Issuu on Google+

AdRem

TIJDSCHRIFT VAN DE ORDE VAN VLAAMSE BALIES

WWW.ADVOCAAT.BE

Erkenningsnummer P209424 / Afgiftekantoor 1099 Brussel X

JUNI 2015 - JAARGANG 14 - NR. 2

STEVEN VERMEYLEN, ADVOCAAT ADOPTIERECHT

“Soms is de advocaat het laatste redmiddel” HET JUSTITIEPLAN GEENS ONTLEED

Waarom we moeten afremmen en bijsturen

CLOSING THE JUSTICE GAP

Na Pro Deo ook Pro Bono?


Het Aanvullend Pensioen speciaal voor U www.vkag.be

Voorzorgskas voor advocaten, gerechtsdeurwaarders en andere zelfstandigen OFP

Gulden Vlieslaan 64 • 1060 Brussel Tel. : 02 534 42 42 • Fax : 02 534 43 43 info@vkag.be • www.vkag.be


recht

UIT

VOORZITTER DOMINIQUE MATTHYS GEEFT ZIJN KIJK OP DE ACTUALITEIT

Alarm! 20 maart 2015, 11u30, Poelaertplein. De grote hal van het Brusselse gerechtsgebouw ziet letterlijk zwart van het volk: magistraten van de zetel en van het parket, griffiers, griffiepersoneel, parketsecretarissen, administratief personeel, gerechtsexperten en advocaten. Onder de bekwame regie van de eerste voorzitter van het Hof van Cassatie nemen 18 vertegenwoordigers van die aanwezigen het woord en brengen dezelfde boodschap: justitie verkeert in hoge nood. De rechtsstaat is bedreigd. Magistratenkaders blijven oningevuld, de afhandeling van gerechtszaken duurt onaanvaardbaar lang, door een onderbezetting van het personeel kunnen griffies zich niet meer van hun elementaire taken kwijten en gerechtsdeskundigen blijven onbetaald. Wij, advocaten, zien het met lede ogen aan. Wij moeten onze cliënten steeds opnieuw uitleggen dat de dienstverlening van justitie niet meer aan de verwachtingen beantwoordt. In mijn alarmboodschap van 20 maart heb ik het namens alle Vlaamse advocaten krachtig benadrukt: justitie is meer dan een openbare dienst, het is één van de drie constitutionele machten. Het falen van justitie vormt een bedreiging voor onze vrijheid en grondrechten en zet de deur open voor onrecht en willekeur.

Die boodschap uitschreeuwen volstaat echter niet. Daarom dringen wij er bij ‘onze’ minister van Justitie op aan dat hij er alles aan doet om een grotere budgettaire ruimte te creëren en om wetgevende initiatieven te nemen die perspectieven bieden. De studiedienst van de OVB bestudeert het Justitieplan en de ‘potpourri’-wetten grondig. Daardoor kan de raad van bestuur, daartoe gemachtigd door de algemene vergadering, aanpassingen of radicale wijzigingen formuleren. De rode draad hierbij is dat wij nooit zullen aanvaarden dat wetswijzigingen en procedurele aanpassingen uitsluitend door budgettaire doelstellingen worden gedicteerd. Besparingen mogen onder geen enkel beding leiden tot een verdere afkalving van de rechtsbescherming. Ook daartoe dient de OVB, en ik ben ervan overtuigd dat onze inbreng naar waarde wordt geschat. Wij worden geconsulteerd, gehoord en bij de besprekingen betrokken. Nu kunnen we alleen maar hopen dat onze inspanningen vruchten afwerpen, in het belang van de rechtsbedeling en van een vrije maatschappij waar iedereen op gelijkwaardige wijze effectieve rechtsbescherming geniet.

DOMINIQUE MATTHYS, VOORZITTER

3


inhoud COLOFON AD REM JAARGANG 14 – NR.2 2015 VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Dominique Matthys, voorzitter Orde van Vlaamse Balies Staatsbladsstraat 8, 1000 Brussel Tel. 02 227 54 70, Fax 02 227 54 79 info@advocaat.be www.advocaat.be REDACTIE Marijke Aps, Headline Publishing Bart Coppein, stafmedewerker studiedienst Babette De Grom, stafmedewerker communicatie Ann Devroe, advocaat, Bruno De Vuyst, advocaat Frank Judo, advocaat Jan-Pieter Mateusen, Headline Publishing Dominique Matthys, advocaat, voorzitter Eline Meesseman, advocaat Katlijn Pollaris, advocaat Gracy Saerens, advocaat, bestuurder Ingrid Speels, stafmedewerker communicatie Nicolaas Vinckier, advocaat

24

REALISATIE

Vorstemanstraat 14A, B, 2000 Antwerpen Tel. 03 260 08 30 www.headlinepublishing.be

EXTRA MUROS

RECLAMEREGIE

Alle adreswijzigingen van advocaten moeten doorgegeven worden aan de balie. Lees Ad Rem ook online via OrdeExpress of op www.advocaat.be.

LEES

AD REM INHOUD

Bie Van Cleuvenbergen B-Net Tel. 016 63 20 65 bie@b-net.be

AdRem VERDER ONLINE


BEROEP

16

DOORGELICHT Het Grondwettelijk Hof jubileert: vier specialisten blikken terug én vooruit.

26

28

ESTAFETTE Steven Vermeylen: “Ook als solo-advocaat kan je een groot verschil maken.”

BEROEP ACTUA De advocatenbibliotheek: is digitaal ook hier het nieuwe normaal?

30

30 BEROEP ACTUA

16

DOORGELICHT

© Jurgen Walschot

34

BEROEP ACTUA Waarom pro-Bonowerk ook financieel een goede zaak kan zijn.

UITGERUST Het dictaat van het dicteerapparaat. Plus: werken in design.

OVB

06

OP DE STOEL Albert Coppens: “Waarom risico’s in groep verzekeren nodig blijft.”

10

14

OVB ACTUA Het langverwachte Justitieplan is er. Voorzitter Matthys analyseert.

OVB ACTUA Hoe zou de advocatenjob en advocatuur er in 2025 moeten uitzien?

AMICI

22

NIEUWS UIT DE BALIES Advocaten geven en nemen. Ook in sport- en pleitwedstrijden.

24

EXTRA MUROS Fotoverslag van de ‘open advocatendag’. Urbanus was de schuldige.

EN VERDER ... COLUMN Jeff Keustermans AD VALVAS Het nieuwe boek Advocatuur. Regels en deontologie TUCHTRECHTSPRAAK Een Nederlandse uitspraak over de relatie advocaat-rechtsbijstandsverzekeraar. 5


OVB

OP DE STOEL: ALBERT COPPENS, VOORZITTER COMMISSIE SOCIALE VOORZIENINGEN EN VERZEKERINGEN

Risico’s best in groep

verzekeren

DOOR PHILIPPE GÉRARD

Albert Coppens is de nieuwe voorzitter van de commissie verzekeringen. Een commissie die voorlopig op haar lauweren rust, want ze heeft al veel verwezenlijkt. Nu staat ze echter klaar om er weer keihard tegenaan te gaan. Want een verzekerd advocaat is er twee waard.

AD REM OP DE STOEL

HOEZO, COMMISSIE? De commissie verzekeringen is samengesteld uit advocaten die de collectieve belangen van advocaten wensen te behartigen door deelname aan het denk- en advieswerk van de commissie. In het verleden besprak de commissie intensief en voornamelijk de voorwaarden van de verschillende polissen.

U bent al een tijdje lid van de commissie verzekeringen. Hoe ziet u haar werking in de toekomst?

“De commissie heeft in het verleden belangrijk denk- en advieswerk geleverd bij de opvolging en afsluiting van verschillende verzekeringscontracten. Die rol moet zij ook in de toekomst blijven vervullen. De goede verzekering van de individuele advocaat is en blijft haar eerste bekommernis. Naar de toekomst toe lijkt het me een groot voordeel als per balie minstens één advocaat lid is van de commissie. Zo wordt de continuïteit gegarandeerd en weet elke nieuwe stafhouder, elke nieuwe raad van de Orde en elk plaatselijk secretariaat wie het aanspreekpunt vormt in die materie. Een advocaat die met tegenslag geconfronteerd wordt zou een centraal aanspreekpunt moeten hebben waar hij terechtkan met verzekeringsvragen. Op die manier verkleint het risico dat tegemoetkomingen verloren gaan door onwetendheid.” De commissie is misschien niet zo bekend, maar wat betekent zij concreet voor de advocaat?

“Het individuele belang van de advocaat loopt op dit vlak volgens mij gelijk met het algemene belang. De 6

AdRem 02/2015

cliënt moet erop kunnen vertrouwen dat zijn advocaat ook op financieel vlak voldoende stabiliteit vertoont. Malversaties, die wel eens hun oorsprong vinden in de financiële moeilijkheden waarin een advocaat verzeild is geraakt, moeten absoluut voorkomen worden. De eer en waardigheid van de gehele beroepsgroep staan daarin centraal! Daarom is zowel cliënt als advocaat erbij gebaat dat die advocaat bij eventuele beroepsfouten kan terugvallen op een degelijke verzekering burgerlijke aansprakelijkheid, dat hij bij arbeidsongeschiktheid een degelijk vervangingsinkomen krijgt en dat hij kan rekenen op terugbetaalde kosten bij hospitalisatie. Daarnaast kunnen, bij overlijden van de advocaat, de weduwe(naar) en weeskinderen rekenen op financiële steun door het Solidariteitsfonds en ook wat het pensioen betreft, kan een advocaat zich beroepen op een tweede en derde pijler bovenop het wettelijk pensioen.” “Ik ga er prat op dat de gehele advocatuur erbij wint om die verschillende risico’s in groep te laten verzekeren. Niet alleen op financieel vlak geeft dat grote voordelen, maar ook de administratieve beslommeringen worden op die manier tot een minimum beperkt. Het Hof van Cassatie vindt de


OVB

De potentiële aansprakelijkheid van de advocaat verhoogt, maar we moeten de premie betaalbaar houden

AD REM OP DE STOEL

WIE IS Albert Coppens is sinds 1980 lid van de balie van Dendermonde. Van 2010 tot 2012 was hij stafhouder van die balie. Zijn kantoor in Aalst wordt bemand door zijn echtgenote mr. Hilde Martens en een van zijn dochters, mr. Anneleen Coppens. Sinds 1995 is hij plaatsvervangend rechter in de arbeidsrechtbank te Dendermonde. Hij was reeds lid van de commissie verzekeringen en werd er in oktober 2014 voorzitter van.

collectieve verzekeringen zelfs zo belangrijk dat het erkent dat de balie kan verplichten bij te dragen in de sociale zekerheid van de advocaat.” Wat vindt u van de dekking van de verschillende polissen?

“De polis burgerlijke beroepsaansprakelijkheid is in het verleden bijzonder goed onderhandeld en het plafond van 1 250 000 euro volstaat ook. De burger is wel mondiger geworden en de wetgeving, laatst nog met het Wetboek Economisch Recht, is ter zake strenger geworden. Daarnaast wordt ons beroep er niet makkelijker op, integendeel. Dat alles verhoogt de potentiële aansprakelijkheid van de advocaat. Wil de premie betaalbaar blijven (en ze is nu al de laagste van heel Europa) dan zijn opvolging, bijscholing, deontologie, kwaliteit(scontrole) en tucht centrale begrippen.” “Over de dekking van de arbeidsongeschiktheid ben ik van mening dat die er niet verplicht hoeft te zijn voor kleine voorvallen die slechts een korte arbeidsongeschiktheid tot gevolg hebben. Zodra de arbeidsongeschiktheid ernstige vormen aanneemt, is een serieuze dekking echter onontbeerlijk. Bij een blijvende werkonbekwaamheid van meer dan 66 % moet de zekerheid bestaan dat de advocaat financieel niet ten laste valt van zijn familie.” Is de advocatuur voldoende vertegenwoordigd in de verzekeringsorganen?

“Gelukkig kan die vertegenwoordiging vandaag op meer interesse rekenen binnen de balies en de OVB

dan vroeger het geval was. Deel uitmaken van de besturen van het Solidariteitsfonds, de Voorzorgskas en Precura is voor de advocatuur uiteraard een meerwaarde. Zo wordt de rechtstreekse communicatie en belangenbehartiging gegarandeerd. Tegenwoordig wordt van onze vertegenwoordigers wel steeds meer verwacht. De regels worden complexer en er wordt vaker een beroep gedaan op onafhankelijke externen, wat van onze vertegenwoordigers een grotere kennis vraagt en de kosten verhoogt.” Werk genoeg dus voor de commissie verzekeringen?

“Absoluut. Ik wil graag de nadruk leggen op het bovenwettelijk pensioen. Het is al jarenlang duidelijk dat het wettelijk pensioen alleen niet volstaat. We moeten bespreken of we elke advocaat niet kunnen verplichten zich van bij het begin via de baliebijdrage – al was het maar met een minimale bijdrage – aan te sluiten bij een pensioenfonds. Daarnaast zou ik binnen de commissie ook graag de relatie met Assuralia bespreken en de actuele problemen inzake btw en rechtsbijstand. Wanneer ik binnen de commissie verzekeringen van de CCBE merk hoe ver wij daarmee staan, in vergelijking met andere Europese landen, besef ik maar al te goed hoe belangrijk goede afspraken zijn tussen de OVB en Assuralia. Want, eens de kip geslacht, legt zij geen eieren meer en zeker geen gouden, hoogstens met veel geluk een windei…” PHILIPPE GÉRARD, DEPARTEMENT STUDIEDIENST

8

AdRem 02/2015


ad

VALVAS

BERICHTEN VAN EN VOOR ADVOCATEN

NIEUW BOEK JO STEVENS

Derde editie deontologische Bijbel verschenen Het nieuwe boek Advocatuur. Regels en deon-

vandaag als ondernemers beschouwd.

tologie van Jo Stevens: nuttig voor elke advo-

Naar eigen zeggen wil Stevens in zijn boek “een

caat die in een grondig veranderende context

alomvattende kijk brengen op de advocatuur en hoe

moet blijven vasthouden aan de deontologie

haar traditionele regels en gebruiken te rijmen vallen

van zijn beroep als onderscheidend criterium.

met de nieuwe opvattingen over het beroep”. Er bestaat weinig twijfel over het nut van zo’n ambitie

Op 12 juni werd het nieuwe boek Advoca-

voor elke advocaat, voor wie de deontologie nog

tuur. Regels en deontologie van Jo Stevens

steeds zijn unique selling proposition uitmaakt.

voorgesteld. De auteur was stafhouder van de Antwerpse balie, bestuurder deontologie van

DUIDELIJKE STRUCTUUR

de Vereniging en later ook Orde van Vlaamse

Het boek telt opnieuw zes delen en een uitgebreid

Balies én voorzitter van die OVB. Daardoor is

voetnotenapparaat met verwijzingen naar de rele-

hij als geen ander onderlegd op het vlak van

vante wet- en regelgeving, rechtsleer en rechtspraak.

de deontologie, die hij in hoge mate ook vorm

• In het eerste deel gaat Stevens dieper in op het

heeft helpen geven. De nieuwe uitgave vormt

wezen van de advocaat, schetst hij de contouren

een grondige actualisering van Stevens’ vroe-

van de beeldvorming van het beroep en integreert

gere standaardwerk Regels en gebruiken van

hij een historische schets van de belangrijkste

de advocatuur te Antwerpen (1990), dat door zijn exhaustiviteit en accuraatheid een ruime bijval kende.

evoluties van de laatste 25 jaar. • In het tweede deel behandelt hij de (wettelijke en uit de praktijk gegroeide) instellingen van de advocaat.

VAN VRIJ BEROEP NAAR ONDERNEMER

• In het derde deel bespreekt de auteur de

De voorbije jaren veranderde de advocatuur

voorwaarden om advocaat te zijn, o.a. toelating

fundamenteel. In 1997 – toen de tweede editie

tot het beroep, onverenigbaarheden en

verscheen – bestond de Nationale Orde nog,

verbodsverplichtingen.

hadden de plaatselijke raden van de Orde de

• Het vierde deel beschrijft de stage.

tuchtbevoegdheid, waren advocaten vrijge-

• Het voorlaatste deel over de beroepsuitoefening

steld van btw en overheerste de klassieke

focust op de taak van de advocaat en zijn rech-

opvatting van de advocaat als ‘vrij beroeper’.

ten (o.a. pleitmonopolie en beroepsgeheim) en

Dat is anno 2015 totaal anders met de OVB en

plichten (o.a. waardigheid, rechtschapenheid en

AVOCATS.BE, drie tuchtraden en een tuchtraad van beroep en uiteraard de btw op advocatenprestaties. Bovendien worden advocaten

kiesheid). • Het laatste deel behandelt de nieuwe tuchtprocedure.

9


OVB

JUSTITIEPLAN

Naar een

justitie 2.0 DOOR DOMINIQUE MATTHYS

Op 18 maart 2015 stelde minister Geens zijn langverwachte Justitieplan voor. Met tal van minder of meer gewaagde maatregelen o.a. op het vlak van burgerlijk en strafprocesrecht wil hij justitie efficiënter laten werken. De OVB wil een heel eind meegaan, maar vraagt op bepaalde vlakken af te remmen en bij te sturen.

AD REM ACTUA

RATIO LEGIS

Aan de basis van het Justitieplan ligt de betreurenswaardige staat waarin de Belgische justitie zich momenteel bevindt als gevolg van jarenlange politieke verwaarlozing en desinvestering. Elke advocaat ervaart dagelijks aan den lijve de problemen waarmee justitie kampt. Procedurefouten zijn schering en inslag; dossiers dreigen en masse te verjaren; de gerechtelijke achterstand blijkt onoplosbaar; zittingen worden afgeschaft en griffies zijn slechts beperkt open door onvolledig ingevulde kaders; digitaal communiceren blijft een lijdensweg; geïnterneerden worden opgesloten in gevangenissen wat België een abonnement op veroordelingen bij het Europees Hof van de Rechten van de Mens oplevert; en gedetineerden zitten in overvolle cellen in uitgeleefde 19de eeuwse gebouwen zonder modern comfort. Het totaalbeeld oogt niet fraai en de roep om hervormingen klinkt luid. Bijkomende uitdaging vormt daarenboven het budgettaire keurslijf, waaraan ook justitie niet ontsnapt. Met zijn ambitieuze Justitieplan legt minister Geens zijn visie op een moderne justitie neer. BEPERKING BURGERLIJKE PROCEDURES

Op het vlak van burgerlijke procedures wil de minister minder maar efficiëntere procedures. Hij bepleit 10

AdRem 02/2015

een kwalitatieve en betaalbare rechtspraak, waarbij een rechtzoekende binnen het jaar na de instelling van de vordering een uitspraak krijgt. Tegelijk poneert hij dat de toegang tot justitie voor elke burger moet verbeteren. Hij merkt daarbij wel op dat die burger niet voor alles zijn toevlucht moet nemen tot justitie. Alternatieven moeten benut worden. Justitie moet zich concentreren op haar kerntaak: geschillenbeslechting. Niet-essentiële taken, zoals het administratieve gedeelte van de collectieve schuldenregeling, moeten zoveel mogelijk afgestoten worden. De minister wil verder eerste aanleg opnieuw laten primeren. Beroep is geen heilig recht. Hij is daarom voorstander om hoger beroep niet meer schorsend te laten werken voor burgerlijke zaken en wil tussenvonnissen niet meer afzonderlijk voor beroep vatbaar laten. AANPASSING BURGERLIJKE PROCEDURES

De minister wil niet alleen het aantal burgerlijke procedures terugdringen, maar ook de procedure inhoudelijk vereenvoudigen en rationaliseren. Zo wil hij de ingereedheidbrenging van een zaak verbeteren door een wettelijk dwingende conclusiekalender aan advocaten op te leggen en de inleidingszitting oordeelkundiger en nuttiger te gebruiken. Ook meent hij dat een beweerd slachtoffer van een


vormgebrek bij het begin van een procedure moet aantonen dat zijn belangen werden geschaad. Verder moet de motivering van de rechter eenvoudiger worden. Dat kan door een vaste structuur op te leggen voor de conclusies van de partijen. De tussenkomst van het Openbaar Ministerie wil hij facultatief maken in burgerlijke zaken. Tevens is hij er voorstander van om verstekvonnissen die niet binnen het jaar worden betekend van kracht te laten blijven, zodat de eiser niet opnieuw moet starten om over een uitvoerbare titel te beschikken. Geruchtmakend is zeker zijn fundamentele keuze voor een veralgemening van de alleenzetelende rechter, zowel in eerste aanleg als in hoger beroep. Verder wil hij werk maken van een nieuwe administratieve procedure, waarbij gerechtsdeurwaarders het monopolie krijgen om onbetwiste schuldvorderingen tussen handelaars in te vorderen. De hele procedure rond collectieve schuldenregeling is aan herziening toe en bemiddeling moet gepromoot worden. Ook de juridische tweedelijnsbijstand belooft hij duurzaam te hervormen en voor burgers moet het aantrekkelijker worden om een rechtsbijstandsverzekering af te sluiten. MISDRIJVEN EN STRAFFEN

De minister neemt zich voor om het Strafwetboek volledig te herschrijven. Er mogen enkel nog strafwaardige gedragingen overblijven die gevat worden door geüpdatete en veel ruimere strafbepalingen. De gevangenisstraf moet het ultimum remedium zijn voor de zwaarste misdrijven of als andere straffen te weinig ontradend of bestraffend werken en de strafrechter moet meer armslag krijgen om straffen op maat uit te werken of te focussen op alternatieve straffen. Het Openbaar Ministerie moet meer mogelijkheden krijgen om zaken buitengerechtelijk af te handelen, bijvoorbeeld door minnelijke schikkingen.

aantekent. Voor veroordeelden tot een gevangenisstraf van meer dan vijf jaar wil hij nog steeds de strafuitvoeringsrechtbank laten beslissen. Vervroegde invrijheidsstelling maakt hij enkel mogelijk na minimaal de helft van de straf, maar dan zowel voor primaire delinquenten als voor recidivisten. Veroordeelden zonder recht op verblijf wil hij vrijstellen van strafuitvoering indien ze België verlaten en een verbod van terugkeer naleven. Hij belooft om de aangepaste basiswet gevangeniswezen in werking te laten treden en voor geïnterneerden een aangepast beleid met zorg op maat en kansen op re-integratie te ontwikkelen. STRAFPROCESRECHT

De minister meent dat de strafprocedure grondig moet veranderen en grijpt dan ook radicaal in. Hij geeft het Openbaar Ministerie ruimere onderzoeksbevoegdheden en lijkt de onderzoeksrechters veel minder gunstig gezind. Dat blijkt uit zijn streven om de mini-instructie uit te breiden, waarbij de onderzoeksrechter wel nog toestemming moet geven voor bepaalde onderzoeksdaden maar de leiding van het onderzoek verliest en zo evolueert naar een “rechter van het onderzoek” zonder eigen onderzoeksbevoegdheden.

Geruchtmakend is zeker de fundamentele keuze van de minister voor een veralgemening van de alleenzetelende rechter, zowel in eerste aanleg als in hoger beroep

STRAFUITVOERING EN INTERNERING

Op het vlak van strafuitvoering ambieert de minister om het huidige aantal gevangenen terug te dringen van zo’n 11 500 (ofwel 100 per 100 000 Belgische inwoners) naar ongeveer 8 000, waartegen een opvangcapaciteit van ongeveer 10 000 plaatsen moet staan. Om dat te bereiken stelt hij voor veroordeelden tot een gevangenisstraf tot en met vijf jaar automatisch in aanmerking te laten komen voor voorlopige invrijheidsstelling, beperkte detentie en elektronisch toezicht onder de wettelijke voorwaarden, tenzij het Openbaar Ministerie verzet

Ook verliezen onderzoeksrechters de mogelijkheid om zich nog uit te spreken over nietigheden. Partijen moeten eventuele onregelmatigheden in de strafprocedure in de regel meteen voor de bodemrechter opwerpen. De huidige tussenprocedure van de regeling der rechtspleging voor de raadkamer ziet de minister 11


OVB

het liefst afgeschaft. De voorlopige hechtenis beoogt hij dan weer te reduceren tot haar kernfunctie en voor te behouden voor situaties waarbij er gevaar is voor recidive, vlucht of belemmering van het onderzoek. Hij is vragende partij voor een duidelijke en beperkte maximumduur van de voorlopige hechtenis én voor een verlenging van de huidige aanhoudingstermijn van 24 uur. Het Hof van Assisen tot slot wil hij behouden, maar in de praktijk ondergraaft hij de werking ervan door alle misdaden correctionaliseerbaar te maken en de beroepsrechters voortaan te laten deelnemen aan de beraadslaging van de jury over de schuldvraag. MINDER UITGAVEN & MEER INKOMSTEN

Het budget van justitie wil de minister gezond maken door in één beweging minder uit te geven en de inkomsten te verhogen. Door de gerechtskosten te beperken en beter te recupereren in strafzaken, een betere boekhoudkundige afhandeling en een doorgedreven digitale communicatie worden de uitgaven gereduceerd. Ook wil de minister absoluut het aantal verplaatsingen terugdringen door zittingen van de raadkamer, de kamer van inbeschuldigingstelling, de correctionele rechtbank en het Hof van Assisen te laten plaatsvinden in de nabijheid van gevangenissen, wat ook de veiligheid in sterke mate ten goede zal komen. Meer inkomsten hoopt hij te bereiken via een betere inning van penale boetes, een gevoelige hervorming van de griffierechten en een optimalisering van de werking van het Centraal Orgaan voor de Inbeslagneming en Verbeurdverklaring.

AD REM ACTUA

INFORMATISERING

De informatisering vormt een cruciaal speerpunt van het Justitieplan. De minister wil op lange termijn een volledig elektronisch dossier realiseren met alle daarbij horende authentieke bronnen en een optimale IT-hardware-infrastructuur krijgen. Op korte termijn wil hij vooral inzetten op een aantal concrete projecten, zoals e-Box en e-Deposit, waarbij respectievelijk beveiligde elektronische communicatie en elektronische neerlegging van conclusies mogelijk worden. Voor de informatisering van pro-Deodossiers, faillissementsdossiers en de collectieve schuldenregelingen rekent hij uitdrukkelijk op de advocatuur als onderaannemer.

12

AdRem 02/2015

GERECHTELIJK LANDSCHAP

Ook onder minister Geens zal het gerechtelijk landschap niet stabiel blijven. Hij kondigt aan vooral de gerechtelijke kantons van de vredegerechten gevoelig te herschikken en een masterplan uit te werken voor de gerechtsgebouwen. Dat houdt enerzijds een drastische rationalisering van het aantal zittingsplaatsen in, maar maakt anderzijds een betere beveiliging van de gebouwen mogelijk. Naar de eenheidsrechtbank zet hij de deur op een kier met proefprojecten in Leuven en Nijvel. De verzelfstandiging van het beheer van de rechterlijke orde zal hij consequent verder uitvoeren: hij hoopt vanaf 2017 beheersovereenkomsten af te sluiten met het nieuwe College van hoven en rechtbanken en het College van het Openbaar Ministerie.

HOE REAGEERT DE OVB? Het Justitieplan is een politieke visietekst en geen parlementair stuk. De voorstellen zullen tijdens de rest van de legislatuur moeten worden omgezet in wetgeving. De OVB herkent er heel wat van haar eigen verzuchtingen in, maar is waakzaam over een aantal zaken en ronduit gekant tegen enkele voorstellen. Haar voornaamste punten van kritiek: • Zaken onttrekken aan de bevoegdheid van de rechterlijke macht mag de basisbeginselen van de rechtsstaat niet in het gedrang brengen. • De wijzigingen inzake strafprocesrecht zijn te verregaand en vragen een grondige reflectie. • Een alleenzetelende rechter biedt minder waarborgen en houdt in combinatie met de beperking van het hoger beroep het risico in op een slechtere rechtsbedeling. • Een voldoende uitgebreide motivering van de rechter blijft belangrijk. • De advocatuur moet dezelfde rechten kunnen uitoefenen als het Openbaar Ministerie, dat eveneens een partij is en blijft. • De aanwezigheid van een advocaat bij het verhoor beantwoordt aan de Europese Salduzrichtlijn en heeft een duidelijke meerwaarde. • Een monopolie van de gerechtsdeurwaarders voor de invordering van onbetwiste schuldvorderingen tussen handelaars is onaanvaardbaar. • Alle informaticatoepassingen moeten met het Digitaal Platform voor de Advocaat worden verbonden, zodat advocaten via één unieke procedure kunnen inloggen en onmiddellijk toegang krijgen tot alle achterliggende applicaties van justitie. DOMINIQUE MATTHYS, VOORZITTER OVB, SAMEN MET BART COPPEIN, DEPARTEMENT STUDIEDIENST


Nog meer MEESTER van uw bankzaken?

Ontdek hoe wij uw professionele bankzaken vereenvoudigen met de online ING Privalis diensten. U bent op zoek naar een innovatieve financiële partner voor uw beroepsactiviteit? Vertrouw dan op ING Privalis Services, gespecialiseerd in bankdiensten en verzekeringen op maat van juridische beroepen. Ons doel? Uw financiële administratie vergemakkelijken dankzij de

ontwikkeling van online diensten en producten. Meer weten? Kom langs in een van de INGkantoren in de justitiepaleizen of een kantoor in uw buurt. Of maak rechtstreeks een afspraak met een ING Privalis Services adviseur op ing.be/privalisservices.

Aanbod uitsluitend bestemd voor klanten van ING Privalis Services (advocaten (-stagiairs), (kandidaat-) notarissen of (kandidaat-) gerechtsdeurwaarders). Aanbod onder voorbehoud van aanvaarding van de aanvraag door ING België en wederzijds akkoord. De voorwaarden en modaliteiten van de diensten en producten bestemd voor klanten van de ING Privalis-diensten (reglementen, tarieven en productfiches) zijn beschikbaar bij uw ING Privalis Services adviseur. ING België nv – Bank /Kredietgever – Marnixlaan 24, B-1000 Brussel – RPR Brussel – Btw BE 0403.200.393 – BIC: BBRUBEBB – IBAN: BE45 3109 1560 2789. Verantwoordelijke uitgever: Inge Ampe – Sint-Michielswarande 60, B-1040 Brussel © Editing Team & Graphic Studio – Marketing ING Belgium – 708901N – 09/14.


OVB

HORIZON 2025

De advocatuur van morgen Hoe moet het advocatenberoep er uitzien in 2025? Die vraag kreeg een werkgroep van Frans- en Nederlandstalige advocaten voorgeschoteld. Na meer dan een jaar brainstormen, levert de werkgroep een rapport af met een rist aanbevelingen. Een selectie. DOOR BART COPPEIN

PERIMETER VAN HET BEROEP Hoe rekbaar zijn de grenzen van het beroep? Welke activiteiten mag en kan een advocaat uitoefenen zonder dat zijn onafhankelijkheid en beroepsgeheim onder druk komen te staan?

De werkgroep hamert erop dat “de advocaat nooit gelijk is aan zijn cliënt, nooit louter uitvoerder is van de wil van zijn cliënt, maar te allen tijde zijn eigen, onafhankelijke rol speelt, binnen de regels en dus met respect voor de wetten van de democratische rechtsstaat”. Daaruit leidt ze af dat een advocaat nooit agent of tussenpersoon mag zijn of makelaarsberoepen mag uitoefenen. Bedrijfsjuristen (in house lawyers) horen niet thuis aan de balie. Ze ziet er geen graten in dat advocaten als werknemer aan de slag gaan bij een andere advocaat of bij een advocatenkantoor, maar stelt haar veto tegen een advocaat in dienst van een niet-advocaat. TOEGANG TOT HET GERECHT

© Jurgen Walschot

AD REM ACTUA

Hoe lossen we het probleem op dat enerzijds de juridische tweedelijnsbijstand moeilijk gefinan-

14

AdRem 02/2015

cierd raakt door haar exponentiële toename en dat anderzijds een advocaat voor steeds meer mensen, die net buiten de inkomensgrenzen van die bijstand vallen, onbetaalbaar wordt?

De werkgroep meent dat een bescheiden remgeld voor alle rechtzoekenden bespreekbaar moet zijn en vraagt de inkomensgrenzen voor de gedeeltelijke


kosteloosheid op te trekken en hogere vergoedingen uit te keren. De organisatie van de tweedelijnsbijstand kan lokaal blijven, maar het algemene beheer en de controle moeten volledig aan de OVB en AVOCATS. BE worden toevertrouwd. Naar financiering dringt de werkgroep vooral aan op een helderder uitgewerkte nomenclatuur en beveelt ze aan om op te leggen dat tweedelijnsbijstand in gerechtelijke procedures pas kan worden toegekend nadat eerst alle mogelijke institutionele bemiddelingsdiensten zijn benut. BEROEPSUITOEFENING Zijn er te veel advocaten? En waarom gedraagt de advocaat, die toch ondernemer is, zich zo niet? Kan de beroepsopleiding daar verandering in brengen?

De werkgroep kant zich tegen het instellen van quota op louter kwantitatieve gronden, maar wil dat de kwaliteit van de instroom in het advocatenberoep verbetert. De vijfjarige universitaire rechtenopleiding moet minder juridisch-technisch worden en meer inzetten op talenkennis, soft skills en management. Daarnaast moet de beroepsopleiding zich concentreren op het beheer van een advocatenkantoor, de deontologie, schrijf- en spreekvaardigheden en perscontacten. Voor tableauadvocaten dringt de werkgroep aan op verplichte vorming over boekhouding, deontologie en IT. Advocaten moeten zich in bepaalde materies specialiseren en zich daar voortdurend in bijscholen. Tot slot roept ze de advocatuur op om zich eindelijk open te stellen voor alternatieve geschillenbeslechting. PROFESSIONELE SAMENWERKING Stagemeesterschap is geen verworven recht, generalistische solisten stellen zich bloot aan risico’s en in de kwesties multidisciplinariteit en vreemd kapitaal moeten eindelijk knopen worden doorgehakt.

De werkgroep wil de stage inkorten tot twee jaar en opsplitsen. In een eerste periode van vier maanden volgen stagiairs een intensieve opleiding en kijkstage in een advocatenkantoor. Ze zijn student en hebben nog geen advocatenstatuut. Pas na een bindend examen vangt een tweede periode van twintig maanden aan waarbij advocaten-stagiairs voltijds werken op kantoor onder toezicht van de stagemees-

ter. Aan het einde worden ze aan een 360°-controle onderworpen. Pas als die positief is, kunnen ze worden ingeschreven op het tableau. Nadien wil de werkgroep zo’n 360°-controle periodiek en onaangekondigd hernemen. Voor solisten ziet ze heil in lichtere samenwerkingsverbanden en wijst ze op de mogelijkheden die bedrijvencentra bieden. Ze beklemtoont wel dat het beroepsgeheim gerespecteerd moet worden. Systematische samenwerking tussen advocaten en niet-advocaten wil de werkgroep beperken tot het forum externum (infrastructuur delen, cliënten doorverwijzen), maar strikt verbieden voor het forum internum (gegevensbestanden delen, inzage in dossiers). De aanleidingen voor de vraag naar vreemd kapitaal moeten volgens de werkgroep grondig worden geanalyseerd. Informatisering en outsourcing kunnen al veel soelaas bieden, maar daarnaast moet worden ingezet op uittredingsvergoedingen en andere ad hoc-oplossingen met respect voor de deontologische regels van onafhankelijkheid. Een algemene regeling vindt ze niet aangewezen. ORGANISATIE VAN HET BEROEP Moeten de lokale Ordes behouden blijven?

De werkgroep acht het niet meer betekenisvol om nog Ordes van Advocaten te organiseren op het niveau van een gerechtelijk arrondissement. Ze wil het zwaartepunt verleggen naar een Orde van Vlaamse Advocaten en een Orde van Frans- en Duitstalige Advocaten met lokale afdelingen, waarvan de territoriale afbakening moet kunnen afwijken van de huidige balies. Op lokaal vlak houdt de werkgroep wel vast aan de figuur van de stafhouder, zij het bovenal voor de eerstelijnshandhaving van de deontologie en zijn bevoegdheid om bewarende maatregelen te nemen. Het tuchtonderzoek wil ze volledig toebedelen aan een nieuw op te richten orgaan (soort Openbaar Ministerie) op het niveau van het ressort, waarbij de stafhouder een initiatiefrecht bezit om een tuchtonderzoek te bevelen, naast een rechtstreekse toegang via klacht. Voor geschillen tussen advocaten en cliënten nemen de nieuw opgerichte Ombudsdiensten Consumentengeschillen Advocatuur de rol van de stafhouder grotendeels over.

OPZET Eind 2013 vertrouwden de OVB en AVOCATS.BE aan een werkgroep van vier advocaten de opdracht toe te reflecteren over het beroep en hoe dat er in 2025 zou moeten uitzien. Philippe De Jaegere en Frank Judo (OVB) en Françoise Lefèvre en Jacqueline Oosterbosch (AVOCATS.BE) bogen zich meer dan een jaar lang over die kwestie. Ze nodigden vertegenwoordigers uit van de magistratuur, de pers, het verenigingsleven, ziekenfondsen, vakbonden, OCMW’s, rechtsbijstandsverzekeraars, andere vrije beroepen en de advocatuur zelf om samen te brainstormen over enkele capita selecta. Het integrale rapport en de aanbevelingen van de werkgroep worden momenteel besproken door de algemene vergadering van de OVB.

BART COPPEIN, DEPARTEMENT STUDIEDIENST

15


BEROEP

RONDETAFELGESPREK: 30 JAAR RECHTSPRAAK VAN HET GRONDWETTELIJK HOF

Alles is een kwestie van

evenwicht Het Grondwettelijk Hof kan voor veel advocaten de ver-van-mijn-bedshow lijken, maar tegelijk staat het meer dan ooit in het brandpunt van de belangstelling. Denk aan de recente acties van de vakbonden n.a.v. de indexsprong, aan Arco en aan de gevolgen van het eenheidsstatuut. Op 5 april 2015 was het exact 30 jaar geleden dat het Grondwettelijk Hof zijn eerste arrest velde: tijd voor een kijk op verleden én toekomst. Want wat te denken van de rel die het Hof van Cassatie intussen veroorzaakte door het Grondwettelijk Hof niét te volgen?

AD REM DOORGELICHT

DOOR JAN-PIETER MATEUSEN

“Het Grondwettelijk Hof is een rechtscollege bestaande uit twaalf rechters die waken over de inachtneming van de Grondwet door de wetgevers in België. Het kan wetten, decreten en ordonnanties vernietigen, ongrondwettig verklaren en schorsen wegens schending van Titel II van de Grondwet (artikelen 8 tot en met 32 over de rechten en vrijheden van de Belgen), van de artikelen 170 en 172 (wettigheid en gelijkheid van belastingen) en 191 (bescherming voor vreemdelingen) ervan en van de bevoegdheidverdelende regels in de Grondwet en de wetten tot hervorming der instellingen.” Zo staat het op de website van het Grondwettelijk Hof en dat is ook wat de meeste advocaten in grote lijnen weten over het Hof – en dat de rechters er koningsblauwe toga’s dragen. Feit is dat het Hof voor grote maatschappelijke veranderingen heeft gezorgd en dat in een verder juridiserende maatschappij de impact nog kan toenemen. Aan de OVB-tafel neemt een eminent gezelschap plaats. Baron Marc Bossuyt was tot begin 2014 voorzitter van het Grondwettelijk Hof, advocaten Patrick Peeters en Matthias Storme behoren tot het selecte kringetje grondwetspecialisten en Stefaan Van 16

AdRem 02/2015

Hecke heeft zowel als politicus als als advocaat ervaring met het Hof. Zoals de gewoonte het wil legt Ad Rem het panel vier provocerende stellingen (niet noodzakelijk OVB-standpunten!) voor. THEMA 1 DE ALMACHT VAN HET GRONDWETTELIJK HOF STELLING: De arresten van het Grondwettelijk Hof komen in de praktijk vaak neer op beleidskeuzes. Het Hof treedt daarmee verregaand op het terrein van de wetgever. Voorbeelden daarvan zijn de arresten over het eenheidsstatuut en de splitsing van kieskring BrusselHalle-Vilvoorde. MARC BOSSUYT: “Uiteraard treedt het Hof op het

terrein van de wetgever, daarvoor is het opgericht: om na te gaan of de beleidskeuzes die het parlement in wetten giet in overeenstemming zijn met de Grondwet. Dat doet het Hof doorgaans met grote voorzichtigheid – het stelt zelf dat het geenszins dezelfde beleidsvrijheid geniet als de democratisch verkozen wetgever. (Pauzeert) Wat ik jammer vind, is dat in die stelling meteen verwezen wordt naar


LEES HET VERVOLG VAN DIT DEBAT VERDER OP WWW.ADVOCAAT.BE/ ADREM

17


BEROEP

Sinds 15 december vorig jaar is er opnieuw een probleem tussen het Grondwettelijk Hof en het Hof van Cassatie.

AD REM DOORGELICHT

PATRICK PEETERS

een aantal sensationele zaken. Intussen zijn er meer dan 3 700 arresten geveld en ik nodig critici uit om hun evaluatie op basis van het geheel te maken en oog te hebben voor de achtergrond. Natuurlijk heeft de invoering van het eenheidsstatuut belangrijke gevolgen, maar er bestond al lang een consensus over het feit dat het onderscheid tussen arbeiders en bedienden achterhaald was. Dat had het Hof zelf ook al 18 jaar eerder vastgesteld. Wanneer de wetgever al die tijd nauwelijks iets doet, kan het Hof niet worden verweten dat het niet nog eens 18 jaar wacht. Er is zelfs een extra termijn gegeven, wat enige creativiteit heeft gevergd. Over BHV wil ik kort zijn. Ook daar zijn de problemen niet veroorzaakt door het arrest maar door het (te) laattijdig uitvoeren ervan. (het Hof stelde in zijn vernietigingsarrest van 26 mei 2003 dat de schending van het gelijkheidsbeginsel erin gelegen was dat de kandidaten in die kiesomschrijving anders werden behandeld dan die in andere kiesomschrijvingen, red.)” MATTHIAS STORME: “Je kan het Hof niet verwijten dat het vage normen uitlegt wanneer men het precies daarvoor de bevoegdheid geeft. De vraag is of de grondwetgever de juiste keuze heeft gemaakt en sommige bepalingen niet al te vaag heeft gehouden. Ik denk bijvoorbeeld aan de normen in art. 23 GW (‘Ieder heeft het recht een menswaardig leven te leiden’, red.). Die kan men als een carte blanche lezen, wat wellicht niet de bedoeling van de grondwetgever was. Het Grondwettelijk Hof doet dus soms – weliswaar mee uit de aard van de zaak – meer dan volgens mij de intentie was. Daarnaast heeft het Hof zelf zijn beleidsvrijheid verruimd door een aantal interpretatietechnieken te gebruiken zoals de samenlezing van de Grondwet met het internationaal recht.” PATRICK PEETERS: “De bevoegdheid om wetgeving te toetsen aan het gelijkheidsbeginsel impliceert per definitie een impact op het beleid. 18

AdRem 02/2015

Ik ben het verder eens met Matthias: oorspronkelijk heeft de grondwetgever de bevoegdheid om wetgeving te toetsen aan het gelijkheidsbeginsel aan het Hof gegeven in het licht van de communautarisering van het onderwijs. Het Grondwettelijk Hof werd aanvankelijk opgericht als Arbitragehof om toe te zien op bevoegdheidsoverschrijdingen van de gemeenschappen en gewesten, die na de staatshervorming van 1970 zelf wetsbepalingen konden aannemen. Het Hof heeft die toetsingsbevoegdheid echter meteen opengetrokken naar alle andere rechten en vrijheden in de Grondwet en naar het internationaal recht. Wij schrokken daar indertijd behoorlijk van. De facto kan het Hof de plaats van de wetgever innemen, precies omdat het wetten inperkend of verruimend kan herschrijven en bij prejudiciële vragen niet alleen de Grondwet uitlegt, maar ook interpretaties aanreikt. Vergis u echter niet: dat de wetgever het gelijkheidsbeginsel absolute prioriteit heeft gegeven, is positief. Maar het impliceert ook risico’s, bijvoorbeeld door een termijn op te leggen voor de regeling van BHV heeft het er echt wel om gespannen.” STEFAAN VAN HECKE: “Ik vind niet dat het Grondwettelijk Hof te ver ging of gaat en wij als politici moeten ook in eigen boezem durven te kijken. Het is logisch dat we sommige zaken terug op ons bord krijgen wanneer we ons wetgevend werk niet goed doen, ons onvoldoende laten


WIE IS WIE

adviseren of te lang talmen. Overigens, vaak geeft het Grondwettelijk Hof het parlement tijd om een oplossing te bedenken, zonder te zeggen wat die oplossing dan moet zijn. Bij BHV heeft men niet opgedrongen hoe het moest. Men stelt louter met welke interpretatie er geen sprake is van schending. In mijn evaluatie beschermt het Hof het gelijkheidsbeginsel goed en probeert het zich niet in de plaats van de wetgever te stellen.” PATRICK PEETERS: “Bovendien is het bijna een parlementaire werkwijze geworden om bepaalde zaken over te laten aan het Grondwettelijk Hof. Vanuit de redenering: als er een probleem is of ontstaat, dan horen we het wel.” MARC BOSSUYT: “Voor sommige zaken gebeurt dat wel eens.” CONCLUSIE Het panel nuanceert de perceptie van ‘almacht’ van het Grondwettelijk Hof. De evaluatie is overwegend positief, en blijkbaar ook voor het parlement zelf. Sinds begin vorig jaar ziet het Hof daarom ook toe op het beginsel van federale loyauteit en mag het zich o.a. uitspreken over eventuele volksraadplegingen. De academici-advocaten maken weliswaar enkele kanttekeningen bij de interpretatieve methodiek van het Hof, maar zeker Marc Bossuyt en Stefaan Van Hecke vinden dat het Hof tot politieke pacificatie heeft geleid.

THEMA 2 DE ONMACHT VAN HET GRONDWETTELIJK HOF STELLING: Het Grondwettelijk Hof is door zijn samenstelling een speelbal van politici: de helft van de rechters zijn weliswaar professionele juristen, maar de andere helft zijn ex-politici die worden afgevaardigd door het federaal parlement. De werking zou drastisch verbeteren met echt onafhankelijk benoemde rechters. PATRICK PEETERS: “Kwalificatie en onafhankelijk-

heid hebben op zich niets met elkaar te maken. Ik stel vast dat eens de rechters benoemd zijn, ze in volle onafhankelijkheid hun job doen. Men heeft een ingenieus beurtrolsysteem uitgewerkt waardoor de taalgroepen afwisselend de overhand hebben. Dat weten ze van elkaar, en men neemt dus beslissingen in de wetenschap dat ze kunnen worden teruggeschroefd, wat voor evenwicht zorgt. De essentie is ook dat er beslissingen vallen, niet dat er patstellingen worden gecreëerd.” MARC BOSSUYT: “De vraag is eenvoudigweg wie de rechters dan wel zou moeten benoemen. De balie of zo? (Hilariteit bij het panel) Er is geen alternatief voor de voordracht door het parlement. De gedachte die sommigen koesteren dat wie niet in het parlement heeft gezeten, geen politieke overtuiging zou hebben, getuigt van grote naïviteit. Uiteraard moet elke rechter, ongeacht zijn overtuiging, oordelen in volle onafhankelijkheid. Wel zou het goed zijn dat er

MARC BOSSUYT 17 jaar rechter aan het Grondwettelijk Hof, waarvan 6 jaar als voorzitter. Was ook o.a. hoogleraar internationaal recht aan de UA, commissaris-generaal voor de vluchtelingen en lid van diverse VNcommissies mensenrechten.

PATRICK PEETERS Advocaat-vennoot NautaDutilh, hoofddocent federale systemen aan de KU Leuven, plaatsvervangend raadsheer aan het hof van beroep te Antwerpen. 19


BEROEP

Door alle ingebouwde evenwichten in de samenstelling van het Hof krijg je een consequente en onafhankelijke rechtspraak. STEFAAN VAN HECKE

WIE IS WIE

AD REM DOORGELICHT

STEFAAN VAN HECKE Advocaat en sinds 2007 Kamerlid voor Groen. Zetelt in o.a. de commissies justitie, binnenlandse zaken, wetsevaluatie en herziening van de Grondwet.

MATTHIAS STORME Advocaat-vennoot Storme Leroy Van Parys, gewoon hoogleraar handelsen insolventierecht en rechtsfilosofie aan de KU Leuven, bestuurder van o.a. het interfederaal gelijkekansencentrum, lid van het N-VA partijbestuur. 20

AdRem 02/2015

in de toekomst misschien nog extra gelet wordt op bepaalde expertises, aangezien de zaken die bij het Hof belanden steeds complexer worden. Ik loop ook even vooruit op het vierde thema en wil erop wijzen dat het Grondwettelijk Hof op een zeer evenwichtige wijze is samengesteld.” MATTHIAS STORME: “En transparant: iedereen kan nagaan wie door welke partij werd voorgedragen. Er is natuurlijk wel een scheeftrekking, omdat de politieke verhoudingen binnen het Hof per taalgroep worden bepaald, en niet voor het geheel. Nu, als advocaat voel je in de rechtspraak wel waar de meerderheid in het Hof zit. Wanneer het over de interpretatie van sociale grondrechten gaat, merk je duidelijk dat er lange tijd een numeriek overwicht aan de linkerzijde was. De samenstelling van het Hof loopt 10 à 15 jaar achter op die van het parlement, dat is wellicht onvermijdelijk. Waar ik wel kritiek op heb gehad, is dat er soms inderdaad te weinig expertise was, bijvoorbeeld in privaatrecht. In mijn vakgebied insolventierecht heb ik dat duidelijk gemerkt. Gelukkig heeft het Hof dat ook ingezien, want er zijn positieve koerswijzigingen geweest ten opzichte van eerdere arresten, zoals bij borgtocht.” STEFAAN VAN HECKE: “Het evenwicht zit vrij goed. Wanneer een partij een kandidaat voorstelt, moet die met een 2/3de meerderheid worden aanvaard, wat overleg met de oppositie impliceert. Daardoor krijg je een consequente en onafhankelijke rechtspraak. Toen ik nog niet was verkozen, ben ik als advocaat ooit opgetreden voor het Grondwette-

lijk Hof: de groenen vonden de kiesdrempel voor de provincieraad te hoog. Je zou bij wijze van boutade kunnen stellen dat je dat niet haalt als 7 van de 12 rechters niet werden voorgedragen door Groen of Ecolo. Maar het Hof heeft ons goed beluisterd. En sommige politieke zeden zijn toch ook verbeterd. Bij de recente benoemingen in de Raad van State heb ik kunnen vaststellen dat er over de partijgrenzen heen echt op wordt gelet dat kandidaten bijzonder gekwalificeerd zijn.” MARC BOSSUYT: “Er kunnen sterke ideologische overtuigingen bestaan bij de rechters van het Hof, maar die worden gecounterd door even sterke overtuigingen in de andere richting. Daarom ook ben ik terughoudend voor terugtrekkingen van een rechter uit de zetel. Het Hof zetelt steeds vaker met 12 rechters (het kan ook met 7 en in uitzonderlijke gevallen met 3, red.) Wanneer een beslissing met 12 rechters wordt genomen, kan niemand van hen nadien zeggen dat het met hem of haar anders was geweest. Als er een gevaar is voor de rechters van het Hof is het eerder maatschappelijk isolement. Als voorzitter zie je nog wel eens wat mensen, maar in tegenstelling tot wat sommigen denken, lopen politici de deur van de rechters van het Hof niet plat, noch omgekeerd. Door de scheiding der machten moeten rechters terughoudend zijn in hun contacten, terwijl het Grondwettelijk Hof wel de voeling met de maatschappij moet bewaren. Nu, vele rechters geven nog les aan de universiteit: dat is een goeie zaak.” CONCLUSIE Het panel vindt dat het Grondwettelijk Hof in zijn werking niet zo politiek gekleurd is als vaak wordt beweerd. De panelleden wijzen naar de media. De kwestie Arco, waarover het Grondwettelijk Hof besliste een prejudiciële vraag te stellen aan het Europees Hof van Justitie, komt ter sprake. Patrick Peeters: “Hoe kan de pers een beslissing toelichten als ze zelfs het wettelijk kader niet juist schetst?” Stefaan Van Hecke beaamt: “Het Grondwettelijk Hof heeft nu eenmaal die methodiek (zie volgend thema) en die is er mee op vraag van de politiek zelf. Het gevaar zit hem inderdaad eerder in de eenzaamheid van de functie. Als politicus kan je met iedereen spreken, als magistraat is grote terughoudendheid vereist.”


THEMA 3 SLAAF VAN EUROPA? STELLING: In echt gevoelige dossiers mist het Grondwettelijk Hof ruggengraat en stelt het telkens prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie. MATTHIAS STORME: “De toonzetting van de

stelling vind ik fout, wat niet wegneemt dat er wel erg interessante zaken te vertellen zijn die ermee verband houden. Er zijn enerzijds de prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie en anderzijds de interpretatie van Belgisch recht in samenlezing met internationaal recht. Het Hof had een fundamenteel andere keuze kunnen maken waarvoor vele andere grondwettelijke hoven opteerden. Die kijken uitsluitend of de wet in overeenstemming is met de Grondwet. Zijn er andere problemen, dan spreken zij zich daarover niet uit, en ze laten er zich ook niet door beïnvloeden. Op die manier is een Grondwettelijk Hof de hoeder van de Grondwet en niet die van het EVRM noch van de EU. Desbetreffende vragen moeten dan door de bodemrechter worden gesteld. Akkoord: er zijn een aantal pragmatische redenen – proceseconomisch bijvoorbeeld – om dat in een aantal zaken anders te doen, maar dat werpt dan weer fundamentele vragen op over de verhouding tussen Grondwet en internationaal recht. In de zaken waarbij het Hof van Justitie in Luxemburg wordt geconsulteerd heb ik daar weinig problemen mee, omdat het vaak getuigt van een nuttige dialoog. Dat neemt niet weg dat er wel een probleem kan rijzen: wat als het Hof van Justitie ons verplicht om iets te doen wat eigenlijk ingaat tegen de Belgische Grondwet, die volgens mij nog altijd voorgaat omdat een land alleen binnen de grenzen van de Grondwet bevoegdheden aan de EU kan overdragen? Heel concreet zijn er al enkele zaken geweest waar het Grondwettelijk Hof een omweg heeft moeten nemen om onder het Europees Recht uit te raken. Ik denk aan de anti-witwaswetgeving, waar men een prejudiciële vraag heeft gesteld rond een bepaald aspect en het deksel op de neus kreeg. Men heeft het probleem dan opgelost op basis van een andere grond waardoor wij als balie uiteindelijk – en uiteraard terecht – gelijk hebben gekregen, maar eigenlijk werd het Europees Hof van Justitie zo onrechtstreeks een neus gezet. Ten tweede blijft er toch de kwestie of het Grondwettelijk Hof door de systematische samenlezing van onze grondwetsbepalingen met analoge bepalingen van internationaal recht het beschermingsniveau van bepaalde Belgische

grondrechten niet heeft verlaagd. Met name de vrijheid van vereniging en meningsuiting zijn zo verminderd.” PATRICK PEETERS: “Precies: de filosofie achter het EVRM was minimumstandaarden te installeren. Wat het stellen van prejudiciële vragen betreft, is het Grondwettelijk Hof alleszins kampioen in Europa en zal het dat nog lang blijven. Het Hof heeft zichzelf dat aangedaan. Anders dan in andere landen heeft men zich via de toetsing aan het gelijkheidsbeginsel tegelijk ook opgeworpen als de grote toetser aan het EU-recht. In het kader van de taakverdeling Hof van Justitie-Grondwettelijk Hof is men dan wel verplicht om die prejudiciële vragen te stellen, maar eigenlijk vloeit dat alles voort uit die uitbreidende rechtspraak waarover ik het eerder had. Nu, het Hof is er meen ik ook fier op dat het de uitspraken van het EHRM intensief incorporeert in zijn eigen rechtspraak. Het verwijst daar in vele arresten ook nadrukkelijk naar.” MARC BOSSUYT: “Het Hof is geen onderaannemer van Straatsburg en zelfs wat het Hof van Justitie betreft, gaat het ten slotte op 30 jaar tijd over 24 prejudiciële vragen. Die worden niet bij gebrek aan kennis of ruggengraat gesteld, maar meestal omdat ze gesteld moéten worden, bijvoorbeeld bij betwistingen over de geldigheid of de interpretatie van Europese verordeningen en richtlijnen. Ik blijf ook een groot voorstander van het samenlezen. De meeste mensenrechtenbepalingen in de Grondwet dateren uit 1831. Je kan niet anders dan die te toetsen in het licht van de hedendaagse samenleving. Mensenrechten - en dat is heel belangrijk - zijn per definitie universeel. Er zijn geen ‘Belgische’, ‘Europese’ of ‘VN’-mensenrechten. Sommige formuleringen kunnen weliswaar verschillen, maar de kern is gemeenschappelijk. Dus moét je gaan kijken naar de internationale verdragen die België binden. Een andere kwestie is dat het probleem in Straatsburg er eerder in bestaat dat dat Hof al te extensief interpreteert. Het is de taak van dat Hof om na te gaan of de wetgeving en rechtspraak van de verdragstaten in overeenstemming zijn met het EVRM en niet om hun beoordeling in de plaats te stellen van de nationale instanties.” STEFAAN VAN HECKE: “Ik zie in dit alles ook een opdracht voor het parlement. Het ergert mij enorm dat de commissie wetsevaluatie – die nochtans op de hoogte is van alle problemen inzake wetgeving – niet functioneert bij gebrek aan belangstelling.”

CONCLUSIE Een verschil in visie tussen de academici. Marc Bossuyt is gewonnen voor het samenlezen, maar waarschuwt voor het overmatige ‘dynamisme’ van het EHRM. Matthias Storme: “In de praktijk zijn er hoe dan ook heel wat arresten te vinden die niet in het oog springen waar eigenlijk wordt gesteld dat men sommige vrijheden mag inperken wanneer dat nodig is op basis van allerlei andere grondrechten. Het gaat dan over beperkingen die niét in de Belgische Grondwet staan. Door de praktijk van samenlezing, kan er dus een neerwaartse spiraal ontstaan.”

21


BEROEP AD REM DOORGELICHT

THEMA 4 NA DE EERSTE OORLOG MET CASSATIE, SINDS DECEMBER DE TWEEDE STELLING: Voor de rechtseenheid en voor de rechtzoekenden zou één opperste gerechtshof te verkiezen zijn als remedie tegen een mogelijke guerre des juges tussen het Grondwettelijk Hof, het Hof van Cassatie en de Raad van State. Er is geen hiërarchie. STEFAAN VAN HECKE: “GRECO (The Group of

States against Corruption, red.), een onderdeel van de Raad van Europa, heeft zopas vastgesteld dat niemand in dit land kan zeggen hoeveel administratieve rechtscolleges er zijn. Dus kan GRECO ook niet nagaan hoe de magistraten ervan worden benoemd, waar de waarborgen van onafhankelijkheid zitten, enz. Dat is een hallucinant probleem, want die colleges zijn politiek benoemd tot en met, en werken tergend traag. Dat oplossen lijkt me belangrijker en urgenter dan de drie hoogste rechtscolleges samen te voegen.” PATRICK PEETERS: “Zoals in de stelling zit vervat is er sinds 15 december vorig jaar opnieuw een probleem tussen het Grondwettelijk Hof en het Hof van Cassatie. Om daarbij duiding te geven: vroeger had het parlement schrik van een gouvernement des juges, en wilde het daarom niet dat de wet werd getoetst aan de Grondwet. Tot in ’71 het Hof van Cassatie, op conclusie van procureur-generaal bij het Hof van Cassatie Ganshof van der Meersch, toeliet dat élke rechter de wet mocht toetsen aan rechtstreeks werkende verdrags­ bepalingen. Dat noemt men het diffuus systeem. Na de staatshervorming moest er echter arbitrage mogelijk zijn om toe te zien op de naleving van de bevoegdheidsverdeling door de federale en deelstatelijke wetgevers. Daarom heeft men in 1980 het Grondwettelijk Hof opgericht, dat het monopolie kreeg om de wet te toetsen aan de Grondwet. Een centraal systeem van grondwetstoetsing werd zo gecombineerd met een diffuus systeem van toetsing aan verdragsbepalingen met rechtstreekse werking. Nu blijkt dat sommigen bij het Hof van Cassatie dat nooit goed verteerd hebben, ook al was de strijdbijl begraven met artikel 26.4 van de Bijzondere Wet op het Grondwettelijk Hof dat bepaalt dat men eerst dat Hof moet horen en zich loyaal moet voegen naar de uitspraak ervan wanneer toetsing aan analoge grondrechten in het geding is. Dat is in december Extra pagina

AdRem 02/2015

niet gebeurd en Cassatie baseert zijn eigen toetsingsbevoegdheid op de zogeheten FrancoSuisse Le Ski-uitspraak uit 1971, nota bene uit de tijd dat het Grondwettelijk Hof nog niet bestond. Je stelt hiermee opnieuw een systeembotsing vast. Eigenlijk is een spook uit een grauw verleden opgedoken.” STEFAAN VAN HECKE: “Voor mij is het logisch dat elke macht zijn waakhond heeft, elk met een andere finaliteit, vandaar dat de samenstelling anders is. Ik weet dat er een probleem is, maar eigenlijk zou ik de details van het conflict verder willen kennen.” MARC BOSSUYT: “Het gaat over pensioenen van vreemdelingen. De wet zegt dat een vreemdeling die in België een pensioen geniet dat bij terugkeer naar zijn land verliest, tenzij dat land aan Belgen in dezelfde omstandigheden ook een pensioen uitkeert. Een pure reciprociteits- en gelijkheidskwestie dus. Het Grondwettelijk Hof oordeelde na samenlezing met de verdragsbepalingen dat er geen discriminatie was, maar een Franstalige kamer van het Hof van Cassatie, samengesteld uit vijf raadsheren, heeft zich niet gevoegd naar dat arrest. Zelfs al aanvaard ik dat het Grondwettelijk Hof, zoals elk rechtscollege, zich zou kunnen vergissen, dan komt het laatste woord toe aan het Hof van Straatsburg en niet aan het rechtscollege dat de vraag heeft gesteld, ook al is dat het Hof van Cassatie. Dat laatste verwijst in zijn arrest zelfs niet naar dat van het Grondwettelijk Hof, noch analyseert het de rechtspraak van het EHRM in tegenstelling tot het arrest van het Grondwettelijk Hof. Naar mijn mening kan dat juridisch niet. Twee hoge rechtscolleges kunnen over hetzelfde beginsel geen tegengestelde beslissingen nemen en allebei gelijk hebben. Ik kom terug op wat ik zei over mensenrechten: er is discriminatie of er is geen discriminatie. Het kan zijn dat een rechter nog enige marge heeft na een uitspraak van het Grondwettelijk Hof, maar niet over de vraag of er wel of niet discriminatie is. Het is onbegrijpelijk dat het hoogste rechtscollege van de rechterlijke macht dat doet. Nu worden Belgen met pensioenaanspraken in het buitenland gediscrimineerd door die uitspraak. Eén federale hoogste rechtbank is echter niet de oplossing. Het zou snel een grote warboel worden. Het volstaat dat de verwijzende rechter, wanneer hij een vraag stelt aan het Grondwettelijk Hof, zich voegt naar het antwoord dat daarop wordt gegeven.”


MATTHIAS STORME: “Ook al vind ik in theorie

het diffuse model beter, toch ben ik blij dat er, gegeven alle historische achtergrond, een apart Grondwettelijk Hof in ons land is gekomen. Hierdoor zijn zeker een aantal ongelijkheden weggewerkt, niet in het minst communautair. Maar mijn antwoord is genuanceerd, omdat er lacunes in de bescherming van de Grondwet zijn geslopen door de beperking van de bevoegdheid van het Grondwettelijk Hof tot wetten, decreten en ordonnanties. Er zijn te veel overheidshandelingen die ontsnappen aan de grondwettigheidscontrole omdat ze noch tot de bevoegdheid van de Raad van State noch tot die van het Grondwettelijk Hof behoren en waaraan je ook via het subjectief contentieux niet aan kan. Beslissingen van het parlement die geen wetten zijn kan je niet toetsen, denk aan het reglement van de Kamer van Volksvertegenwoordigers. Nog frappanter zijn de reglementen van de recht­ banken. In elk reglement van de rechtbanken van eerste aanleg staat nochtans een bepaling die me mateloos stoort. De verdeling van de strafzaken over de kamers wordt door de voorzitter beslist op voorstel van het Openbaar Ministerie. Als ik

in een strafzaak pleit, is het dus mijn tegenstander die voorstelt voor welke rechter een zaak komt. Dat is manifest in strijd met de wapengelijkheid zoals bepaald in de Grondwet, maar er is geen mogelijkheid om dat voor de rechter te brengen. De grondwetsbepalingen die rechtstreeks moeten worden toegepast, zoals het recht op een jury bij politieke misdrijven, zijn paradoxaal genoeg die die het minst beschermd worden. Daarvoor heb ik zowat 150 keer om een prejudiciële vraag verzocht, maar men weigert systematisch de zaak voor te leggen aan het Grondwettelijk Hof.” MARC BOSSUYT: “Ik kan alleen maar hopen dat het Hof van Cassatie tot inzicht komt dat het evenwicht zoals nu geregeld in de bijzondere wet, loyaal wordt gerespecteerd. Weliswaar zei Andersen, de eerste voorzitter van de Raad van State (waarmee het Grondwettelijk Hof voor alle duidelijkheid niet het minste probleem ooit heeft gehad), treffend in de Senaat dat geen enkele wetsbepaling grensincidenten en schermutselingen kan verhinderen, maar wanneer er geen loyale toepassing is, verstoort men een in ons land zo belangrijk evenwicht.”

CONCLUSIE Een zorgelijke vaststelling: het natuurlijke evenwicht waarin de rechterlijke macht de wetten interpreteert zoals de wetgever dat heeft gewild en het Grondwettelijk Hof nagaat of dat wat de wetgever heeft gewild wel mag volgens de Grondwet, lijkt volkomen verstoord. Stefaan Van Hecke vindt het gebeurde een slechte zaak voor de democratie maar is niet bijzonder verbaasd en verwijst naar de kleine ingrepen die gebeurden bij de laatste staatshervorming. Zo mag bij een vernietiging door de Raad van State de Raad voortaan ook de schade bepalen. “Dat heeft vanuit het Hof van Cassatie voor ongelooflijk lobbywerk tégen gezorgd.” Cynische vaststelling: de federale loyauteit geldt blijkbaar overal, behalve tussen de hoogste rechtscolleges.

Extra pagina

AdRem 02/2015


AMICI

nieuws

ER BEWEEGT HEEL WAT BIJ DE BALIES

UIT DE BALIES

ZUIDELIJKE PLEITWEDSTRIJD BREDA

Het relaas van winnaar Stefaan Declercq (BALIE BRUSSEL)

“De casus die ik mocht pleiten stond veraf van het (vertrouwde) vennootschapsrecht. Maar angst voor het onbekende geeft energie om zich in de zaak vast te bijten. Ik merk hoe ik enkele dagen en vele artikels later helemaal ondergedompeld ben in de materie en hoe het pleidooi langzaam maar zeker vorm krijgt. Vanuit de gedachte dat begin en einde in een goede film steeds samenkomen, tob ik nog over een mooie captatio. Ik verwerk nog snel enkele laatste opmerkingen en vanaf dan wordt hetzelfde pleidooi opgezegd en opgezegd en opgezegd.

UW BALIE IN

de pleidooien in de sobere Lutherse kerk. Mijn

AdRem?

zenuwen nemen hand over hand toe: iedereen strijdt hier met evenveel woordelijk vuur in de hoop de fel begeerde Schellenbachtrofee mee naar huis te nemen. Plots is het zover: ik mag op. Voor ik het goed en wel besef, zijn die tien minuten alweer voorbij. De jury trekt zich terug voor beraadslaging en wanneer ik kort daarna mijn naam hoor vallen, weet ik niet goed wat te zeggen. Verkozen worden tot winnaar van al die knappe winnaars: een mooiere overwinning kan een pleiter zich niet inbeelden…”

22

AdRem 02/2015

© Kristof Ceulemans

AD REM NIEUWS UIT DE BALIES

Het is 10 april. Breda. Na een warm welkom starten

AdRem maakt plaats vrij voor meer nieuws van de balies. Iets te melden? Mail het naar adrem@advocaat.be


BRUSSEL NL VERSUS BRUSSEL FR

Het begin van een lange (tennis)rally?

BELGIË - NEDERLAND

Internationale Limburgse Pleitwedstrijd Sinds 1984 organiseren de balies van Roermond, Maastricht, Tongeren en Hasselt jaarlijks een verbale strijd om de beste pleiter van de beide Limburgen te verkiezen. Op 24 april mocht de Conferentie van de Jonge Balie van Hasselt de 32ste editie organiseren. Vier deelnemers pleitten twee casussen. Ieder kreeg 15 minuten, strikt gechronometreerd, om zijn zaak met hart en ziel te bepleiten. Opvallend daarbij was dat de Belgische deelnemers veel minder tekstgebonden pleitten en de Nederlandse confraters meer ruimte lieten voor een humoristische noot. De driekoppige jury, met Tony Heeren (voorzitter rechtbank van eerste aanleg Limburg), Leo W.M. Hendriks (lid van de Raad van de Orde arrondissement Limburg) en Erik Schellingen (stafhouder balie Tongeren), riep mr. Anaïs Kempeners (balie Tongeren) uit tot terechte winnaar van deze editie. Ze bekoorde met haar elegante stijl en een overtuigend en naturel pleidooi en nam de gegeerde wisselbeker mee naar huis.

Omdat sport verenigt, organiseerde het Vlaams Pleitgenootschap bij de Balie te Brussel (VPG) samen met haar Franstalige confraters van de Conférence du Jeune Barreau de Bruxelles een tennistornooi op 7 maart 2015. Een tiental confraters van elke taalrol trok de sportkledij aan om een middagje serve and volley te beoefenen. Na een stevige opwarming

RAISE THE BAR BALIE ANTWERPEN

Advocaten gaven het beste van zichzelf

kwam de winnaarsmentaliteit naar boven en werden de beste dubbelaars gekozen. Het Nederlandstalige duo

De Conferentie bij de balie te Antwerpen zet zich een heel jaar in voor Kom Op Tegen

imponeerde en trok aan het langste

Kanker. Zo organiseerde zij op 27 maart een heuse geef-dag: Antwerpse advocaten

eind, al was de overwinning nipt.

lieten hun haren knippen (om pruiken te maken), gaven bloed, schreven wenskaarten

Beide jonge balies blikken terug op een

met aanmoedigingen voor kankerpatiënten en organiseerden een lezing over “Kanker

fijne namiddag waar de deelnemers

& Recht”. Zij gaven ook gratis persoonlijk advies aan het talrijke publiek in materies die

nieuwe confraters leerden kennen en

met kanker te maken hebben. Tot slot waren verschillende confraters aanwezig die

vol overtuiging werkten aan hun mens

zelf met kanker geconfronteerd waren. Zij deelden met hun collega’s ervaringen en

sana in copore sano. Nadien werd dan

gaven praktische tips. Op 5 juni volgde nog een bijzonder event: tijdens een benefiet

ook duchtig nagepraat aan de toog van

boksgala traden advocaten in de ring in het justitiepaleis om letterlijk het gevecht

de tennisclub met een ‘gezond’ pintje.

tegen kanker aan te gaan.

Een initiatief dat ongetwijfeld wordt

Storten? Kom Op Tegen Kanker: BE82 4300 3000 0168 - referentie: 120-036-213.

herhaald.

www.deconferentie.be/raisethebar

23


AMICI

OPENDEURDAG

Advocaten houden open deur in

de gerechtsgebouwen De balies van Brussel-NL, Antwerpen, Gent en Brugge organiseerden op 25 april een “open advocatendag”. In totaal kwamen zo’n 6 000 nieuwsgierigen naar de gerechtsgebouwen. Advocaten en gidsen gaven rondleidingen, die ook toevallige passanten en toeristen konden bekoren, en er werden schijnprocessen georganiseerd die veel succes kenden. In Brugge kwam zelfs Urbanus meespelen. Daarnaast gaven advocaten die dag ook gratis advies aan bezoekers.

1

2

1

Kinderen speelden voor een dag rechter in Antwerpen, met bijpassende kostuums.

2

Gratis juridisch advies tijdens de opendeurdag in Brussel

3

De bezoekers kregen in Gent een deskundige uitleg over de werking van het gerecht.

4

Brugse advocaten leidden het publiek rond in het gerechtsgebouw.

5

Ook in Antwerpen trokken de schijnprocessen veel publiek.

6

Ster van de dag in Brugge: Urbanus had zich misdragen en moest zich verantwoorden voor de rechter.

7

Tijdens de opendeurdag organiseerde de Conferentie van de Jonge Balie te Brugge ook de finale van de pleitwedstrijd.

8

Bezoekers legden hun juridische problemen voor aan de Antwerpse

AD REM EXTRA MUROS

advocaten van dienst. 9

Een professionele gids nam de bezoekers mee doorheen het Brusselse justitiepaleis.

10 In Gent maakte het publiek een proces van dichtbij mee. MEER FOTO’S? SURF NAAR WWW.ADVOCAAT.BE/ADREM

24

AdRem 02/2015

3


4

5

8

6

9

10 7

25


AMICI

OPENDEURDAG

2

1

5

9

1

De indrukwekkende inkomhal in Antwerpen als startpunt voor een boeiend bezoek.

2 + 3 Veel interesse om een proces van dichtbij mee te maken in Gent. 4

Bestuurder Gracy Saerens licht de stage en beroepsopleiding toe in Brugge.

5

Meester Luc Van Heeswijck leidt een groepje geïnteresseerden doorheen het doolhof van justitie in Brussel.

6+ 7 De toekomst in Antwerpen is verzekerd: kinderen spelen voor een dag advocaat en politieagent in een echt proces. 8

Een deskundige gids geeft in het gerechtsgebouw van Gent uitleg

AD REM EXTRA MUROS

over justitie. 9 10

Bezoekers wonen een fictief proces bij in Brugge. Kennismaken met de wereld van justitie en haar gewoonten: het publiek in Gent staat op als de magistraten in de zaal komen.

11

In Brugge kunnen bezoekers hun juridische problemen voorleggen aan de aanwezige advocaten.

12 13

Enkele geïnteresseerden bij de ingang van het justitiepaleis in Brussel. Urbanus op het matje geroepen. Ook hier wordt een proces nagespeeld.

14

Een debat in het gerechtsgebouw van Antwerpen met o.a. Jo Stevens, Joëlle Colaes, Caroline van den Berghe, Bart Willocx en Hugo Lamon.

Extra pagina

AdRem 02/2015

12


3

6

4

7

8

10

11

13

14

Extra pagina

AdRem 02/2015


BEROEP

STEVEN VERMEYLEN, SOLIST EN ADOPTIEVADER

“Adoptierecht is ontzettend boeiend” DOOR BABETTE DE GROM

Steven Vermeylen is een generalist, een huis-tuin-enkeukenadvocaat – zónder de negatieve bijklank van dat woord – maar met een bijzondere ‘specialiteit’ in adoptierecht. In al zijn dossiers is zijn voornaamste doel: het verschil maken voor de mensen.

MIJN SPECIALITEIT?

AD REM ESTAFETTE

“Mijn eerste maanden als advocaat gingen met vallen en opstaan. De advocatuur was nooit mijn jeugddroom, maar vanaf dag 1 trok ik naar de rechtbank en de uitdaging was groot en spannend. Gedurende de jaren heb ik allerlei materies behandeld, maar sinds wij een dochter geadopteerd hebben, belanden veel dossiers over adoptie- en afstammingsrecht op mijn bureau. Weinig advocaten zijn vertrouwd met die materie. Ze is nochtans ontzettend boeiend en voor de mensen die je raadplegen, ben je haast het laatste redmiddel.”

IN HET VOLGENDE NUMMER

MIJN BELANGRIJKSTE UITDAGING NU?

“Wat ik nu doe, wil ik gewoon graag blijven doen. Ik heb een eigen kantoor en probeer dat, van thuis uit, zo goed mogelijk te runnen. Dat geeft me enerzijds veel vrijheid: buiten het rechtbankwerk plan ik mijn dag min of meer hoe ik zelf wil. Zo kan ik tijd vrijmaken om de kinderen op te halen aan de schoolpoort. Anderzijds lopen werk en gezin daardoor ook vaak door elkaar, wat niet altijd evident is. Ik vind het belangrijk om dan prioriteiten te stellen en zal altijd proberen mijn gezin boven mijn werk te plaatsen.”

MIJN UITDAGING IN DE TOEKOMST?

MIJN PRIVE AMBITIE?

“Ook naar de toekomst toe wil ik mijn cliënten en kantoor verzorgen. Ik heb momenteel voldoende dossiers en als ik te veel werk binnenkrijg, zie ik er zeker geen graten in om de meer gespecialiseerde dossiers door te verwijzen naar confraters. Als solo-advocaat kan je een verschil maken door zeer goed te communiceren met je cliënten, zowel bij goed als bij slecht nieuws, en steeds persoonlijk en accuraat te antwoorden op vragen via mail of consultatie. Mijn ervaring leert me dat cliënten dat ook appreciëren.”

“Ik lees ontzettend graag en maak daar met plezier tijd voor. Ergens droom ik ervan om boeken te recenseren voor een of andere literatuurbijlage bij een krant. Ik was tijdens mijn rechtenopleiding freelance journalist op een sportredactie en die journalistieke microbe zit er toch nog wat in. Daarnaast hou ik ook van reizen met mijn gezin. Advocaten worden veel ‘geclaimd’ door hun cliënten en voelen daarom regelmatig de nood om even af te koelen. De reis hoeft niet ver te gaan; er even tussenuit volstaat vaak al.”

“Bart d’Haene krijgt van mij de estafettestok. Hij is advocaat aan de balie van Turnhout en was, lang geleden, een collega-freelancer bij Het Nieuwsblad.”

BABETTE DE GROM, DEPARTEMENT COMMUNICATIE

26

AdRem 02/2015


DE ANEKDOTE

WIE IS STEVEN VERMEYLEN? • Geboren in 1971. • Licentiaat in de rechten aan de KU Leuven. • Gestart aan de balie van Mechelen in 1995, sinds 2000 aan de balie van Leuven. • Reist graag, maar maakt ook dichter bij huis tijd voor lezen, lopen, tennis en Italiaanse les.

“Sinds wij zelf een dochter hebben geadopteerd, vallen er regelmatig adoptiedossiers op mijn bureau. In de periode 2007-2012 werd ik overstelpt met zulke dossiers. Mensen die willen adopteren krijgen, na een maatschappelijk onderzoek, soms een negatief advies van het CAW (Centrum Algemeen Welzijnswerk) en veel kandidaten leggen zich daar niet zomaar bij neer. Het is erg moeilijk om, jaren vooraleer je adoptieouder zal worden, te bewijzen dat je daarvoor geschikt bent. Een advocaat kan tegenargumenten aandragen en bijkomend onderzoek laten uitvoeren om dat negatieve advies proberen om te buigen. Ik had in mijn dossiers al wel eens een aanvaring met een CAW of met Kind en Gezin. Zo botste mijn visie regelmatig met die van de toenmalige adoptieambtenaar van Kind en Gezin. In 2010 kwam het zo ver dat ik – gelukkig verbaal – werd aangevallen door een maatschappelijk assistente van een CAW. Tijdens een studiedag in het Vlaams parlement stond ik tijdens de pauze wat te keuvelen, toen zij zich plots ongevraagd in het gesprek mengde en mij uitkafferde. Over een bepaald dossier verschilden we danig van mening en daar kon zij moeilijk mee om. Daar moet je tegen kunnen; woord en wederwoord, zo hoort het, maar toch het liefst op een hoffelijke manier. Tegenwoordig zijn er echter steeds minder adopties en dus minder dossiers.”

31


BEROEP

DE ADVOCATENBIBLIOTHEEK

Wegwijzer in het

informatiedoolhof DOOR ELS HAAGSMAN

Hoe nuttig is een (advocaten)bibliotheek nog? Erg, zo blijkt, want waar de advocaat vroeger een haast alomvattende parate kennis had, leidt de bibliotheek en haar personeel de advocaat vandaag in het veranderde landschap op de juiste weg naar kennis op de geschikte (papieren of digitale) drager.

AD REM ACTUA

DOOR STEFANIE VERSTRAETE

Wie zich vandaag voorstelt als bibliotheekmedewerker krijgt vaak een meewarige blik. De toenemende digitalisering van boeken en tijdschriften doet vermoeden dat de bibliotheek in nauwe schoentjes zit. Gelukkig is het – zeker wat vakbibliotheken betreft – nog niet zo erg gesteld. Wel is het kennislandschap erg gewijzigd en daar moet op een gepaste manier op gereageerd worden. Naast de vragen die rijzen over het nut van bibliotheken staan ook de hoge kosten de uitbouw van een kantoorbibliotheek vaak in de weg. Vandaag dringt zich niet enkel de vraag op welke werken men moet aanschaffen, maar ook in welke vorm: papier, digitaal, of allebei? Een advocaat staat er gelukkig niet alleen voor. De lokale balies en de OVB staan advocaten in meer of mindere mate bij in hun informatievoorziening. VAN WETEN NAAR ZOEKEN Vroeger werd de advocaat steevast omringd door gedrukte boeken. Het recht en de wetgeving waren nog overzichtelijk, een aantal handboeken volstond en wetboeken gingen een tijdje mee. De parate kennis van de advocaat was dan ook groot. Het recht wijzigt echter met rasse schreden. De advocaat kan de actuele wetgeving, literatuur en rechtspraak dan wel digitaal opvolgen, maar dat is ook niet altijd een zegen. Niet iedereen is even technisch onderlegd, de informatiestroom is overvloedig en vaak

28

AdRem 02/2015

ontbreekt de tijd om daar uit te filteren wat de advocaat in kwestie aanbelangt. Het archetype van de alwetende advocaat is voor velen in de beroepsgroep nog steeds het ideaal. Parate alwetendheid is in het steeds veranderende juridische landschap echter bijna onmogelijk. De kwestie is steeds minder wat men weet, maar meer hoe en waar men informatie kan vinden. Meester Kris Wagner slaat de nagel op de kop wanneer hij zegt: “We leven meer dan ooit in een tijdperk waarin kennis niet in iemands hoofd moet worden gezocht, maar waarin kennis vaak neerkomt op weten hoe en waar men informatie kan vinden. Iets niet meteen weten en het even opzoeken, is geen schande.” (Burgerlijk procesrecht, Maklu 2014, p.761). Vandaag is de bibliotheekmedewerker een jager en niet meer louter een verzamelaar. Advocaten laten zich het best door die professionals gidsen om tot een efficiënte kennisvergaring te komen. DE KENNISDEMOCRATIE Grote advocatenkantoren hebben meestal een eigen uitgebreide bibliotheek en werken steeds vaker met professionele bibliothecarissen, informatiespecialisten en documentalisten. De uitbouw van zo’n kenniscentrum kan erg ver gaan. Het Nederlandse advocaten- en notarissenkantoor Dirkzwager opende de eerste ‘openbare’ juridische bibliotheek.


Vandaag is de bibliotheekmedewerker een jager en niet meer louter een verzamelaar

Zes kennismanagers verschaffen informatie aan hun juristen en delen die info ook met cliënten en studenten. Zo’n open access-visie is vooruitstrevend en misschien niet voor iedereen weggelegd, maar kennis delen als basisprincipe zal hopelijk voor veel advocaten een voorbeeld vormen. Op kleine schaal krijgt dat principe trouwens al vaak navolging: kantoren publiceren eigen nieuwsbrieven en artikels online of delen ze via sociale media. Die democratisering van kennis baart sommige advocaten zorgen. Wat kan een advocaat nog betekenen als iedereen zijn zaak uitpluist via het internet? Die angst is ongegrond. Dat rechtzoekenden toegang krijgen tot juridische informatie maakt van hen geen advocaat. Net als bij de bibliotheekmedewerkers is er een verschuiving gaande. De advocaat wordt veeleer gids en adviseur, of, zoals Richard Susskind het noemt, enhanced practitioner (Tomorrow’s lawyer, Oxford 2013, p.110). HET EINDE VAN DE ADVOCATENBIB? Los van alle informatie die op het internet te vinden is, blijven juridische handboeken en tijdschriften onontbeerlijk in de advocatenpraktijk. Hoewel de digitalisering ook in de juridische wereld haar intrede reeds deed, houdt het huwelijk tussen advocaat en papier stand. De uitbouw en het onderhoud van een kantoorbibliotheek zijn vandaag

nochtans geen sinecure. Het faillissement van de Gentse wetenschappelijke boekhandel Story-Sciëntia heeft het voor menig advocaat niet makkelijker gemaakt. Die boekhandel vervulde immers ook jarenlang een rol als (min of meer) onafhankelijke adviseur over de uitbouw van een juridische bibliotheek. Een erg intensieve dienstverlening die in het huidige economische klimaat geen concurrentiële plaats meer kon veroveren. De Gentse boekhandel is niet de enige. Ook in het buitenland vallen er klappen. Andere boekhandels staan niet te popelen om eenzelfde dienstverlening aan te bieden, wat maakt dat vele advocaten verweesd achterblijven in de juridische boekenwereld. De ordebibliotheek of -studiedienst kan bijspringen om kantoren en advocaten te adviseren bij de uitbouw en het onderhoud van hun bibliotheek. Zo raden wij advocaten aan handboeken en tijdschriften te blijven kopen die inhoudelijk het meest aansluiten bij hun dagelijkse praktijk, maar ook te investeren in juridische databanken. Tegenover de hoge kostprijs staat een schat aan informatie binnen ‘klikbereik’, en met een basisabonnement komt men vaak al ver. WAAR DE BALIE KAN HELPEN Lokale balies bieden met hun baliebibliotheken vandaag ook een aanvulling op de kantoorbibliotheken. Een kleine rondvraag leert dat de organisatie daarvan van balie tot balie verschilt. Slechts een minderheid van de baliebibliotheken fungeert autonoom; meestal is er een gemeenschappelijke bibliotheek met de lokale afdeling van de rechtbanken. De afspraken daarover verschillen van plaats tot plaats. Ook het aanbod en de dienstverlening is divers. De grootte van de balie en de daarmee gepaard gaande budgetten spelen natuurlijk een rol, maar zijn niet allesbepalend. Er zijn kleinere balies die hun bibliotheek goed organiseren en met een verstandig budgetbeheer en samenwerkingsovereenkomsten met nabijgelegen universitaire instellingen en de rechtbank hun advocaten een vlotte bibliotheekwerking garanderen. Evengoed zijn er baliebibliotheken die door de besparingen bij justitie in de problemen komen. In elk geval valt het op dat daar waar een goede infrastructuur en dienstverlening aanwezig is advocaten daar dankbaar en gretig gebruik van maken.

DIT MOET U ONTHOUDEN In het gewijzigde kennislandschap komt de advocatenbibliotheek steeds meer onder druk te staan. Nochtans hebben advocaten nog steeds nood aan papieren (en digitale) wetboeken en tijdschriften. Daarnaast is een advocaat ook gebaat met professionele begeleiding om in het snel wijzigende juridische landschap door de bomen het bos te zien. Advocaten investeren daarom het best slim in een kantoorbibliotheek die nauw aansluit bij hun specialisatie. Daarnaast kunnen ze steeds een beroep doen op informatieprofessionals werkzaam bij baliebibliotheken.

ELS HAAGSMAN, JURIDISCH DOCUMENTALIST BALIE ANTWERPEN STEFANIE VERSTRAETE, BIBLIOTHECARIS BALIE ANTWERPEN

29


BEROEP

PRO BONO

Tijdvoor een nieuwe DOOR HERMAN BUYSSENS

kijk?

Š Jurgen Walschot

AD REM ACTUA

Een lans breken voor pro-Bonowerk lijkt dan wel gedurfd, in de Amerikaanse en Angelsaksische wereld is het idee al goed ingeburgerd en ook op andere plaatsen vindt het steeds meer ingang. Met de politieke onbereidheid om de budgetten voor de juridische bijstand te verhogen en het negatieve imago van de advocatuur in het achterhoofd, alvast een interessante piste.

30

AdRem 02/2015


CLOSING THE JUSTICE GAP Op 28 november 2014 gaf the Honorable Jonathan Lippman, Chief Judge of the State of New York, een opmerkelijke voordracht tijdens de plenaire vergadering van de CCBE. Zijn toespraak, onder de titel “Closing the justice gap”, focuste op de verschillen in toegang tot het recht in de USA en in Europa en op de uiteenlopende aanpak van die toegang voor de minderbegoeden. Terwijl de toegang tot het recht voor elke burger in Europa een op het EVRM gestoeld grondrecht is, ongeacht de aard van de zaak, wordt zo’n recht in de USA slechts erkend voor beklaagden in strafzaken. De toevoeging van een raadsman gebeurt dan ook selectief. Acht op de tien aanvragen van juridische bijstand in civiele zaken worden door de (openbare) Legal Aid Services van New York City afgewezen. Die toestand leidt ertoe dat naast de door de overheid gesubsidieerde pro-Deobijstand, de pro-Bonobijstand (niet-vergoede prestaties van advocaten) in de USA een wezenlijke bijdrage moet leveren om de toegang tot het recht voor minderbegoeden mogelijk te maken. Vanuit de vaststelling dat de overheidssubsidie nooit volstaat om die maatschappelijke opdracht volledig in te vullen, achtte Chief Judge Jonathan Lippman het pro-Bonowerk complementair en als een tweede pijler van de juridische bijstand volledig normaal en verdedigbaar. Hij suggereerde dat ook in Europa, waar in bijna alle landen de gesubsidieerde juridische bijstand zwaar onder druk staat en de nationale overheden hoe langer hoe minder bereid zijn de nodige fondsen vrij te maken, het proBonowerk soelaas kan bieden. DE GESCHIEDENIS In de historische traditie, gedragen door christelijke principes, maar ook al terug te vinden in de Griekse en Romeinse oudheid, heeft een advocaat de morele opdracht de rechtzoekende die zijn diensten nodig heeft bij te staan, desgevallend zonder vergoeding. Tot voor enkele decennia gebeurde dat zo, ook in België. Belgische balies hebben meer dan 150 jaar

lang gratis bijstand verleend aan de minvermogenden. Dat werd ervaren als een natuurlijke plicht. De advocatuur was een officium nobile met een brede maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het pleitmonopolie, de onafhankelijkheid, het wettelijk beschermd beroepsgeheim, de verregaande autoregulering van het beroep via een eigen deontologie, waren de maatschappelijke privileges die daar tegenover stonden. DE SOCIALE ADVOCATUUR Een kentering ontstond toen het recht op de toevoeging van een kosteloze advocaat in Europa een grondrecht werd in alle mogelijke rechtsdisciplines. Dat gaf aanleiding tot de gesubsidieerde juridische bijstand die wij nu kennen. Jongere generaties advocaten zijn het daardoor als een evidentie gaan beschouwen dat zij voor de bijstand aan minderbegoede burgers behoorlijk vergoed worden. De overheden van de Europese staten zijn hierin aanvankelijk willen meegaan, maar stelden vast dat de globale kostprijs van de gesubsidieerde juridische bijstand exponentieel steeg. Ze blijken nu niet meer bereid een verdere stijging te aanvaarden. De Belgische advocatuur reageert daar enigszins verkrampt op. Men wil wel sleutelen aan de nomenclatuur van de prestaties, men wil meegaan in initiatieven om selectiever te zijn in het toekennen van de bijstand, maar de idee dat pro Bono optreden, zoals in het verleden, een oplossing zou kunnen brengen voor het probleem komt in de hoofden niet op of wordt zelfs krachtig verworpen. Die attitude, voornamelijk ingegeven door de bekommernis voor de dagelijkse inkomsten van honderden advocaten die zich in het pro-Deosysteem hebben genesteld en daaruit hun enige inkomen puren, is begrijpelijk. ONZE BEROEPSGROEP IN HET DEFENSIEF De vraag is of dat standpunt houdbaar en gerechtvaardigd is wanneer afstand genomen wordt van de onmiddellijke financiële belangen. Het antwoord is twee keer negatief.

DIT MOET U ONTHOUDEN • In de Belgische maatschappij is er geen politieke bereidheid om het budget van kosteloze juridische bijstand verder te laten groeien. Daardoor dreigt de toegang tot het recht van vele minderbegoeden beperkt of zelfs verhinderd te worden. • Historisch is het belangeloos bijstaan van minvermogenden steeds de maatschappelijke en ethische plicht van de advocatuur geweest. • Wereldwijd vindt het nobele concept van pro-Bonoengagement meer en meer ingang bij advocaten en balies. Het bevordert het imago van de beroepsgroep en de individuele advocaat en vormt een buffer tegen de afkalving van hun bijzondere positie in de moderne rechtsstaat.

31


BEROEP

Elders heeft men allang begrepen dat maatschappelijk engagement voor minderbegoeden een imagotroef is, die het beroep geen windeieren legt

AD REM ACTUA

Het is niet houdbaar omdat er in onze maatschappij geen politieke bereidheid is om het budget van de kosteloze juridische bijstand ongebreideld te laten groeien, zelfs niet op basis van de schamele vergoedingen zoals ze nu zijn vastgesteld. Het is evenmin gerechtvaardigd. Als onze beroepsgroep haar geprivilegieerde positie in de rechtsstaat wil handhaven, dan moet zij zich ervan bewust zijn dat dat niet zonder offers kan. De vermarkting van ons beroep, de ons door Europa opgedrongen status van ondernemer, het toegenomen belang van advieswerk ten nadele van procedurele bijstand, de niet-aflatende concurrentiële druk van andere dienstverleners op de markt, de technologische evoluties in communicatie en databeheer, zijn maar een greep uit de redenen waarom de advocatuur in een defensieve positie is gemanoeuvreerd. EEN ALTERNATIEVE PISTE Het zou verstandig zijn hier als zelfstandige ondernemers iets aan te doen, eerder dan ons verzuurd vast te klampen aan ‘verworven rechten’. Daarvoor zijn twee goede redenen. De eerste is dat de ethiek en de morele plicht van de advocaat als

32

AdRem 02/2015

verdediger van de verdediging, als hoeder van de rechten van de burger tegenover de constitutionele machten op de achtergrond is geraakt en plaats heeft gemaakt voor een vernauwd mercantiel concept van uurtje-factuurtje. Als het ons als advocaat alleen daarom te doen is, dan verdienen wij onze geprivilegieerde maatschappelijke status niet langer en dan is het terecht dat de maatschappij ons gelijkschakelt met elke andere dienstverlener op de markt. De tweede reden is van een heel andere en wellicht minder verheven aard. Wat baat het in een transparante maatschappij dat wij ons opwerpen als hoeders van de toegang tot justitie, van de bescherming van de rechtsstaat en van de mensenrechten, indien wij er niet voor zorgen dat de maatschappij zich daarvan bewust is en dat apprecieert? Het belabberde imago van ons beroep heeft zeker zuurstof nodig. PRO BONO MADE IN USA De Amerikaanse en Angelsaksische advocatuur, zowel de overkoepelende balies als de advocatenkantoren zelf, hebben allang begrepen dat hun maatschappelijk engagement voor minderbegoeden een zeer belangrijke imagotroef is, die het beroep geen windeieren legt. Pro Bono is marketing. Onder de auspiciën van het Cyrus R. Vance Center for International Justice (www.vancecenter.org) opgericht door de balie van New York City in 2003, werd de Pro Bono Declaration for the Americas gesloten in juli 2007. Die verklaring houdt in dat de ondertekenende overheden, instituten en organisaties ernaar streven en het nodige doen opdat advocaten minstens 20 uren pro-Bonowerk per jaar leveren. Ook websites van grotere Amerikaanse en Angelsaksische advocatenkantoren pakken op hun homepagina uit met pro-Bonowerk. Chief Judge Lippman onderstreepte dat de New York State Bar kandidaten voor het bar exam minstens 50 uur pro-Bonowerk oplegt. Zo niet worden zij niet tot het examen toegelaten. Hij vertelde ook dat diezelfde balie oudere advocaten inschakelt, zogenaamde laywers emeriti, op wier expertise een gratis beroep wordt gedaan. Meer dan duizend oudere advocaten draaien daarin mee. De toestand in Europa en België is heel wat minder rooskleurig. Een blik op de website van de vooraanstaande grotere Belgische kantoren leert dat, op één uitzondering na, hun corporate social responsibility-inspanningen zich beperken tot


deelnemen aan de Brussels legal run of kerstkaarten vervangen door een donatie aan een goed doel. De ordinale overheden van de Belgische advocatuur zijn even weinig begaan met pro Bono. ACTIE GEWENST Nochtans is de advocatuur het volmonding eens dat het imago van ons beroep opgekrikt moet worden. Daarin is een rol weggelegd voor de individuele advocaat, die zich ervan bewust moet worden dat de ethiek en de maatschappelijke verantwoordelijkheid die met de uitoefening van dit mooie beroep gepaard gaan ook maatschappelijke erkenning kunnen brengen. Of wij in België zo ver moeten gaan vanuit de ordinale overheden in dat verband verplichtingen op te leggen, is een open vraag. Het is een maatschappelijk probleem dat vele rechtzoekenden geen of onvoldoende toegang tot het recht hebben omdat zij net te veel verdienen voor gesubsidieerde rechtsbijstand, en net te weinig om de normale advocatenerelonen te betalen. De advocatuur kan daarin nu zelf het heft in handen nemen om een pro-Bono-organisatie op te richten,

waarop die minder begoede burgers met behartigenswaardige belangen een beroep zouden kunnen doen. Niet alleen de New York State Bar, maar ook vele andere buitenlandse balies hebben de laatste jaren zulke initiatieven opgezet. En niet alleen balies, maar ook door advocaten gesponsorde organisaties zonder winstoogmerk zijn wereldwijd actief op dat vlak (bijvoorbeeld www.probono.net). MAATSCHAPPELIJK ENGAGEMENT EN IMAGO: EEN VERSTANDSHUWELIJK De wijze waarop het pro-Bonoconcept de wereld wordt ingestuurd en praktisch uitgevoerd wordt is in eerste instantie van minder belang. Ik breek echter een lans opdat de Belgische advocatuur het nodige zou doen om die trein niet te missen. Het is mooi dat de OVB, de balies, jonge balies en vele advocaten menslievende werken steunen. Het valt echter te betreuren dat zij dat niet doen op het terrein dat voor hen het meest geschikt is, namelijk in de uitoefening van hun beroep. Zij zouden daarmee twee vliegen in één klap slaan. HERMAN BUYSSENS, GEWEZEN STAFHOUDER BALIE ANTWERPEN, LID ALGEMENE VERGADERING OVB

organiseert tijdens het academiejaar 2015-2016 recyclages i.v.m.:

Insolventie- en Beslagrecht • Verbintenissenrecht Familiaal Vermogensrecht • Straf- en Strafprocesrecht Insolventie- en Beslagrecht

met o.a. prof. dr. Matthias E. Storme, prof. dr. Vincent Sagaert

Data en locaties

donderdag 15 oktober 2015 te Leuven (ook via livestream) (14u-18u) maandag 19 oktober 2015 te Kortrijk (17u30-21u30) dinsdag 27 oktober 2015 te Hasselt (17u30-21u30) donderdag 10 december 2015 te Brussel (09u-13u)

Verbintenissenrecht

met o.a. prof. dr. Sofie Stijns, prof. dr. Annick De Boeck

Data en locaties

donderdag 19 november 2015 te Leuven (ook via livestream) (14u-18u) maandag 23 november 2015 te Kortrijk (17u30-21u30) dinsdag 1 december 2015 te Hasselt (17u30-21u30) donderdag 10 december 2015 te Brussel (14u-18u)

Familiaal Vermogensrecht

donderdag 10 maart 2016 te Leuven (ook via livestream) (14u-18u) maandag 14 maart 2016 te Kortrijk (17u30-21u30) dinsdag 22 maart 2016 te Hasselt (17u30-21u30) donderdag 12 mei 2016 te Brussel (14u-18u)

Straf- en Strafprocesrecht

thema’s

- Actuele ontwikkelingen inzake totstandkoming van contracten - Actuele ontwikkelingen inzake de (niet-)nakoming van contracten - Jurisprudentiële ontwikkelingen rond beëindigingsbedingen - Actualia inzake overdracht van schuld en schuldvorderingen en inzake derdenwerking van contracten

met o.a. prof. dr. Alain Laurent Verbeke, prof. dr. Charlotte Declerck, prof. dr. Johan Du Mongh

Data en locaties

Data en locaties

thema’s

- Recente rechtspraak inzake zakelijke zekerheden en insolventieprocedures - Gerechtelijke reorganisatie onder de vernieuwde WCO - Inhoud van verbintenis en aansprakelijkheid van de borg - Anticiperen op nieuwe pandwet en nieuwe insolventieverordening

thema’s

- Case studies over Erfrechtverordening - Clausules over de testamentuitvoerder en beheer van nalatenschap - Valorisatie van zorgarbeid in huwelijksvermogens- en erfrecht - Actualia familiaal vermogensrecht

met o.a. prof. dr. Frank Verbruggen, prof. dr. Bart Spriet, prof. dr. Raf Verstraeten

donderdag 14 april 2016 te Leuven (ook via livestream) (14u-18u) maandag 18 april 2016 te Kortrijk (17u30-21u30) dinsdag 26 april 2016 te Hasselt (17u30-21u30)

thema’s

- Europese ontwikkelingen met een weerslag op de Belgische rechtspraktijk - Recente wetgeving en rechtspraak inzake (hoofd- en bijkomende) straffen en -toemeting - Strafprocedurestestamentuitvoerder en beheer van nalatenschap

Meer informatie en mogelijkheid tot inschrijven via www.pvthemis.be

33


BEROEP

GETEST EN GOEDGEKEURD

Voor bureel Tijd is geld, we werken het liefst zo efficiënt mogelijk. Gelukkig zijn er heel wat tools om ons het professionele leven aangenamer te maken. Als ze dan nog mooi ogen, is dat meegenomen. Ad Rem scheidt het kaf van het koren.

GETEST DOOR UW CONFRATER: PHILIPS DIGITAL POCKET MEMO 8200

OPGERUIMD STAAT NETJES

ALEX BUELENS, ADVOCAAT BALIE ANTWERPEN

PRIJS: € 549

AD REM UITGERUST

INFO: WWW.PHILIPS.COM/DICTATION

“Als het aankomt op dicteren is de advocatuur opgedeeld in twee kampen: de ervaren voorstanders en de twijfelaars die beweren dat de kosten niet opwegen tegen de tijdswinst. Vooral de jongere generatie behoort vaak tot die laatste groep. Hoe dan ook is voor professioneel dicteren – naast een bedreven secretariaat – goede hard- en software nodig. Als leek was de nieuwe DPM8200 van Philips even wennen, maar het menu is gebruiksvriendelijk en de software makkelijk te installeren. Zodra uw bericht ingesproken is, wordt het automatisch opgeladen. Het neemt weinig geheugen in, waardoor u veel opnames kunt maken en ze via uw kantoornetwerk of per e-mail kunt verzenden. Uw secretariaat hoort een helder geluid en kan met het pedaalaccessoire door uw bestanden scrollen. Bent u uw 8200 vergeten op weg naar de griffie? Dankzij de Philips Dictation App tovert u uw smartphone meteen om in een dictafoon met bijna dezelfde functionaliteiten. Voor de geoefende dicteerder biedt de DPM8200 zeker een meerwaarde, maar ook de beginneling kan hiermee makkelijk aan de slag.”

34

AdRem 02/2015

Een opgeruimd bureau werkt beter dan een warboel. En waarom maakt u die werkplek dan niet meteen wat mooier? Met haar strakke design tovert de PUNCH ORGANIZER van Hay uw bureau meteen om tot een functionele werkplek, met pennenhouders en papierbakjes in verschillende formaten.

PRIJS: € 20 INFO: WWW.HAY.DK


en balie DE TAFELSHIFT

OOGVERBLINDEND

PICKNICK OP KANTOOR?

Om ook thuis comfortabel te werken is de SHIFT TABLE van Spell een ideale oplossing. Deze mooie tafel combineert werk en ontspanning. Uw tablet, smartphone of laptop kan rustig opladen in een geheime ruimte in de eettafel, zodat vervelende en lelijke kabels mooi weggeborgen zitten.

LaCie begrijpt dat technologie naast functioneel ook mooi kan zijn. De MIRROR is eigenlijk een externe harde schijf, met alle functionaliteiten die een harde schijf kan hebben (1 TB opslagruimte, USB 3.0), maar ook met een prachtige houten standaard en een spiegeloppervlak. Voor een elegant interieur.

Ook in de zomer durft het mooie weer wel eens uit te blijven. Waarom dan geen picknick organiseren binnen op kantoor? De BUZZIPICNIC van Buzzispace is een knappe multifunctionele picknicktafel die u binnen kunt plaatsen en waaraan u kunt lunchen, vergaderen of ontspannen met confraters.

PRIJS: € 1 995

PRIJS: € 304,99

PRIJS: € 9 400

INFO: WWW.SPELL-ONLINE.COM

INFO: WWW.LACIE.COM

(AFHANKELIJK VAN DE UITVOERING) INFO: WWW.BUZZISPACE.COM

35


tuchtrechtspraak

SPREKENDE VOORBEELDEN UIT DE PRAKTIJK

Uitzonderlijk publiceert Ad Rem een interessante tuchtuitspraak uit Nederland. De uitspraak gaat over de verhouding van een advocaat tot de rechtsbijstandsverzekeraar in het kader van het beroepsgeheim t.a.v. zijn cliënt: (in welke mate) mag de advocaat gegevens of stukken uit het dossier van zijn cliënt meedelen aan de rechtsbijstandsverzekeraar?

RAAD VAN DISCIPLINE BESLISSING VAN 19 AUGUSTUS 2014 I. V  ERLOOP VAN DE PROCEDURE 1.1 Bij brieven aan de raad van 10 december 2013 met kenmerken 4013-0869A en 4013-0869B, door de raad ontvangen op 12 december 2013, heeft de deken van de Orde van Advocaten in het arrondissement Amsterdam de klachten ter kennis van de raad gebracht. 1.2 De klachten zijn behandeld ter zitting van de raad van 24 juni 2014 in aanwezigheid van partijen. Van de behandeling is proces-verbaal opgemaakt. 1.3 De raad heeft kennis genomen van: - de onder 1.1 vermelde brieven; - de stukken vermeld op de daarbij gevoegde inventarislijst.

II. FEITEN 2.1 Voor de beoordeling van de klachten wordt, gelet op de stukken en hetgeen ter zitting is verklaard, van de volgende vaststaande feiten uitgegaan. 2.2 Klaagster is verwikkeld in een complexe nalatenschapskwestie. In eerste instantie werd zij bijgestaan door mr. S. Hij stond op het punt een dagvaarding uit te brengen waarbij namens klaagster vernietiging werd gevorderd van een tussen een broer van klaagster en wijlen hun vader gesloten overeenkomst op grond van een “scheefgerezen verdelingsverhouding”. Op last van de rechtsbijstandsverzekeraar Stichting

Extra pagina

AdRem 02/2015

Achmea Rechtsbijstand (‘de verzekeraar’) heeft mr. S. de behandeling van de zaak stopgezet omdat het plafond van de kostendekking dreigde te worden bereikt. Met instemming van klaagster heeft de verzekeraar de zaak vervolgens ondergebracht bij het netwerkkantoor waaraan verweerders zijn verbonden. 2.3 In de voorwaarden van de verzekering van klaagster is onder andere het volgende opgenomen: “3.4 Opdracht aan advocaten of experts 1. Wanneer u een beroep doet op deze verzekering is alléén de Stichting bevoegd om, na overleg met u, opdrachten aan voorkeur en netwerk advocaten te verstrekken. Dit 1/7 geldt tevens voor het verstrekken van opdrachten aan experts. De opdrachten worden steeds namens u gegeven, daartoe machtigt u de Stichting. 2. Indien een advocaat of expert is ingeschakeld, bent u verplicht om, al dan niet via de advocaat of expert, de Stichting op de hoogte te houden van de voortgang. De advocaat dient met de Stichting te overleggen over door hem te nemen maatregelen, zoals bijvoorbeeld het aanwenden van rechtsmiddelen en het leggen van beslag.” 2.4 Het kantoor van verweerders heeft met de verzekeraar een netwerkovereenkomst gesloten. Daarin is onder meer het volgende bepaald: “2.6. Procedure Opdrachtnemer krijgt van SAR via de afdeling Uitbestedingen per e-mail, fax of

telefoon een zaak ter behandeling aangeboden. [..] De behandelend advocaat/behandelaar bij opdrachtnemer neemt vervolgens contact op met de cliënt binnen de daarvoor afhankelijk van de aard van de zaak – al dan niet urgent – bestemde tijd. Opdrachtnemer informeert SAR alleen (per e-mail) over het eindresultaat van de zaak. Indien de behandeling van een zaak tot een (eind-)vonnis of arrest heeft geleid, stuurt opdrachtnemer tevens een afschrift daarvan aan SAR. Tijdens de behandeling van de zaak wordt geen correspondentie met betrekking tot de zaak aan SAR verstuurd, tenzij SAR daartoe verzoekt. 2.6.1. Geen kans van slagen Indien er op enig moment naar de gemotiveerde opinie van de behandelend advocaat geen redelijke kans van slagen (meer) is om het door verzekerde beoogde resultaat te bereiken, bestaat er geen dekking (meer) op de rechtsbijstandverzekering. Opdrachtgever deelt in dat geval aan de verzekerde mede dat de rechtshulp door opdrachtnemer eindigt. Indien verzekerde zich hier niet in kan vinden en dit bij de behandelend advocaat aangeeft, verwijst opdrachtnemer de verzekerde door naar SAR. [..]” 2.5 Verweerster heeft de zaak in behandeling genomen. Bij aanvang van de zaak heeft verweerster per email van 17 januari 2013 het telefoongesprek met klaagster bevestigd. Zij heeft zich daarbij geïntroduceerd als de door de verzekeraar ingeschakelde advocaat en gemeld dat zij na ontvangst van de


stukken een plan van aanpak aan verweerster zal toezenden. 2.6 Bij email van 22 januari 2013 heeft verweerster een plan van aanpak naar klaagster gezonden en aanvullende informatie aan klaagster gevraagd. In die email heeft zij onder meer het volgende te kennen gegeven: “[..] Alvorens tot het uitbrengen van een dagvaarding over te gaan, zal ik eerst moeten beoordelen of deze zaak (de vraag of de door uw vader met broer [B] gesloten overeenkomst – alsnog – kan worden vernietigd op grond van dwaling) naar mijn mening in juridisch opzicht een goede kans van slagen zou kunnen hebben. In dat verband zal ik derhalve eerst een procesadvies moeten opstellen. Daarbij zal naar mijn mening ook aan de orde moeten komen wat de gevolgen zijn van een succes vol beroep op dwaling en of die gevolgen wel wenselijk zijn. [..]” 2.7 Bij brief van 2 april 2013 heeft verweerster klaagster een procesadvies toegezonden. Het procesadvies houdt onder andere in: “[..] Door tussenkomst van Achmea Rechtsbijstand heeft u mij verzocht een procedure aanhangig te maken tegen uw broer [B] [..] Tot mijn spijt moet ik u berichten dat ik de kans van slagen in een procedure (zeer) gering acht. Ook indien er wel sprake zou zijn van een reële slagingskans, vraag ik mij af of u – gelet op de gevolgen van de vernietiging – wel tot procederen zou moeten overgaan. De kans dat u er bij vernietiging in financieel opzicht op achteruit gaat is naar mijn mening aanwe-

bijlagen is op dezelfde dag per email aan klaagster gezonden met een kopie aan de verzekeraar, in dat emailbericht door verweerster aangeduid als opdrachtgever. De verzekeraar heeft per email van 24 april 2013 aan klaagster laten weten dat hij gelet op het advies van verweerster het dossier zal sluiten. 2.9 Op 6 juni 2013 heeft klaagster zich met een klacht over de werkwijze van verweerster gewend tot verweerder. Op 20 juni 2013 heeft verweerder daarop als volgt gereageerd: “[..] Tenslotte nog een enkele opmerking over – het contact met – de opdrachtgever in deze zaak, Achmea Rechtsbijstand. Achmea Rechtsbijstand is onze opdrachtgever. Achmea heeft er recht op om te kunnen beoordelen of een ingeschakelde advocaat terecht positief of negatief heeft geadviseerd over de haalbaarheid van een eventuele procedure. Indien u het niet met de wijze van behandeling eens bent, stel ik mij voor dat u zich daaromtrent tot Achmea richt. Met Achmea is afgesproken dat adviezen aan haar worden opgestuurd en dat levert voor zover ik weet geen problemen op. Indien een advies na het uitbrengen daarvan aanpassing verdient, dan kan een dergelijk advies vanzelfsprekend worden aangepast. [..]” Aansluitend op 26 juni 2013 heeft verweerder klaagster per email “ter vermijding van misverstanden” bevestigd “dat u vanzelfsprekend onze cliënte en opdrachtgever bent, maar dat wil niet zeggen dat Achmea dat ook niet is. Zij heeft ons in het kader van de rechtsbijstandverzekering ingeschakeld en in dat verband heb ik haar aangeduid als

III. KLACHT

zig, op basis van de mij thans bekend zijnde feiten. Ten aanzien van beide overwegingen dient het navolgende. [..]” 2.8 Een kopie van deze brief inclusief

opdrachtgever.” 2.10 Bij brief met bijlagen van 27 juni 2013 heeft klaagster zich bij de deken beklaagd over verweerders.

heeft ook gesteld dat hij niet heeft gefaciliteerd tot het schenden van de geheimhoudingsplicht door kantoorgenoten. 4.2 Volgens verweerders wist klaagster,

De klacht jegens verweerster (13-379A) 3.1 De klacht jegens verweerster houdt, zakelijk weergegeven, in dat verweerster tuchtrechtelijk verwijtbaar heeft gehandeld als bedoeld in artikel 46 Advocatenwet doordat: a) zij een procesadvies aan de verzekeraar heeft gezonden zonder klaagster hierin vooraf te kennen en/of haar vooraf over de inhoud te informeren en haar van de werkwijze in kennis te stellen; b) zij vertrouwelijke stukken uit het dossier aan de verzekeraar heeft gezonden zonder klaagster hierin vooraf te kennen en/of hiervoor toestemming te hebben gevraagd, zonder dat een en ander een feitelijk belang dient. De klacht jegens verweerder (13-380A) 3.2 De klacht jegens verweerder houdt, zakelijk weergegeven, in dat verweerder tuchtrechtelijk verwijtbaar heeft gehandeld als bedoeld in artikel 46 Advocatenwet doordat hij heeft aangezet tot schending van de geheimhoudingsplicht door klaarblijkelijke vastlegging van werkprocessen met de verzekeraar aan wie vertrouwelijke stukken beschikbaar worden gesteld.

IV. VERWEER 4.1 Verweerders hebben zich op het standpunt gesteld dat geen sprake is van een (opzettelijke) schending van de geheimhoudingsplicht of ander tuchtrechtelijke laakbaar handelen of nalaten. Verweerder

Extra pagina

AdRem 02/2015


tuchtrechtspraak

SPREKENDE VOORBEELDEN UIT DE PRAKTIJK

althans had zij moeten weten, op grond van de communicatie en de polisvoorwaarden dat de verzekeraar inhoudelijk op de hoogte zou raken van de zaak. De verzekeraar moet de zaak kunnen beoordelen in verband met de controle op de dekking, de aanpak en de financiën van de zaak. Daartoe strekt de informatieplicht van de verzekerde jegens de verzekeraar. Daarbij is volgens verweerders relevant dat (uitsluitend) de verzekeraar de opdracht aan de advocaat verstrekt en de inhoud van die opdracht bepaalt. Indien het advies en de (vertrouwelijke) bijlagen niet zouden zijn toegezonden, had de verzekeraar volgens verweerders geen (verdere) dekking verleend en dat zou niet in het belang van klaagster zijn geweest. 4.3 Daarnaast wijzen verweerders op hun afspraken met de verzekeraar en de werkwijze met de verzekeraar in de praktijk. Zo is bij de inhoudelijke behandeling het volgende uiteengezet: “[..] 13. Ons kantoor werkt sinds vele jaren voor rechtsbijstandverzekeraars. Het was en is gebruikelijk om adviezen over de haalbaarheid van de zaak alsmede processtukken en relevante correspondentie aan de verzekeraar toe te zenden. Daarbij zijn nooit problemen gerezen. [..]” 4.4 Volgens verweerders was de verzekeraar bovendien al in het bezit van alle op de zaak betrekking hebbende stukken, waaronder alle bijlagen bij het procesadvies. Klaagster heeft de verzekeraar immers al in een eerder stadium moeten informeren over de relevante stukken. De verzekeraar had al eerder een advocaat aan klaagster toegewezen, en daaruit blijkt ook dat de verzekeraar al over de vertrouwelijke bijlagen beschikte. 4.5 De gedragsrechtelijke plicht tot geheimhouding is ook niet geschonden omdat de verzekeraar geen derde is, maar de contractspartij van klaagster. Ook de verzekeraar heeft een geheimhoudingsplicht. 4.6 Tot slot hebben verweerders naar voren gebracht dat naar aanleiding van de klacht

waarden van de verzekeraar, nadrukkelijk meegedeeld dat alle processtukken, (proces) adviezen en andere van belang zijnde stukken aan de verzekeraar moeten en zullen worden toegezonden.

De klacht jegens verweerster (13-379A) 5.1 Voor de beoordeling van de klacht tegen verweerster is van belang wie nu eigenlijk haar cliënte en/of opdrachtgeefster was. Verweerster zelf is daarover richting klaagster noch richting de deken en raad consequent geweest. De raad stelt vast dat verweerster als advocaat met klaagster een advocaat-cliënt relatie had zoals bedoeld in de Advocatenwet en de gedragsregels. Dat verweerster betaald zou worden door de verzekeraar doet daaraan niet af of toe. 5.2 De vaststelling van die relatie brengt met zich dat door de advocaat de in artikel 46 Advocatenwet opgenomen zorgplicht jegens de cliënt in acht moet worden genomen. Uit die zorgplicht vloeien diverse verplichtingen voor de advocaat voort, zoals een duidelijke vastlegging van belangrijke afspraken en een adequate communicatie over de aanpak van de zaak in welk kader in het algemeen een cliëntengesprek in de rede ligt. Een andere belangrijke pijler van de verhouding advocaat-cliënt is de geheimhoudingsplicht van de advocaat. De geheimhoudingsplicht heeft te gelden als een fundamenteel beginsel voor de advocaat in de uitoefening van zijn beroep, dat slechts in uiterst zeldzame gevallen uitzondering lijdt. Klachtonderdeel a) 5.3 Klaagster verwijt verweerster in klachtonderdeel a), kort gezegd, dat zij een procesadvies aan de verzekeraar heeft gezonden zonder klaagster hierin vooraf te kennen en/of haar vooraf over de inhoud te informeren. 5.4 Volgens verweerster bepaalt uitsluitend

de (werk)afspraken van verweersters kantoor met de verzekeraar aan de verzekeraar te worden toegezonden. Dit was van belang teneinde verlies van dekking voor klaagster te voorkomen. Het was dus in klaagsters belang om het procesadvies aan de verzekeraar te verstrekken. Verweerster verwijst hierbij naar de polisvoorwaarden van klaagster en verzekeraar. 5.5 De raad volgt dit verweer niet. Van een advocaat mag worden verwacht dat een (proces)advies eerst met de cliënt wordt besproken alvorens het naar de verzekeraar wordt gezonden. In de eerste plaats is immers goed denkbaar dat de cliënt nog (feitelijke) aanvullingen dan wel anderszins op- en aanmerkingen heeft. Dit geldt temeer wanneer, zoals verweerster onweersproken heeft gesteld, zij de advocaat enkel staand in de ontvangstruimte op kantoor met de cliënte heeft gesproken over de tijdens die gelegenheid verstrekte dossierstukken en de advocaat vervolgens uit die stukken de kennelijke bedoeling en wens van klaagster heeft gedestilleerd. 5.6 In de tweede plaats miskent verweerster dat het aan de verzekerde, de cliënt van de advocaat dus, is om te bepalen welke invulling de verzekerde/cliënt wil geven aan de polisverplichtingen jegens de verzekeraar. Dat het kantoor van verweerster ook de verzekeraar als cliënt beschouwt en in dat kader eigen afspraken met de verzekeraar heeft, doet aan het voorgaande vanzelfsprekend niet af. De verhouding advocaat-cliënt gaat voor de verhouding advocaat-rechtsbijstandsverzekeraar. Het klachtonderdeel is derhalve gegrond. Klachtonderdeel b) 5.7 Klaagster verwijt verweerster in klachtonderdeel b) dat zij vertrouwelijke stukken aan de verzekeraar heeft gezonden zonder klaagster hierin vooraf te kennen en/ of hiervoor toestemming te hebben gevraagd. 5.8 Het verweer van verweerster, zoals

van klaagster het kantoor tegenwoordig bij het begin van de zaak wel aan alle rechtsbijstandsverzekerden een intakebrief stuurt. Daarin wordt, in aanvulling op de polisvoor-

de verzekeraar de inhoud van de opdracht aan de advocaat. Haar procesadvies diende op grond van de uit de verzekering voor klaagster voortvloeiende informatieplicht en

hiervoor weergegeven in paragraaf 4, slaagt niet. De raad stelt voorop dat in beginsel alle van de cliënt aan de advocaat toevertrouwde informatie als vertrouwelijk dient te worden

Extra pagina

AdRem 02/2015

V. BEOORDELING


aangemerkt en dat daarop de uit de relatie advocaat-cliënt voortvloeiende geheimhoudingsplicht van toepassing is. Deze geheimhoudingsverplichting gaat, zoals hiervoor al overwogen, voor op verplichtingen van een advocaat jegens de derde die hem voor de zaak betaalt. Dit nog daargelaten dat uit de polisvoorwaarden van klaagster en de verzekeraar volgens de raad niet voortvloeit dat de door de verzekeraar betaalde advocaat zo maar informatie van de verzekerde dient door te sturen naar de verzekeraar. Zelfs uit de overeenkomst tussen verweersters kantoor en de verzekeraar volgt naar het oordeel van de raad niet de verplichting dat de advocaat alle stukken die zij van de cliënt in ontvangst neemt zonder diens toestemming dient door te sturen naar de verzekeraar. In elk geval blijkt uit het dossier niet dat verweerster een dergelijke verplichting aan klaagster kenbaar heeft gemaakt en/of dat klaagster met deze informatieverstrekking zou hebben ingestemd. Van een gerechtvaardigde uitzondering op de geheimhoudingsplicht is de raad ook overigens niet gebleken. 5.9 De door klaagster gemotiveerd betwiste (veronder)stelling dat de verzekeraar reeds beschikte over de vertrouwelijke informatie, ontheft de advocaat niet van zijn plicht om kritisch en terughoudend te zijn in de verstrekking van die vertrouwelijke gegevens. In dit geval is geenszins komen vaststaan dat de verzekeraar hierover reeds de beschikking had of waarom verweerster daarvan uit heeft mogen gaan. 5.10 Het verweer dat de geheimhoudingsplicht niet is geschonden omdat de verzekeraar geen derde is en een eigen geheimhoudingsplicht heeft, slaagt evenmin. Dit reeds omdat een contractuele geheimhoudingsplicht van de verzekeraar niet gelijk is aan de geheimhoudingsplicht van de advocaat. Zo kent de verzekeraar bijvoorbeeld geen zelfstandig wettelijk verschoningsrecht. 5.11 Het klachtonderdeel is derhalve gegrond.

met haar dus geen advocaat – cliënt relatie had. Daarom zal de raad niet toetsen of het handelen of nalaten van verweerder in strijd is met de zorg die hij als advocaat behoort te betrachten ten opzichte van de cliënt, maar of verweerder door zijn handelwijze het vertrouwen in de advocatuur (in het algemeen) heeft geschaad. 5.13 Verweerder heeft als kantoorgenoot van verweerster de klacht van klaagster jegens verweerster intern in behandeling genomen. Het is de raad niet gebleken dat hij zich daarbij tuchtrechtelijk laakbaar heeft opgesteld. Het verwijt dat verweerder als beleidsbepaler van het kantoor de hiervoor als laakbaar beoordeelde handelingen van verweerster zou hebben gefaciliteerd en goedgekeurd, is te weinig concreet geduid. Het is de verantwoordelijkheid van de behandelend advocaat om met betrekking tot elk concreet stuk met de cliënt af te wegen of dat ter kennis van de verzekeraar wordt gebracht. Het is de raad niet gebleken dat verweerder als kantoorgenoot van verweerster daarbij een dergelijke betrokkenheid heeft gehad dat het vertrouwen in de advocatuur is geschaad. De klacht tegen verweerder is ongegrond. Overweging ten overvloede 5.14 Ten overvloede overweegt de raad dat het voorgaande de aandacht verdient van het hele kantoor van verweerders. Volgens het kantoor wordt aan de rechtsbijstandsverzekerden tegenwoordig schriftelijk meegedeeld dat alle processtukken, (proces)adviezen en andere van belang zijnde stukken aan de verzekeraar moeten en zullen worden gezonden. Deze mededeling laat naar het

oordeel van de raad echter onverlet dat de advocaten in beginsel steeds, dus met betrekking tot elk concreet stuk of mondelinge informatie, toestemming moeten hebben van de cliënt om dat stuk of die informatie ter kennis te brengen van de verzekeraar, terwijl de cliënt ten opzichte van de advocaat, uitzonderingen daargelaten, aanspraak kan maken op voornoemd beginsel van de geheimhoudingsplicht.

VI. MAATREGEL 6.1 De raad rekent het verweerster aan dat zij in de verhouding tussen het kantoor, de verzekeraar en de cliënt onvoldoende oog heeft gehad - en naar wordt gevreesd heeft - voor de belangen van klaagster. Het onvoldoende in acht nemen van de zorg voor de cliënt, zoals blijkt uit zowel de communicatie met klaagster als de omgang met vertrouwelijke informatie, merkt de raad als een ernstig tuchtrechtelijk verwijt aan. In aanmerking nemende het ontbreken van antecedenten is de maatregel van een waarschuwing passend en geboden.

BESLISSING De raad van discipline: - verklaart de klacht jegens verweerster in al haar onderdelen gegrond; - legt aan verweerster de maatregel van een enkele waarschuwing op; - verklaart de klacht jegens verweerder ongegrond.

De klacht jegens verweerder (13-380A) 5.12 Bij de beoordeling van de klacht tegen verweerder is van belang dat hij niet als advocaat van klaagster is opgetreden en

Extra pagina

AdRem 02/2015


column

EEN CONFRATER SCHIET MET SCHERP

VRANK EN VRIJ

Iedereen jurist

DOOR JEFF KEUSTERMANS

Media kom ik zelden tegen. Ik beoefen geen strafrecht, wel mediarecht. Als er toch een microfoon of telefoon met vragen opduikt, haast ik mij naar de meest recente deontologische regels. Hoe zat het ook weer? Mag ik nu wel iets antwoorden, of niet? En wel of niet in toga? En alleen in de rechtbank? Of juist niet? Ik leerde snel dat het beste antwoord aan de pers kort is. Eén, hooguit twee zinnen, anders herken je in de gekortwiekte versie van het artikel of de uitzending je eigen kind niet meer. De deontologische vereiste om de ontwerptekst na te lezen brengt vaak redding, en gaf gelukkig nooit problemen. Journalisten zijn best van goede wil om informatie juist weer te geven. Iedereen spreekt (over) recht. Jan met de pet spuit zijn visie over de meest ingewikkelde juridische problemen, meestal niet gehinderd door enige kennis van zaken. Ook in de pers gaat het zo. Om bij mijn eigen leest te blijven: wat er niet allemaal geschreven en gezegd werd over plagiaat naar aanleiding van het schilderij dat Luc Tuymans maakte van het werk van fotografe

36

AdRem 02/2015

Katrijn Van Giel?! Zowel op televisie als in het degelijke segment van de gedrukte pers, veel raakte kant noch wal. Men deed alsof het auteursrecht nog moest worden uitgevonden, terwijl de eerste auteurswet dateert uit 1886. Journalisten kunnen amper nog hun bronnen dubbelchecken, laat staan dat ze ook nog de tijd vinden om het juridische kader waarover ze schrijven, na te gaan. Maar hoe kan een journalist zinvol juridische zaken vertellen als hij de bestaande rechtsregels foutief toelicht? Voor mij een raadsel. En zo verschijnt er juridische onzin op scherm en papier. Dat ondermijnt soms op pijnlijke wijze en volstrekt onnodig het vertrouwen in justitie, waar diezelfde pers graag op afgeeft, soms zelfs in bijdragen behept met het hier beschreven probleem. Toen ik in 2004 mijn eerste reisverhaal, over het Waddeneiland Schiermonnikoog, stuurde naar zo’n degelijke publicatie, antwoordde de redactie afwijzend: “Wat zou u ervan vinden als ik mij als amateur advocaat zou opwerpen?” Ik antwoordde: “Maar dat doet toch iedereen?”


Jura de meest complete juridische online bibliotheek

Zoek nog sneller en gerichter op met de vernieuwde Jura De inhoud is nog steeds dezelfde met meer dan een half miljoen juridische bronnen: wetteksten in al hun versies, arresten en vonnissen van hoge en lage rechtscolleges en rechtsleer van de hand van gerenommeerde auteurs. Vanaf nu kan u, met de aangepaste Jura, bovendien alle digitale informatiepagina’s sneller en gerichter doorzoeken.

Met de vernieuwde Jura kan u:  Nog sneller uw zoekopdracht afbakenen In Jura kan u nu bij de start van een opzoeking meteen filteren op rechtstak of informatiesoort. Zo beperkt u meteen uw aantal resultaten en vindt u snel waar u naar op zoek bent.  Efficiënt en gericht zoeken met handige trefwoorden In Jura kan u klikken op een rechtstak en bekomt u een overzicht van alle onderliggende trefwoorden. Zo begeleiden we u doorheen de trefwoordenlijst.  Altijd op de hoogte blijven van de nieuwste publicaties Per type publicatie krijgt u nu een alfabetisch overzicht.

Ontdek alle voordelen en nieuwigheden van Jura op  www.wolterskluwer.be/jura/nl


Bijlage - Insert Wolters Kluwer bij Ad Rem - juni 2015 Cover 200 mm

Juni 2015

Kwalitatief informatieaanbod voor de advocaat

In de kijker: Advocatuur. Regels & Deontologie


In de kijker: Advocatuur, Regels & Deontologie ALGEMENE EN DISCIPLINAIRE WERKEN

Advocatuur. Regels & Deontologie Auteur: J. Stevens 25 jaar na de vorige uitgave van dit boek, was bijna niets onveranderd gebleven in het beroepsrecht van de advocaten.

Nieuw

Er ontstond een gans nieuw juridisch balielandschap. Dit wordt exhaustief beschreven in ‘Advocatuur. Regels & Deontologie’. Het boek bevat de nieuwe regels, de nieuwe tuchtrechtspraak, nationaal en internationaal van het juridische landschap, alsook alle bepalingen van de OVB (en OBFG) Codex, alle Adviezen van het Departement Deontologie, en alle op advocaten toepasselijke bepalingen van het WER. ‘Advocatuur. Regels & Deontologie’ is het enige volledige boek over de advocatuur in België anno 2015. Verkorte inhoudstafel: 

Deel I Het wezen van de advocatuur

 Deel II De instellingen van de advocatuur Titel I Wettelijke instellingen Titel II Instellingen gegroeid uit de praktijk  Deel III Voorwaarden om advocaat te zijn Titel I Voorwaarden tot het uitvoeren van de titel en het uitoefenen van het beroep Titel II Ereadvocaten Titel III Advocaten bij het Hof van Cassatie  Deel IV De stage  Deel V De beroepsuitoefening Titel I Taak van de advocaat Titel II De rechten van de advocaat Titel III Plichten van de advocaat Titel IV De wijze van de beroepsuitoefening Titel V Optreden in bijzondere procedures Bekijk de volledige inhoudstafel en bestel online

 Deel VI De tucht Titel I Het tuchtrecht en de tuchtrechtspraak Titel II Bevoegdheid van de tuchtorganen Titel III Bewarende maatregelen Titel IV De tuchtvordering Titel V Het tuchtrechtelijk onderzoek Titel VI Proceduregang in tuchtzaken Titel VII Gezag van gewijsde van tuchtbeslissingen Titel VIII Verjaring en redelijke termijn Titel IX Tuchtstraffen en gedingkosten Titel X Herinschrijving, eerherstel, uitwissing van straffen en herziening Nawoord Bibliografies Trefwoordenregister

 shop.wolterskluwer.be/STEVENS-BI14001

Bestelcode: BP/STEVENS-BI14001 Omvang: 1102 pagina's Eenmalige aankoop: € 105,00 (€ 99,06 excl. btw)

2

2

shop.wolterskluwer.be


Onmisbaar ALGEMENE EN DISCIPLINAIRE WERKEN

Fundamentele Belgische Wetgeving 2015 Redactie: G. Ballon, H. Cousy, A.M. Dancot-Devriendt, L. De Wilde, G. De Wilde, E. Dirix, F. Gotzen, L. Hellin, F. Hendrickx, P. Lemmens, J. Stuyck, P. Taelman, O. Vanachter, F. Vanistendael, J. Van Langendonck, E. Wymeersch Nieuwe editie Alle fundamentele wetgeving in één werk. De drie banden van Fundamentele Belgische Wetgeving bevatten samen alle belangrijke wetteksten uit publiek recht, burgerlijk recht, gerechtelijk recht, strafrecht, handels- en economisch recht, fiscaal recht en sociaal recht. In FBW vindt u niet alleen de wettekst, maar ook een hele reeks essentiële randinformatie. De editie van 2015 is bijgewerkt tot BS 2.2.2015 en bevat heel wat nieuwe akten, met onder meer:  Verord. 1215/2012 rechterlijke bevoegdheid en tenuitvoering beslissingen in burgerlijke en handelszaken  Koninklijk besluit 19.4.2014 betreffende de inning en de consignatie van een som bij de vaststelling van overtredingen inzake het wegverkeer  Wet betreffende de verzekeringen - 4 april 2014  Vlaamse Codex Fiscaliteit - 13 december 2013 (grondig gewijzigd en aangevuld met bepalingen uit Wetboeken Successierechten en Registratierechten)  Collectieve arbeidsovereenkomst 109 betreffende de motivering van het ontslag - 12 februari 2014

Bekijk de volledige inhoudstafel en bestel online

 shop.wolterskluwer.be/NFBW-YB

Bestelcode: BP/NFBW-YB Omvang: 3 boekdelen (+/- 6000 pagina's) Frequentie: 1 update per jaar Abonnement: € 810,91 (€ 765,01 excl. btw) Eenmalige aankoop: € 1.054,18 (€ 994,51 excl. btw)

shop.wolterskluwer.be

3

3


Nieuw PUBLIEK RECHT

Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening 2015 Wijzigingen van 2014. Auteur: A.Desmet 12de editie

In 2014 wijzigden zes decreten rechtstreeks de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening: omgevingsvergunning, handhaving omgevingsvergunning, landinrichting, grond- en pandenbeleid, complexe projecten en Vlaamse bestuursrechtscolleges. Voor wie in 2015 de Codex wil begrijpen, zal de parlementaire voorbereiding een belangrijke en noodzakelijke hulpbron van informatie blijven. De geïnteresseerde lezer en gebruiker krijgt met deze twaalfde aanvullende editie de kans om zich op de hoogte te houden van deze snel evoluerende wetgeving. De parlementaire bronnen zijn een blijvend en noodzakelijk werkinstrument voor alle bij de ruimtelijke ordening betrokken personen. In het boek richt de auteur zich vooral op gemeente- en provinciebesturen, advocaten, architecten, ambtenaren, magistraten, landmeters, studiebureaus, vastgoedmakelaars en commentatoren. Als praktisch sluitstuk bevat het boek de integrale actuele gecoördineerde tekst van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening. Indien bepaalde decreetartikels nog niet van kracht zijn, wordt dit telkens aangeduid als ‘toekomstig recht’. De reeks 'Nieuwe Wetgeving Parlementaire Voorbereidingen' biedt u de parlementaire voorbereiding van belangrijke wetteksten, kort na publicatie of inwerkingtreding alsook de actuele wettekst en een eerste bespreking door een gezaghebbend specialist/materiedeskundige. Met een abonnement ontvangt u elke nieuwe titel in deze reeks met maar liefst 20% korting (4 à 5 boeken per jaar) en kan u de eerder verschenen titels aankopen tegen de voordeelprijs Ontdek alle titels in deze reeks op  shop.wolterskluwer.be/NWPV-BS Geniet nu tijdelijk van 15%* korting op deze nieuwe publicatie Bekijk de volledige inhoudstafel en bestel online

 shop.wolterskluwer.be/NWPV-BI15054

Bestelcode: BP/NWPV-BI15054 Omvang: 2280 pagina's Abonnement: € 320,00 (€ 301,89 excl. btw) -15%* -> € 272,01 (€ 256,61 excl. btw) Eenmalige aankoop: € 416,01 (€ 392,46 excl. btw) -15%* -> € 353,61 (€ 333,59 excl. btw) * Deze korting is geldig tot en met 30 juni 2015 op de eerste factuur.

4

4

shop.wolterskluwer.be


Nieuw FISCAAL RECHT

Vlaamse Codex Fiscaliteit - Erfbelasting en Registratiebelasting. Decreet van 19 december 2014. Parlementaire Voorbereiding. Nieuw reeksboek

Auteur: H. Casier Sinds 1 januari 2015 int de Vlaamse Regering zelf de ‘Vlaamse registratie- en successierechten’. Meteen een goede reden voor de Regering om de decreetgever te vragen de ‘Vlaamse wetboeken’ registratie- en successierechten in de Vlaamse Codex Fiscaliteit te integreren. Het ontwerpdecreet werd op 17 december 2014 aangenomen in het Vlaams Parlement. De integratie van de wetboeken in de Vlaamse Codex Fiscaliteit is meer dan wat knip- en plakwerk. Niet alleen de integrale nummering van de artikelen wijzigt, ook de belangrijkste termen van de wetboeken klinken voortaan anders: ‘successierecht’ wordt ‘erfbelasting’, als overkoepelende term voor het ‘successierecht’ en het ‘recht van overgang’; ‘registratierecht’ wordt ‘registratiebelasting’, als overkoepelende term voor schenkbelasting, verkooprecht, recht op hypotheekvestiging en verdeelrecht. Daarnaast treedt een nieuw systeem van inkohiering en aanslag van erf- of registratiebelasting in werking. Dit boek wil de lezer informeren over de draagwijdte van deze ingrijpende wijzigingen. De tekst biedt de rechtspracticus een korte leidraad doorheen de Vlaamse Codex Fiscaliteit voor wat de erf- en registratiebelasting betreft. De lezer vindt in dit boek eerst het ontwerpdecreet, met inbegrip van o.a. de Memorie van Toelichting en het advies van de Raad van State. Nadien volgen de amendementen en errata, alsook het verslag namens de Commissie Financiën en finaal de aangenomen tekst (met inbegrip van de concordantietabellen). Het laatste deel vormt de Vlaamse Codex Fiscaliteit waarin de nieuwe bepalingen inzake erfbelastingen en registratiebelastingen zijn opgenomen.

Bekijk de volledige inhoudstafel en bestel online

 shop.wolterskluwer.be/NWPV-BI15055

Bestelcode: BP/NWPV-BI15055 Omvang: 1210 pagina's Abonnement: € 199,00 (€ 187,74 excl. btw) Eenmalige aankoop: € 258,70 (€ 244,06 excl. btw)

shop.wolterskluwer.be

5

5


Nieuw in de reeks Artikel & Commentaar

Nieuw reeksboek

HANDELSRECHT

GERECHTELIJK RECHT

Handelsagentuur

Getuigenverhoor

P. De Smedt, F. Pauwels, Y. Van Couter

De Wet van 2 april 2014 brengt de Wet van 13 april 1995 betreffende de handelsagentuurovereenkomsten nagenoeg woordelijk onder in Titel 2, Boek I en Titel 1, Boek X van het Wetboek van Economisch Recht (‘de Handelsagentuurwet’). Dit was voor de auteurs reden genoeg om hun reeds bestaande en alom gewaardeerde, losbladige artikelsgewijze commentaar bij de Handelsagentuurwet te actualiseren en in boekvorm te gieten. Het resultaat is een gedetailleerde en kritische bespreking van de huidige stand van zaken in de rechtspraak en rechtsleer ter zake. Geen enkel aspect inzake de handelsagentuurovereenkomst blijft onbesproken. Dit maakt het boek tot een alomvattende en overzichtelijke commentaar die het een onontbeerlijk instrument maakt voor iedereen die in de praktijk met deze materie geconfronteerd wordt.

Nieuw reeksboek

P. De Baets, B. Van Den Bergh

Recht en bewijs zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Geen rechtspracticus die aan deze quote kan voorbijgaan. De wetgever heeft het bewijs door getuigen en het ermee gepaard gaande verhoor strikt geregeld. Niet onterecht, want vaak speelt het een cruciale rol bij de opbouw van de argumentatie en een doorslaggevende rol bij het oordelen. Zeer uitvoerig zijn de auteurs ingegaan op art. 915, een illustratie van de dualiteit dat het bewijsrecht zich bevindt op het snijpunt van het materiële recht en het procesrecht. Als een rode draad loopt deze gedachte door het commentaar. Er is aandacht voor rechtsvergelijking, de rechtspraak van het Europese Hof van Justitie, dan wel het Grondwettelijke Hof (art. 919) en de Bewijsverordening nr. 1206/2001 van 28 mei 2001 (art. 918). Uiteraard kan de exceptie van beroepsgeheim (zwijgplicht / zwijgrecht) niet achterwege blijven en de voorzichtige aanpak daarbij door de rechter (art. 929).

Bekijk de inhoudstafel en bestel online

Bekijk de inhoudstafel en bestel online

 shop.wolterskluwer.be/ARTCOMM-BI15001

 shop.wolterskluwer.be/ARTCOMM-BI15003

Bestelcode: BP/ARTCOMM-BI15001 Omvang: 173 pagina's Abonnement: € 47,40 (€ 44,72 excl. btw) Eenmalige aankoop: € 61,62 (€ 58,14 excl. btw)

Bestelcode: BP/ARTCOMM-BI15003 Omvang: 286 pagina's Abonnement: € 78,37 (€ 73,93 excl. btw) Eenmalige aankoop: € 101,88 (€ 96,11 excl. btw)

6

6

shop.wolterskluwer.be


Nieuw in de reeks Recht & Praktijk

Nieuw reeksboek

BURGERLIJK RECHT

HANDELSRECHT & PUBLIEK RECHT

Het onroerend goed en het huwelijksvermogen

Milieuaspecten van het faillissement

N. Vandebeek

Juristen die met een onroerend goed te maken krijgen in een dossier kunnen vroeg of laat stuiten op implicaties ingegeven door het huwelijksvermogen. ‘Het onroerend goed en het huwelijksvermogen’ belicht de verschillende burgerrechtelijke, fiscale en internationaal privaatrechtelijke aspecten van onroerende goederen en het huwelijksvermogen. De reeks 'Recht & Praktijk' bestaat uit verschillende monografieën die een bepaalde juridische problematiek behandelen en de actuele stand van de wetgeving, rechtspraak en rechtsleer omtrent dit onderwerp bespreken. Een praktische reeks voor elke jurist! Met een abonnement ontvangt u elke nieuwe titel in deze reeks met maar liefst 20% korting (4 à 5 boeken per jaar) en kan u de eerder verschenen titels aankopen tegen de voordeelprijs.

Nieuw reeksboek

P. De Smedt, S. Vandamme

Dit boek gaat op de eerste plaats in op de voor de praktijk van de curator of vereffenaar relevante bepalingen van het bodemdecreet. Naast de bepalingen die de algemene systematiek van de bodemsanering en de verplichtingen naar aanleiding van grondoverdrachten, wordt nader ingegaan op de regeling inzake faillissement/vereffening, alsook de alternatieve financieringsmechanismen. Ten slotte zal onder een afzonderlijk hoofdstuk het aansprakelijkheidsluik en de relatie met het Milieuschadedecreet worden besproken. Vervolgens wordt nader ingegaan op de implicaties van de toepassing van het Bodemdecreet op het beheer en de vereffening bij de ontbinding van vennootschappen en van het faillissement. Op de eerste plaats wordt ingegaan op de saneringsplicht van de curator, vervolgens wordt aandacht besteed aan het statuut van de onderzoeks- en bodemsaneringskosten en de financieringsalternatieven.

Ontdek alle titels in deze reeks op  shop.wolterskluwer.be/R_P-BS Bekijk de inhoudstafel en bestel online

Bekijk de inhoudstafel en bestel online

 shop.wolterskluwer.be/R_P-BI15081

 shop.wolterskluwer.be/R_P-BI15082

Bestelcode: BP/R_P-BI15081 Omvang: 525 + XX pagina’s Abonnement: € 111,83 (€ 105,50 excl. btw) Eenmalige aankoop: € 145,38 (€ 137,15 excl. btw)

Bestelcode: BP/R_P-BI15082 Omvang: 170 pagina’s Abonnement: € 60,55 (€ 57,12 excl. btw) Eenmalige aankoop: € 46,58 (€ 43,94 excl. btw)

shop.wolterskluwer.be

7

7


Nieuwe zakboekjes SOCIAAL RECHT

PUBLIEK RECHT

Sociaal Zakboekje 2015/1

Politiek Zakboekje Decision Makers

W. van Eeckhoutte, A. Taghon, E. Van Oostveldt

Nieuwe editie

Het Sociaal Zakboekje biedt u een heldere kijk op de volledige Belgische sociale wetgeving. In deze papieren databank vindt u een schematisch, maar toch gedetailleerd overzicht van het gehele sociaal recht. Wat mag u verwachten? 

betrouwbare informatie dankzij Willy van Eeckhoutte, buitengewoon hoogleraar aan de Universiteit Gent en advocaat bij het Hof van Cassatie directe en doorzichtige verklaring van het recht, verrijkt met verwijzingen naar de wetteksten

Wie is wie in de Belgische politiek? 'Politiek Zakboekje Decision Makers' leidt u naar alle verantwoordelijken op politiek vlak. Wie zijn ze? Wat doen ze? Waar vind ik ze? Deze handige pocket is een eenvoudig te consulteren 'wie is wie' van het politiek leven waarin geen enkele belangrijke naam ontbreekt. Voordelen: 

Tweetalig: dit zakboekje verzamelt de curricula van mandatarissen van heel België Dit is de eerste editie met de nieuwe verkozenen van de Federale, gewestelijke en gemeenschapsregeringen (verkiezingen mei 2014) De curricula staan alfabetisch vermeld, maar lezers vinden de mandatarissen ook terug via handige overzichtslijsten waarin per politiek niveau de mandatarissen vermeld staan.

Bekijk de inhoudstafel en bestel online

Bekijk de inhoudstafel en bestel online

 shop.wolterskluwer.be/SOCZ-PB

 shop.wolterskluwer.be/POLWQN-PB

Bestelcode: BP/SOCZ-PB Omvang: 1255 pagina's Frequentie: 2 updates per jaar Abonnement: € 108,18 (€ 102,06 excl. btw) Eenmalige aankoop: € 140,64 (€ 132,68 excl. btw)

Bestelcode: BP/POLWQN-PB Omvang: 456 pagina's Frequentie: 1 update per jaar Abonnement: € 54,86 (€ 51,75 excl. btw) Eenmalige aankoop: € 71,32 (€ 67,28 excl. btw)

8

8

een kwaliteitsvolle verheldering van de volledige sociale wetgeving (arbeidsrecht, sociale zekerheidsrecht voor loontrekkers en zelfstandigen, zorgverzekering, sociale bijstand, sociaal strafrecht, handhavingsrecht, inschakeling en detachering van buitenlandse werknemers …)

Nieuwe editie

shop.wolterskluwer.be


Nieuw in de reeks Sociale Praktijkstudies

Nieuw reeksboek

SOCIAAL RECHT

SOCIAAL RECHT

Outplacement: een stand van zaken

Overgang van onderneming krachtens overeenkomst.

L. Vanaverbeke, N. Van Kerrebroeck

Gelet op de inmiddels gangbare praktijk voor ondernemingen om ontslagen werknemers een begeleiding aan te bieden bij de zoektocht naar een nieuwe tewerkstelling, geeft dit boek een overzicht en bespreking van de huidige wettelijke regelingen: Wet Outplacement, CAO nr. 82 en CAO nr. 51. Aan de hand van een vergelijking van de relevante wetteksten en praktisch(e) overzicht(en) beoogt dit boek zowel de vragen van werkgevers, als werknemers te beantwoorden wanneer zij in aanraking komen met outplacement. De reeks 'Sociale Praktijkstudies' biedt u een collectie wetenschappelijke monografieën over zowel actualiteitsgebonden als klassieke onderwerpen uit het arbeids- en socialezekerheidsrecht. Een musthave voor elke specialist in het sociaal recht! Met een abonnement ontvangt u elke nieuwe titel in deze reeks met maar liefst 20% korting (4 à 5 boeken per jaar) en kan u de eerder verschenen titels aankopen tegen de voordeelprijs. Ontdek alle titels in deze reeks op  shop.wolterskluwer.be/SPS-BS

Nieuw reeksboek

Het materieel toepassingsgebied van richtlijn 2001/23/EG.

C. Vandersnickt

De arbeidsrechtelijke gevolgen van een conventionele overgang van onderneming worden in België in hoofdzaak geregeld door de CAO nr. 32bis. De CAO nr. 32bis vormt de omzetting in Belgisch recht van de Europese richtlijn 2001/23/EG. Deze CAO moet dan ook zoveel als mogelijk richtlijnconform worden geïnterpreteerd, rekening houdende met de rechtspraak van het Hof van Justitie. Dit boek heeft tot doel de rechtspraak van het Hof van Justitie met betrekking tot het materieel toepassingsgebied van de richtlijn 2001/23/EG te onderzoeken en een Europeesrechtelijke toets van Hoofdstuk II van de CAO nr. 32bis door te voeren. De invalshoek is dus Europeesrechtelijk. Er wordt ook aandacht besteed aan enkele specifieke problemen, zoals de toepassing van de richtlijn 2001/23/EG en de CAO nr. 32bis ten aanzien van ondernemingen in moeilijkheden en ondernemingen in de publieke sector die betrokken zijn bij een overgang van onderneming.

Bekijk de inhoudstafel en bestel online

Bekijk de inhoudstafel en bestel online

 shop.wolterskluwer.be/SPS-BI15001

 shop.wolterskluwer.be/SPS-BI15002

Bestelcode: BP/SPS-BI15001 Omvang: 126 pagina's Abonnement: € 44,73 (€ 42,20 excl. btw) Eenmalige aankoop: € 58,15 (€ 54,86 excl. btw)

Bestelcode: BP/SPS-BI15002 Omvang: 168 pagina's Abonnement: € 46,04 (€ 43,43 excl. btw) Eenmalige aankoop: € 59,85 (€ 56,46 excl. btw)

shop.wolterskluwer.be

9

9


Tijdschrift ONDERNEMINGSRECHT

Tijdschrift voor privaatrecht Redactie: H. Bocken, J. Delvoie, Y.-H. Leleu, M. Puelinckx-Coene, W. Rauws, R. Steennot, F. Swennen, W. Van Gerven, A. Verbeke, A. Wylleman Directie: M. E. Storme, V. Sagaert Ere-directeur: M. Storme Redactiesecretariaat: C. Beyaert, S. Steverlynck Nieuw in 2014-03 De Redactie Privaat A.L. Verbeke, Bemiddelen voor het geschil: Family Governance. In memoriam Jim Polak TPR-Prijs 2014 Bijdragen J. Waelkens, De interpretatieregel in het voordeel van de consument A. Keirse, Ubuntu. Voor een verbintenissenrecht met ruggengraat. Over lessen van het Afrikaanse wereldbeeld en Grieks- en Romeinsrechtelijke grondbeginselen voor het hedendaagse verbintenissenrecht M. Knigge, De toelaatbaarheid van procesovereenkomsten naar Nederlands en Belgisch recht S. De Pourcq, De aansprakelijkheid van bookingsites voor onrechtmatige reviews W. Decock, De strijd om de juridische kwalificatie van de advocaat-cliëntverhouding. Rechtshistorische kanttekeningen S. Sobrie, User pays? Burgerlijke geschillenbeslechting in tijden van budgettaire ademnood Overzicht van Rechtspraak V. Dehaeck en A.-M. Van Den Bossche, Europees mededingingsrecht (1982 - 2013) Boekbesprekingen Aangekondigd Op  www.tpr.be vindt u het gratis online archief van alle afleveringen van het TPR van 1964 tot 1998, naast informatie over de redactie en de juridische doelen die TPR dient. Bekijk de volledige inhoudstafel en bestel online

 shop.wolterskluwer.be/TPR-MG

Bestelcode: BP/TPR-MG Frequentie: 4 nummers per jaar Abonnement: € 125,00 (€ 117,92 excl. btw)

10

10

shop.wolterskluwer.be


Jura

15-0122-1 - V.U.: Hans Suijkerbuijk, Ragheno Business Park, Motstraat 30, 2800 Mechelen - Bijsluiter bij AdRem van 17 juni 2015

de meest complete juridische online bibliotheek Zoek nog sneller en gerichter op met de vernieuwde Jura De inhoud is nog steeds dezelfde met meer dan een half miljoen juridische bronnen: wetteksten in al hun versies, arresten en vonnissen van hoge en lage rechtscolleges en rechtsleer van de hand van gerenommeerde auteurs. Vanaf nu kan u, met de aangepaste Jura, bovendien alle digitale informatie-pagina’s sneller en gerichter doorzoeken.

Met de vernieuwde Jura kan u: 

Nog sneller uw zoekopdracht afbakenen In Jura kan u nu bij de start van een opzoeking meteen filteren op rechtstak of informatiesoort. Zo beperkt u meteen uw aantal resultaten en vindt u snel waar u naar op zoek bent.

Efficiënt en gericht zoeken met handige trefwoorden In Jura kan u klikken op een rechtstak en bekomt u een overzicht van alle onderliggende trefwoorden. Zo begeleiden we u doorheen de trefwoordenlijst.

Altijd op de hoogte blijven van de nieuwste publicaties Per type publicatie krijgt u nu een alfabetisch overzicht.

Ontdek alle voordelen en nieuwigheden van Jura op  www.wolterskluwer.be/jura/nl adv-JURA-LegalActua-180x180mm-2015-v2.indd 1

22/04/15 20:08

11


Juridische actualiteit M&D Seminars biedt opleidingen aan over juridische en juridisch-fiscale thema’s. De opleidingen zijn bedoeld voor advocaten, notarissen, bedrijfsrevisoren, accountants en belastingconsulenten, magistraten en financiÍle functies met een goede juridische voorkennis. Elk jaar organiseert M&D Seminars meer dan 120 opleidingen voor 5.000 juristen.

Een greep uit de ingeplande actua-opleidingen n

02.07

Begunstiging bij levensverzekering: 25 actuele vragen waarop u het antwoord moet kennen!

Leuven

n

03.07

M&A anno 2015: 7 value drivers in overnamecontracten

Leuven

n

07.07

De nieuwe omgevingsvergunning: klaar voor de start

Leuven

n

08.07

Omzetting van vruchtgebruik toepassen vanaf 25 januari 2015

Leuven

n

09.07

Actualia ontslagrecht

Leuven

n

25.08 -> 27.08

De Juristendagen

Lochristi-Leuven-Brasschaat

www.mdseminars.be M&D Seminars werd opgericht in 1990. Sinds 2013 maakt M&D Seminars deel uit van Kluwer Opleidingen nv.

adv-LA-KluwOpl-180x180mm-01072015.indd 1

12

11

14/04/15 10:35


 Ja, ik vervolledig mijn bibliotheek. Advocatuur. Regels & Deontologie BP/STEVENS-BI14001  ........ ex. Eenmalige aankoop: € 105,00 (€ 99,06 excl. btw)

Bestel eenvoudiger online: shop.wolterskluwer.be

Fundamentele Belgische Wetgeving 2015 BP/NFBW-YB  ........ ex. Abonnement: € 810,91 (€ 765,01 excl. btw)  ........ ex. Eenmalige aankoop: € 1.054,18 (€ 994,51 excl. btw) Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening 2015. BP/NWPV-BI15054 Wijzigingen van 2014.  ........ ex. Abonnement: € 320,00 (€ 301,89 excl. btw) -15%* -> € 272,01 (€ 256,61 excl. btw)  ........ ex. Eenmalige aankoop: € 416,01 (€ 392,46 excl. btw) -15%* -> € 353,61 (€ 333,59 excl. btw)

 Bestel in enkele clicks

 Gratis levering

 Snellere verwerking van uw bestelling

 Betaal na ontvangst op factuur of via Zoomit

Voornaam

Vlaamse Codex Fiscaliteit BP/NWPV-BI15055 Erfbelasting en Registratiebelasting  ........ ex. Abonnement: € 199,00 (€ 187,74 excl. btw)  ........ ex. Eenmalige aankoop: € 258,70 (€ 244,06 excl. btw)

Beroep/Functie

Handelsagentuur BP/ARTCOMM-BI15001  ........ ex. Abonnement: € 47,40 (€ 44,72 excl. btw)  ........ ex. Eenmalige aankoop: € 61,62 (€ 58,14 excl. btw)

Juridische Vorm

Getuigenverhoor BP/ARTCOMM-BI15003  ........ ex. Abonnement: € 78,37 (€ 73,93 excl. btw)  ........ ex. Eenmalige aankoop: € 101,88 (€ 96,11 excl. btw)

Postcode

Het onroerend goed en het huwelijksvermogen BP/R_P-BI15081  ........ ex. Abonnement: € 111,83 (€ 105,50 excl. btw)  ........ ex. Eenmalige aankoop: € 145,38 (€ 137,15 excl. btw) Milieuaspecten van het faillissement BP/R_P-BI15082  ........ ex. Abonnement: € 60,55 (€ 57,12 excl. btw)  ........ ex. Eenmalige aankoop: € 46,58 (€ 43,94 excl. btw) Sociaal Zakboekje 2015/1 BP/SOCZ-PB  ........ ex. Abonnement: € 108,18 (€ 102,06 excl. btw)  ........ ex. Eenmalige aankoop: € 140,64 (€ 132,68 excl. btw) Politiek Zakboekje Decision Makers BP/POLWQN-PB  ........ ex. Abonnement: € 54,86 (€ 51,75 excl. btw)  ........ ex. Eenmalige aankoop: € 71,32 (€ 67,28 excl. btw) Outplacement: een stand van zaken BP/SPS-BI15001  ........ ex. Abonnement: € 44,73 (€ 42,20 excl. btw)  ........ ex. Eenmalige aankoop: € 58,15 (€ 54,86 excl. btw) Tijdschrift voor privaatrecht  ........ ex. Abonnement: € 125,00 (€ 117,92 excl. btw)

* Deze korting is geldig tot en met 30 juni 2015 op de eerste factuur.

BP/TPR-MG

 Dhr  Mevr

Naam

Bedrijf/Organisatie Btw

Straat

Nr/bus Woonplaats

Tel.

Fax

E-mail  Ja, ik wil via e-mail op de hoogte blijven van uw promoties, nieuws en activiteiten. Datum

Handtekening

Mijn WATERDICHTE GARANTIE: indien ik, om welke reden ook, niet tevreden zou zijn over de bestelde publicatie(s) (met uitzondering van e-books), dan stuur ik ze binnen de 14 dagen na ontvangst terug. Wolters Kluwer bezorgt mij dan een creditnota. Zonder discussie, zonder vragen. Stuur mij dus zo snel mogelijk de publicatie(s) die ik hiernaast aankruis. Al onze prijzen zijn btw inbegrepen. Als u bestelt op shop.wolterskluwer.be, betaalt u geen verzendkosten. U betaalt pas na ontvangst van de factuur. Bij ondertekening van deze bestelling verklaart u zich akkoord met de verkoopsvoorwaarden van Wolters Kluwer. De verkoopsvoorwaarden kunnen geraadpleegd worden op www.wolterskluwer.be of via email opgevraagd worden: info@wolterskluwer. be. Wolters Kluwer respecteert uw privacy. Uw gegevens worden enkel gebruikt om u op de hoogte te houden van uitgaven en activiteiten van Wolters Kluwer. Checkt u graag wat er over uzelf in ons bestand zit? Of wilt u dat we uw adres schrappen? Neem dan contact op met Wolters Kluwer Belgium nv, Motstraat 30, 2800 Mechelen. Wenst u niet dat uw gegevens worden doorgegeven aan bedrijven of organisaties met interessante informatie voor u, kruis dan dit vakje aan .

Uw klantenreferentie: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

15-0122-1

Bestellen is makkelijk: bel 0800 14 500  fax 0800 17 529  info@wolterskluwer.be  shop.wolterskluwer.be

13


ONNODIG TE FRANKEREN

Wolters Kluwer t.a.v. klantenservice DA 850-113-2 Ragheno Business Park Motstraat 30 2800 Mechelen

14


Bijlage - Insert Wolters Kluwer bij Ad Rem - juni 2015

Onmisbare berekeningstools voor de jurist

Wist u dat Wolters Kluwer ook slimme rekentools voor vereffening-verdeling, ongevallen en verzekeringen en successierechten heeft? Bereken in een mum van tijd de precieze schade na een ongeval met Repair. Maak een boedelscheiding op zonder dat u ook maar één onderdeel vergeet met Divide. Of maak een correcte en snelle berekening van successierechten en schenkingskosten met Successierekenaar.

Ontdek deze nuttige tools en hun voordelen binnenin!

Meer info  www.wolterskluwer.be/advocaat


Divide Berekeningstool voor vereffening-verdeling bij echtscheiding Bij een echtscheiding is de berekening van de vereffening en verdeling altijd een gevoelige materie. Bovendien is ze complex en vraagt ze veel tijd. Met de calculatietool Divide kunt u stap voor stap alle vermogensrechtelijke elementen van een echtscheidingsdossier ingeven. Divide doet voor u de berekening! Resultaat: een realistisch en concreet voorstel tot verdeling. Correcte boedelscheidingen opmaken, gebaseerd op de meest actuele wetgeving Snel nieuwe berekeningen maken en tussenversies opslaan Naar een idee van Prof. Dr. Hélène Casman en ondersteund door Mr. Kris Wellekens

Ontdek de voordelen van Divide  www.wolterskluwer.be/divide

2


Repair Online calculatietool voor schadeberekeningen bij verkeersongevallen Repair reikt u onmiddellijk alle correcte basisgegeven aan: indicatieve tabellen, argumenten uit rechtsleer en rechtspraak,… U vult de zaakspecifieke details in en Repair maakt zelf de berekening. Met verantwoording van elke tussenstap én de vrijheid om af te wijken waar u dat nodig vindt. Resultaat: een snelle, realistische en correcte schadebegroting. Ideaal voor schadevergoedingen, minnelijke regelingen, afrekeningen en dadingen. Voor snelle, correcte en realistische berekeningen van schadevergoedingen Onbeperkt scenario’s simuleren voor uw schadedossiers Voor advocatenkantoren en grote verzekeraars Nu met vernieuwde structuur en overzichtelijke driedeling in persoonlijke schade, huishoudelijke schade en economische schade

Ontdek de voordelen van Repair  www.wolterskluwer.be/repair

3


Successierekenaar Online berekeningstool voor successierechten en schenkingskosten Successierechten en schenkingskosten berekenen bij nalatenschappen is vanaf nu veel eenvoudiger: u vult gewoon alle velden in met informatie uit uw dossier, en de tool maakt een correcte berekening. MĂŠt verantwoording van alle tussenstappen. Het resultaat is gebaseerd op de alom geprezen cd-rom van Paul Dons, en houdt rekening met de laatste wetswijzigingen en percentages. Die worden bijgehouden door een team van negen specialisten. Snel en eenvoudig successierechten en schenkingskosten berekenen Altijd online beschikbaar Uw wachtwoord beschermt de toegang Onbeperkte simulaties en berekeningen Correcte cijfergegevens voor Vlaams, Waals en Brussels Hoofdstedelijk gewest Gebaseerd op de cd-rom van Paul Dons

Ontdek de voordelen van Successierekenaar ďƒœ www.successierekenaar.be

4


   


JURISTENDAGEN DINSDAG 25, WOENSDAG 26 EN DONDERDAG 27 AUGUSTUS 2015

SPREKERS prof. dr. Diederik Bruloot docent Instituut Financieel Recht UGent

meester Jo Roseleth advocaat-vennoot Sherpa Law

de heer Eric Dursin raadsheer in het hof van beroep te Gent

meester Tom Vanraes advocaat-vennoot Sherpa Law

meester Rik Galle counsel Laga

meester Herman De Bauw advocaat-vennoot Eubelius

prof. dr. Filip Tuytschaever advocaat-vennoot contrast prof. mededingingsrecht VUB

meester Bart De Becker advocaat-vennoot Lexeco (Kortrijk)

meester Milena Varga advocaat contrast meester Stijn De Meulenaer advocaat-vennoot Everest Advocaten executive professor AMS (UA) docent Vives

meester Luc Linders advocaat-vennoot Monard Law meester Astrid Linders advocaat Monard Law meester Bram Van Dael advocaat Claeys & Engels (Gent)

meester Koen De Bock advocaat-vennoot De Bock & Baluwé Advocaten

meester Stijn Demeestere advocaat-vennoot Laga

meester Emmanuel Leroux advocaat-vennoot Laga

de heer Guy Hermans rechter in de rechtbank van koophandel te Tongeren

meester Pieter Callens advocaat Eubelius

prof. dr. Philippe Ernst advocaat HVG Advocaten docent UA en HUBrussel meester Juan Alleman advocaat HVG Advocaten de heer Constant De Koninck eerste auditeur bij het Rekenhof

• •

POSTCODE

GEMEENTE

E-MAIL

meester Bart Volders advocaat Stibbe

FACTURATIEADRES:

meester Nicholas Thoelen counsel Claeys & Engels (Antwerpen & Hasselt) meester Jürgen Egger advocaat-vennoot Laga

advocaten, bedrijfsjuristen, notarissen, magistraten accountants, belastingconsulenten, bedrijfsrevisoren, fiscalisten bestuurders, financiële en algemene directies met grondige voorkennis

Voor deelname aan vier sessies naar keuze (ongeacht op 25, 26 of 27 augustus met minstens 2 sessies per dag) inclusief documentatie, broodjesbuffet en koffie-frisdranken: • €330 (excl. 21% btw) • €310 (excl. 21% btw) voor abonnees (op persoonlijke naam!) van De Juristenkrant Per twee bijkomende sessies (ongeacht op 25, 26 of 27 augustus met minstens 2 sessies per dag) inclusief documentatie, broodjesbuffet en koffie-frisdranken: • €170 (excl. 21% btw) • €160 (excl. 21% btw) voor abonnees (op persoonlijke naam!) van De Juristenkrant

ABONNEMENT M&D = 25% KORTING

=> Alle info op www.mdseminars.be binnen de rubriek KORTING

SUBSIDIEMAATREGEL KMO-PORTEFEUILLE

DONDERDAG 27 AUGUSTUS 2015 in het Kasteel van Brasschaat (Brasschaat/Antwerpen)

STRAAT

❏ is op persoonlijke naam abonnee op De Juristenkrant ❏ is geen abonnee op De Juristenkrant

de heer Kris Slabbaert kandidaat-gerechtsdeurwaarder te Antwerpen

De aanvraag moet ten laatste 14 dagen na aanvang van de opleiding ingediend worden! Het bedrag exclusief btw, cateringkosten en cursusmateriaal komt in aanmerking. Gelieve in ieder geval te wachten tot u een factuur heeft ontvangen om KMOportefeuille aan te vragen, zodat u voor het juiste bedrag subsidie kan aanvragen. Zo vermijdt u het risico dat uw aanvraag door M&D Seminars zal geweigerd worden, wegens niet-conform met de nieuwe richtlijnen vanaf 1 januari 2013! De factuur wordt u samen met de bevestiging van inschrijving bezorgd per mail. Erkenningsnummer KMO-portefeuille: DV.O215472 => Alle info op www.mdseminars.be binnen de rubriek KORTING

AANWEZIGHEIDSATTEST

De aanvraag gebeurt op het einde van de opleiding. Orde van Vlaamse Balies: 3 juridische punten per twee sessies Nationale Kamer van Notarissen: aanvraag ingediend voor 1,5 uren voor de sessies 1, 2, 3, 4, 5, 7, 9, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 19, 20, 22 IBR/BIBF/BIV: 1,5 uren per sessie IAB-B0306/2013-01: 1,5 uren per sessie FSMA: 1,5 punten voor tussenpersonen bank en beleggingen voor de sessies 4, 20, 24

In samenwerking met:

ONDERNEMINGSNUMMER

meester Maarten Simon advocaat Kwint

DEELNAMEPRIJS

WOENSDAG 26 AUGUSTUS 2015 in de Faculty Club (Leuven/Vlaams-Brabant)

BEDRIJF

TEL.

DOELGROEP •

VOORNAAM

FUNCTIE

meester Ruben Roex advocaat time.lex

meester Arne Gutermann advocaat-vennoot Baker & McKenzie

DINSDAG 25 AUGUSTUS 2015 in De Lozen Boer (Lochristi/Oost-Vlaanderen)

NAAM

Bijlage - Insert M&D Seminars bij Ad Rem - juni 2015

FAX

NR. ABONNEMENT M&D (graag invullen indien van toepassing)

BEDRIJF

BTW-NUMMER

EMAIL STRAAT POSTCODE

GEMEENTE

schrijft in voor volgende sessies van ‘De Juristendagen’ en betaalt na ontvangst factuur Duid vier, zes, acht, tien of twaalf sessies aan die niet op hetzelfde uur plaatsvinden! (ongeacht op 25, 26 of 27 augustus met minstens twee sessies per dag)

DINSDAG 25 AUGUSTUS 2015 IN DE LOZEN BOER (LOCHRISTI/OOST-VLAANDEREN) ❏ Sessie 1. Vennootschapskapitaal en schuldeisers OF ❏ Sessie 2. Niet-concurrentie bij overdracht van onderneming (handelszaak of aandelen) ❏ Sessie 3. Over welke rechtsmiddelen beschikt een (minderheids-)aandeelhouder? OF ❏ Sessie 4. Distributiecontracten anno 2015 ❏ Sessie 5. Aansprakelijkheid van (feitelijke) vennootschapsbestuurders, vereffenaars en toezichthouders: strafrechtelijke aspecten OF ❏ Sessie 6. Niet-concurrentie en handelstussenpersonen ❏ Sessie 7. Bestuurdersaansprakelijkheid: een stand van zaken OF ❏ Sessie 8. Intellectuele eigendomsrechten: capita selecta uit wetgeving en rechtspraak WOENSDAG 26 AUGUSTUS 2015 IN DE FACULTY CLUB (LEUVEN/VLAAMS-BRABANT) ❏ Sessie 9. Geschillenregeling: recente evoluties OF ❏ Sessie 10. Cliënteelbescherming en onrechtmatige mededinging ❏ Sessie 11. Aandacht voor milieu en ruimtelijke ordening bij de overdracht van een vennootschap OF ❏ Sessie 12. Handelshuurhernieuwing, overdracht van handelshuur en de huur van een Pop-up winkel ❏ Sessie 13. Vennootschapsmandaten en managementovereenkomsten OF ❏ Sessie 14. Niet-concurrentie en werknemers ❏ Sessie 15. WCO: de laatste evoluties OF ❏ Sessie 16. Het belang én het gevaar van boilerplate provisions (de varia bepalingen die zich klassiek achteraan in een overeenkomst bevinden) DONDERDAG 27 AUGUSTUS 2015 IN HET KASTEEL VAN BRASSCHAAT (BRASSCHAAT/ANTWERPEN) ❏ Sessie 17. Statutaire preventie van conflicten en patstellingen in de raad van bestuur OF ❏ Sessie 18. Contracteren met de overheid: actuele knelpunten ❏ Sessie 19. Oplossing van bestaande conflicten binnen de raad van bestuur OF ❏ Sessie 20. E-commerce. Cookies, privacy, elektronische handtekeningen en betalingen: een stand van zaken ❏ Sessie 21. Collectief ontslag en sluiting van onderneming OF ❏ Sessie 22. Actualia beslag en executierecht ❏ Sessie 23. Conventionele overgang van onderneming OF ❏ Sessie 24. Financiële producten: verkoop op afstand en marktpraktijken HANDTEKENING ______________________________ “Uw adresgegevens worden door ons in een bestand opgenomen, zodat wij u op de hoogte kunnen houden van onze opleidingen. Overeenkomstig de Wet tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer ten opzichte van de verwerking van persoonsgegevens van 8.12.1992 heeft u het recht op inzage en correctie van de door ons bewaarde informatie.”

! Enkel schriftelijke annulatie wordt aanvaard (per brief - per fax) tot 2 weken voor de opleiding ! Nadien blijft het volledige inschrijvingsgeld verschuldigd. Het is toegelaten een ingeschreven deelnemer door een andere persoon te vervangen. Terugsturen of faxen naar: M&D Seminars, Eikelstraat 38, 9840 De Pinte • Tel.: 09-224 31 46 • Fax: 09-225 32 17 • E-mail: info@mdseminars.be

DE JURISTEN DAGEN DINSDAG 25 AUGUSTUS 2015 IN DE LOZEN BOER (Lochristi/Oost-Vlaanderen) WOENSDAG 26 AUGUSTUS 2015 IN DE FACULTY CLUB (Leuven/Vlaams-Brabant) DONDERDAG 27 AUGUSTUS 2015 IN HET KASTEEL VAN BRASSCHAAT (Brasschaat/Antwerpen)

www.juristendagen.be

ABONNEES van De Juristenkrant genieten van een GUNSTTARIEF! Elke deelnemer die GEEN ABONNEMENT heeft op De Juristenkrant krijgt van oktober 2015 tot eind december 2015 gratis De Juristenkrant (6 nummers) toegestuurd !


JURISTENDAGEN DINSDAG 25, WOENSDAG 26 EN DONDERDAG 27 AUGUSTUS 2015

SPREKERS prof. dr. Diederik Bruloot docent Instituut Financieel Recht UGent

meester Jo Roseleth advocaat-vennoot Sherpa Law

de heer Eric Dursin raadsheer in het hof van beroep te Gent

meester Tom Vanraes advocaat-vennoot Sherpa Law

meester Rik Galle counsel Laga

meester Herman De Bauw advocaat-vennoot Eubelius

prof. dr. Filip Tuytschaever advocaat-vennoot contrast prof. mededingingsrecht VUB

meester Bart De Becker advocaat-vennoot Lexeco (Kortrijk)

meester Milena Varga advocaat contrast meester Stijn De Meulenaer advocaat-vennoot Everest Advocaten executive professor AMS (UA) docent Vives

meester Luc Linders advocaat-vennoot Monard Law meester Astrid Linders advocaat Monard Law meester Bram Van Dael advocaat Claeys & Engels (Gent)

meester Koen De Bock advocaat-vennoot De Bock & Baluwé Advocaten

meester Stijn Demeestere advocaat-vennoot Laga

meester Emmanuel Leroux advocaat-vennoot Laga

de heer Guy Hermans rechter in de rechtbank van koophandel te Tongeren

meester Pieter Callens advocaat Eubelius

prof. dr. Philippe Ernst advocaat HVG Advocaten docent UA en HUBrussel meester Juan Alleman advocaat HVG Advocaten de heer Constant De Koninck eerste auditeur bij het Rekenhof

• •

POSTCODE

GEMEENTE

E-MAIL

meester Bart Volders advocaat Stibbe

FACTURATIEADRES:

meester Nicholas Thoelen counsel Claeys & Engels (Antwerpen & Hasselt) meester Jürgen Egger advocaat-vennoot Laga

advocaten, bedrijfsjuristen, notarissen, magistraten accountants, belastingconsulenten, bedrijfsrevisoren, fiscalisten bestuurders, financiële en algemene directies met grondige voorkennis

Voor deelname aan vier sessies naar keuze (ongeacht op 25, 26 of 27 augustus met minstens 2 sessies per dag) inclusief documentatie, broodjesbuffet en koffie-frisdranken: • €330 (excl. 21% btw) • €310 (excl. 21% btw) voor abonnees (op persoonlijke naam!) van De Juristenkrant Per twee bijkomende sessies (ongeacht op 25, 26 of 27 augustus met minstens 2 sessies per dag) inclusief documentatie, broodjesbuffet en koffie-frisdranken: • €170 (excl. 21% btw) • €160 (excl. 21% btw) voor abonnees (op persoonlijke naam!) van De Juristenkrant

ABONNEMENT M&D = 25% KORTING

=> Alle info op www.mdseminars.be binnen de rubriek KORTING

SUBSIDIEMAATREGEL KMO-PORTEFEUILLE

DONDERDAG 27 AUGUSTUS 2015 in het Kasteel van Brasschaat (Brasschaat/Antwerpen)

STRAAT

� is op persoonlijke naam abonnee op De Juristenkrant � is geen abonnee op De Juristenkrant

de heer Kris Slabbaert kandidaat-gerechtsdeurwaarder te Antwerpen

De aanvraag moet ten laatste 14 dagen na aanvang van de opleiding ingediend worden! Het bedrag exclusief btw, cateringkosten en cursusmateriaal komt in aanmerking. Gelieve in ieder geval te wachten tot u een factuur heeft ontvangen om KMOportefeuille aan te vragen, zodat u voor het juiste bedrag subsidie kan aanvragen. Zo vermijdt u het risico dat uw aanvraag door M&D Seminars zal geweigerd worden, wegens niet-conform met de nieuwe richtlijnen vanaf 1 januari 2013! De factuur wordt u samen met de bevestiging van inschrijving bezorgd per mail. Erkenningsnummer KMO-portefeuille: DV.O215472 => Alle info op www.mdseminars.be binnen de rubriek KORTING

AANWEZIGHEIDSATTEST

De aanvraag gebeurt op het einde van de opleiding. Orde van Vlaamse Balies: 3 juridische punten per twee sessies Nationale Kamer van Notarissen: aanvraag ingediend voor 1,5 uren voor de sessies 1, 2, 3, 4, 5, 7, 9, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 19, 20, 22 IBR/BIBF/BIV: 1,5 uren per sessie IAB-B0306/2013-01: 1,5 uren per sessie FSMA: 1,5 punten voor tussenpersonen bank en beleggingen voor de sessies 4, 20, 24

In samenwerking met:

ONDERNEMINGSNUMMER

meester Maarten Simon advocaat Kwint

DEELNAMEPRIJS

WOENSDAG 26 AUGUSTUS 2015 in de Faculty Club (Leuven/Vlaams-Brabant)

BEDRIJF

TEL.

DOELGROEP •

VOORNAAM

FUNCTIE

meester Ruben Roex advocaat time.lex

meester Arne Gutermann advocaat-vennoot Baker & McKenzie

DINSDAG 25 AUGUSTUS 2015 in De Lozen Boer (Lochristi/Oost-Vlaanderen)

NAAM

FAX

NR. ABONNEMENT M&D (graag invullen indien van toepassing)

BEDRIJF

BTW-NUMMER

EMAIL STRAAT POSTCODE

GEMEENTE

schrijft in voor volgende sessies van ‘De Juristendagen’ en betaalt na ontvangst factuur Duid vier, zes, acht, tien of twaalf sessies aan die niet op hetzelfde uur plaatsvinden! (ongeacht op 25, 26 of 27 augustus met minstens twee sessies per dag)

DINSDAG 25 AUGUSTUS 2015 IN DE LOZEN BOER (LOCHRISTI/OOST-VLAANDEREN) � Sessie 1. Vennootschapskapitaal en schuldeisers OF � Sessie 2. Niet-concurrentie bij overdracht van onderneming (handelszaak of aandelen) � Sessie 3. Over welke rechtsmiddelen beschikt een (minderheids-)aandeelhouder? OF � Sessie 4. Distributiecontracten anno 2015 � Sessie 5. Aansprakelijkheid van (feitelijke) vennootschapsbestuurders, vereffenaars en toezichthouders: strafrechtelijke aspecten OF � Sessie 6. Niet-concurrentie en handelstussenpersonen � Sessie 7. Bestuurdersaansprakelijkheid: een stand van zaken OF � Sessie 8. Intellectuele eigendomsrechten: capita selecta uit wetgeving en rechtspraak WOENSDAG 26 AUGUSTUS 2015 IN DE FACULTY CLUB (LEUVEN/VLAAMS-BRABANT) � Sessie 9. Geschillenregeling: recente evoluties OF � Sessie 10. Cliënteelbescherming en onrechtmatige mededinging � Sessie 11. Aandacht voor milieu en ruimtelijke ordening bij de overdracht van een vennootschap OF � Sessie 12. Handelshuurhernieuwing, overdracht van handelshuur en de huur van een Pop-up winkel � Sessie 13. Vennootschapsmandaten en managementovereenkomsten OF � Sessie 14. Niet-concurrentie en werknemers � Sessie 15. WCO: de laatste evoluties OF � Sessie 16. Het belang én het gevaar van boilerplate provisions (de varia bepalingen die zich klassiek achteraan in een overeenkomst bevinden) DONDERDAG 27 AUGUSTUS 2015 IN HET KASTEEL VAN BRASSCHAAT (BRASSCHAAT/ANTWERPEN) � Sessie 17. Statutaire preventie van conflicten en patstellingen in de raad van bestuur OF � Sessie 18. Contracteren met de overheid: actuele knelpunten � Sessie 19. Oplossing van bestaande conflicten binnen de raad van bestuur OF � Sessie 20. E-commerce. Cookies, privacy, elektronische handtekeningen en betalingen: een stand van zaken � Sessie 21. Collectief ontslag en sluiting van onderneming OF � Sessie 22. Actualia beslag en executierecht � Sessie 23. Conventionele overgang van onderneming OF � Sessie 24. Financiële producten: verkoop op afstand en marktpraktijken HANDTEKENING ______________________________ “Uw adresgegevens worden door ons in een bestand opgenomen, zodat wij u op de hoogte kunnen houden van onze opleidingen. Overeenkomstig de Wet tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer ten opzichte van de verwerking van persoonsgegevens van 8.12.1992 heeft u het recht op inzage en correctie van de door ons bewaarde informatie.”

! Enkel schriftelijke annulatie wordt aanvaard (per brief - per fax) tot 2 weken voor de opleiding ! Nadien blijft het volledige inschrijvingsgeld verschuldigd. Het is toegelaten een ingeschreven deelnemer door een andere persoon te vervangen. Terugsturen of faxen naar: M&D Seminars, Eikelstraat 38, 9840 De Pinte • Tel.: 09-224 31 46 • Fax: 09-225 32 17 • E-mail: info@mdseminars.be

DE JURISTEN DAGEN DINSDAG 25 AUGUSTUS 2015 IN DE LOZEN BOER (Lochristi/Oost-Vlaanderen) WOENSDAG 26 AUGUSTUS 2015 IN DE FACULTY CLUB (Leuven/Vlaams-Brabant) DONDERDAG 27 AUGUSTUS 2015 IN HET KASTEEL VAN BRASSCHAAT (Brasschaat/Antwerpen)

www.juristendagen.be

ABONNEES van De Juristenkrant genieten van een GUNSTTARIEF! Elke deelnemer die GEEN ABONNEMENT heeft op De Juristenkrant krijgt van oktober 2015 tot eind december 2015 gratis De Juristenkrant (6 nummers) toegestuurd !


De achtste editie van de Juristendagen van M&D Seminars, die dit jaar opnieuw georganiseerd wordt in samenwerking met De Juristenkrant, combineert traditiegetrouw juridische bijscholing met een zomerse ontspannen sfeer. In rustig gelegen, aantrekkelijke locaties worden gedurende drie dagen vierentwintig opleidingen gegeven door ervaren praktijkjuristen, waarbij telkens een ruime mogelijkheid tot vraagstelling wordt voorzien. De formule van deze Juristendagen is uitermate flexibel: elke deelnemer kan voor een forfaitaire basisprijs vier sessies naar keuze volgen in Oost-Vlaanderen, VlaamsBrabant of Antwerpen en kan zich telkens bijkomend inschrijven voor twee of meerdere sessies naar keuze. In totaal kan een deelnemer dus twaalf sessies volgen, gespreid over de drie Juristendagen. De rode draad van de uiteenzettingen is dit jaar vennootschapsrecht, handelsrecht en in beperkte mate arbeidsrecht.

PROGRAMMA DINSDAG 25 AUGUSTUS 2015 vanaf 09.00 u. 09.30 u.

onthaalkoffie en registratie van de deelnemers aan sessie 1 of sessie 2 start van sessie 1 of sessie 2

Sessie 1. Vennootschapskapitaal en schuldeisers (prof. dr. Diederik Bruloot) • Kapitaalvorming (o.m.) - financieel plan en oprichtersaansprakelijkheid: toegenomen risico’s? - minutenkredieten bij oprichting en kapitaalverhoging - inbreng in natura: de alternatieve route • Kapitaalbehoud (o.m.) - interim-dividenden en tussentijdse winstuitkeringen: laatste ontwikkelingen en juridische aandachtspunten - financial assistance (art. 629 W.Venn.): recente rechtspraak - uitbreiding verzetsrecht schuldeisers i.g.v. kapitaalvermindering, fusie en splitsing • Toekomstige ontwikkelingen op Europees en op Belgisch niveau Sessie 2. Niet-concurrentie bij overdracht van onderneming (handelszaak of aandelen) (de heer Eric Dursin) • Overdracht van een handelszaak - situatie waarbij er geen niet-concurrentiebeding is voorzien in de overeenkomst - situatie waarbij er wel een niet-concurrentiebeding is voorzien in de overeenkomst • Overdracht van aandelen - situatie waarbij er geen niet-concurrentiebeding is voorzien in de overeenkomst - situatie waarbij er wel een niet-concurrentiebeding is voorzien in de overeenkomst 11.00 u. 11.30 u.

pauze en registratie van de deelnemers aan sessie 3 of sessie 4 start van sessie 3 of sessie 4

Sessie 3. Over welke rechtsmiddelen beschikt een (minderheids-) aandeelhouder? (meester Rik Galle) • Kort geding en incidenten tijdens het individuele onderzoeksrecht: mogelijkheden • Gerechtelijk sekwester op de boekhouding • Deskundigenonderzoek

• • • •

Alternatieve maatregel : expert-bewaarnemer Voorlopig bewindvoerder of lasthebber ad hoc: rechtsmiddel bij incidenten voor of tijdens de algemene vergadering Gerechtelijk sekwester op aandelen Kort geding maatregelen voorafgaand aan de algemene vergadering: aanwezigheid van derden onder verbeurte van een dwangsom, verbod tot het houden van de algemene vergadering, ... Schorsing / nietigverklaring van besluiten van de algemene vergadering wegens onregelmatigheden

Sessie 4. Distributiecontracten anno 2015 (prof. dr. Filip Tuytschaever en meester Milena Varga) • Wat zijn de belangrijkste kenmerken van de meest frequente distributieformules, waaronder agentuur, alleenverkoop, niet-exclusieve distributie, selectieve distributie en franchising? • Wat zijn de parameters van de keuze van een gepaste distributieformule? • Wat zijn de belangrijkste recente evoluties en actuele knelpunten van het distributierecht voor de praktijkjurist, inclusief onlineverkoop? 13.00 u. 14.00 u.

broodjesbuffet en registratie van de deelnemers aan sessie 5 of sessie 6 start van sessie 5 of sessie 6

Sessie 5. Aansprakelijkheid van (feitelijke) vennootschapsbestuurders, vereffenaars en toezichthouders: strafrechtelijke aspecten (meester Stijn De Meulenaer) • De strafrechtelijke verantwoordelijkheid binnen de rechtspersoon - toerekening - schuld • Rechtspersoon versus natuurlijke persoon: cumul of decumul • Overmacht/dwaling als schulduitsluitingsgrond/verzachtende omstandigheid? • De strafrechtelijke verantwoordelijkheid na bedrijfsovername Sessie 6. Niet-concurrentie en handelstussenpersonen (meester Koen De Bock) • De wettelijke regeling inzake handelsvertegenwoordigers • De wettelijke regeling inzake handelsagenten • De overige tussenpersonen (concessiehouder, franchisenemer): geen wettelijke regeling 15.30 u. 16.00 u.

pauze en registratie van de deelnemers aan sessie 7 of sessie 8 start van sessie 7 of sessie 8

Sessie 7. Bestuurdersaansprakelijkheid: een stand van zaken (meester Emmanuel Leroux) • Algemene aansprakelijkheidsgronden • Schending van het WVenn of de statuten • Bijzondere faillissementsaansprakelijkheid • Aansprakelijkheid voor fiscale schulden van de vennootschap • Vorderingsgerechtigden • Kwijting • Verjaring • Aansprakelijkheid van de vereffenaar Sessie 8. Intellectuele eigendomsrechten: capita selecta uit wetgeving en rechtspraak (meester Pieter Callens) Wordt besproken: • wijzigingen en inwerkingtreding Wetboek Economisch Recht; • recente Europese en nationale rechtspraak inzake online auteursrechtelijke inbreuken; • recente Europese en nationale rechtspraak inzake merken (depot ter kwader trouw, bekendheid merk, etc.); • recente nationale rechtspraak inzake beslag inzake namaak + voorstellen tot wetsaanpassing; • de voortgang van het Europees éénheidsoctrooi en ééngemaakt octrooigerecht. rond 17.30 u.

einde van de eerste Juristendag

DE JURISTENDAGEN PROGRAMMA WOENSDAG 26 AUGUSTUS 2015

vanaf 09.00 u. 09.30 u.

onthaalkoffie en registratie van de deelnemers aan sessie 9 of sessie 10 start van sessie 9 of sessie 10

Sessie 9. Geschillenregeling: recente evoluties (meester Jo Roseleth en meester Tom Vanraes) • Ultimum remedium? • Beoordeling van de “gegronde redenen” • Tegenvordering tot gerechtelijke ontbinding? • Verband geschillenregeling en aansprakelijkheidsvordering • Samenloop tussen geschillenregeling en faillissement • Wat met conventionele regelingen in het kader van de prijsbepaling? • Peildatum: welke datum dient in acht genomen te worden? En hoe dient de rechtspraak van het Hof van Cassatie geïnterpreteerd te worden? • Aandachtspunten bij de waardering Sessie 10. Cliënteelbescherming en onrechtmatige mededinging (meester Herman de Bauw) • Afwerving van cliënteel: principes • Bescherming van de cliënteelportefeuille • Bescherming van potentieel cliënteel • Diverse praktijken in het licht van de strijd om cliënteel: - derde-medeplichtigheid aan contractbreuk van andermans klant - gebruik van zakengeheimen van een concurrent - slechtmaking - agressieve handelspraktijken jegens consumenten - misleiding en verwarringstichting - slaafse nabootsing en parasitaire concurrentie - afwerving van personeel - schending van wettelijke normen - belemmering van toegang tot de markt - marktbederf - … • Remedies tegen onrechtmatige klantenafwerving 11.00 u. 11.30 u.

pauze en registratie van de deelnemers aan sessie 11 of sessie 12 start van sessie 11 of sessie 12

Sessie 11. Aandacht voor milieu en ruimtelijke ordening bij de overdracht van een vennootschap (meester Bart de Becker) • Informatieverplichtingen milieu en ruimtelijke ordening • Vergunningssituatie over te dragen onderneming • Regularisatiemogelijkheden • Overdrachtsverplichtingen bodemdecreet • Grondverzetsregeling • Afvalwetgeving • ... Sessie 12. Handelshuurhernieuwing, overdracht van handelshuur en de huur van een Pop-up winkel (meester Luc Linders en meester Astrid Linders) • Procedure huurhernieuwing: - bespreking van recente Cassatierechtspraak - weigeringsgronden - betaling van een uitzettingsvergoeding - quid bij onderhuur? • Overdracht van de handelshuurovereenkomst: - procedure en rechtsgevolgen • Huur van een Pop-up-winkel - is de handelshuurwet van toepassing? - nieuw decreet in de maak! 13.00 u. 14.00 u.

broodjesbuffet en registratie van de deelnemers aan sessie 13 of sessie 14 start van sessie 13 of sessie 14

Sessie 13. Vennootschapsmandaten en managementovereenkomsten (meester Bram Van Dael) • Vennootschapsmandatarissen - sociaal statuut bestuurder, gedelegeerd bestuurder, directiecomitélid, vaste vertegenwoordiger - ontslagbescherming • Het nut van managementovereenkomsten - het principe van de contractuele vrijheid - aanbevelingen inzake de redactie van contractuele bepalingen - regels die gelden na de samenwerking (principes en beperkingen, afwerving van cliënteel, niet-concurrentie…)

Sessie 14. Niet-concurrentie en werknemers (meester Stijn Demeestere) • Bescherming van cliënteel ten aanzien van werknemers tijdens de arbeidsrelatie - zijn voorbereidende concurrentiële handelingen ook verboden? - mag de werknemer tijdens de schorsing van de arbeidsovereenkomst elders of voor eigen rekening soortgelijke activiteiten doen? - in welke omstandigheden is een ontslag om dringende reden gerechtvaardigd? - kan een werknemer aansprakelijk worden gesteld en verplicht worden een schadevergoeding te betalen? - bewijsmogelijkheden? Inzage mailbox? Getuigen? • Bescherming van cliënteel ten aanzien van werknemers na de arbeidsrelatie - kan de voormalige werknemer het verbod worden opgelegd nog verder te werken bij de concurrent? Eventueel onder verbeurte van een dwangsom? - stakingsvordering? - schadevergoeding? • Bescherming van knowhow & geheimen • Draagwijdte van de bescherming ogv art.17,3° Arbeidsovereenkomstenwet 15.30 u. 16.00 u.

pauze en registratie van de deelnemers aan sessie 15 of sessie 16 start van sessie 15 of sessie 16

Sessie 15. WCO: de laatste evoluties (de heer Guy Hermans) Wat is de praktijkervaring wat volgende nieuwigheden betreft? • de verduidelijking van bepaalde concepten • de uitbreiding van het toepassingsveld van de wet tot landbouwers teneinde geen onderscheid te creëren tussen de landbouwvennootschappen en de landbouwers • de verduidelijking van bepaalde procedureregels • de verbetering van de preventie en de opsporing van de ondernemingen in moeilijkheden • de toegang tot de procedure van gerechtelijke reorganisatie • de verbetering van de toegang tot het dossier door een elektronisch dossier op te stellen en dus te zorgen voor een betere kennisgeving van de schuldeisers • de versterking van de rol van de cijferspecialisten • maatregelen om een einde te maken aan de bedrieglijke en ongepaste aanvragen, de verbetering van de bescherming van de schuldeisers, inzonderheid van de werknemers • de verschillende mogelijkheden van gerechtelijke reorganisatie, met aandacht voor een aantal praktische problemen • de differentiatie tussen de categorieën van schuldeisers • de uitbreiding van het systeem van opschorting tot de partner, expartner,... zoals voorzien door de faillissementswet • de gerechtsmandataris in en buiten de gerechtelijke reorganisatie • de situatie van de vrije beroepen in de WCO • het collectief akkoord in de praktijk Sessie 16. Het belang én het gevaar van boilerplate provisions (de varia bepalingen die zich klassiek achteraan in een overeenkomst bevinden) (meester Arne Gutermann) • De klassieke boilerplate bepalingen: overmacht, splitsbaarheid van de overeenkomst, volledige overeenkomst, geen impliciete afstand van recht, geen overdraagbaarheid, beëindiging bij controle-wijziging, beëindiging bij faillissement, enz.

De belangrijke gevaren verbonden aan deze bepalingen, die te vaak van ondergeschikt belang geacht worden en/of op het einde van de opstelling van de overeenkomst er nog even snel, als het ware achteloos, aan toegevoegd worden, want dit is ‘standaard’. De verrassende en dikwijls ongewilde gevolgen bij een verkeerd gebruik.

Elektronische handtekeningen: een stand van zaken na de EU Verordening 910/2014

13.00 u. 14.00 u.

rond 17.30 u.

einde van de tweede Juristendag

PROGRAMMA DONDERDAG 27 AUGUSTUS 2015 vanaf 09.00 u. 09.30 u.

onthaalkoffie en registratie van de deelnemers aan sessie 17 of sessie 18 start van sessie 17 of sessie 18

Sessie 17. Statutaire preventie van conflicten en patstellingen in de raad van bestuur (prof. dr. Philippe Ernst en meester Juan Alleman) • Oneven aantal bestuurders • Doorslaggevende stem van voorzitter • Mogelijkheid tot toekenning meervoudig stemrecht? • Doorverschuiving bevoegdheid naar algemene vergadering bij blijvende onenigheid: beperkte mogelijkheid Sessie 18. Contracteren met de overheid: actuele knelpunten (de heer Constant De Koninck) Volgende knelpunten in het overheidsopdrachtenrecht worden middels recente rechterlijke uitspraken concreet toegelicht: • problematiek van onregelmatige offertes • abnormale eenheids- of totale prijzen • mag aanbestedende overheid afzien van het sluiten van een overheidsopdrachten? Problematiek intrekking gunningsbeslissing • aanwending van de onderhandelingsprocedure • evaluatie van offertes • aanwending van (sub)gunningscriteria • aanwenden van selectie- als gunningscriteria • motiveringsplicht • correcte ondertekening van offertes • ontbreken van stukken • verbetering van fouten in offertes

Sessie 21. Collectief ontslag en sluiting van onderneming (meester Maarten Simon) • Toepassingsgebied van de wetgeving collectief ontslag - verschillende concepten per wetgeving - begrip onderneming, plaatselijke eenheid, afdeling - spreiden van ontslagen in de tijd • Activerend beleid: ervaringen uit de praktijk - tewerkstellingscellen en outplacement - inschakelingsvergoeding • Sociale plannen na het eenheidsstatuut - discriminatieproblematiek in het kader van een sociaal plan - nieuwe parafiscale behandeling van aanvulling op werkloosheid - nieuwe regeling brugpensioen/SWT Sessie 22. Actualia beslag en executierecht (meester Bart Volders en de heer Kris Slabbaert) • Revindicatievordering, beslag tot terugvordering en sekwester - nieuwe bevoegdheid Vrederechter bij sekwester? - revindicatievorderingen: bewijs van eigendom en schorsende werking? - de uitvoerbaarheid bij voorraad van revindicatievonnissen? - beslag tot terugvordering: nut en wanneer te gebruiken? • Grensoverschrijdend beslagrecht en Europese Verordening Bewarend Bankbeslag nr. 655/2014 - (bewarende) beslagmaatregelen op grond van een buitenlandse rechterlijke beslissing of authentieke akte: noodzaak aan een voorafgaand exequatur of niet; wat met buitenlandse rechtelijke beslissingen die uitvoerbaar zijn bij voorraad; impact van de nieuwe Brussel Ibis-verordening; - in welke gevallen kan de Europese Verordening Bewarend Bankbeslag toepassing krijgen; - hoe een Europees (bewarend) Bankbeslag aanvragen; hoe een Europees (bewarend) Bankbeslag betwisten? 15.30 u.

11.00 u. 11.30 u.

pauze en registratie van de deelnemers aan sessie 19 of sessie 20 start van sessie 19 of sessie 20

Sessie 19. Oplossing van bestaande conflicten binnen de raad van bestuur (prof. dr. Philippe Ernst en meester Juan Alleman) • Oplossing van verlammende onenigheid binnen raad van bestuur: zachte maatregelen vs. harde actie - bemiddeling en mediatie: voor- en nadelen - consultatie van algemene vergadering - kort geding in vennootschapszaken: aanstelling lasthebber ad hoc of voorlopig bewindvoerder met oog op overnemen bestuurstaken • Wat met functionerende raad van bestuur die belang van de vennootschap (of minderheidsaandeelhouder) negeert? - ontslag raad van bestuur - vordering tot schorsing beslissingen raad van bestuur - kort geding in vennootschapszaken: belangrijk is de vraag naar het belang van de vennootschap • En als het stof is gaan liggen? - ontslag bestuurder - actio mandati - vernietiging besluiten raad van bestuur: analogie met de regeling van vernietiging besluiten algemene vergadering niet langer een evidentie. Sessie 20. E-commerce. Cookies, privacy, elektronische handtekeningen en betalingen: een stand van zaken (meester Ruben Roex) • Cookies: verschillende types, onderscheiden juridische aanpak? - de toestemmingsvereiste, haar modaliteiten en uitzonderingen - omzetting van de Europese opt-in: de onderscheiden aanpak in de omringende lidstaten • Privacy – gegevensbescherming: - enkele essentiële aspecten van de privacy policy - kennisgevingsverplichtingen

broodjesbuffet en registratie van de deelnemers aan sessie 21 of sessie 22 start van sessie 21 of sessie 22

16.00 u.

pauze en registratie van de deelnemers aan sessie 23 of sessie 24 start van sessie 23 of sessie 24

Sessie 23. Conventionele overgang van onderneming (meester Nicholas Thoelen) • Wanneer is er sprake van een overgang van onderneming of van een bedrijfsgedeelte? - volstaat het dat een activiteit wordt overgedragen of is er meer vereist? - kan van een bedrijfsoverdracht sprake zijn binnen vennootschappen van dezelfde groep? - is de regeling van de CAO nr. 32bis ook van toepassing op activiteitsoverdrachten van de private naar de publieke sector en omgekeerd? • Wat zijn de concrete gevolgen van een overgang van onderneming op de relatie tussen werkgever en werknemer? - welke invloed heeft de overgang op de arbeidsovereenkomst, het arbeidsreglement, bedrijfsgebruiken, CAO’s, …? - moet de overnemer per definitie de rechten van de overgedragen werknemers respecteren of beschikt hij over meer bewegingsruimte? Sessie 24. Financiële producten: verkoop op afstand en marktpraktijken (meester Jürgen Egger) • Elektronische handel: verkoop op afstand van financiële producten (cf. Richtlijn 2011/83) • Marktpraktijken: courante praktijken i.v.m. financiële producten in het licht van het Wetboek van Economisch Recht (marktpraktijken en consumentenbescherming) rond 17.30 u.

einde van de derde Juristendag


De achtste editie van de Juristendagen van M&D Seminars, die dit jaar opnieuw georganiseerd wordt in samenwerking met De Juristenkrant, combineert traditiegetrouw juridische bijscholing met een zomerse ontspannen sfeer. In rustig gelegen, aantrekkelijke locaties worden gedurende drie dagen vierentwintig opleidingen gegeven door ervaren praktijkjuristen, waarbij telkens een ruime mogelijkheid tot vraagstelling wordt voorzien. De formule van deze Juristendagen is uitermate flexibel: elke deelnemer kan voor een forfaitaire basisprijs vier sessies naar keuze volgen in Oost-Vlaanderen, VlaamsBrabant of Antwerpen en kan zich telkens bijkomend inschrijven voor twee of meerdere sessies naar keuze. In totaal kan een deelnemer dus twaalf sessies volgen, gespreid over de drie Juristendagen. De rode draad van de uiteenzettingen is dit jaar vennootschapsrecht, handelsrecht en in beperkte mate arbeidsrecht.

PROGRAMMA DINSDAG 25 AUGUSTUS 2015 vanaf 09.00 u. 09.30 u.

onthaalkoffie en registratie van de deelnemers aan sessie 1 of sessie 2 start van sessie 1 of sessie 2

Sessie 1. Vennootschapskapitaal en schuldeisers (prof. dr. Diederik Bruloot) • Kapitaalvorming (o.m.) - financieel plan en oprichtersaansprakelijkheid: toegenomen risico’s? - minutenkredieten bij oprichting en kapitaalverhoging - inbreng in natura: de alternatieve route • Kapitaalbehoud (o.m.) - interim-dividenden en tussentijdse winstuitkeringen: laatste ontwikkelingen en juridische aandachtspunten - financial assistance (art. 629 W.Venn.): recente rechtspraak - uitbreiding verzetsrecht schuldeisers i.g.v. kapitaalvermindering, fusie en splitsing • Toekomstige ontwikkelingen op Europees en op Belgisch niveau Sessie 2. Niet-concurrentie bij overdracht van onderneming (handelszaak of aandelen) (de heer Eric Dursin) • Overdracht van een handelszaak - situatie waarbij er geen niet-concurrentiebeding is voorzien in de overeenkomst - situatie waarbij er wel een niet-concurrentiebeding is voorzien in de overeenkomst • Overdracht van aandelen - situatie waarbij er geen niet-concurrentiebeding is voorzien in de overeenkomst - situatie waarbij er wel een niet-concurrentiebeding is voorzien in de overeenkomst 11.00 u. 11.30 u.

pauze en registratie van de deelnemers aan sessie 3 of sessie 4 start van sessie 3 of sessie 4

Sessie 3. Over welke rechtsmiddelen beschikt een (minderheids-) aandeelhouder? (meester Rik Galle) • Kort geding en incidenten tijdens het individuele onderzoeksrecht: mogelijkheden • Gerechtelijk sekwester op de boekhouding • Deskundigenonderzoek

• • • •

Alternatieve maatregel : expert-bewaarnemer Voorlopig bewindvoerder of lasthebber ad hoc: rechtsmiddel bij incidenten voor of tijdens de algemene vergadering Gerechtelijk sekwester op aandelen Kort geding maatregelen voorafgaand aan de algemene vergadering: aanwezigheid van derden onder verbeurte van een dwangsom, verbod tot het houden van de algemene vergadering, ... Schorsing / nietigverklaring van besluiten van de algemene vergadering wegens onregelmatigheden

Sessie 4. Distributiecontracten anno 2015 (prof. dr. Filip Tuytschaever en meester Milena Varga) • Wat zijn de belangrijkste kenmerken van de meest frequente distributieformules, waaronder agentuur, alleenverkoop, niet-exclusieve distributie, selectieve distributie en franchising? • Wat zijn de parameters van de keuze van een gepaste distributieformule? • Wat zijn de belangrijkste recente evoluties en actuele knelpunten van het distributierecht voor de praktijkjurist, inclusief onlineverkoop? 13.00 u. 14.00 u.

broodjesbuffet en registratie van de deelnemers aan sessie 5 of sessie 6 start van sessie 5 of sessie 6

Sessie 5. Aansprakelijkheid van (feitelijke) vennootschapsbestuurders, vereffenaars en toezichthouders: strafrechtelijke aspecten (meester Stijn De Meulenaer) • De strafrechtelijke verantwoordelijkheid binnen de rechtspersoon - toerekening - schuld • Rechtspersoon versus natuurlijke persoon: cumul of decumul • Overmacht/dwaling als schulduitsluitingsgrond/verzachtende omstandigheid? • De strafrechtelijke verantwoordelijkheid na bedrijfsovername Sessie 6. Niet-concurrentie en handelstussenpersonen (meester Koen De Bock) • De wettelijke regeling inzake handelsvertegenwoordigers • De wettelijke regeling inzake handelsagenten • De overige tussenpersonen (concessiehouder, franchisenemer): geen wettelijke regeling 15.30 u. 16.00 u.

pauze en registratie van de deelnemers aan sessie 7 of sessie 8 start van sessie 7 of sessie 8

Sessie 7. Bestuurdersaansprakelijkheid: een stand van zaken (meester Emmanuel Leroux) • Algemene aansprakelijkheidsgronden • Schending van het WVenn of de statuten • Bijzondere faillissementsaansprakelijkheid • Aansprakelijkheid voor fiscale schulden van de vennootschap • Vorderingsgerechtigden • Kwijting • Verjaring • Aansprakelijkheid van de vereffenaar Sessie 8. Intellectuele eigendomsrechten: capita selecta uit wetgeving en rechtspraak (meester Pieter Callens) Wordt besproken: • wijzigingen en inwerkingtreding Wetboek Economisch Recht; • recente Europese en nationale rechtspraak inzake online auteursrechtelijke inbreuken; • recente Europese en nationale rechtspraak inzake merken (depot ter kwader trouw, bekendheid merk, etc.); • recente nationale rechtspraak inzake beslag inzake namaak + voorstellen tot wetsaanpassing; • de voortgang van het Europees éénheidsoctrooi en ééngemaakt octrooigerecht. rond 17.30 u.

einde van de eerste Juristendag

DE JURISTENDAGEN PROGRAMMA WOENSDAG 26 AUGUSTUS 2015

vanaf 09.00 u. 09.30 u.

onthaalkoffie en registratie van de deelnemers aan sessie 9 of sessie 10 start van sessie 9 of sessie 10

Sessie 9. Geschillenregeling: recente evoluties (meester Jo Roseleth en meester Tom Vanraes) • Ultimum remedium? • Beoordeling van de “gegronde redenen” • Tegenvordering tot gerechtelijke ontbinding? • Verband geschillenregeling en aansprakelijkheidsvordering • Samenloop tussen geschillenregeling en faillissement • Wat met conventionele regelingen in het kader van de prijsbepaling? • Peildatum: welke datum dient in acht genomen te worden? En hoe dient de rechtspraak van het Hof van Cassatie geïnterpreteerd te worden? • Aandachtspunten bij de waardering Sessie 10. Cliënteelbescherming en onrechtmatige mededinging (meester Herman de Bauw) • Afwerving van cliënteel: principes • Bescherming van de cliënteelportefeuille • Bescherming van potentieel cliënteel • Diverse praktijken in het licht van de strijd om cliënteel: - derde-medeplichtigheid aan contractbreuk van andermans klant - gebruik van zakengeheimen van een concurrent - slechtmaking - agressieve handelspraktijken jegens consumenten - misleiding en verwarringstichting - slaafse nabootsing en parasitaire concurrentie - afwerving van personeel - schending van wettelijke normen - belemmering van toegang tot de markt - marktbederf - … • Remedies tegen onrechtmatige klantenafwerving 11.00 u. 11.30 u.

pauze en registratie van de deelnemers aan sessie 11 of sessie 12 start van sessie 11 of sessie 12

Sessie 11. Aandacht voor milieu en ruimtelijke ordening bij de overdracht van een vennootschap (meester Bart de Becker) • Informatieverplichtingen milieu en ruimtelijke ordening • Vergunningssituatie over te dragen onderneming • Regularisatiemogelijkheden • Overdrachtsverplichtingen bodemdecreet • Grondverzetsregeling • Afvalwetgeving • ... Sessie 12. Handelshuurhernieuwing, overdracht van handelshuur en de huur van een Pop-up winkel (meester Luc Linders en meester Astrid Linders) • Procedure huurhernieuwing: - bespreking van recente Cassatierechtspraak - weigeringsgronden - betaling van een uitzettingsvergoeding - quid bij onderhuur? • Overdracht van de handelshuurovereenkomst: - procedure en rechtsgevolgen • Huur van een Pop-up-winkel - is de handelshuurwet van toepassing? - nieuw decreet in de maak! 13.00 u. 14.00 u.

broodjesbuffet en registratie van de deelnemers aan sessie 13 of sessie 14 start van sessie 13 of sessie 14

Sessie 13. Vennootschapsmandaten en managementovereenkomsten (meester Bram Van Dael) • Vennootschapsmandatarissen - sociaal statuut bestuurder, gedelegeerd bestuurder, directiecomitélid, vaste vertegenwoordiger - ontslagbescherming • Het nut van managementovereenkomsten - het principe van de contractuele vrijheid - aanbevelingen inzake de redactie van contractuele bepalingen - regels die gelden na de samenwerking (principes en beperkingen, afwerving van cliënteel, niet-concurrentie…)

Sessie 14. Niet-concurrentie en werknemers (meester Stijn Demeestere) • Bescherming van cliënteel ten aanzien van werknemers tijdens de arbeidsrelatie - zijn voorbereidende concurrentiële handelingen ook verboden? - mag de werknemer tijdens de schorsing van de arbeidsovereenkomst elders of voor eigen rekening soortgelijke activiteiten doen? - in welke omstandigheden is een ontslag om dringende reden gerechtvaardigd? - kan een werknemer aansprakelijk worden gesteld en verplicht worden een schadevergoeding te betalen? - bewijsmogelijkheden? Inzage mailbox? Getuigen? • Bescherming van cliënteel ten aanzien van werknemers na de arbeidsrelatie - kan de voormalige werknemer het verbod worden opgelegd nog verder te werken bij de concurrent? Eventueel onder verbeurte van een dwangsom? - stakingsvordering? - schadevergoeding? • Bescherming van knowhow & geheimen • Draagwijdte van de bescherming ogv art.17,3° Arbeidsovereenkomstenwet 15.30 u. 16.00 u.

pauze en registratie van de deelnemers aan sessie 15 of sessie 16 start van sessie 15 of sessie 16

Sessie 15. WCO: de laatste evoluties (de heer Guy Hermans) Wat is de praktijkervaring wat volgende nieuwigheden betreft? • de verduidelijking van bepaalde concepten • de uitbreiding van het toepassingsveld van de wet tot landbouwers teneinde geen onderscheid te creëren tussen de landbouwvennootschappen en de landbouwers • de verduidelijking van bepaalde procedureregels • de verbetering van de preventie en de opsporing van de ondernemingen in moeilijkheden • de toegang tot de procedure van gerechtelijke reorganisatie • de verbetering van de toegang tot het dossier door een elektronisch dossier op te stellen en dus te zorgen voor een betere kennisgeving van de schuldeisers • de versterking van de rol van de cijferspecialisten • maatregelen om een einde te maken aan de bedrieglijke en ongepaste aanvragen, de verbetering van de bescherming van de schuldeisers, inzonderheid van de werknemers • de verschillende mogelijkheden van gerechtelijke reorganisatie, met aandacht voor een aantal praktische problemen • de differentiatie tussen de categorieën van schuldeisers • de uitbreiding van het systeem van opschorting tot de partner, expartner,... zoals voorzien door de faillissementswet • de gerechtsmandataris in en buiten de gerechtelijke reorganisatie • de situatie van de vrije beroepen in de WCO • het collectief akkoord in de praktijk Sessie 16. Het belang én het gevaar van boilerplate provisions (de varia bepalingen die zich klassiek achteraan in een overeenkomst bevinden) (meester Arne Gutermann) • De klassieke boilerplate bepalingen: overmacht, splitsbaarheid van de overeenkomst, volledige overeenkomst, geen impliciete afstand van recht, geen overdraagbaarheid, beëindiging bij controle-wijziging, beëindiging bij faillissement, enz.

De belangrijke gevaren verbonden aan deze bepalingen, die te vaak van ondergeschikt belang geacht worden en/of op het einde van de opstelling van de overeenkomst er nog even snel, als het ware achteloos, aan toegevoegd worden, want dit is ‘standaard’. De verrassende en dikwijls ongewilde gevolgen bij een verkeerd gebruik.

Elektronische handtekeningen: een stand van zaken na de EU Verordening 910/2014

13.00 u. 14.00 u.

rond 17.30 u.

einde van de tweede Juristendag

PROGRAMMA DONDERDAG 27 AUGUSTUS 2015 vanaf 09.00 u. 09.30 u.

onthaalkoffie en registratie van de deelnemers aan sessie 17 of sessie 18 start van sessie 17 of sessie 18

Sessie 17. Statutaire preventie van conflicten en patstellingen in de raad van bestuur (prof. dr. Philippe Ernst en meester Juan Alleman) • Oneven aantal bestuurders • Doorslaggevende stem van voorzitter • Mogelijkheid tot toekenning meervoudig stemrecht? • Doorverschuiving bevoegdheid naar algemene vergadering bij blijvende onenigheid: beperkte mogelijkheid Sessie 18. Contracteren met de overheid: actuele knelpunten (de heer Constant De Koninck) Volgende knelpunten in het overheidsopdrachtenrecht worden middels recente rechterlijke uitspraken concreet toegelicht: • problematiek van onregelmatige offertes • abnormale eenheids- of totale prijzen • mag aanbestedende overheid afzien van het sluiten van een overheidsopdrachten? Problematiek intrekking gunningsbeslissing • aanwending van de onderhandelingsprocedure • evaluatie van offertes • aanwending van (sub)gunningscriteria • aanwenden van selectie- als gunningscriteria • motiveringsplicht • correcte ondertekening van offertes • ontbreken van stukken • verbetering van fouten in offertes

Sessie 21. Collectief ontslag en sluiting van onderneming (meester Maarten Simon) • Toepassingsgebied van de wetgeving collectief ontslag - verschillende concepten per wetgeving - begrip onderneming, plaatselijke eenheid, afdeling - spreiden van ontslagen in de tijd • Activerend beleid: ervaringen uit de praktijk - tewerkstellingscellen en outplacement - inschakelingsvergoeding • Sociale plannen na het eenheidsstatuut - discriminatieproblematiek in het kader van een sociaal plan - nieuwe parafiscale behandeling van aanvulling op werkloosheid - nieuwe regeling brugpensioen/SWT Sessie 22. Actualia beslag en executierecht (meester Bart Volders en de heer Kris Slabbaert) • Revindicatievordering, beslag tot terugvordering en sekwester - nieuwe bevoegdheid Vrederechter bij sekwester? - revindicatievorderingen: bewijs van eigendom en schorsende werking? - de uitvoerbaarheid bij voorraad van revindicatievonnissen? - beslag tot terugvordering: nut en wanneer te gebruiken? • Grensoverschrijdend beslagrecht en Europese Verordening Bewarend Bankbeslag nr. 655/2014 - (bewarende) beslagmaatregelen op grond van een buitenlandse rechterlijke beslissing of authentieke akte: noodzaak aan een voorafgaand exequatur of niet; wat met buitenlandse rechtelijke beslissingen die uitvoerbaar zijn bij voorraad; impact van de nieuwe Brussel Ibis-verordening; - in welke gevallen kan de Europese Verordening Bewarend Bankbeslag toepassing krijgen; - hoe een Europees (bewarend) Bankbeslag aanvragen; hoe een Europees (bewarend) Bankbeslag betwisten? 15.30 u.

11.00 u. 11.30 u.

pauze en registratie van de deelnemers aan sessie 19 of sessie 20 start van sessie 19 of sessie 20

Sessie 19. Oplossing van bestaande conflicten binnen de raad van bestuur (prof. dr. Philippe Ernst en meester Juan Alleman) • Oplossing van verlammende onenigheid binnen raad van bestuur: zachte maatregelen vs. harde actie - bemiddeling en mediatie: voor- en nadelen - consultatie van algemene vergadering - kort geding in vennootschapszaken: aanstelling lasthebber ad hoc of voorlopig bewindvoerder met oog op overnemen bestuurstaken • Wat met functionerende raad van bestuur die belang van de vennootschap (of minderheidsaandeelhouder) negeert? - ontslag raad van bestuur - vordering tot schorsing beslissingen raad van bestuur - kort geding in vennootschapszaken: belangrijk is de vraag naar het belang van de vennootschap • En als het stof is gaan liggen? - ontslag bestuurder - actio mandati - vernietiging besluiten raad van bestuur: analogie met de regeling van vernietiging besluiten algemene vergadering niet langer een evidentie. Sessie 20. E-commerce. Cookies, privacy, elektronische handtekeningen en betalingen: een stand van zaken (meester Ruben Roex) • Cookies: verschillende types, onderscheiden juridische aanpak? - de toestemmingsvereiste, haar modaliteiten en uitzonderingen - omzetting van de Europese opt-in: de onderscheiden aanpak in de omringende lidstaten • Privacy – gegevensbescherming: - enkele essentiële aspecten van de privacy policy - kennisgevingsverplichtingen

broodjesbuffet en registratie van de deelnemers aan sessie 21 of sessie 22 start van sessie 21 of sessie 22

16.00 u.

pauze en registratie van de deelnemers aan sessie 23 of sessie 24 start van sessie 23 of sessie 24

Sessie 23. Conventionele overgang van onderneming (meester Nicholas Thoelen) • Wanneer is er sprake van een overgang van onderneming of van een bedrijfsgedeelte? - volstaat het dat een activiteit wordt overgedragen of is er meer vereist? - kan van een bedrijfsoverdracht sprake zijn binnen vennootschappen van dezelfde groep? - is de regeling van de CAO nr. 32bis ook van toepassing op activiteitsoverdrachten van de private naar de publieke sector en omgekeerd? • Wat zijn de concrete gevolgen van een overgang van onderneming op de relatie tussen werkgever en werknemer? - welke invloed heeft de overgang op de arbeidsovereenkomst, het arbeidsreglement, bedrijfsgebruiken, CAO’s, …? - moet de overnemer per definitie de rechten van de overgedragen werknemers respecteren of beschikt hij over meer bewegingsruimte? Sessie 24. Financiële producten: verkoop op afstand en marktpraktijken (meester Jürgen Egger) • Elektronische handel: verkoop op afstand van financiële producten (cf. Richtlijn 2011/83) • Marktpraktijken: courante praktijken i.v.m. financiële producten in het licht van het Wetboek van Economisch Recht (marktpraktijken en consumentenbescherming) rond 17.30 u.

einde van de derde Juristendag


De achtste editie van de Juristendagen van M&D Seminars, die dit jaar opnieuw georganiseerd wordt in samenwerking met De Juristenkrant, combineert traditiegetrouw juridische bijscholing met een zomerse ontspannen sfeer. In rustig gelegen, aantrekkelijke locaties worden gedurende drie dagen vierentwintig opleidingen gegeven door ervaren praktijkjuristen, waarbij telkens een ruime mogelijkheid tot vraagstelling wordt voorzien. De formule van deze Juristendagen is uitermate flexibel: elke deelnemer kan voor een forfaitaire basisprijs vier sessies naar keuze volgen in Oost-Vlaanderen, VlaamsBrabant of Antwerpen en kan zich telkens bijkomend inschrijven voor twee of meerdere sessies naar keuze. In totaal kan een deelnemer dus twaalf sessies volgen, gespreid over de drie Juristendagen. De rode draad van de uiteenzettingen is dit jaar vennootschapsrecht, handelsrecht en in beperkte mate arbeidsrecht.

PROGRAMMA DINSDAG 25 AUGUSTUS 2015 vanaf 09.00 u. 09.30 u.

onthaalkoffie en registratie van de deelnemers aan sessie 1 of sessie 2 start van sessie 1 of sessie 2

Sessie 1. Vennootschapskapitaal en schuldeisers (prof. dr. Diederik Bruloot) • Kapitaalvorming (o.m.) - financieel plan en oprichtersaansprakelijkheid: toegenomen risico’s? - minutenkredieten bij oprichting en kapitaalverhoging - inbreng in natura: de alternatieve route • Kapitaalbehoud (o.m.) - interim-dividenden en tussentijdse winstuitkeringen: laatste ontwikkelingen en juridische aandachtspunten - financial assistance (art. 629 W.Venn.): recente rechtspraak - uitbreiding verzetsrecht schuldeisers i.g.v. kapitaalvermindering, fusie en splitsing • Toekomstige ontwikkelingen op Europees en op Belgisch niveau Sessie 2. Niet-concurrentie bij overdracht van onderneming (handelszaak of aandelen) (de heer Eric Dursin) • Overdracht van een handelszaak - situatie waarbij er geen niet-concurrentiebeding is voorzien in de overeenkomst - situatie waarbij er wel een niet-concurrentiebeding is voorzien in de overeenkomst • Overdracht van aandelen - situatie waarbij er geen niet-concurrentiebeding is voorzien in de overeenkomst - situatie waarbij er wel een niet-concurrentiebeding is voorzien in de overeenkomst 11.00 u. 11.30 u.

pauze en registratie van de deelnemers aan sessie 3 of sessie 4 start van sessie 3 of sessie 4

Sessie 3. Over welke rechtsmiddelen beschikt een (minderheids-) aandeelhouder? (meester Rik Galle) • Kort geding en incidenten tijdens het individuele onderzoeksrecht: mogelijkheden • Gerechtelijk sekwester op de boekhouding • Deskundigenonderzoek

• • • •

Alternatieve maatregel : expert-bewaarnemer Voorlopig bewindvoerder of lasthebber ad hoc: rechtsmiddel bij incidenten voor of tijdens de algemene vergadering Gerechtelijk sekwester op aandelen Kort geding maatregelen voorafgaand aan de algemene vergadering: aanwezigheid van derden onder verbeurte van een dwangsom, verbod tot het houden van de algemene vergadering, ... Schorsing / nietigverklaring van besluiten van de algemene vergadering wegens onregelmatigheden

Sessie 4. Distributiecontracten anno 2015 (prof. dr. Filip Tuytschaever en meester Milena Varga) • Wat zijn de belangrijkste kenmerken van de meest frequente distributieformules, waaronder agentuur, alleenverkoop, niet-exclusieve distributie, selectieve distributie en franchising? • Wat zijn de parameters van de keuze van een gepaste distributieformule? • Wat zijn de belangrijkste recente evoluties en actuele knelpunten van het distributierecht voor de praktijkjurist, inclusief onlineverkoop? 13.00 u. 14.00 u.

broodjesbuffet en registratie van de deelnemers aan sessie 5 of sessie 6 start van sessie 5 of sessie 6

Sessie 5. Aansprakelijkheid van (feitelijke) vennootschapsbestuurders, vereffenaars en toezichthouders: strafrechtelijke aspecten (meester Stijn De Meulenaer) • De strafrechtelijke verantwoordelijkheid binnen de rechtspersoon - toerekening - schuld • Rechtspersoon versus natuurlijke persoon: cumul of decumul • Overmacht/dwaling als schulduitsluitingsgrond/verzachtende omstandigheid? • De strafrechtelijke verantwoordelijkheid na bedrijfsovername Sessie 6. Niet-concurrentie en handelstussenpersonen (meester Koen De Bock) • De wettelijke regeling inzake handelsvertegenwoordigers • De wettelijke regeling inzake handelsagenten • De overige tussenpersonen (concessiehouder, franchisenemer): geen wettelijke regeling 15.30 u. 16.00 u.

pauze en registratie van de deelnemers aan sessie 7 of sessie 8 start van sessie 7 of sessie 8

Sessie 7. Bestuurdersaansprakelijkheid: een stand van zaken (meester Emmanuel Leroux) • Algemene aansprakelijkheidsgronden • Schending van het WVenn of de statuten • Bijzondere faillissementsaansprakelijkheid • Aansprakelijkheid voor fiscale schulden van de vennootschap • Vorderingsgerechtigden • Kwijting • Verjaring • Aansprakelijkheid van de vereffenaar Sessie 8. Intellectuele eigendomsrechten: capita selecta uit wetgeving en rechtspraak (meester Pieter Callens) Wordt besproken: • wijzigingen en inwerkingtreding Wetboek Economisch Recht; • recente Europese en nationale rechtspraak inzake online auteursrechtelijke inbreuken; • recente Europese en nationale rechtspraak inzake merken (depot ter kwader trouw, bekendheid merk, etc.); • recente nationale rechtspraak inzake beslag inzake namaak + voorstellen tot wetsaanpassing; • de voortgang van het Europees éénheidsoctrooi en ééngemaakt octrooigerecht. rond 17.30 u.

einde van de eerste Juristendag

DE JURISTENDAGEN PROGRAMMA WOENSDAG 26 AUGUSTUS 2015

vanaf 09.00 u. 09.30 u.

onthaalkoffie en registratie van de deelnemers aan sessie 9 of sessie 10 start van sessie 9 of sessie 10

Sessie 9. Geschillenregeling: recente evoluties (meester Jo Roseleth en meester Tom Vanraes) • Ultimum remedium? • Beoordeling van de “gegronde redenen” • Tegenvordering tot gerechtelijke ontbinding? • Verband geschillenregeling en aansprakelijkheidsvordering • Samenloop tussen geschillenregeling en faillissement • Wat met conventionele regelingen in het kader van de prijsbepaling? • Peildatum: welke datum dient in acht genomen te worden? En hoe dient de rechtspraak van het Hof van Cassatie geïnterpreteerd te worden? • Aandachtspunten bij de waardering Sessie 10. Cliënteelbescherming en onrechtmatige mededinging (meester Herman de Bauw) • Afwerving van cliënteel: principes • Bescherming van de cliënteelportefeuille • Bescherming van potentieel cliënteel • Diverse praktijken in het licht van de strijd om cliënteel: - derde-medeplichtigheid aan contractbreuk van andermans klant - gebruik van zakengeheimen van een concurrent - slechtmaking - agressieve handelspraktijken jegens consumenten - misleiding en verwarringstichting - slaafse nabootsing en parasitaire concurrentie - afwerving van personeel - schending van wettelijke normen - belemmering van toegang tot de markt - marktbederf - … • Remedies tegen onrechtmatige klantenafwerving 11.00 u. 11.30 u.

pauze en registratie van de deelnemers aan sessie 11 of sessie 12 start van sessie 11 of sessie 12

Sessie 11. Aandacht voor milieu en ruimtelijke ordening bij de overdracht van een vennootschap (meester Bart de Becker) • Informatieverplichtingen milieu en ruimtelijke ordening • Vergunningssituatie over te dragen onderneming • Regularisatiemogelijkheden • Overdrachtsverplichtingen bodemdecreet • Grondverzetsregeling • Afvalwetgeving • ... Sessie 12. Handelshuurhernieuwing, overdracht van handelshuur en de huur van een Pop-up winkel (meester Luc Linders en meester Astrid Linders) • Procedure huurhernieuwing: - bespreking van recente Cassatierechtspraak - weigeringsgronden - betaling van een uitzettingsvergoeding - quid bij onderhuur? • Overdracht van de handelshuurovereenkomst: - procedure en rechtsgevolgen • Huur van een Pop-up-winkel - is de handelshuurwet van toepassing? - nieuw decreet in de maak! 13.00 u. 14.00 u.

broodjesbuffet en registratie van de deelnemers aan sessie 13 of sessie 14 start van sessie 13 of sessie 14

Sessie 13. Vennootschapsmandaten en managementovereenkomsten (meester Bram Van Dael) • Vennootschapsmandatarissen - sociaal statuut bestuurder, gedelegeerd bestuurder, directiecomitélid, vaste vertegenwoordiger - ontslagbescherming • Het nut van managementovereenkomsten - het principe van de contractuele vrijheid - aanbevelingen inzake de redactie van contractuele bepalingen - regels die gelden na de samenwerking (principes en beperkingen, afwerving van cliënteel, niet-concurrentie…)

Sessie 14. Niet-concurrentie en werknemers (meester Stijn Demeestere) • Bescherming van cliënteel ten aanzien van werknemers tijdens de arbeidsrelatie - zijn voorbereidende concurrentiële handelingen ook verboden? - mag de werknemer tijdens de schorsing van de arbeidsovereenkomst elders of voor eigen rekening soortgelijke activiteiten doen? - in welke omstandigheden is een ontslag om dringende reden gerechtvaardigd? - kan een werknemer aansprakelijk worden gesteld en verplicht worden een schadevergoeding te betalen? - bewijsmogelijkheden? Inzage mailbox? Getuigen? • Bescherming van cliënteel ten aanzien van werknemers na de arbeidsrelatie - kan de voormalige werknemer het verbod worden opgelegd nog verder te werken bij de concurrent? Eventueel onder verbeurte van een dwangsom? - stakingsvordering? - schadevergoeding? • Bescherming van knowhow & geheimen • Draagwijdte van de bescherming ogv art.17,3° Arbeidsovereenkomstenwet 15.30 u. 16.00 u.

pauze en registratie van de deelnemers aan sessie 15 of sessie 16 start van sessie 15 of sessie 16

Sessie 15. WCO: de laatste evoluties (de heer Guy Hermans) Wat is de praktijkervaring wat volgende nieuwigheden betreft? • de verduidelijking van bepaalde concepten • de uitbreiding van het toepassingsveld van de wet tot landbouwers teneinde geen onderscheid te creëren tussen de landbouwvennootschappen en de landbouwers • de verduidelijking van bepaalde procedureregels • de verbetering van de preventie en de opsporing van de ondernemingen in moeilijkheden • de toegang tot de procedure van gerechtelijke reorganisatie • de verbetering van de toegang tot het dossier door een elektronisch dossier op te stellen en dus te zorgen voor een betere kennisgeving van de schuldeisers • de versterking van de rol van de cijferspecialisten • maatregelen om een einde te maken aan de bedrieglijke en ongepaste aanvragen, de verbetering van de bescherming van de schuldeisers, inzonderheid van de werknemers • de verschillende mogelijkheden van gerechtelijke reorganisatie, met aandacht voor een aantal praktische problemen • de differentiatie tussen de categorieën van schuldeisers • de uitbreiding van het systeem van opschorting tot de partner, expartner,... zoals voorzien door de faillissementswet • de gerechtsmandataris in en buiten de gerechtelijke reorganisatie • de situatie van de vrije beroepen in de WCO • het collectief akkoord in de praktijk Sessie 16. Het belang én het gevaar van boilerplate provisions (de varia bepalingen die zich klassiek achteraan in een overeenkomst bevinden) (meester Arne Gutermann) • De klassieke boilerplate bepalingen: overmacht, splitsbaarheid van de overeenkomst, volledige overeenkomst, geen impliciete afstand van recht, geen overdraagbaarheid, beëindiging bij controle-wijziging, beëindiging bij faillissement, enz.

De belangrijke gevaren verbonden aan deze bepalingen, die te vaak van ondergeschikt belang geacht worden en/of op het einde van de opstelling van de overeenkomst er nog even snel, als het ware achteloos, aan toegevoegd worden, want dit is ‘standaard’. De verrassende en dikwijls ongewilde gevolgen bij een verkeerd gebruik.

Elektronische handtekeningen: een stand van zaken na de EU Verordening 910/2014

13.00 u. 14.00 u.

rond 17.30 u.

einde van de tweede Juristendag

PROGRAMMA DONDERDAG 27 AUGUSTUS 2015 vanaf 09.00 u. 09.30 u.

onthaalkoffie en registratie van de deelnemers aan sessie 17 of sessie 18 start van sessie 17 of sessie 18

Sessie 17. Statutaire preventie van conflicten en patstellingen in de raad van bestuur (prof. dr. Philippe Ernst en meester Juan Alleman) • Oneven aantal bestuurders • Doorslaggevende stem van voorzitter • Mogelijkheid tot toekenning meervoudig stemrecht? • Doorverschuiving bevoegdheid naar algemene vergadering bij blijvende onenigheid: beperkte mogelijkheid Sessie 18. Contracteren met de overheid: actuele knelpunten (de heer Constant De Koninck) Volgende knelpunten in het overheidsopdrachtenrecht worden middels recente rechterlijke uitspraken concreet toegelicht: • problematiek van onregelmatige offertes • abnormale eenheids- of totale prijzen • mag aanbestedende overheid afzien van het sluiten van een overheidsopdrachten? Problematiek intrekking gunningsbeslissing • aanwending van de onderhandelingsprocedure • evaluatie van offertes • aanwending van (sub)gunningscriteria • aanwenden van selectie- als gunningscriteria • motiveringsplicht • correcte ondertekening van offertes • ontbreken van stukken • verbetering van fouten in offertes

Sessie 21. Collectief ontslag en sluiting van onderneming (meester Maarten Simon) • Toepassingsgebied van de wetgeving collectief ontslag - verschillende concepten per wetgeving - begrip onderneming, plaatselijke eenheid, afdeling - spreiden van ontslagen in de tijd • Activerend beleid: ervaringen uit de praktijk - tewerkstellingscellen en outplacement - inschakelingsvergoeding • Sociale plannen na het eenheidsstatuut - discriminatieproblematiek in het kader van een sociaal plan - nieuwe parafiscale behandeling van aanvulling op werkloosheid - nieuwe regeling brugpensioen/SWT Sessie 22. Actualia beslag en executierecht (meester Bart Volders en de heer Kris Slabbaert) • Revindicatievordering, beslag tot terugvordering en sekwester - nieuwe bevoegdheid Vrederechter bij sekwester? - revindicatievorderingen: bewijs van eigendom en schorsende werking? - de uitvoerbaarheid bij voorraad van revindicatievonnissen? - beslag tot terugvordering: nut en wanneer te gebruiken? • Grensoverschrijdend beslagrecht en Europese Verordening Bewarend Bankbeslag nr. 655/2014 - (bewarende) beslagmaatregelen op grond van een buitenlandse rechterlijke beslissing of authentieke akte: noodzaak aan een voorafgaand exequatur of niet; wat met buitenlandse rechtelijke beslissingen die uitvoerbaar zijn bij voorraad; impact van de nieuwe Brussel Ibis-verordening; - in welke gevallen kan de Europese Verordening Bewarend Bankbeslag toepassing krijgen; - hoe een Europees (bewarend) Bankbeslag aanvragen; hoe een Europees (bewarend) Bankbeslag betwisten? 15.30 u.

11.00 u. 11.30 u.

pauze en registratie van de deelnemers aan sessie 19 of sessie 20 start van sessie 19 of sessie 20

Sessie 19. Oplossing van bestaande conflicten binnen de raad van bestuur (prof. dr. Philippe Ernst en meester Juan Alleman) • Oplossing van verlammende onenigheid binnen raad van bestuur: zachte maatregelen vs. harde actie - bemiddeling en mediatie: voor- en nadelen - consultatie van algemene vergadering - kort geding in vennootschapszaken: aanstelling lasthebber ad hoc of voorlopig bewindvoerder met oog op overnemen bestuurstaken • Wat met functionerende raad van bestuur die belang van de vennootschap (of minderheidsaandeelhouder) negeert? - ontslag raad van bestuur - vordering tot schorsing beslissingen raad van bestuur - kort geding in vennootschapszaken: belangrijk is de vraag naar het belang van de vennootschap • En als het stof is gaan liggen? - ontslag bestuurder - actio mandati - vernietiging besluiten raad van bestuur: analogie met de regeling van vernietiging besluiten algemene vergadering niet langer een evidentie. Sessie 20. E-commerce. Cookies, privacy, elektronische handtekeningen en betalingen: een stand van zaken (meester Ruben Roex) • Cookies: verschillende types, onderscheiden juridische aanpak? - de toestemmingsvereiste, haar modaliteiten en uitzonderingen - omzetting van de Europese opt-in: de onderscheiden aanpak in de omringende lidstaten • Privacy – gegevensbescherming: - enkele essentiële aspecten van de privacy policy - kennisgevingsverplichtingen

broodjesbuffet en registratie van de deelnemers aan sessie 21 of sessie 22 start van sessie 21 of sessie 22

16.00 u.

pauze en registratie van de deelnemers aan sessie 23 of sessie 24 start van sessie 23 of sessie 24

Sessie 23. Conventionele overgang van onderneming (meester Nicholas Thoelen) • Wanneer is er sprake van een overgang van onderneming of van een bedrijfsgedeelte? - volstaat het dat een activiteit wordt overgedragen of is er meer vereist? - kan van een bedrijfsoverdracht sprake zijn binnen vennootschappen van dezelfde groep? - is de regeling van de CAO nr. 32bis ook van toepassing op activiteitsoverdrachten van de private naar de publieke sector en omgekeerd? • Wat zijn de concrete gevolgen van een overgang van onderneming op de relatie tussen werkgever en werknemer? - welke invloed heeft de overgang op de arbeidsovereenkomst, het arbeidsreglement, bedrijfsgebruiken, CAO’s, …? - moet de overnemer per definitie de rechten van de overgedragen werknemers respecteren of beschikt hij over meer bewegingsruimte? Sessie 24. Financiële producten: verkoop op afstand en marktpraktijken (meester Jürgen Egger) • Elektronische handel: verkoop op afstand van financiële producten (cf. Richtlijn 2011/83) • Marktpraktijken: courante praktijken i.v.m. financiële producten in het licht van het Wetboek van Economisch Recht (marktpraktijken en consumentenbescherming) rond 17.30 u.

einde van de derde Juristendag


JURISTENDAGEN DINSDAG 25, WOENSDAG 26 EN DONDERDAG 27 AUGUSTUS 2015

SPREKERS prof. dr. Diederik Bruloot docent Instituut Financieel Recht UGent

meester Jo Roseleth advocaat-vennoot Sherpa Law

de heer Eric Dursin raadsheer in het hof van beroep te Gent

meester Tom Vanraes advocaat-vennoot Sherpa Law

meester Rik Galle counsel Laga

meester Herman De Bauw advocaat-vennoot Eubelius

prof. dr. Filip Tuytschaever advocaat-vennoot contrast prof. mededingingsrecht VUB

meester Bart De Becker advocaat-vennoot Lexeco (Kortrijk)

meester Milena Varga advocaat contrast meester Stijn De Meulenaer advocaat-vennoot Everest Advocaten executive professor AMS (UA) docent Vives

meester Luc Linders advocaat-vennoot Monard-D’Hulst meester Astrid Linders advocaat Monard-D’Hulst meester Bram Van Dael advocaat Claeys & Engels (Gent)

meester Koen De Bock advocaat-vennoot De Bock & Baluwé Advocaten

meester Stijn Demeestere advocaat-vennoot Laga

meester Emmanuel Leroux advocaat-vennoot Laga

de heer Guy Hermans rechter in de rechtbank van koophandel te Tongeren

meester Pieter Callens advocaat Eubelius

prof. dr. Philippe Ernst advocaat HVG Advocaten docent UA en HUBrussel meester Juan Alleman advocaat HVG Advocaten de heer Constant De Koninck eerste auditeur bij het Rekenhof

• •

POSTCODE

GEMEENTE

E-MAIL

meester Bart Volders advocaat Stibbe

FACTURATIEADRES:

meester Nicholas Thoelen counsel Claeys & Engels (Antwerpen & Hasselt) meester Jürgen Egger advocaat-vennoot Laga

advocaten, bedrijfsjuristen, notarissen, magistraten accountants, belastingconsulenten, bedrijfsrevisoren, fiscalisten bestuurders, financiële en algemene directies met grondige voorkennis

Voor deelname aan vier sessies naar keuze (ongeacht op 25, 26 of 27 augustus met minstens 2 sessies per dag) inclusief documentatie, broodjesbuffet en koffie-frisdranken: • €330 (excl. 21% btw) • €310 (excl. 21% btw) voor abonnees (op persoonlijke naam!) van De Juristenkrant Per twee bijkomende sessies (ongeacht op 25, 26 of 27 augustus met minstens 2 sessies per dag) inclusief documentatie, broodjesbuffet en koffie-frisdranken: • €170 (excl. 21% btw) • €160 (excl. 21% btw) voor abonnees (op persoonlijke naam!) van De Juristenkrant

ABONNEMENT M&D = 25% KORTING

=> Alle info op www.mdseminars.be binnen de rubriek KORTING

SUBSIDIEMAATREGEL KMO-PORTEFEUILLE

DONDERDAG 27 AUGUSTUS 2015 in het Kasteel van Brasschaat (Brasschaat/Antwerpen)

STRAAT

❏ is op persoonlijke naam abonnee op De Juristenkrant ❏ is geen abonnee op De Juristenkrant

de heer Kris Slabbaert kandidaat-gerechtsdeurwaarder te Antwerpen

De aanvraag moet ten laatste 14 dagen na aanvang van de opleiding ingediend worden! Het bedrag exclusief btw, cateringkosten en cursusmateriaal komt in aanmerking. Gelieve in ieder geval te wachten tot u een factuur heeft ontvangen om KMOportefeuille aan te vragen, zodat u voor het juiste bedrag subsidie kan aanvragen. Zo vermijdt u het risico dat uw aanvraag door M&D Seminars zal geweigerd worden, wegens niet-conform met de nieuwe richtlijnen vanaf 1 januari 2013! De factuur wordt u samen met de bevestiging van inschrijving bezorgd per mail. Erkenningsnummer KMO-portefeuille: DV.O215472 => Alle info op www.mdseminars.be binnen de rubriek KORTING

AANWEZIGHEIDSATTEST

De aanvraag gebeurt op het einde van de opleiding. Orde van Vlaamse Balies: 3 juridische punten per twee sessies Nationale Kamer van Notarissen: aanvraag ingediend voor 1,5 uren voor de sessies 1, 2, 3, 4, 5, 7, 9, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 19, 20, 22 IBR/BIBF/BIV: 1,5 uren per sessie IAB-B0306/2013-01: 1,5 uren per sessie FSMA: 1,5 punten voor tussenpersonen bank en beleggingen voor de sessies 4, 20, 24

In samenwerking met:

ONDERNEMINGSNUMMER

meester Maarten Simon advocaat Kwint

DEELNAMEPRIJS

WOENSDAG 26 AUGUSTUS 2015 in de Faculty Club (Leuven/Vlaams-Brabant)

BEDRIJF

TEL.

DOELGROEP •

VOORNAAM

FUNCTIE

meester Ruben Roex advocaat time.lex

meester Arne Gutermann advocaat-vennoot Baker & McKenzie

DINSDAG 25 AUGUSTUS 2015 in De Lozen Boer (Lochristi/Oost-Vlaanderen)

NAAM

FAX

NR. ABONNEMENT M&D (graag invullen indien van toepassing)

BEDRIJF

BTW-NUMMER

EMAIL STRAAT POSTCODE

GEMEENTE

schrijft in voor volgende sessies van ‘De Juristendagen’ en betaalt na ontvangst factuur Duid vier, zes, acht, tien of twaalf sessies aan die niet op hetzelfde uur plaatsvinden! (ongeacht op 25, 26 of 27 augustus met minstens twee sessies per dag)

DINSDAG 25 AUGUSTUS 2015 IN DE LOZEN BOER (LOCHRISTI/OOST-VLAANDEREN) ❏ Sessie 1. Vennootschapskapitaal en schuldeisers OF ❏ Sessie 2. Niet-concurrentie bij overdracht van onderneming (handelszaak of aandelen) ❏ Sessie 3. Over welke rechtsmiddelen beschikt een (minderheids-)aandeelhouder? OF ❏ Sessie 4. Distributiecontracten anno 2015 ❏ Sessie 5. Aansprakelijkheid van (feitelijke) vennootschapsbestuurders, vereffenaars en toezichthouders: strafrechtelijke aspecten OF ❏ Sessie 6. Niet-concurrentie en handelstussenpersonen ❏ Sessie 7. Bestuurdersaansprakelijkheid: een stand van zaken OF ❏ Sessie 8. Intellectuele eigendomsrechten: capita selecta uit wetgeving en rechtspraak WOENSDAG 26 AUGUSTUS 2015 IN DE FACULTY CLUB (LEUVEN/VLAAMS-BRABANT) ❏ Sessie 9. Geschillenregeling: recente evoluties OF ❏ Sessie 10. Cliënteelbescherming en onrechtmatige mededinging ❏ Sessie 11. Aandacht voor milieu en ruimtelijke ordening bij de overdracht van een vennootschap OF ❏ Sessie 12. Handelshuurhernieuwing, overdracht van handelshuur en de huur van een Pop-up winkel ❏ Sessie 13. Vennootschapsmandaten en managementovereenkomsten OF ❏ Sessie 14. Niet-concurrentie en werknemers ❏ Sessie 15. WCO: de laatste evoluties OF ❏ Sessie 16. Het belang én het gevaar van boilerplate provisions (de varia bepalingen die zich klassiek achteraan in een overeenkomst bevinden) DONDERDAG 27 AUGUSTUS 2015 IN HET KASTEEL VAN BRASSCHAAT (BRASSCHAAT/ANTWERPEN) ❏ Sessie 17. Statutaire preventie van conflicten en patstellingen in de raad van bestuur OF ❏ Sessie 18. Contracteren met de overheid: actuele knelpunten ❏ Sessie 19. Oplossing van bestaande conflicten binnen de raad van bestuur OF ❏ Sessie 20. E-commerce. Cookies, privacy, elektronische handtekeningen en betalingen: een stand van zaken ❏ Sessie 21. Collectief ontslag en sluiting van onderneming OF ❏ Sessie 22. Actualia beslag en executierecht ❏ Sessie 23. Conventionele overgang van onderneming OF ❏ Sessie 24. Financiële producten: verkoop op afstand en marktpraktijken HANDTEKENING ______________________________ “Uw adresgegevens worden door ons in een bestand opgenomen, zodat wij u op de hoogte kunnen houden van onze opleidingen. Overeenkomstig de Wet tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer ten opzichte van de verwerking van persoonsgegevens van 8.12.1992 heeft u het recht op inzage en correctie van de door ons bewaarde informatie.”

! Enkel schriftelijke annulatie wordt aanvaard (per brief - per fax) tot 2 weken voor de opleiding ! Nadien blijft het volledige inschrijvingsgeld verschuldigd. Het is toegelaten een ingeschreven deelnemer door een andere persoon te vervangen. Terugsturen of faxen naar: M&D Seminars, Eikelstraat 38, 9840 De Pinte • Tel.: 09-224 31 46 • Fax: 09-225 32 17 • E-mail: info@mdseminars.be

DE JURISTEN DAGEN DINSDAG 25 AUGUSTUS 2015 IN DE LOZEN BOER (Lochristi/Oost-Vlaanderen) WOENSDAG 26 AUGUSTUS 2015 IN DE FACULTY CLUB (Leuven/Vlaams-Brabant) DONDERDAG 27 AUGUSTUS 2015 IN HET KASTEEL VAN BRASSCHAAT (Brasschaat/Antwerpen)

www.juristendagen.be

ABONNEES van De Juristenkrant genieten van een GUNSTTARIEF! Elke deelnemer die GEEN ABONNEMENT heeft op De Juristenkrant krijgt van oktober 2015 tot eind december 2015 gratis De Juristenkrant (6 nummers) toegestuurd !


›› VERVOLG STUDIEMIDDAG WOENSDAG 8 JULI 2015 Deelnameprijs ❯ ❯

€210 (excl. 21% btw) inclusief documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffie-frisdranken. €285 (excl. 21% btw) inclusief het boek 'Nieuwe Erfbelasting in de Vlaamse Codex Fiscaliteit' (van J. Ruysseveldt ter waarde van €95), documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffie-frisdranken. €30 (excl. 21% btw) supplement voor een uitgeprinte versie van de documentatie.

Aanwezigheidsattest

De aanvraag gebeurt op het einde van de opleiding. Orde van Vlaamse Balies: 4 juridische punten Nationale Kamer van Notarissen: 3 uren FSMA: 4 punten voor tussenpersonen bank en beleggingen BIV/BIBF/IBR: 4 uren IAB-B0306/2013-01: 3,5 uren

INSCHRIJVINGSFORMULIER DE LEUVENSE WETSDAGEN 2015 NAAM

VOORNAAM

FUNCTIE

BEDRIJF

Bijlage - Insert M&D Seminars bij Ad Rem - juni 2015

ONDERNEMINGSNUMMER STRAAT POSTCODE

GEMEENTE

E-MAIL TEL.

FAX

NR. ABONNEMENT M&D (graag invullen indien van toepassing) FACTURATIEADRES:

STUDIEMIDDAG (10.30-15.00 UUR)

DONDERDAG 9 JULI 2015 | FACULTY CLUB - LEUVEN

BEDRIJF

STRAAT POSTCODE

Actualia ontslagrecht Sprekers

vanaf 10.00 u.

meester Ann Witters advocaat-vennoot Claeys & Engels (Antwerpen)

10.30 u.

Doelgroep

rond 12.00 u. 13.00 u.

- advocaten, magistraten, bedrijfsjuristen, medewerkers van sociale secretariaten - personeelsverantwoordelijken, financiële directies en algemene directies met goede vooropleiding

Deelnameprijs ❯

€210 (excl. 21% btw) inclusief documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffie-frisdranken. €530 (excl. 21% btw) inclusief het ‘Praktijkboek ontslag 2015 van Claeys & Engels’ (uitgave Kluwer ter waarde van €463,78), documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffie-frisdranken. €30 (excl. 21% btw) supplement voor een uitgeprinte versie van de documentatie.

Aanwezigheidsattest

De aanvraag gebeurt op het einde van de opleiding. Orde van Vlaamse Balies: 4 juridische punten BIV/BIBF/IBR:4 uren IAB-B0306/2013-01: 3,5 uren

registratie van de deelnemers start van de uiteenzetting (deel 1) broodjesbuffet start van de uiteenzetting (deel 2)

Wordt behandeld: • De regelgeving inzake SWT : stand van zaken en update • Laatste evoluties inzake het ontslag van beschermde werknemers • Het ontslag om dringende reden: wanneer, door wie en ten aanzien van welk adres? • Opname van werkgeversbijdragen pensioenplan in de berekeningsbasis van de opzeggingsvergoeding? Of storting ten voordele van de ontslagen werknemer in het pensioenplan? Of twee keer betalen? • Opzegvergoeding in geval van ontslag tijdens periode van gedeeltelijke tewerkstelling: het Grondwettelijk Hof preciseert • Vergoeding betaalt in het kader van een niet-concurrentieovereenkomst gesloten buiten de arbeidsovereenkomst: loon onderworpen aan RSZ of toch niet? • Eenheidsstatuut - verduidelijkingen betreffende de nieuwe opzeggingstermijnen: - verkorte opzeggingstermijn bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd; - de opzeggingstermijn die moet wordt nageleefd ingeval van ontslagname door de bediende die al in dienst was voor 1 januari 2014 - het lot van de opzeggingsclausule na de wet van 26 december 2013 • Discriminatieverbod: wat met ontslag wegens ziekte of zwaarlijvigheid? • De uitwinningsvergoeding van de handelsvertegenwoordiger: juridische voorwaarden verfijnd • Verschil in behandeling tussen arbeiders en bedienden op het vlak van willekeurig ontslag: discriminatie rond 14.30 u.

GEMEENTE

schrijft in voor de volgende Leuvense Wetsdag(en) en betaalt na ontvangst factuur.  2 JULI 2015: BEGUNSTIGING BIJ LEVENSVERZEKERING: 25 ACTUELE VRAGEN WAAROP U HET ANTWOORD MOET KENNEN! – FACULTY CLUB, LEUVEN  met een uitgeprinte versie van de documentatie

Programma

meester Bart Vanschoebeke advocaat-vennoot Claeys & Engels (Gent)

BTW-NUMMER

EMAIL

laatste mogelijkheid tot vraagstelling, dessertenbuffet en einde van de studiemiddag

 3 JULI 2015: M&A ANNO 2015: 7 VALUE DRIVERS IN OVERNAMECONTRACTEN – FACULTY CLUB, LEUVEN  zonder boek  met boek ‘Modellen voor het vennootschapsleven 2014’  met een uitgeprinte versie van de documentatie  7 JULI 2015: DE NIEUWE OMGEVINGSVERGUNNING: KLAAR VOOR DE START – FACULTY CLUB, LEUVEN  sessie 1. De Omgevingsvergunningsprocedure grondig bekeken  sessie 2. Handhaving van de Omgevingsvergunning  beide sessies  met een uitgeprinte versie van de documentatie  8 JULI 2015: OMZETTING VAN VRUCHTGEBRUIK TOEPASSEN VANAF 25 JANUARI 2015 – FACULTY CLUB, LEUVEN  zonder boek  met boek ‘Nieuwe Erfbelasting in de Vlaamse Codex Fiscaliteit’  met een uitgeprinte versie van de documentatie  9 JULI 2015: ACTUALIA ONTSLAGRECHT – FACULTY CLUB, LEUVEN  zonder boek  met ‘Praktijkboek ontslag 2015 van Claeys & Engels’  met een uitgeprinte versie van de documentatie HANDTEKENING ________________________ ‹ ABONNEMENT M&D Als u een abonnement neemt bij M&D Seminars, geniet u van een aanzienlijke korting!

2015

DE LEUVENSE WETSDAGEN

> ALLE INFO OP WWW.MDSEMINARS.BE BINNEN DE RUBRIEK KORTING ‹ SUBSIDIEMAATREGEL KMO-PORTEFEUILLE De aanvraag moet ten laatste 14 dagen na aanvang van de opleiding ingediend worden! Het bedrag exclusief btw, cateringkosten en cursusmateriaal komt in aanmerking. Gelieve in ieder geval te wachten tot u een factuur heeft ontvangen om KMO-portefeuille aan te vragen, zodat u voor het juiste bedrag subsidie kan aanvragen. Zo vermijdt u het risico dat uw aanvraag door M&D Seminars zal geweigerd worden, wegens niet-conform met de nieuwe richtlijnen vanaf 1 januari 2013! Erkenningsnummer: DV.O215472 > ALLE INFO OP WWW.MDSEMINARS.BE BINNEN DE RUBRIEK KORTING “Uw adresgegevens worden door ons in een bestand opgenomen, zodat wij u op de hoogte kunnen houden van onze opleidingen. Overeenkomstig de Wet tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer ten opzichte van de verwerking van persoonsgegevens van 8.12.1992 heeft u het recht op inzage en correctie van de door ons bewaarde informatie.”

! Enkel schriftelijke annulatie wordt aanvaard (per brief - per fax) tot 2 weken voor de opleiding ! Nadien blijft het volledige inschrijvingsgeld verschuldigd. Het is toegelaten een ingeschreven deelnemer door een andere persoon te vervangen. Terugsturen of faxen naar: M&D Seminars, Eikelstraat 38, 9840 De Pinte Tel.: 09-224 31 46 • Fax: 09-225 32 17 • E-mail: info@mdseminars.be

DONDERDAG 2 JULI, VRIJDAGMIDDAG 3 JULI, DINSDAG 7 JULI , WOENSDAGMIDDAG 8 JULI EN DONDERDAGMIDDAG 9 JULI 2015 FACULTY CLUB - LEUVEN


Studiedag

Studiemiddag (10.30-15.00 uur)

DonDerDag 2 juli 2015 | Faculty club - leuven

vrijDag 3 juli 2015 | Faculty club - leuven

Begunstiging bij levensverzekering: 25 actuele vragen waarop u het antwoord moet kennen!

M&A anno 2015: 7 value drivers in overnamecontracten

- advocaten, bedrijfsjuristen, notarissen, magistraten - bestuurders, financiële en algemene directies met grondige voorkennis - ondernemers uit de vastgoedsector

vanaf 09.30 u. 10.00 u.

Spreker

de heer Paul Van Eesbeeck juridisch adviseur vennoot Vereycken & Vereycken Legal

Doelgroep

- advocaten, notarissen, magistraten, bedrijfsjuristen - verzekerings- en pensioenadviseurs - accountants, bedrijfsrevisoren, belastingconsulenten, boekhouders/ fiscalisten

Deelnameprijs �

€295 (excl. 21% btw) inclusief documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffiefrisdranken. €30 (excl. 21% btw) supplement voor een uitgeprinte versie van de documentatie.

Aanwezigheidsattest

De aanvraag gebeurt op het einde van de opleiding. FSMA: 6 punten voor verzekeringstussenpersonen Orde van Vlaamse Balies: 6 juridische punten Nationale Kamer van Notarissen: 5 uren BIV/BIBF/IBR: 7 uren IAB-B0306/2013-01: 6 uren

registratie van de deelnemers start van de uiteenzetting (pauze rond 11.30 u.)

1. Wat zijn respectievelijk de rechten van de verzekeringnemer, van de verzekerde en van de begunstigde? 2. Kan een begunstigde een kapitaal levensverzekering in ontvangst nemen en parallel de nalatenschap verwerpen? 3. Heeft beslag door een schuldeiser impact wat de uitkering aan de begunstigde betreft? 4. Sinds 1 juli 2012 komt het overlijdenskapitaal pas vrij als aangetoond wordt dat de overledene en de begunstigden geen sociale en fiscale schulden hebben of dat die inmiddels aangezuiverd zijn. In welke gevallen geldt die regel niet? 5. In de praktijk wordt vaak een ‘cascade’ van begunstigden aangeduid: wat zijn hier de addertjes onder het gras? 6. Wat is het belangrijk onderscheid tussen nominatief versus generiek aangeduide begunstigden? 7. Blijft een nominatief aangeduide echtgenoot ook begunstigde na echtscheiding en gebeurlijk hertrouwen? 8. Wat zijn de verschillen tussen de burgerrechtelijke figuur van de plaatsvervulling en de verzekeringsrechtelijke figuur van de plaatsvervulling ? 9. Hoe gebeurt de verdeling als er meerdere begunstigden zijn (bvb. echtgenoot en kinderen als begunstigden)? 10. Kan de begunstigingsclausule in een levensverzekering gewijzigd worden via testament? 11. Hoe wordt de figuur van de inkorting toegepast op levensverzekeringen (cf. recent herschreven verzekeringswetgeving)? 12. Hoe wordt de figuur van de inbreng toegepast op levensverzekeringen? 13. Wat behelst de figuur van de overdracht van rechten en wat zijn de modaliteiten en het nut ervan? 13.15 u. 14.00 u.

broodjesbuffet start van de uiteenzetting (pauze rond 15.30 u.)

14. Kan er in het kader van een levensverzekering een last voor de begunstigde gekoppeld worden aan de begunstigingstoewijzing? 15. Wordt de begunstigde op de hoogte gebracht dat hij begunstigde is of, in geval van wijziging van de begunstigde, dat hij niet langer begunstigde is? 16. Kan de echtgenoot zomaar genegeerd worden in de begunstigingsclausule? 17. Begunstiging ‘de wettelijke erfgenamen’ versus ‘de nalatenschap’: what’s in a name (cf. herschreven verzekeringswetgeving die aanleiding geeft tot misverstanden)? 18. Welke problemen moet men voorkomen bij nieuw samengestelde gezinnen? 19. Wat zijn de aandachtspunten bij polissen op naam van minderjarigen? 20. Welke zijn de gevolgen van de aanvaarding door de begunstigde en is deze steeds onherroepelijk? Wat is het nut van de aanvaarding? 21. Wat is de impact van artikel 8 W.Succ. inzake de begunstiging bij levensverzekering? 22. Is het mogelijk de polis dermate op te stellen dat er in bepaalde gevallen door de begunstigde geen successierechten maar hooguit schenkingsrechten of zelfs geen van beide belastingen verschuldigd zijn? 23. Wat zijn de specifieke aandachtspunten m.b.t. de begunstigingsclausule in een dodelijkeongevallenverzekering? 24. Wat zijn de specifieke aandachtspunten m.b.t. de begunstigingsclausule in de tweede pensioenpijler? 25. Wat zijn de specifieke aandachtspunten m.b.t. de begunstigingsclausule in de derde pensioenpijler? rond 17.00 u.

mogelijkheid tot vraagstelling

Programma

Sprekers

meester Michael Heene managing associate corporate department Linklaters LLP, Antwerpen meester Tim Vandorpe senior associate corporate department Linklaters LLP, Brussel

Doelgroep

- advocaten, notarissen, bedrijfsjuristen, magistraten - accountants, bedrijfsrevisoren, belastingconsulenten, boekhouders/fiscalisten - financiële en algemene directies met goede vooropleiding

Deelnameprijs �

€195 (excl. 21% btw) inclusief documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffie-frisdranken. €295 (excl. 21% btw) inclusief het boek ‘Modellen voor het vennootschapsleven 2014’ (uitgave Kluwer ter waarde van €164,40), documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffie-frisdranken. €30 (excl. 21% btw) supplement voor een uitgeprinte versie van de documentatie.

vanaf 10.00 u. 10.30 u.

registratie van de deelnemers start van de uiteenzetting (deel 1)

rond 12.00 u. 13.00 u.

broodjesbuffet start van de uiteenzetting (deel 2)

Wordt behandeld: - Algemene inleiding. M&A in 2014 en kijk op 2015. - Value Driver 1. Getting the scope right. carve-outs • aset deal vs. share deal • tegenwerpelijkheid van de transactie - Value Driver 2. Fixing the right price. locked box • closing accounts • earn-out en anti-embarrassment - Value Driver 3. The past is the past. due diligence • verklaringen en waarborgen • specific indemnities - Value Driver 4. Getting your money back. escrow-rekeningen • claim procedures • third party claims - Value Driver 5. Continued support after closing. migratieplan • transitieplan • transitional services agreements • verdeling van aansprakelijkheid - Value Driver 6. Where does the money come from. vendor loans • financial assistance • asset stripping (AIFM impact) - Value Driver 7. Keep betting on the same horse. herinvestering • aandeelhoudersovereenkomst • exit rechten • governance rechten rond 14.30 u.

laatste mogelijkheid tot vraagstelling, dessertenbuffet en einde van de studiemiddag

Aanwezigheidsattest

€169 (excl. 21% btw) per sessie, inclusief documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffiefrisdranken. €299 (excl. 21% btw) voor beide sessies, inclusief documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffiefrisdranken. €30 (excl. 21% btw) supplement voor een uitgeprinte versie van de documentatie (per sessie).

Aanwezigheidsattest

De aanvraag gebeurt op het einde van de opleiding. Orde van Vlaamse Balies: 4 juridische punten per sessie Nationale Kamer van Notarissen: 3,5 uren per sessie BIV/BIBF/IBR: 4 uren per sessie IAB-B0306/2013-01: 3,5 uren per sessie

• • • •

rond 13.00 u. 13.45 u.

broodjesbuffet en registratie van de deelnemers aan sessie 2 start van de uiteenzetting (pauze rond 15.15 u.)

Sessie 2. Handhaving van de Omgevingsvergunning De vergunningsprocedures milieu en ruimtelijke ordening worden vervangen door één geïntegreerde omgevingsvergunningsprocedure. Er komt echter geen eengemaakte handhaving inzake milieu en ruimtelijke ordening. We krijgen wel vergelijkbare regelgevingen in de VCRO en in de milieuwetgeving. We blikken alvast vooruit naar de toekomstige wijzigingen: • Naast stedenbouwkundige misdrijven komen er ook stedenbouwkundige inbreuken, die alleen nog administratief afgehandeld worden • Naar analogie met milieuhandhaving zullen bouwmisdrijven voortaan ook bestuurlijk gehandhaafd worden (met bestuurlijke geldboeten, opgelegd door nieuwe gewestelijke beboetingsambtenaren, en bestuurlijke maatregelen, met dwangsom) • Het Milieuhandhavingscollege wordt omgevormd tot Handhavingscollege en wordt ook bevoegd voor beroepen tegen bestuurlijke geldboeten inzake stedenbouw Naast een vooruitblik naar de toekomst krijgt u ook een overzicht van de huidige handhavingsregeling inzake leefmilieu, met een overzicht van de rechtspraak van het Miliueuhandhavingscollege rond 17.00 u.

laatste mogelijkheid tot vraagstelling

WoensDag 8 juli 2015 | Faculty club - leuven

Omzetting van vruchtgebruik toepassen vanaf 25 januari 2015 Programma

Studiedag

DinsDag 7 juli 2015 | Faculty club - leuven

De nieuwe omgevingsvergunning: klaar voor de start DEElnEMErS KunnEn ziCH inSCHrijVEn PEr SESSiE

meester Bart De Becker advocaat-vennoot Lexeco (Kortrijk)

Duur Het bijstellen van de omgevingsvergunning Schorsing of opheffing van de omgevingsvergunning Verval en afstand van de omgevingsvergunning Beroep tegen beslissingen in laatste adm. aanleg Meldingen Overgangsmaatregelen Inwerkingtreding

Studiemiddag (10.30-15.00 uur)

De aanvraag gebeurt op het einde van de opleiding. Orde van Vlaamse Balies: 4 juridische punten Nationale Kamer van Notarissen: 3 uren BIV/BIBF/IBR: 4 uren IAB-B0306/2013-01: 3,5 uren

Spreker

Deelnameprijs �

Programma

Doelgroep

Programma vanaf 08.45 u. 09.30 u.

registratie van de deelnemers aan sessie 1 start van de uiteenzetting (pauze rond 11.15 u.)

Sessie 1. De Omgevingsvergunningsprocedure grondig bekeken Omgevingsvergunning • Vergunningsprocedure in eerste administratieve aanleg • Vergunningsprocedure in beroep

Spreker

meester jos ruysseveldt advocaat-vennoot Ruysseveldt prof. Fiscale Hogeschool/HUBrussel

Doelgroep

- advocaten, notarissen, bedrijfsjuristen, magistraten - accountants, belastingconsulenten, bedrijfsrevisoren, fiscalisten - tussenpersonen voor de bemiddeling in bank- en beleggingsdiensten

vanaf 10.00 u. 10.30 u.

registratie van de deelnemers start van de uiteenzetting (deel 1)

rond 12.00 u. 13.00 u.

broodjesbuffet start van de uiteenzetting (deel 2)

Wordt behandeld: • Wat zijn de principes van de omzetting van het vruchtgebruik en welke praktische problemen rijzen er in de praktijk? • Hoe wordt de waarde van het vruchtgebruik nu berekend, welke parameters worden er nu gehanteerd? • Op welke datum wordt de berekening gemaakt? • Tot welk ogenblik behoudt de vruchtgebruiker zijn vruchtgebruik? • Wat als tengevolge de gezondheidstoestand van de vruchtgebruiker de verwachte levensduur manifest lager is dan deze van de tabellen? • Kan deze formule voor andere situaties worden aangewend, zoals bijvoorbeeld de gesplitste aankoop tussen vruchtgebruiker of blote eigenaar of de verkoop met voorbehoud van een levenslang recht? • Wat is de impact van deze nieuwe regelgeving op fiscaal vlak? • Voor welke situaties kunnen de andere waarderingstechnieken (Ledoux, Levie, Schryver) nog best worden aangewend en hoe deze dan best toepassen voor goederen zoals spaartegoeden, effecten, goud, kunstwerken, woonhuizen, gronden e.a.…? rond 14.30 u.

laatste mogelijkheid tot vraagstelling, dessertenbuffet en einde van de studiemiddag


Studiedag

Studiemiddag (10.30-15.00 uur)

DonDerDag 2 juli 2015 | Faculty club - leuven

vrijDag 3 juli 2015 | Faculty club - leuven

Begunstiging bij levensverzekering: 25 actuele vragen waarop u het antwoord moet kennen!

M&A anno 2015: 7 value drivers in overnamecontracten

- advocaten, bedrijfsjuristen, notarissen, magistraten - bestuurders, financiële en algemene directies met grondige voorkennis - ondernemers uit de vastgoedsector

vanaf 09.30 u. 10.00 u.

Spreker

de heer Paul Van Eesbeeck juridisch adviseur vennoot Vereycken & Vereycken Legal

Doelgroep

- advocaten, notarissen, magistraten, bedrijfsjuristen - verzekerings- en pensioenadviseurs - accountants, bedrijfsrevisoren, belastingconsulenten, boekhouders/ fiscalisten

Deelnameprijs �

€295 (excl. 21% btw) inclusief documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffiefrisdranken. €30 (excl. 21% btw) supplement voor een uitgeprinte versie van de documentatie.

Aanwezigheidsattest

De aanvraag gebeurt op het einde van de opleiding. FSMA: 6 punten voor verzekeringstussenpersonen Orde van Vlaamse Balies: 6 juridische punten Nationale Kamer van Notarissen: 5 uren BIV/BIBF/IBR: 7 uren IAB-B0306/2013-01: 6 uren

registratie van de deelnemers start van de uiteenzetting (pauze rond 11.30 u.)

1. Wat zijn respectievelijk de rechten van de verzekeringnemer, van de verzekerde en van de begunstigde? 2. Kan een begunstigde een kapitaal levensverzekering in ontvangst nemen en parallel de nalatenschap verwerpen? 3. Heeft beslag door een schuldeiser impact wat de uitkering aan de begunstigde betreft? 4. Sinds 1 juli 2012 komt het overlijdenskapitaal pas vrij als aangetoond wordt dat de overledene en de begunstigden geen sociale en fiscale schulden hebben of dat die inmiddels aangezuiverd zijn. In welke gevallen geldt die regel niet? 5. In de praktijk wordt vaak een ‘cascade’ van begunstigden aangeduid: wat zijn hier de addertjes onder het gras? 6. Wat is het belangrijk onderscheid tussen nominatief versus generiek aangeduide begunstigden? 7. Blijft een nominatief aangeduide echtgenoot ook begunstigde na echtscheiding en gebeurlijk hertrouwen? 8. Wat zijn de verschillen tussen de burgerrechtelijke figuur van de plaatsvervulling en de verzekeringsrechtelijke figuur van de plaatsvervulling ? 9. Hoe gebeurt de verdeling als er meerdere begunstigden zijn (bvb. echtgenoot en kinderen als begunstigden)? 10. Kan de begunstigingsclausule in een levensverzekering gewijzigd worden via testament? 11. Hoe wordt de figuur van de inkorting toegepast op levensverzekeringen (cf. recent herschreven verzekeringswetgeving)? 12. Hoe wordt de figuur van de inbreng toegepast op levensverzekeringen? 13. Wat behelst de figuur van de overdracht van rechten en wat zijn de modaliteiten en het nut ervan? 13.15 u. 14.00 u.

broodjesbuffet start van de uiteenzetting (pauze rond 15.30 u.)

14. Kan er in het kader van een levensverzekering een last voor de begunstigde gekoppeld worden aan de begunstigingstoewijzing? 15. Wordt de begunstigde op de hoogte gebracht dat hij begunstigde is of, in geval van wijziging van de begunstigde, dat hij niet langer begunstigde is? 16. Kan de echtgenoot zomaar genegeerd worden in de begunstigingsclausule? 17. Begunstiging ‘de wettelijke erfgenamen’ versus ‘de nalatenschap’: what’s in a name (cf. herschreven verzekeringswetgeving die aanleiding geeft tot misverstanden)? 18. Welke problemen moet men voorkomen bij nieuw samengestelde gezinnen? 19. Wat zijn de aandachtspunten bij polissen op naam van minderjarigen? 20. Welke zijn de gevolgen van de aanvaarding door de begunstigde en is deze steeds onherroepelijk? Wat is het nut van de aanvaarding? 21. Wat is de impact van artikel 8 W.Succ. inzake de begunstiging bij levensverzekering? 22. Is het mogelijk de polis dermate op te stellen dat er in bepaalde gevallen door de begunstigde geen successierechten maar hooguit schenkingsrechten of zelfs geen van beide belastingen verschuldigd zijn? 23. Wat zijn de specifieke aandachtspunten m.b.t. de begunstigingsclausule in een dodelijkeongevallenverzekering? 24. Wat zijn de specifieke aandachtspunten m.b.t. de begunstigingsclausule in de tweede pensioenpijler? 25. Wat zijn de specifieke aandachtspunten m.b.t. de begunstigingsclausule in de derde pensioenpijler? rond 17.00 u.

mogelijkheid tot vraagstelling

Programma

Sprekers

meester Michael Heene managing associate corporate department Linklaters LLP, Antwerpen meester Tim Vandorpe senior associate corporate department Linklaters LLP, Brussel

Doelgroep

- advocaten, notarissen, bedrijfsjuristen, magistraten - accountants, bedrijfsrevisoren, belastingconsulenten, boekhouders/fiscalisten - financiële en algemene directies met goede vooropleiding

Deelnameprijs �

€195 (excl. 21% btw) inclusief documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffie-frisdranken. €295 (excl. 21% btw) inclusief het boek ‘Modellen voor het vennootschapsleven 2014’ (uitgave Kluwer ter waarde van €164,40), documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffie-frisdranken. €30 (excl. 21% btw) supplement voor een uitgeprinte versie van de documentatie.

vanaf 10.00 u. 10.30 u.

registratie van de deelnemers start van de uiteenzetting (deel 1)

rond 12.00 u. 13.00 u.

broodjesbuffet start van de uiteenzetting (deel 2)

Wordt behandeld: - Algemene inleiding. M&A in 2014 en kijk op 2015. - Value Driver 1. Getting the scope right. carve-outs • aset deal vs. share deal • tegenwerpelijkheid van de transactie - Value Driver 2. Fixing the right price. locked box • closing accounts • earn-out en anti-embarrassment - Value Driver 3. The past is the past. due diligence • verklaringen en waarborgen • specific indemnities - Value Driver 4. Getting your money back. escrow-rekeningen • claim procedures • third party claims - Value Driver 5. Continued support after closing. migratieplan • transitieplan • transitional services agreements • verdeling van aansprakelijkheid - Value Driver 6. Where does the money come from. vendor loans • financial assistance • asset stripping (AIFM impact) - Value Driver 7. Keep betting on the same horse. herinvestering • aandeelhoudersovereenkomst • exit rechten • governance rechten rond 14.30 u.

laatste mogelijkheid tot vraagstelling, dessertenbuffet en einde van de studiemiddag

Aanwezigheidsattest

€169 (excl. 21% btw) per sessie, inclusief documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffiefrisdranken. €299 (excl. 21% btw) voor beide sessies, inclusief documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffiefrisdranken. €30 (excl. 21% btw) supplement voor een uitgeprinte versie van de documentatie (per sessie).

Aanwezigheidsattest

De aanvraag gebeurt op het einde van de opleiding. Orde van Vlaamse Balies: 4 juridische punten per sessie Nationale Kamer van Notarissen: 3,5 uren per sessie BIV/BIBF/IBR: 4 uren per sessie IAB-B0306/2013-01: 3,5 uren per sessie

• • • •

rond 13.00 u. 13.45 u.

broodjesbuffet en registratie van de deelnemers aan sessie 2 start van de uiteenzetting (pauze rond 15.15 u.)

Sessie 2. Handhaving van de Omgevingsvergunning De vergunningsprocedures milieu en ruimtelijke ordening worden vervangen door één geïntegreerde omgevingsvergunningsprocedure. Er komt echter geen eengemaakte handhaving inzake milieu en ruimtelijke ordening. We krijgen wel vergelijkbare regelgevingen in de VCRO en in de milieuwetgeving. We blikken alvast vooruit naar de toekomstige wijzigingen: • Naast stedenbouwkundige misdrijven komen er ook stedenbouwkundige inbreuken, die alleen nog administratief afgehandeld worden • Naar analogie met milieuhandhaving zullen bouwmisdrijven voortaan ook bestuurlijk gehandhaafd worden (met bestuurlijke geldboeten, opgelegd door nieuwe gewestelijke beboetingsambtenaren, en bestuurlijke maatregelen, met dwangsom) • Het Milieuhandhavingscollege wordt omgevormd tot Handhavingscollege en wordt ook bevoegd voor beroepen tegen bestuurlijke geldboeten inzake stedenbouw Naast een vooruitblik naar de toekomst krijgt u ook een overzicht van de huidige handhavingsregeling inzake leefmilieu, met een overzicht van de rechtspraak van het Miliueuhandhavingscollege rond 17.00 u.

laatste mogelijkheid tot vraagstelling

WoensDag 8 juli 2015 | Faculty club - leuven

Omzetting van vruchtgebruik toepassen vanaf 25 januari 2015 Programma

Studiedag

DinsDag 7 juli 2015 | Faculty club - leuven

De nieuwe omgevingsvergunning: klaar voor de start DEElnEMErS KunnEn ziCH inSCHrijVEn PEr SESSiE

meester Bart De Becker advocaat-vennoot Lexeco (Kortrijk)

Duur Het bijstellen van de omgevingsvergunning Schorsing of opheffing van de omgevingsvergunning Verval en afstand van de omgevingsvergunning Beroep tegen beslissingen in laatste adm. aanleg Meldingen Overgangsmaatregelen Inwerkingtreding

Studiemiddag (10.30-15.00 uur)

De aanvraag gebeurt op het einde van de opleiding. Orde van Vlaamse Balies: 4 juridische punten Nationale Kamer van Notarissen: 3 uren BIV/BIBF/IBR: 4 uren IAB-B0306/2013-01: 3,5 uren

Spreker

Deelnameprijs �

Programma

Doelgroep

Programma vanaf 08.45 u. 09.30 u.

registratie van de deelnemers aan sessie 1 start van de uiteenzetting (pauze rond 11.15 u.)

Sessie 1. De Omgevingsvergunningsprocedure grondig bekeken Omgevingsvergunning • Vergunningsprocedure in eerste administratieve aanleg • Vergunningsprocedure in beroep

Spreker

meester jos ruysseveldt advocaat-vennoot Ruysseveldt prof. Fiscale Hogeschool/HUBrussel

Doelgroep

- advocaten, notarissen, bedrijfsjuristen, magistraten - accountants, belastingconsulenten, bedrijfsrevisoren, fiscalisten - tussenpersonen voor de bemiddeling in bank- en beleggingsdiensten

vanaf 10.00 u. 10.30 u.

registratie van de deelnemers start van de uiteenzetting (deel 1)

rond 12.00 u. 13.00 u.

broodjesbuffet start van de uiteenzetting (deel 2)

Wordt behandeld: • Wat zijn de principes van de omzetting van het vruchtgebruik en welke praktische problemen rijzen er in de praktijk? • Hoe wordt de waarde van het vruchtgebruik nu berekend, welke parameters worden er nu gehanteerd? • Op welke datum wordt de berekening gemaakt? • Tot welk ogenblik behoudt de vruchtgebruiker zijn vruchtgebruik? • Wat als tengevolge de gezondheidstoestand van de vruchtgebruiker de verwachte levensduur manifest lager is dan deze van de tabellen? • Kan deze formule voor andere situaties worden aangewend, zoals bijvoorbeeld de gesplitste aankoop tussen vruchtgebruiker of blote eigenaar of de verkoop met voorbehoud van een levenslang recht? • Wat is de impact van deze nieuwe regelgeving op fiscaal vlak? • Voor welke situaties kunnen de andere waarderingstechnieken (Ledoux, Levie, Schryver) nog best worden aangewend en hoe deze dan best toepassen voor goederen zoals spaartegoeden, effecten, goud, kunstwerken, woonhuizen, gronden e.a.…? rond 14.30 u.

laatste mogelijkheid tot vraagstelling, dessertenbuffet en einde van de studiemiddag


Studiedag

Studiemiddag (10.30-15.00 uur)

DonDerDag 2 juli 2015 | Faculty club - leuven

vrijDag 3 juli 2015 | Faculty club - leuven

Begunstiging bij levensverzekering: 25 actuele vragen waarop u het antwoord moet kennen!

M&A anno 2015: 7 value drivers in overnamecontracten

- advocaten, bedrijfsjuristen, notarissen, magistraten - bestuurders, financiële en algemene directies met grondige voorkennis - ondernemers uit de vastgoedsector

vanaf 09.30 u. 10.00 u.

Spreker

de heer Paul Van Eesbeeck juridisch adviseur vennoot Vereycken & Vereycken Legal

Doelgroep

- advocaten, notarissen, magistraten, bedrijfsjuristen - verzekerings- en pensioenadviseurs - accountants, bedrijfsrevisoren, belastingconsulenten, boekhouders/ fiscalisten

Deelnameprijs �

€295 (excl. 21% btw) inclusief documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffiefrisdranken. €30 (excl. 21% btw) supplement voor een uitgeprinte versie van de documentatie.

Aanwezigheidsattest

De aanvraag gebeurt op het einde van de opleiding. FSMA: 6 punten voor verzekeringstussenpersonen Orde van Vlaamse Balies: 6 juridische punten Nationale Kamer van Notarissen: 5 uren BIV/BIBF/IBR: 7 uren IAB-B0306/2013-01: 6 uren

registratie van de deelnemers start van de uiteenzetting (pauze rond 11.30 u.)

1. Wat zijn respectievelijk de rechten van de verzekeringnemer, van de verzekerde en van de begunstigde? 2. Kan een begunstigde een kapitaal levensverzekering in ontvangst nemen en parallel de nalatenschap verwerpen? 3. Heeft beslag door een schuldeiser impact wat de uitkering aan de begunstigde betreft? 4. Sinds 1 juli 2012 komt het overlijdenskapitaal pas vrij als aangetoond wordt dat de overledene en de begunstigden geen sociale en fiscale schulden hebben of dat die inmiddels aangezuiverd zijn. In welke gevallen geldt die regel niet? 5. In de praktijk wordt vaak een ‘cascade’ van begunstigden aangeduid: wat zijn hier de addertjes onder het gras? 6. Wat is het belangrijk onderscheid tussen nominatief versus generiek aangeduide begunstigden? 7. Blijft een nominatief aangeduide echtgenoot ook begunstigde na echtscheiding en gebeurlijk hertrouwen? 8. Wat zijn de verschillen tussen de burgerrechtelijke figuur van de plaatsvervulling en de verzekeringsrechtelijke figuur van de plaatsvervulling ? 9. Hoe gebeurt de verdeling als er meerdere begunstigden zijn (bvb. echtgenoot en kinderen als begunstigden)? 10. Kan de begunstigingsclausule in een levensverzekering gewijzigd worden via testament? 11. Hoe wordt de figuur van de inkorting toegepast op levensverzekeringen (cf. recent herschreven verzekeringswetgeving)? 12. Hoe wordt de figuur van de inbreng toegepast op levensverzekeringen? 13. Wat behelst de figuur van de overdracht van rechten en wat zijn de modaliteiten en het nut ervan? 13.15 u. 14.00 u.

broodjesbuffet start van de uiteenzetting (pauze rond 15.30 u.)

14. Kan er in het kader van een levensverzekering een last voor de begunstigde gekoppeld worden aan de begunstigingstoewijzing? 15. Wordt de begunstigde op de hoogte gebracht dat hij begunstigde is of, in geval van wijziging van de begunstigde, dat hij niet langer begunstigde is? 16. Kan de echtgenoot zomaar genegeerd worden in de begunstigingsclausule? 17. Begunstiging ‘de wettelijke erfgenamen’ versus ‘de nalatenschap’: what’s in a name (cf. herschreven verzekeringswetgeving die aanleiding geeft tot misverstanden)? 18. Welke problemen moet men voorkomen bij nieuw samengestelde gezinnen? 19. Wat zijn de aandachtspunten bij polissen op naam van minderjarigen? 20. Welke zijn de gevolgen van de aanvaarding door de begunstigde en is deze steeds onherroepelijk? Wat is het nut van de aanvaarding? 21. Wat is de impact van artikel 8 W.Succ. inzake de begunstiging bij levensverzekering? 22. Is het mogelijk de polis dermate op te stellen dat er in bepaalde gevallen door de begunstigde geen successierechten maar hooguit schenkingsrechten of zelfs geen van beide belastingen verschuldigd zijn? 23. Wat zijn de specifieke aandachtspunten m.b.t. de begunstigingsclausule in een dodelijkeongevallenverzekering? 24. Wat zijn de specifieke aandachtspunten m.b.t. de begunstigingsclausule in de tweede pensioenpijler? 25. Wat zijn de specifieke aandachtspunten m.b.t. de begunstigingsclausule in de derde pensioenpijler? rond 17.00 u.

mogelijkheid tot vraagstelling

Programma

Sprekers

meester Michael Heene managing associate corporate department Linklaters LLP, Antwerpen meester Tim Vandorpe senior associate corporate department Linklaters LLP, Brussel

Doelgroep

- advocaten, notarissen, bedrijfsjuristen, magistraten - accountants, bedrijfsrevisoren, belastingconsulenten, boekhouders/fiscalisten - financiële en algemene directies met goede vooropleiding

Deelnameprijs �

€195 (excl. 21% btw) inclusief documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffie-frisdranken. €295 (excl. 21% btw) inclusief het boek ‘Modellen voor het vennootschapsleven 2014’ (uitgave Kluwer ter waarde van €164,40), documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffie-frisdranken. €30 (excl. 21% btw) supplement voor een uitgeprinte versie van de documentatie.

vanaf 10.00 u. 10.30 u.

registratie van de deelnemers start van de uiteenzetting (deel 1)

rond 12.00 u. 13.00 u.

broodjesbuffet start van de uiteenzetting (deel 2)

Wordt behandeld: - Algemene inleiding. M&A in 2014 en kijk op 2015. - Value Driver 1. Getting the scope right. carve-outs • aset deal vs. share deal • tegenwerpelijkheid van de transactie - Value Driver 2. Fixing the right price. locked box • closing accounts • earn-out en anti-embarrassment - Value Driver 3. The past is the past. due diligence • verklaringen en waarborgen • specific indemnities - Value Driver 4. Getting your money back. escrow-rekeningen • claim procedures • third party claims - Value Driver 5. Continued support after closing. migratieplan • transitieplan • transitional services agreements • verdeling van aansprakelijkheid - Value Driver 6. Where does the money come from. vendor loans • financial assistance • asset stripping (AIFM impact) - Value Driver 7. Keep betting on the same horse. herinvestering • aandeelhoudersovereenkomst • exit rechten • governance rechten rond 14.30 u.

laatste mogelijkheid tot vraagstelling, dessertenbuffet en einde van de studiemiddag

Aanwezigheidsattest

€169 (excl. 21% btw) per sessie, inclusief documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffiefrisdranken. €299 (excl. 21% btw) voor beide sessies, inclusief documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffiefrisdranken. €30 (excl. 21% btw) supplement voor een uitgeprinte versie van de documentatie (per sessie).

Aanwezigheidsattest

De aanvraag gebeurt op het einde van de opleiding. Orde van Vlaamse Balies: 4 juridische punten per sessie Nationale Kamer van Notarissen: 3,5 uren per sessie BIV/BIBF/IBR: 4 uren per sessie IAB-B0306/2013-01: 3,5 uren per sessie

• • • •

rond 13.00 u. 13.45 u.

broodjesbuffet en registratie van de deelnemers aan sessie 2 start van de uiteenzetting (pauze rond 15.15 u.)

Sessie 2. Handhaving van de Omgevingsvergunning De vergunningsprocedures milieu en ruimtelijke ordening worden vervangen door één geïntegreerde omgevingsvergunningsprocedure. Er komt echter geen eengemaakte handhaving inzake milieu en ruimtelijke ordening. We krijgen wel vergelijkbare regelgevingen in de VCRO en in de milieuwetgeving. We blikken alvast vooruit naar de toekomstige wijzigingen: • Naast stedenbouwkundige misdrijven komen er ook stedenbouwkundige inbreuken, die alleen nog administratief afgehandeld worden • Naar analogie met milieuhandhaving zullen bouwmisdrijven voortaan ook bestuurlijk gehandhaafd worden (met bestuurlijke geldboeten, opgelegd door nieuwe gewestelijke beboetingsambtenaren, en bestuurlijke maatregelen, met dwangsom) • Het Milieuhandhavingscollege wordt omgevormd tot Handhavingscollege en wordt ook bevoegd voor beroepen tegen bestuurlijke geldboeten inzake stedenbouw Naast een vooruitblik naar de toekomst krijgt u ook een overzicht van de huidige handhavingsregeling inzake leefmilieu, met een overzicht van de rechtspraak van het Miliueuhandhavingscollege rond 17.00 u.

laatste mogelijkheid tot vraagstelling

WoensDag 8 juli 2015 | Faculty club - leuven

Omzetting van vruchtgebruik toepassen vanaf 25 januari 2015 Programma

Studiedag

DinsDag 7 juli 2015 | Faculty club - leuven

De nieuwe omgevingsvergunning: klaar voor de start DEElnEMErS KunnEn ziCH inSCHrijVEn PEr SESSiE

meester Bart De Becker advocaat-vennoot Lexeco (Kortrijk)

Duur Het bijstellen van de omgevingsvergunning Schorsing of opheffing van de omgevingsvergunning Verval en afstand van de omgevingsvergunning Beroep tegen beslissingen in laatste adm. aanleg Meldingen Overgangsmaatregelen Inwerkingtreding

Studiemiddag (10.30-15.00 uur)

De aanvraag gebeurt op het einde van de opleiding. Orde van Vlaamse Balies: 4 juridische punten Nationale Kamer van Notarissen: 3 uren BIV/BIBF/IBR: 4 uren IAB-B0306/2013-01: 3,5 uren

Spreker

Deelnameprijs �

Programma

Doelgroep

Programma vanaf 08.45 u. 09.30 u.

registratie van de deelnemers aan sessie 1 start van de uiteenzetting (pauze rond 11.15 u.)

Sessie 1. De Omgevingsvergunningsprocedure grondig bekeken Omgevingsvergunning • Vergunningsprocedure in eerste administratieve aanleg • Vergunningsprocedure in beroep

Spreker

meester jos ruysseveldt advocaat-vennoot Ruysseveldt prof. Fiscale Hogeschool/HUBrussel

Doelgroep

- advocaten, notarissen, bedrijfsjuristen, magistraten - accountants, belastingconsulenten, bedrijfsrevisoren, fiscalisten - tussenpersonen voor de bemiddeling in bank- en beleggingsdiensten

vanaf 10.00 u. 10.30 u.

registratie van de deelnemers start van de uiteenzetting (deel 1)

rond 12.00 u. 13.00 u.

broodjesbuffet start van de uiteenzetting (deel 2)

Wordt behandeld: • Wat zijn de principes van de omzetting van het vruchtgebruik en welke praktische problemen rijzen er in de praktijk? • Hoe wordt de waarde van het vruchtgebruik nu berekend, welke parameters worden er nu gehanteerd? • Op welke datum wordt de berekening gemaakt? • Tot welk ogenblik behoudt de vruchtgebruiker zijn vruchtgebruik? • Wat als tengevolge de gezondheidstoestand van de vruchtgebruiker de verwachte levensduur manifest lager is dan deze van de tabellen? • Kan deze formule voor andere situaties worden aangewend, zoals bijvoorbeeld de gesplitste aankoop tussen vruchtgebruiker of blote eigenaar of de verkoop met voorbehoud van een levenslang recht? • Wat is de impact van deze nieuwe regelgeving op fiscaal vlak? • Voor welke situaties kunnen de andere waarderingstechnieken (Ledoux, Levie, Schryver) nog best worden aangewend en hoe deze dan best toepassen voor goederen zoals spaartegoeden, effecten, goud, kunstwerken, woonhuizen, gronden e.a.…? rond 14.30 u.

laatste mogelijkheid tot vraagstelling, dessertenbuffet en einde van de studiemiddag


›› VerVOLg Studiemiddag WoensDag 8 juli 2015 Deelnameprijs � �

€210 (excl. 21% btw) inclusief documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffie-frisdranken. €285 (excl. 21% btw) inclusief het boek 'nieuwe Erfbelasting in de Vlaamse Codex Fiscaliteit' (van J. Ruysseveldt ter waarde van €95), documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffie-frisdranken. €30 (excl. 21% btw) supplement voor een uitgeprinte versie van de documentatie.

Aanwezigheidsattest

De aanvraag gebeurt op het einde van de opleiding. Orde van Vlaamse Balies: 4 juridische punten Nationale Kamer van Notarissen: 3 uren FSMA: 4 punten voor tussenpersonen bank en beleggingen BIV/BIBF/IBR: 4 uren IAB-B0306/2013-01: 3,5 uren

inscHrijvingsForMulier De leuvense WetsDagen 2015 NAAM

VOORNAAM

FUNCTIE

BEDRIJF

ONDERNEMINGSNUMMER STRAAT POSTCODE

GEMEENTE

E-MAIL TEL.

FAX

NR. ABONNEMENT M&D (graag invullen indien van toepassing) FACTURATIEADRES:

Studiemiddag (10.30-15.00 uur)

DonDerDag 9 juli 2015 | Faculty club - leuven

BEDRIJF

STRAAT POSTCODE

Actualia ontslagrecht Sprekers

vanaf 10.00 u.

meester Ann Witters advocaat-vennoot Claeys & Engels (Antwerpen)

10.30 u.

Doelgroep

rond 12.00 u. 13.00 u.

- advocaten, magistraten, bedrijfsjuristen, medewerkers van sociale secretariaten - personeelsverantwoordelijken, financiële directies en algemene directies met goede vooropleiding

Deelnameprijs �

€210 (excl. 21% btw) inclusief documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffie-frisdranken. €530 (excl. 21% btw) inclusief het ‘Praktijkboek ontslag 2015 van Claeys & Engels’ (uitgave Kluwer ter waarde van €463,78), documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffie-frisdranken. €30 (excl. 21% btw) supplement voor een uitgeprinte versie van de documentatie.

Aanwezigheidsattest

De aanvraag gebeurt op het einde van de opleiding. Orde van Vlaamse Balies: 4 juridische punten BIV/BIBF/IBR:4 uren IAB-B0306/2013-01: 3,5 uren

registratie van de deelnemers start van de uiteenzetting (deel 1) broodjesbuffet start van de uiteenzetting (deel 2)

Wordt behandeld: • De regelgeving inzake SWT : stand van zaken en update • Laatste evoluties inzake het ontslag van beschermde werknemers • Het ontslag om dringende reden: wanneer, door wie en ten aanzien van welk adres? • Opname van werkgeversbijdragen pensioenplan in de berekeningsbasis van de opzeggingsvergoeding? Of storting ten voordele van de ontslagen werknemer in het pensioenplan? Of twee keer betalen? • Opzegvergoeding in geval van ontslag tijdens periode van gedeeltelijke tewerkstelling: het Grondwettelijk Hof preciseert • Vergoeding betaalt in het kader van een niet-concurrentieovereenkomst gesloten buiten de arbeidsovereenkomst: loon onderworpen aan RSZ of toch niet? • Eenheidsstatuut - verduidelijkingen betreffende de nieuwe opzeggingstermijnen: - verkorte opzeggingstermijn bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd; - de opzeggingstermijn die moet wordt nageleefd ingeval van ontslagname door de bediende die al in dienst was voor 1 januari 2014 - het lot van de opzeggingsclausule na de wet van 26 december 2013 • Discriminatieverbod: wat met ontslag wegens ziekte of zwaarlijvigheid? • De uitwinningsvergoeding van de handelsvertegenwoordiger: juridische voorwaarden verfijnd • Verschil in behandeling tussen arbeiders en bedienden op het vlak van willekeurig ontslag: discriminatie rond 14.30 u.

GEMEENTE

schrijft in voor de volgende Leuvense Wetsdag(en) en betaalt na ontvangst factuur.  2 juli 2015: BEGunSTiGinG Bij lEVEnSVErzEKErinG: 25 ACTuElE VrAGEn WAArOP u HET AnTWOOrD MOET KEnnEn! – FACulTY CluB, lEuVEn  met een uitgeprinte versie van de documentatie

Programma

meester Bart Vanschoebeke advocaat-vennoot Claeys & Engels (Gent)

BTW-NUMMER

EMAIL

laatste mogelijkheid tot vraagstelling, dessertenbuffet en einde van de studiemiddag

 3 juli 2015: M&A AnnO 2015: 7 VAluE DriVErS in OVErnAMECOnTrACTEn – FACulTY CluB, lEuVEn  zonder boek  met boek ‘Modellen voor het vennootschapsleven 2014’  met een uitgeprinte versie van de documentatie  7 juli 2015: DE niEuWE OMGEVinGSVErGunninG: KlAAr VOOr DE STArT – FACulTY CluB, lEuVEn  sessie 1. De Omgevingsvergunningsprocedure grondig bekeken  sessie 2. Handhaving van de Omgevingsvergunning  beide sessies  met een uitgeprinte versie van de documentatie  8 juli 2015: OMzETTinG VAn VruCHTGEBruiK TOEPASSEn VAnAF 25 jAnuAri 2015 – FACulTY CluB, lEuVEn  zonder boek  met boek ‘nieuwe Erfbelasting in de Vlaamse Codex Fiscaliteit’  met een uitgeprinte versie van de documentatie  9 juli 2015: ACTuAliA OnTSlAGrECHT – FACulTY CluB, lEuVEn  zonder boek  met ‘Praktijkboek ontslag 2015 van Claeys & Engels’  met een uitgeprinte versie van de documentatie HANDTEKENING ________________________ ‹ ABOnnEMEnT M&D Als u een abonnement neemt bij M&D Seminars, geniet u van een aanzienlijke korting!

2015

DE lEuVEnSE WETSDAGEn

> AllE inFO OP WWW.MDSEMinArS.BE BinnEn DE ruBriEK KOrTinG ‹ SuBSiDiEMAATrEGEl KMO-POrTEFEuillE De aanvraag moet ten laatste 14 dagen na aanvang van de opleiding ingediend worden! Het bedrag exclusief btw, cateringkosten en cursusmateriaal komt in aanmerking. Gelieve in ieder geval te wachten tot u een factuur heeft ontvangen om KMO-portefeuille aan te vragen, zodat u voor het juiste bedrag subsidie kan aanvragen. Zo vermijdt u het risico dat uw aanvraag door M&D Seminars zal geweigerd worden, wegens niet-conform met de nieuwe richtlijnen vanaf 1 januari 2013! Erkenningsnummer: DV.O215472 > AllE inFO OP WWW.MDSEMinArS.BE BinnEn DE ruBriEK KOrTinG “Uw adresgegevens worden door ons in een bestand opgenomen, zodat wij u op de hoogte kunnen houden van onze opleidingen. Overeenkomstig de Wet tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer ten opzichte van de verwerking van persoonsgegevens van 8.12.1992 heeft u het recht op inzage en correctie van de door ons bewaarde informatie.”

! Enkel schriftelijke annulatie wordt aanvaard (per brief - per fax) tot 2 weken voor de opleiding ! Nadien blijft het volledige inschrijvingsgeld verschuldigd. Het is toegelaten een ingeschreven deelnemer door een andere persoon te vervangen. Terugsturen of faxen naar: M&D Seminars, Eikelstraat 38, 9840 De Pinte Tel.: 09-224 31 46 • Fax: 09-225 32 17 • E-mail: info@mdseminars.be

DonDerDag 2 juli, vrijDagMiDDag 3 juli, DinsDag 7 juli , WoensDagMiDDag 8 juli en DonDerDagMiDDag 9 juli 2015 FaCuLtY CLuB - LeuVeN


›› VerVOLg Studiemiddag WoensDag 8 juli 2015 Deelnameprijs � �

€210 (excl. 21% btw) inclusief documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffie-frisdranken. €285 (excl. 21% btw) inclusief het boek 'nieuwe Erfbelasting in de Vlaamse Codex Fiscaliteit' (van J. Ruysseveldt ter waarde van €95), documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffie-frisdranken. €30 (excl. 21% btw) supplement voor een uitgeprinte versie van de documentatie.

Aanwezigheidsattest

De aanvraag gebeurt op het einde van de opleiding. Orde van Vlaamse Balies: 4 juridische punten Nationale Kamer van Notarissen: 3 uren FSMA: 4 punten voor tussenpersonen bank en beleggingen BIV/BIBF/IBR: 4 uren IAB-B0306/2013-01: 3,5 uren

inscHrijvingsForMulier De leuvense WetsDagen 2015 NAAM

VOORNAAM

FUNCTIE

BEDRIJF

ONDERNEMINGSNUMMER STRAAT POSTCODE

GEMEENTE

E-MAIL TEL.

FAX

NR. ABONNEMENT M&D (graag invullen indien van toepassing) FACTURATIEADRES:

Studiemiddag (10.30-15.00 uur)

DonDerDag 9 juli 2015 | Faculty club - leuven

BEDRIJF

STRAAT POSTCODE

Actualia ontslagrecht Sprekers

vanaf 10.00 u.

meester Ann Witters advocaat-vennoot Claeys & Engels (Antwerpen)

10.30 u.

Doelgroep

rond 12.00 u. 13.00 u.

- advocaten, magistraten, bedrijfsjuristen, medewerkers van sociale secretariaten - personeelsverantwoordelijken, financiële directies en algemene directies met goede vooropleiding

Deelnameprijs �

€210 (excl. 21% btw) inclusief documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffie-frisdranken. €530 (excl. 21% btw) inclusief het ‘Praktijkboek ontslag 2015 van Claeys & Engels’ (uitgave Kluwer ter waarde van €463,78), documentatie (digitaal bezorgd), broodjesbuffet en koffie-frisdranken. €30 (excl. 21% btw) supplement voor een uitgeprinte versie van de documentatie.

Aanwezigheidsattest

De aanvraag gebeurt op het einde van de opleiding. Orde van Vlaamse Balies: 4 juridische punten BIV/BIBF/IBR:4 uren IAB-B0306/2013-01: 3,5 uren

registratie van de deelnemers start van de uiteenzetting (deel 1) broodjesbuffet start van de uiteenzetting (deel 2)

Wordt behandeld: • De regelgeving inzake SWT : stand van zaken en update • Laatste evoluties inzake het ontslag van beschermde werknemers • Het ontslag om dringende reden: wanneer, door wie en ten aanzien van welk adres? • Opname van werkgeversbijdragen pensioenplan in de berekeningsbasis van de opzeggingsvergoeding? Of storting ten voordele van de ontslagen werknemer in het pensioenplan? Of twee keer betalen? • Opzegvergoeding in geval van ontslag tijdens periode van gedeeltelijke tewerkstelling: het Grondwettelijk Hof preciseert • Vergoeding betaalt in het kader van een niet-concurrentieovereenkomst gesloten buiten de arbeidsovereenkomst: loon onderworpen aan RSZ of toch niet? • Eenheidsstatuut - verduidelijkingen betreffende de nieuwe opzeggingstermijnen: - verkorte opzeggingstermijn bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd; - de opzeggingstermijn die moet wordt nageleefd ingeval van ontslagname door de bediende die al in dienst was voor 1 januari 2014 - het lot van de opzeggingsclausule na de wet van 26 december 2013 • Discriminatieverbod: wat met ontslag wegens ziekte of zwaarlijvigheid? • De uitwinningsvergoeding van de handelsvertegenwoordiger: juridische voorwaarden verfijnd • Verschil in behandeling tussen arbeiders en bedienden op het vlak van willekeurig ontslag: discriminatie rond 14.30 u.

GEMEENTE

schrijft in voor de volgende Leuvense Wetsdag(en) en betaalt na ontvangst factuur.  2 juli 2015: BEGunSTiGinG Bij lEVEnSVErzEKErinG: 25 ACTuElE VrAGEn WAArOP u HET AnTWOOrD MOET KEnnEn! – FACulTY CluB, lEuVEn  met een uitgeprinte versie van de documentatie

Programma

meester Bart Vanschoebeke advocaat-vennoot Claeys & Engels (Gent)

BTW-NUMMER

EMAIL

laatste mogelijkheid tot vraagstelling, dessertenbuffet en einde van de studiemiddag

 3 juli 2015: M&A AnnO 2015: 7 VAluE DriVErS in OVErnAMECOnTrACTEn – FACulTY CluB, lEuVEn  zonder boek  met boek ‘Modellen voor het vennootschapsleven 2014’  met een uitgeprinte versie van de documentatie  7 juli 2015: DE niEuWE OMGEVinGSVErGunninG: KlAAr VOOr DE STArT – FACulTY CluB, lEuVEn  sessie 1. De Omgevingsvergunningsprocedure grondig bekeken  sessie 2. Handhaving van de Omgevingsvergunning  beide sessies  met een uitgeprinte versie van de documentatie  8 juli 2015: OMzETTinG VAn VruCHTGEBruiK TOEPASSEn VAnAF 25 jAnuAri 2015 – FACulTY CluB, lEuVEn  zonder boek  met boek ‘nieuwe Erfbelasting in de Vlaamse Codex Fiscaliteit’  met een uitgeprinte versie van de documentatie  9 juli 2015: ACTuAliA OnTSlAGrECHT – FACulTY CluB, lEuVEn  zonder boek  met ‘Praktijkboek ontslag 2015 van Claeys & Engels’  met een uitgeprinte versie van de documentatie HANDTEKENING ________________________ ‹ ABOnnEMEnT M&D Als u een abonnement neemt bij M&D Seminars, geniet u van een aanzienlijke korting!

2015

DE lEuVEnSE WETSDAGEn

> AllE inFO OP WWW.MDSEMinArS.BE BinnEn DE ruBriEK KOrTinG ‹ SuBSiDiEMAATrEGEl KMO-POrTEFEuillE De aanvraag moet ten laatste 14 dagen na aanvang van de opleiding ingediend worden! Het bedrag exclusief btw, cateringkosten en cursusmateriaal komt in aanmerking. Gelieve in ieder geval te wachten tot u een factuur heeft ontvangen om KMO-portefeuille aan te vragen, zodat u voor het juiste bedrag subsidie kan aanvragen. Zo vermijdt u het risico dat uw aanvraag door M&D Seminars zal geweigerd worden, wegens niet-conform met de nieuwe richtlijnen vanaf 1 januari 2013! Erkenningsnummer: DV.O215472 > AllE inFO OP WWW.MDSEMinArS.BE BinnEn DE ruBriEK KOrTinG “Uw adresgegevens worden door ons in een bestand opgenomen, zodat wij u op de hoogte kunnen houden van onze opleidingen. Overeenkomstig de Wet tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer ten opzichte van de verwerking van persoonsgegevens van 8.12.1992 heeft u het recht op inzage en correctie van de door ons bewaarde informatie.”

! Enkel schriftelijke annulatie wordt aanvaard (per brief - per fax) tot 2 weken voor de opleiding ! Nadien blijft het volledige inschrijvingsgeld verschuldigd. Het is toegelaten een ingeschreven deelnemer door een andere persoon te vervangen. Terugsturen of faxen naar: M&D Seminars, Eikelstraat 38, 9840 De Pinte Tel.: 09-224 31 46 • Fax: 09-225 32 17 • E-mail: info@mdseminars.be

DonDerDag 2 juli, vrijDagMiDDag 3 juli, DinsDag 7 juli , WoensDagMiDDag 8 juli en DonDerDagMiDDag 9 juli 2015 FaCuLtY CLuB - LeuVeN


Adrem2 2015