikir yürütməyə imkan yaradır. Məsələn, batik texnikasında yaradılmış “İçərişəhər” pannosunda müəllif (Arif İbrahimov) Bakı qalasının görünüşünün ümumi qəbul edilmiş oxunuşundan-Azərbaycan rəngkarlıq və qrafika əsərlərində son dərəcə məhşur olan motivdən tamamilə imtina edib. Bu Bakının, Azərbaycanın, Azərbaycan xalqının açıq səma altında əvəzsiz muzeyinin mənsubluq hissini müəllif sırf formal


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

268.

269.

Batik texnikası ilə yaradılmış və mütləq diqqətə layiq olan daha bir işi göstərə bilərik. Bu, İnna Kostinanın “Simurq” kompozisiyasıdır. Öz-özlüyündə bu obraz heç də birmənalı deyil.

Əfqanlı Bədurə Məlik qızı. “Azərbaycan milli bəzək əşyasının eskizi. Azərbaycan milli kostyumuna əlavə”. Kağız, quaş 14x18 sm Afganli Badura Malik gyzy. “Sketch for the Azerbaijani national adornment. Addition to the Azerbaijani national costume”. Paper, gouache Афганлы Бадура Мелик гызы. “Эскиз национального украшения Азербайджана. Дополнение к азербайджанскому национальному костюму”. Бумага, гуашь Əfqanlı Bədurə Məlik qızı. “Azərbaycan milli bəzək əşyasının eskizi. Azərbaycan milli kostyumuna əlavə”. Kağız,quaş 20x28 sm Afganli Badura Malik gyzy. “Sketch for the Azerbaijani national adornment. Addition to the Azerbaijani national costume”. Paper, gouache Афганлы Бадура Мелик гызы. “Эскиз национального украшения Азербайджана. Дополнение к азербайджанскому национальному костюму”. Бумага, гуашь Əfqanlı Bədurə Məlik qızı. “Azərbaycan milli bəzək əşyasının eskizi. Azərbaycan milli kostyumuna əlavə”. Kağız, quaş 30x42 sm Afganli Badura Malik gyzy. “Sketch for the Azerbaijani national adornment. Addition to the Azerbaijani national costume”. Paper, gouache Афганлы Бадура Мелик гызы. “Эскиз национального украшения Азербайджана. Дополнение к азербайджанскому национальному костюму”. Бумага, гуашь

ifadə vasitələri ilə çatdırır. Rənglərin işıq salınan ahəngi romantik əhval yaradır. Şirvanşahlar sarayının memarlıq formalarının təqdim olunmasında güclə hiss olunan kubik xarakter tezliklə müstəvi üzərində həndəsiliyə keçir və bunula da bütün təsvirin keçici xarakterini təsdiq edir. İçərişəhərin təklif olunan görkəmi xəyala, milli mədəniyyətin müxtəlif “dəyərlərini”-müqəddəsləşmiş Azərbaycan memarlıq abidələrinin üzlüklərindəki naxışların həm sadəliyi, həm də mürəkkəbliyi ilə adamı heyran qoyan, eyni zamanda Şirvan-Abşeron memarlıq məktəbinin tikililərinin bununla ahəng yaradan, ifadə tərzi bütövlükdə həcmlərin nisbətinin və hörgünün keyfiyyətinin mütənasiblik və harmoniyasına söykənən formaları və nəhayət orta əsrlər Azərbaycan miniatür sənətinə xas nüanslar üzərində qurulmuş olduqca zərif rəng çalarları dünyasını vahid bir çələngdə birləşdirən gözəl yuxuya bənzəyir. Bütün bunlar hamıya yaxşı tanış olan obrazların tamamilə yeni səsləşməsinə nail olmuş rəssamın Azərbaycan mədəniyyətinin qədim ənənələrinə də, məhşur motivlərə də fərdi, yaradıcı münasibətindən xəbər verir. İşin kvadrat formatı artıq öz-özlüyündə sanki “bəli, illər gedir, ancaq İçərişəhər əvvəlkitək cavandır və onun daxilində həyat necə irəliləyirdisə, eləcə də davam edir və öz yolu ilə gedəcəkdir” fikrini əyani surətdə təsdiq edərək stabillik, rahatlıq, əbədiyyət hissi yaradır.

Bir çox xalqların və ölkələrin əsatirlərinə məxsus olan, hər şeydən əvvəl fars mədəniyyəti kontekstində baxılan, sonralar onlardan türk xalqlarına, skiflərə, sarmatlara, hətta, slavyanlara da keçən əfsanədə Simurq adətən it başı və pəncələri olan, bədəni balıq pulları ilə örtülmüş fantastik qanadlı məxluq kimi təsvir olunur ki, bu da onun yerdə, suda və havada hökmran olduğuna işarədir. Bilik ağacının budaqlarında yaşayan ölməz quş-Simurq haqqında rəvayətlərdə bir qayda olaraq qırqovul və tovuz quşunun lələklərinin parıltısını kölgədə qoyan parlaq lələkləri ilə qeyd olunur. Simurqa şəfa vermək, sağaltmaq qabiliyyəti verilib, bəzən o, taleləri həll edir və onun ölməz olduğu göstərilir. Simurq obrazı sufizmdə də var, burada o, ilahi mahiyyət barədə bilikləri olan kamil insanı simvolizə edir. Fars dilindən birbaşa tərcümədə “otuz quş” mənası verən bu obraz tez-tez birləşmək, idrak və hər şeydən əvvəl özünü dərk etmə rəmzi kimi çıxış edir. İ.Kostinanın təfsirində qadın obrazında verilmiş şahanə quş qızılla işlənmiş totem işarə və rəmzləri ilə örtülmüş geyimə bürünüb. Pannonun heyrətamiz koloriti var. Fondakı qaynar al qırmızı rənghakimiyyət rəmzi paltarların soyuq mavi-bənövşəyi çalarları ilə bir ahəngdə xüsusi Şərq üslubunu xatırladır, eyni zamanda qorxudan və cəlb edən sirrin mövcudluğunu göstərir. Xanım rəssamın qanadları par-par yanan sinkretik varlığın qəbul edilmiş ənənəvi simasını şəkilləndirmək yolu ilə getməməsi əlamətdardır, diqqəti qabarıq şəkildə cəlb edir, lakin onun yaratdığı obrazda da həmin obrazın müxtəlif mədəniyyətlərdə ifadə etdiyi mövzu, ahəng, çalarlarların bütün polifoniyası canlanır. Milli ənənələrin interpretasiyasının maraqlı nümunələrindən biri Salxab Məmmədov və Eldar Əhmədovun “Azərbaycan-cəbhəyə” pannosudur. Burada Azərbaycan xalçasının təsviri metal döymə texnikasında canlandırılır. Girix (islam memarlığında və dekorativ-tətbiqi sənətində ən çox yayılmış naxışlardan biri) formasında olan iki medalyondan ibarət mərkəzi sahə Bakının tarixi memarlıq obrazlarını-İçərişəhər memarlıq abidələrini müasir Bakının hamıya yaxşı məlum olan sənaye tikililəri ilə üz-üzə qoyur.

Nərimanova Qızqayıt Abuş qızı. “Günəş”. Dekorativ boşqab. Fayans, qlazur D-35 Narimanova Gizgayit Abush gyzy. “Sun”. Decorative plate. Faience, glaze Нариманова Гызгаит Абуш гызы. “Солнце”. Декоративная тарелка. Фаянс, глазурь


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Xudaverdiyev Ələkbər Məhərrəm oğlu. “Şərq qadını”. Şamot H-30 Khudaverdiyev Alakbar Maharram oglu. “The Eastern woman”. Chamotte Худавердиев Алекбер Маггерам оглы. “Восточная женщина”. Шамот

Salahova Alagöz Tahir qızı. Dekorativ boşqab “Dolçalarla natürmort”. Keramika, qlazur D-36 sm Salahova Alagez Tahir gyzy. “Still life with the jugs”. Decorative plate. Ceramics , glaze Салахова Алагез Таир гызы. “Натюрморт с кувшинами”. Декоративная тарелка. Керамика, глазурь

Salahova Alagöz Tahir qızı. Dekorativ boşqab. Fayans, qlazur D-35 sm Salahova Alagez Tahir gyzy. Decorative plate. Faience, glaze Салахова Алагез Таир гызы. Декоративная тарелка. Фаянс, глазурь

Xəlilzadə Zarema Vasif qızı. “Meyvələr”. Dekorativ boşqab. Keramika, qlazur D-30 Khalilzade Zarema Vasif gyzy. “Fruits”. Decorative plate. Ceramics, glaze Халилзаде Зарема Васиф гызы. “Фрукты”. Декоративная тарелка. Керамика, глазурь

270.

271.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

272.

273.

İsmayılov Rauf Əbdülhüseyn oğlu. “Çılğın”. Yun,keçə 300x100 Ismayilov Rauf Abdulhuseyn oglu. “The Hot-tempered”. Wool, felt Исмайлов Рауф Абдулгусейн оглу. “Вспыльчивый”. Шерсть, войлок

Rəsulov Fərid Namiq oğlu. Adsız. Plastik kütlə, xrom 72x41; 42x10 sm Rasulov Farid Namig oglu. No title. Plastic mass, chrome Расулов Фарид Намиг оглы. Без названия. Пластиковая масса, хром

Rəsulov Tahir Qasım oğlu. “Qızıl payız”. Dekorativ vazalar. Şüşə H-51;52;37 Rasulov Tahir Gasim oglu. “Golden Autumn”. Decorative vases. Glass Расулов Таир Гасым оглу. “Золотая осень”. Декоративные вазы. Cтекло

Burada təqdim olunmuş işlərin hər biri tamaşaçıda sonsuz assosiasiya, düşüncələr, emosiyalar silsiləsi doğurur. Belə ki, Ülviyyə Əliyevanın “Konsolidasiya” qobeleni incəsənətin bu növü üçün çox xarakterik olan sırf dekorativ ifadəliliyini itirmədən avanqard rəngkarlıq stilistikasına meyl edir. Al-əlvan şaquli modulların dəqiq ritmi son nəticədə hansısa “həyat düsturu” əmələ gətirərək adamı yerindən oynadır. Qarşımızdakı qüdrətli enerjiyə yoluxmuş hansısa mahiyyət, mətləb, plazmoiddir. Sanki daxildəki ağzı bağlı dinamika indicə “partlayacaq”, sonadək sıxılmış yay kimi atılacaq. Şamotdan hazırlanmış “Yaddaş” konseptual kompozisiyası (Lalə İsgəndərzadə) elə bil tamaşaçıların gözləri qarşısında yanıb külə dönən və yenidən yeni məzmunla-“çip”lərlə, hisslərin, emosiyaların, nə vaxtsa başımıza gələn, lakin hələ də psixi həyatımızın vacib parçaları olan hadisələrin laxtalanmış qırıntıları ilə “dolan” qəlib obrazı yaradır... Azərbaycan incəsənətində ən çox sevilən və son dərəcə populyar olan motiv nar kolu, yaxud meyvəsidir. Nar ağacının dünyanın bir çox regionlarında bitməsinə baxmayaraq Azərbaycanda xüsusi məhəbbətlə sevilir və böyük şöhrətə malikdir. Deyilənə görə bu bitkinin bütün mövcud sortlarına yalnız Azərbaycanda rast gəlmək olar. Azərbaycan rəssamlarının əsas obrazlarından biri də nar olan natürmortlarının sayı-hesabı yoxdur. Azərbaycan mətbəxinin çoxsaylı xörəklərində də nar dənələrinə və nar şirəsinə xüsusi yer ayrıldığı aydın məsələdir və bu barədə ayrıca danışmağa ehtiyac yoxdur. Bu yaqut kimi bərq vuran elastik və kövrək, lakin həm də qüvvətli və gözəl meyvə hələ təkcə zahiri əlamətlərinə görə belə dekorativ-tətbiqi incəsənət ustalarının diqqətini şübhəsiz ki, çəkməyə bilməz. Qalereyanın kolleksiyasında məhz mərkəzi formayaradan və obraz rolu ayrılmış xeyli belə iş-dekorativ saxsı kompozisiyalar, bəzəkli nimçələr, şüşə güldanlar, zərb nümunələri, zərgərlik məmulatları var. Elə buradaca Nicat Qocamanlının irihəcmli dekorativ kompozisiyasını qeyd etmək yerinə düşərdi. Bu əsərdə Azərbaycanın haqqında söhbət açdığımız bu sevimli meyvə xəzinə kimi təsvir olunur: narın kub şəkilli forması tən yarıya bölünüb və ayrı-ayrı dənələr “Sim-sim” mağarasının qiymətli daşları kimi onun bətnindən “dığırlanaraq” qırağa düşür.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

274. 274

275.

Kərimov Lətif Hüseyn oğlu. “Göygöl” xalçasına eskiz. Kağız, quaş 36.5x23.5 Kerimov Latif Huseyn oglu. Sketch for the “Geygel” carpet. Paper, gouache Керимов Лятиф Гусейн оглы. Эскиз ковра “Гёй-гёль”. Бумага, гуашь

Kərimov Lətif Hüseyn oğlu. “Dekorativ rəsm”. Kağız, sulu boya 32x22 Karimov Latif Huseyn oglu. “Decorative drawing”. Paper, watercolor Керимов Лятиф Гусейн оглы. “Декоративный рисунок”. Бумага, акварель

Kərimov Lətif Hüseyn oğlu. “Dekorativ rəsm”. Kağız, sulu boya 32x22 Karimov Latif Huseyn oglu. “Decorative drawing”. Paper, watercolor Керимов Лятиф Гусейн оглы. “Декоративный рисунок”. Бумага, акварель

Kərimov Lətif Hüseyn oğlu. “Dekorativ rəsm”. Kağız, sulu boya 32x22 Karimov Latif Huseyn oglu. “Decorative drawing”. Paper, watercolor Керимов Лятиф Гусейн оглы. “Декоративный рисунок”. Бумага, акварель


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

276.

277.

Kərimov Lətif Hüseyn oğlu. “Dekorativ rəsm”. Kağız, sulu boya 32x22 Karimov Latif Huseyn oglu. “Decorative drawing”. Paper, watercolor Керимов Лятиф Гусейн оглы. “Декоративный рисунок”. Бумага, акварель

Kərimov Lətif Hüseyn oğlu. “Dekorativ rəsm”. Kağız, sulu boya 32x22 Karimov Latif Huseyn oglu. “Decorative drawing”. Paper, watercolor Керимов Лятиф Гусейн оглы. “Декоративный рисунок”. Бумага, акварель

Kərimov Lətif Hüseyn oğlu. “Dekorativ rəsm”. Kağız, sulu boya 32x22 Karimov Latif Huseyn oglu. “Decorative drawing”. Paper, watercolor Керимов Лятиф Гусейн оглы. “Декоративный рисунок”. Бумага, акварель


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Əliyev Fərman Nəriman oğlu. “Günəbaxanlar”. Batika 50x110 sm Aliyev Farman Nariman oglu. “Sunflowers”. Batiс Алиев Фарман Нариман оглы. “Подсолнухи”. Батик

Qalereyanın dekorativ-tətbiqi sənət fondunda 100-ə yaxın müəllifin əsərləri toplanıb. Ancaq elə sənətkarlar var ki, onların adlarını çəkməmək olmaz. Çünki bu adlar Azərbaycan mədəniyyətinin korifeyləridir, təkcə incəsənət sahəsində deyil, Azərbaycanın tarixində də əhəmiyyətli şəxslərdir. Onlardan biri əfsanəvi Azərbaycan xalçaçı alimi, bənzərsiz, orijinal xalçalar müəllifi, Azərbaycan muğamının parlaq və mahir bilicisi Lətif Kərimovdur. Deyirlər ki, o, kifayət qədər savadlı olmayan və qeydlər aparmaqda çətinlik çəkən tələbələrinin toxuculuq texnologiyalarını yaxşı yadda saxlaması üçün onlara lirik qoşmalar yazırmış. Lətif Kərimov xalçalarla yanaşı zərgərlik məmulatları üzərində uğurla işləmiş, ağac üzərində oyma ilə, binaların interyerlərinin dekorativ tərtibatı ilə də məşğul olmuşdur. Xalıların ornamental sisteminin yenilənməsində onun rolunu qiymətləndirməmək çətindir. Ancaq onun Vətən qarşısında ən böyük xidməti ondan ibarətdir ki, çoxillik böyük zəhməti sayəsində o, Azərbaycan xalçaçılıq məktəbinin əsas meyarlarını formalaşdırmış, bununla da dünya muzeylərində dumanlı şəkildə “fars”, “Şərq”, yaxud “Qafqaz” xalısı adı ilə saxlanılan gəbələrimizin 90 faizinə “öz milliyəti”ni qaytarmışdır. Lətif Kərimovun bu bölmədə saxlanılan əl işləri onun kolorist və ornamentalist istedadının nə qədər misilsiz və nadir olduğu barədə fikir söyləməyə əsas verir. XX əsr Azərbaycan mədəniyyətinin olduqca vacib simalarından biri də bütün yaradıcı həyatını Azərbaycan kinosuna, teatrına, rəqsinə həsr etmiş Bədurə Əfqanlıdır. B.Əfqanlının yaratdığı və bu gün Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyasının fondlarında saxlanılan geyim eskizləri arasında zərgərlik-zinət əşyalarının da eskizləri var. Əsrlər boyu oturuşmuş formalar arasındakı incə əlaqə burada ənənəvi motivlərin fərdi müəllif interpretasiyaları ilə üzvi şəkildə çulğalaşır. Varisliyin, milli mədəniyyətin “genetik kodu”nun xəzinəsi kimi dekorativ-tətbiqi sənət sahəsində xüsusilə vacib olan nəsillər arasında əlaqənin qorunub saxlanılması muzey fondları, o cümlədən Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası qarşısında duran əsas məsələdir.

278.

279.

Rəşidov Məmməd İlham oğlu. “Simurq”. Poliester, latun, akril 170x155x25 Rashidov Mammad Ilham oglu. “Simurgh”. Polyester, brass, acrylic Рашидов Мамед Ильхам оглы. “Симург”. Полиэстeр, латунь, акрил

M

odern decorative and applied arts of Azerbaijan are rooted in deep antiquity. Ceramic products, metal artwork (weapons, dishes, jewelry), woodcarving, carpet weaving and the production of various fabrics, sericulture and silk painting - all these do not just make up the rich spiritual heritage of the Azerbaijani people. Once formed in the territory of Azerbaijan at the dawn of human race all these types of crafts developed and improved over the centuries, that was facilitated by climatic and natural conditions, as well as the lifestyle of certain tribes and nations - the ancestors of Azerbaijanis. History contains a lot of evidence of merchants and travelers who visited Azerbaijan and admirably described the production of local craftsmen. Therefore, it is not surprising that there is a variety of forms, materials, colors and patterns that distinguishes Azerbaijani decorative and applied art today. Folk craftsmen, as well as the artists working in this field of arts, are cultivating, up to now, the forms polished by ages as they are completely organic in their unity of functional and aesthetic properties. However, being a living organism, the modern applied arts of Azerbaijan not only sacredly honour centuries-old traditions, but also sensitively respond to the demands of our time, as no other kind of arts is connected with a person, and his/her living environment, in such extent like this one. The artists in this field of art create objects, directly called to ennoble this very environment. The matter here is not only about aesthetic expressiveness. The forms that have been elaborated over the centuries, along with their ornamental component, carried enormously a ritual significance. Having been developed from elementary geometric patterns, that were gradually getting more and more complicated, acquiring the additional details and interweaving with floral and animalistic motives, the ornamental system of the Azerbaijani carpets and carpet products as well as ceramic and copper utensils, weapons and pieces of jewelry, ultimately formed a holistic language of characters and signs. This language is recognizable for craftsmen, who are passing on from one generation to another not only


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Quluzadə Lətifə Nəsir qızı. Dekorativ heykəl “Xəzər üzərində günəşin doğulması”. Tunc H-40 Guluzade Latifa Nasir gyzy. “Sunrise over the Khazar Sea”. Decorative sculpture. Bronze Гулузаде Лятифа Насир гызы. “Восход над Хазаром”. Декоративная скульптура. Бронза

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

280.

281.

Məmmədov Salxab İsa oğlu. Əhmədov Eldar Əbdül oğlu. “Azərbaycan-cəbhəyə”. Mis,latun, qravyura, ağac 137x89 Mammadov Salhab Isa oglu. Ahmedov Eldar Abdul oglu. “Azerbaijan's support to the front”. Copper, brass, engraving, wood Мамедов Салхаб Иса оглы. Ахмедов Эльдар Абдул оглы. “Азербайджан-фронту”. Медь, латунь, гравировка, дерево


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

282.

283.

their professional skills, but also this enigmatic knowledge, a spiritual component, without which a human life is unthinkable. This language is a lore wisdom, the deep meaning gained as a result of long–term practice and the rich life experience. Modern artists working in traditional forms of applied arts, in their desire to evolve the artistic language or technology, as if enchanted, again and again apply the approved through the ages and repeatedly “voiced” motifes, which are built on filigree ratio of the parts and the whole. Those motifes carry an inner beauty, "peeped" at nature, and never leave the territory of harmony. The funds of the Azerbaijan State Art Gallery store more than 130 items of decorative and applied arts. Here are presented such types and materials as porcelain, ceramics and glass, art woodworking and metalworking, carpets and carpet products, kelagai (the national kind of silk scarf), batik, and finally – jewelry. There are also kept the modern installations, whose artistic expressiveness is based on the use of the latest technologies, for example, a combination of polyester, copper and acrylic paints. The widespread techniques and usage of the historically established principles of shaping and decoration are side by side with a renovated interpretation of the topics typical for this locus, as well as bold attempts to innovate the language of expressiveness and to search for new solutions within traditional kinds. Only some examples of the above are represented in this book. But even these few examples allow us to judge the variety of formal and artistic searches of Azerbaijani artists. For example, in the work “Icherisheher”(“Inner town”, the fortress, which is the initial, the ancient part of Baku city) made in the technique of batik, the author (A. Ibrahimov) completely abandoned the generally accepted reading of the look of the Baku fortress - a motive extremely popular in the works of Azerbaijani painting and graphics. A feeling of belonging to this genuine open-air museum of the history of Baku, of Azerbaijan, of the Azerbaijani nation the artist conveyed is expressed by using the purely formal artistic means. An enlightened range of colors creates a romantic mood. The barely outlined cubic character of the architectural forms of the Shirvanshahs palace turns into planar geometric representation, thereby affirming the ephemeral character of the whole image. The proposed view of Icherisheher looks like a beautiful dream, where the various “values” of the national culture are brought together - both the striking patterns and the complexity of ornaments of the tiles on the monuments of Azerbaijani cult architecture, and the contrasting forms of the constructions of the Shirvan-Absheron architectural school, the expressiveness of which is entirely based on proportionality and harmony of the volumes ratios, as well as the quality of the masonry. Finally, the sophisticated color range, based on the nuances, proper to the Medieval Azerbaijani miniature also comes to one’s mind in perception of this art. All this testifies to the author’s creative, individual approach towards the popular motifes and traditions of the past of the Azerbaijani culture, when the artist manages to achieve an absolutely fresh sound of well-known images. The square format of work by itself creates a sense of stability, peace, eternity, as if it visually affirms the thought: yes, the years go by, but the “inner city” is young as ever, and life has gone on and on, and will go on...

İbrahimov Arif Səftər oğlu. “İçəri şəhər”. İpək, batika 150x150 sm Ibrahimov Arif Saftar oglu. “Old city”. Batiс, silk Ибрагимов Ариф Сафтар оглы. “Ичери Шехер”. Батик, шелк

Məmmədov Rəşid Qasım oğlu. “Tovuzquşu”. Boyunbağı, sırğa. Filiqr, gümüş Mammadov Rashid Gasim oglu. “Peacock”. Necklace, earring. Filigree, silver Мамедов Рашид Гасым оглы. “Павлин”. Колье, серги. Филигрань, серебро

Another undoubtedly attractive work in batik technique is the composition “Simurgh” by Inna Kostina. As such, this image is quite ambiguous. Relating to the mythology of many countries and peoples,- and primarily within the context of Persian culture, then transferring to Turkic peoples, Scythians, Sarmatians, and even Slavs,- it was usually depicted as a fantastic winged creature with the head and legs of a dog, while the body was covered with fish scales. These features were to indicate Simurgh’s power on Earth, in Air and in Water. In the tales devoted to Simurgh, this immortal bird lived within the branches of the Tree of Knowledge, its plumage was usually described as overshadowing the luster of the pheasant and peacock feathers. Simurgh was endowed with an ability to heal, sometimes it acted as a tool of fate and it was credited with immortality. The image of Simurgh is also present in Sufism, where it symbolizes a Perfect Man gifted with knowledge of the Divine Essence. Literally meaning in Persian “thirty birds”, this image often symbolizes the unity, the knowledge, and, above all, the self awareness. In the interpretation of I. Kostina, this royal bird, presented in a female image, is dressed in gold-painted clothes, covered with totem signs and symbols. The colors of this work are striking: the hot purple of the background signifying a supreme power is combined with the cold violet-blue tones of clothes, creating a specific feeling of the spicy aftertaste of the East, the presence of Mystery, that frightens and attracts at the same time. It is significant that the artist has not followed the path of illustrating the generally accepted description of a syncretic creature sparkling with its plumage; however, the whole polyphony of those intonations and shades that this image is endowed with in different cultures is present in the image created by I.Kostina. An interesting example of the interpretation of the national traditions is the panel by S. Mammadov and E. Akhmedov “Azerbaijan’s support to the front”. The engraving technique reproduces the image of the Azerbaijani carpet. The central field, consisting of two medallions in the form of girih (one of the most common patterns in Islamic Architecture and Applied arts), is a juxtaposition of the architectural images of the historical Baku - the architectural monuments of Icheri Sheher, and the modern Baku, where the well-recognizable buildings are closely intertwined with industrial objects.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

284.

Qasımov Malik Mirzəağa oğlu. Dekorativ mis məcməyi. Çekanka, qravyura D-45 sm Gasimov Malik Mirzaaga oglu. Decorative copper tray. Stamping, engraving Гасымов Малик Мирзаага оглы. Декоративный медный поднос. Чеканка, гравировка

Babayev İlham Bəydadaş oğlu. Qolbaq. “Gül”. Gümüş. F-6 Babayev Ilham Baydadash oglu. Bracelet. “Flower”. Silver. Бабаев Ильхам Бейдадаш оглы. Браслет. “Цветок”. Cеребро

Each of the works shown here is capable of creating an endless chain of associations, thoughts, emotions in the viewer. For example, the tapestry of U. Aliyeva “Consolidation” refers to the style of avant-garde painting, without losing the purely decorative expression that is so important for this type of art. The clear rhythm of multi-colored vertical modules excites, ultimately forming a kind of a “life formula”. It is a plasmoid before us, a certain entity charged with the strongest energy. It seems that the force locked inside of it is about to “shoot”, as it happens with an extremely compressed spring. The conceptual composition “Memory” by L. Iskenderzade made of chamotte creates a certain image of the matrix, which seems to “decay” right before the eyes of the viewer and then is filled again with a new content - the “chips”, the clots of feelings, emotions, everything that we had experienced, but still remains an important component of our psyche ... A favorite and extremely popular motif in Azerbaijani art is a pomegranate bush and its fruit. Despite the fact that this fruit grows in many regions of the world, it is especially popular and much loved in Azerbaijan. They say that it is only in Azerbaijan one can find all the existing sorts of this plant. It is impossible to list all still lifes of Azerbaijani artists, where the pomegranate is one of the main characters. And what about numerous dishes of Azerbaijani cuisine, where the pomegranate grains or juice have a special place! This sturdy, shimmering with ruby color fruit, by virtue of its external qualities, certainly attracts the masters of Decorative and Applied arts. There are a great many works in the Gallery's collection - the ceramic decorative compositions, painted dishes, glass vases, embossing, jewelry - where the pomegranate plays a central formative and iconic role. One would like to note here the volumetric decorative composition of N.Gojamanly, in which this precious fruit of Azerbaijan is interpreted as a kind of treasure trove: the cubistic form of a pomegranate is cut in half, and individual grains "roll out" from its womb like a precious filling of the Simsim Cave. About 100 authors are represented by their works in the Department of Applied arts and Crafts of the Gallery. But there are names that cannot be ignored, for these are the names of the luminaries of the Azerbaijani culture, the figures that are significant not only for Azerbaijani art, but for the history of Azerbaijan too. One of them is the name of Latif Kerimov, the legendary Azerbaijani carpet scholar, an author of a great number of original carpets, a brilliant connoisseur of the Azerbaijani mugham. They say that he used to compose the lyrical goshma (the ancient form of the Azerbaijani poetic genre, mainly used in ashug poetry) to help his students, who were not literate enough and had problems in taking notes, to remember the rules of weaving techniques. In addition to carpets, L.

Cəfərov Mirxəlil Mirsalman oğlu. Abbasov Abbas Əziz oğlu. “Boyunbağı”. Filiqran, melxior Jafarov Mirxalil Mirsalman oglu. Abbasov Abbas Aziz oglu. “Necklace”. Filigree, melchior Джафаров Мирхалил Мирсалман оглы. Аббасов Аббас Азиз оглы. “Колье”. Филигрань, мельхиор

Hüseynov Hüseyn Ali Gülbalı oğlu. Lirika. Mis, çekanka 80x40 Huseynov Huseyn Ali Gyulbaly oglu. Lirics. Copper, chasing Гусейнов Гусейн Али Гюльбалы оглы. Лирика. Медь, чеканка

285.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Kerimov successfully worked with jewelry. He was engaged in wood carving, and the interior decorating. It is difficult to overestimate his role in renewal of the ornamental carpet system. But his main merit to the fatherland is that, as a result of many years of painstaking work, he formulated the criteria of the Azerbaijani carpet school, thereby giving back “nationalism” to 90% of the carpets stored in the museums around the world under the “foggy” definitions of “Persian” or “Oriental”, or - "Caucasian" ones. The sketches of patterns presented in this section and produced by Latif Kerimov, allow to measure the uniqueness of his gift as of a master of color and ornament. Another name that is extremely important for the Azerbaijani culture of the 20th century is Badura Afganly, who devoted her entire creative life to the Azerbaijani theater, cinematography, and dance. Among the sketches of costumes created by B. Afganly that are stored today in the collections of the State Gallery, there are also the sketches of jewelry. The delicate relationship with the forms that have been established for centuries is organically combined here with an individual, the author's interpretation of the traditional motifs.

286.

Qocamanlı Nicat Seyfulla oğlu. "Narlar". Şamot. 40x30x35 sm Gojamanli Nijat Seyfulla oglu. “Pomegranates”. Chamotte Коджаманлы Ниджат Сейфулла оглы. “Гранаты”. Шамот

Preserving the heredity, the relation of generations, that is especially important in the field of Decorative and Applied arts as being a receptacle of the “genetic code” of the national culture - that is the main task that the museum collections, including the Azerbaijan State Art Gallery, are facing.

С

овременное декоративно-прикладное искусство Азербайджана своими корнями уходит в глубокую древность. Керамические изделия, художественная обработка металла (оружие, посуда, ювелирные украшения), художественная резьба по дереву, ковроткачество и производство разнообразных тканей, шелководство и роспись по шелку – все это не просто составляет богатое духовное наследие азербайджанского народа. Некогда сформировавшись на территории Азербайджана на заре человечества, все эти виды ремесел развивались и совершенствовались на протяжении столетий, чему способствовали климатические и природные условия, а также жизненный уклад отдельных племен и народностей - предков азербайджанцев. История хранит немало свидетельств купцов и путешественников, посещавших Азербайджан и с восторгом описывавших продукцию местных мастеров. Неудивительно поэтому и то разнообразие форм, материалов, красок и узоров, которое отличает азербайджанское декоративно-прикладное искусство сегодня. Народные мастера, как и художники, работающие в этой сфере творчества, в одинаковой степени продолжают культивировать отшлифованные веками формы, идеально сочетающие в себе функциональные и эстетические качества. Однако, будучи живым организмом, современное прикладное искусство Азербайджана не только свято чтит вековые традиции, но и чутко реагирует на запросы современности, ибо никакой другой вид искусства так тесно не связан с человеком, с его жизненной средой, как этот, когда художники создают предметы, непосредственно призванные облагораживать эту самую среду. И речь здесь не только об эстетической выразительности. Веками вырабатывавшиеся формы, их орнаментальная составляющая в огромной степени несли в себе ритуальное значение. Развиваясь из элементарных геометрических узоров, которые постепенно все более усложнялись, обрастая дополнительными деталями и взаимодействуя с растительными и животными мотивами, система орнамента на азербайджанских коврах и ковровых изделиях, на керамической и медной посуде, на оружии и образцах ювелирного искусства, образовала, в конечном счете, единый язык символов и знаков. Этот язык хорошо понятен народным умельцам, из поколения в поколение передающим не только свои профессиональные навыки, но и это тайное знание, духовную составляющую, без которой немыслима жизнь человека. В этом языке – мудрость народа, глубокий смысл, обретенный в результате длительной практики, богатого жизненного опыта. И современные художники, работающие в традиционных видах прикладного искусства, в своем стремлении к обновлению художественного языка или технологий, как зачарованные, вновь и вновь возвращаются к уже испытанным и неоднократно “озвученным” мотивам, построенным на филигранном соотношении частей и целого, несущим в себе красоту, “подсмотренную” у природы и никогда не покидающую территорию гармонии. В фондах Азербайджанской Государственной Галереи хранится более 130 наименований произведений декоративно-прикладного искусства. Здесь представлены такие виды и материалы, как фарфор, керамика и стекло, художественная обработка дерева и художественная обработка металла, ковры и ковровые изделия, келагаи и батик, наконец – ювелирные украшения и современные инсталляции, художественная выразительность которых зиждется на применении новейших технологий, например на сочетании полиэстера, меди и акриловых красок. Работы, созданные в широко распространенных техниках и построенные на исторически сложившихся принципах формообразования и декора, соседствуют здесь с обновленным прочтением характерных для данного локуса тем, а также интересными попытками обновления языка выразительности и поисками новых решений внутри традиционных видов.

İbrahimov Cəmil Baba oğlu. Dekorativ kompozisiya “Narlar”. Rəngli şüşə 21x8,5; 8,5x7; 25,5x7,5; 35x8; 31x7,5 sm Ibrahimov Jamil Baba oglu. “Pomegranates”. Decorative composition. Сolored glass Ибрагимов Джамиль Баба оглы. “Гранаты”. Декоративная композиция. Цветное стекло

287.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

288.

289.

Əliyeva Ülviyyə Tofiq qızı. Qobelen “Konsolidasiya”. Yun. Hamar toxuma 120x90 sm Aliyeva Ulviyya Tofik gyzy. “Consolidation”. Tapestry. Wool, smooth texture Алиева Ульвия Тофиг гызы. “Консолидация”. Гобелен. Шерсть, гладкая ткань

Kostina İnna Valentinovna. “Simurq”. Batika. İpək 56x168 sm Kostina Inna Valentinovna. “Simurgh”. Batiс. Silk Костина Инна Валентиновна. “Симург”. Батик. Шелк

İsgəndərzadə Lalə Ziya qızı. “Xatirə”. Şamot 47x42 Iskandarzade Lala Ziya gyzy. “Memory”. Chamotte Искендерзаде Лала Зия гызы. «Память». Шамот


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

290.

291.

Rzayev Rasim Eyyub oğlu. “Qədim divarlar”. Şamot, ağ emal D-36,5 sm Rzayev Rasim Eyyub oglu. “The Ancient walls”. Chamotte, white enamel Рзаев Расим Эйюб оглы. “Древние стены”. Шамот, белая эмаль

Səfərov Maşallah Cəlal oğlu. Kəlağayı “Heyratı”. İpək 150x150 sm Safarov Mashallah Jalal oglu. “Heyratı kelaghayi”. (type of design of the traditional silk scarf). Сафаров Машаллах Джалал оглы. “Хейраты келагаи” (тип узора на традиционном шелковом платке).

Лишь отдельные образцы перечисленного выше представлены в книге. Но даже эти немногочисленные примеры позволяют судить о многообразии формальных и художественных поисков азербайджанских художников. Так, например, в исполненном в технике батика панно “Ичеришехер” автор (А.Ибрагимов) совершенно отказался от общепринятого прочтения вида Бакинской крепости – мотива, крайне популярного в произведениях азербайджанской живописи и графики. Ощущение принадлежности этого настоящего музея под открытым небом истории Баку, Азербайджана, азербайджанского народа передается художником с помощью сугубо формальных средств выразительности. Просветленная гамма цветов создает романтический настрой. Едва намеченный кубический характер в передаче архитектурных форм дворца Ширваншахов вскоре переходит в плоскостную геометричность, тем самым утверждая эфемерный характер всего изображения. Предлагаемый вид Ичеришехер подобен мечте, прекрасному сну, в котором сведены воедино различные ценности национальной культуры – как поражающие своей просчитанностью и одновременно – сложностью узоры на облицовочных плитках на памятниках азербайджанской культовой архитектуры, и контрастирующие с ними формы построек Ширвано-Апшеронской архитектурной школы, выразительность которой целиком опирается на пропорциональность и гар-

Quluzadə Lətifə Nəsir qızı. Dekorativ qab “Əbədi ağac”. Şamot, duz. h-40 sm Guluzade Latifa Nasir gyzy. “The eternal tree”. Decorative plate. Chamotte, salt Гулузаде Лятифа Насир гызы. “Вечное дерево”. Декоративная тарелка. Шамот, соль


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

292.

293.

Ağayev Məzahir Babaş oğlu. “Qanadlı bahar”. Şamot 61x29 sm Agayev Mazahir Babashm oglu. “Winged spring”. Chamotte Ağayev Məzahir Babaş oğlu. “Крылатая весна”. Шамот

Konstantinov Sergey Nikoloyeviç, Tumasova Stella Renaldovna. “Günorta”. Üç fiqurlu kompozisiya. Keramika 53x22x16 Константинов Сергей Николаевич, Тумасова Стелла Реналдова. «Полдень». Трехфигурная композиция. Керамика Konstantinov Sergey Nikoloyevich, Stella Tumasova Renaldovna. “Noon”. Three-figured composition. Сeramics

Ağayev Məzahir Babaş oğlu. Dekorativ vazalar “Avşarlar”. Şamot, duz 44x28x9; 51x22x10; 38x9x36; 38x10x24; 50x20 sm Agayev Mazahir Babash oglu. Decorative vases “Avshars”. Chamotte, salt Агаев Мазахир Бабаш оглы. Декоративные вазы “Авшары”. Шамот, соль

монию соотношений объемов и качество каменной кладки, наконец – утонченная, построенная на нюансах цветовая гамма, присущая средневековой азербайджанской миниатюре. Все это говорит о творческом, индивидуальном подходе автора и к популярному мотиву, и к традициям прошлого азербайджанской культуры, когда художнику удалось добиться абсолютно свежего звучания хорошо знакомых образов. Квадратный формат работы уже сам по себе создает чувство стабильности, покоя, вечности, как бы зрительно утверждая мысль: да, годы идут, но “внутренний город” по-прежнему молод, и жизнь в нем как шла, так и идет, и будет идти своим чередом. Еще одна работа в технике батика, заслуживающая безусловного внимания, это композиция “Симург” И.Костиной. Как таковой, этот образ весьма неоднозначен. Принадлежа мифологии многих стран и народов - прежде всего, в контексте персидской культуры, и перейдя затем к тюркским народам, скифам, сарматам и даже славянам, он обычно изображался фантастическим крылатым существом с головой и лапами пса и c телом, покрытым рыбьей чешуей, что указывало на его власть на земле, в воздухе и на воде. В сказаниях о Симурге - бессмертной птице, живущей на ветвях Древа Познания – как правило отмечалось его яркое оперение, которое затмевало блеск перьев фазана и павлина. Симурга наделяли способностью исцелять, иногда он выступал орудием судьбы и ему приписывали бессмертие. Образ Симурга присутствует и в суфизме, где он символизирует Совершенного Человека, обладающего знанием Божественной Сущности. Означая буквально, в переводе с персидского, “тридцать птиц”, этот образ, нередко, выступает как символ единения, символ познания, и прежде всего – познания самих себя. В интерпретации И.Костиной эта царственная птица, представленная в женском образе , облачена в расписанные золотом одежды, покрытые тотемными знаками и символами. Поразителен колорит этого панно: горячий пурпур фона – признак высшей власти – в сочетании с холодными фиолетово-голубыми тонами одежд создает особое ощущение пряного привкуса Востока, присутствия Тайны, которая одновременно пугает и притягивает. Показательно, что художница не пошла по пути иллюстрирования общепринятого описания сверкающего своим оперением синкретического существа, однако, в созданном ею образе звучит вся полифония тем, интонаций, оттенков, которыми этот образ наделяется в разных культурах. Интересным образцом интерпретации национальных традиций является панно С.Мамедова и Э.Ахмедова «Азербайджан – фронту». В технике чеканки здесь воспроизведен образ азербайджанского ковра. Центральное поле, состоящее из двух медальонов в форме гирих (одного из наиболее распространенных узоров в исламской архитектуре и декоративно-прикладном искусстве), представ-


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

294.

295. ния, в которых именно гранату отведена центральная формообразующая и образная роль. И здесь хотелось бы отметить объемную декоративную композицию Н.Годжаманлы, в которой этот излюбленный в Азербайджане плод представлен как некое хранилище сокровищ: кубистическая форма граната разрезана пополам, и отдельные зерна “выкатываются” из его чрева подобно драгоценной начинке пещеры Сим-сим. Около 100 авторов представлены своими произведениями в фонде декоративно-прикладного искусства. Но есть имена, которые невозможно обойти молчанием, ибо это – имена корифеев азербайджанской культуры, фигур, знаковых для азербайджанской истории, а не только искусства. Одно из них - имя Лятифа Керимова, легендарного азербайджанского ученого-ковроведа, автора самобытных ковров, блестящего знатока азербайджанского мугама. Рассказывают, что для своих студентов, которые были недостаточно грамотны и им было трудно делать заметки, он сочинял лирические гошма (древнейшая форма азербайджанского поэтического жанра, применяемая в основном в ашугской поэзии), чтобы помочь им запомнить ткацкие технологии. Помимо ковров, Л. Керимов успешно работал с ювелирными изделиями, занимался резьбой по дереву, декоративным оформлением интерьеров зданий. Трудно переоценить его роль в обновлении орнаментальной системы ковров. Но его главнейшая заслуга перед отечеством заключается в том, что в результате многолетнего кропотливого труда он сформулировал основные критерии азербайджанской ковровой школы, тем самым вернув “национальность” 90% коврам, хранившимся в музеях мира под туманными определениями “персидские”, или “восточные”, или – “кавказские”. Представленные в данном разделе эскизы орнаментов, принадлежащие руке Лятифа Керимова, позволяют судить о том, насколько уникальным был его дар колориста и орнаменталиста.

Əliyev Oqtay Məhərrəm oğlu. “Sülh simvolu”. Ağac üzərində oyma H-35 sm Aliyev Ogtay Maharram oglu. “Symbol of peace”. Carving on wood Алиев Октай Магеррам оглы. “Символ мира”. Pезьба по дереву

Еще одно имя, крайне важное для азербайджанской культуры 20 века – Бадура Афганлы, всю свою творческую жизнь посвятившая азербайджанскому театру, кино, танцу. Среди эскизов костюмов, созданных Б.Афганлы и хранящихся сегодня в фондах Государственной галереи, имеются и эскизы ювелирных украшений. Тонкая связь с устоявшимися на протяжении веков формами здесь органично сочетается с индивидуальной, авторской интерпретацией традиционных мотивов. Сохранение преемственности, связи поколений, особенно важной в области декоративно-прикладного искусства как вместилища “генетического кода” национальной культуры, - вот главнейшая задача, стоящая перед музейными фондами, в том числе – и Азербайджанской Государственной Художественной Галереей.

ляет собой сопоставление архитектурных образов Баку исторического - памятники архитектуры Ичери Шехер, и Баку современного, в котором хорошо узнаваемые здания тесно переплетены с индустриальными сооружениями. Каждая из представленных здесь работ способна рождать в зрителе бесконечную цепь ассоциаций, размышлений, эмоций. Так, гобелен У.Алиевой “Консолидация”, не утрачивая сугубо декоративной выразительности, столь важной для этого вида искусства, отсылает к стилистике авангардной живописи. Четкий ритм разноцветных вертикальных модулей будоражит, образуя, в конечном счете, некую “формулу жизни”. Перед нами - плазмоид, некая сущность, заряженная сильнейшей энергией. Кажется, запертая внутри динамика вот-вот “выстрелит”, как это бывает с предельно сжатой пружиной. Концептуальная композиция из шамота “Память” (Л.Искендерзаде) создает некий образ матрицы, которая как будто на глазах у зрителя “истлевает” и вновь заполняется новым содержимым – “чипами”, сгустками чувств, эмоций, всего, что было пережито нами, но все еще остается важной составляющей нашей психической жизни… Излюбленным и чрезвычайно популярным мотивом в азербайджанском искусстве является плод или куст граната. Несмотря на то, что этот фрукт произрастает во многих регионах мира, в Азербайджане он пользуется особой популярностью и любовью. Говорят, что только в Азербайджане можно обнаружить все существующие сорта этого растения. Не перечислить натюрмортов азербайджанских художников, в которых одним из главных персонажей выступает именно гранат. А что говорить о многочисленных блюдах азербайджанской кухни, в которых зернам или соку граната отводится особое место! Этот упругий, мерцающий рубиновым цветом плод уже в силу своих внешних качеств безусловно не может не привлекать и мастеров декоративно-прикладного искусства. В коллекции галереи имеется немало работ - керамические декоративные композиции, расписные блюда, вазы из стекла, чеканка, ювелирные украше-

Rəsulov Tahir Qasım oğlu. Dekorativ vazalar “Balıqqulağı”. Şüşə 30x15; 30x27; 30x22 sm Rasulov Tahir Gasim oglu. “Shell”. Decorative vases. Glass Расулов Таир Гасым оглы. “Ракушка”. Декоративные вазы Cтекло


t

h

e

a

t

r e

d

e

c

o

r

a

t

i

o

n

a

r

t

.

teatr-dekorasiya sənəti.

т е а т р а л ь н о - д е к о р а ц и о н н о е

и с к у с с т в о .


Nərimanbəyov Toğrul Fərman oğlu. ”Sevil” operanın dekorasiya eskizi. Karton, yağlı boya, 48x100 sm Narimanbeyov Toghrul Farman oglu. Sketch for scenery of the opera ”Sevil”. Cardboard, oil Нариманбеков Тогрул Фарман оглы. Эскиз декорации к опере ”Севиль”. Картон, масло

Aslanov Elçin Muxtar oğlu. R.Qlierin”Şahsənəm” operasına eskiz. Kağız, quaş, tempera 25x33 sm Aslanov Elchin Muxtar oglu. Sketch for R.Glier’s. ”Shahsanam” opera Paper, gouache, tempera Асланов Эльчин Мухтар оглы. Эскиз к опере Р. Глиэра ”Шахсенем”. Бумага, гуашь, темпера

“Hadisələrin baş verdiyi məkanı təsvir etmək... mənasızdır. ... “Otello”da Venesiya və Kipri təsvir etməyə dəyməz. Senatın iclası gedən zalı təsvir də etmək mənasızdır. ... Fokus başqadır, hadisələrin məğzini, mahiyyətini tapmaq” Anatoli Efros

A

zərbaycanda teatr-dekorasiya sənətinin formalaşması və inkişafı təbii ki, birbaşa teatrımızın tarixi ilə bağlıdır. Azərbaycan teatrının yaranma tarixi rəsmən Bakıda Mirzə Fətəli Axundzadənin “Sərgüzəşti vəziri-xani Lənkəran” tamaşasının ilk nümayiş oldunduğu gün, yəni 1873cü il martın 10-u qəbul edilib. Həmin tarixdən üzü bəri gəldikcə, hazırda fəaliyyət göstərən teatrların hər birinin ayrı-ayrılıqda verdiyi “töhfələr” sayəsində formalaşmış müasir dayanıqlı sistemin yaranmasına qədər peşəkar teatrımızın keşməkeşli inkişafı yolunda hələ çox əlamətdar tarixlər olacaqdır. Əlbəttə ki, söhbət ilk növbədə Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Teatrı, Azərbaycan Dövlət Akademik Rus Dram Teatrı, Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrı və Azərbaycan Dövlət Musiqili Teatrı kimi möhtəşəm incəsənət məbədlərindən gedir. Вütün bu təşəkkülün təməlində isə “Birinci müsəlman dram truppası”, “Artistlər İttifaqı”, “Nicat” Cəmiyyəti nəzdindəki dram truppası, “Müsəlman Teatr Artistlərinin Yoldaşlıq Cəmiyyəti” və bir sıra başqa müxtəlif teatr kollektivlərinin fəaliyyəti dayanır. XIX əsrin sonlarında, hələ birinci kövrək addımlarını atan teatrımızın ilk tamaşaları üçün ölkə xaricindən şablon dekorasiyalar gətirilir, artistlərin səhnə paltarları isə adətən, tanış-bilişin teatra verdiyi bəxşiş paltarlarından ibarət olurdu. Azərbaycan teatrında peşəkar səhnə quruluşunun ilk addımları Bəhruz Kəngərli və


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

300.

301.

Haqverdiyev Həsən Əli oğlu. C. Məmmədovanın ”Dan ulduzu” pyesinə eskiz.”Qaraj”. Kağız, sulu boya, karandaş 28x18 sm Hagverdiyev Hasan Ali oglu. Sketch for J. Mammadova's ”Morning star” play. ”Garage”. Paper, watercolor, pencil Axвердиев Гасан Али оглы. Эскиз к пьесе Дж. Мамедовой ”Утренняя звезда”. ”Гараж”. Бумага, акварель, карандаш

Əzim Əzimzadə tərəfindən atılmışdır. Lakin, vurğulamaq lazımdır ki, onların yaratdığı geyim və dekorasiyalar əsasən milli-etnoqrafik xarakterli olurdu. Ona görə də Azərbaycan teatrının vahid canlı orqanizm kimi inkişaf tarixindən söhbət aparmaq üçün 1920-ci ildən, yəni bütün teatr truppalarının rəsmi qərar əsasında ümumxalq mülkiyyətinə çevrildiyi tarixdən başlamaq daha çox məqsədə uyğundur. Öncə qeyd edilməlidir ki, Azərbaycanda peşəkar teatr-dekorasiya sənətinin formalaşması teatr rəssamlığı təhsili almış ilk azərbaycanlı rəssam Rüstəm Mustafayevin adı ilə bağlıdır. 1927-ci ildə Bakıda fəaliyyət göstərən “Bakı Azad Tənqid-Təbliğ Teatrı”nın bazasında “Bakı Türk İşçi və Kəndli Teatrı” yarandı və teatr-dekorasiya sənətinin prinsipləri ilk dəfə olaraq, məhz bu teatrın səhnəsində peşəkarcasına cilalalanmağa başladı. Tamaşa qoyuluşunda rəssamın rolu nəzərə çarpacaq dərəcədə artdı. Teatr dekorasiyası sadəcə illüstrativ, əşyacism funksiyası daşımaqdan azad olunmağa, səhnədə baş verən hadisələrlə obrazlı, emosional vəhdət yaratmağa, interpretasiya olunmağa başladı. Teatr dekorasiyasının məğzi və mahiyyəti barədə hələ o vaxtlarda, yəni 1920-ci illərin sonu, 30-cu illərin əvvəlində Azərbaycanın teatr xadimləri arasında, “realizm” və “konstruktivizm” tərəfdarları olmaqla gərgin diskussiyalar aparılırdı. Obrazlı desək, “sağlar” və “sollar” arasında gedən həmin mübahisələr bu günədək davam etməkdədir. Hələ 1920-ci illərin sonunda Rüstəm Mustafayev eksperimental texniki fəndləri cəsarətlə Bakı İşçi Teatrının səhnəsinə tətbiq edir, bununla da tamaşa quruluşuna sırf müəlliflik, konseptuallıq xarakteri verirdi. Lakin bolşevik partiyasının rəsmən qəbul olunmuş ana xətti sosialist realizminin xeyrinə işləyir, nəinki tamaşa quruluşlarında, hətta dekorasiya və geyimlərdə belə reallığı, başqa sözlə təbii-illüstrativ yanaşmanı dəstəkləyirdi.

Haqverdiyev Həsən Əli oğlu. C.Məmmədovanın ”Dan ulduzu” pyesinə eskiz. ”Kombaynçı qızların otağı”. Kağız, sulu boya, karandaş 28x28 sm Hagverdiyev Hasan Ali oglu. Sketch for J.Mammadova's ”Morning star” play. ”A Room of the girls the combine operators”. Paper, watercolor, pencil Ахвердиев Гасан Али оглы. Эскиз к пьесе Дж. Мамедовой ”Утренняя звезда”. ”Комната девушек - комбайнерш”. Бумага, акварель, карандаш

Teatr necə olmalıdır mövzusunda “arxaistlər” və “yenilikçilər” arasındakı “çəkişmələr” 1960-cı illərdə yenidən gündəmə gəldi. Bu həmin dövr idi ki, teatra səhnəni ifrat xarakterli daxili çərçivələrdən azad etmək istəyən sənətkarlar, “səhnə qutusunu” parlaq, plastik həllini gözləyən kətan kimi qəbul edən rəssamlar gəlirdilər. Gənc, mütərəqqi düşüncəli rəngkarlar, qrafika ustaları, heykəltəraşlar özləri kimi gənc, enerjili rejissorlarla birlikdə səhnəqrafiyanı sadəcə bənzətmə mərəzindən ayırıb təxəyyül, düşüncə məhsuluna çevirməyə, dərin mətləblərdən bəhs edən şərtiliyə yönəltməyə can atırdılar. Məhz həmin dövrdən etibarən, teatr incəsənətinə məxsus şərtilik bədii ifadəliliyin aktiv elementinə çevrilməyə başladı. Tamaşalardakı bu əsaslı canlanma ildən-ilə daha aydın görünməklə 1970-ci illərin axırı 1980-ci illərin əvvəllərində Azərbaycan teatrında aparıcı mövqe qazandı. Teatr səhnəsinin rəssam tərəfindən özünəməxsus ibadət məkanı kimi qəbul edilməsi, dərin mənalı rəsm əsərinə çevrilməsi və tamaşa quruluşunun simvolik səsləşmələrlə tamamlanması 1980-ci illərdə teatra gəlmiş Nazim Bəykişiyevin eskizlərində özünü daha aşkar biruzə verirdi. Teatr-dekorasiya sənəti barədə düşünərkən yaddan çıxarmaq lazım deyil ki, bu, incəsənətin bütün digər növlərindən daha mürəkkəb, çoxtərkibli və sintez olunmuş sənət sahəsidir. Çünki burada yekun nəticə dramaturqun, rejissorun, rəssamın yaradıcılıq məharətindən, nəhayət aktyorların ustalığından asılı olur. Bu mürəkkəb prossesin iştirakçılarının hər birinin ayrıca ambisiyası vardır. Hər kəs bütünlükdə teatrı, onun fəlsəfi və ideoloji məzmununu, səhnədəki hər bir personajın mahiyyətini və yerini özünəməxsus tərzdə dərk edir. Mütləqdir ki, tamaşa, eləcə də bədii film kollektiv yaradıcılıq məhsuludur və onun uğuru bu prossesdə iştirak edən tərəflər arasında yaradıcı anlaşmanın nə dərəcədə həmahəng, üzvi surətdə qurulmasından asılıdır. Bu bölümdə təqdim olunan eskizlər milli teatrımızın müxtəlif dövrlərində, müxtəlif nəsillərə məxsus rəssamların ayrı-ayrı teatrlar üçün ərsəyə gətirdikləri yaradıcılıq məhsullarıdır. Burada uşaq tamaşaları, opera və balet quruluşları və dərin fəlsəfi məzmunlu əsərlər üçün hazırlanmış eskizlər vardır. Lakin bütün bu rəngarənglik fonunda onların hər biri heyranedici vəhdətlə öz yarandıqları dövrün əsas məğzini, yaradıcılıq ənənələrini, emosional hərarət dərəcəsini nümayiş etdirirlər. Məsələn, H.Haqverdiyevin Gənc Tamaşaçılar teatrında hazırlanmış “Səhər ulduzu” tamaşası üçün çəkdiyi eskizlər forma lakonikliyi, kompozisiya xətlərinin daxili hərəkətliliyi üzərində qurulan ifadəlilik, irihəcmli rəng çalarlarının kəskin təzadlı düzülüşü, səhnədə yaradılmış mühitin ümumiləşən abstrakt xarakteri ilə seçilir. Maraqlıdır ki, qarşımızda “sosialist həyat tərzini” tərənnüm edən tamaşa vardır və daha maraqlısı budur ki, eskizlərin müəllifi qatı sosialist ruhunda tərbiyə almış, sözügedən dövr üçün nisbətən yaşlı sayılan Azərbaycan rəssamlarından biridir. Həmin dövrün gənc rəssamı E.Aslanovun çəkdiyi eskizlər avanqardizm ruhuna məxsus eyni çalarlarla zəngindir. Ümumiyyətlə, E.Aslanov yenilikçiliyə meyilli yorulmaz sənətkar, bütün


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

302.

303.

ömrü boyu incəsənətin müxtəlif növlərində bədii ifadəliliyin canlanmasına, yenilənməsinə can atan rəssamlarımızdan biridir. 1960-70-ci illərdə teatrda çalışan rəssamlar siyahısında zaman-zaman özünü azad təfəkkürə malik parlaq şəxsiyyət kimi təsdiqləmiş Tahir Salahov, Toğrul Nərimanbəyov, Rasim Babayev, Asəf Cəfərov, Elbəy Rzaquliyev, Sənan Qurbanov kimi rəngkar-rəssamların da adları vardır. Milli rəngkarlıq sənətimizin inkişaf magistralında cəsarətli və qarşısıalınmaz irəliləyişlər bu rəssamların adı ilə bağlıdır. Eyni zamanda, Azərbaycan teatr-dekorasiya sənətindəki “yeni dalğa” məfhumu da məhz bu adlarla bağlıdır. Sözügedən prossesdə həmin dövrdə hamı tərəfindən rəngkarlığın ustadı kimi qəbul edilmiş Böyükağa Mirzəzadə (yeri gəlmişkən, 20-dən çox tamaşanın rəssamı olub) və Mikayıl Abdullayevin də böyük rolu olmuşdur. Yuxarıda söylənilən iddialar həmin dövr kinematoqrafiyamız üçün də keçərlidir. “Azərbaycanfilm” kinostudiyasının aparıcı quruluşçu rəssamları sayılan Məmmədağa Hüseynov, Kamil Nəcəfzadə, Fikrət Bağırov yaradıcılığının çiçəklənmə dövrü 1960-1970-ci illərə təsadüf edir. Səhnəqrafiyanı ümumi yaradıcılıq dirçəlişinin tərkib hissəsinə daxil edərək, dram və musiqili teatr incəsənəti fəzasının yüksəkliklərinə can atan rəngkarlıq ustadlarımız kimi kino rəssamları da öz eskizlərində sırf funksional quruluş sərhədlərindən kənara çıxır, ərsəyə gətirilən filmləri müasir rəngkarlığın və qrafik rəsm sənətinin parlaq yaradıcılıq nümunələrinə çevirməyi bacarırdılar. Azərbaycan teatr-dekorasiya sənəti tarixində xüsusi mövqe Xalq rəssamı Bədurə Əfqanlıya məxsusdur. Azərbaycanın ilk qadın rəssamı ən parlaq dekorasiya və geyim nümunələri yaratmaqla öz məhsuldar ömrünün 70 ilini Azərbaycan teatrına, kinosuna və rəqs sənətinə həsr etmişdir. Bədurə xanım Azərbaycan milli geyimlərinin yorulmaz araşdırıcısı, bu sahənin öyrənilməsində əsl təkanverici qüvvə idi. O, bütün ömrü boyu Azərbaycanın rayonlarını gəzmiş, hər regiona məxsus geyimlərini hazırlayan sənətkarları taparaq onlardan öyrənmiş, beləliklə də zamanın və nəsillərin əlaqəsini yaratmağa müvəffəq olmuşdur. Görkəmli sənətkar çox da böyük olmayan əraziyə malik Azərbaycanda bu qədər rəngarəng geyim formaları və parça növlərinin mövcudluğu barədə həmişə heyranlıqla danışırdı. Mübaliğəsiz söyləmək olar ki, Azərbaycan milli geyim ənənələri Bədurə Əfqanlının ilk növbədə Azərbaycan Dövlət Mahnı və Rəqs Ansamblı, həmçinin digər rəqs kollektivləri üçün yaratdığı geyim

Mirzəzadə Böyükağa Məşədi oğlu. ”Milyonçunun dilənçi oğlu” operettası. 3-cü akt. Kağız, quaş 50x75 sm Mirzazade Boyukagha Mеshadi oglu. Sketch for the scenery of ”Millionaire's poor son” operetta. 3rd act. Paper, gouache Мирзазаде Беюкага Мешади оглы. Эскиз декорации к оперетте “Нищий сын миллионера”. 3-й акт. Бумага, гуашь

Mirzəzadə Böyükağa Məşədi oğlu. ”Milyonçunun dilənçi oğlu” operettası 3-cü akt. 2-ci şəkil. Kağız, quaş 50x80 sm Mirzazade Boyukagha Mеshadi oglu. Sketch for the scenery of ”Millionaire's poor son” operetta. 3rd act. 2nd scene. Paper, gouache Мирзазаде Беюкага Мешади оглы. Эскиз декорации к оперетте ”Нищий сын миллионера”. 3-й акт. 2- я картина. Бумага, гуашь

nümunələri ilə özünün dirçəlişini, yenidən canlanması dövrünü yaşamışdır. Eyni zamanda, özünün məxsusluq və yüksək bədii zövqü ilə milli teatr-dekorasiyası sənətində yeni istiqaməti müəyyən etdi. “Mən milli mədəniyyətimiz qarşısındakı vicdan borcumun, öz dünyagörüşümün və yaradıcılıq intuisiyamın dediklərini yaratdım. Xalqımın zəngin milli ənənələrinin qırılmaz tellərlə bağlılığını ən böyük nailiyyətim hesab edirəm” - Bədurə xanım bu sözləri doğma Vətəninin zəngin milli mədəniyyətə malik olmasına və Azərbaycan torpağında yaşayıb-yaradan istedadlı ustalara görə keçirdiyi yüksək qürur hissi ilə söyləmişdi. Bədurə Əfqanlının rəhbərliyi və nəzarəti ilə yaradılmış geyimlərdə hər cür xırdalıqlara diqqət yetirilməliydi: parçanın fakturası, sıxlığı yaxud parlaqlığı, rəngi və yaxud çaları, haşiyənin xarakteri yaxud parıltısı... Təəssüf ki, bu gün həmin sənət nümunələri ya həddən çox geyinilərək köhnəlmiş, ya da hansısa tozlu qarderobun əşyasına çevrilmişdir. Nə yaxşı ki, Dövlət Rəsm Qalereyasının fondlarında rəssamın özünün ətraflı şərh etdiyi eskizlər, eləcə də teatr quruluşlarına çəkdiyi eskizlər saxlanılır. “Burda və indi” prinsipi ilə yaşayan teatr tamaşası, artıq öz təbiəti ilə unikaldır. Teatr quruluşu təkrarolunmazdır, çünki məlum olduğu kimi, “axar suya iki dəfə girmək mümkün deyil”. Digər tərəfdən isə teatr öz tamaşaçısı ilə olduğu kimi öz dövrü ilə də birbaşa əlaqədədir. Ona görə də mütəmadi olaraq dekorasiyalar dəyişir, bir tamaşa yerini digərinə verərək səhnədən gedir. Nadir hallarda və yalnız yeganə nüsxə ilə saxlanılan eskizlər ötən illərin təsvirini yaratmaqda bizə köməkçi olan ən etibarlı sənədlərdir. Çox da böyük olmayan bu kağız vərəqlər bəzən bu və ya digər tamaşa, yaxud dram əsəri barədə yeganə xatirəyə çevrilir. Dövlət Rəsm Qalereyasının fondlarında saxlanılan və bəzi nümunələrini təqdim etdiyimiz kolleksiyaların unikallığı da məhz bundadır. Bu bizim həmişə fəxr etməli olduğumuz əlçatmaz nailiyyətdir!


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

304.

305.

“To portray the locale… does not make sense. ... it is not worth to portray Venice and Cyprus in “Othello”. It is fruitless to represent the hall where the Senate sits. ...The core is different - it is on finding the essence of the matter, the essence of the event.” Anatoly Efros

T

heatre-decorative art of Azerbaijan is inextricably linked with the history of the Azerbaijani theatre. The official date of birth of the Azerbaijani theatre is considered to be March 10, 1873, when comedy of Mirza Fatali Akhundov, “The Vizier of the Lenkoran Khanate”, was held in Baku. Further on, there will still be many significant dates on the uneasy path of forming professional art of theatre, until, ultimately, a harmonious system is formed within which each of the currently functioning theatres has its own “niche”. First of all, it is primarily about theatres such as the Azerbaijan State Academic National Drama Theatre, the Azerbaijan State Academic Russian Drama Theatre, the Azerbaijan State Academic Opera and Ballet Theatre, and the Azerbaijan State Academic Musical Theatre. All this was preceded by the formation of various theatre societies and groups: “The First Muslim Drama Troupe”, “Union of Actors”, the drama troupe under the “Nijat” society, the Partnership of Muslim drama actors, and some others. Settings of the same pattern were delivered from abroad while the costumes and props, predominantly, consisted of donations from the local population

Bağırov Fikrət Bağır oğlu. Nazim Hikmətin ”Romantiklər” kino filminə eskiz. ”Daxma”. Kağız, sulu boya, quaş 53x72 sm Baghirov Fikret Baghir oglu. Sketch for Nazim Hikmet's ”Romantics” movie. ”A Hut”. Paper, watercolor, gouache Багиров Фикрет Багир оглы. Эскиз к фильму ”Романтики” Назыма Хикмета. ”Хижина”. Бумага, акварель, гуашь

The first steps in Azerbaijani scenography were taken by Bahruz Kengerli and Azim Azimzadeh. However, the costumes and settings they created were exclusively ethnographic in nature. Thus, the emergence of the Azerbaijani theatre as a whole organism, with a fully developed creative team and a systematic repertoire, can only be spoken of starting in 1920, when all theatre troupes with all their property were nationalized by the official decree. The formation of the professional theatre-decorative art in Azerbaijan is associated with the name of Rustam Mustafayev, the first Azerbaijani artist who received a specialized education as a theatre artist. In 1927, the Turkic Workers and Peasants Theatre was established on the basis of the “Satir-Agit” (Satire and Agitation) Theatre in Baku, which in turn became a basis for principles of professional scenery to be gradually polished. The role of the artist in the play increased, and the setting, freeing itself from a purely illustrative, object-material function, was increasingly set the task of figurative, emotional interpretation of the events taking place on the stage. Already then, in the late 1920s and early 30s, there was a discussion among the leaders of the Azerbaijani theatre, that has not lost its relevance to this day: the eternal debate between realists and constructivists, between the “right” and the “left”. Rustam Mustafayev boldly introduced experimental techniques on the stage of the Baku Workers Theatre, thus the theatre productions gained a purely authorial, a conceptual character. However, the officially adopted line of the Communist Party and Soviet government in favor to socialist realism in all spheres of creativity contributed to the approval of a realistic, rather - illustrative-naturalistic, approach to productions in general, including setting and costumes, in the theatre. The polemic between the “archaists” and “innovators” on what the theatre should be like was resumed in the 1960 s, when the artists, free of the internal limits of the purely professional specifics of stage art, came to the theatre. Those artists considered the stage box a canvas available for their striking plastic solutions. They were young, progressively minded painters, graphic artists, sculptors, who, coupled with the young, talented directors, “turned” the design of theatre performances from verisimilitude towards conventionality. From now on, conventionality, in principle inherent to the art of theatre, becomes an active element of artistic expression. From now on, year after year, this cardinal renewal of the artistic language in the theatre performance becomes more and more obvious, finally taking the dominant place in the Azerbaijani theatre in the late 1970 s and early 1980 s. This process of saturation of the scenography language with a symbolic meaning, when the scenic design turns into a kind of confession of the artist, into a picture demonstrating his, an exclusively individual, indepth interpretation of the material, is clearly visible in the sketches of Nazim Bekkishiev, who came to the theatre in the 1980s. Pondering about theatre-decorative art, one should not forget that of all types of art this is the most complex, multi-component, synthetic one. The final result here always depends on the creative will of many individuals. These are a playwright, a director, an artist, and finally, the actors with their skills. Each of the participants is endowed with his/her own ambitions, each has his/her own vision of the performance as a whole, its philosophical or ideological content, the meaning and place of this or that character. Definitely: a theatre performance, like a feature film, is a result of team collaboration, the success of which directly depends on how organically the creative union of the participants of the whole process has formed.

Bağırov Fikrət Bağır oğlu. Natürmort. Kağız, sulu boya, quaş 90x84 sm Baghirov Fikret Baghir oglu. Still Life. Paper, watercolor, gouache Багиров Фикрет Багир оглы. Натюрморт. Бумага, акварель, гуашь

Bağırov Fikrət Bağır oğlu. ”Biri var idi, biri yox idi” kino filminə eskiz. ”Qocanın otağı”. Kağız, sulu boya, quaş 69x73 sm Baghirov Fikret Baghir oglu. Sketch for ”Once upon a time” movie. ”The Old man's room”. Paper, watercolor, gouache Багиров Фикрет Багир оглы. Эскиз к фильму ”Жили-были”. ”Комната старика”. Бумага, акварель, гуашь


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

306.

307.

Əfqanlı Bədurə Məlik qızı. ”Azərbaycan milli kostyum eskizi”. Kağız, quaş 26x39 sm Afganli Badura Malik gyzy. ”Sketch for the national costume of Azerbaijan”. Paper, gouache Афганлы Бадура Мелик гызы. ”Эскиз национального костюма Азербайджана”. Бумага, гуашь

Əfqanlı Bədurə Məlik qızı. ”Azərbaycan milli kostyum eskizi”. Kağız, quaş 26x39 sm Afganli Badura Malik gyzy. ”Sketch for the national costume of Azerbaijan”. Paper, gouache Афганлы Бадура Мелик гызы. ”Эскиз национального костюма Азербайджана”. Бумага, гуашь

Əfqanlı Bədurə Məlik qızı. ”Azərbaycan milli kostyum eskizi”. Kağız, quaş 26x39 sm Afganli Badura Malik gyzy. ”Sketch for the national costume of Azerbaijan”. Paper, gouache Афганлы Бадура Мелик гызы. ”Эскиз национального костюма Азербайджана”. Бумага, гуашь

Əfqanlı Bədurə Məlik qızı. ”Azərbaycan milli kostyum eskizi”. Kağız, quaş 26x39 sm Afganli Badura Malik gyzy. ”Sketch for the national costume of Azerbaijan”. Paper, gouache Афганлы Бадура Мелик гызы. ”Эскиз национального костюма Азербайджана”. Бумага, гуашь

Əfqanlı Bədurə Məlik qızı. ”Azərbaycan milli kostyum eskizi”. Kağız, quaş 26x39 sm Afganli Badura Malik gyzy. ”Sketch for the national costume of Azerbaijan”. Paper, gouache Афганлы Бадура Мелик гызы. ”Эскиз национального костюма Азербайджана”. Бумага, гуашь

Əfqanlı Bədurə Məlik qızı. ”Azərbaycan milli kostyum eskizi”. Kağız, quaş 26x39 sm Afganli Badura Malik gyzy. ”Sketch for the national costume of Azerbaijan”. Paper, gouache Афганлы Бадура Мелик гызы. ”Эскиз национального костюма Азербайджана”. Бумага, гуашь

Əfqanlı Bədurə Məlik qızı. ”Azərbaycan milli kostyum eskizi”. Kağız, quaş 26x39 sm Afganli Badura Malik gyzy. ”Sketch for the national costume of Azerbaijan”. Paper, gouache Афганлы Бадура Мелик гызы. ”Эскиз национального костюма Азербайджана”. Бумага, гуашь

Əfqanlı Bədurə Məlik qızı. ”Azərbaycan milli kostyum eskizi”. Kağız, quaş 26x39 sm Afganli Badura Malik gyzy. ”Sketch for the national costume of Azerbaijan”. Paper, gouache Афганлы Бадура Мелик гызы. ”Эскиз национального костюма Азербайджана”. Бумага, гуашь


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

308.

309.

The sketches presented in this section belong to artists of various generations, and they were created at various periods of national history for various theatres. Here are children's performances and musical and comedy performances, the sketches for opera and ballet performances, and finally, the sketches for deeply dramatic, philosophical works are shown here. However, for all their thematic and genre diversity, all of them, with amazing unanimity, seem to show us the main thoughts, creative trends, emotional degree inherent to a certain time period. Thus, the sketches created by G. Akhverdiyev for the performance of the Theatre of the Young Spectator “The Morning Star” are distinguished by their laconic forms, the expressiveness of which is based on the internal mobility of the composition lines, the contrasting comparison of large color planes, the generalized abstract nature of the environment reconstructed on the stage. Meanwhile, this performance was dedicated, let’s say, to the “socialist way of life”, while the author of the sketches already belonged to the cohort of the oldest Azerbaijani artists, who had been brought up in a spirit of the socialist realism. Created at the same time, sketches by E. Aslanov, then a young artist, a tireless innovator of artistic forms, throughout all his life striving to develop the means of artistic expression in various kinds of art, seem to be quite consonant with these sheets in the avant-garde manner. Among other authors who worked in the theatre in the 1960 s and 70 s there were painters who manifested themselves as independently minded, vibrant creative personalities. These were Tair Salakhov, Togrul Narimanbeyov, Rasim Babayev, Agasaf Jafarov, Elbek Rzakuliev, Sanan Kurbanov. A real breakthrough in the main line of development of the national school of painting is associated with their names. The concept of the “new wave” in Azerbaijani theatre-decorative art is also associated with their names. Such recognized masters of painting as Boyuk Aga Mirzazade (who designed, by the way, more than 20 performances) and Mikail Abdullaev participated in this process too. Same was in cinematography. The 1960s and 70s were the heyday years of activity of the leading art directors at “Azerbaijanfilm” Studio - Mammad Aga Useinov, Kamil Najaf-zade, Fikret Bagirov. Just as well as the masters of painting and graphics actively invaded the space of drama and musical theatre, introducing scenography into the general process of creative changes, these cinema artists, in their sketches, went far beyond the functionality of a purely staged genre, turning them into the vivid works of modern painting and graphics. A special place in the history of theatre-decorative art of Azerbaijan belongs to the People's Artist of Azerbaijan Badura Afganly. The first female artist in the republic to devote her entire long and fruitful life to the Azerbaijani theatre, cinematography, and dance art, for nearly 70 years, she did not just create the settings and costumes. Along with this, she was an inexhaustible researcher, a true promoter in the study and restoration of the Azerbaijani national costume. Throughout her creative life, Badura khanum tirelessly traveled over the regions of Azerbaijan, looking for craftswomen and hereditary connoisseurs of national clothes in every region, thus restoring the connection of time, the connection of generations. She had always admired with the fact that Azerbaijan, inspite of its relatively small territory, possessed the production of such a great variety of fabrics. In every region there were used its own dyes, its own dances, its own costumes. There is no exaggeration in assertion that the national costume in Badura Afganly’s creativity, primarily supposed to be used in the Azerbaijan State Song and Dance Ensemble, as well as in many other dance groups of the republic, experienced its Renaissance, having become a unique division in its authenticity and the highest artistic quality within the Azerbaijan theatre-decorative art. “I created what my creative intuition, my attitude and understanding of my duty to the national culture prompted me. And I consider my main achievement the uninterrupted thread of the richest ethnographic tradition that my people possesses” - these words of Badura-khanum are permeated with a sense of infinite pride for the national culture and for the talented craftsmen to whom the Azerbaijani land gave birth. The costumes created under her vigilant control, when no one detail had been leaving beyond her attention – whether the texture of fabric, or - the degree of its density or transparency, color or shade, the nature of the border or the presence of sparkles, alas, wear out or lie somewhere in dusty wardrobes. Fortunately, the artist’s sketches with her detailed comments are preserved, and many of them are kept in the collection of the Gallery. Same to the sketches of theatre productions. The performance taking place "here and now" in its very nature is already unique. Theatre performances are not repeatable, as "one cannot enter the same river twice." On the other hand, a theatre that is directly connected with its time, as well as with its audience, continually “changes the scenery”: some performances “leave” the stage, giving way to others. It is the sketches that are only, as a rule, preserved in single copies and isolated cases, turn out to be the very authentic documents of the era, the documents that provide us the opportunity to restore objectively the true picture of the Past. This is they, the small sheets of paper, are sometimes the only reminder of a particular performance or drama work. And that is the unique character of the collection stored in the funds of the State Art Gallery, some samples of which are presented here. This is the same imperishable asset that we must always be proud of.

Abdullayev Mikayıl Hüseyn oğlu. Ü.Hacıbəylinin ”Leyli və Məcnun”operasına eskiz. 1-ci Akt. Məktəb, 1-ci Şəkil. Kağız, quaş 43x71 sm Abdullayev Mikayil Huseyn oglu. Sketch for scenery of Uz.Hajibeyli ”Leyli and Mejnun” opera. 1st Act, School. 1st Scene. Paper, gouache Абдуллаев Микаил Гусейн оглы. Эскиз декораций к опере Уз.Гаджибейли ”Лейли и Меджнун”. I Акт, Школа. Картина I. Бумага, гуашь Abdullayev Mikayıl Hüseyn oğlu. Ü.Hacıbəylinin ”Leyli və Məcnun” operasına eskiz. ”Leylinin evində elçilik”. 1-ci Аkt. 2-ci Şəkil. Kağız, quaş 43x71 sm Abdullayev Mikayil Huseyn oglu. Sketch for scenery of Uz.Hajibeyli ”Leyli and Mejnun” opera ”Marriage proposal at Leyli's home”. 1st Act. 2nd Scene. Paper, gouache Абдуллаев Микаил Гусейн оглы. Эскиз декораций к опере Уз. Гаджибейли ”Лейли и Меджнун”. ”Сватовство в доме Лейли”. I Акт. Картина 2. Бумага, гуашь


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Bəykişiyev Nazim Zöhrab oğlu. H.Cavid ”İblis” tamaşasına eskiz. Flamaster, qarışıq texnika 60x100 sm Beykishiyev Nazim Zohrab oglu. Sketch for H.Javid`s play ”Devil”. Felt-tip pen, mixed media Бейкишиев Назим Зохраб оглы. Эскиз к спектаклю Г.Джавида ”Дьявол”. Фломастер, смешанная техника

310.

311.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

312.

313.

“Изображать место действия… не имеет смысла… Не стоит изображать в “Отелло” Венецию и Кипр. Не стоит изображать зал, где заседает сенат. ... Фокус в другом - в нахождение сути предмета, сути события”. Анатолий Эфрос

Т

еатрально-декорационное искусство Азербайджана неразрывно связано с историей азербайджанского театра. Официальной датой рождения азербайджанского театра считается 10 марта 1873 года, когда в Баку состоялась премьера комедии Мирза Фатали Ахундова “Визирь Ленкоранского ханства”. В дальнейшем еще будет немало знаменательных дат на сложном пути формирования профессионального театрального искусства, пока, в конечном счете, не сформируется стройная система, в рамках которой у каждого из ныне функционирующих театров будет своя “ниша”. Речь здесь, прежде всего, идет о таких театрах, как Азербайджанский государственный академический национальный драматический театр, Азербайджанский государственный академический русский драматический театр, Азербайджанский государственный академический театр оперы и балета, Азербайджанский государственный музыкальный театр. Bсему этому предшествовало образование различных театральных обществ и коллективов: “Первая Мусульманская Драматическая Труппа”, “Союз Артистов”, драматическая труппа при обществе “Ниджат” , Товарищество мусульманских драматических артистов, целый ряд других. Шаблонные декорации выписывали из-за границы, а костюмы и реквизит, как правило, состоял из пожертвований со стороны населения.

Bəykişiyev Nazim Zöhrab oğlu. H.Cavid ”İblis” tamaşasına eskiz. Flamaster, qarışıq texnika 60x100 sm Beykishiyev Nazim Zohrab oglu. Sketch for H.Javid`s play ”Devil”. Felt-tip pen, mixed media Бейкишиев Назим Зохраб оглы. Эскиз к спектаклю Г. Джавида ”Дьявол”. Фломастер, смешанная техника

Bəykişiyev Nazim Zöhrab oğlu. ”Şəhərin yay günləri” tamaşasına eskiz . Kətan, yağlı boya 100x90 sm Beykishiyev Nazim Zohrab oglu. Sketch for ”Summer days in the city” play. Oil on canvas Бейкишиев Назим Зохраб оглы. Эскиз к спектаклю ”Летние дни города”. Холст, масло


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Almazzadə Ənvər Hacıağa oğlu. ”Humay” baletinə eskiz. Kağız, sulu boya 22x32 sm Almazzade Enver Hajiagha oglu. Sketch for ”Humay” ballet. Paper, watercolor Алмасзаде Энвер Гаджиага оглы. Эскиз к балету ”Хумай”. Бумага, акварель

Первые шаги в азербайджанской сценографии были предприняты Бахрузом Кенгерли и Азимом Азимзаде. Однако, создававшиеся ими костюмы и декорации носили сугубо этнографический характер. Так что о возникновении азербайджанского театра как целостного организма, с полноценным творческим коллективом и систематическим репертуаром, можно говорить лишь начиная с 1920 года, когда официальным постановлением все театральные труппы были национализированы со всем их имуществом. Формирование профессионального театрально-декорационного искусства в Азербайджане связано с именем Рустама Мустафаева - первого из азербайджанских художников, получившего специальное образование как художник театра. В 1927 году на базе Сатир-агиттеатра в Баку был создан Тюркский рабоче-крестьянский театр, на базе которого постепенно шлифовались принципы профессионального декорационного искусства. Роль художника в спектакле увеличивалась, а декорации, освобождаясь от чисто иллюстративной, предметно-вещественной функции, все более наделялись задачей образной, эмоциональной интерпретации происходивших на сцене событий. Уже тогда, в конце 1920-х-начале 30-х годов, среди деятелей азербайджанского театра шла дискуссия, по сей день не утратившая своей актуальности: извечный спор между реалистами и конструктивистами, между “правыми” и “левыми”. Рустам Мустафаев смело внедрял на сцене Бакинского Рабочего Театра экспериментальные технические приемы, что придавало театральным постановкам сугубо авторский, концептуальный характер. Однако, официально принятая линия Коммунистической партии и Cоветского правительства в пользу социалистического реализма во всех сферах творчества способствовала процветанию в театре реалистического, скорее - иллюстративно-натуралистического, подхода к постановкам в целом, включая декорации и костюмы.

314.

315.

Almazzadə Ənvər Hacıağa oğlu. ”Humay” baletinə eskiz. Kağız, sulu boya 24x32 sm Almazzade Enver Hajiagha oglu. Sketch for ”Humay” ballet. Paper, watercolor Алмасзаде Энвер Гаджиага оглы. Эскиз к балету ”Хумай”. Бумага, акварель

Полемика между “архаистами” и “новаторами” о том, каким должен быть театр, возобновляется в 1960-е годы, когда в театр пришли художники-живописцы, свободные от внутренних рамок сугубо цеховой специфики сценического искусства, художники, рассматривавшие сценическую коробку как холст, ожидающий от них ярких пластических решений. Это были молодые, прогрессивно мыслящие живописцы, графики, скульпторы, которые, вкупе с молодыми, талантливыми режиссерами, “развернули” оформление театральных спектаклей от правдоподобия в сторону условности. Отныне условность, в принципе присущая искусству театра, становится активным элементом художественной выразительности. Отныне и далее, год за годом, это кардинальное обновление художественного языка в театральном спектакле становится все более очевидным, окончательно заняв доминирующее место в азербайджанском театре в конце 1970-х – начале 1980-х годов. Этот процесс насыщения языка сценографии символическим звучанием, когда сценическое оформление превращается в своего рода исповедь художника, картину, представляющую его, исключительно индивидуальное, глубинное прочтение материала, наглядно виден на эскизах Назима Беккишиева, пришедшего в театр уже в 1980-е годы. Размышляя о театрально-декорационном искусстве нельзя забывать, что из всех видов искусства этот – наиболее сложный, многосоставный, синтетический. Конечный результат здесь всегда зависит от творческой воли многих – драматурга, режиссера, художника, наконец, мастерства актеров. Каждый из них наделен своими амбициями, каждый имеет свое видение спектакля в целом, его философского или идейного содержания, значения и места того или иного персонажа. Определенно: театральный спектакль, как и художественный фильм, - это результат коллективного творчества, успех которого напрямую зависит от того, насколько органично сложился творческий союз участников всего процесса.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

316.

317.

Представленные в данном разделе эскизы принадлежат художникам разных поколений, они созданы в разные периоды отечественной истории для разных театров. Здесь и детские спектакли, и спектакли музыкально-комедийные, здесь показаны эскизы для оперных и балетных постановок, наконец, - для глубоко драматичных, философских произведений. Однако, при всем своем тематическом и жанровом разнообразии, все они, с поразительным единодушием, как будто демонстрируют нам основные помыслы, творческие тенденции, эмоциональный градус, присущий определенному временному периоду. Так, эскизы, созданные Г.Ахвердиевым к спектаклю Театра Юного Зрителя “Утренняя звезда”, отличаются лаконизмом форм, выразительность которых строится на внутренней подвижности композиционных линий, контрастном сопоставлении крупных цветовых плоскостей, обобщенно-абстрактном характере воссоздаваемой на сцене среды. А между тем, перед нами спектакль, посвященный, условно говоря, “социалистическому образу жизни”, в то время как автор эскизов уже в тот период принадлежал к когорте старейших азербайджанских художников, как раз воспитанных в духе соцреализма. Вполне созвучными этим листам по духу авангардизма представляются созданные в те же годы эскизы Э.Асланова – молодого тогда художника, неутомимого экспериментатора, на протяжении всей своей жизни стремившегося к обновлению средств художественной выразительности в самых разных видах искусства. Среди других авторов, работавших в театре в 1960-е-70-е годы, - художники-живописцы, проявившие себя как независимо мыслящие, яркие творческие личности - Таир Салахов, Тогрул Нариманбеков, Расим Бабаев, Агасаф Джафаров, Эльбек Рзакулиев, Санан Курбанов. С их именами связан настоящий прорыв в магистральной линии развития национальной школы живописи. С их именами связано и понятие “новой волны” в азербайджанском театрально-декорационном искусстве. В этом процессе участвовали и такие признанные в те годы мэтры живописи, как Беюк Ага Мирзазаде (к слову сказать, оформивший более 20 спектаклей) и Микаил Абдуллаев. Так же и в кинематографе. Именно 1960-70-е годы – это годы расцвета творчества ведущих художников-постановщиков на “Азербайджанфильме” - Мамед Ага Усейнова, Кямиля Наджаф-заде, Фикрета Багирова. Подобно тому, как мастера живописи и графики активно вторгались в пространство драматического и музыкального театра, приобщая сценографию к общему процессу творческого обновления, так и эти художники кино в своих эскизах выходили далеко за пределы функциональности сугубо постановочного жанра, превращая их в яркие произведения современной живописи и графики.

Aslanov Elçin Muxtar oğlu. Q.Qarayev və C.Hacıyevin ”Vətən” operasına eskiz. Kağız, quaş, tempera 25x33 Aslanov Elchin Muxtar oglu. Sketch for G.Garayev və J.Hajıyev`s ”Motherland” opera. Paper, gouache, tempera Асланов Эльчин Мухтар оглы. Эскиз к опере К.Караева и Дж.Гаджиева “Родина”. Бумага, гуашь, темпера

Особое место в истории азербайджанского театрально-декорационного искусства принадлежит Народному художнику Азербайджана Бадуре Афганлы. Первая в республике женщина-художник, посвятившая всю свою большую и плодотворную жизнь азербайджанскому театру, кино, танцевальному искусству, на протяжении без малого 70 лет не просто создавала декорации и костюмы. Это была неутомимый исследователь, настоящий сподвижник в деле изучения и восстановления азербайджанского национального костюма. На протяжении всей своей творческой жизни Бадура-ханум неустанно ездила по районам Азербайджана, выискивая мастериц и потомственных знатоков национальной одежды соответствующего региона, восстанавливая, таким образом, связь времен, связь поколений. Она всегда с восторгом говорила о том, как Азербайджан, при своей относительно небольшой территории, имеет такое разнообразие тканей. В каждом регионе использовались свои красители, в каждом регионе – свои танцы и свои костюмы.

Создававшиеся под ее неусыпным контролем костюмы, в которых должно было учитываться все до мелочей: фактура ткани, степень ее плотности или прозрачности, цвет или оттенок, характер каймы или наличие блесток, увы, изнашиваются или оседают где-то в пыльных гардеробных. Но к счастью, сохраняются эскизы художницы с ее подробными комментариями, многие из которых находятся в фондах Галереи.

Без преувеличения можно сказать, что национальный костюм в творчестве Б.Афганлы, создававшийся ею прежде всего для Азербайджанского Государственного Ансамбля Песни и Танца, а также для многих других танцевальных коллективов республики, пережил свое возрождение, став уникальным по своей аутентичности и высочайшему художественному качеству направлением в области отечественного театрально-декорационного искусства. "Я создавала то, что подсказывала мне моя творческая интуиция, мое мироощущение и понимание долга перед национальной культурой. А главным своим достижением я считаю непрерванную нить богатейшей этнографической традиции, которой обладает мой народ" – эти слова Бадуры-ханум пронизаны чувством бесконечной гордости за национальную культуру и за талантливых мастеров, которых рождает азербайджанская земля.

Так же и эскизы театральных постановок. Театральный спектакль, имеющий место “здесь и сейчас”, уникален уже по самой своей природе. Театральные постановки не повторимы, ибо, как известно, “нельзя войти в одну и ту же реку дважды”. С другой стороны, театр, напрямую связанный со своим временем, как и со своим зрителем, то и дело “меняет декорации”: одни спектакли “уходят” со сцены, уступая место другим. И лишь эскизы, сохраняющиеся, как правило, в единичных экземплярах и единичных случаях, оказываются теми самыми доподлинными документами эпохи, на основе которых мы имеем возможность объективно восстанавливать картину прошедших лет. Это они, листы бумаги небольшого размера, становятся, порой, единственным напоминанием о том или ином спектакле или драматическом произведении. И в этом заключается уникальный характер коллекции, хранящейся в фондах Азербайджанской Государственной Художественной Галереи, отдельные образцы которой представлены здесь. Это и есть то самое нетленное достояние, которым мы всегда должны гордиться.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

318.

319.

Useynov Məmmədağa Hüseyn oğlu. ”Müharibənin min bir gecəsi” kino filminə eskiz. ”Müharibənin yolları ilə”. Kağız, quaş 60x80 sm Useynov Mammadagha Huseyn oglu. Sketch for ”One thousand and one night of war” movie. ”The roads of war”. Paper, gouache Усейнов Мамедага Гусейн оглы. Эскиз к фильму “Тысяча и одна ночь войны”. ”Дорогами войны”. Бумага, гуашь


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

Index

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

Abbasov Abbas Əziz oğlu Abbasov Abbas Aziz oglu Аббасов Аббас Азиз оглы 291 Abbasov Müslüm Əjdər oğlu Abbasov Muslim Ajdar oglu Аббасов Муслим Аждар оглы 63 Abdullayev Ağalar Balaxan oğlu Abdullayev Aghalar Balaxan oglu Абдуллаев Агалар Балахан оглы 101, 126, 127 Abdullayev Ağalar Bəhmən oğlu Abdullayev Aghalar Bahman oglu Абдуллаев Агалар Бахман оглы 99 Abdullayev Həmzə Yusif oğlu Abdullayev Hamza Yusif oglu Абдуллаев Гамза Юсиф оглы 237 Abdullayev Mikayıl Hüseyn oğlu. Abdullayev Mikayil Huseyn oglu Абдуллаев Микаил Гусейн оглы 47, 138, 139, 185, 315 Abdullayev Təbriz Fətulla oğlu Abdullayev Tabriz Fatulla oglu Абдуллаев Тебриз Фатулла оглы 14-15, 243 Abdullayeva Həyat Həmdulla qızı Abdullayeva Hayat Hamdulla gyzy Абдуллаева Хайят Гамдулла гызы 96, 102, 176 Abdullazadə Tofiq Yusif oğlu Abdullazade Tofig Yusif oglu Абдуллазаде Тофиг Юсиф оглы 118-119 Adibəyov Q. Adibeyov G. Адибеков Г. 49 Ağamalov Eldar Arif oğlu Агамалов Эльдар Ариф оглы. Aghamalov Eldar Arif oglu 234 Ağayev Faiq Əliseyid oğlu Aghayev Faik Aliseyid oglu Агаев Фаик Алисеид оглы 73, 257 Ağayev Gündüz Malik oğlu. Aghayev Gyunduz Malik oglu Агаев Гюндуз Малик оглы 249 Ağayev Məzahir Babaş oğlu Agayev Mazahir Babash oglu Агаев Мазахир Бабаш оглы 298, 299

Ağayev Vaqif Xosrov oğlu Aghayev Vagif Xosrov oglu Агаев Вагиф Хосров оглы 200, 201 Axundov Nadir Səfər oğlu Akhundov Nadir Safar oglu Ахундов Надир Сафар оглы 128, 129, 204

320.

321.

Cabbarlı Heydər Sonqulu oğlu Jabbarlı Heydar Songulu oglu Джаббарлы Гейдар Сонгулу оглы 124, 168, 169, 173

Əhmədov Eldar Əbdül oğlu Ahmedov Eldar Abdul oglu Ахмедов Эльдар Абдул оглы 287

Əliyev Oqtay Məhərrəm oğlu Aliyev Ogtay Maharram oglu Алиев Октай Магеррам оглы 300

Əhmədov Faiq Mikayıl oğlu Ahmadov Faik Mikayil oglu Ахмедов Фаиг Микаил оглы 55

Əliyeva Ülviyyə Tofiq qızı Aliyeva Ulviyya Tofik gyzy Алиева Ульвия Тофиг гызы 295

Almazzadə Ənvər Hacıağa oğlu Almazzade Enver Hajiagha oglu Алмасзаде Энвер Гаджиага оглы 320, 321

Cəfərov Asəf Əlisgəndər oğlu Jafarov Asaf Aliskеndеr oglu Джафаров Асаф Алискендер оглы 64, 232 Cəfərov Mirxəlil Mirsalman oğlu Jafarov Mirxalil Mirsalman oglu Джафаров Мирхалил Мирсалман оглы 291

Əmrahov Emar Kamal oğlu Amrahov Emar Kamal oglu Амрахов Эмар Кямал оглы 246

Aslanov Elçin Muxtar oğlu Aslanov Elchin Mukhtar oglu Асланов Эльчин Мухтар оглы 69,90, 134, 303, 323

Cəfərov Səmədağa İbrahim oğlu Jafarov Samadagha Ibrahim oglu Джафаров Самедага Ибрагим оглы 91

Əhmədov Xanlar Əhməd oğlu Ahmedov Khanlar Ahmed oglu Ахмедов Ханлар Ахмед оглы 130, 245 Əhmədov Kamal Əhməd oğlu Ahmеdov Kamal Ahmеd oglu Ахмедов Кямал Ахмед оглы 24-25, 70, 227

Babayev Cümşüd İbrahim oğlu Babayev Cumshud Ibrahim oglu Бабаев Джумшуд Ибрагим оглы 204

Dadaşov Cavanşir Əjdər oğlu Dadashov Javanshir Ajdar oglu Дадашев Джаваншир Аждар оглы 172

Əkbərov Paşa Qəmbər oğlu Akbarov Pasha Gambar oglu Акберов Паша Гамбар оглы 170

Əsgərov Akif İzzətulla oğlu Asgarov Akif İzzatulla oglu Аскеров Акиф Иззатулла оглы 173 Əsgərov Əlisəfa Qulammirzə oğlu Asgarov Alisafa Gulammirza oglu Аскеров Алисафа Гуламмирза оглы 59

Babayev Elnur Rasim oğlu Babayev Elnur Rasim oglu Бабаев Эльнур Расим оглы 91, 259

Dadaşov Namiq Əbdülxalıq oğlu Dadashov Namig Abdulxalıg oglu Дадашев Намиг Абдулхалыг оглы 244

Ələsgərov Arif Məmmədhüseyn oğlu Alasgarov Arif Mammadhuseyn oglu Алескеров Ариф Мамедгусейн оглы Обложка,159

Əsgərov Ənvər Əsgər oğlu Asgerov Enver Asger oglu Аскеров Энвер Аскер оглы 38, 59

Babayev İlham Bəydadaş oğlu Babayev Ilham Baydadash oglu Бабаев Ильхам Бейдадаш оглы 291

Eldarov Müslüm Ömər oğlu Eldarov Muslum Omar oglu Эльдаров Муслим Омар оглы 130, 251

Əlimirzəyev Əliyar Əlimirzə oğlu Alimirzayev Eliyar Alimirza oglu Алимирзоев Эльяр Алимирза оглы 85, 258

Əşrəf Murad oğlu Ashraf Murad oglu Ашраф Мурад оглы 16-17, 57

Babayev Nazim Heybət oğlu. Бабаев Назим Гейбат оглы. Babayev Nazim Heybat. 89, 123, 248

Eldarov Ömər Həsən oğlu Eldarov Omar Hasan oglu Эльдаров Омар Гасан оглы 42, 194

Əliyev Baba Balababa oğlu Aliyev Ali Balababa oglu Алиев Баба Балабаба оглы 138, 148, 192-193

Əzizov Arif Möhübalı oğlu Azizov Arif Mohubali oglu Азизов Ариф Мохубали оглы 91, 265

Babayev Rasim Hənifə oğlu Babayev Rasim Hanifa oglu Бабаев Расим Ганифа оглы 18-19, 109, 218, 219, 220, 221

Eldarova İrina Nikolayevna Eldarova Irina Nikolayevna Эльдарова Ирина Николаевна 250

Əliyev Əlövsət Dadaş oğlu Aliyev Alovsat Dadash oglu Алиев Аловсат Дадаш оглы 61

Əzizov Çingiz Məmməd oğlu Azizov Chingiz Mammad oglu Азизов Чингиз Мамед оглы 177

Bağırov Fikrət Bağır oğlu Baghırov Fikret Baghır oglu Багиров Фикрет Багир оглы 171, 311

Əbdülxalıq Əbdüləli oğlu Abdulxalig Abdulali oglu Абдулхалыг Абдулали оглы 103, 116

Əliyev Famin Behbud oğlu Aliyev Famin Behbud oglu Алиев Фамин Бехбуд оглы 191, 195

Feyzullayev Lətif Əbdülbaqi oğlu Feyzullayev Latif Abdulbagi oglu Фейзуллаев Лятиф Абдулбаги оглы 122, 196

Bakıxanov Fuad Hüseyn oğlu Bakikhanov Fuad Huseyn oglu Бакиханов Фуад Гусейн оглы 102, 137, 182, 183

Əbdürrəhmanov Fuad Həsən oğlu Abdurrakhmanov Fuad Gasan oglu Абдурахманов Фуад Гасан оглы 92,93, 184

Əliyev Fərman Nəriman oğlu Aliyev Farman Nariman oglu Алиев Фарман Нариман оглы 284

Hacıyev Adil Əşrəf oğlu Hajiyev Adil Ashraf oglu Гаджиев Адиль Ашраф оглы 113

Bəhlulzadə Səttar Bəhlul oğlu Bahlulzade Sattar Bahlul oglu Бахлулзаде Саттар Бахлул оглы 34, 157, 216-217

Əbdürrəhmanov Nadir Qəmbər oğlu Abdurahmanov Nadir Gambar oglu Абдурахманов Надир Гамбар оглы 65, 168, 233

Əliyev Hüseyn Əlirza oğlu Aliyev Huseyn Alirza oglu Алиев Гусейн Алирза оглы 153

Hacıyev Altay Əmir oğlu Hajiyev Altay Amir oglu Гаджиев Алтай Амир оглы Титульный лист, 76, 88

Bəykişiyev Nazim Zöhrab oğlu Beykishiyev Nazim Zohrab oglu Бейкишиев Назим Зохраб оглы 316-317, 318, 319

Əfəndiyev Qorxmaz Soltan Mədcid oğlu Efendiyev Gorkhmaz Soltan Medjid oglu Эфендиев Горхмаз Солтан Меджид оглы 71

Əliyev İsgəndər Aliyev Iskender Алиев Искендер 52

Hacıyeva Bəyim Əzizbala qızı Hajiyeva Beyim Azizbala gyzy Гаджиева Беим Азизбала гызы 144, 145

Brijatyuk Gennadi Demyanoviç Brijatyuk Gennadiy Demyanovich Брижатюк Геннадий Демьянович 226, 255

Əfqanlı Bədurə Məlik qızı Afganli Badura Malik gyzy Афганлы Бадура Мелик гызы 274, 312, 313

Əliyev Natiq Kamal oğlu Aliyev Natig Kamal oglu Алиев Натиг Кямал оглы 109

Haqverdiyev Həsən Əli oğlu Hagverdiyev Hasan Ali oglu Ахвердиев Гасан Али оглы 105, 306


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

322.

323.

Haqverdiyev Hüseyn Həsən oğlu Hagverdiyev Huseyn Hasan oglu Axвердиев Гусейн Гасан оглы 53, 145, 155

Xəlilov Fərhad Qurban oğlu Khalilov Farhad Gurban oglu Халилов Фархад Гурбан оглы 26-27, 61

Kazımov Abbas Ələsgər oğlu Kazimov Abbas Alesger oglu Кязимов Аббас Алескер оглы 252, 253

Qazıyev Samir Arif oğlu. Gazıyev Samir Arif oglu Газиев Самир Ариф оглы 82

Məmmədov Abbas Musa oğlu Mammadov Abbas Musa oglu Мамедов Аббас Муса оглы 131

Haqverdiyev Səməd Yunus oğlu. Hagverdiyev Samad Yunus oglu Ахвердиев Самед Юнус оглы 101, 167

Xəlilzadə Zarema Vasif qızı Khalilzade Zarema Vasif gyzy Халилзаде Зарема Васиф гызы 277

Kazımov Akif Davud oğlu Kazımov Akif Davud oğlu Кязимов Акиф Давуд оглы 235

Qəmbərov Faiq Sabir oğlu. Gambarov Faik Sabir oglu Гамбаров Фаиг Сабир оглы 77

Məmmədov Elçin Mehdi oğlu Mammadov Elchin Mehdi oglu Мамедов Эльчин Мехти оглы 236

Haqverdiyev Ucal Həsən oğlu Hagverdiyev Ujal Hasan oglu Ахвердиев Уджал Гасан оглы 87

Xryunov Pyotr Alekseyeviç Xryunov Pyotr Alekseyevich Хрюнов Петр Алексеевич 184

Kazımov Akif Kazım oğlu Kazimov Akif Kazim oglu Кязимов Акиф Кязим оглы 98, 210

Qocamanlı Nicat Seyfulla oğlu Gojamanli Nijat Seyfulla oglu Коджаманлы Ниджат Сейфулла оглы 293

Məmmədov Əli Əşrəf oğlu Mammadov Ali Ashraf oglu Мамедов Али Ашраф оглы 118, 198

Haqverdiyeva Yelena Rafailovna Hagverdiyeva Yelena Rafailovna Ахвердиева Елена Рафаиловна 258

Xudaverdiyev Ələkbər Məhərrəm oğlu Khudaverdiyev Alakbar Maharram oglu Худавердиев Алекбер Маггерам оглы 276

Kazımzadə Kazım Məmmədəli oğlu Kazimzade Kazim Mammadali oglu Казым Казымзаде Мамедали оглы. 44

Qulamov Fərman Səməd oğlu Gulamov Farman Samad oglu Гуламов Фарман Самед оглы 254

Məmmədov Əyyub Əliağa oğlu Mammadov Eyyub Aliagha oglu Мамедов Эйюб Алиага оглы 113, 118

Həşimov Fikrət Məmməd oğlu Hashimov Fikret Mammad oglu Кашимов Фикрет Мамед оглы 75, 255 Hüseynov Arif Şahbaz oğlu Huseynov Arif Shahbaz oglu Гусейнов Ариф Шахбаз оглы 80, 205

İbadullayev Əli Əziz oğlu Ibadullayev Ali Aziz oglu Ибадуллаев Али Азиз оглы 28-29, 67

Kərimov Adil Əliabbas oğlu Kerimov Adil Aliabbas oglu Керимов Адил Алиаббас оглы 179

Quliyev Adil Süleyman oğlu Guliyev Adil Suleyman oglu Гулиев Адиль Сулейман оглы 151

Məmmədov Hafiz Məmməd oğlu Mammadov Hafiz Mammad oglu Мамедов Хафиз Мамед оглы 156

Kərimov Lətif Hüseyn oğlu Kerimov Latif Huseyn oglu Керимов Лятиф Гусейн оглы 272, 280, 281, 282, 283

Quliyev Firudin Cəlil oğlu Guliyev Firudin Jalil oglu Гулиев Фирудин Джалил оглы 110

Məmmədov İsmayıl Əsəd oğlu Mammadov Ismayil Asad oglu Мамедов Исмаил Асад оглы 106, 228, 229

Hüseynov Elmas Mehdi oğlu Huseynov Elmas Mehdi oglu Гусейнов Эльмас Мехди оглы 135, 264

İbrahimov Arif Səftər oğlu Ibrahimov Arif Saftar oglu Ибрагимов Ариф Сафтар оглы 206-207, 207, 288 İbrahimov Cəmil Baba oğlu Ibrahimov Jamil Baba oglu Ибрагимов Джамиль Баба оглы 293

Kərimova Yelena Aleksandrovna Kerimova Yelena Aleksandrovna Кeримова Елена Александровна 146

Quliyev Oqtay Məmmədhəsən oğlu Guliyev Oktay Mammadhasan oglu Гулиев Октай Мамедгасан оглы Обложка, 164, 165

Məmmədov Rəşid Qasım oğlu Mammadov Rashid Gasim oglu Мамедов Рашид Гасым оглы 288

Hüseynov Əyyub Müseyib oğlu. Huseynov Eyyub Museyib oglu Гусейнов Эйюб Мусеиб оглы 103, 156, 185

İsgəndərov Zeynalabdin Əli oğlu Iskenderov Zeynalabdin Ali oglu Искeндеров Зейналабдин Али оглы 218, 245

Konstantinov Sergey Nikolayeviç Konstantinov Sergey Nikolayevich Константинов Сергей Николаевич 298

Quliyev Sahib Babayar oğlu. Guliyev Sahib Babayar oglu Гулиев Сахиб Бабаяр оглы 90

Məmmədov Salxab İsa oğlu Mammadov Salhab Isa oglu Мамедов Салхаб Иса оглы 287

Hüseynov Həbib Nəsir oğlu Huseynov Habib Nasir oglu Гусейнов Хабиб Насир оглы 122

İsgəndərzadə Lalə Ziya qızı Iskandarzade Lala Ziya gyzy. Искендерзаде Лала Зия гызы 295

Kostina İnna Valentinovna Костина Инна Валентинова Kostina Inna Valentinovna 83, 294

Quluzadə Lətifə Nəsir qızı Guluzade Latifa Nasir gyzy Гулузаде Лятифа Насир гызы 286, 297

Məmmədov Şahpələng Abbas oğlu Mammadov Shahpаlаng Abbas oglu Мамедов Шахпаланк Аббас оглы 131, 213

Hüseynov Hüseyn Ali Gülbalı oğlu Huseynov Huseyn Ali Gyulbaly oglu Гусейнов Гусейн Али Гюльбалы оглы 291

İsmayılov Nəcəfqulu Əbdülrəhim oğlu Ismayilov Najafgulu Abdulrahim oglu Исмаилов Наджафгулу Абдулрахим оглы 53, шмутцтитул 3-4 сс.

Qarayev Sultanəli Balaca oğlu Garayev Sultanali Balaja oglu Гараев Султанали Баладжа оглы 86

Qurbanov Eldar Hacıbaba oğlu Gurbanov Eldar Hajibaba oglu Курбанов Эльдар Гаджибаба оглы 256

Məmmədov Tahir Hidayət oğlu Mammadov Tahir Hidayat oglu Мамедов Таир Идаят оглы 242

Hüseynov Rəsul İsmayıl oğlu Huseynov Rasul Ismayil oglu Гусейнов Расул Исмаил оглы 158

İsmayılov Rafis Rza oğlu Ismailov Rafis Rza oglu Исмаилов Рафис Рза оглы 92-93

Qaryağdı Cəlal Məhərrəm oğlu Garyaghdı Jalal Maharram oglu Карягды Джалал Магеррам оглы 178

Qurbanov Sənan Şamil oğlu Gurbanov Sanan Shamil oglu Курбанов Санан Шамиль оглы 32-33, 154

Məmmədov Vaqif Həsən oğlu Mammadov Vagif Hasan oglu Мамедов Вагиф Гасан оглы 196

Hüseynov Zakir Ağaxan oğlu Huseynov Zakir Aghaxan oglu Гусейнов Закир Агахан оглы 261

İsmayılov Rauf Əbdülhüseyn oğlu Ismayilov Rauf Abdulhuseyn oglu Исмайлов Рауф Абдулгусейн оглы 278

Qasımov Malik Mirzəağa oğlu Gasimov Malik Mirzaagha oglu Гасымов Малик Мирзаага оглы. 290

Mehdiyev Ağa Cəfər oğlu. Mehdiyev Agha Jafar oglu Мехтиев Ага Джафар оглы 97

Mircavadov Mircavad Mirhəşim oğlu Mirjavadov Mirjavad Mirhashim oglu Мирджавадов Мирджавад Миргашим оглы 20-21, 224, 225

Hüseynov Zöhrab Əli oğlu Huseynov Zohrab Ali oglu Гусейнов Зохраб Али оглы 89

İsmayılov Rəşid Məhərrəm oğlu. Ismayilov Rashid Maherram oglu Исмаилов Рашид Магеррам оглы 254

Qasımov Nadir Sadıq oğlu Gasimov Nadir Sadig oglu Касумов Надир Садых оглы 211

Mehdiyev Rafiq Mahmud oğlu Mehdiyev Rafig Mahmud oglu Мехтиев Рафиг Махмуд оглы 106

Mirqasımov Mirələsgər Mirəsədulla oğlu Mirgasımov Miralasgеr Mirasadulla oglu Миркасимов Миралескер Мирасадулла оглы 105, 142

Hüseynova Elmira Mehrəli qızı Huseynova Elmira Mehrali gyzy Гусейнова Эльмира Мехрали гызы 147

Jeqlov German Vladimiroviç Jeglov German Vladimirovich Жеглов Герман Владимирович 161

Qazıyev Arif Şamil oğlu Gazıyev Arif Shamil oglu Газиев Ариф Шамил оглы 143

Mehdiyev Zakir Tahir oğlu Mehdiyev Zakir Tahir oglu Мехтиев Закир Таир оглы 136

Mirzəzadə Böyükağa Məşədi oğlu Mirzazade Boyukagha Meshadi oglu Мирзазаде Беюкага Мeшади оглы 30, 111, 120, 133, 150, 308, 309


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

324.

325.

Mirzəzadə Sirus Yədulla oğlu Mirzazade Sirus Yadulla oglu Мирзазаде Сирус Ядулла оглы 66

Rəhmanov Nazim Şamil oğlu Rahmanov Nazim Shamil oglu Рахманов Назим Шамиль оглы 74

Sadıqzadə Altay Oqtay oğlu Sadigzade Altay Ogtay oglu Садыхзаде Алтай Октай оглы 238, 239, 247

Şaşıkaşvili Rauf Ülvi oğlu Shashikashvili Rauf Ulvi oglu Шашикашвили Рауф Ульви оглы 94, 95

Muradov Rafael Həsən oğlu Muradov Rafael Hasan oglu Мурадов Рафаэль Гасан оглы 161

Rəhmanzadə Maral Yusif qızı Rahmanzade Maral Yusif gyzy Рaхманзаде Марал Юсиф гызы 44,46,157, 180, 199

Sadıqzadə Toğrul Seyidhüseyn oğlu Sadikhzade Toghrul Seyidhuseyn oglu Садыхзаде Тогрул Сеидгусейн оглы 112

Şeçkov A.İ. Shechkov A.I. Шечков А.И. 188, 189

Mustafayeva Güllü Hacı qızı Mustafayeva Gullu Haji gyzy Мустафаева Гюлли Гаджи гызы 146, 147

Rəsulov Fərid Namiq oğlu Rasulov Farid Namig oglu Расулов Фарид Намиг оглы 262, 263, 279

Salahov Məmmədnicat Qılman oğlu Salahov Mammadnijat Gilman oglu Салахов Мамедниджат Гылман оглы 125

Şərifzadə Sadiq Hüseyn oğlu Sharifzade Sadig Huseyn oglu Шарифзаде Садых Гусейн оглы 117, 190

Müfidzadə Cəmil Miryusif oğlu Mufidzade Jamil Miryusif oglu Мюфидзаде Джамиль Мирюсиф оглы 12-13, 54-55, 117, 206, 208, 209

Rəsulov Tahir Qasım oğlu Rasulov Tahir Gasim oglu Расулов Таир Гасым оглы 278, 301

Salahov Tahir Teymur oğlu Salahov Tahir Teymur oglu Салахов Таир Теймур оглы 50-51, 214, 215

Tağıyev Mahmud Əzizağa oğlu Taghiyev Mahmud Azizagha oglu Тагиев Махмуд Азизага оглы 185, 187, 203

Nəcəfov Fazil İmamverdi oğlu Najafov Fazil Imamverdi oglu Наджафов Фазиль Имамверди оглы 53, 61, 62,115, 222, 223

Rəşidov Məmməd İlham oğlu Rashidov Mammad Ilham oglu Рашидов Мамед Ильхам оглы 285

Salahova Alağöz Tahir qızı Salahova Alagoz Tahir gyzy Салахова Алагез Таир гызы 276, 277

Tağıyev Tağı Əzizağa oğlu Taghiyev Taghi Azizagha oglu Тагиев Таги Азизага оглы 43, 100, 121, 151, 174, 175, 203

Nəcəfov Niyaz Təyyar oğlu Najafov Niyaz Tayyar oglu Наджафов Нияз Тайар оглы 266, 267

Rüstəmov Cahangir Mahmud oğlu Rustamov Jahangir Mahmud oglu Рустамов Джахангир Махмуд оглы 212

Salamzadə Salam Əbdülqasım oğlu Salamzade Salam Abdulgasim oglu Саламзаде Салам Абдулгасым оглы 41

Tumasova Stella Renaldovna Tumasova Stella Renaldovna Тумасова Стелла Реналдова 298

Nəcəfzadə Kamil Nəcəf oğlu Najafzade Kamil Najaf oglu Наджафзаде Камиль Наджаф оглы 106-107

Rüstəmov Mahmud Aslan oğlu Rustamov Mahmud Aslan oglu Рустамов Махмуд Аслан оглы 240, 241

Seyfullayev Qafar Süleyman oğlu Seyfullayev Gafar Suleyman oglu Сейфуллаев Кафар Сулейман оглы 40,141, 186

Useynov Məmmədağa Hüseyn oğlu Useynov Mammadagha Huseyn oglu Усейнов Мамедага Гусейн оглы 324-325

Nərimanbəyov Toğrul Fərman oğlu Narimanbеyov Toghrul Farman oglu Нариманбеков Тогрул Фарман оглы 10, 22-23, 230, 231, 304-305

Rüstəmova Naira Raşitovna Rustamova Naira Rashidovna Рустамова Наира Рашидовна 268

Səfərov Maşallah Cəlal oğlu Сафаров Машаллах Джалал оглы Safarov Mashallah Jalal oglu 271, 296

Vəliyev Kamal İslam oğlu Veliyev Kyamal Islam oglu Велиев Кямал Ислам оглы 241

Nərimanbəyov Vidadi Yaqub oğlu Narimanbeyov Vidadi Yagub oglu Нариманбеков Видади Ягуб оглы 177

Rzaquliyev Elbəy Mirzəhəsən oğlu Rzaguliyev Elbay Mirzahasan oglu Рзакулиев Эльбей Мирзагасан оглы 112

Səfərova Xalidə Ələkbər qızı Safarova Xalida Alakbar gyzy Сафарова Халида Алекбер гызы 52, 148, 149, 185

Vlasova Sara İvanovna Vlasova Sara Ivanovna Власова Сара Ивановна 197

Nərimanbəyova Əsmər Toğrul qızı Narimanbayova Asmar Toghrul gyzy Нариманбекова Асмар Тогрул гызы 260 Nərimanova Qızqayıt Abuş qızı Narimanova Gizgayit Abush gyzy Нариманова Гызгаит Абуш гызы 275

Rzaquliyev Ələkbər Ələsgər oğlu Rzaguliyev Alakbar Alasgar oglu Рзагулиев Алекпер Алескер оглы 104, 108, 114

Səlimov Əlisəttar Ağakərim oğlu. Salimov Alisattar Aghakarim oglu Салимов Алисаттар Агакерим оглы 162, 163,180, 181

Yaşayev Tayxun Şamayeviç Yashayev Taykhun Shamayevich Яшаев Тайхун Шамаевич 124, 126

Səmədova Vəcihə Əli qızı Samadova Vajiya Ali gyzy Самедова Ваджия Али кызы 177

Yaşigin Valeriy Vladimiroviç Yashigin Valeriy Vladimirovich Яшигин Валерий Владимирович 152

Nəzirov Rasim Məmməd oğlu Nazirov Rasim Mammad oglu Назиров Расим Мамед оглы 68

Rzayev Kərim Mahmud oğlu Rzayev Kеrim Mahmud oglu Рзаев Кeрим Махмуд оглы 198 Rzayev Rasim Eyyub oğlu Rzayev Rasim Eyyub oglu Рзаев Расим Эйюб оглы 297

Sücəddinov Qorxmaz Məmmədtağı oğlu Suzhaddinov Gorkhmaz Mammadtaghi oglu Суджаддинов Горхмаз Мамедтаги оглы 94, 140, 202

Yunusov Qəyyur Habil oğlu Yunusov Gayyur Habil oglu Юнусов Гяйюр Габиль оглы 72

Ponomaryev Viktor Vasilyeviç Ponomarev Victor Vasilyevich Пономарев Виктор Васильевич 160

Rzayeva Münəvvər Məcid qızı Rzayeva Minavvyar Majid gyzy Рзаева Минавяр Меджид гызы 92

Şahtaxtinskaya Elmira Həbibulla qızı Shahtaxtinskaya Elmira Habibulla gyzy Шахтахтинская Эльмира Хабибулла гызы 47

Yusifov Adil Dursun oğlu Yusifov Adil Dursun oglu Юсифов Адил Дурсун оглы 78, 262

Ramazanov Məmməd Ramazan oğlu Ramazanov Mammad Ramazan oglu Рамазанов Мамед Рамазан оглы 45, 135, 162

Sabsay Pyotr Vladimiroviç Sabsay Pyotr Vladimirovich Сабсай Петр Владимирович 125

Şalıgina Yevgeniya Nikolayevna Shaligina Yevgeniya Nikolayevna Шалыгина Евгения Николаевна 165

Zeynalov Hafiz Əliabbas oğlu Zeynalov Hafiz Aliabbas oglu Зейналов Хафиз Алиаббас оглы 132

Zeynalov Mir Nadir Mirəli oğlu Zeynalov Mir Nadir Mirali oglu Зейналов Мирнадир Мирали оглы 238


326.

Şəkillər / Illustrations / Иллюстрации /

Örtmək /Cover / Обложка: Quliyev Oqtay Məmmədhəsən oğlu. “Milis işçiləri Şamxor HES tikintisində”. Кağız, quaş 60x60 Guliyev Oktay Mammadhasan oglu. “Police at the construction of the Shamkhor Hydroelectric power station”. Paper, gouache Гулиев Октай Мамедгасан оглы. «Сотрудники милиции на строительстве Шамхорской ГЭС». Бумага, гуашь Ələsgərov Arif Məmmədhüseyn oğlu. “Zavodda”. Kağız, linoqravüra 64x50 Alasgarov Arif Mammadhuseyn oglu . “At the Plant”. Paper, linocut Алескеров Ариф Мамедгусейн оглы. «На заводе». Бумага, линогравюра

Başlıq səhifəsi / Front page / Титульный лист: Hacıyev Altay Əmir oğlu. “Axşam”. Кağız, linoqravüra 85x34 Hajiyev Altay Amir oglu. “Evening”. Paper, linocut Гаджиев Алтай Амир оглы. «Вечер». Бумага, линогравюра

Giriş / Introduction / Введение: s. 10

Nərimanbəyov Toğrul Fərman oğlu. “Bakıda bahar”. Kətan,yağlı boya 190x190 Narimanbeyov Toghrul Farman oglu. “Spring in Baku”. Oil on canvas Нариманбеков Тогрул Фарман оглы. «Весна в Баку». Холст, масло s. 12-13

Müfidzadə Cəmil Miryusif oğlu. “Şirvanşahlar sarayı”. Monotipiya 61x87 Mufidzade Jamil Miryusif oglu. “Shirvanshahs’ palace” . Monotype Мюфидзаде Джамиль Мирюсиф оглы. «Дворец Ширваншахов». Монотипия s. 14-15

Abdullayev Təbriz Fətulla oğlu. “Bakı”. Kətan,yağlı boya 70x107 Abdullayev Tabriz Fatulla oglu. “Baku”. Oil on canvas Абдуллаев Тебриз Фатулла оглы. «Баку». Холст, масло s. 16-17

Əşrəf Murad. “Güllər”. Kətan,yağlı boya 70x55 Ashraf Murad. “Flowers”. Oil on canvas Ашраф Мурад. «Цветы». Холст, масло s. 18-19

Babayev Rasim Hənifə oğlu. “Ailə”. Kətan,yağlı boya 191x250 Babayev Rasim Khanifa oglu. “Family”. Oil on canvas Бабаев Расим Ганифа оглы. «Семья». Холст, масло s. 20-21

Mircavadov Mircavad Mirhəşim oğlu. “Buzovna mənzərəsi”. Kətan,yağlı boya 75x95 Mirjavadov Mirjavad Mirhashim oglu . “Buzovna landscape”. Oil on canvas Мирджавадов Мирджавад Миргашим оглы. «Пейзаж Бузовны». Холст, масло s. 22-23

Nərimanbəyov Toğrul Fərman oğlu. “Yay günü”. Kətan,yağlı boya 180x230 Narimanbeyov Toghrul Farman oglu. “Summer day”. Oil on canvas Нариманбеков Тогрул Фарман оглы. «Летний день». Холст, масло s. 24-25

Əhmədov Kamal Əhməd oğlu .“Goradil kəndi”. Kətan, yağlı boya 95x67 Ahmadov Kamal Ahmad oglu. “Goradil village”. Oil on canvas Ахмедов Кямал Ахмед оглы. «Деревня Горадиль». Холст, масло s. 26-27

Xəlilov Fərhad Qurban oğlu. “Çiçəkləyən əncir”. Kətan,yağlı boya 120x100 Khalilov Farhad Gurban oglu. “Fig tree in blossom”. Oil on canvas Халилов Фархад Гурбан оглы. «Цветущий инжир». Холст, масло s. 28-29

İbadullayev Əli Əziz oğlu. «Oyanma». Kətan,yağlı boya 178x154 Ibadullayev Ali Aziz. “Awakening” . Oil on canvas Ибадуллаев Али Азиз оглы. «Пробуждение». Холст, масло s. 271

Səfərov Maşallah Cəlal oğlu. Kəlağayı “Heyratı”. İpək 150x150 sm Safarov Mashallah Jalal oglu. “Heyratı kelaghayi”. (type of design of the traditional silk scarf). Сафаров Машаллах Джалал оглы. “Хейраты келагаи” (тип узора на традиционном шелковом платке).

Sonluq / End paper / Форзац İsmayılov Nəcəfqulu Əbdülrəhim oğlu. “Vernisaj”. Kətan,yağlı boya 100x120 Ismayilov Najafgulu Abdulrahim. “Vernisage”. Oil on canvas Исмаилов Наджафгулу Абдулрахим оглы. «Вернисаж». Холст, масло

327.


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası 1974 - Azərbaycan Dövlət Şəkillər Qalereyasının əsası qoyulub. 2001 - Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası statusu verilib. Əsas fəaliyyət istiqamətləri: - Qalereya mədəniyyət və incəsənət sahəsində vahid dövlət siyasətinin formalaşdırılması və həyata keçirilməsində iştirak edir; - Təsviri və dekorativ-tətbiqi sənət sahəsinin mövcud vəziyyəti və perspektivləri haqqında analitik materiallar hazırlayır; - Təsviri və dekorativ sənət sahələrinin inkişafına dair tövsiyələri işləyib Azərbaycan Respublikasının Məsəniyyət Nazirliyinə təqdim edir; - Azərbaycanın mədəni irsinin qorunub saxlanılması və yenidən bərpasında milli incəsənətin zəngin ənənələrinə əsaslanan mədəniestetik formaların axtarışı və formalaşdırılmasını həyata keçirir. The Azerbaijan State Art Gallery 1974 - Established the Azerbaijan State Picture Gallery. 2001 - Has been given the status of the Azerbaijan State Art Gallery. Main directions of activity: - Implementation of the concept of the state policy in the field of culture and art; - Preparation of analytical materials on the current situation in the field of Fine and Applied arts and the elaboration of prospects for its development; - Systematic provision of information on the current state and prospects of the development of Fine and Applied arts to the Ministry of Culture of the Azerbaijan Republic; - Search and formation of cultural and aesthetic models based on the rich traditions of the national art; - Implementation of measures to preserve and restore the cultural heritage of Azerbaijan. Азербайджанская Государственная Художественная Галерея 1974 - Основана Азербайджанская Государственная Картинная Галерея. 2001 - Придан статус Азербайджанской Государственной Художественной Галереи. Основные направления деятельности: - Реализация концепции государственной политики в области культуры и искусства; - Подготовка аналитических материалов по текущей ситуации в области изобразительного и декоративно-прикладного искусства и разработка перспектив его развития; - Систематическое предоставление справки по текущему состоянию и перспективах развития изобразительного и декоративно-прикладного искусства в Министерство культуры Азербайджанской Республики; - Поиск и формирование культурно-эстетических моделей, опирающихся на богатые традиции национального искусства; - Осуществление мер по сохранению и восстановлению культурного наследия Азербайджана;


Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyası

/rəngkarlıq. heykəltəraşlıq. qrafika. tətbiqi sənət. teatr-dekorasiya sənəti./

274.

275.


t h e a z e r b a i j a n s t a t e a r t g a l l e r y.

baku. 2020. азербайджанская государственная картинная галерея.

paintin sculptu graph applied a thea decoration a


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Issuu converts static files into: digital portfolios, online yearbooks, online catalogs, digital photo albums and more. Sign up and create your flipbook.